太 狸 記. LVSJK Tanuki / 三 十 年 / 十 二 月

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "太 狸 記. LVSJK Tanuki / 三 十 年 / 十 二 月"

Transcriptie

1 太 狸 記 LVSJK Tanuki / 三 十 年 / 十 二 月

2 Colofon JOURNALCOMMISSIE Carmen Loh Wester Wagenaar Arthur Hinsch Vincent Pols Bob Rambonnet Asor Mustafa REDACTIELEDEN Hoofdredactie: Carmen Loh Vormgeving: Carmen Loh Eindredactie: Bob Rambonnet Wester Wagenaar BESTUUR VAN TANUKI Praeses: Robert Beers Ab-actis: Annet Zwart Quaestor: Mario Keijlard Hoofdredactrice: Carmen Loh Webmaster: Nikki Doorn Assessor: Jan-Willem Slingerland COMMISSIEVOORZITTERS Eerstejaarscommissie: Jan-Willem Slingerland Feestcommissie: Thomas Zijtveld Jaarboekcommissie: Myrthe Prins Journalcommissie: Carmen Loh Kampcommissie: Annette van Wanroij Koreacommissie: Kayleigh Herbrink Kunst- en cultuurcommissie: Koen de Rooij Reiscommissie: Robert Beers RAAD VAN TOEZICHT Martijn Heule Yori van Hout Guan van Zoggel 社 説 Editorial van de hoofdredactrice Zo, een tweede TaTanukiKi! Daar zijn jullie toch hartstikke blij om? Wederom hebben we heel hard gezwoegd, deze keer gelukkig wel met een uitbreiding van de redactie. Reeds heb ik nog geen taart hoeven kopen, daar ben ik wel blij om. Oei oei oei, straks moet ik meer taart kopen! In deze journal kun je lezen over robots, Japanse reclames en hoe Banzai heeft gewonnen van SVS (ik vind in ieder geval dat we hebben gewonnen). Ook kan ik jullie blij maken met gratis geld in de vorm van bubble tea! Hoera, allemaal leuke dingen in deze journal! Sorry iedereen, maar ik heb niet veel meer te melden. Het is namelijk weer de tijd van het jaar om in een grot te kruipen en voorbereidingen te treffen voor alle herkansingen. Of een winterslaap houden als je geen herkansingen hebt. Hoezee! Heb je zelf nog ideeën voor artikelen, mail dan naar Wie weet, misschien beloon ik jou dan ook met de belofte van taart. - Carmen Loh 2 太 狸 記 十 二 月 号

3 Op de voorkant Na het beklimmen van de Hollandse helling, een bezoek aan Deshima en een tour over Gunkanjima was deze heerlijke kaiseki, een uitgebreide maaltijd met verschillende gerechten, welverdiend. Voor wie het nog niet doorhad, in Nagasaki dus! Wil je jouw eigen foto's van eten ook delen met iedereen? Stuur ze naar nl en wellicht maak jij iedereen hongerig. Deze prachtige foto is gemaakt door Bob Rambonnet. 目 次 Inhoud TANUKI SHINBUN Journalcommissie 4 Feest: Plants vs. Zombies 5 Concert: Shonen Knife 7 Banzai: Jaarlijkse wederopstanding 8 Interview met dr. Paramore 9 JAPAN & KOREA Nasleep Fukushima 12 Moral panics in Japan 14 De strijd tegen de Yakuza 16 コトバによって 現 れた 人 1 18 Yasunari Kawabata 19 Reclame in Japan 21 Robots 23 棒 倒 し: Bo-Taoshi 25 Japan: Kit Kat paradijs 26 Kim Ki-Duk 28 MEDIA Kwaidan ( 怪 談 ) 30 Nintendo Wii U 31 COLUMNS Arco in Japan 32 Krant Met Karakter 33 ライデンの 生 活 35 De Alumni Kai 37 Ask Anky 38 Banzai heeft met 2-1 gewonnen. - Carmen Loh 太 狸 記 十 二 月 号 3

