Cloud. Voors en tegens

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cloud. Voors en tegens"

Transcriptie

1 Cloud NUMMER 1 JUNI 2010 Works HET VAKBLAD OVER CLOUD COMPUTING cloud computing Voors en tegens Interview: Hoe landsgrenzen de cloud dwarszitten Waar is mijn data? Begin met een exitstrategie Kopen of uitbesteden? voor- en nadelen op een rij SECURITY VOLGENS HET JERICHO-MODEL SERVICE LEVEL AGREEMENT 2.0: TRADITIONELE SLA S VOLDOEN NIET MEER ONDERZOEK: CLOUD IN NEDERLAND: VEEL INTERESSE, WEINIG IMPLEMENTATIE JUNI CLOUDWORKS - 1

2 CLOUD COMPUTING? SIMPLE IF YOU KNOWHOW_ Bedrijfszekere, geavanceerde IT-faciliteiten Geheel op maat Tegen vaste, lage kosten per gebruiker Qwise maakt Cloud Computing praktisch werkbaar voor elke organisatie. Op voorhand investeren in betrouwbare en op maat gemaakte IT-faciliteiten hoeft dus niet meer. Wees verzekerd van een omgeving die altijd en overal beschikbaar is. Op maat ingericht om uw bedrijfsproces zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Lees onze succesverhalen op 2 - CLOUDWORKS - JUNI

3 Colofon Een nieuw magazine? Inderdaad! Uitgeverij FenceWorks lanceert het uitgeefproject CloudWorks, dat zich exclusief richt op het fenomeen cloud computing. Diverse uitingen, zoals een maandelijks magazine, een site, newsletters en events op het gebied van cloud computing zullen onder de noemer CloudWorks op de markt komen. Belangrijke marktpartijen Qwise, Sogeti Nederland en TelecityGroup Netherlands hebben het belang onderkend van een publicatie die onderscheid maakt tussen feit en fictie op het gebied van cloud computing. Zij bieden u samen met FenceWorks dit magazine aan. Cloud computing is nu misschien nog een hype, maar zal de komende jaren veel fundamentele veranderingen in de toepassing van IT met zich meebrengen. De principiële voordelen van cloud computing bijvoorbeeld op het gebied van beheer, kosten, schaalbaarheid en green IT zijn vrij goed bekend. Toch zijn veel IT-organisaties nog huiverig om cloud computing op enige schaal toe te passen. Deze aarzeling heeft te maken met aspecten als security, vertrouwen, ownership van data, compliance, applicatie-integratie en dergelijke. CloudWorks stelt zich ten doel organisaties te informeren over de toepasbaarheid van cloud computing in de praktijk en over de ontwikkelingen op dit terrein. Hiermee krijgen decision makers en influencers een realistisch beeld van de nieuwste mogelijkheden, onder het motto Realisme is goed, drempelvrees onnodig. De redactie streeft ernaar cloud computing op een veelzijdige en objectieve manier te belichten. In dit eerste nummer bespreken we een breed scala onderwerpen. Van achtergrondartikelen over de voors en tegens van bepaalde cloudoplossingen tot en met securitymodellen, praktijkcases en aandachtspunten voor SLA s. En hoewel onze titel Cloud Works misschien suggereert dat wij per definitie voor de cloud zijn, streven wij er juist naar om onbevooroordeeld alle pro s en con s te bespreken. Kritisch zijn mag best, getuigen de twee tegengestelde columns over Eurocloud in dit nummer. Voorzitter Alexandra Schless krijgt de ruimte deze nieuwe branchevereniging te introduceren, terwijl columnist Gert Brouwer er een kritische blik op werpt. Voors en tegens... Het afwegen daarvan heeft tot gevolg dat cloud computing uit de sfeer van de hype komt en op z n eigen merites beoordeeld wordt. Het is tijd dat de huidige discussie waarbij de één juichend de voordelen noemt en de ander het allemaal nog maar moet zien op een hoger plan komt. Wij geven met CloudWorks een eerste aanzet daartoe. Nu bent u aan zet. Uw reactie is welkom! CloudWorks maakt onderscheid tussen feit en fictie op het gebied van cloud computing en helpt organisaties om cloud computing optimaal in te zetten. Toezending van CloudWorks vindt plaats op basis van abonnementen en controlled circulation. Vraag uw abonnement aan via Uitgever: Arnoud van Gemeren, +31 (0) Hoofdredacteur: Jeroen Horlings, Postadres redactie: Postbus 82, 2460 AB Ter Aar Vormgeving: Ron Rossen Media Services Uitgeest B.V. Druk: Drukkerij De Globe, Amersfoort Kopij kan worden ingezonden in overleg met de redactie. Geplaatste artikelen vertegenwoordigen niet noodzakelijkerwijs de mening van de redactie. De redactie noch de uitgever aanvaarden enige aansprakelijkheid voor de inhoud van artikelen van derden, ingezonden mededelingen, advertenties en de juistheid van genoemde data en prijzen. Het kopiëren of overnemen van artikelen, geheel of gedeeltelijk, wordt aangemoedigd, maar is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de uitgever en onder vermelding van: Overgenomen uit CloudWorks, de publicatie over cloud computing, plus jaargang en nummer. Copyright 2010 FenceWorks BV. CloudWorks is een uitgave van FenceWorks BV. JEROEN HORLINGS HOOFDREDACTEUR ARNOUD VAN GEMEREN UITGEVER JUNI CLOUDWORKS - 3

4 CLOUDWORKS - JUNI 2010

5 Inhoud 10 THEMA 8-9 Onderzoek: de cloud in Meer dan gebakken lucht Disaster recovery in de cloud Waar is mijn data? Zelf bouwen of kopen VASTE RUBRIEKEN 6-7 Nieuws 43 The Legal Look SECURITY Het Cloud Cube-model CASE Luchtvaartalliantie in de wolken HARDWARE EN SOFTWARE Cisco s Unified Computing System Novell s Cloud Manager COLUMNS 13 Alexandra Schless, Eurocloud 19 Paul Zeldenthuis, Qwise 33 Gert Brouwer, Brouwer Storage EN VERDER Interview met James Staten, Forrester Traditionele SLA s voldoen niet meer SaaS University JUNI CLOUDWORKS - 5

6 VMware en Google samen in de cloud Twee cloud-giganten, VMware en Google, hebben een samenwerkingsverband aangekondigd. Het doel is om Java-ontwikkelaars eenvoudiger applicaties te laten bouwen en beheren. Uniek is het uitgangspunt dat deze in alle cloudvormen public, private of hybride bruikbaar moeten zijn. Hierdoor moeten cloudapplicaties flexibeler en productiever worden en gebruikers in staat stellen eenvoudiger naar verschillende cloudmodellen over te stappen. Door eigen technologiën te integreren zoals VMware s vcloud en SpringSource, en Google s Web Toolkit en App Engine moet de adoptie van cloud computing door het bedrijfsleven versneld worden. Paul Maritz, president en CEO van VMware, stelt dat bedrijven actief op zoek zijn naar manieren om cloud computing in hun omgeving in te zetten, enerzijds door economische voordelen en anderzijds door de flexibiliteit en innovatie die de cloud belooft. Met de samenwerking willen beide bedrijven de Java-gemeenschap tegemoetkomen, door betere integratiemogelijkheden te bieden in alle cloudvormen. Eerder kondigde VMware ook al een samenwerkingsverband met Salesforce.com aan. / Rackspace breidt clouddie Klanten in Europa kunnen zich klaarmaken voor Fanatical support, zoals Rackspace het zelf graag noemt. Rackspace Hosting, een van de grote spelers op het gebied van hosting en cloud computing, komt namelijk dit jaar nog met clouddiensten naar Europa toe, te beginnen met Groot-Brittannië en later Nederland. Het gaat om twee verschillende diensten: public cloud services voor het MKB en een VMware-gebaseerde enterprise private cloud voor de grotere organisaties. Het verschil tussen een public cloud en een enterprise cloud is dat in het eerste geval een en dezelfde cloudinfrastructuur beschikbaar is voor meerdere organisaties, terwijl in het tweede geval de cloudinfrastructuur gereserveerd is voor één bedrijf. Tegelijkertijd wil Rackspace een nieuwe enterprise-cloudoplossing bieden op basis van VMware (als marktleider voor virtualisatie in enterpriseomgevingen). Deze nieuwe clouddiensten zijn specifiek ontworpen om zogeheten hybrid hosting mogelijk te maken, waarbij de beste elementen van zowel cloud computing en managed hosting met elkaar worden gecombineerd. Brian Garvey, countrymanager Benelux voor Rackspace: De stap om nu ook in Eu- Servoy komt met open source SaaS-platform Het Nederlands-Amerikaanse bedrijf Servoy heeft een opensourceversie van haar hybride SaaS-platform aangekondigd. Servoy 5.2, de broncode van Servoy Developer, - Smart Client en -Web Client, wordt open source ter beschikking gesteld via een Affero General Public License (AGPL). De software is geschikt voor gebruik in de cloud of on-premise via een browser of native client. Het vrijgeven van de software versterkt de mogelijkheden aan de kant van ontwikkelaars en op die manier het hele platform. Bovendien voorkomen open standaarden de zogenaamde vendor lock-in. Servoy hoopt op bijdragen van getalenteerde ontwikkelaars in de open-sourcegemeenschap. Volgens het bedrijf werken meer dan bedrijven en ontwikkelaars reeds met de Servoy product suite. De software zal medio juni te downloaden zijn vanaf de website CLOUDWORKS - JUNI 2010

