Is er zicht op grotere kansengelijkheid door de-segregatie of door opbrengstgericht werken?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Is er zicht op grotere kansengelijkheid door de-segregatie of door opbrengstgericht werken?"

Transcriptie

1 Is er zicht op grotere kansengelijkheid door de-segregatie of door opbrengstgericht werken? dr. paul jungbluth programmaleider KAANS.NL School of Business and Economics juni 2012

2 Doel ORD-presentatie: eerst beeld schetsen van omvang en inhoud van Limburgse cohortonderzoeken en vervolgens demonstreren wat je daarmee zoal kunt doen. Wat we zoal weten na het meten Inhoudsopgave Voortdurende kansenongelijkheid Achtergronden van Limburgse cohortonderzoeken Opbrengstmetingen: 3 jaar uitstroommetingen bij 200 basisscholen outputmaten naast CITO hoe buitenschools is de opbrengst controlevariabelen: voorrangsgewicht of opleidingsniveau controlevariabelen: etnische segregatie of sociaal-economische minder sociale ongelijkheid door desegregatie? minder sociale ongelijkheid door effectieve scholen? variatie in schooleffectiviteit over meetjaren school- of klaseffectiviteit: binnenschoolse segregatie? segregatie versus schooleffectiviteit extra sociale ongelijkheid in beeldvorming (verwachtingen)? leerwinst? Opbrengstgericht werken: feedback en dan?

3 Kaleidoscoop van onderwijs-opbrengsten als gemeten in Limburgse cohortonderzoeken In deze presentatie volgt hieruit alleen een selectie. Schoolverschillen in output TYPE OUTPUT SCHOOLVERSCHILLEN % variantie door schoolverschillen - Prettige school vlg leerlingen 12 % - Leuke leerkrachten 9 % - Ervaren steun door lln van hun lrkrn (20% zwaksten op CITO) 12 % - Ervaren steun door lln van hun lrkrn (20% sterksten op CITO) 14 % - Vertrouwen in succes in vervolgonderwijs 3 % - BIG5-Openness gecontroleerd voor opleiding ouders 3 % - Assertiviteit (zelfbeoord.) gecontroleerd voor opleiding ouders 4 % - Academic competences (zelfbeoord.) gecontr. voor opleid. ouders 4 % - Acad. compet. gecontrol. voor CITOscore én opl. ouders (meiden) 6 % - Acad. compet. gecontrol. voor CITOscore én opl. ouders (jongens) 6 % - over-/onderadvisering AdviesVO, gecorrigeerd voor CITOscore 3 % - CITO-score gecorrigeerd voor nonverbaal IQ 6 % - CITO-score gecorrigeerd voor opleiding ouders 8 % - CITO-score gecorrigeerd voor opleiding ouders én nonv. IQ ( effectiviteit ) 6 % - Tevredenheid van ouders over deze school, achteraf 3 %

4 Vooraf: demonstratie aanhoudende kansenongelijkheid adhv cijfers ministerie onderwijs in 2011 Kansenongelijkheid anno 2010 Intussen is de kansenongelijkheid volgens OC&W (mei 2011, pag. 37) terug bij 1965 en worden talentenreserves alleen nog bij de toch al kansrijken vermoed. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% vwo havo vmbo gl/tl vmbo kl vmbo bl 10% 0% inkomkw1 inkomkw2 inkomkw3 inkomkw4 Conclusie: er is een schril contrast in rumoer eind jaren zestig op de toen door Van Heek in Het Verborgen Talent gepresenteerde cijfers en de nu uitblijvende verontwaardiging bij deze nieuwe, in wezen vergelijkbare cijfers.

5 De aanleiding voor de Limburgse cohortonderzoeken: Kansenongelijkheid langs de randen van het land Autochtone kansarmen 5

6 De context van de Limburgse cohortonderzoeken: Krimp en armoede Zuid-Limburg: krimp, armoede en ontkenning?

7 Dankzij convenant van alle gemeenten in Zuid-Limburg en alle schoolbesturen PO en VO en de Universiteit Maastricht!! Drie aansluitende cohortonderzoeken regiobreed Evaluatie VVE-pilot ca. 3 x kinderen 3-6 én hun ouders Alle schoolbesturen, alle gemeenten Alle organisaties voor peuterspeelz. Uitstroomonderzoek 185 basisscholen 4 x kinderen groep 8 én hun ouders Alle schoolbesturen 54 scholen V.O. onderwijsniveau 15-jarigen 2 2 x lln. én hun ouders Alle schoolbesturen VO