4 De Journalcommissie Met genoegen wil ik hierbij de lezers graag voorstellen aan het nieuwste lid van de journalcommissie: Asor Mustafa! In plaats van dat ik hem voorstel, stelt hij zichzelf voor: Donder weerklinkt in de lucht. Bliksem verlicht het hemels tafereel. De journalco verheugd; verlaat en onverwacht is hen het sjaarschcommissielid geboren. Vastberaden schrijdt hij voort om u te voorzien van leesvoer en beloond te worden met de goddelijke spijs genaamd taart. Scribaturus te saluto! Wester Wagenaar De omstandigheid van het waaien van de wind uit het oosten duidt aan dat we het geluid van naderende studiedrukte niet kunnen horen. Het ondergaan van de zon stemt pessimistisch, doch weten we dat de zon zal wederkeren en de Oostelijke wind zal gaan liggen. Jongens, even blijven doorzetten! Arthur Hinsch Einigkeit und Recht und Freiheit für das deutsche Vaterland! Danach lasst uns alle streben, brüderlich mit Herz und Hand! Einigkeit und Recht und Freiheit sind des Glückes Unterpfand: Blüh im Glanze dieses Glückes, blühe, deutsches Vaterland! Bob Rambonnet With his devastatingly handsome, round face, his boyish charm, and his strong, sturdy frame, this Pyongyang-bred heartthrob is every woman s dream come true. Blessed with an air of power that masks an unmistakable cute, cuddly side, Kim made this newspaper s editorial board swoon with his impeccable fashion sense, chic short hairstyle, and, of course, that famous smile. The Onion. Verder beantwoordt de redactie de belangrijkste vragen des levens. Deze keer in de vorm van een haiku. De zon gaat onder De wind waait uit het oosten Wat houdt je bezig? Vincent Pols Die Kommunisten verschmähen es, ihre Ansichten und Absichten zu verheimlichen... Mögen die herrschenden Klassen vor einer Kommunistischen Revolution zittern. Die Proletarier haben nichts in ihr zu verlieren als ihre Ketten. Sie haben eine Welt zu gewinnen. Proletarier aller Länder, verenigt euch! Manifest der Kommunistischen Partei Asor Mustafa De oostelijke wind is guur en kil. Langzaamaan beginnen zijn handen te barsten. Even had hij voor de winter gewenst, maar nu hij er eindelijk is, vallen Koning Winter slechts verwensingen ten deel. Snel doorlopen. De zon is zojuist onder gegaan. Eindelijk thuis. Het eten staat klaar. 4 太 狸 記 十 二 月 号

5 Feest: Plants vs. Zombies Het was dan misschien twee dagen later dan de officiële feestdag, maar ook Tanuki vierde Halloween. Het tweede feest van het jaar had als thema Plants vs Zombies: Lawn of the Dead. Geïnspireerd door het gelijknamige videospel, maar misschien ook wel door de studenten die rond de eerste tentamens als zombies door het Arsenaal liepen en door het vele studeren evenveel aan beweging toekwamen als potplantjes. Dit jaar zit ik voor het eerst in de feestcommissie en maak ik de feesten dus vanuit een ander oogpunt mee. Ik had eigenlijk nooit echt stilgestaan bij het feit dat er zo veel komt kijken bij de organisatie van zo n feest, te beginnen met het promotiefilmpje. Iedereen die erbij was, zal met me eens zijn dat het filmen hilarisch was. Dankzij visagiste Kayleigh was elke zombie met een onsmakelijke, doch levensechte vleeswond beplakt. Tijdens het monteren hebben Thomas en ik ook geregeld in een deuk gelegen en het eindresultaat mocht er wezen als je het mij vraagt. Dan het feest zelf. Gelukkig was er weer een flinke opkomst en had iedereen zijn of haar best gedaan zich om te toveren tot de meest angstaanjagende zombie of betoverende bloem. Of soms als iets daar tussenin, wat vaak ook prima werkte. We hadden Bar-dancing de Kroon versierd met spinnenwebben, bloemen en een hoop Halloweenversieringen, maar een als twee druppels water lijkende tekening van floor manager Karen mocht ook niet ontbreken. De muziek was goed en de dansvloer werd - zoals gewoonlijk - volledig benut. Wat echter nieuw was aan dit feest, was de dance-off. We wilden het eens anders doen en kwamen op het idee om vanaf nu af aan voor elk feest een stand off te organiseren. Dit keer werden de drie bestgeklede zombies (Gydo, Amiet en Kimberly) en planten (Werner, Xander en Lary) tegenover elkaar gezet met de taak ballonnen aan elkaars enkels kapot te trappen. Na wat vuil spel aan beide 太 狸 記 十 二 月 号 5

6 kanten wonnen de planten nipt. Als prijs kregen ze ieder een awesome cactusplantje cadeau. Er werd gedanst tot in de vroege uurtjes, maar aan alles komt helaas een einde. Na opgeruimd te hebben stonden de laatste gasten rond vijf uur buiten. Het begon al langzaam licht te worden, maar de avond was niet compleet zonder nog een uitstapje naar de kebabzaak. Daarna kon ik voldaan in bed ploffen met het idee dat we weer een geniaal feest hadden neergezet. Ik hoop dat iedereen dat met me eens is en ik jullie volgend feest (weer) tegenkom! -Myrthe Prins 6 太狸記 十二月号

