André Rouvoet: Zorgverzekeraars ondersteunen ParkinsonNet. Het nieuwe kwaliteitsbeleid van ParkinsonNet. Staatssecretaris Martin van Rijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "André Rouvoet: Zorgverzekeraars ondersteunen ParkinsonNet. Het nieuwe kwaliteitsbeleid van ParkinsonNet. Staatssecretaris Martin van Rijn"

Transcriptie

1 2012/2013 PN IS EEN UITGAVE VAN André Rouvoet: Zorgverzekeraars ondersteunen ParkinsonNet Het nieuwe kwaliteitsbeleid van ParkinsonNet Staatssecretaris Martin van Rijn

2 Voor woord Beste collega, Er gebeurt heel veel binnen ParkinsonNet. Om al deze mooie ontwikkelingen met u te delen hebben we dit magazine samengesteld. Het magazine laat zien welke belangrijke stappen we in het afgelopen jaar samen met u hebben gezet. Inmiddels hebben we met 66 regionale netwerken en maar liefst 2238 zorgverleners een goede landelijke dekking bereikt. Bovendien worden we sinds vorig jaar structureel gesteund door zorgverzekeraars. Alle parkinsonpatiënten in Nederland hebben nu parkinsonexpertise. En dat gebeurt op grote schaal. Dit is natuurlijk een prachtige mijlpaal, maar we zijn er nog lang niet! Zo zien we dat ook in de huidige Parkinson- Net praktijk nog een behoorlijke variatie in kwaliteit van zorg bestaat, bijvoorbeeld in de aard van de geleverde behandelingen, in de kosten van de behandeling, of in de bereikte gezondheidswinst. In dit magazine laten we zien hoe we de komende jaren samen met u willen werken aan het steeds verder verbeteren van de kwaliteit van de zorgverlening binnen ParkinsonNet. De vele successen die we in 2012 geboekt hebben, hebben we alleen kunnen bereiken dankzij u. En daar zijn wij u als ParkinsonNet team heel dankbaar voor. Ook de plannen voor de komende jaren kunnen we alleen samen met u realiseren. We hopen dat dit magazine er aan bijdraagt dat u trots terugkijkt op wat we gezamenlijk hebben bereikt, en dat u zich vol energie zult blijven inzetten om de parkinsonzorg verder te verbeteren. We hopen ook dat u zich door het magazine nog meer verbonden voelt met al die andere ParkinsonNet-zorgverleners die zich net als u inzetten voor de beste zorg voor mensen met parkinson en atypische parkinsonismen! Veel leesplezier toegewenst. Dr. Marten Munneke en Prof. Dr. Bas Bloem Directie ParkinsonNet 2 3

3 Lancering Spark Magazine 158 kilometer op de tandem voor ParkinsonNet PN Magazine is een uitgave van ParkinsonNet Hoofdredactie: Marten Munneke en Lonneke Rompen Ontwerp/Art Direction: Puntkomma Nijmegen Druk: MediaCenter Rotterdam In houd: Zorgverzekeraars Nederland ondersteunt ParkinsonNet 8 Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn 10 Het nieuwe kwaliteitsbeleid van ParkinsonNet 14 Vernieuwde Parkinson Zorgzoeker 15 Registratie ParkinsonNet. De volgende stap! 16 Parkinson Atlas 17 ParkinsonNet projectleiders op bezoek bij minister Edith Schippers 18 CZ kiest voor ParkinsonNet 21 Nieuw: Het Parkinson Oefenboek voor patiënten 22 Stefanie van Vliet, Directeur Parkinson Vereniging 24 Subsidie voor nieuwe richtlijn voor parkinsonverpleegkundige 25 Richtlijn Voeding bij de ziekte van Parkinson 26 Achmea over kwaliteitsbeleid parkinson 28 Best Practices uit ParkinsonNet Drechtsteden 32 De samenwerking tussen Menzis en ParkinsonNet 35 Zorgboek parkinson & Zorgboek parkinsonismen 36 Best Practices uit ParkinsonNet Utrecht Zuid West 40 Scholingen ParkinsonNet over de grens! 46 Lancering Spark Magazine! 158 kilometer op de tandem voor parkinson 50 Hoe zijn de ontwikkelingen in Noord Nederland? 52 ParkinsonNet aanwezig bij de Unity Walk in Amsterdam 53 Project Mijn meer regie bij de patiënt! 54 in Groningen 56 Scholingen Nieuw: Scholing voor apothekers 60 Kort nieuws en oproepen - ParkinsonNet Innovation Award, - ParkinsonNet Adviesraad, - Ontwikkelingssamenwerking, - Nieuw logo 61 Een beeld zegt meer dan 1000 woorden 62 Dit is het ParkinsonNet projectteam 4

4 Zorgverzekeraars ondersteunen ParkinsonNet Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en ParkinsonNet hebben op 12 april 2012 een contract gesloten met daarin raars aan ParkinsonNet voor een periode van drie jaar. De ondersteuning volgt op een onderzoek onder patiënten dat ZN in het najaar van 2011 liet uitvoeren. Daaruit bleek dat ParkinsonNet bewijst dat een betere organisatie van de zorg voor parkinsonpatiënten leidt tot grote kwaliteitswinst en een forse kostenbesparing van 15 tot 20 miljoen euro per jaar. Verbetering kwaliteit en doelmatigheid ZN-voorzitter, André Rouvoet: De belangrijkste reden voor ZN om ParkinsonNet te ondersteunen is omdat het de kwaliteit van zorg verbetert met als gevolg verbetering van de doelmatigheid van de zorg. Complicaties bij patiënten, zoals botbreuken, komen minder vaak voor. De bijdrage van ZN dient om de infrastructuur die nodig is, te ondersteunen. De doelstelling is dat na drie jaar de bekostiging via de reguliere zorgkosten gaat lopen. Omdat er nu heel veel zorgaanbieders betrokken zijn, zou dat in dit stadium erg ingewikkeld zijn en een onevenredige hoge lastendruk geven. Rolmodel ParkinsonNet is uniek, want het is het enige landelijke ten dat daadwerkelijk werkt en zijn nut heeft bewezen. Er zijn veel andere projecten bedacht maar vaak stokt het bij een -goede- implementatie. Daarbij komt dat deze methode ook potentie heeft om bij andere aandoeningen te gebruiken. ParkinsonNet krijgt daarover al veel vragen en wil graag rolmodel zijn. Dit zijn extra redenen voor ZN om ParkinsonNet te helpen. Vorig jaar heeft ZN een subsidie gegeven voor ontwikkeling van de organisatie, omdat het een goed voorbeeld is dat meerwaarde heeft. Nu de meerwaarde in het onderzoek eind vorig jaar ook daadwerkelijk is aangetoond, volgt de driejarige De belangrijkste reden voor ZN om ParkinsonNet te ondersteunen is omdat het de kwaliteit van zorg verbetert met als gevolg verbetering van de doelmatigheid van de zorg 6 7

5 Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn In de toekomst zie ik ParkinsonNet als verbindende motor voor een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige zorg voor parkinsonpatiënten Op welke wijze is het ministerie van VWS betrokken bij ParkinsonNet? VWS is via het programma In voor zorg betrokken bij ParkinsonNet. ParkinsonNet en In voor zorg! werken in een In voor zorg-traject samen aan het verbeteren van de langdurige zorg voor parkinsonpatiënten. De focus van ParkinsonNet is tot nu toe vooral gericht op zorgver- ringswet. Professionals voor wie de zorg vooral uit de aangesloten bij het ParkinsonNet. Dat is een serieuze tekortkoming omdat hierdoor de continuïteit in de zorg wordt onderbroken. ParkinsonNet zal tot in 2014 met In voor zorg! werken nisaties. Concreet doel is om in die periode de aanpak van het ParkinsonNet te verbreden naar de AWBZ Aan de hand van de ervaringen die worden opgedaan in Zuid Gelderland wordt een model opgesteld voor andere regionale netwerken in Nederland. Tijdens het In voor - voor parkinsonpatiënten. Waarom vindt u ParkinsonNet een belangrijk initiatief? ParkinsonNet is een aansprekend voorbeeld van zorg die in samenspraak met de patiënt wordt georganiseerd rondom de patiënt. De patiënt met een chronische aandoening moet zo goed mogelijk door het leven kunnen gaan, geholpen door de mensen uit het zorgteam om hem heen. Kijk vooral naar wat de patiënt nog wel zelf kan doen. De kwaliteit van de behandeling van parkinson is met ParkinsonNet op die manier een belangrijke stap verder gekomen. Het is vooral voor de chronische patiënt van belang dat samenhangende zorg wordt geboden, maar wegens de maatschappelijke consequenties zijn ingrijpende veranderingen in de langdurige zorg nodig. Bij ongewijzigd beleid zouden in 2040 de kosten van de gezondheidszorg kunnen oplopen tot circa 15 procent van het BNP, tegen nu ruim negen procent. Samen met wikkelingen zou dat wel eens een te grote belasting voor de toekomstige generaties kunnen betekenen. Uit analyses is gebleken dat de aanpak van Parkinson- Net de zorg beter maakt, dat het aantal ziektecomplicaties aanmerkelijk afneemt en dat de parkinsonzorg meer doelmatig wordt. ParkinsonNet kan een voorbeeld zijn voor de organisatie van andere chronische aandoeningen. Wat wilt u meegeven aan zorgverleners die aangesloten zijn bij ParkinsonNet? De komende 20 jaar neemt het aantal mensen dat lijdt aan belangrijke chronische aandoeningen met 40 procent toe. De kosten die daarmee zijn gemoeid lopen in de 70 procent van het budget. Dat betekent dat we er anders naar zullen moeten kijken. Mensen met chronische aandoeningen, zoals parkinson, hartfalen, COPD, diabetes hebben op lange termijn, vaak levenslang, ondersteuning nodig. Dat vraagt om zorg die het liefst dicht bij huis en in goede samenhang wordt verleend. Denk daarbij aan afstemming tussen huisarts, diëtist, internist en verpleegkundigen. Of in het geval van parkinson tussen neuroloog, huisarts, verpleegkundige, fysiotherapeut en nog meer professionals die de kwaliteit van leven van de patiënt kunnen verbeteren. Een multidisciplinair team om de patiënt heen dat werkt op basis van een persoonlijk behandelplan. Maatwerk. We moeten duidelijk durven stellen, de patiënt staat centraal en niet de instelling of een behandelaar. Hoe ziet u de toekomst van ParkinsonNet? In de toekomst zie ik ParkinsonNet als verbindende factor en motor voor een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige zorg voor parkinsonpatiënten. Deze zorg stelt de patiënt centraal en is dus sectorbreed. Alle professionele zorgverleners werken bovendien optimaal samen met de mantelzorg om de zorg voor de patiënt zo goed en zo doelmatig mogelijk te kunnen verlenen. We hebben voldoende geleerd van ParkinsonNet om het model ook te kunnen toepassen op de zorg voor andere chronische patiënten. 8 9