7 Nieuws bytes In 2010 wordt wereldwijd maar liefst 1,2 zettabyte aan digitale informatie geproduceerd, zo verwacht IDC op basis van een recent onderzoek. In het recessiejaar 2009 was dat nog 0,8 zettabyte (oftewel 800 exabyte), dat op zichzelf al 62 procent meer was dan in Ter referentie: één zettabyte is een triljoen gigabyte (GB). IDC schat in dat dit aantal verder zal toenemen tot 35 zettabyte in Interessant is dat men verwacht dat meer dan de helft van de data tegen die tijd zal zijn opgeslagen in de cloud. Dat laatste biedt als voordeel dat ict-afdelingen zich meer op innovatie kunnen richten en minder op beheer, wat zich volgens IDC zal vertalen in een triljoen dollar aan extra omzet wereldwijd. nsten uit naar Europa ropa cloudinfrastructuren aan te bieden is het antwoord op een groeiende vraag vanuit Europese klanten naar lokale toegang tot hoogwaardige internationale diensten. Enerzijds heeft dat te maken met lagere latency, dus minder vertraging, aangezien de gegevens dichter bij de gebruikers en klanten zijn, wat vooral voor e-commerce- en nieuwe media van belang is. Voor sommige organisaties is het zelfs verplicht om hun data in de EU te hebben, op grond van regelgeving en compliancy. Uitzendinggemist.nl in de cloud Uitzendinggemist.nl is een van de zwaarst belaste internetsites van Nederland, met zeer intensief internetverkeer. De website bestaat nu zo n tien jaar en stelt inmiddels ongeveer 80 TB (terabyte) aan uitzendmateriaal beschikbaar aan internetters die een eerder uitgezonden televisieprogramma willen bekijken. Tussen de tienduizend en twintigduizend mensen spelen op een gemiddelde avond video s af, goed voor een bandbreedteverbruik van 10 GB. Ons record staat op 25 GB, zegt Wietse Muizelaar, teamleider Hosting & Streaming van NPO ICT. Al die data moet worden opgeslagen en gemakkelijk beschikbaar komen. En dat wordt elke dag meer, in steeds meer formats. Denk bijvoorbeeld aan mobiel. Dat vraagt om een robuuste en schaalbare infrastructuur die bovendien kosteneffectief moet zijn, want de Publieke Omroep gaat zuinig om met de middelen die zij ter beschikking krijgt. De bestaande storageoplossing was aan de grenzen van haar capaciteit gekomen. NPO ICT is op zoek gegaan naar nieuwe opslagcapaciteit voor streaming media. De eisen waren onder andere: hoge beschikbaarheid, schaalbaarheid om een datagroei van meer dan 50 procent per jaar te kunnen faciliteren, scherpe tarieven per TB, laag stroomverbruik, en 24x7-support. Uiteindelijk is gekozen voor de OpenStorage-oplossing van Inprove (gebaseerd op NexentaStor). Inprove heeft NPO ICT uitgerust met een NXA Nexenta Storage Cluster Systeem met 192 TB, draaiend op het ZFS File System en met 1.9 TB high performance SSD read cache. IBM koopt data-integrator Cast Iron Systems IBM heeft bekendgemaakt het Amerikaanse bedrijf Cast Iron Systems over te nemen. Dit bedrijf is gespecialiseerd in data-integratie van lokaal geïnstalleerde bedrijfssoftware in cloudapplicaties. Data-integratie van lokale software naar de cloud en andersom is momenteel een van de grootste uitdagingen, zo stelt IBM, onder andere omdat het zeer tijdsintensief is. Cast Iron Systems heeft honderden templates ontwikkeld waarmee de integratie van data in cloudapplicaties wordt teruggebracht tot enkele dagen in plaats van weken. Maatwerk om systemen op elkaar aan te sluiten zou hierdoor nauwelijks meer nodig zijn. Het overgenomen bedrijf biedt onder andere koppelingen tussen cloudapplicaties van Salesforce.com, Amazon, NetSuite en ADP met on-premise applicaties van bijvoorbeeld SAP en JD Edwards. Cast Iron Systems telt 75 werknemers die in dienst treden bij IBM. De Amerikaanse gigant heeft sinds 2003 al 55 bedrijven overgenomen. JUNI CLOUDWORKS - 7

8 Hoe snel groeit de Europese cloud? Cloud computing anno 2010 Dit voorjaar werden de resultaten van een nieuw onderzoek naar cloud computing en virtualisatie bekend. Unleashing the Power of Virtualisation 2010, uitgevoerd in opdracht van CA Software, is met name ingegaan op hoe ver organisaties in vijftien Europese landen gevorderd zijn met cloud computing. In dit artikel passeren de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek de revue. DOOR GREGOR PETRI, SR. DIRECTOR MARKETING BIJ CA SOFTWARE van virtualisatie tot daadwerkelijke cloud computing. Een merkwaardig of wellicht zelfs zorgwekkend fenomeen hierbij is dat Nederland consistent hoger scoort wanneer het gaat om interesse maar consistent lager wanneer het gaat om daadwerkelijke implementaties. Dat komt neer op wel lullen, maar niet poetsen ; een wat merkwaardige interpretatie van de zo vaak genoemde VOC-mentaliteit. (Zie tabel 1) Met alle aandacht in de media voor cloud computing is de verwachting dat information as a service (IaaS) in de komende jaren een steeds belangrijkere rol zal spelen in Europese datacenters. Het onderzoek¹ toont echter dat, hoewel veel organisaties inmiddels virtualisatie in hun datacenter toepassen, er maar weinig organisaties begonnen zijn om infrastructuur als dienst te gebruiken of aan te bieden. Kostenbesparing en niet flexibiliteit is overigens de belangrijkste reden om virtualisatie zo grootschalig toe te passen. Gedreven door do more with less of ook wel do more with what you already have zijn veel servers geconsolideerd en is de utilisatiegraad sterk gestegen. Maar wanneer we kijken naar de volgende stappen op de weg naar cloud computing, zoals automatisch configureren en automatisch alloceren/de-alloceren op basis van de actuele vraag, dan blijken zowel de animo als de implementatie hiervoor een stuk lager. Wat hierbij opvalt, zijn de grote verschillen tussen de diverse landen. Voor dit onderzoek interviewde Vanson Bourne van CA Software 550 IT-directeuren uit veertien Europese landen om inzicht te krijgen in de verschillende niveaus van volwassenheid op het gebied van virtualisatie en cloud computing. Zoals te verwachten is de UK een van de early adopters, samen met landen als Nederland en Zweden overigens. België bevindt zich samen met Portugal en Spanje helemaal aan de andere kant van het spectrum. Wanneer we naar de cijfers voor servervirtualisatie in Europa en Nederland kijken, dan zien we dat er actieve interesse bestaat bij 70 procent van de ondervraagden in Europa versus 83 procent in Nederland. Kijk je echter naar het percentage dat aangeeft servervirtualisatie inmiddels ook daadwerkelijk geimplementeerd te hebben, dan zijn de cijfers 44 procent in Europa versus 41 procent in Nederland. Duitsland en Engeland lopen voorop met respectievelijk 60 procent en 57 procent. In België gebruikt echter slechts 14 procent van de bedrijven momenteel servervirtualisatie, en dat percentage daalt nog verder tot slechts 11 procent in Spanje. We zien ook veel lagere percentages wanneer we kijken naar de andere technologieën die nodig zijn om te komen Ook in andere landen zien we scores die vanuit de cultuur verklaard kunnen worden. Zo denkt maar liefst 44 procent van de geïnterviewde IT-directeuren in Italië dat hun rol niet zal veranderen als gevolg van cloud computing (en waarschijnlijk dus ook niet als gevolg van iets anders), versus 16 procent in Europa en helemaal niemand (0 procent!) in Nederland. Daarnaast is 54 procent van de Fransen ronduit sceptisch over de langetermijnimpact van cloud computing, terwijl 43 procent van de Nederlandse IT-directeuren hiervan compleet overtuigd is. VAN VIRTUALISATIE NAAR CLOUD COMPUTING Wanneer organisaties klaar zijn om infrastructuur als een dienst te gebruiken en te beheren, zullen zij van de huidige virtualisatiefase kunnen doorstromen naar het optimaal benutten van cloud TABEL 1 Onderwerp Interesse Geïmplementeerd (inclusief al in gebruik) EU NL EU NL Server virtualisation 70% 83% 43% 41% Selfservice 46% 74% 23% 15% Desktop virtualisation 44% 49% 24% 18% Automated workloads 35% 49% 21% 10% Dynamic resource handling 31% 49% 16% 12% Automated provisioning 19% 29% 19% 12% Automated de-provisioning 11% 17% 17% 0% Cloud computing 31% 34% 4% 8% None of the above 16% 6% 8 - CLOUDWORKS - JUNI 2010