7 Concert: Shonen Knife Onze eerste activiteit als Kunst & Cultuurcommissie van dit jaar was een uitstapje naar het concert van het pop-punk trio 少 年 ナイフ: shounen naifu (Shonen Knife). Als iedereen zich heeft verzameld, kunnen we rond half 8 met z n dertienen aan de tocht richting Utrecht beginnen. Dankzij de lieve mensen van de NS belooft het een lange avond te worden: heen moeten we via Den Haag, terug met de bus vanaf Bodegraven. Gelukkig heeft iedereen er zin in en met een grote groep gaat elke treinrit vrij snel voorbij. Na een verder prima reis komen we rond negen uur bij de db s aan, een eigenzinnig kraakpand buiten het centrum dat voornamelijk functioneert als opnamestudio voor bandjes. Ondanks dat we niet aan de vijftien man komen waar we van te voren op hadden gemikt, zijn de mensen bij db s zo aardig ons toch de afgesproken twee euro korting per persoon te geven. 少 年 ナイフ neemt het eigen voorprogramma ook mee op tour, waardoor we op drie bands getrakteerd worden. Former Utopia opent de avond met een soort jaren 90 indie-rock à la Pavement. Wellicht een jaartje of vijftien na dato, maar het leek bij de meeste mensen redelijk in de smaak te vallen. worden we naar de foyer verwezen. Over het algemeen is het publiek vrij enthousiast, maar sommige mensen zijn duidelijk niet gecharmeerd van hun rammelende punk en vertrekken snel richting het rookhok. Als de dames van 少 年 ナイフ eindelijk zelf aan hun optreden beginnen, blijkt de zaal zo goed als vol te zitten. Vanaf opener Konnichiwa volgt een afwisselende set met zowel oud als nieuw materiaal. Richting het einde komt uiteraard hun bekendste nummer Twist Barbie voorbij en als ze de Ramonescover Rock n Roll High School spelen zijn ook de paar aanwezigeramones-fans tevreden (de dames treden als Osaka Ramones ook op als Ramones-coverband). Rond half 12 is het tijd voor de lange terugweg. Gelukkig rijden de bussen vrijwel meteen weg na onze overstap en een paar mensen kunnen in de bus alvast wat slapen. Uiteindelijk kan iedereen rond een uur of 1 weer op zoek naar diens eigen bedje in Leiden of nog even wat te eten halen om de geslaagde avond af te sluiten. Mochten er meer kleine Japanse bands voor een betaalbare prijs naar Nederland komen, dan lijkt het me zeker voor herhaling vatbaar. -Koen de Rooij Voor het tweede voorprogramma Hank Haint 太 狸 記 十 二 月 号 7

8 Banzai: Jaarlijkse wederopstanding Met jou erbij hadden we gewonnen. Het waren mooie woorden. Ze waren niet bedoeld als compliment, maar om met vicecaptain Renzo Goto samen in een huis te wonen moet je de werkelijkheid enigszins kunnen verdraaien om bij je verstand te blijven. Afgelopen maand verloor TFC Banzai de eerste derby tegen SVS, zo heb ik mij laten vertellen. Sinds mijn afstuderen ben ik vaker vroeg onder de wol te vinden dan op het voetbalveld. Het was een harde wedstrijd, waarin Geert het natte vingertje Scholten al na de eerste vijftien minuten genadeloos werd getorpedeerd als retributie voor zijn mentale terreur. Het hele team van SVS zal de komende maanden hun sloten tweemaal moeten controleren om een begroeting door een Schiedamse vissenkop op het hoofdkussen te voorkomen. immer de geest heeft, bleek wel uit hoe hij zijn team de vrijdag volgend op de wedstrijd op sleeptouw nam naar de Eigenwijs. Op de Hoge Rijndijk werd menig sparerib verorberd door zijn jonge roedel gulzige slokops. De verrassing van de avond was Marnix, een onbekende voor het team, die rib na rib zijn mond inschoof. Zelfs Banzai s grootste eters konden enkel met stekende buikjes toekijken hoe hun eer door de keel van een ander gleed. De avond liep ten einde. Iemand riep om een speech, maar deze bleef uit. Het kan verkeren. Het mag duidelijk zijn: Banzai is begonnen aan de jaarlijkse wederopstanding. Houd deze sectie ook de volgende journal weer in de gaten en volg ons alsof je er zelf bij bent. Dan doe ik hetzelfde. -Martijn Heule Zoals vaker aan het begin van een nieuw seizoen had het team moeite zijn draai te vinden. Elk jaar worden de grote prijzen, zoals de universiteitscup van seizoen 10/ 11, pas op het laatste moment veroverd. Banzai prijst zich dit jaar gelukkig met veel nieuwkomers: als een herboren team richt de club zich ditmaal op de jeugd. Dat Renzo, ondanks zijn jaren, nog 8 太 狸 記 十 二 月 号