6 Het nieuwe kwaliteitsbeleid van ParkinsonNet Inmiddels heeft ParkinsonNet met 66 regionale netwerken en meer dan 2000 betrokken zorgverleners een landelijke dekking bereikt. Dit houdt in dat alle parkinsonpatiënten in Nederland de mogelijkheid hebben om behandeld te worden door een ParkinsonNet zorgverlener en daarmee de mogelijkheid hebben om te kiezen voor de best mogelijke zorg. O expertise hebben opgebouwd, veel parkinsonpatiënten behandelen en werken volgens richtlijnen is de kwaliteit van de geleverde zorg die zij bieden gemiddeld beter dan zorg geleverd door therapeuten die niet in het netwerk zitten. Ook blijken de kosten van de parkinsonzorg veel lager te zijn dankzij ParkinsonNet. Dit is gebleken uit gerandomiseerd wetenschappelijk onderzoek. Bovendien is dit onlangs opnieuw bevestigd door onderzoek uitgevoerd door KPMG-Plexus, in opdracht van Zorgverzekeraars Nederland. [zie kader I]. Dit is natuurlijk een mooie mijlpaal, maar ParkinsonNet is nog lang niet af. We denken dat de kwaliteit van zorg nog verder kan verbeteren

7 KADER I Vektis: inzicht in de kwaliteit van de netwerken Marietta Eimers ParkinsonNet heeft daarom onder leiding van Marietta Eimers, kwaliteitsmanager van ParkinsonNet en Martijn van der Eijk, coördinator patiëntgerichte zorg, hard gewerkt aan een kwaliteitsysteem. Dit zal per 1 januari 2013 van kracht worden. Grofweg bestaat het Parkinson- Net-kwaliteitssysteem uit een duidelijke registratie en continu meten, transparant maken en verbeteren van de kwaliteit van zorg die geleverd wordt door de gecer- Meten Marietta: We zien behoorlijk grote verschillen in de kwaliteit van zorg, niet alleen tussen individuele zorgverleners, maar ook tussen verschillende ParkinsonNet regio s. We willen deze verschillen objectief in kaart brengen en inzichtelijk maken voor patiënten en zorgverleners. Het meten van kwaliteit is niet eenvoudig. Er zijn immers veel verschillende aspecten van kwaliteit. We proberen een zo breed en genuanceerd mogelijk beeld te krijgen van de kwaliteit van zorg. Dit doen we door te kijken naar structuren die bijdragen aan kwaliteit (structuurindicatoren), door te kijken naar de processen die bijdragen aan kwaliteit (procesindicatoren) maar vooral ook door de uitkomsten van zorg te meten (uitkomstindicatoren). Op al deze niveaus willen we informatie krijgen door te meten. Hierbij vullen we het begrip meten breed in. We willen voorkomen dat zorgprofessionals te veel tijd kwijt zijn aan het invullen van vragenlijsten en kwaliteitsregistraties. Daarom zullen we zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande gegevens (bijvoorbeeld de declaratiegegevens van zorgverzekeraars die verzameld zijn in het VEKTIS databestand). Daarnaast zullen we patiënten gaan bevragen hoe zij de kwaliteit van zorg hebben ervaren door middel van de CQ Index (zie kader II). Tenslotte zullen we Martijn van der Eijk We proberen een zo breed en genuanceerd mogelijk beeld te krijgen van de kwaliteit van zorg voor een beperkt aantal gegevens ParkinsonNet-zorgverleners zelf vragen. Dit gebeurt dan bijvoorbeeld door de ParkinsonNet Kwaliteitsmonitor. (zie kader III) Transparant maken en verbeteren Het meten van kwaliteit moet geen doel op zich zijn. We meten kwaliteit van zorg om het vervolgens transparant te maken voor patiënten en zorgverleners. Dit gebeurt via de Zorgzoeker van ParkinsonNet (zie pagina 14) en via de Parkinson Atlas (zie pagina 16). Het inzichtelijk maken van indicatoren van kwaliteit van zorg zal naar verwachting een belangrijke stimulans zijn om structuren en processen die bijdragen aan kwaliteit van zorg te verbeteren. Hier ligt dan ook de focus van het kwaliteitsbeleid. Maar daar blijft het niet bij. We zullen ook ondersteuning geven bij het verbeteren van kwaliteit. We werken bijvoorbeeld aan een eenvoudig systeem voor intervisie, zowel op persoonlijk als op netwerkniveau, en we proberen om bestpractices te stimuleren. Het introduceren van de ParkinsonNet Innovation Award (zie pagina 60) is hier een mooi voorbeeld van. Uit een onderzoek naar de meerwaarde van ParkinsonNet door KPMG-Plexus in opdracht van Zorgverzekeraars Nederland is gebleken dat in regio s waar ParkinsonNet in 2009 actief was, patiënten meer fysiotherapie kregen en minder fracturen hadden. In het onderzoek is gebruik gemaakt van de declaratiegegevens van bijna Parkinsonpatiënten die opgeslagen zijn in het VEKTIS Databestand. Het onderzoek betrof de situatie in 2009 en was mogelijk omdat op dat moment nog niet in alle regio s een ParkinsonNet bestond. Daardoor konden regio s met een ParkinsonNet vergeleken worden met regio s zonder ParkinsonNet. Uit het onderzoek bleek ook Kader II CQ-Index parkinson: patiëntervaringenvragenlijst dat de kosten van de zorg in de ParkinsonNet regio s lager waren (zo n miljoen euro lager op landelijke basis). Bovendien was het aantal gebroken heupen gehalveerd. De gemeten uitkomstenindicatoren in het onderzoek van KPMG-Plexus zijn heel geschikt voor een continue kwaliteitsmeting van de verschillende netwerken. Daarom gaan we in samenwerking met VEKTIS de meting van de uitkomstindicatoren (zorggebruik, fracturen, kosten) jaarlijks herhalen. Daarnaast gaan we ook regionale verschillen in voorschrijfgedrag en het percentage patiënten meten dat door een ParkinsonNet-zorgverlener wordt behandeld. In de afgelopen drie jaar heeft Martijn van der Eijk voor ParkinsonNet een patiëntervaringenvragenlijst ontwikkeld en gevalideerd. In de ontwikkeling hebben patiënten een centrale rol gehad. Patiënten en mantelzorgers zijn geïnterviewd en in focusgroepen met elkaar en met de onderzoekers in gesprek gegaan. Dit heeft geresulteerd in een vragenlijst die bestaat uit 44 items over de thema s informatievoorziening, emotionele steun, bejegening, deskundigheid, samenwerking, toegankelijkheid van zorg en patiëntparticipatie. Patiëntervaringen geven een beeld van de kwaliteit van zorg vanuit het perspectief van de patiënt. De informatie kan worden gebruikt als kwaliteitsverbeteringsinstrument voor zorgverleners en als keuze-informatie voor patiënten. Onderzoek bij 900 Nederlandse parkinsonpatiënten liet zien dat met name op het gebied van informatievoorziening en emotionele steun aan patiënten nog veel verbetering mogelijk is. Dit jaar is de vragenlijst vertaald naar het Engels en in samenwerking met de National Parkinson Foundation uitgezet in 20 Amerikaanse parkinsoncentra. De resultaten hiervan worden eind dit jaar verwacht. Binnen het kwaliteitsproject wordt de CQ-Index begin volgend jaar uitgezet in de regionale ParkinsonNet netwerken om de netwerken onderling op patiëntervaringen te kunnen vergelijken. KADER III Kwaliteitsmonitor: vragenlijst aan alle ParkinsonNet zorgverleners In oktober 2012 is als onderdeel van het Parkinson- Net kwaliteitsproject een elektronische vragenlijst verstuurd aan alle zorgverleners die aangesloten zijn bij ParkinsonNet. De vragenlijst zal jaarlijks worden uitgezet. Dit jaar zijn de thema s parkinsonspeci- parkinsonpatiënten, de richtlijnadherentie en multidisciplinaire samenwerking aan de orde gekomen. De eerste resultaten zijn op het ParkinsonNet jaarcongres 2012 gepresenteerd. Volgend jaar zullen de resultaten op regionaal niveau in de ParkinsonAtlas inzichtelijk gemaakt worden

8 Vernieuwde Parkinson Zorgzoeker Registratie ParkinsonNet. De volgende stap! Vernieuwde zorgzoeker Het afgelopen jaar is Parkinson- Net druk bezig geweest met het verbeteren van de Parkinson Zorgzoeker (www.parkinsonzorgzoeker.nl). In de nieuwe zorgzoeker kunnen aangesloten zorgverleners ook een pasfoto Hierdoor zijn alle zorgverleners goed herkenbaar voor zowel patiënten als collegae. Nieuwe database ParkinsonNet ParkinsonNet heeft de database achter de Parkinson zorgzoeker geprofessionaliseerd. Wij vinden het erg belangrijk dat alle ParkinsonNet zorgverleners op een goede en gemakkelijke manier vindbaar zijn voor patiënten en collega zorgverleners. Door het nieuwe systeem kunnen alle aangesloten zorgverleners zelf hun gegevens aanpassen in het loggen op onze website. Op deze manier kan iedereen zich gemakkelijk inschrijven voor scholing en congressen, en kunnen betalingen gemakkelijk worden voldaan. Op dit moment zijn 2238 zorgverleners in Nederland aangesloten bij 66 regionale ParkinsonNet netwerken. Om te voorkomen dat te veel zorgverleners in een regio aangesloten zijn waardoor het behandelvolume per therapeut daalt, hebben we in de afgelopen jaren de toestroom van nieuwe deelnemers beperkt. Daarnaast gold tot op heden dat de ParkinsonNet registratie jaarlijks automatisch werd verlengd. Eenmaal toegelaten tot het netwerk bleven de deelnemers gemakkelijk aangesloten bij ParkinsonNet. Met ingang van 2013 zal dit veranderen. Vanaf 1 januari 2013 zal het gemakkelijker worden om lid te worden van ParkinsonNet, maar - en dat is erg belangrijk - gaan we ook hogere eisen stellen aan de leden. Alleen degenen die aan minimale kwaliteitseisen voldoen, kunnen zich herregistreren als ParkinsonNet deelnemer. Vanaf 2013 kunnen nieuwe zorgverleners zich eenvoudig aanmelden voor een basiscursus ParkinsonNet en na het afronden van de cursus zich registreren als ParkinsonNet zorgverlener. De huidige deelnemers van ParkinsonNet die de scholing reeds gevolgd hebben en aan de eisen van basisregistratie voldoen - ontvangen per 1 januari 2013 automatisch een basisregistratie. Deze basisregistratie is twee jaar geldig. Na twee jaar hebben alle deelnemers de mogelijkheid om zich te herregistreren. Herregistratie is alleen mogelijk als aan de kwaliteits eisen voor deelname aan ParkinsonNet is voldaan (zie kader). De kwaliteitseisen voor herregistratie zullen in de komende jaren mogelijk verder aangescherpt worden. Ieder jaar wordt een beperkt aantal nieuwe deelnemers toegelaten tot het netwerk. Anders dan nu het geval is hoeven deze deelnemers niet de goedkeuring van de bestaande netwerkdeelnemers te hebben. Wel moeten deze nieuwe deelnemers, net als de bestaande deelnemers, laten zien dat ze aan de kwaliteitseisen van ParkinsonNet voldoen. Alle geregistreerde deelnemers mogen het logo ik ben aangesloten bij ParkinsonNet voeren en kunnen gebruik maken van de diensten van het ParkinsonNet coördinatiecentrum. Daarnaast zullen zorgverzekeraars naar verwachting steeds meer gaan aansturen op exclusieve inkoop van zorgverleners die bij ParkinsonNet aangesloten zijn (zie ook pagina 18). Vragen over de ParkinsonNet registratie? Mail naar Eisen voor de basisregistratie als ParkinsonNet deelnemer: 1) Basiscursus ParkinsonNet gevolgd* 2) Bereidheid om te werken conform de ParkinsonNet richtlijnen 3) Commitment om samen te werken met andere leden van het regionale ParkinsonNet 4) Akkoord gaan met de klachtenprocedure ParkinsonNet 5) Akkoord gaan met het transparantiebeleid van ParkinsonNet (kwaliteitsinformatie wordt online geplaatst) * Neurologen zijn vooralsnog vrijgesteld voor deelname aan de basiscursus ParkinsonNet. Eisen voor herregistratie (iedere twee jaar): 1) Minimaal eens per twee jaar bijwonen van het ParkinsonNet congres 2) Bijwonen van tenminste 2 regionale multidisciplinaire bijeenkomsten per jaar 3) Voldoende parkinsonpatiënten onder behandeling (het minimum aantal patiënten zal per discipline verschillen en is vooraf duidelijk). Het aantal patiënten in het jaar voorafgaand aan de herregistratie geldt als ijkpunt. 4) Jaarlijks aanleveren van gegevens ten behoeve van de kwaliteitsregistratie 14 15