9 Achtergrond computing. Op basis van bovenstaande cijfers signaleert het onderzoek echter een duidelijke kloof ofwel chasm in Europa tussen het huidige succes van virtualisatie en de overgang naar eerst een interne cloud en later een publieke cloud. Organisaties geven daarbij aan enerzijds meer inzicht te willen hebben in de stappen die nodig zijn om van de huidige statische inzet van virtualisatie tot een dynamische cloudomgeving te komen. Maar anderzijds bestaan er ook nog zorgen op het gebied van beveiliging en management. Gevraagd naar de belangrijkste reden om geen gebruik te maken van de cloud, geeft de grootste groep (27 procent) aan dat beveiliging de grootste zorg is, direct gevolgd door het gebrek aan ervaring (22 procent) en zorgen over manageability (17 procent). In Nederland zijn de zorgen over beveiliging net iets groter (29 procent) maar is slechts 11 procent bezorgd over gebrek aan ervaring, terwijl bijna een derde van de Nederlandse managers (29 procent) aangeeft dat hun grootste zorg voor de invoering van cloud computing het beheer ervan is. Wellicht hebben we dus toch iets geleerd van de rush van centrale naar gedistribueerde systemen, waar we na enige jaren uitvonden dat deze gedistribueerde systemen weliswaar goedkoper waren in aanschaf, maar op de lange termijn een veel hogere cost of ownership hadden met name omdat de beheersystemen niet klaar waren voor de overgang. Een andere meer fundamentele verklaring voor de gesignaleerde kloof in de overgang van servervirtualisatie naar infrastructure as a service en cloud computing, is dat veel geïnterviewden het duidelijk moeilijk vonden om de voor CLOUD COMPUTING, INTERN OF EXTERN alles intern beide alles extern weet nog niet delen van cloud computing te articuleren, laat staan te vertalen naar relevante succesfactoren voor hun organisatie. Zelfs wanneer zij geholpen werden met de vaak genoemde vijf karakteristieken van cloud computing (toegang, zelfservice, resource pooling, elasticity, metered use). Hoewel de huidige hoge adoptiegraad van virtualisatie voor een groot deel toegeschreven kan worden aan de door de huidige economische situatie opgelegde druk tot kostenreductie, geeft 57 procent van de Europese IT-managers aan dat hun organisaties inmiddels plannen aan het maken zijn voor de komende economische upturn. Merkwaardig genoeg is echter slechts 38 procent van de IT-afdelingen ook bezig om dergelijke plannen te maken. Een duidelijke alignement gap. Hier doet Nederland het met respectievelijk 66 procent van de organisaties versus 57 procent van de IT-afdelingen dan weer beter. CONCLUSIE In heel Europa zien we dat servervirtualisatie, de eerste stap naar cloud computing, breed omarmd en geïmplementeerd wordt. De overgang naar daadwerkelijk infrastructure as a service blijft echter nog achter. In Nederland zien we dat op alle vlakken de interesse hoger is dan in Europa, de daadwerkelijk implementatie blijft echter achter. Kortom, het wordt tijd om te gaan poetsen! CW ¹ Het onderzoek Unleashing the Power of Virtualisation 2010 Cloud Computing and the Perceptions of European Business werd in opdracht van CA uitgevoerd door Vanson Bourne. In totaal werden 550 respondenten ondervraagd in veertien Europese landen. Download Unleashing the Power of Virtualisation 2010 op 70 IS UW IT-AFDELING GESCHIKT OM ZELF CLOUD COMPUTING TE FACILITEREN? 30 WAT ACHT U DE VOORNAAMSTE NADELEN VAN CLOUD COMPUTING? Ja Nee 0 Datasecurity onbewezen concept management noodzakelijk juridische en complianceproblematiek disaster recovery slechte servicereputatie workloads verplaatsen SLA s JUNI CLOUDWORKS - 9

10 De cloud, meer dan gebakken lucht? Cloud computing is het buzzword in de IT-wereld van vandaag. Na de hype rond virtualisatie, ILM, utility xsps/xaas/soa is nu alles cloud wat de klok slaat. Leveranciers klimmen als een bok op de haverkist om te roepen dat ook zij cloudoplossingen leveren. Voor marketeers is er immers niets erger dan de boot missen, dus iedereen wil er bij horen. Be part of the parade!, zoals de Amerikanen zeggen. Maar is dat terecht? DOOR GERT BROUWER, ONAFHANKELIJK ADVISEUR EN STORAGE ARCHITECT BIJ BROUWER STORAGE CONSULTANCY Wat de cloud nu precies is, is allesbehalve duidelijk. Wat dat betreft past het wolkje goed bij het begrip. Ook de definities van de in de IT bekende, toonaangevende organisaties laten veel ruimte en misschien is dit maar goed ook. Een te scherpe definitie zou bepaalde producten kunnen uitsluiten en andere bevoordelen. In feite gaat het niet enkel en alleen om producten. Net als ILM, is de cloud een combinatie van producten, services, oplossingen en architecturen. Bovendien leiden ze tot een paradigma als het gaat om de benadering van hoe IT, resources, gerelateerde services en informatie gemanaged moeten worden. Angelsaksen bedoelen met de cloud in feite alleen het internet. Kijkend naar de cloud los van alle hype, zou je kunnen zeggen dat het in feite niets anders is dan een aparte tier in IT-resources, net zoals we die kennen in storage en servers. De cloud is dus niet een bepaald product, hoewel je wel kunt zeggen dat bepaalde producten de cloud kunnen faciliteren en sommige misschien meer of minder geschikt zijn. SOORTEN CLOUD Meestal wordt er verschil gemaakt tussen een private cloud en een public cloud. Bij een private cloud wordt de data van een bepaalde klant binnen het eigen bedrijf via het internet lokaal of remote opgeslagen en beschikbaar gesteld. In feite is dit niets nieuws; bedrijven met meerdere vestigingen waren al langer bezig om hun activiteiten zo veel mogelijk te consolideren. Nieuwe technologische ontwikkelingen bieden steeds meer mogelijkheden afhankelijk van de applicatie om dit over steeds grotere afstanden te doen. Het alternatief voor de private cloud is de zogenaamde public cloud. Hierbij delen vele (meestal kleine) klanten de infrastructuur. Een van de meest bekende voorbeelden daarvan is Google Mail (GMail) dat door velen reeds langere tijd gebruikt wordt. Een derde, meer hybride vorm kan hieraan toegevoegd worden waarbij een relatief klein aantal grotere klanten een infrastructuur delen. Dit lijkt het meest op de reeds bestaande outsourcemodellen. Het toekennen van een derde cloudsoort wijkt weliswaar af van de alom gebezigde classificering, maar 10 - CLOUDWORKS - JUNI 2010

11 Visie voor alle drie de vormen dienen verschillende randvoorwaarden opgesteld te worden. WAT IS HET VOORDEEL VAN DE CLOUD? Als je het bovenstaande nuchter beschouwt, is er niet veel nieuws onder de zon. Waarom dan al die ophef? Het lijkt of de industrie af en toe een dergelijke boost nodig heeft, al is het alleen maar om de discussie en verkoop te stimuleren. Voorstanders van cloudoplossingen schermen met het feit dat gebruikers alleen betalen voor wat ze werkelijk ge- bruiken en dat het werken in de cloud derhalve altijd goedkoper moet zijn. Waarom zou je een koe kopen als je af en toe een glas melk drinkt? Er wordt geroepen dat IT-resources zo beschikbaar gesteld zouden moeten worden als water uit de kraan en elektriciteit uit het net. Dat lijkt misschien logisch, maar hier gaat de vergelijking mank. Wie als klant gebruikmaakt van een nietprivate cloud, moet zijn data meestal de belangrijkste resources van de onderneming bij iemand anders stallen en dat is toch heel iets anders dan het afnemen van water of elektriciteit. Of het ook werkelijk goedkoper is, is nog maar de vraag. Dat zal afhangen van het soort cloud en het type klant. Je kunt het eventuele voordeel dus niet zo uit de losse pols vaststellen; eerst zullen alle randvoorwaarden moeten worden bekeken. PARALLEL MET OUTSOURCING De parallel tussen cloudsourcing en traditionele outsourcing ligt voor de hand. Veel CFO s denken dat outsourcing goedkoper is. Toch valt er op dit gebied een golfbeweging te zien. Er zijn nog JUNI CLOUDWORKS - 11