9 Interview met Dr. Paramore Terug in Nederland ben ik weer in mijn stabiele leven en ik vind Leiden echt een geweldige plek om dingen schrijven. Q: Dr. Paramore, u bent het afgelopen jaar in Taiwan geweest. Hoe heeft u dat beleefd? A: Eén van de redenen waarom ik naar Taiwan ben gegaan was omdat ik een nieuwe taal wilde leren. Natuurlijk had ik me al lang bezig gehouden met het Chinees, maar ik had nog geen kans gehad om echt een jaar lang naar een land te gaan waar Chinees wordt gesproken. Dit was mijn kans. studenten krijgen les van onderzoekers. Ik heb gemerkt dat mensen in Taiwan heel anders denken over het onderzoek waarmee ik mij bezighoud. Ik moest dus ineens heel anders gaan denken over mijn eigen onderzoek. Ik heb altijd dat gedaan wat ik interessant vond en het is altijd goedgekomen. Aan het begin van mijn tijd in Taiwan sprak ik weinig Chinees, maar tegen het einde gaf ik lezingen in het Chinees. Dat was een geweldig gevoel. Omdat mijn vakgebied de vroegmoderne periode van Japan is, las ik veel bronnen in het klassiek Chinees. In Taiwan had ik een privédocent met wie ik veel heb gesproken. Ik heb ook veel met mensen in de omgeving gesproken en op een geven moment bleek dat mensen me gewoon begrepen. Ik kon dus over mijn eigen onderzoek in het Chinees praten. Toen dacht ik dat ik met wat voorbereiding wel in staat zou zijn om een lezing te geven in het Chinees. Een belangrijke aanleiding voor mijn verblijf in Taiwan was dat ik onderzoek wilde gaan doen. Dat is tenslotte het idee van onderwijs op de universiteit: jullie als 太 狸 記 十 二 月 号 Het leren van de taal was ook bijzonder. Toen ik tijdens mijn BA en later tijdens mijn MA naar Japan ging, had ik ongelooflijk veel energie om nieuwe dingen, en dus ook de taal, te leren. Nu dat ik wat ouder ben is het toch wel moeilijker. Als je boven de 35 bent, is het een heel andere ervaring om een taal te leren. Bovendien verwacht je als jonge student geen aandacht van andere mensen. Je hebt uiteraard zelf ook geen grote status, maar naarmate je ouder wordt verlang je naar een bepaalde maatschappelijke omgeving met mensen die zo denken als jijzelf. Als jong persoon heb je dat niet echt nodig. Het is belangrijk om als je ouder wordt je los te maken van dat soort verwachtingen en terug te gaan naar je pure jonge zelf. 9

10 Tijdens mijn jaar in Taiwan ben ik vaker op reis naar het buitenland geweest, bijvoorbeeld naar Canada voor een conferentie over Oost-Aziëstudies, naar Erfurt in Duitsland en ook nog naar London. Dit was mogelijk omdat ik dat jaar geen colleges gaf. Het was een heel goede kans om me in veel verschillende wetenschappelijke omgevingen te bewegen. Ik was van plan om een boek te schrijven, maar dat komt wel binnen een jaar of twee. Q: U heeft al een ander boek geschreven. A: Ja, dat boek is verschenen in Ik had vorig jaar veel gelegenheid voor onderzoek, maar omdat ik afgelopen jaar zoveel dingen te doen had komt het nieuwe boek op een later tijdstip. Terug in Nederland ben ik weer in mijn stabiele leven en ik vind Leiden echt een geweldige plek om dingen schrijven. Hier is het heel rustig, en veel mensen klagen daarover, maar ik vind het zeer fijn. Het is een mooie stad en het weer is goed voor onderzoek. Dus ik ben optimistisch dat ik over een jaar of twee een boek zal schrijven. Het jaar in Taiwan was ook goed voor mijn onderwijs. Ik heb nu een veel breder inzicht in Bovendien, toen ik 12 jaar oud was, was ik voor judotraining zes weken in Japan. mijn eigen vakgebied. Maar het belangrijkste is dat het afgelopen jaar heel goed is voor mijn studenten, omdat jullie profiteren van mijn verbrede kennis en inzicht. Q: Wat was uw aanleiding om Japans en Japanse geschiedenis te studeren? A: Dat was allemaal toeval. In het Australië van de jaren bestond het idee dat the streets of Tokyo are paved with gold. Dat hield in dat men ervan overtuigd was dat als je Japans zou kunnen spreken je alles zou kunnen bereiken. Ik kom uit New South Wales en een groot deel van die staat was in de handen van Japanse bedrijven. Het leek mij dus nuttig om te doen. Bovendien, toen ik 12 jaar oud was, was ik voor judotraining zes weken in Japan. Ik was zes weken zonder mijn ouders in een plek waar niemand Engels kon spreken midden op het Japanse platteland. Dat gaf mij zeker een andere indruk van Japan. Ik herinner me er niet meer zo veel van, maar in mijn lichaam zijn deze belevenissen vast blijven zitten. Toen ik 21 was ben ik begonnen met Japans aan de Australische Nationale Toen ik klaar was met de middelbare school heb ik een aantal jaar als acteur gewerkt. Universiteit en hield ik mij vooral bezig met Japans en taalkunde, dus ook met de grammatica van de talen die de oorspronkelijke bewoners van Australië spraken. Binnen mijn BA ben ik naar Japan geweest en heb ik mij ook beziggehouden met Japanse taalkunde. Daarna had ik de kwalificatie om met een Phd in taalkunde te beginnen. Maar precies toen begon ik mij een beetje te vervelen. In mij ontstond de neiging om iets anders te gaan doen. Ik volgde toen een college dat de aanleiding vormde voor dat waarin ik mij in de toekomst zou gaan verdiepen. Ik weet de titel van het college nog goed: Confucianism, orthodoxy and enlightenment. Omdat ik mijn bachelorscriptie over dat onderwerp wilde schrijven moest ik in een jaar heel intensief klassiek Chinees leren. Toen ik dat achter de rug had, ben ik meteen begonnen met werken bij het Australische Ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar ik merkte snel dat het niets voor mij was, dus ik heb de dag nadat ik daarmee was begonnen een aanvraag ingediend voor de Monbusho-beurs. En toen werd ik geconfronteerd met het moeilijkste dat ik in mijn leven heb meegemaakt het toelatingsexamen voor de Universiteit van Tokio. Ik moest essays 10 太 狸 記 十 二 月 号