9 Parkinson Atlas ParkinsonNet Samen werken aan de beste zorg voor parkinsonpatiënten. Dat is het doel van ParkinsonNet. Dat doen we door scholing te bieden voor professionals die betrokken zijn bij de zorg voor parkinsonpatiënten. Dat doen we door zorgverleners te stimuleren om multidisciplinair samen te werken en in regionale netwerken bij elkaar te laten komen. De beste parkinsonzorg willen we ook zichtbaar maken. Dat gaan we doen in de ParkinsonAtlas. De ParkinsonAtlas is een interactieve landkaart op de website van ParkinsonNet. Met de ParkinsonAtlas kan iedereen de kwaliteit en kenmerken van de 66 netwerken binnen ParkinsonNet met elkaar vergelijken. Door de zorg transparant te maken, zo is onze overtuiging, maken we de zorg beter. Netwerken krijgen inzicht op welke onderdelen ze goed scoren en op welke er verbetering mogelijk is. En door te kunnen zien welk netwerk goed presteert is het mogelijk om van elkaar te leren. De ParkinsonAtlas zal in 2013 steeds meer informatie gaan bieden over netwerken en ook steeds dynamischer worden. De eerste versie van de Parkinson Atlas wordt tijdens het ParkinsonNet congres gepresenteerd. Deze versie geeft inzicht in de basiskenmerken van een netwerk, zoals het geschatte aantal parkinsonpatiënten in een netwerk. Ook geeft de atlas informatie over het aantal verschillende disciplines binnen een netwerk en de dichtheid van zorgverleners; bijvoorbeeld hoeveel fysiotherapeuten heeft een netwerk per duizend patiënten. Ook geeft de eerste versie inzicht in de ervaren kwaliteit van samenwerking rondom de patiënt en in het netwerk. Samenwerking met IQ Healthcare ParkinsonNet werkt bij de ontwikkeling van de ParkinsonAtlas nauw samen met Prof. Dr. Gert Westert van IQ Healthcare. IQ Healthcare is een bekend instituut waar veel onderzoek wordt gedaan naar het verbeteren van kwaliteit van zorg. Samen met de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie wil IQ Healthcare een nationale zorgatlas ontwikkelen. In deze zorgatlas wordt voor verschillende zorgactiviteiten, de variatie in kwaliteit en kosten van zorg inzichtelijk gemaakt. Kaarten zijn een prachtig middel om deze praktijkvariatie transparant te maken. Inzicht en debat over deze variatie is heel belangrijk volgens Westert om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Bij de ontwikkeling werkt IQ healthcare nauw samen met prof. dr. Jack Wennberg van het Dartmouth Institute (TDI). Wennberg s atlas is te bekijken op PN projectleiders op bezoek bij minister Edith Schippers De projectleiders van ParkinsonNet, Prof.dr. Bas Bloem en Dr. Marten Munneke, hebben eind vorig jaar een werkbezoek gebracht aan minister Edith Schippers. Na zijn verkiezing tot zorgheld had Bas Bloem zichzelf uitgenodigd bij de minister, waarop zij direct reageerde. Op 7 december 2011 werden Bas Bloem en Marten Munneke opgewacht door Edith Schippers. In het gesprek dat volgde hebben zij een plan voor integrale gesteld. De minister reageerde positief op het plan en liet weten dat VWS graag mee wil denken over de uitwerking van het plan. De concrete invulling en uitvoering van het plan zal in 2013 gestalte krijgen

10 CZ kiest voor ParkinsonNet Met ingang van 1 januari 2013 mogen verzekerden van zorgverzekeraar CZ met de ziekte van Parkinson die starten met de paramedische behandeling, alleen nog behandeld worden door eerstelijns paramedici die aangesloten zijn bij ParkinsonNet. De belangrijkste reden daarvoor is verbetering van de kwaliteit van zorg. A leggen. Dat heeft CZ een paar jaar geleden gedaan met door Marlies Mielekamp selectief inkopen van borstkankerzorg, later kwam daar de zorg voor andere aandoeningen bij en dat willen we ook doen voor de zorg van mensen met parkinson, aldus bestuursvoorzitter van CZ Wim van der Meeren. De bewering van Van der Meeren komt niet uit de lucht vallen, maar blijkt uit een onderzoek dat in het gezaghebbende tijdschrift Lancet Neurology is gepubliceerd. Daar beschreef de directeur van ParkinsonNet, Marten Munneke, samen met andere wetenschappers de uitkomst van een onderzoek waar 700 parkinsonpatiënten bij betrokken waren. Conclusie was dat als deze patiënten behandeld waren door een fysiotherapeut die aangesloten was bij ParkinsonNet de kwaliteit van zorg duidelijk toenam en de kosten aanzienlijk afnamen. Goede communicatie Na al een aantal jaar creatief ingekocht te hebben in de tweedelijnszorg, is het voor het eerst dat CZ hiertoe ook besluit voor zorg in de eerste lijn. Om de reacties van belanghebbenden te peilen is het afgelopen jaar herhaaldelijk overleg gevoerd tussen CZ, de betreffende groepen paramedici en de Parkinson Vereniging. Vooral de korte lijnen binnen het netwerk en de mogelijkheid daardoor snel te kunnen overleggen met verschillende disciplines binnen de zorg voor de parkinsonpatiënt, spreekt behandelaars en patiënten aan. Een ander belangrijk voordeel vinden beide groepen dat Parkinson Net faciliteiten biedt door innovatieve communicatiemiddelen aan te bieden zoals MijnZorgnet: een platform waar patiënten en zorg- municeren. Verder biedt ParkinsonNet een uitgebreid aanbod na- en bijscholingen en organiseert het net- ls het beter kan, moeten we de lat hoger werk jaarlijks een congres waar de nieuwste ontwikkelingen uitgewisseld worden. Overgangsperiode Een nadeel van de maatregel van CZ Zorgverzekeraar zou kunnen zijn dat parkinsonpatiënten soms verder moeten reizen om een paramedisch zorgverlener te vinden die aangesloten is bij ParkinsonNet. Daarom is een overgangsperiode van een jaar afgesproken: in 2013 kunnen reeds bekende parkinsonpatiënten nog terecht bij hun huidige therapeut. Als nieuw gediagnosticeerde parkinsonpatiënten ver moeten reizen, zal de zorgverzekeraar overleggen met ParkinsonNet of er wellicht iemand in de betreffende regio of stad kan worden benaderd om zich bij ParkinsonNet aan te sluiten. En mocht er zich in 2013 onvoorziene problematiek voordoen, dan zal CZ bekijken hoe ze het ook in de jaren na 2013 zó kunnen vormgeven dat parkinsonpatiënten zo min mogelijk hinder onder vinden van deze maatregel. Discussie Natuurlijk is verandering altijd moeilijk en brengt het vaak discussie teweeg, maar binnen de CZ groep zien ze dat debat met vertrouwen tegemoet. Van der Meeren: Het is goed als paramedici zich willen specialiseren op een bepaald gebied. Dan kan je denken aan de zorg voor mensen met parkinson maar bijvoorbeeld ook aan fysiotherapeuten die zich toeleggen op looptherapie voor mensen met zogenaamde etalagebenen. Soms ervaren mensen dat als een beperking van hun keuzevrijheid, maar het is onze rol als verzekeraar om goed te letten op kwaliteit en kosten. En als je het de patiënt vraagt, zal ook die altijd kiezen voor de beste zorg. Als het kan, moeten we de lat hoger leggen 18 19

11 Reacties op het beleid van CZ KNGF (beroepsgroep fysiotherapeuten) Het KNGF onderschrijft het belang van netwerken voor rapeuten die deelnemen in het netwerk extra kosten op het gebied van scholing, multidisciplinaire bijeenkomsten, congresbezoek, deelname netwerk e.d. De kwaliteitsstap en de kwaliteit, deskundigheid en doelmatigheid zich positief ontwikkelen. Het past in het beleid van het KNGF dat zorg- extra kosten om die te realiseren zullen uiteindelijk ook in het inkooptarief van de zorgverzekeraar tot uiting moeten binnen ParkinsonNet, inkopen, en daarmee differentiëren in komen. Met dit beleid en deze gedachtengang in het achterhoofd is dit een positieve stap van CZ en de fysio therapeuten de markt. Differentiëren in de zin van: onderscheiden inkopen op kwaliteit en doelmatigheid, en die dan ook passend van ParkinsonNet gezamenlijk. belonen. Naast de belangrijke kwaliteitswinst voor de Andre Beens, Algemeen Bestuur KNGF, patiëntengroep die gerealiseerd wordt, maken de fysiothe- portefeuille Markt De Parksinson Vereniging (vertegenwoordiging patiënten) De Parkinson Vereniging heeft zich geschaard achter het hogere leeftijd, vaak minder mobiel en deze maatregel initiatief van zorgverzekeraar CZ om vanaf 2013 te starten moet niet tot een omgekeerde situatie leiden dat zij als met het verwijzen van CZ-verzekerden met de ziekte van gevolg van de afstand of een vervoersprobleem niet Parkinson naar een zorgverlener van ParkinsonNet. Reden meer naar fysiotherapie, logopedie of een andere paramedische behandeling gaan. hiervoor is dat de Parkinson Vereniging van mening is dat een zorgverlener die veel mensen met de ziekte van Parkinson ziet, de symptomen en de patiënt beter begrijpt en Tevens stelt de Parkinson Vereniging dat in dit overgangsjaar ook geregeld moet zijn, dat de kwaliteit van de Parkin- dus beter kan behandelen. Maar de Parkinson Vereniging heeft wel aangegeven in het overgangsjaar 2013 scherp te sonnet paramedici getoetst wordt. Het loutere feit dat een letten op de volgende elementen: zorgverlener is geschoold en aangesloten bij ParkinsonNet 1. deze doorverwijzing dient alleen te gelden voor nieuwe is voor de Parkinson Vereniging geen voldoende garantie. verzoeken om paramedische hulp. Mensen die al enige Afgesproken is dat ParkinsonNet, CZ en de Parkinson Vereniging met regelmaat zullen afstemmen hoe dit initiatief tijd met tevredenheid bij bijvoorbeeld een fysiotherapeut komen die niet bij ParkinsonNet aangesloten is, moeten zich in de praktijk ontwikkelt. dit kunnen voortzetten; 2. er moeten geen reisproblemen ontstaan, niet in kilome- Stefanie van Vliet Directeur Parkinson Vereniging Nieuw: Het Parkinson Oefenboek voor patiënten Op 30 november 2012 verschijnt speciaal ter ere van het ParkinsonNet congres een nieuw boek, speciaal bestemd voor ParkinsonNet therapeuten. Het is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson en presenteert een scala aan oefeningen en adviezen. De oefeningen zijn zo gepresenteerd en beschreven dat ze eenvoudig in de eigen woonomgeving kunnen worden uitgevoerd. Patiënten kunnen het boek in principe zelfstandig gebruiken, al zal het boek pas echt zijn waarde bewijzen wanneer de therapeut daarbij uitleg en ondersteuning biedt. Ideaal is dus wanneer de patiënt het boek kan aanschaffen via zijn therapeut. ParkinsonNet zorgverleners kunnen het boek aanschaffen met 20% korting op de winkelprijs, eerst op het jaarcongres en later via de uitgever. PN Het Parkinson Oefenboek; Oefeningen en bewegingsadviezen voor mensen met de ziekte van Parkinson Auteurs: Erwin van Wegen, Ingrid Burgers en Cees de Goede Uitgever: VU University Press Amsterdam, i.s.m. ParkinsonNet en Stichting Gezondheid en Beweging (efox.nl) ISBN Grote genaaide paperback Liggend formaat, 96 blz. Normaal 24,95 Voor aangesloten therapeuten 19,95 Verkrijgbaar op het ParkinsonNet congres, daarna via de uitgever Het ParkinsonNet Het ParkinsonNet staat positief tegenover deze stap van CZ. Het is een duidelijk statement dat CZ kiest voor kwaliteit van zorg. We vinden het wel belangrijk dat goed in de gaten wordt gehouden welke negatieve consequenties het beleid kan hebben voor bepaalde parkinsonpatiënten. Daarom zullen we samen met CZ en de Parkinson Vereniging regelmatig de voortgang bespreken. De eerste gesprekken hebben gelukkig al geresulteerd in nuancering van het beleid (voor patiënten die lang moeten reizen geldt bijvoorbeeld een uitzondering). Voor ParkinsonNet is de volgende stap een passende waardering voor de hogere kwaliteit die ParkinsonNet therapeuten leveren. Dit kan bijvoorbeeld door bredere voorwaarden voor therapeuten die bij ParkinsonNet zijn aangesloten de mogelijkheid voor declaratie van een lange zitting bijvoorbeeld maar mag wat ons betreft ook in het tarief naar voren komen. We zullen hierover het komende jaar zeker met CZ in gesprek gaan. Marten Munneke, directeur ParkinsonNet 20 21