8 Soc-econ.status (SES) via schaalscore: Zuid-Limburg in de cohortonderzoeken: Limburgers qua aantal in meerderheid, in termen van SES in minderheidspositie, SES zeer ongelijk verdeeld over subregio s Sociale ongelijkheid in Zuid-Limburg: naar etniciteit en subregio OM = oostelijke mijnstreek WM = westelijke mijnstreek MH = Maastricht heuvelland +/- imp = wel /geen armoedepostcode

9 Resultaten Zuid-Limburgse cohortmetingen: Scepsis enerzijds en optimisme anderzijds bij ouders van kleuters Beide opmerkelijk realistisch: feitelijke kansenverdeling onder 12jarigen Door ouders van kleuters verwacht schoolsucces over tien jaar naar inkomen en feitelijk ontvangen VO-advies in voorjaar 2011 (rechts)

10 Praktische toepassing van grondidee 1991: Scholen ordenen op opbrengst En dat terugrapporteren Déja vu: Wetensch. Raad voor Regeringsbeleid Diverse output-indicatoren: - Zelfvertrouwen - Vertrouwen in vervolgonderwijs - Schoolbeleving (+ ervaren veiligheid) - Ervaren steun van leerkrachten - Personality (?) - CITOscores Breed scala aan controlevariabelen - Vooralsnog alleen buitenschools Vandaag alleen: CITO-scores

11 Uitgebreid verslag te vinden op Schooleffectiviteit : kanttekeningen bij de operationalisatie 11

12 Vooraf: illustratie gevaar van alleen corrigeren voor Voorrangsgewicht ipv voor hele opleidingsrange ouders CITOscores versus voorrangsgewichten, resp. opleidingsniveau ouders 12

13 Vooraf: gevaar van correcties op schoolniveau voor alleen Voorrangsgewicht ipv voor hele opleidingsrange ouders Resultaat: Segregatie-typologie van basisscholen naar opleiding ouders rechts: zelfde typologie, nu naar gewichtenleerlingen

14 Normtabel voor schooleffectiviteit Prestaties gecorrigeerd voor twee buitenschoolse determinanten Sociale ongelijkheid in CITO-toetsscores Bij gelijk nonverbaal IQ: een normtabel voor CITO-opbrengsten

15 Schoolverschillen naar schooleffectiviteit: Illustratie van gevonden schoolverschillen - Voorlopige conclusie: weinig verschil in afstanden tussen categoriëen links en rechts in elke grafiek Sociale ongelijkheid in CITO-toetsscores: De impact van schoolverschillen (2011)

16 Schoolverschillen naar segregatie: Illustratie van gevonden schoolverschillen - Ook hier voorlopige conclusie: weinig verschil in afstanden tussen categoriëen links en rechts in rechter grafiek CITOscores naar segregatie-typologie, zonder en met controle op individueel niveau voor opleiding ouders 16

17 dimension0 Statistische toets: daalt de betekenis van sociale achtergrond Voor de CITO-eindscore na controle voor achtereenvolgens: - Nonverbale intelligentie, - segregatie en schooleffectiviteit? Na IQ doen de beide andere niets meer af aan de invloed van SES: zie Beta s Sociale ongelijkheid in CITO-toetsscores: de impact van schoolverschillen Corr van CITO met NSCCT.44 segreg kl efftt_3jr.21 opl.ouders.36 Opeenvolgende regressies CITO by opleiding ouders, onder controle van NSCCT, segregatie en schooleffectiviteit: Model R Model Summary R Square Adjusted R Square Std. Error of the Estimate 1,364 a,132,132 7, ,526 b,277,277 7, ,527 c,278,277 7, ,557 d,310,310 7,05698 Voorlopige conclusie: De-segregatie en opbrengstgericht werken leiden beide wel tot prestatieverbetering maar niet tot een reductie van kansenongelijkheid naar sociaal milieu.

18 Onder de scholen met relatief veel kansarme leerlingen (1,2,3) is het aandeel effectieve scholen relatief geringer dan onder de scholen met relatief veel kansrijke leerlingen (6.7,8) (terwijl we bij het berekenen van die effectiviteit juist de individuele sociale achtergrond al hadden verdisconteerd, zie het begin van deze presentatie. Het verband tussen segregatie en effectiviteit (links absol, rechts relat.) 18

19 Meer weten? Hou onze rapportages bij op onze site.

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Algemene probleemstelling 3 15 jarigen Hoe ernstig is de situatie rondom autochtone kansarmen in termen van: - prestaties - achtergrond - segregatie

Nadere informatie

Eindopbrengsten van basisscholen in Zuid-Limburg

Eindopbrengsten van basisscholen in Zuid-Limburg Eindopbrengsten van basisscholen in Zuid-Limburg Regio- en bestuursrapportage 2009-2013 Schoolpubliek, segregatie, tevredenheid, schoolwelbevinden, veiligheid, succesverwachting, burgerschaps- en academische

Nadere informatie

Wat kan de DTT betekenen op team-, afdeling- en schoolniveau: ervaringen in Limburg met de OnderwijsMonitor Limburg. Raoul Haenbeukers Lex Borghans

Wat kan de DTT betekenen op team-, afdeling- en schoolniveau: ervaringen in Limburg met de OnderwijsMonitor Limburg. Raoul Haenbeukers Lex Borghans Wat kan de DTT betekenen op team-, afdeling- en schoolniveau: ervaringen in Limburg met de OnderwijsMonitor Limburg Raoul Haenbeukers Lex Borghans Universiteit Maastricht SBE Economics of Education Onderwijsmonitor

Nadere informatie

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score?

Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Welke basisscholen geven te hoge adviezen in vergelijking met hun CITO-score? Jaap Dronkers Hoogleraar Onderwijssociologie Universiteit Maastricht E- mail: j.dronkers@maastrichtuniversity.nl Twitter: @dronkersj

Nadere informatie

Nieuwsbrief kwaliteit KBS Franciscus

Nieuwsbrief kwaliteit KBS Franciscus Nieuwsbrief kwaliteit KBS Franciscus Onze school werkt intensief aan de kwaliteit van ons onderwijs. Dit doen we door het volgen van nascholing door leerkrachten en begeleiding en coaching van leerkrachten.

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012

Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012 Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012 Hoe zo: opbrengstgericht werken? data driven teaching Minister van OCW stuurt het Aktieplan Beter

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Assen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Assen-DEF.indd 1 18-05-16 11:13 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Opbrengsten. Basisschool Pius X

Opbrengsten. Basisschool Pius X Opbrengsten 014 Basisschool Pius X Opbrengsten Met dit verslag willen wij u een overzicht geven van de belangrijkste gegevens/aantallen betreffende de opbrengsten van Basisschool Pius X. Naast de evaluaties

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Onze leerlingen in het derde leerjaar Mundium Niekee Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg?

Onze leerlingen in het derde leerjaar Mundium Niekee Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg? Onze leerlingen in het derde leerjaar Mundium Niekee Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg? Inventaar 3vo Maastricht, november 2012 Inhoudsopgave 1 Het Inventaar-onderzoek 3 2 De opzet

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2008-2013 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

De Overstap. Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan u gegeven! De Overstap SCHOOLSOORTEN PRO VMBO

Nadere informatie

CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen.

CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen. CITO scores en denominatie, onderwijsvisie en schoolbesturen. Jaap Dronkers, hoogleraar onderwijssociologie Universiteit Maastricht (homepage http://www.roa-maastricht.nl/?page_id=885; e-mail: j.dronkers@maastrichtuniversity.nl)

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

Onze leerlingen in het derde leerjaar. St. Maartenscollege. Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg? Inventaar 3vo

Onze leerlingen in het derde leerjaar. St. Maartenscollege. Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg? Inventaar 3vo Onze leerlingen in het derde leerjaar St. Maartenscollege Hoe doen ze het in vergelijking met de rest van Limburg? Inventaar 3vo Maastricht, november 2012 Inhoudsopgave 1 Het Inventaar-onderzoek 3 2 De

Nadere informatie

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Scolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Jaap Roeleveld Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (email: jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Abstract Sinds de laatste wijziging van de gewichtenregeling,

Nadere informatie

Zo gaat het in groep 8

Zo gaat het in groep 8 Zo gaat het in groep 8 Sittard, 8 september 2014 Geachte ouders en verzorgers van de Sjtadssjool, Om u een beeld te schetsen over hoe wij werken in groep 8, ontvangt u deze brief met de belangrijkste onderwerpen

Nadere informatie

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus Diagnostische toetsen Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen toetsen bij referentieniveaus Jan.vanWeerden@cito.nl Hoofd Research PO-VO Ruud.Alers@cito.nl Manager VO Overzicht presentatie Welke toetsen

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8 Informatiegids Inhoudsopgave: Even voorstellen 5 Waar staan we voor 7 Ons onderwijs 7 Boeiend onderwijs: 8 Kwaliteit bewaken 8 Veiligheid door respect en regels 9 Open voor vernieuwingen 9 Engels en Frans

Nadere informatie

Adviseer het Van Lodenstein College als ouders van harte achter de identiteit van deze school staan.