11 in het Japans schrijven in competitie met Japanners. Dat was heel moeilijk en ook een stuk moeilijker dan het schrijven van mijn scriptie. Maar zeven jaar later promoveerde ik. Binnen mijn BA ben ik naar Japan geweest en heb ik mij ook beziggehouden met Japanse taalkunde. Q: U was vroeger actief als acteur? A: Ja, dat is zo. Toen ik klaar was met de middelbare school heb ik een aantal jaar als acteur gewerkt. Dat was een interessante periode, maar er was niet genoeg intellectuele stimulatie voor mij. Daarom ben ik gaan studeren, al was ik ook nog een tijd bezig met acteren in Sydney. Ook toen ik al op Todai zat werd ik gebeld door een regisseur met wie ik jaren geleden al had samengewerkt. Hij liet mij terug naar Australië vliegen om te gaan spelen in Ned Kelly. Voor een lange tijd wilde ik alles tegelijk doen, maar ik kwam er snel achter dat ik mijn studie niet kon combineren met acteren. Wel heb ik af en toe gewerkt voor Australisch-Japanse films bij de NHK, maar ik wist dat mijn toekomst niet in dat gebied lag. het over Toyotomi Hideyoshi. De meeste scholieren vinden het helemaal geweldig. Veel van de scholieren die luisteren naar dat college komen terug naar Leiden om Japanstudies te doen. Dat is dan waarschijnlijk ook het antwoord op je vraag. Japanstudies studeer je omdat het interessant is. Veel mensen op de universiteit vergeten dit: mensen moeten hetgeen doen dat zij interessant vinden. Ik heb altijd dat gedaan wat ik interessant vond en het is altijd goedgekomen. Eén manier om dat te begrijpen is door mijn college over Toyotomi Hideyoshi te volgen. Dr. Paramore, bedankt voor dit interview. Interview gehouden door Arthur Hinsch op 6 december 2012 Q: Waarom zou u Japanstudies aanraden? A: Dat is een moeilijke vraag om te beantwoorden. Tijdens de open dag geef ik meestal mijn eerstejaars college en heb ik 太 狸 記 十 二 月 号 11