12 Stefanie van Vliet, Directeur Parkinson Vereniging Zie mensen met parkinson niet alleen als patiënten maar ook als ervaringsdeskundigen waarmee u samenwerkt Op welke wijze is uw organisatie betrokken bij ParkinsonNet? De Parkinson Vereniging is een vereniging voor patiënten, partners en professionals, waarvan bijna 9000 mensen lid zijn. Patiënten en partners zijn vaak op zoek naar een eerstelijns zorgverlener die bekend is met de symptomen van de ziekte van Parkinson. De website van ParkinsonNet is gelinkt aan onze website. Mochten mensen moeite hebben met het bedienen ervan dan doen wij dit telefonisch samen met hen. Op die wijze kunnen wij goed doorverwijzen. Daarnaast werken de Parkinson Vereniging en ParkinsonNet veel samen bij toepassingsgericht onderzoek, het ontwikkelen van informatiemateriaal. Met regelmaat faciliteert de Parkinson Vereniging scholingsactiviteiten van ParkinsonNet, zoals die voor eerstelijnspsychologen. Waarom vindt u ParkinsonNet een belangrijk initiatief? ParkinsonNet biedt mensen met de ziekte van Parkinson de mogelijkheid om dicht in de buurt van hun huisadres zorg op maat te krijgen van professionals die kennis van de ziekte hebben. Dit verbetert niet alleen de behandeling maar ook de algemene kwaliteit van leven. Als op termijn in alle ziekenhuizen die de ziekte van Parkinson behandelen een parkinsonverpleegkundige aanwezig is, die de contacten met de eerstelijn onderhoudt, zal de zeer noodzakelijke ketenzorg ontstaan. Hier moet haast mee gemaakt worden. Wat wilt u meegeven aan zorgverleners die aangesloten zijn bij ParkinsonNet? Zie mensen met de ziekte van Parkinson niet alleen als uw patiënten, maar juist ook als ervaringsdeskundigen waarmee u samenwerkt om de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te maken. Realiseer u steeds dat de patient de regie van zijn of haar eigen ziekte in handen heeft, niet de zorgverlener. Hoe ziet u de toekomst van ParkinsonNet? ParkinsonNet is de afgelopen jaren enorm snel gegroeid en heeft zich in snel tempo over het land verspreid. Nu is de tijd rijp om de meerwaarde die er ongetwijfeld is te gaan meten aan de hand van kwaliteitscriteria. Dit betekent voor de Parkinson Vereniging ook dat in het belang van de patiënt die organisaties die herhaaldelijk niet voldoen aan de gestelde eisen ParkinsonNet moeten verlaten. De Parkinson Vereniging en ParkinsonNet gaan daarnaast intensiever en meer gestructureerd samenwerken. Zie mensen met de ziekte van Parkinson niet alleen als patiënten, maar juist ook als ervaringsdeskundigen 22 23

13 Subsidie voor nieuwe richtlijn voor parkinsonverpleegkundige In de multidisciplinaire richtlijn voor parkinson wordt gesproken over de centrale coördinerende rol van de parkinsonverpleegkundige. In de huidige praktijk is de rol van de parkinsonverpleegkundige in veel regio s helaas nog steeds te beperkt. Veelal is het aantal uren dat een parkinsonverpleegkundige ter beschikking heeft heel beperkt en in een aantal regio s is zelfs helemaal geen parkinsonverpleegkundige aangesteld. De rol die de parkinsonverpleegkundige vervuld is ook sterk afhankelijk van de persoonlijke voorkeur van de verpleegkundige en neuroloog, de instelling waar men werkt, en het aantal uren dat beschikbaar is. Er is dus een duidelijke discrepantie tussen de gewenste situatie zoals die in de multidisciplinaire richtlijn wordt beschreven en de werkelijke situatie. De Parkinson Vereniging heeft daarom in 2012 aangegeven te willen investeren in de projecten die gericht zijn op het versterken van de rol van de parkinsonverpleegkundige. Op verzoek van de Parkinson Vereniging heeft de werkgroep parkinsonverpleegkundigen en het coördinatiecentrum ParkinsonNet een projectplan ingediend. Het doel van dit plan is om consensus te bereiken onder parkinsonverpleegkundigen en neurologen over de precieze rol van de parkinsonverpleegkundigen en een richtlijn te schrijven waarin aanbevelingen voor de dagelijkse praktijk worden gegeven. De Parkinson Vereniging en Fonds Nuts Ohra hebben besloten samen de ontwikkeling van een volledig nieuwe richtlijn voor parkinsonverpleegkundigen ontwikkeld in samenwerking met de Werkgroep parkinsonverpleegkundigen, de Vereniging voor Verpleging en Verzorging (V&VN) en ParkinsonNet. Dr. Marten Munneke (ParkinsonNet) en Dr. Teus van Laar (UMCG) zullen het project leiden. Naar verwachting zal de nieuwe richtlijn in 2015 gereed zijn! I n 2008 is een onderzoek gedaan naar de betrokken- heid van de diëtist bij de behandeling van patiënten met de ziekte van Parkinson en de kennis over de dieetbehandeling bij parkinson. Uit de enquête kwam naar voren dat de diëtisten hun kennis over de ziekte van Parkinson te beperkt vinden. Er bleek duidelijk een waarin de (dieet)behandeling van voedings gerelateerde problemen bij parkinson wordt beschreven aan de hand van de beschikbare wetenschappelijke evidentie en de expertise van de deskundigen in de beroepsgroep. Deze richtlijn is in het afgelopen jaar met steun van de Parkinson Vereniging en ParkinsonNet ontwikkeld. Onder projectleiding van de diëtisten Heleen Dicke en Monique van Asseldonk en de neurologen Jorrit Hoff en Barbera van Harten en met steun van de coördinator richtlijnonwikkeling van ParkinsonNet, Samyra Keus, is een prachtige richtlijn gerealiseerd. Richtlijn Voeding bij de ziekte van Parkinson De richtlijn bestaat uit vier delen: De richtlijn Voeding bij de ziekte van Parkinson is bestemd voor alle zorgverleners betrokken bij het herkennen, de diagnostiek en de behandeling van voedingsgerelateerde problemen bij ziekte van Parkinson: huisartsen, neurologen, specialisten ouderengeneeskunde, revalidatieartsen, klinisch geriaters, parkinsonverpleegkundigen en paramedici. De richtlijn adviseert zorgverleners over het herkennen van voedingsgerelateerde problemen, stelt criteria voor verwijzing en bevat aanbevelingen voor behandeling. De richtlijn Diëtetiek bij de ziekte van Parkinson beschrijft de diagnostiek en behandeling door diëtisten. De patiëntenversie, waarin adviezen worden gegeven aan de patiënt over zelfmanagement op het gebied van voeding en voedingsgerelateerde problemen. Deze kaart is bedoeld voor patiënten, hun partners en verzorgers en andere geïnteresseerden. In het kort wordt aangegeven hoe de patiënt voedingsgerelateerde problemen kan herkennen en bespreken met de behandelend arts en waaruit de behandeling bestaat. De verantwoording en toelichting van de richtlijnen is de basis voor bovengenoemde richtlijnen. De voedingsgerelateerde problemen die bij de ziekte van Parkinson kunnen voorkomen en in de richtlijn aan de orde komen zijn: 1. Onbedoeld gewichtsverlies / ondervoeding 2. Obstipatie relatie tot voeding 4. Ongewenste gewichtstoename / overgewicht 5. Kauw- en slikstoornissen 6. Vertraagde maaglediging 7. Orthostatische hypotensie 8. Rol van vitaminen en mineralen Bij ieder probleem zijn uitgangsvragen geformuleerd en wordt achtergrondinformatie gegeven. Per vraag wordt een wetenschappelijke onderbouwing met conclusie en bewijskracht gegeven om vervolgens een aanbeveling te formuleren. De richtlijn is te vinden op: De website van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten, MijnZorgnet en de website van ParkinsonNet 24 25