Adviseer het Van Lodenstein College als ouders van harte achter de identiteit van deze school staan. Advies voortgezet onderwijs Wegwijzer bij het opstellen van het advies van de groepsleerkracht bij de overgang van leerlingen van de basisschool naar voortgezet onderwijs Doel van de wegwijzer Ouders en

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt De berekening van de toegevoegde waarde van basisscholen Jaap Dronkers www.roa.unimaas.nl/cv/dronkers/nw_dronkers.htm Proloog: media Vanaf de start van publicatie

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

In dienst van kinderen, jongeren en hun ouders

In dienst van kinderen, jongeren en hun ouders Gastdocent: Drs. Fernando Cunha (Child Support Europe) Ontwikkelingspsycholoog Gezondheidspsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Onderwijsspecialist http://www.child-support-europe.com In dienst

Nadere informatie

Referentieniveaus en leesbevordering voor zwakke lezers

Referentieniveaus en leesbevordering voor zwakke lezers Referentieniveaus en leesbevordering voor zwakke lezers Lezing voor studiedag Pro Biblio Guuske Ledoux Kohnstamm Instituut Universiteit van Amsterdam 15 september 2011 Inhoud Kenmerken referentieniveaus

Nadere informatie

Ind. 1.4: Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ontwikkelen zich naar hun mogelijkheden

Ind. 1.4: Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften ontwikkelen zich naar hun mogelijkheden TOEKOMSTPERSPECTIEF EN ONTWIKKELINGSPERSPECTIEF leerwinst en toegevoegde waarde. alternatief voor CITO eindtoets toekomstperspectief: leerprestaties, CITO-lovs ontwikkelingsperspectief: capaciteiten en

Nadere informatie

De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten. J. Dronkers & K.

De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten. J. Dronkers & K. De relatie tussen smalle en brede effectiviteit van Nederlandse basisscholen - voorlopige resultaten J. Dronkers & K. Van der Wiel Niet voor de school, maar voor het leven leren wij Onderzoeksvragen: 1.

Nadere informatie

Inhoud. Probleemstelling. Probleemstelling

Inhoud. Probleemstelling. Probleemstelling Inhoud 23 maart 2012 Case studies naar de schoolloopbanen van leerlingen van 10-21 jaar door: Jan Terwel, Danielle Van de Koot-Dees en Rosa Rodrigues Door: Jan Terwel en Rosa Rodrigues Funderend Onderwijs,

Nadere informatie

They Will Get There! Studies on Educational Performance of Immigrant Youth in the Netherlands E.A.A.M. van Welie

They Will Get There! Studies on Educational Performance of Immigrant Youth in the Netherlands E.A.A.M. van Welie They Will Get There! Studies on Educational Performance of Immigrant Youth in the Netherlands E.A.A.M. van Welie THEY WILL GET THERE! Studies on Educational Performance of Immigrant Youth in the Netherlands

Nadere informatie

Het verhaal achter de foto

Het verhaal achter de foto Het verhaal achter de foto drs. Ad Kappen (onderwijsadviseur / orthopedagoog) adkappen@kpnmail.nl 06-21627633 Een van de belangrijkste pijler bij het opbrengstgericht werken is het werken met data. Opbrengstgericht

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor 2014

Drentse Onderwijsmonitor 2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 9 de editie Imke Oosting CMO Groningen Wat is de Drentse onderwijsmonitor? In beeld brengen van onderwijspositie en prestaties van Drentse leerlingen Van basisschool tot en

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over

De leerling heeft in groep 6 t/m 8 op de toetsen die deel uitmaken van het leerlingvolgsysteem over ADVIESWIJZER VOOR PLAATSING IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Inleiding Het Primair en Voortgezet Onderwijs in Noord-Kennemerland hebben samen besloten om de advisering door de basisschool naar het vervolgonderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 93 Primair Onderwijs Nr. 6 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

LWOO TL GL VWO KB BB

LWOO TL GL VWO KB BB LWOO TL VWO GL KB BB Arbeid MBO Niveau 1 / 2 Niveau 3 / 4 HBO/ UV Pro praktijk onderwij s Basis- Beroeps Gerichte leerweg Kaderberoeps Gerichte leerweg Gemeng de Leerweg Theoreti sche Leerweg VMBO-onderbouw

Nadere informatie

Leerlingen aan de peilstok van Plasterk

Leerlingen aan de peilstok van Plasterk Leerlingen aan de peilstok van Plasterk Evaluatie op systeemniveau Kees van Putten Universiteit Leiden putten@fsw.leidenuniv.nl Panama 2009 Noordwijkerhout Commissie Dijsselbloem Eindrapport: Tijd voor

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling Procedure advies en aanmelding september 2014 Voorbereiding PO Juni Planningsafspraken met bureau School & Onderwijs Service (SOS) 2 toetsmomenten(dagdelen): NIO en PMT-K2 Drempelonderzoek Voorbereiding

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN DE AVOND

PROGRAMMA VAN DE AVOND PROGRAMMA VAN DE AVOND Overzicht voortgezet in Nederland Het kundig rapport NIO Tijd voor vragen Onderwijs na de Basisschool Het Voortgezet Onderwijs MBO-niveau 3 + 4 MBO Niveau 1 + 2 Hoger Onderwijs Weten