12 Visie Beschikbaarheid Bedrijven gebruiken allerlei technieken om de tijdige beschikbaarheid van hun data te garanderen en tegelijkertijd te voorkomen dat data verloren gaat. Hiertoe worden technieken als diskdiskback-up, replicatie, veiligstellen op tape, en dergelijke toegepast. Geen enkel enkelvoudig protectiemechanisme is voldoende; met andere woorden: een meervoudige benadering is noodzakelijk. Het concept van cloudsourcing vraagt om nog verdergaande beveiligingen op meerdere terreinen. Het concept van cloud sourcing vraagt om een meervoudige benadering van het beveiligingsaspect steeds bedrijven die outsourcen terwijl vele anderen er juist van terugkomen. Hoewel het vrijwel nooit publiekelijk wordt toegegeven, blijkt outsourcing achteraf duurder en/of de eigenlijke (interne) klant van het bedrijf niet tevreden met de dienstverlening. Bij outsourcing zijn de kant-en-klaar zaken concurrerend. Op het moment dat een klant maatwerk wil, moet hij langs de kassa en dan blijkt de rekening in één keer torenhoog. Bij outsourcen spelen vaak nog andere motieven mee. Motieven die voor de man op de vloer niet direct zichtbaar zijn, maar des te duidelijker voor de CFO. Legacy-apparatuur bijvoorbeeld wordt door bedrijven uitbesteed zodat zij zelf de handen vrij hebben om nieuwe zaken op te pakken. We hebben dit bijvoorbeeld veelvuldig kunnen zien toen het IBM-mainframe in populariteit afnam als gevolg van nieuwe technieken. Met het buiten de deur zetten van de techniek gaat het personeel deels mee naar de outsourcer, en deels vloeit het af. Meestal gaat het hierbij, wat IT betreft, om de duurste werknemers. Een ander, minder bekend fenomeen dat outsourcing stimuleert en dit speelt vooral bij grote ondernemingen een rol zijn de pensioenen. Bij de traditionele pensioenen waarbij een werknemer aan het einde van zijn loopbaan een percentage van het laatstverdiende loon ontvangt, moest de werkgever steeds meer in de pensioenpot storten om in de pas te blijven. Dit drukt zwaar op de balans. Kortom, men wil dus helemaal niet weten of outsourcing wel of niet goed functioneert, de focus ligt op het tevreden stellen van de aandeelhouders. MOGELIJKE PROBLEMEN VAN DE CLOUD Er zijn twee belangrijke uitdagingen die aanbieders van cloudoplossingen zullen moeten kunnen oplossen c.q. moeten kunnen bieden. Security Afhankelijk van het type klant zal er veel gedaan moeten worden aan het veiligstellen van de data. Alles encripted versturen, is het minimale wat verwacht mag worden. Afhankelijk van de bedrijfstak kunnen de eisen met betrekking tot het gescheiden houden van data van verschillende partijen veel verder gaan. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de SAS 70-certificering. Die kan zelfs tot de eis leiden dat een en dezelfde beheerder niet bij de data van verschillende bedrijven kan komen. Veel grote bedrijven maken zich zorgen over het feit dat de macht van de beheerders zo ver gaat, dat zij per vergissing of opzettelijk zowel de originele data als de diverse kopieën kunnen weggooien. Het indammen van deze macht leidt aan de andere kant vaak tot een onwerkbare situatie als het om beheer gaat. Hoeveel controle heeft men nog als al deze zaken buiten de deur geregeld worden? Daar kan en mag men niet geheel afhankelijk van zijn. Ook kun je je afvragen hoe betrouwbaar de externe partij is waar zaken mee wordt gedaan. HET LATENCY-PROBLEEM Latency heeft alles te maken met de lichtsnelheid en kan in principe niet gecompenseerd worden. De latency die een applicatie ondervindt, is de som van de door de afstand veroorzaakte latency en het vertragingseffect van de tussenliggende apparatuur. Wel is er een aantal oplossingen op de markt die deze vertraging kan compenseren. Dit gebeurt doorgaans met behulp van caching. Dit werkt echter alleen in die gevallen waar sprake is van een voorspelbaar patroon, dus niet waar het gaat om random access. De ene applicatie is gevoeliger voor latency dan de andere. Ook in gevallen dat het nog wel werkt, heeft latency een ongunstig effect op de behaalde performance. Daarnaast speelt natuurlijk de kwaliteit van de verbindingen een belangrijke rol. Dit betekent dat lang niet elk proces zich er voor leent om in de cloud te draaien. DE TOEKOMST VAN DE CLOUD Resumerend kunnen we zeggen dat het succes van de cloud mede bepaald wordt door de betrouwbaarheid van de aanbieders en de aantrekkelijkheid van het kostenmodel (in acht nemende dat aan alle gestelde randvoorwaarden wat betreft beschikbaarheid en beveiliging wordt voldaan). Het MKB en de huistuin-en-keuken-gebruiker zullen sneller bereid zijn hun data in de cloud te stallen dan een bankonderneming. De eerstgenoemde partijen zullen er niet te veel voor over hebben, dus ergens moet de balans gevonden worden. Op dit moment is het aantal aanbieders van clouddiensten te groot, wat goed is voor de concurrentie maar slecht voor de kwaliteit. Een oplossing zou kunnen zijn dat aanbieders zich specialiseren en zich daarmee richten op een bepaald segment. Als de hype over is, zal moeten blijken of er voldoende draagvlak is voor de cloud. Voorlopig is nog veel in nevelen gehuld. CW 12 - CLOUDWORKS - JUNI 2010

13 Column EuroCloud, voor en door de sector DOOR ALEXANDRA SCHLESS, VOORZITTER STICHTING EUROCLOUD NEDERLAND Cloud computing is de hype voorbij. Gebruikersorganisaties beginnen de voordelen in te zien. Die voordelen zijn dan ook groot. Cloud computing maakt bedrijven flexibeler, bedrijven zijn goedkoper uit, en ze kunnen veel efficiënter gaan werken. Maar er bestaan ook nog veel misverstanden. Bedrijven die zich oriënteren, hebben zorgen over de veiligheid, ze zijn bang overgeleverd te raken aan hun leverancier (vendor lock-in) en ze zien zich geconfronteerd met vraagstukken op het gebied van integratie en interoperabiliteit. Ook aan de aanbiederskant zijn er veel vragen. Cloud computing zet de IT-industrie op haar kop. Softwarevendors zullen hun leveringsmodellen moeten aanpassen; de licentie als melkkoe heeft afgedaan, software as a service is het parool. Ga er maar aanstaan! Ook de ITdiensverleners moeten mee in de vaart der volkeren. Value added resellers van hard- of software zullen zich echt achter hun oren moeten krabben: hoe houd je de klant als ie de cloud in wil? En waarom zou de klant nog in eigen servers investeren als hij in een handomdraai een compleet gevirtualiseerd datacenter tot zijn beschikking kan krijgen? Het is duidelijk dat er nog veel aan voorlichting moet worden gedaan. Mede om die reden is in oktober vorig jaar Euro- Cloud opgericht, als Europees netwerk van lokale EuroCloud-organisaties. Amper vier maanden later zijn er al Euro- Clouds in zestien landen. Deze snelle ontwikkeling laat zien hoe groot de behoefte is onder leveranciers en gebruikers om zich te organiseren en kennis uit te wisselen. EuroCloud Nederland was er snel bij. Na de informele start in november hebben zo n zestig bedrijven aanbieders en gebruikersorganisaties belangstelling getoond. Begin februari zijn we echt begonnen. EuroCloud heeft drie doelstellingen: voorlichting geven aan de buitenwereld en kennisuitwisseling tussen de deelnemers faciliteren; de deelnemers in staat stellen om onderling zaken te doen, en ten slotte cloud computing op de kaart zetten in Brussel en Den Haag. Dat laatste is extra dringend met het oog op de vorming van een nieuw kabinet en de geplande bezuinigingen. We zien het als een van onze taken om politiek Den Haag tot het inzicht te brengen dat cloud computing in combinatie met het nieuwe werken kan leiden tot grote besparingen in IT en tot grote productiviteitswinst van de eigen ambtenaren. De initiatiefnemers van het blad dat u nu in handen heeft, voelen het belang van cloud computing haarfijn aan. Het getuigt van een goed zakeninstinct en moed om in het huidige economische klimaat een nieuw blad in de markt te zetten. Hulde! Het initiatief laat ook zien dat cloud computing een volwassen markt aan het worden is. Wij zullen met EuroCloud veelvuldig van ons laten horen. Maar het mag geen eenrichtingsverkeer zijn. Meld u aan op onze site (www.eurocloudnl.eu) om op de hoogte te blijven en om actief mee te helpen cloud computing versneld ingang te doen vinden. We zijn er voor u! CW JUNI CLOUDWORKS - 13

14 Een leverancier moet per land een beleid uitstippelen Hoe landsgrenzen de cloud dwarszitten Wie cloud denkt, denkt internet, en dat het er dus niet meer toe doet waar gegevens precies worden opgeslagen. Maar dat maakt wel uit, meer nog dan de meeste professionals denken, zegt principal analist James Staten van Forrester. CloudWorks sprak met Staten. DOOR MICHIEL VAN BLOMMESTEIN, FREELANCE JOURNALIST James Staten schreef het Forrester-rapport Infrastructure-As-A-Service (IaaS) Clouds Are Local And So Are Their Implications, dat eerder dit jaar is uitgebracht. Een van de conclusies van het rapport luidt: ondanks dat klanten anders verwachten, maakt het wel degelijk uit waar gegevens worden opgeslagen. Daarbij komt dat aanbieders nu nog te weinig faciliteiten bieden om data op te slaan waar ze juridisch thuishoren. Zou u die conclusie kunnen toelichten? De meeste mensen gaan ervan uit dat als je iets in de cloud gooit, het direct op het internet staat en plotseling overal toegankelijk is. Dat is absoluut niet het geval, in ieder geval niet automatisch. De infrastructuur van de diensten moet daar uitdrukkelijk voor zijn ingericht, en dat kenmerk hebben de meeste diensten niet. Je hebt te maken met de fysieke locatie waar de gegevens gehost worden. Daar ligt de grens voor je applicatie. Laten we even het verschil nemen tussen een dienst als de Google-zoekmachine en een hoster. In het eerste geval ga je er als klant mee akkoord dat Google jouw zoekopdracht zelf doorstuurt zodat het snel afgehandeld kan worden, waarbij het niet uitmaakt waar je geografisch zit. Daarmee neemt Google de directe verantwoordelijkheid op zich dat het gegevens verzamelt over landsgrenzen heen. Als hoster weet je niet welke applicaties je klanten boven op je dienst in je datacentrum draaien, en eigenlijk wil je dat niet weten. Hoe meer je weet, des te meer aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid je op je neemt. De hoster wil de virtual machine, en de gegevens, op een enkele juridische plek houden. Mocht de klant zijn gegevens geografisch gespreid willen hebben, dan kun je dat aanbieden, maar je doet het niet automatisch om die aansprakelijkheid zoveel mogelijk te ontlopen. Waar kan de hoster mee te maken krijgen? Er zijn incidenten geweest van werknemers die vanuit het buitenland werkten, bijvoorbeeld op outsourcebasis, en rechten kregen om een omgeving in het land van de hoster te beheren. Daarmee zijn hosters in de problemen gekomen, omdat die contractwerkers buitenlanders zijn en volgens wetgeving niet met die gegevens mochten werken. Er bestaat ook het risico en ook daar zijn gevallen van gemeld dat een werknemer in het buitenland iets illegaals doet. Hij kan de gegevens of applicatie kopiëren. Dan heb je een probleem. Dat betekent dat iedere keer dat je ook maar iets uitbesteedt, je sterk rekening moet houden met de juridische gevolgen ervan. Hoe ligt de verhouding Europa-VS op dit punt? In de VS hebben we de PATRIOT Act, en in Europa gelden richtlijnen op het gebied van privacy. Dat betekent bijvoorbeeld dat je als Europees bedrijf beter af bent met je data in Europa te plaatsen, omdat de PATRIOT Act de Amerikaanse overheid bevoegdheden geeft die in strijd zijn met de Europese privacyrichtlijn. Wel bestaat er zoiets als Safe Harbor, een regeling tussen Amerikaanse bedrijven en de Europese Unie. Dat is een afspraak waarbij bedrijven Europese gegevens in de VS kunnen opslaan, waarbij de klant wordt beschermd onder de privacyrichtlijn. Probleem daarbij is dat de Amerikaanse overheid niet betrokken is bij de afspraak, en gewoon nog gebruik kan maken van zijn bevoegdheden om de gegevens te doorzoeken. Lastig is ook dat de privacyrichtlijn in Europa niet uitsluit dat lidstaten hun eigen privacyregels hebben. Een land als Italië kan bijvoorbeeld besluiten dat gegevens over Italiaanse burgers binnen de landsgrenzen moeten blijven. Als andere landen dat ook doen, loop je het risico van fragmentatie. De consequentie 14 - CLOUDWORKS - JUNI 2010