14 Achmea over kwaliteitsbeleid parkinson Ook voor de aandoening parkinson wil Achmea in 2013 een project starten D e afgelopen jaren is er binnen de zorg in Neder- land veel geïnvesteerd in het verbeteren van processen en structuren. Maar willen we zorgen voor toegankelijke, betaalbare en doelmatige zorg, dan moet er ook gestuurd kunnen worden op de kwaliteit en de uitkomsten van zorg. Als coöperatieve zorgverzekeraar streeft Achmea ernaar samen met het zorgveld de komende jaren 40 procent van de zorg transparant te maken via uitkomstindicatoren. Daaronder verstaan we de toegevoegde waarde van de zorg voor de klant in termen van (functionele) gezondheid, kwaliteit van leven, behoud van eigen regie, en dergelijke. Deze transparantie moet bijdragen aan 3 doelen: vast om zichzelf te verbeteren; wijzen, kunnen kiezen op basis van uitkomsten; Deze doelstellingen zijn wel gelaagd. Zorgaanbieders moeten eerst zelf de tijd hebben en gefaciliteerd worden om zichzelf te verbeteren met behulp van betrouwbare spiegelinformatie. Om deze doelen te bereiken kiest Achmea als strategie om koplopers te zoeken die inzicht willen in hun kwaliteit en die zich willen verbeteren. In gezamenlijkheid worden de indicatoren ontwikkeld en in een relatief kleine pilot omgeving getest. De kunst is daarbij te kiezen voor een beperkte, maar goede set indicatoren die signaleren over goede zorg. Zo ontstaat er vooraf draagvlak en kennis over wat de indicatoren betekenen, hoe ermee om te gaan, of er casemix correcties nodig zijn, hoe de registratie het beste kan worden gerealiseerd. Daarna worden eventueel stappen genomen voor een landelijke inzet. Ook voor de aandoening parkinson wil Achmea in 2013 een project gaan starten om uitkomstindicatoren te ontwikkelen, te meten en ermee vergelijken. Hiervoor wordt samengewerkt met ParkinsonNet dat de allerbeste zorg voor mensen met de ziekte van Parkinson nastreeft en actief op zoek is naar verschillen en best practises binnen de verschillende regionale netwerken. We vertrouwen op een vruchtbare, intensieve en ook inspirerende samenwerking. Robbert Huijsman Marleen van Oirsouw-Aangenendt 26 27

15 Het teamgevoel binnen zo n veelzijdige groep is erg belangrijk Marion Jansen is ergotherapeut bij Protestantse Zorggroep Crabbehoff en is sinds drie jaar lid van ParkinsonNet. Ze trekt nu de kar voor regio Drechtsteden als multidisciplinair coördinator. door Milou van Rijswijk Best Practices uit ParkinsonNet Drechtsteden 28 29

16 Het eerste jaar waren ze nog erg zoekende in welke vorm ze de samenwerking zouden gieten. Het was niet duidelijk via welke weg de communicatie verliep en hoe vaak je bij elkaar moest komen. Inmiddels hebben ze een goede werkbare structuur neergezet waar iedereen voor wil gaan. Want dat is volgens Marion erg belangrijk. We hebben het beleid van ParkinsonNet Drechtsteden met elkaar op papier gezet zodat iedereen van elkaar weet waar we voor staan en wat we van elkaar kunnen verwachten. Als iemand wil deelnemen moet hij achter deze afspraken staan, anders gaat het niet werken. Het netwerk telt 39 zorgverleners die allemaal hun steentje bijdragen om de samenwerking en daarmee de zorg voor de parkinsonpatiënt te optimaliseren. Structuur De sleutel voor een succesvol regionaal netwerk is volgens Marion structuur. Zelf heeft ze dit weten aan te brengen door per discipline een coördinator aan te wijzen. Zo zorgt de coördinator fysiotherapie er voor dat er altijd een fysiotherapeut bij de casuïstiekdag van ParkinsonNet aanwezig is en er altijd één van hen bij het Parkinsoncafé aanwezig is als aanspreekpunt voor de patiënten. Vier keer per jaar komt de hele club bij elkaar. Daarin is het ook belangrijk om een goed tijdstip af te stemmen. In Drechtsteden heeft men gekozen voor de maandag van 17:30 uur tot 19:30 uur. De bijeenkomst vindt iedere keer plaats in een andere grote instelling in de regio, zodat de regeldruk wordt verspreid over alle zorgverleners. Soep met broodjes staan bij binnenkomst al klaar zodat het voor iedereen makkelijk is om vanuit het werk aan te sluiten. Op die manier maak je het toch een beetje haalbaar voor iedereen, want tijd is geld hè. De sleutel voor een succesvol netwerk is structuur Aanwezigheid en betrokkenheid is erg belangrijk voor een succesvolle samenwerking. Het werkt niet als deze waarden slechts door drie of vier personen worden gedragen, iedereen moet een aandeel hebben in het groepsproces. Dit kan simpelweg door de taken goed te verdelen. Zo is het erg praktisch om bij toerbeurt te notuleren en soms worden er voor bepaalde thema s werkgroepjes opgericht. Alle communicatie vindt plaats op MijnZorgnet, in de community kunnen onder andere de agenda en notulen worden geraadpleegd. Bijkomend voordeel hiervan is dat je in één klap alle zorgverleners bij elkaar hebt in een online groep die het mogelijk maakt om online met elkaar te communiceren. Teamgevoel Het netwerk bestaat onder andere uit de parkinsonverpleegkundige, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten, logopedisten een psycholoog, een neuroloog en sinds kort ook twee specialisten ouderengeneeskunde. Het teamgevoel binnen zo n veelzijdige groep is erg belangrijk. Je moet weten wie wie is en ik denk zelfs dat het de kracht is dat je elkaar écht kent. Door vier keer per jaar bij elkaar te komen weet je op een gegeven moment wel wie iemand is, in welke discipline iemand werkt en waarin diegene gespecialiseerd is. Als je elkaar beter leert kennen kun je ook makkelijker een patiënt doorverwijzen naar een collega die past bij de wensen en karakteristieken van de patiënt. Dat is een groot voordeel van dit netwerk, de lijntjes zijn kort en je weet elkaar beter te vinden. Verwijzingen Binnen het netwerk Drechtsteden is het verwijzen soms nog een lastig onderwerp. Binnen sommige disciplines zoals fysiotherapie zijn er veel zorgverleners aan gesloten die natuurlijk allemaal geïnvesteerd hebben in kennis en kunde inzake parkinson en graag veel parkinsonpatiënten in hun praktijk verwelkomen, al gebeurt dit natuurlijk vanzelf. Men zit in Drechtsteden niet stil: Zo hebben we meerdere PR-actie s gehad waarbij iedereen de huisartsen in zijn eigen regio benadert en folders en verwijsblokken uitdeelt. En ik ben ook wel blij dat ParkinsonNet zelf actie heeft ondernomen om huisartsen via een ander kanaal te informeren. Met als doel dat wanneer de huisartsen parkinsonpatiënten zien ze hen wijzen op ParkinsonNet en de gespecialiseerde zorgverleners die staan weergegeven in de Zorgzoeker. Er is echter nog weinig inzicht in de verwijzingen. Vragen die ontstaan zijn: Hoeveel verwijzingen krijgen de verschillende zorgverleners en waar komen ze vandaan? Dit onderwerp staat op de agenda van de bijeenkomst in november aangezien het belangrijk is om hier duidelijkheid over te krijgen. Teleurstelling komt vaak voort uit verwachtingen. Door in kaart te brengen hoe deze lijnen lopen en hoe vaak deze wegen bewandeld worden, hoopt Marion dit vraagstuk met cijfers inzichtelijk te maken. Het is nu soms wel erg zoeken van: wanneer is het nu echt nodig dat iemand naar de psycholoog gaat Leereffect Om goed te kunnen verwijzen is het belangrijk om te op het gebied van de behandeling voor parkinsonpatiënten kunnen betekenen. Daarnaast kun je van elkaar leren als je weet wie wat doet en waarom. Tijdens de bijeenkomsten worden er thema s besproken zoals Mijn- Zorgnet, het Parkinsoncafé, de PEPP cursus en we doen veel aan casuïstiek met video. Beeldmateriaal is meteen zo sprekend, je ziet mensen bewegen en dat zegt veel meer dan wat er op papier staat. Daarnaast wordt er soms ook een discipline als thema gekozen. Vorige keer was er bijvoorbeeld een videocasus van een fysiotherapeut waarbij er hele gesprekken loskomen over hoe mensen in en uit bed komen, hoe je dat iemand aanleert en dat je daar hele handige attributen voor kunt aanschaffen, zoals een pakpaal. Er zijn heel veel fysiotherapeuten die daar baat bij hebben, maar dat geldt ook voor andere disciplines die voorheen totaal niet op de hoogte waren van dit soort oplossingen. Als een logopedist nu van een pati- PN ent hoort dat hij moeilijk in en uit bed kan komen, denkt hij er sneller aan om iemand door te sturen naar de ergo- of fysiotherapeut, aangezien hij weet wat deze disciplines precies kunnen bijdragen aan de zorg voor parkinson. Toekomstplannen Het Parkinsoncafé is een van de bestaande projecten die door de samenwerking binnen ParkinsonNet een boost heeft gekregen. Door de juiste samenwerking kunnen er nog veel meer verbeterslagen worden gemaakt in het optimaliseren van de zorg voor parkinsonpatiënten. Zo staat het invoeren van een MDO en meer overleg en terugkoppeling tussen de disciplines op haar verlanglijstje en ze heeft er wel oren naar om meer handvatten te krijgen in het doorverwijzen naar de psycholoog. Het is nu soms wel erg zoeken: wanneer is het nu echt nodig dat iemand naar de psycholoog gaat? Iedereen heeft verwerkingsproblemen met die ziekte, maar je kan niet iedereen gaan doorverwijzen. Op welk moment is dat probleem zodanig dat iemand wel moet worden doorverwezen? Of wanneer zijn neuropsychische problemen zo erg dat iemand getest moet worden door een neuropsycholoog?. Blijven leren en jezelf verbeteren is belangrijk om de kwaliteit van de bij ParkinsonNet aangesloten zorgverleners hoog te houden. Marion is blij dat ParkinsonNet daar veel aandacht aan besteedt en zal de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden om de nieuwe kennis met haar regionale netwerk te delen

17 ParkinsonNet kan voor de klanten van Menzis voert als zorgverzekeraar voor ongeveer 2 miljoen leden de Basisverzekering en de aanvullende verzekering (Zorg verzekeringswet) uit. Menzis heeft daarnaast de opdracht om voor de regio s Groningen, Twente en Arnhem de AWBZ zorg in te kopen en uit te voeren. De missie van Menzis is het garanderen van de beschikbaarheid van kwalitatief goede en betaalbare zorg om zo het welzijn van al haar klanten te bevorderen. In de komende jaren zal Menzis zich verder gaan ontwikkelen van belangenbehartiger in de zorg naar een gezondheidsorganisatie. Menzis een belangrijke bijdrage leveren aan het zo lang mogelijk zelfstandig blijven functioneren en blijven wonen in de eigen vertrouwde omgeving. Door de samenwerking tussen de zorgadviseurs van Menzis en ParkinsonNet kunnen we klanten sneller en beter bemiddelen en weten klanten zich verzekerd van de beste zorg. De samenwerking tussen Menzis en ParkinsonNet Hoe werkt de Menzis zorgadviseur? Menzis vindt het belangrijk dat klanten volledig eigen regie hebben in hun zorgtraject. Tegelijkertijd zien wij het als onze rol om klanten objectief te ondersteunen en te gidsen naar kwalitatief goede en betaalbare zorg. Vanuit dat perspectief bemiddelen onze zorgadviseurs klanten naar deskundige gecontracteerde zorgaanbieders met een korte wachttijd. Hierbij bieden wij onze klanten altijd meerdere alternatieven aan die bij de voorkeur van de klant passen. Onze adviezen zijn gebaseerd op onze kennis van het zorgveld, kennis van de wachttijden en de mogelijkheden die er zijn voor vergoeding van de behandeling. Wij bemiddelen zowel in trajecten voor de cure als de care. Een uitgebreid overzicht van onze dienstverlening is te vinden op