Nadere informatie

B. Hart and T.R. Risley. The Early Catastrophe. The 30 Million Word Gap at Age 3. American Educator Spring 2003. 5

B. Hart and T.R. Risley. The Early Catastrophe. The 30 Million Word Gap at Age 3. American Educator Spring 2003. 5 Notitie LerarenBrigade Nationale DenkTank Ontwikkeling nieuw verbeterprogramma basisscholen ter verbetering van kwaliteit van onderwijs aan kinderen uit zwakkere sociaaleconomische milieus Analyse De kansen

Nadere informatie

kiezen ontdekken doen

kiezen ontdekken doen kiezen ontdekken doen op vmbo-, mavo-, havo/vwo- en mbo-niveau met een praktische, versnelde opleiding naar het hbo Tot 2011 vmbo De Kring, sector Landbouw breed Leerwegen: bbl (+lwoo) kbl gl Sinds 2004

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie FACTSHEET: socio-demografie Hoeveel jongeren zijn er eigenlijk in Nederland? Wonen er meer jongeren in Limburg of in Zeeland? Wat zijn de cijfers rondom geslacht, afkomst, opleidingsniveau en religie?

Nadere informatie

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y 1 Regressie analyse Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y Regressie: wel een oorzakelijk verband verondersteld: X Y Voorbeeld

Nadere informatie

De Effectiviteit van het Daltononderwijs

De Effectiviteit van het Daltononderwijs De Effectiviteit van het Daltononderwijs Patrick Sins & Symen van der Zee Pedagogiek & Onderwijs, Saxion Hogescholen, Postbus 501, 7400 AM Deventer { p.h.m.sins, s.vanderzee}@saxion.nl Aanleiding en probleemstelling

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Schoolgedrag, intelligentie, schoolprestaties en de CITO-toets. Dr. jac.n. Zaal

Schoolgedrag, intelligentie, schoolprestaties en de CITO-toets. Dr. jac.n. Zaal 1 Schoolgedrag, intelligentie, schoolprestaties en de CITO-toets Dr. jac.n. Zaal 1. Leerlingen met een goede Werkhouding halen betere schoolprestaties en presteren beter op de Cito-toets. Voor leerlingen

Nadere informatie

Groepskaart 3 Resultaten niet-methodetoetsen 3 Notities 4 Mogelijkheden 4 Plannen 4 Mogelijkheden 4 Zien (SEO) (volgt) 4 Groepspercentages 4

Groepskaart 3 Resultaten niet-methodetoetsen 3 Notities 4 Mogelijkheden 4 Plannen 4 Mogelijkheden 4 Zien (SEO) (volgt) 4 Groepspercentages 4 Schoolhandleiding Parnassys 2012 Inhoudsopgave Groepskaart 3 Resultaten niet-methodetoetsen 3 Notities 4 Mogelijkheden 4 Plannen 4 Mogelijkheden 4 Zien (SEO) (volgt) 4 Groepspercentages 4 Toetsen en streefdoelen

Nadere informatie

Broodmaaltijd. 0-3 dagen per week. 4-5 dagen per week. 6-7 dagen per week. kinderen Groep 7 schooljaar 2003-2004 jongeren GO Jeugd 2004

Broodmaaltijd. 0-3 dagen per week. 4-5 dagen per week. 6-7 dagen per week. kinderen Groep 7 schooljaar 2003-2004 jongeren GO Jeugd 2004 3. Voeding Een gezonde voeding is een van de uitgangspunten voor het goed functioneren van het lichaam. In dit gezondheidsprofiel wordt op een aantal aspecten van voeding ingegaan. Hoewel dit geen totaalbeeld

Nadere informatie

Voldoende of onvoldoende

Voldoende of onvoldoende Om vast te stellen welke middelbare scholen de beste resultaten behalen voor de eindexamens heeft RTL Nieuws de resultaten bewerkt volgens de methode van de schoolcijferlijsten, zoals die zijn opgesteld

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: De verschillende soorten onderwijsniveaus na de basisschool 3

Hoofdstuk 2: De verschillende soorten onderwijsniveaus na de basisschool 3 2012-2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Advisering en schoolkeuze 1 Hoofdstuk 2: De verschillende soorten onderwijsniveaus na de basisschool 3 Hoofdstuk 3: Overzicht van alle Utrechtse scholen en hun onderwijsniveaus

Nadere informatie

Figuur 1. Redenen van jongeren om zich thuis of in de woonomgeving bang of angstig te voelen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004).