15 Interview het valt te verwachten dat CA flink in dat product investeert. Ook Microsoft heeft een dergelijk product op de rol staan, de Dynamic Toolkit. Welke rol speelt angst rond de beveiliging? Cloudbeveiliging is geen technologisch probleem, het is een cultureel probleem. De meeste ict-bedrijven hebben een cultuur van doe-het-zelf, en maar weinig IT-professionals kunnen dat loslaten. Maar een cloud is niet minder veilig dan je eigen datacentrum. Het is dikwijls zelfs veiliger, omdat cloud providers meerdere klanten hebben en het extra risico een hogere veiligheidsstandaard afdwingt. Die beveiliging wordt doorgetrokken tot en met de virtual machine. Wat de klant daar bovenop draait, is zijn eigen verantwoordelijkheid en kan net zo goed een beveiligingsprobleem vormen. De meeste ict-beveiligers willen eigenlijk zeggen: Gebruik de cloud niet tot ik weet hoe ik ons eigen deel kan beschermen. In de bewoording komen ze echter vaak niet verder dan de eerste vier woorden. Als ze weten hoe de cloudinfrastructuur bij de leverancier werkt, dan weten ze ook direct hoe ze het moeten beveiligen. Cloud providers bieden te weinig faciliteiten om data op te slaan waar ze juridisch thuishoren is dat het gegevensbeheer bijzonder ingewikkeld wordt. Een leverancier moet per land een beleid uitstippelen. In de VS wordt de cloud meer ingezet dan in Europa. Medisch bedrijf Schumacher gebruikt de cloud sinds kort zelfs al voor patiëntgegevens. Zet Europese privacywetgeving een rem op de cloud? Nee, integendeel. Ik denk dat bedrijven juist meer gedwongen worden om gegevens in Europa op te slaan. Uiteindelijk is het de onvolwassenheid van de markt die een rem zet op de cloud. Maar dat staat te veranderen. VCloud staat bijvoorbeeld op stapel voor de komende achttien maanden. Dat wordt een volledige middleware-infrastructuur voor IaaS. Een ander voorbeeld is 3Terra, die AppLogic hebben gebouwd. Eerder dit jaar is dat bedrijf gekocht door CA; Is er een standaard voor de uitwisseling van die informatie van leverancier naar beveiliger? Ik wou dat die er was, maar helaas hebben wij nog geen consistentie daarin kunnen vinden. Er zijn certificaten waar een cloudleverancier zich aan kan proberen te houden, maar die zijn bijzonder duur en moeilijk om voor in aanmerking te komen. Wie bijvoorbeeld ISO heeft, zal zo n beetje langs iedere beveiligingscontrole komen. De meeste hosters zitten een stuk lager, met een SAS- 70 type II-audit. Er zijn weinig grensoverstijgende cloudfaciliteiten. Verwachtte u dat ook? We zagen het wel een beetje aankomen omdat de markt relatief jong is. Als je kijkt naar grote dienstverleners als Amazon, Rackspace en GoGrid dan zie je dat zij eerst een paar jaar in hun aanbod hebben geïnvesteerd voordat ze hun diensten uitbrachten. Het is nu aan de rest om een inhaalslag te maken. CW JUNI CLOUDWORKS - 15

16 Traditionele contracten voldoen niet meer Aandachtspunten voor SLA s in de virtuele wereld Tegenover de voordelen van flexibele SaaS- en clouddiensten staat het nadeel dat er veel beter gekeken moet worden wat er wordt afgesproken en met wie. De SLA zoals we die in de traditionele dienstverlening gewend zijn, voldoet niet meer. Er is sprake van een keten van leveranciers in de wolk. In dit stuk worden aandachtspunten als Wat gebeurt er als een functionaliteit tijdelijk een storing vertoont? of Hoe sterk is de leveranciersafhankelijkheid (vendor lock-in)? belicht en voorzien van een advies hoe zij het beste in een SLA tot uiting kunnen komen. DOOR JURIAN BURGERS, EIGENAAR VAN SLA SERVICES EN SERVICEMANAGE- MENTCONSULTANT BIJ ICTIVITY MANAGED SERVICES WAT VERSTAAN WE ONDER SAAS- EN CLOUDDIENSTEN? Het gamma aan webbased diensten is de laatste tijd enorm gegroeid. Het type dienst en de partijen die meewerken aan de realisatie ervan, zijn bepalend voor de aard van de serviceniveaus. Maar wat verstaan we onder SaaS en clouddiensten? Het zijn beide onlinediensten waarbij de klant zelf geen hardware of software meer heeft. Bij SaaS staat de applicatie volledig onder controle van de dienstverlener. De gebruiker kan er gebruik van maken maar kan er niets aan veranderen. SLA s zijn zeer standaard, voor zover die al worden afgegeven. Clouddiensten zijn een verzameling van as a service -producten (zie inzet). De gebruiker mag in de regel veel meer en maatwerk SLA s zijn beperkt mogelijk, afhankelijk van de tussenpersoon. Clouddiensten worden ook wel aangemerkt als XaaS of EaaS (everything as a service). HET HUIDIGE DELIVERYMODEL In traditionele situaties is een business primair gericht op het ontvangen van de juiste IT-services met passende service levels en voor een eerlijke prijs. Het samenspel tussen de business-demandmanager en de service-deliverymanager van de IT-afdeling zorgt vervolgens voor een juiste afstemming van diensten. De IT-afdeling heeft intern een (aantal) operational level agreements (OLA s) om de dienstverleningsniveaus ook daadwerkelijk te kunnen waarborgen. Soms worden daarvoor ook zaken extern uitbesteed zoals hard- en softwaremaintenance. Er is dan sprake van underpinning contracts (UC s). (Zie figuur 1). Het is zaak om de dienstenniveaus van OLA s en UC s altijd scherper te stellen dan de niveaus in de SLA met de business. HET WEBSERVICES DELIVERYMODEL SaaS en clouddiensten zijn een aanvulling op het traditionele model. In wezen zijn het nog steeds dezelfde diensten die de business moeten ondersteunen. Ze zijn opgebouwd uit hardware, software en/of middleware (ontwikkelplatformen). Het verschil zit hem erin dat ze door een keten van leveranciers op afstand beschikbaar worden gesteld en gehouden, via internet of een ander netwerk (zie figuur 2). De feitelijke leverancier van diensten (bijvoorbeeld de ISV, independent software vendor of 3th tier provider) neemt zelf alle investeringen voor materiaal en hanteert een flexibel licentie- of afrekenmodel. Dit in tegenstelling tot het traditionele model waarbij de investering door de business of de IT-dienstverlener wordt genomen. In de leveringsketen kan een tussenpersoon optreden als hostingpartij of portaalaanbieder. Het bedrijf SaaSplaza is hiervan een goed voorbeeld met meer dan honderd partners in Europa en de USA. Vervolgens is er vaak sprake van een value added reseller (VAR) die deze en aanvullende diensten zoals helpdesk, contractmanagement en facturatie doorverkoopt aan de eindklant. De VAR is in de praktijk het eerste aanspreekpunt. De afname van diensten door de klant wordt op basis van feitelijk gebruik doorbelast. Daarmee is een zeer flexibele vorm van IT-dienstverlening op te zetten. Het is snel te realiseren en zonder aanzienlijke investeringen in kennis en geld. De dienstverlening heeft doorgaans korte contractlooptijden al vanaf een maand en je betaalt vaak alleen voor wat je gebruikt. De voordelen op een rijtje: Zeer snelle time-to-market Schaalbaar on demand Betalen per gebruik Geen initiële investering nodig Korte contractlooptijd mogelijk Al vanaf zeer kleine eenheden interessant 16 - CLOUDWORKS - JUNI 2010