18 Dit jaar hebben de zorgadviseurs van Menzis kennis gemaakt met ParkinsonNet. Ze hebben deelgenomen aan de ParkinsonNet basisscholing om goed op de hoogte te zijn van de werkwijze van ParkinsonNet en om meer kennis over de ziekte van Parkinson te krijgen. De zorgadviseurs kunnen door de opgedane kennis van de ziekte van Parkinson de vragen van de klanten beter begrijpen en hen stimuleren om te kiezen voor deskundige en specialistische zorg. Een aantal zorgadviseurs is tevens opgeleid als mantelzorgmakelaar, waardoor zij met hun kennis ook hulp kunnen bieden aan de naaste(n) van de parkinsonpatiënten. De ervaring leert dat het zorgstelsel voor chronisch zieke klanten erg ingewikkeld is en dat het uitzoeken van regelingen, vergoedingen en bij welke instantie je hiervoor moet zijn veel tijd kost. De Zorgadviseurs van Menzis kunnen zowel patiënten als mantelzorgers de weg wijzen in het soms ingewikkelde zorglandschap en hen helpen bij de zorgvragen die zij hebben. Door een goede samenwerking tussen enerzijds de zorgadviseurs en de klant en anderzijds Menzis en ParkinsonNet krijgt de klant de beste zorg en ondersteuning. Het enthousiasme van de mensen die ParkinsonNet verder ontwikkelen werkt aanstekelijk Hoe ziet Menzis de toekomst voor ParkinsonNet? ParkinsonNet geeft op een eigentijdse wijze vorm aan de begeleiding van klanten met een chronische aandoening, onder andere door het versterken van de samenwerking tussen zorgaanbieders en de patiënt van dit netwerk en gesterkt worden in het dagelijks leven met deze aandoening, terwijl zij zo veel mogelijk de eigen regie behouden. De werkwijze kan een voorbeeld zijn voor andere chronische aandoeningen. Het enthousiasme van de mensen die ParkinsonNet verder ontwikkelen werkt aanstekelijk en draagt bij aan een breder begrip voor mensen met parkinson. Een praktijkvoorbeeld: Een klant belt met de mantelzorgservice en vertelt de Zorgadviseur dat haar man (70 jaar) kampt met de ziekte van Parkinson. Mevrouw doet veel zelf in het huishouden nu haar man dat moeilijker kan. Zij zorgt ook dat hij zijn medicatie inneemt. Omdat hij vaak somber en emotioneel is, en het niet prettig vindt om alleen te zijn, wordt het moeilijker om van huis weg te gaan. Ze helpt hem ook met het wassen en aankleden als haar man hierom vraagt. Beiden willen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen, ze hebben prettige buren en ze kunnen in de zo lang mogelijk blijven doen omdat het hen beiden goed doet. Het verhoogt hun kwaliteit van leven en met de huisarts hebben ze hierover goede afspraken gemaakt. Mevrouw heeft huishoudelijke ondersteuning bij de gemeente aangevraagd, maar heeft nog niet gehoord of ze ervoor in aanmerking komt. Het grootste probleem voor mevrouw is het gebrek aan vrije tijd. Ze komt niet aan zichzelf toe. De zorgadviseur benadert daarom een vrijwilligersorganisatie en bespreekt of er iemand bij het echtpaar thuis kan komen. Op deze manier kan mevrouw soms wat tijd voor zichzelf krijgen. Ook gaat de zorgadviseur op zoek naar een fysiotherapeut die is aangesloten bij ParkinsonNet. Voor meneer is het belangrijk dat hij zo lang mogelijk blijft bewegen en oefenen waardoor hij zelfstandig kan blijven functioneren en mevrouw niet te veel belast wordt. Zorgboek Parkinson & Zorgboek Parkinsonismen Inmiddels is er informatie beschikbaar over meer dan 60 verschillende (chronische) aandoeningen. De uitgaven zijn bedoeld voor patiënten, hun naasten en de hulpverlening en bevatten stuk voor stuk zeer uitgebreide informatie. De uitgaven worden verkocht bij iedere Nederlandse apotheek en via de website van September, www. stichtingseptember.nl. Zorgboek Ziekte van Parkinson September herziet regelmatig haar uitgaven. Het afgelopen jaar is de zesde, volledig herziene herdruk van het Zorgboek Ziekte van Parkinson uitgebracht. Het Zorgboek Ziekte van Parkinson is geschreven voor patiënten, hun naasten en de hulpverlening en kwalitatief hoogwaardig patiëntenvoorlichtingsmateriaal, zoals zorgboeken, zorgcd-roms en zorgpockets. bevat zeer uitgebreide informatie over de ziekte van Parkinson. Wat is het? Wat zijn de klachten en behandelingen? Ook bevat het boek informatie over medicatie, geeft het handige tips voor het dagelijks leven, komt de paramedische hulpverlening uitgebreid aan bod en is er informatie over verschillende zakelijke regelingen in opgenomen. Nieuw: Zorgboek Parkinsonismen Onlangs is ook het nieuwe Zorgboek Parkinsonismen verschenen. Een uitgebreid boekwerk dat gemaakt is op initiatief van de Parkinson Vereniging. Het boek is geschreven voor mensen met een (atypisch) parkinsonisme, hun naasten en hulpverleners. Het geeft informatie over parkinsonismen, de klachten en de medische behandelingen. Daarnaast is er in het boek aandacht voor de hulpverlening en geeft het informatie over zakelijke regelingen. Samenwerking September werkt bij de totstandkoming van haar producten nauw samen met organisaties en specialisten uit het veld. Ook aan de zorgboeken Ziekte van Parkinson en Parkinsonismen hebben veel verschillende deskundigen meegewerkt. Onder andere de deskundigen van ParkinsonNet hebben een belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van beide boeken geleverd. Zij hebben de verschillende hoofdstukken inhoudelijk beoordeeld. Hun adviezen en wijzigingen zijn door de door de redactie van September in de teksten verwerkt, waardoor het zeer complete boeken zijn geworden waar veel mensen wat aan kunnen hebben

19 Wij hebben geluk dat we gemotiveerde mensen in ons netwerk hebben. Best Practices uit ParkinsonNet Utrecht Zuid West door Milou van Rijswijk Mariëlle Wittekamp is sinds 2010 multidisciplinair coördinator van ParkinsonNet regio Utrecht Zuidwest. Utrecht Zuidwest is een netwerk van 25 zorgverleners waarin 10 verschillende disciplines vertegenwoordigd zijn. Hun gouden formule? Betrokken en gemotiveerde leden die actief in commissies een bijdrage leveren aan het goed functioneren van het netwerk. Samenwerking Met vier parkinsonverpleegkundigen, een neuroloog, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten, specialisten ouderengeneeskunde, diëtisten, een psycholoog, een seksuoloog en een maatschappelijk werkster die geschoold gaat worden is het netwerk aardig compleet. De parkinsonverpleegkundigen zijn volgens Marielle de onmisbare spil in het netwerk. Zij behouden het overzicht en bekijken alles in hun totaliteit. Alles waar de parkinsonpatiënt mee te maken krijgt, daar denken ze over mee. Daarnaast beschikt het netwerk over een zeer betrokken neuroloog: Wij hebben het geluk dat we gemotiveerde mensen in ons netwerk hebben, waaronder een neuroloog, dr. Jorrit Hoff, die erg betrokken is. Zo is hij altijd bereid om een presentatie te geven als we hem ergens voor vragen. Die multidisciplinaire samenwerking vind ik heel leuk

20 Commissie Een netwerk valt of staat bij actieve leden. Als je als coördinator in je eentje de kar trekt en alles zelf wilt doen, dan wordt er geen draagvlak gecreëerd en zullen mensen automatisch achterover leunen. In het begin deed ik veel zelf, totdat een collega uit het netwerk tegen mij zei dat we het werk maar eens moesten verdelen. En dat is precies wat ze gedaan hebben in Utrecht Zuidwest. Er zijn verschillende commissies in het leven geroepen waarin van alle leden een helpende hand wordt verwacht. Elke commissie stelt een jaarplan op waarin concrete doelen worden geformuleerd. De volgende vijf commissies zijn opgericht: Intern De interne commissie houdt zich bezig met de grote lijnen binnen het netwerk en bewaakt het interne proces. Deze commissie houdt een vinger aan de pols bij de werkzaamheden van de andere commissies. Inhoudelijk De inhoudelijke commissie zorgt voor interessante onderwerpen tijdens de multidisciplinaire seminars. Zo heeft er al eens een patiënt over zijn ervaringen met Deep Brain Stimulation verteld en iemand van ParkinsonNet over de mogelijkheden van MijnZorgnet. ICT De ICT commissie houdt de regionale community van het netwerk op MijnZorgnet up-to-date. Voorafgaand aan een vergadering of seminar worden de relevante bestanden geüpload en naderhand worden de notulen online bijgevoegd. Ook worden adreswijzigingen niet meer naar iedereen g d maar aangepast in de Wiki op MijnZorgnet. Parkinsoncafé Deze commissie werkt samen met de patiëntenvereniging en reeds bestaande Parkinsoncafés aan het opzetten van een Parkinsoncafé voor de regio Utrecht. Een Parkinson Café is een informeel trefpunt voor mensen met de ziekte van Parkinson, hun familie en mantelzorgers. Het biedt patiënten de gelegenheid ervaringen te delen en informatie uit te wisselen. PR De PR commissie heeft als doel om meer bekendheid voor het netwerk te genereren bij zowel patienten als huisartsen en neurologen. Met name bij huisartsen is ParkinsonNet nog erg onbekend en valt nog veel winst te behalen. Er staat nog een vacature voor deze commissie open, maar deze wordt hopelijk bij het volgende seminar ingevuld zodat de PR campagne van start kan gaan. Bekendheid Meer bekendheid zal er voor zorgen dat steeds meer mensen met de ziekte van Parkinson de beschikbare gespecialiseerde zorg gaan krijgen. Zo kwam ik laatst een zorgverlener tegen die dacht dat ParkinsonNet alleen voor patienten met de ziekte van Parkinson is en niet voor iemand met parkinsonisme. Dan zie je dat behandelaren ook niet altijd goed op de hoogte zijn waarvoor ze ons kunnen inzetten. Bijkomend voordeel is dat meer bekendheid ook meer verwijzingen zal opleveren. Dat is in ons geval niet zo n noodzaak omdat iedere deelnemer voldoende patiënten ziet, maar het draagt wel bij aan de kwaliteit van de zorg voor parkinsonpatiënten. Verwijzen Vanuit het Antonius ziekenhuis worden veel patiënten naar parkinsongespecialiseerde zorgverleners in het netwerk doorverwezen. Onderling wordt door iedereen meegedacht waar een patiënt baat bij kan hebben. Wanneer het vermoeden bestaat dat een patiënt depressief is, wordt aan alle betrokken zorgverleners gevraagd dit tijdens de behandeling te observeren, indien nodig wordt dan de psycholoog ingeschakeld. In de regio Utrecht Zuidwest zijn meerdere disciplines dubbel vertegenwoordigd, maar sprake van concurrentie met haar collega s in het netwerk is er niet volgens Mariëlle. Alle deelnemers zijn complementair aan elkaar. We stemmen het onderling met elkaar af en we verwijzen ook naar elkaar door. Overleg Omdat parkinson een complexe ziekte is en de patiënt vaak met meerdere disciplines in contact komt is het belangrijk dat iemand het overzicht behoudt. Via de patiënt weet je wie er bij de behandeling betrokken zijn en daarmee gaat de parkinsonverpleegkundige in overleg om de behandeling op elkaar af te stemmen. Nu gaat dat via (zorg)mail, per post, één op één communicatie of via een multidisciplinair overleg. Daar komt veel verslaglegging bij kijken, wat de nodige tijd kost, maar het is prettig als iedereen op de hoogte is van het reilen en zeilen van een patiënt. Voor de een volstaat de verwijsbrief, maar de ander verwacht meer informatie in de overdracht. Dat is nog wel iets om met elkaar af te spreken; wat wil iemand precies in een overdracht hebben?. De Persoonlijke Zorg Community zou hierin ook een belangrijke rol kunnen vervullen: geen mailcontact, maar overleg in de persoonlijke online omgeving van de patiënt zie ook pagina 53 in dit magazine). Voor een beperkte groep is het hartstikke goed, maar sommige ouderen hebben simpelweg geen computer. Ik denk wel dat je daar nu mee moet beginnen, want over tien jaar is waarschijnlijk iedereen online. Actieve en betrokken deelnemers zijn een voorwaarde voor een succesvol en kwalitatief sterk netwerk. Kwaliteit Actieve en betrokken deelnemers zijn een voorwaarde voor een succesvol en kwalitatief sterk netwerk. Iedereen wordt bij de seminars verwacht en daarnaast wordt een beroep op eenieder gedaan om in een commissie deel te nemen of andere taken op te pakken. Als deelnemers helemaal niets doen/ geen inzet tonen, dan komt dat de kwaliteit van zorg niet ten goede. Eén keer een scholing volgen en er vervolgens niets meer mee doen levert niks op. Uiteraard moet iedereen ook voldoende patiënten zien zodat ze feeling houden met de zorg voor parkinsonpatiënten. Vooral voor beginnende zorgverleners is het belangrijk om veel ervaring op te doen. Daarnaast moet iedereen up-to-date blijven. Dit kan door kennis te delen bij de mono- en multidisciplinaire seminars en door vakliteratuur te lezen. En iedereen volgt de ParkinsonNet bijscholingen en andere congressen of cursussen. Op die manier kan iedereen zelf actief de kwaliteit van de zorg waarborgen! 38 39