12 Nasleep Fukushima 11 maart 2011: een aardbeving van 9.0 op de schaal van Richter, diep in de zee vlak voor de noordwestkust van Japan, veroorzaakt een enorme tsunami die met volle vaart het noordelijke Tohokugebied in Japan raakt. Meer dan mensen overleden in de watermassa s en rond de mensen raakten hun thuis kwijt. De beelden die destijds over de hele wereld te zien waren, waren ongelofelijk schokkerend. Maar alsof dat niet genoeg was, deed zich ook een nucleaire ramp voor in Fukushima. Ondanks het feit dat hier sprake is van een grote nucleaire ramp, vond de grote Japanse energieleverancier TEPCO, die verantwoordelijk is voor de kerncentrale, het belangrijker om de media te beïnvloeden en het imago van een veilige Japanse samenleving met kerncentrales in stand te houden. Maar wat voor gevolgen heeft de ramp voor het energiebeleid van Japan in de toekomst? Vlak na de ramp toonden veel landen hun steun aan Japan en er waren er wereldwijde initiatieven om de slachtoffers van de drievoudige ramp een hart onder te riem te steken en om de regio weer in het zadel te helpen. De ramp van Fukushima wordt vaak vergeleken met de ramp van Tsjernobyl die zich 1986 in de Oekraïne voordeed, maar omdat de radiatie die in dat geval vrij kwam in heel Europa te meten was waren mensen meer bezorgd. Wanneer ik denk aan de kernramp van Tsjernobyl zie ik meteen beelden voor mij van mannen die zonder oldoende bescherming proberen de verspreiding van radiatie te voorkomen. Vlak na de ramp in Fukushima zijn er 50 man, beter bekend als de Fukushima 50, naar de reactoren gestuurd om te proberen druk van de reactoren af te halen. Een aantal van hun werd blootgesteld aan een zeer hoge dosis radiatie. Op dit moment zijn arbeiders nog steeds bezig met reparaties aan de kerncentrale. Veel van de arbeiders zijn mensen uit de regio die tijdens de ramp alles zijn kwijtgeraakt. Zij maken zich meer zorgen over waar zij nu hun geld vandaan moeten halen dan over het feit dat ze over tien jaar kanker zouden kunnen krijgen. Deze mensen werken vaak voor onderaannemers, die volgens geruchten veelal verbonden zijn met de Yakuza. Vlak na de ramp was er zelfs sprake van sancties tegen arbeiders die het niet meer zagen zitten. Omdat Japan van oudsher een groot tekort heeft aan natuurlijke energiebronnen was Japan tot recentelijk voor 70% afhankelijk van nucleaire energie omdat het werd beschouwd als een betrouwbare energiebron die Japan meer onafhankelijkheid zou kunnen opleveren. Natuurlijk werd er ook in Japan kolen gemijnd maar daar werd in 2002 mee gestopt. Het feit dat Japan in grote mate afhankelijk was (en het nog steeds is) van buitenlandse olie en gas heeft de ontwikkeling van energie-efficiënte technologie bevorderd. Op het moment is Japan het meest energie-efficiënte land ter wereld. Naar aanleiding van de ramp in Fukushima heeft de regering als doel gesteld om vanaf 2040 alle Japanse kerncentrales te sluiten. Dit gebeurde ook als antwoord op toenemende publieke protesten tegen kernenergie. Hierbij is het belangrijk om te weten dat de Fukushima-ramp niet het eerste probleem met een Japanse kerncentrale is. In de jaren 90 waren er een aantal ongelukken met kerncentrales, de meest heftige daarvan was de 動 燃 事 故 : 12 太 狸 記 十 二 月 号

13 Dounen Jiko in Tokaimura, waarbij twee arbeiders om het leven zijn gekomen. Deze gebeurtenissen hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan een sceptische publieke houding tegenover kernenergie. Na Fukushima zag de Japanse overheid zich snel geconfronteerd met een mogelijk energietekort tijdens de zomer. Om die reden zag premier Noda, onder heftige protesten, zich genoodzaakt om de kerncentrale in Ohi weer op te starten. taifoens die een probleem op zouden kunnen leveren voor dit soort windparken. Vaak wordt er verwezen naar de mogelijkheid om de warmte van de aarde te gebruiken om energie te produceren, aangezien Japan een land met een grote hoeveelheid vulkanen is. Maar ook hier stoten wetenschappers en politici (vooral veel lokale politici die sinds de ramp definitief tegen kerncentrales zijn) op protesten van onsen-eigenaren die het bestaan van hun onsen bedreigd zien worden. Niet alleen is er een heftig debat ontstaan over de toekomst van Japanse kerncentrales, ook hadden Japanse energiemaatschappijen geen andere keuze dan op grotere schaal olie en gas te importeren vanuit het buitenland. Dit resulteerde in een veel groter gebruik van fossiele bronnen dan in de voorafgaande jaren waardoor Japan zijn in het Kyoto-protocol vastgelegde doel van een CO2-reductie van 25% tegenover 1990 niet zal kunnen bereiken. Daarnaast wordt hierdoor ook de energiezekerheid van Japan aangetast. Door de speciale relatie die Japan heeft met de Verenigde Staten kan de VS veel druk op Japanse oliemaatschappijen uitoefenen om geen olie uit bijvoorbeeld Iran te halen. Als gevolg van de hiervoor genoemde problemen is er in Japan een enorme drang ontstaan om sneller alternatieve energiebronnen te ontwikkelen. Zo kun je bijvoorbeeld Japan vergelijken met Duitsland. De ramp van Fukushima heeft een grote invloed gehad op de Duitse energiepolitiek want daar is besloten om tot 2022 alle kerncentrales te stoppen. Er is een toenemende samenwerking tussen Europese en Japanse wetenschappers op het gebied van alternatieve energie. Om het tekort aan energie tegen te werken wordt er in Duitsland, maar ook in de gehele EU, gewerkt aan ambitieuze plannen om energie groener en veiliger te maken. Een van de meest gebruikte manieren daarvoor is het oprichten van windturbineparken buiten de kust (offshore wind farms). Hoewel dit goed te doen is in Noord-Europa zijn er in Japan vaak 太 狸 記 十 二 月 号 Verder is niet iedereen in Japan een voorstander van een niet-nucleaire oplossing. Het 経 済 産 業 省 : keizaisangyou-syou (Ministry for Economy, Trade and Industry), dat voor het implementeren van energiebeleid verantwoordelijk is, heeft sterke connecties met de grote energiebedrijven die samen 85% van Japan s energie produceren. Maar omdat kernenergie een heel stuk goedkoper is dan alternatieve energie, luisteren deze grote bedrijven vaak niet naar de publieke opinie en beweren ze dat de stroomprijs erg zal stijgen. Dit zou ertoe kunnen leiden dat bedrijven hun productie naar het buitenland verplaatsen wat dan weer resulteert in een verhoogde werkloosheid. De ramp van Fukushima heeft dus aanleiding gegeven voor een uitgebreid debat over de toekomst van Japanse energievoorziening die zeker nog een lange tijd door zal gaan. Voor mensen die overigens geïnteresseerd zijn in dit onderwerp kan ik de drama マグ マ: magma van Hideyuki Katsuki ten zeerste aanbevelen. - Arthur Hinsch 13