17 SLA s NADELEN In het begin van de webdiensten, eind jaren negentig, lag de uitdaging voornamelijk op technisch vlak. Softwareresponssnelheden, interoperabiliteit en de beschikbaarheid van individuele componenten in de keten waren de voornaamste valkuilen. Problemen met continuïteit en beschikbaarheid van broncode na bijvoorbeeld een faillissement van de ISV, werden destijds afgevangen door ingewikkelde Escrow-overeenkomsten. Hierbij wordt de broncode veilig gesteld in handen van onafhankelijke derden. Dit probleem bestaat nog steeds maar is wel minder geworden door de opkomst van open-sourceoplossingen. Het is daarom niet verwonderlijk dat de meeste SaaS en webdiensten opgebouwd zijn rondom open source en open standaarden. Tegenwoordig is de techniek veel beter op orde. De uitdagingen van webdiensten liggen nu veel meer op organisatorisch vlak. De kerngedachte is dat je je bewust moet zijn dat er achter de SLA die je met de reseller afsluit vaak meerdere partijen zitten (zie figuur 2). Een aantal implicaties van deze moderne waardeketen worden hieronder in detail bekeken. Eigenaarschap: In traditionele dienstverlening is de klant eigenaar van apparatuur of programmatuur. De IT-dienstverlener is juridisch gezien slechts bewerker. Het eigenaarschap brengt rechten en plichten met zich mee. Doordat in webdiensten het eigenaarschap niet meer bij de klant ligt, verschuiven rechten en plichten naar de leverancier of diens toeleveranciers. Om dit juridisch te regelen heeft brancheorganisatie ICT~Office de Fenit-voorwaarden van 2003 verbreed en verdiept. SaaS-diensten en webhosting zijn nu expliciet beschreven in respectievelijk module 4 en 6, behorende bij de Algemene ICT~Office-voorwaarden. Daarmee wordt onder andere voorzien in toewijzing van aansprakelijkheid voor onderhoud en herstel van programmatuur en diensten. De genoemde voorwaarden en modules vormen een juridisch kader dat kan worden opgenomen als rechtsgeldig addendum bij elke SLA. Persoonsgegevens: Het niet hebben van de infrastructuur en programmatuur ontslaat de klant niet van de verantwoordelijkheid inzake de Wet bescher- Figuur 1. Traditioneel service-deliverymodel. Figuur 2. Cloud supply chain delivery -model ming persoonsgegevens. De verantwoordelijkheid voor het nakomen van verplichtingen aangaande de persoonsgegevens, ligt volledig en uitsluitend bij de klant. Daarom is het belangrijk na te vragen hoe de provider omgaat met de veiligheid van gegevens. Tariefstrategie: De leveranciers kunnen een grote hoeveelheid van parameters gebruiken voor de doorbelasting. Per aantal gelijktijdige gebruikers, aantal transacties, tijdsduur, aangeroepen functies, aantal keren ingelogd, totaal aantal gebruikers, gebruikersrollen, opslagcapaciteit, beschikbare functies, et cetera, et cetera. Hier overheen komen dan nog de kortingsstructuren en prijsafspraken via het partnerkanaal dat de levering verzorgt. Al deze zaken moeten eenduidig in de SLA worden opgenomen om discussie achteraf te voorkomen. Het nadeel van al deze verschillende tariefstrategieën is dat het moeilijk wordt om appels met appels te vergelijken tussen de verschillende aanbieders van dezelfde diensten. Aan de andere kant zijn transparante prijsstellingen, kortingsstructuren en differentiatie van servicelevels wel koren op de molen van de servicemanager die zich conform ITIL v3 bezighoudt met implementatie van goed serviceportfolio- en servicecataloguemanagement. Echte beïnvloeding van de vraag en geleidelijke upselling is eindelijk binnen handbereik. JUNI CLOUDWORKS - 17

18 SLA s Maatwerkbeperking: Het businessmodel van clouddiensten is volumegedreven. De diensten worden met een zekere mate van standaardisatie aangeboden. Dit beperkt de mogelijkheid van maatwerkafspraken. De SaaS-provider of ISV bepaalt bijvoorbeeld het centrale onderhoud. Zij zijn niet aansprakelijk voor vervolgacties die software-updates kunnen hebben op het eventuele maatwerk dat een organisatie heeft gemaakt om de webdiensten verder te kunnen gebruiken. Ook het tijdsvenster voor onderhoud wordt opgelegd. Wie hier bezwaar tegen heeft, moet vooraf vragen hoe dit is geregeld. Gevirtualiseerde omgevingen en redundante oplossingen waarbij diensten kunnen worden overgezet naar andere hosts vormen een ideale oplossing voor ongestoorde levering van diensten. Maar niet alle providers hebben dit ingeregeld. Het is mogelijk om te proberen hier afspraken over te maken in de SLA. Wie dat niet doet, kan verrast worden. Aansprakelijkheid: Een vordering op een onderaannemer bij gebleken wanprestatie kan niet zonder meer verhaald worden op derden. Boete verhalen op lagere schakels in de keten van (onder)aannemers wordt vaak uitgesloten in de leveringsvoorwaarden. In SLA s is dit terug te vinden onder de noemer Exoneratie; dit betekent uitsluiting of beperking van aansprakelijkheden. Dat wil echter niet zeggen dat de klant altijd aan het kortste eind trekt. De hoofdaannemer heeft namelijk de plicht om voldoende waarborg aan te brengen in de waardeketen. In het geval dat een hoofdaannemer een overeenkomst heeft met een onderaannemer waarbij een onvoldoende hoge servicegraad is afgesloten voor diens diensten, dan kan dat als deels toerekenbare tekortkoming van de hoofdaannemer worden aangemerkt bij geschillen. Governance: Omdat de diensten standaard worden, ben je als klant een van de vele. Het niet halen van servicelevels van een SLA zal de provider minder interesseren. Door in de SLA boetes bij overtreding op te nemen, hou je de leverancier scherp. Ook kunnen er in een SLA service-improvementverplichtingen en reguliere kwaliteitaudits opgenomen worden of SAS-70 type II-verklaringen geëist worden. Daarnaast is governance in te richten door vooraf aan te geven hoe, hoe vaak en waarover de leverancier dient te informeren over de kwaliteit en kwantiteit van geleverde diensten. Sommige aanbieders stellen hiervoor een managementwebportaal ter beschikking. Maak daar melding van in de SLA zodat daar rechten aan ontleend kunnen worden. SLA s moeten naast de operationele dienstbeschrijvingen ook voorzien in afspraken omtrent risicoafdekking en transparantie Continuïteit: Als de tussenpartij niet aan haar betalingsverplichtingen voldoet, hoe lang worden gegevens en accounts dan bewaard? SLA s kunnen voorzien in dit soort situaties door continuïteit van levering los te trekken van continuïteit in betaling. Daarnaast is het uiteraard van belang om te weten hoe back-up en recovery van gegevens is geregeld. Wat is de retentietijd? Zijn de kernsystemen dubbel uitgevoerd en eventueel over fysiek gescheiden datacenters verspreid? Is er een uitwijkvoorziening geregeld? En zo ja, is er sprake van cold, warm of hot standby en hoe vertalen deze zich in voor de klant relevante recovery point objectives en recovery time objectives? In goed Nederlands is dat de hersteltijd (hoe snel weer in de lucht?) en het herstelmoment (hoe ver gaat dataverlies terug in de tijd?). Het is aan te bevelen om een continuïteitsparagraaf op te nemen in de SLA als de servicebeschrijving van de leverancier hier niet in voorziet of onvoldoende expliciet is. INTERNET ALS SLAGADER Als laatste aandacht voor de afhankelijkheid van internet. Omdat dit de slagader van de dienstverlening wordt, is het nuttig om de huidige afspraak met de internetserviceprovider te herzien. Zeker wie intensief gebruik gaat maken van webdiensten dient te denken aan het vergroten van de maximaal toegestane up- en downloadsnelheid. Maar ook aan de overboeking van de datalijnen en aan de maximale hersteltijden na downtime. Kijk de SLA ook nog eens door voor wat betreft de boeteclausule. Dan wordt duidelijk dat vervolgschade wordt uitgesloten en dat reclamatie hooguit wordt gehonoreerd met een terugbetaling van het abonnementsgeld en met een vooraf bepaald maximum. Hoe goed het ook geregeld is, het zal natuurlijk nooit de werkelijke kosten van downtime (zoals productieschade) kunnen compenseren. Om risico te spreiden is het aan te bevelen om datalijnen van meerdere aanbieders te nemen. Zorg daarbij wel voor fysiek verschillende ISRA- (infrastructuur randapparatuur) afmonteerpunten in het bedrijfspand anders is het alsnog schijnredundantie. CONCLUSIE: Met de komst van clouddiensten is het eindelijk gedaan met het navelstaren op technische componentbeschikbaarheid. Traditionele SLA s voldoen eigenlijk niet meer. Er moet dus serieus gewerkt worden aan serviceniveaudefinitie en endto-end servicebeschikbaarheid. Daarbij moeten SLA s voor SaaS en clouddiensten naast de operationele dienstbeschrijvingen ook voorzien in afspraken omtrent risicoafdekking en transparantie in de keten. Om dit te bereiken moeten klanten de leveranciers goed uitvragen over wat zij hebben geregeld om hun diensten te borgen, alvorens een overeenkomst aan te gaan. Een groot voordeel is dat de contractduur erg kort is en de instapkosten laag. Het is dus het proberen meer dan waard, zolang beseft wordt wat de risico s zijn. Op naar een transparante cloud in plaats van een mistige wolk! CW Bronnen: ITIL v3, Service Strategy. OGC, ISBN ITIL v3, Service Design. OGC, ISBN: Ictivity Managed Services b.v. (www.ictivity.nl); Mantelovereenkomst en Service Level Agreements door J.D.F. Burgers e.a. ICT~Office Voorwaarden 2008; modules: Algemeen, Webhosting en Application service provision, software as a service en computerservice. Diverse wetgeving waaronder: Wet bescherming persoonsgegevens, Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens (EU wet per 01/09/2009), Wet ketenaansprakelijkheid CLOUDWORKS - JUNI 2010