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

Samenstelling van de verschillende werkgroepen 11. 1 Inleiding 15

Samenstelling van de verschillende werkgroepen 11. 1 Inleiding 15 Inhoud Samenstelling van de verschillende werkgroepen 11 1 Inleiding 15 1.1 Aanleiding voor de richtlijn 15 1.2 Werkwijze 15 1.3 Patiëntenpopulatie 16 1.4 Doelgroep 16 2 De ziekte van Parkinson 17 2.1

Nadere informatie

07#11#13& Marten Munneke. Parkinson& &

07#11#13& Marten Munneke. Parkinson& & Marten Munneke Parkinson 1 Parkinson Complexeaandoening Beven Traagenonhandig Loopstoornissen ( freezing ) Vallen Depressie Slaapstoornissen Traag in denken Incontinentie Slikstoornissen Problemen met

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Ketenzorg inleiding. Ph.E. de Roos

Ketenzorg inleiding. Ph.E. de Roos Ketenzorg inleiding Ph.E. de Roos Waarom ketenzorg Vormen van financiering KOP tarief, hoe en wat Aanpak ketenzorg CVRM en HF Spelers in CVRM en HF keten Workshop VRM en HF Discussie en vragen Agenda Waarom

Nadere informatie

Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen

Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen Fysiotherapie en Ergotherapie bij Parkinsonismen Suzanne Ross Woerden, 4 oktober 2014 Agenda Even voorstellen Parkinson netwerk Wat is Fysiotherapie? Wat is Ergotherapie? Parkinsonismen Procedure en verzekering

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie Nederland vergrijst. Er komen steeds meer ouderen met steeds meer en verschillende soorten

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Patiëntenperspectief: nu en dan?

Patiëntenperspectief: nu en dan? Parkinson Vereniging Nederlandse Vereniging van Dystoniepatiënten NPCF / Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie Symposium Patiëntenperspectief: nu en dan? op 3 juni 2009 1. Perspectief Namens de patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Beleidsdocument 2012-2016

Beleidsdocument 2012-2016 Beleidsdocument 2012-2016 uw zorg, onze zorg Inhoudsopgave 1. Voorwoord...3 2. Zorggroep de Bevelanden...4 3. Waar staat Zorggroep de Bevelanden voor (Missie, Visie en Doelstellingen)...4 4. Uitwerking:

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson komt veel voor. ParkinsonNet. Multidisciplinair zorgmodel met toekomstperspectief:

De ziekte van Parkinson komt veel voor. ParkinsonNet. Multidisciplinair zorgmodel met toekomstperspectief: Multidisciplinair zorgmodel met toekomstperspectief: ParkinsonNet De zorg wordt in het proces van bezuinigingen niet gespaard. Ook zorgverleners dienen hun verantwoordelijkheid te nemen om de zorg betaalbaar

Nadere informatie

Parkinsoncentrum Leeuwarden

Parkinsoncentrum Leeuwarden Het Parkinsoncentrum Leeuwarden is een kennis- en behandelcentrum voor mensen met de ziekte van Parkinson. Deskundigheid, tijd, aandacht en een goede begeleiding voor de patiënt en zijn naasten staat hierbij

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden?

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? Informatie voor cliënten, patiënten, familieleden en mantelzorgers WAT KAN DE PARKINSON PROJECTGROEP (PPG) VOOR U ALS PARKINSON-PATIËNTEN BETEKENEN?

Nadere informatie

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer?

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Geert Groenenboom, senior manager zorginkoop eerste lijn Achmea Divisie Zorg & Gezondheid 14 juni

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Wat is ClaudicatioNet en hoe kunt u gebruik maken van dit netwerk? Wat is het doel van deze presentatie? Deze presentatie is een

Nadere informatie

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Verleden, heden en toekomst Annebaukje Berkhof-Huiser, specialist ouderengeneeskunde Wijnand Rutgers, neuroloog Verleden Dagbehandeling Maartenshof

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Uw huisarts heeft vastgesteld dat u lijdt aan COPD, een chronische aandoening

Nadere informatie

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index 110309.08/03 Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index Inleiding In oktober 2007 is het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) van start gegaan. Het LZV

Nadere informatie

Charim Vitaal Helpt u verder

Charim Vitaal Helpt u verder Charim Vitaal Charim Vitaal Helpt u verder Charim Vitaal biedt u fysiotherapie, oefentherapie, ergotherapie, logopedie, diëtetiek, GZ-psychologie en een specialist ouderengeneeskunde. Wij werken vanuit

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Krach&ge Fysiotherapie in Groningen. Monday, December 7, 2009

Krach&ge Fysiotherapie in Groningen. Monday, December 7, 2009 Krach&ge Fysiotherapie in Groningen 2010 Verslag kartrekkers groep Groningen INFO Stand van zaken t.a.v. Integrale Bekos3ging (IB)? Ons advies Samenwerking Fyness Top groep Groepsprak3jk stad Groningen

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken Rapportage voor: Groepspraktijk Huizen Dr. C.P. van Linschoten Drs. P. Moorer ARGO Rijksuniversiteit Groningen BV www.argo-rug.nl INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK

Nadere informatie

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar?

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? April 2011 Ir. T. Lekkerkerk, projectleider Juli 2011 Rapport meldactie Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar NPCF 2011-298/DSB/01.01.01/TL/hm

Nadere informatie

Informatiefolder. ParC Dagcentrum

Informatiefolder. ParC Dagcentrum Informatiefolder ParC Dagcentrum Achtergrond Het Parkinson Centrum Nijmegen (ParC) is een onderdeel van het Radboud Universitair Medisch Centrum te Nijmegen. Het ParC wil de kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

Inleiding De digitale profielenlijst van Menzis

Inleiding De digitale profielenlijst van Menzis Inleiding De digitale profielenlijst van Menzis Goed om te weten We vragen u een korte profielenlijst in te vullen, waarin u kunt aangeven in welk profiel u en uw praktijk (hiermee wordt ook instelling

Nadere informatie

Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol?

Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol? Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol? Anderhalvelijnszorg Combinatie generieke eerstelijnszorg en specialistische tweedelijnszorg - Generalistische invalshoek : uitbreiding geïntegreerde eerstelijns

Nadere informatie

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Inleiding Zorg Groep Beek (ZGB) is al vele jaren een heel goed alternatief voor cliënt gerichte thuiszorg en wijkverpleging in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor de langdurige zorg Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor de langdurige zorg Het Toetsingskader voor de langdurige zorg 3 Wat is het Toetsingskader? Het Toetsingskader is

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014'

Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014' Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014' Complexe'aandoening ' Beven' Traag'en'onhandig' Loopstoornissen ( freezing ) Vallen Depressie Slaapstoornissen Traag in denken Incontinentie

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met Diabetes! Optimale Diabeteszorg door goede samenwerking tussen zorgverleners

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met Diabetes! Optimale Diabeteszorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met Diabetes! Optimale Diabeteszorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Uw huisarts heeft vastgesteld dat u lijdt aan Diabetes Mellitus, een

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Sinds de start in 2011 kent het kwaliteitsregister al meer dan 4800 aanmeldingen. Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister

Nadere informatie

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken

Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Zorgstandaarden en ketenzorg : integrale zorg voor chronisch zieken Masterclass Eerstelijns Bestuurders 15 oktober 2010, Tulip Inn, Amersfoort Reinout van Schilfgaarde Kenmerken zorgstandaard Ziekte met

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG

RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG Verslag bijeenkomst 21 januari 2011 Erasmus MC RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG Partners Mijnpijn.nl vinden dat chronische pijn prioriteit

Nadere informatie

Overzicht Ketenzorg 2015

Overzicht Ketenzorg 2015 Overzicht Ketenzorg 2015 De Amersfoortse/ BeterDichtbij/Ditzo Voor iedere verzekerde van achttien jaar of ouder geldt een verplicht eigen risico van 375,- aan kosten van zorg of overige diensten die voor

Nadere informatie

De Parkinson Service. Neurologie

De Parkinson Service. Neurologie De Parkinson Service Neurologie De Parkinson Service is onderdeel van de afdeling Neurologie van Orbis Medisch Centrum. Patiënten met de ziekte van Parkinson kunnen hier terecht voor behandeling, begeleiding

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw,

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw, Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT datum Utrecht, 27 mei 2009 ons kenmerk 2009-366/DSB/01.01.01/fv/tk voor informatie F. Vogelzang uw kenmerk --

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij hart- en vaatziekten! Optimale zorg bij hart- en vaatziekten door samenwerkende zorgverleners

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij hart- en vaatziekten! Optimale zorg bij hart- en vaatziekten door samenwerkende zorgverleners Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij hart- en vaatziekten! Optimale zorg bij hart- en vaatziekten door samenwerkende zorgverleners 1 op de 3 mensen in Nederland overlijdt aan een hart- of vaatziekte.

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg > Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg Mijn huisarts is aangesloten bij een zorggroep, en nu? Inhoudsopgave Inleiding: Chronische zorg, hoe nu verder? 1. Wat kenmerkt een chronische ziekte? 2. Wat

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE THUISZORG

GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG Instituut voor Zorgprofessionals biedt de cursus Geïntegreerde Thuiszorg aan. In de cursus staat het opzetten en onderhouden van een samenwerking tussen

Nadere informatie

Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen

Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen? De kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg is over het algemeen (zeer) goed. In verschillende Europese ranglijsten scoort Nederland

Nadere informatie

Medische Zorggroep Zuid-Oost. Kwaliteitsjaarverslag MedZZo

Medische Zorggroep Zuid-Oost. Kwaliteitsjaarverslag MedZZo Medische Zorggroep Zuid-Oost Kwaliteitsjaarverslag MedZZo 2012/2013 Inhoudsopgave Algemeen... 2 Huidige status MedZZo... 2 Deelnemende huisartsen:... 2 Kwaliteitsbeleid... 4 Aan de slag met kwaliteitsbeleid...