Figuur 1. Redenen van jongeren om zich thuis of in de woonomgeving bang of angstig te voelen (GGD Fryslân GO Jeugd 2004). 2. Veiligheidsgevoelens 2.1 Veiligheid thuis of in de woonomgeving Driekwart van de jongeren van 13 tot en met 18 jaar voelt zich thuis of in de woonomgeving nooit bang of angstig. Van de jongens voelt

Nadere informatie

Groep 8 Het laatste jaar op de basisschool.. veel nieuwe zaken.. leren, leren.. en ook nog huiswerk..

Groep 8 Het laatste jaar op de basisschool.. veel nieuwe zaken.. leren, leren.. en ook nog huiswerk.. Groep 8 Het laatste jaar op de basisschool.. veel nieuwe zaken.. leren, leren.. en ook nog huiswerk.. Informatieavond VO groep 8 Donderdag 22 oktober 2015 Informatie over Hoe komt schooladvies VO tot stand?

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Onderwijsmonitor Maassluis - Vlaardingen - Schiedam Cito-eindtoetsresultaten, VO-adviezen, overgang PO-VO

Onderwijsmonitor Maassluis - Vlaardingen - Schiedam Cito-eindtoetsresultaten, VO-adviezen, overgang PO-VO Onderwijsmonitor Maassluis - Vlaardingen - Schiedam Cito-eindtoetsresultaten, VO-adviezen, overgang PO-VO juli 2014 Kenniscentrum Schiedam-Vlaardingen Inhoud 1.1 Kenmerken van de doelpopulatie... 2 2.1

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

SAMENVATTING. Aanleiding

SAMENVATTING. Aanleiding SAMENVATTING Aanleiding Op verzoek van de staatssecretaris voor primair onderwijs en kinderopvang heeft de Inspectie van het Onderwijs in 2008 de kwaliteit van het basisonderwijs in de drie noordelijke

Nadere informatie

De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs. Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015

De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs. Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015 De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015 VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN HET CVTE Namens de overheid: kwaliteitsborging centrale examens en toetsen waarborgen

Nadere informatie

Beperkt leerlingdaling de middelbare school keuze op het platteland?

Beperkt leerlingdaling de middelbare school keuze op het platteland? Beperkt leerlingdaling de middelbare school keuze op het platteland? Middelbare scholieren op het Friese platteland leggen grotere afstanden af naar school dan leerlingen uit de stad. Hoe overbruggen ze

Nadere informatie

speciale klassen en begeleiding op Guido de Brès

speciale klassen en begeleiding op Guido de Brès WELKOM Zorgavond over: speciale klassen en begeleiding op Guido de Brès 16-12-2014 www.guido.nl 1 AGENDA 20:00 uur Opening door Jan Verhoef ondersteuningscoördinator onderbouw 20:45 uur Workshopronde 1

Nadere informatie

Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015

Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015 Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015 Fokor Vereniging samenwerkende schoolbesturen voor primair en voorgezet onderwijs. (Gemeente Rotterdam)

Nadere informatie

Informatie-avond. groep 7 Schooljaar 2015-2016

Informatie-avond. groep 7 Schooljaar 2015-2016 Informatie-avond groep 7 Schooljaar 2015-2016 Inhoud powerpointpresentatie Afspraken Social Media Huiswerk Gip-model/planner Pilot Wereldoriëntatie Nieuwe methodes Cito-toetsen LOVS Advisering Voortgezet

Nadere informatie

Nederland krimpt; de basisberoepsgerichte leerweg voorop

Nederland krimpt; de basisberoepsgerichte leerweg voorop Nederland krimpt; de basisberoepsgerichte leerweg voorop Dennis Heijnens en Machiel Bouwmans, Actis Advies Inleiding Om een divers en toegankelijk onderwijsaanbod in stand te houden is een stabiel leerlingaantal

Nadere informatie

Welkom De vakken Wat verwachten we van de leerlingen? Het eindadvies Cito Entree toets & School Vragen Lijst NIO-toets Schooltypen en oriëntatie op

Welkom De vakken Wat verwachten we van de leerlingen? Het eindadvies Cito Entree toets & School Vragen Lijst NIO-toets Schooltypen en oriëntatie op Welkom Welkom De vakken Wat verwachten we van de leerlingen? Het eindadvies Cito Entree toets & School Vragen Lijst NIO-toets Schooltypen en oriëntatie op het V.O. Typisch groep 8 Vragen? Taal Spelling

Nadere informatie

De diagnostische tussentijdse toets

De diagnostische tussentijdse toets De diagnostische tussentijdse toets Een toets om van te leren De diagnostische tussentijdse toets 1 Staatsexamens Diagnostische tussentijdse Nederlands VO als toets tweede taal Bouwen aan excellent onderwijs

Nadere informatie

Krimp. Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie

Krimp. Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie Krimp Gevolgen voor het hoger onderwijs en de marketingstrategie 1 Stéphanie van Noordt adviseur en procesbegeleider leerlingendaling Van Noordt Marketing & Communicatie info@van-noordt.nl 2 Krimp: de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren College 5: Regressie en correlatie (2) Rosner 11.5-11.8 Arnold Kester Capaciteitsgroep Methodologie en Statistiek Universiteit Maastricht Postbus 616, 6200 MD Maastricht

Nadere informatie

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders

Onderwijskansen. 2.1 Opleidingsniveau ouders de staat van het onderwijs 2 Onderwijskansen Een aantal ontwikkelingen veroorzaakt grotere verschillen tussen leerlingen in kansen voor goed onderwijs. Allereerst is het opleidingsniveau van ouders steeds

Nadere informatie

Naar welke opleiding kan mijn kind?