19 Column Achter de wolken schijnt de cloud DOOR PAUL ZELDENTHUIS, BUSINESS UNIT MANAGER OUTSOURCING QWISE B.V. Wat is het verschil tussen die as spuwende vulkaan op IJsland en cloud computing? De Eyjafjallajökull veroorzaakt een wolk die het leven behoorlijk kan ontregelen, terwijl cloud computing een wolk veroorzaakt die het zakelijke leven flink kan versoepelen. Nee, cloud computing is geen hype die, zoals een aswolk, na een tijdje overvliegt. Evenmin is het een systeem dat volkomen is uitgekristalliseerd. Desondanks profiteert nu al 100 procent van alle ondernemers in Nederland maximaal van dit systeem, want zij gebruiken voor hun werk internet. Internet is by far het meest overtuigende voorbeeld van cloud computing. Toch aarzelen nog altijd vier van de vijf ondernemingen te investeren in cloud computing waar het de bedrijfskritische applicaties betreft. Terwijl (anders dan bij echte hypes) de voordelen zo helder zijn als het glasvezel waar de datawolk van afhankelijk is. Zo wordt er efficiënter gebruikgemaakt van capaciteit, wordt het delen van informatie eenvoudiger, en betalen doe je alleen nog maar voor het daadwerkelijke verbruik. Verder is het voor veel organisaties zeer aantrekkelijk dat de capaciteit met één druk op de knop vergroot (of verkleind) kan worden. En misschien is het grootste voordeel wel dat een cloud-computingsysteem niet hoeft te weten waar de werknemer zich bevindt en met welk apparaat, op welk moment hij of zij er gebruik van maakt. Inderdaad, net als bij internet, waar we Cloud computing is geen hype die vervliegt alles uithalen en instoppen met onze pc, laptop of mobieltje. Op ons werk, bij de klant, zelfs als we gestrand zijn op een vliegveld... Natuurlijk zijn er praktische en technische hindernissen, maar die zijn effectief te slechten door de juiste kennis in huis te halen. Een veel grotere barrière vormt de emotionele weerstand. Ondernemers vinden het doodeng als ze de server, het kloppend hart van hun organisatie, niet meer kunnen aaien en al hun data in handen van derden moet geven. Want hoe zit het dan met de beveiliging? Waar bevindt de bedrijfsdata zich? En hoe weet je zeker welke serviceprovider tot in lengte van jaren ervoor zorgt dat jouw wolk niet verdampt? Onbekend maakt onbemind, het gebrek aan vertrouwen is de vertragende factor. Daarom staat Qwise helemaal achter het initiatief voor CloudWorks. Dit magazine zal bijdragen aan een reële beeldvorming, en duidelijk maken welk wantrouwen wél en níet gezond is. Eén ding is wat mij betreft zeker: cloud computing is over tien jaar net zo vertrouwd als client-servertechnologie en webapplicaties nu. Dus waarom niet vandaag al beginnen? Kritisch en doordacht. CW JUNI CLOUDWORKS - 19

20 Cloud computing vraagt om nieuwe, passende beveiligingsmaatregelen Security in de cloud, geen sinecure Cloud computing is sterk in opkomst voor het vervangen of uitbesteden van de ict-infrastructuur. Het maakt de ict-dienstverlening flexibel en schaalbaar, en vaste kosten variabel. Het verhoogt bovendien het niveau van beheer en beschikbaarheid. Voor beveiliging biedt cloud computing echter geen automatische garanties. Dat vraagt om nieuwe maatregelen. Het Cloud Cube-model van het Jericho Forum biedt daarvoor een goede leidraad. DOOR CORNE DE KEIZER CISSP, CISA EN BART VERHAAR, SECURITYCONSUL- TANTS BIJ MOTIV, EN IR BASTIAAN BAKKER, BUSINESS-DEVELOPMENTMA- NAGER BIJ MOTIV Het zogenoemde cloud computing is het architectuurmodel voor internetgebaseerd computergebruik. De cloud (wolk) is daarbij een metafoor voor het open en ontastbare internet. In de cloud zijn vooral software as a service (SaaS-) en security as a service (SecAas-)providers actief, die applicaties en diensten overnemen van bedrijven. Een goed voorbeeld van een dienst die bij uitstek geschikt is voor uitbesteding is een dienst. De voordelen hiervan zijn evident: meer beheersgemak door transparantie en flexibiliteit, garanties voor beschikbaarheid en de belofte van kostenbesparing. Bovendien is het relatief eenvoudig om (delen van) een e- maildienst te migreren naar de cloud. De overstap van een traditionele, intern beheerde ict-omgeving naar cloud computing kan op verschillende manieren gemaakt worden. Het Cloud Cube-model van het Jericho Forum brengt deze helder in kaart. Het maakt ook de risico s inzichtelijk die hieraan verbonden zijn. Het forum geeft bovendien suggesties voor de extra beveiligingsmaatregelen die getroffen kunnen worden. In de volgende drie varianten worden de mogelijkheden voor de migratie van een e- maildienst naar de cloud toegelicht. VARIANT 1 - Security via de cloud Een veelvoorkomende functie die overgezet wordt naar de cloud, is het uitbesteden van de mail-relayservices. In plaats van zelf security appliances voor beveiliging in de DMZ (demillitarized zone) te plaatsen, wordt dit als dienst afgenomen via een SecAas-provider (zie figuur 1). In variant 1 is de mail-relayservice verplaatst van een interne dienst naar een externe beveiligingsdienst. Het voordeel hiervan is dat de SecAas-provider een hoge beschikbaarheid kan waarborgen, altijd up-to-date virusscanners heeft en innovatieve reputatiefilters gebruikt voor spamfiltering. Bovendien wordt deze dienst geleverd tegen een vaste prijs per gebruiker. Deze variant wordt in het Cloud Cube-model van Jericho Outsourced Per(EO) genoemd (zie kader). Beveiliging is relatief eenvoudig uit te besteden. Helemaal risicovrij is het echter niet. Zo is het transport van berichten tussen de SecAas-provider en het interne netwerk niet meer controleerbaar. In theorie betekent dit dat hackers nieuwe kwaadaardige code toe kunnen voegen (een zogenoemde man in the middle -aanval). Het is geen groot risico, maar creëert wel een nieuwe kwetsbaarheid die in een traditionele omgeving niet bestaat. Een goede oplossing daarvoor zijn nieuwe technieken, zoals data loss prevention (DLP) CLOUDWORKS - JUNI 2010

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

IAM en Cloud Computing

IAM en Cloud Computing IAM en Cloud Computing Cloud café 14 Februari 2013 W: http://www.identitynext.eu T: @identitynext www.everett.nl www.everett.nl Agenda 1. Introductie 2. IAM 3. Cloud 4. IAM en Cloud 5. Uitdagingen 6. Tips

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Vervang uw verouderde hardware

Vervang uw verouderde hardware Whitepaper Vervang uw verouderde hardware Dedicated of Cloud? Alles over virtualisatie. Wat is het, hoe werkt het en wat zijn de voordelen? INHOUD» Wat is virtualisatie?» Wat is een Virtual Server?» Besparen

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden. en Service Level Agreements

Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden. en Service Level Agreements Service Level Agreement tips Enkele handige tips bij het beoordelen van clouddienstvoorwaarden en Service Level Agreements Service Level Agreements SLA s komen onder meer voor als basis van veel clouddiensten.

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here kiezen van een datacenter! it starts here Inleiding Wanneer gekozen wordt voor een extern datacenter, dan wordt er vaak eerst gekeken naar een datacenter dat dicht in de buurt ligt. Dit is eenmaal makkelijk

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud

ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud ImtechCloud, het platform voor een Hybride cloud Erik Scholten Solution Architect Agenda Introductie Waarom cloud-oplossingen en wat zijn de uitdagingen? Wat is ImtechCloud? Toepassingen van Hybride Cloud

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Datacenters. Whitepaper. van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur

Datacenters. Whitepaper. van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur Whitepaper Datacenters van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur T +31 10 447 76 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech.nl/cs 1.0 Introductie Alleen organisaties die flexibel

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service:

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: Betrouwbaardere ICT, minder zorgen! Maak kennis met Multrix Wilt u op maat gesneden ICT-diensten die volledig aan de wensen en behoeften van uw organisatie

Nadere informatie

Cloud adoptie in Europa:

Cloud adoptie in Europa: Public Briefing / Maart 2015 Cloud adoptie in Europa: Angst voor onveiligheid en gebrek aan kennis temperen implementaties Door: Maurice van der Woude 1 In december 2014 heeft EuroStat, een orgaan van

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud

Whitepaper Hybride Cloud Whitepaper it starts here Whitepaper Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Wat is de cloud?...4 2.1 Typen clouds...4 2.2 Cloud service modellen...5 2.3 Uitdagingen voor de IT-professional...6 2.4 De gewijzigde

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

Vragenlijst. Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier

Vragenlijst. Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier Vragenlijst Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier Haarlem, 2011 Inleiding Terremark heeft sinds de opkomst van server virtualisatie in het begin van deze eeuw veel RFI s en RFP s beantwoord. Deze

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

WHITEPAPER. Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur. Imtech ICT Communication Solutions

WHITEPAPER. Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur. Imtech ICT Communication Solutions WHITEPAPER Datacenters: van een systeemgeoriënteerde naar een servicegeoriënteerde infrastructuur Imtech ICT Communication Solutions 1 1.0 Introductie De IT-infrastructuurmarkt is sterk in beweging. Dit

Nadere informatie

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld.