Nadere informatie

Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas. zelf. management

Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas. zelf. management Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas zelf management Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas Patiënten helpen zelf regie te voeren over hun gezondheid. Dat is waar zelfmanagementondersteuning

Nadere informatie

Campagne Verstandig Kiezen

Campagne Verstandig Kiezen Campagne Verstandig Kiezen 2 3 Campagne Verstandig Kiezen Wat is het doel van de campagne Verstandig Kiezen? De Orde van Medisch Specialisten (OMS), de wetenschappelijke verenigingen en ZonMw hebben de

Nadere informatie

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG Medinello is een nieuw ZBC, een zelfstandig behandelcentrum, voor poliklinische revalidatie in Amersfoort. Een multidisciplinair team behandelt hier cliënten met

Nadere informatie

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Inhoud Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland De kwaliteitswinst van samenwerking

Nadere informatie

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1 INLEIDING Het Multidisciplinair Overleg (MDO) krijgt een steeds grotere rol binnen Ketenzorg, redenen hiervoor zijn:

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Welke items spelen een rol

Welke items spelen een rol COPD Ketenzorg Wat is ketenzorg? ketenzorg zorg waarin de verschillende schakels van zorgverlening op elkaar zijn afgestemd, zodat een samenhangend aanbod ontstaat, gericht op de behoeften van de patiënt

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Nieuwsbrief. NIEUWSBRIEF Uitkomstindicatoren Palliatieve Zorg DECEMBER 2014. De uitdagingen in de palliatieve zorg

Nieuwsbrief. NIEUWSBRIEF Uitkomstindicatoren Palliatieve Zorg DECEMBER 2014. De uitdagingen in de palliatieve zorg Nieuwsbrief Uitkomstindicatoren Palliatieve Zorg DECEMBER 2014 INDEX Mensen in de palliatieve fase centraal...2 Project Uitkomstindicatoren Palliatieve Zorg...3 Eerste resultaten met hospices positief...4

Nadere informatie

Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw)

Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw) N O T I T I E Aan : Leden IVVU Van : Kees Weevers Betreft : Aanspraak Wijkverpleging in de Zorgverzekeringswet (Zvw) Datum : 13 oktober 2014 Op 4 maart 2014 hebben minister Schippers en staatssecretaris

Nadere informatie

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens Kennisnetwerk CVA Nederland Voor en door CVA zorgketens Inhoudsopgave Inleiding p. 2 1. Hoe werkt het Kennisnetwerk CVA Nederland? p. 4 Kennisnetwerk CVA Nederland 2. Wat biedt het Kennisnetwerk aan? En

Nadere informatie

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens Kennisnetwerk CVA Nederland Voor en door CVA zorgketens Inhoudsopgave Inleiding p. 2 1. Hoe werkt het Kennisnetwerk CVA Nederland? p. 4 2. Wat biedt het Kennisnetwerk aan? En wat is de bijdrage van de

Nadere informatie

Zorginkoopbeleid GGZ Cure 2014

Zorginkoopbeleid GGZ Cure 2014 Zorginkoopbeleid GGZ Cure 2014 DE STAP NAAR VOREN SEPTEMBER 2013 Stand van zaken: introductie Menzis Menzis garandeert de beschikbaarheid van kwalitatief goede en betaalbare zorg om zo de leefkracht van

Nadere informatie

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek.

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek. Azora Advies- en behandelcentrum Industrieweg 115, 7061 AP Terborg T (0315) 33 81 11 E behandelcentrum@azora.nl I www.azora.nl Meer weten? Wanneer maak ik een afspraak? Het Azora Advies- en behandelcentrum

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 september 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 september 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson is een chronische progressieve neurologische aandoening. Bij deze ziekte gaat

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011

Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011 Plan herinrichting Platform Vitale Vaten, vastgesteld op 14 april 2011 Patiënten en zorgverleners willen bereiken dat in Nederland de kwaliteit van de zorg aan mensen met hart- en vaatziekten verbetert

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011)

Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Klanttevredenheidsonderzoek DBC COPD - Eerste lijn (2011) Inhoudsopgave Verslag 2-4 Grafieken 5-10 Samenvatting resultaten 11-16 Bijlage - Vragenlijst 17+18 Cohesie Cure and Care Hagerhofweg 2 5912 PN

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas. zelf. management

Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas. zelf. management Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas zelf management Bepaal je koers met het Zelfmanagementkompas Patiënten helpen zelf regie te voeren over hun gezondheid. Dat is waar zelfmanagementondersteuning

Nadere informatie

Begeleide internetbehandeling, een goed alternatief binnen de huisartsenpraktijk?

Begeleide internetbehandeling, een goed alternatief binnen de huisartsenpraktijk? Begeleide internetbehandeling, een goed alternatief binnen de huisartsenpraktijk? Folder voor patiënten Een project van de afdeling Huisartsgeneeskunde van het UMCG, in samenwerking met de afdeling klinische

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M Zorginnovatie bij CZ D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M Durft u zich te onderscheiden? Dan zijn wij bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën voor innovatie in de zorg! Het zijn woelige tijden

Nadere informatie

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Stichting Regionale Huisartsenzorg Heuvelland, maart 2011 Inleiding Op 1 juli 2010 werd in de regio /Heuvelland gestart met eerstelijns ketenzorg voor patiënten

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

kijk. Naar mogelijkheden. Informatie over: COPD

kijk. Naar mogelijkheden. Informatie over: COPD kijk. Informatie over: COPD Naar mogelijkheden. Uw leven zo goed mogelijk oppakken met COPD. Laurens helpt u daarbij. In deze folder leest u meer over ons aanbod. meer dan zorg COPD is een verzamelnaam

Nadere informatie

Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016

Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016 Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016 Coöperatie VGZ Inhoud Inleiding Ondersteuningsgelden 3 Doelgroep 3 Doelstellingen VGZ 3 Inzet ondersteuningsgelden Basisondersteuning 4 Projectondersteuning 4 Thema

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

Symposium. Aanleiding

Symposium. Aanleiding Februari 2015 Symposium Aanleiding Parkinson is een ziekte met vele gezichten, verschijnselen en een variabel beloop, terwijl zich ook nog eens vele veranderingen voordoen gedurende het leven met de ziekte.

Nadere informatie

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS

Veranderende zorgvraag - de visie van VWS 1 Veranderende zorgvraag - de visie van VWS Congres DiabeteszorgBeter 3 oktober 2008, Zeist Fred Krapels Hoofd Eerstelijns- en Ketenzorg, tvs plv. Directeur Curatieve Zorg Ministerie van VWS Toename chronische

Nadere informatie

Pieter s Behandel Praktijk

Pieter s Behandel Praktijk Fysiotherapie Ergotherapie Logopedie Diëtetiek Psychologie Pieter van Foreest Pieter s Behandel Praktijk Pieter s Behandel Praktijk Gespecialiseerde behandeling bij u in de buurt Pieter s Behandel Praktijk,

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Eric Koster Cluster coördinator chronische ziekten en screeningen. Lid Kernteam vernieuwing chronische zorg. Chronisch ziekenbeleid: 1. Waarom 2. Ambitie

Nadere informatie

Meer eigen regie in Zvw

Meer eigen regie in Zvw Meer eigen regie in Zvw Onze dochter Sofie is met 27 weken geboren. Ze heeft bij de geboorte een hersenbeschadiging gekregen, waardoor ze verschillende beperkingen heeft. De meest ingrijpende is een zeer

Nadere informatie

Afspraken ketenzorgindicatoren in S3

Afspraken ketenzorgindicatoren in S3 Afspraken ketenzorgindicatoren in S3 De nieuwe bekostiging voor huisartsen- en multidisciplinaire zorg voorziet in honorering via drie segmenten (S1, S2 en S3). Segment 3 biedt de mogelijkheid voor het

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst

Informatie bijeenkomst Informatie bijeenkomst De zorg geborgd in Noord en Oost Groningen 9 september 2013 Agenda informatiebijeenkomst 9 september 1) Opening 2) Terugkijken werkconferentie 26 april 3) Impressie data-analyse

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Dames en heren, Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg dat is de inzet van de overheid, de verzekeraars en de aanbieders.

Nadere informatie

Zorgstandaarden dragen bij aan nieuwe ondernemingskansen

Zorgstandaarden dragen bij aan nieuwe ondernemingskansen Zorgstandaarden dragen bij aan nieuwe ondernemingskansen Zorgmakelaar, een nieuwe beroepsgroep? Tekst: Sanne van der Poel Gezien de huidige ontwikkelingen in het zorgproces rondom mensen met een chronische

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

!7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING

!7: ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING !7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING )NKOOPBELEID,ANGDURIGE :ORG +LANTVERSIE Uitgangspunten en inkoopdoelen 2015 Verpleging en Verzorging (V&V) U hebt recht op langdurige zorg als dat nodig is. Denk aan

Nadere informatie

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Groeien in gezondheid door kennis Onze gezondheid is ons belangrijkste bezit. Daarom is het goed dat we ons er steeds meer van bewust worden dat

Nadere informatie

Sensire Thuiszorg. is onderdeel van Sensire.

Sensire Thuiszorg. is onderdeel van Sensire. Sensire Thuiszorg is onderdeel van Sensire. Dagelijks kom ik bij verschillende mensen thuis. De één heeft natuurlijk meer zorg en aandacht nodig dan de ander. Daarom werk ik ook niet volgens een strak

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING

HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING HANDLEIDING INDICATORENONTWIKKELING VERSIE VOOR WERKGROEPLEDEN Versie juni 2013 VERANTWOORDING De handleiding indicatorenontwikkeling voor werkgroepleden is gemaakt door medewerkers van het Kennisinstituut

Nadere informatie

2014/2015. Vind de beste zorg voor uw situatie. Persoonlijk advies. Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt!

2014/2015. Vind de beste zorg voor uw situatie. Persoonlijk advies. Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt! 2014/2015 Vind de beste zorg voor uw situatie Persoonlijk advies Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt! Inhoudsopgave 4 Persoonlijk medisch advies 6 Digitaal inzicht in uw zorgverzekering 8 Zorg of

Nadere informatie

GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL

GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL GEBROKEN HEUP MET ELKAAR WERKEN AAN HERSTEL 288 Deze folder is een samenwerking van: Inleiding U bent via de Spoedeisende Hulp opgenomen in het Sint Franciscus Gasthuis met een gebroken heup. Waarschijnlijk

Nadere informatie

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening

Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Patiëntgerichte zorg voor mensen met gevorderde kanker of een ernstige chronische aandoening Wat zijn uw ervaringen? Informatie voor mantelzorgers Wat houdt het onderzoek in? Er kan nog veel verbeteren

Nadere informatie

Groepsbijeenkomst 30 september 2014

Groepsbijeenkomst 30 september 2014 Groepsbijeenkomst 30 september 2014 Programma van vandaag 16.30 Stand van zaken Precuro: Patiëntervaringen (Precuro II) Uitkomsten: zelfredzaamheid en teamspirit (Precuro I) 17.10 De rol van zorgverzekeraars,

Nadere informatie