Naar welke opleiding kan mijn kind? Na de basisschool Naar welke opleiding kan mijn kind? Het basisschooladvies Het 2e toetsgegeven De nieuwe school Het onderwijssysteem Wat verwachten we van de ouders bij deze schoolkeuze? Belangrijke data

Nadere informatie

Kiezen voor technologie. Roadmap 2015-2016. Expertisecentrum Wetenschap&Technologie Regio Noord-Holland/Flevoland

Kiezen voor technologie. Roadmap 2015-2016. Expertisecentrum Wetenschap&Technologie Regio Noord-Holland/Flevoland Kiezen voor technologie Roadmap 2015-2016 Expertisecentrum Wetenschap&Technologie Regio Noord-Holland/Flevoland December 2014 1. Inleiding Voor het primair onderwijs is een nieuw actieplan Kiezen voor

Nadere informatie

Versie 5 januari 2015 1

Versie 5 januari 2015 1 Versie 5 januari 2015 1 Om vast te stellen welke middelbare scholen de beste resultaten behalen voor de eindexamens heeft RTL Nieuws de resultaten van de schoolcijferlijsten, zoals die zijn opgesteld door

Nadere informatie

December 2015. Betreft: de overgang van primair naar voortgezet onderwijs. Geachte ouders/verzorgers,

December 2015. Betreft: de overgang van primair naar voortgezet onderwijs. Geachte ouders/verzorgers, December 2015 Betreft: de overgang van primair naar voortgezet onderwijs Geachte ouders/verzorgers, Met onderstaande algemene brief willen we u laten weten wat er in het verwijzingstraject van de basisschool

Nadere informatie

Voorbeeld regressie-analyse

Voorbeeld regressie-analyse Voorbeeld regressie-analyse In dit voorbeeld wordt gebruik gemaakt van het SPSS data-bestand vb_regr.sav (dit bestand kan gedownload worden via de on-line helpdesk). We schatten een model waarin de afhankelijke

Nadere informatie

HET BLIKSEM ONDERZOEK

HET BLIKSEM ONDERZOEK HET BLIKSEM ONDERZOEK BLIKSEM Begrijpend Lees Instructie Kan Strategisch En Motiverend Aan de orde komt Wat houdt BLIKSEM-aanpak in? door: Willy van Elsäcker (HCO) Wat zijn de resultaten na twee jaar onderzoek

Nadere informatie

Het Jaarplan 2011-2012 is voor dit jaar geschreven en opgesteld door de clusterdirecteur. Dit i.v.m. wisseling van directie op onze school.

Het Jaarplan 2011-2012 is voor dit jaar geschreven en opgesteld door de clusterdirecteur. Dit i.v.m. wisseling van directie op onze school. SCHOOLJAARVERSLAG 2011-2012 1. Algemene informatie De leerlingen: Op de teldatum, 1 oktober 2011, telde onze school 181 leerlingen, verdeeld over 8 groepen. Uit de prognose blijkt dat het leerlingenaantal

Nadere informatie

Schoolkeuze groep 8. Dossier, factoren die meegewogen worden bij het advies, process, tweede advies en stroomschema schooljaar 2014-2015

Schoolkeuze groep 8. Dossier, factoren die meegewogen worden bij het advies, process, tweede advies en stroomschema schooljaar 2014-2015 Schoolkeuze groep 8 Dossier, factoren die meegewogen worden bij het, process, tweede en stroomschema schooljaar 2014-2015 Dossier Hieronder het overzicht van de gegevens die relevant zijn voor de onderbouwing

Nadere informatie

De glazen bol: Cito-score en schooladvies. Verslag van de bijeenkomst

De glazen bol: Cito-score en schooladvies. Verslag van de bijeenkomst De glazen bol: Cito-score en schooladvies Verslag van de bijeenkomst FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling Juni 2007 FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling Postbus 201 3500 AE Utrecht

Nadere informatie

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop PIRLS-2011 Het leesniveau in Nederland Ludo Verhoeven In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop Presentatie PIRLS-feiten Internationale ranglijst Leesdoelen, begripsprocessen en referentiepunten