Cloud & Licenties. Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. Cloud & Licenties Welkom bij BSA The Live Sessions De Live Session start binnen enkele minuten. Dank voor uw geduld. TIP: controleer of uw geluid aanstaat en uw browserinstellingen toestaan dat u beeld

Nadere informatie

Fors besparen op uw hostingkosten

Fors besparen op uw hostingkosten Whitepaper Fors besparen op uw hostingkosten Hoe kunt u een kostenvoordeel behalen zonder dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van uw dienstverlening? INHOUD» De hostingmarkt» Cloud technologie» Uitbesteden

Nadere informatie

Gegevensbescherming & IT

Gegevensbescherming & IT Gegevensbescherming & IT Sil Kingma 2 november 2011 Gustav Mahlerplein 2 1082 MA Amsterdam Postbus 75510 1070 AM Amsterdam The Netherlands 36-38 Cornhill 6th Floor London EC3V 3ND United Kingdom T +31

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen

Nadere informatie

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Whitepaper Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Hoe voorkomt u downtime? Hoe vermindert u de impact als het toch optreedt? Hoe bent u zo snel mogelijk weer online? INHOUD» Technische mogelijkheden»

Nadere informatie

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint

De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint De Cloud: een zegen voor security en privacy of juist een donderwolk? Willem Voogt, Principal Consultant Security Advisory Quint Impact Cloud Computing staat volop in de belangstelling Low High Augmented

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit Whitepaper Cloud Computing 1 Computication BV 2013 Nu we op de toppen van de hypecyclus van cloud computing zijn beland, lijkt iedereen te denken dat deze vorm van automatisering zaligmakend is. Het is

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

Uw IT, onze business

Uw IT, onze business Techniek gaat prima samen. Uw IT, onze business Hoogendoorn IT Services biedt vele mogelijkheden om de kantoorautomatisering van bedrijven te beheren, optimaal te laten functioneren of het bedrijf zelfs

Nadere informatie

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services CLOUD MANAGEMENT Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen

Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen Cloud Services Uw routekaart naar heldere IT oplossingen Uw IT schaalbaar, altijd vernieuwend en effectief beschikbaar > Het volledige gemak van de Cloud voor uw IT oplossingen > Goede schaalbaarheid en

Nadere informatie

Vergroening Kennisnet Cloud

Vergroening Kennisnet Cloud Vergroening Kennisnet Cloud Have your cake and eat it too Dirk Linden 30 januari 2014 Inleiding / Aanleiding Aanbesteding Kennisnet Housing en Hosting 2013 Nieuwbouw aangegrepen door Vancis en Kennisnet

Nadere informatie

Backup bestaat niet meer

Backup bestaat niet meer Backup bestaat niet meer Reno van der Looij Account Manager De Ictivity Groep Dennis Zuiderwijk Channel Manager Benelux Seagate Cloud systems & Solutions Backup bestaat niet meer! Backup bestaat niet meer

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

7x Managers in de cloud

7x Managers in de cloud cloud innovation by Macaw 7x Managers in de cloud Uitkomsten van het Nationale Cloudonderzoek Bij alles wat de businessmanager voorgelegd krijgt, wil hij weten wat het hem en zijn bedrijf oplevert. Voor

Nadere informatie

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Welkom! Xpert in virtualization technology Kenniscentrum op gebied van virtualisatie: VMware, Citrix, Linux Microsoft... LPI Approved Training Partner Guru

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

Vendors Finance solutions

Vendors Finance solutions Financiële oplossingen SAP en Exact kennen eigen deelmarkten Binnen HR-markt worden oplossingen van SAP meest gebruikt Breda, 14 mei 2014-22 procent van de Nederlandse bedrijfsvestigingen met 50 of meer

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Webinar Unizo Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be January 20 th, 2012 Agenda Agenda: Wat is nu precies Cloud Computing? Voordelen & Nadelen Hoe ga ik naar de Cloud? Belgacom Cloud

Nadere informatie

EXIN Cloud Computing Foundation

EXIN Cloud Computing Foundation Voorbeeldexamen EXIN Cloud Computing Foundation Editie maart 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud!

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! NU GRATIS OFFICE 365 VOOR STICHTINGEN & NGO S met ANBI of SBBI status UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! Zij gingen u voor UNO Flex geeft mij letterlijk

Nadere informatie

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 Veelgestelde vragen van Partners www.novell.com WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 W a t i s d e I n t e l l i g e n t W o r k l o a d M a n a g e m e n t m a r k t? De Intelligent Workload

Nadere informatie

Juridische valkuilen bij cloud computing

Juridische valkuilen bij cloud computing Juridische valkuilen bij cloud computing De drie belangrijkste juridische risico s bij cloud computing Cloud computing is geen zelfstandige nieuwe technologie, maar eerder een service delivery framework

Nadere informatie

Whitepaper Wat is de beste locatie voor een datacenter?

Whitepaper Wat is de beste locatie voor een datacenter? Whitepaper it starts here Whitepaper Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Make or buy?... 4 2.1.1 Hoge eisen, hoge kosten... 4 2.1.2 Flexibiliteit... 4 2.1.3 De keuze... 4 3. Checklist keuze extern datacenter...

Nadere informatie

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Altijd en overal in de cloud Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Zorgeloos in de cloud De wereld verandert voortdurend en ook ons werkmodel bevindt zich in een fase

Nadere informatie

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal

ING stapt over naar de cloud. Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Rolf Zaal ING stapt over naar de cloud Lagere kosten en kortere doorlooptijden zonder datacentrum 11 september 2012 Rolf Zaal ING zet in rap tempo haar datacentra buiten de

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani

Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani Een dag uit het leven van een Cloud consument Stefan Willems, Architect @ Platani Marcel Steenman, Consultant @ Platani any any any online Cloud Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Gezin biedt een

Nadere informatie

Evy. De Cloud oplossing van Drie-O

Evy. De Cloud oplossing van Drie-O Evy. De Cloud oplossing van Drie-O Productbeschrijving In deze productbeschrijving van Evy komen de volgende aspecten aan bod: - Evy modules - Onze Partner Previder - Back-Up - Security & Privacy - Duurzaamheid

Nadere informatie

De ICT beheerder in 2016 Ictivity IT Culinair

De ICT beheerder in 2016 Ictivity IT Culinair De ICT beheerder in 2016 Ictivity IT Culinair René Voortwist ICT Adviseur Ik denk veel aan de toekomst, want het is daar dat ik de rest van mijn leven zal doorbrengen. Woody Allen Amerikaans filmregisseur

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ruim 25 jaar ervaring Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties Voorheen freelancer als (business) consultant, projectleider en programmamanager

Nadere informatie

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater.

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater. Janjoris van der Lei Gedelegeerd bestuurder LCP nv E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater Start Overzicht probleem Deel oplossingen Toekomstige oplossingen Wat doen

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer

Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Virtual Desktop Infrastructure Een alternatief SBC concept? Jacco Bezemer Wat ga ik behandelen? Wat is VDI? Voordelen van SBC? VDI versus SBC De voor- en nadelen van VDI De techniek De componenten Use-cases

Nadere informatie

Eurocloud vijf jaar later

Eurocloud vijf jaar later Public Briefing / juni 2014 Eurocloud vijf jaar later Hans Timmerman Inleiding Toen we in 2009 startten met Eurocloud was het begrip cloud nog relatief onbekend. Een informatie infrastructuur als een publieke

Nadere informatie

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken.

Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Cloud computing Kennismaking Innervate is DE adviespartner voor ICT strategie en ICT technologie vraagstukken. Onze kennis, ervaring, methodieken en ons netwerk levert aantoonbare toegevoegde waarde en

Nadere informatie

Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud. powered by Cisco. Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco

Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud. powered by Cisco. Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco Exact en partneroplossingen uit de Parentix Cloud powered by Cisco Harald de Wilde Strategic Channel Development Cisco Alex Struik Partner Accountmanager Parentix Cloud introductie Cisco Parentix Cloud

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen Cloud, cloud, cloud Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen 1 Wat kunt u verwachten? Definitie van Cloud computing Welke modellen van Cloud Computing zijn er? Welke varianten zijn er dan? Waarom naar een Cloud

Nadere informatie

in verhuur van IT en multimedia.

in verhuur van IT en multimedia. in verhuur van IT en multimedia. slim veilig voordelig bezoekers hebben de boodschap ontvangen Livingston levert jaarlijks voor meer dan 200 beurzen, evenementen en congressen IT-oplossingen op maat. Dit

Nadere informatie

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Persbericht Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Perscontact : Sogeti Nederland B.V. Jolanda Peek Telefoon : (31)6 52327513 Mail : jolanda.peek@sogeti.nl Parijs,

Nadere informatie

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA.

GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. GOEDE ZORG VOOR ONDERZOEKSDATA. Ziekenhuislaboratorium LabWest vertrouwt IT-infrastructuur toe aan Sentia Sinds 2011 werken verschillende ziekenhuizen in en rondom Den Haag met een gezamenlijke laboratoriumorganisatie.

Nadere informatie

IT beheer: zelf doen is geen optie meer. Ed Holtzer Jurian Burgers

IT beheer: zelf doen is geen optie meer. Ed Holtzer Jurian Burgers IT beheer: zelf doen is geen optie meer Ed Holtzer Jurian Burgers Het leven is te kort om zelf iets te doen wat men tegen betaling ook door anderen kan laten verrichten. William Somerset Maugham Engels

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing

Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Cloud Outsourcing 1 of 6 Het gevaar van te grote afhankelijkheid bij Outsourcing BUILDING IT TOGETHER Introductie Nirvanix was één van de eerste grote leveranciers in Amerika en hostte na 7 jaar bestaan, een Petabyte aan

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten:

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten: PRIVACY EN CLOUD Knelpunten: Wat is cloud? Soorten clouddiensten en de verschillen Wie is de verantwoordelijke? Wie heeft de beveiligingsverplichting? Is een bewerkersovereenkomst nodig? Waar staan de

Nadere informatie

Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v.

Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v. Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v. De naam achter 30 jaar ICT specialisme EQUA gelooft in kennis, focus en specialisme. Wij groeien door beter te worden. Sinds onze oprichting in 1984 doen wij daarom

Nadere informatie