14 Moral panics in Japan Sommige zaken worden in onze samenleving niet getolereerd en recentelijk kwam zo bijvoorbeeld pesten, vanwege Tim Ribberink s zelfmoord, in het publieke vizier. Het is alleen niet zo dat hier continu over wordt geschreven. Bovendien zijn er ook sociale onwenselijkheden die tijdens een bepaalde periode als schadelijk worden gezien, maar later niet meer met een zeker stigma kampen. Hier komt de zogeheten moral panic om de hoek kijken, een fenomeen dat in elke samenleving een rol speelt. Zo ook in Japan. De oorsprong van het begrip moral panic wordt veelal toegewezen aan de Britse socioloog Stanley Cohen. Zijn omschrijving van het concept kwam in feite neer op het gegeven dat moderne samenlevingen geregeld te maken krijgen met een groep mensen of een bepaalde conditie die gedurende een bepaalde periode niet alleen wordt gezien als bedreigend ten aanzien van de overheersende waarden en normen, maar zelfs de sociale orde. Aan een incident wordt vervolgens, in ieder geval een gedeeltelijke, verklaring toegeschreven. De dood van Ribberink was bijvoorbeeld de schuld van pesten. Pesten is onwenselijk en moet dus stoppen. Een interessant gegeven is dat op het moment ook een dergelijke ontwikkeling in Japan waar te nemen valt. Ook daar heeft een zelfmoordincident de aanleiding gevormd voor vergaande media-aandacht, die zelfs als mediapaniek aangeduid zou kunnen worden. Vorig jaar heeft een dertienjarige jongen in Otsu, in de prefectuur Shiga, zelfmoord gepleegd en ook dit werd toegeschreven aan pestacties van klasgenoten. Zij zouden de jongen namelijk hebben aangemoedigd om zijn eigen leven te ontnemen. De media pikten het vervolgens op en een oproep aan de overheid om in te grijpen was het gevolg. Eigenlijk ondergaan de meeste sociale problemen in Japan, en ook elders ter wereld, een vaste, voorspelbare cyclus. Allereerst wordt het probleem 'ontdekt' en wordt het gedefinieerd. Vervolgens wordt er onderzoek gedaan naar het fenomeen en lijken cijfers een stijging aan te duiden, waarna politieke maatregelen worden genomen. Wat volgt is een geleidelijke verdwijning van het probleem. De periode van ontdekking tot oplossen duurt gemiddeld zo'n twee jaar, een gegeven dat duidt op een moral panic die opkomt en langzaamaan weer verdwijnt. Dat de media een grote rol kan spelen bij het verloop van sociale problemen, blijkt wel als specifieke problemen worden bekeken. In het verleden heeft Japan bijvoorbeeld problemen gekend met internetzelfmoord, ' 援 助 交 際 : enjo kousai' ( compensated dating ) of de zogeheten ' 引 き 篭 り: hikikomori' (sociale terugtrekking), waarbij publieke aandacht veel invloed heeft uitgeoefend. 14 太 狸 記 十 二 月 号