Nadere informatie

Hanke de Kock & Marianne de Bruijn

Hanke de Kock & Marianne de Bruijn Hanke de Kock & Marianne de Bruijn 16 januari 2012 Erasmus Universiteit Rotterdam 16 januari 2012 1 Wie zijn wij? Marianne Bedrijfseconomie UVA 11 jaar organisatieadviseur bij KPMG 5 jaar freelance adviseur

Nadere informatie

Informatieavond voortgezet onderwijs 2013-2014

Informatieavond voortgezet onderwijs 2013-2014 Informatieavond voortgezet onderwijs 2013-2014 Wat gaan we doen? Inleiding Voortgezet onderwijs Opbouw advies t.w. -Advies Basisschool (ABS) -CITO Aannamebeleid scholen Vragen Sluiting Samen kiezen Kind

Nadere informatie

A-E: deze letters geven aan hoe een kind scoort t.o.v. de andere kinderen in Nederland. U vindt hierover meer informatie in de rapportmap.

A-E: deze letters geven aan hoe een kind scoort t.o.v. de andere kinderen in Nederland. U vindt hierover meer informatie in de rapportmap. Katholieke basisschool de Oase Donker Curtiusstraat 4 6 2555 XW s-gravenhage Tel.: 070 3232483 Email: info@oase.lucasonderwijs.nl Website: www.kbsdeoase.nl Den Haag, februari 2016 Betreft: legenda en uitleg

Nadere informatie

Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST

Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST Programma Wie zijn wij? Eindtoets ROUTE 8 Aanmeldprocedure Adaptieve Digitale Intelligentietest (ADIT) Wie zijn wij? Bevordering

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Samenvatting (Dutch summary) Deze studie onderzocht seksueel risicogedrag van homoseksuele mannen in vaste relaties, voornamelijk onder mannen die deelnemen aan de Amsterdamse Cohort Studies onder Homoseksuele

Nadere informatie

Ieder voortgezet onderwijs begint met de basisvorming van één of twee jaar. www.rythoviuscollege.nl www.piusxcollege.nl www.sondervick.

Ieder voortgezet onderwijs begint met de basisvorming van één of twee jaar. www.rythoviuscollege.nl www.piusxcollege.nl www.sondervick. Hoe steekt het huidige voortgezet onderwijs in elkaar? VMBO: HAVO: VWO: Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Na de basisschool

Nadere informatie

ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet

ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet ADVIES, CITO-TOETS EN HOE VERDER?? Een aantal spannende maanden tegemoet Wat is de voorbereiding? Vanaf eind november starten we met het oefenen van Cito-toetsen -niet te serieus -wijzen op strategieën

Nadere informatie

INhOud Voorwoord Inleiding Vooronderzoek en constructieonderzoek Beschrijving van de SON-R 6-40 Normering van de testscores

INhOud Voorwoord Inleiding Vooronderzoek en constructieonderzoek Beschrijving van de SON-R 6-40 Normering van de testscores Inhoud Voorwoord 9 1 Inleiding 13 1.1 Kenmerken van de SON-R 6-40 13 1.2 Geschiedenis van de SON-tests 14 1.3 Aanleiding voor de revisie van de SON-R 5V-17 17 1.4 De onderzoeksfasen 18 1.5 Indeling van

Nadere informatie

Instructies voor de testafname Groep 5

Instructies voor de testafname Groep 5 Groep 5 Instructies voor de testafname Groep 5 5 De test voor groep 5 bestaat uit vijf taken. Elke taak begint met een nieuwe voorbeeldopgave. Deze voorbeelden staan in de testboekjes en moeten klassikaal

Nadere informatie

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Naar aanleiding van de 1 oktobertelling 2014 heeft VGS Adivio weer een korte analyse uitgevoerd waarbij onderzocht is in hoeverre de leerlingaantallen onderhevig

Nadere informatie

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen.

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. De relatie tussen -tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. Jaap Dronkers 1 Leerstoel International comparative research on educational performance and social

Nadere informatie

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 De Leidse Monitor verzamelt informatie over de ontwikkeling van Leidse kinderen vanaf het moment dat zij en/of hun ouders deelnemen aan een voor- en vroegschools programma

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013, Ede Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Doel en opzet Aandachtspunten

Nadere informatie

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013 Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis NVA Congres 2013 Autisme en onderwijs NVA 4 oktober 2013 Ellen Luteijn Inhoud Hoe kan onderwijs passend zijn voor leerlingen met ASS? Passend Onderwijs

Nadere informatie

Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen?

Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen? Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen? Gudrun Vanlaar, Machteld Vandecandelaere, Jan Van Damme en Bieke De Fraine 16-11-2012 Centrum voor onderwijseffectiviteit en -evaluatie

Nadere informatie