15 Vooral de laatste twee voorbeelden zijn interessant, omdat ze worden gezien als uniek Japanse fenomenen en zelfs een weg hebben gevonden naar niet-japanse woordenboeken. In de jaren '90 kwam het fenomeen enjo kousai op: hoofdzakelijk schoolmeisjes zouden in ruil voor geld of spullen op een date gaan met veelal oudere mannen. Dit ging volgens de definitie niet gepaard met seks, maar echt ongebruikelijk was het niet. Dat het fenomeen een vorm van jeugdprostitutie zou zijn, werd echter al snel verspreid door de media. Een paniekuitbraak volgde, want jeugdprostitutie, dat kan natuurlijk niet. Echter, statistieken geven aan dat het duidelijk ging om een moral panic. Er zijn veel enquêtes gehouden omtrent het probleem, maar uit iedere enquête kwamen zeer uiteenlopende resultaten. Toen het fenomeen in het toppunt van de belangstelling stond gaf een zeker onderzoek aan dat 54 procent van de meisjes aan enjo kousai zou doen. Juist door er veel aandacht aan te schenken werd het probleem voor een groot deel gevormd. Ook de hikikomori genoot flinke mediaaandacht: ze zouden zichzelf alleen maar opsluiten in hun kamer, van sociale activiteiten niets willen weten en zelfs contact met hun familie schuwen. Naar school of werk gaan was er dan ook niet bij. Wat het hikikomorifenomeen zo interessant maakt, is dat de visie van wetenschappers op het probleem uiteenlopend is. Hikikomori zouden volgens sommige wetenschappers niet alleen een bepaald gedrag vertonen, maar zelfs psychische problemen hebben. Wellicht waren ze gewoon geestelijk niet in orde? Opmerkelijk is dat er ook lijnen worden getrokken naar eerdere sociale problemen, zoals de plotselinge opkomst van otaku, wier sociale onkunde overeenkomsten zouden vertonen met hikikomori. Ook bijzonder is dat de verdwijning van hikikomori uit het publieke discours werd ingeluid met een nieuwe sociaal probleem: de NEET (not in education, employment or training). Het is daarom niet geheel vreemd dat er veel wordt beweerd dat in essentie hetzelfde sociale probleem steeds in een iets ander jasje opduikt. Hoewel moral panics dus verklaard kunnen worden als een wijze om te kijken naar sociale problemen in de samenleving, zijn er echter nog voldoende mensen die het concept afschrijven als ongezonde paranoia. Sommige moral panics zouden veelal gestuurd worden door groepen die hier baat bij hebben. Sociale problemen simpelweg afdoen als moral panic suggereert echter dat deze niet echt bestaan, maar grotendeels zijn gecreëerd. Een gevaarlijke bewering, omdat er wel degelijk mensen zijn die worden misbruikt of leven in een sociaal isolement. De daadwerkelijke grootte van het probleem, daar valt wel over te twisten. Hoe dan ook, voor sociologen en geïnteresseerden in sociale problemen is het erg interessant om het (Japanse) nieuws in de gaten te houden en erachter te komen welk fenomeen nu weer in de schijnwerpers staat. Vandaag de dag is het pesten dat het moet ontgelden, maar wellicht dat we binnenkort weer te maken zullen krijgen met een variant op het hikikomori-fenomeen. Wie weet? Het loont in ieder geval zeker om moral panics te herkennen en hier met een kritisch oog naar te kijken. -Wester Wagenaar 太 狸 記 十 二 月 号 15

16 De strijd tegen de Yakuza Recentelijk reageerden van de ondervraagde bedrijven op een enquête naar de activiteiten van de Yakuza (door de Japanse politie aangeduid als bouryokudan, oftewel gewelddadige groepen). Van deze bedrijven gaven er 337 aan dat ze door criminele organisaties waren benaderd, meer dan de helft in het afgelopen jaar en meer dan 70% van hen heeft uiteindelijk geld betaald of anderszins diensten verleend. Wel gaf meer dan de helft van de bedrijven aan dat recente anti-yakuza wetgeving, die nu in alle 47 prefecturen in werking is getreden, effect heeft gehad. Zo stellen veel bedrijven dat ze als gevolg van deze wetgeving anti-yakuza clausules opnemen in hun contracten met andere bedrijven. Deze nieuwe wetten volgen op een langzame opbouw van anti-yakuza wetgeving die in 1991 begon met de 暴 力 団 員 による 不 当 な 行 為 の 防 止 等 に 関 する 法 律 : bouryokudanin ni yoru futou na koui no boushi nado ni kan-suru houritsu (Wet ter Preventie van Onrechtvaardige Daden door bouryokudanleden), beter bekend als de Boutaihou. Deze wet werd in het leven geroepen met de bedoeling om enige controle te krijgen over geweld en intimidatie door de Yakuza. Deze wet legde de basis voor het identificeren van Yakuzagroeperingen als bouryokudan en stelde aan de politie enkele maatregelen beschikbaar, zoals de mogelijkheid om de vrij publieke hoofdkwartieren van deze organisaties tijdelijk te sluiten. Ook werd het onder deze wet verboden om iemand te dwingen tot het beruchte 指 詰 : yubitsume (vingerverkleining), het ritueel waarbij een vinger, vaak de pink, wordt afgesneden. Een andere belangrijke serie wetten werd in 1999 aangenomen en is beter bekend onder de naam 組 織 犯 罪 対 策 3: soshiki hanzai taisaku sanpou (Drie anti-georganiseerde misdaadwetten). Deze wetten dienden er onder andere toe om het voor de politie makkelijker te maken om de opbrengsten van georganiseerde misdaad in beslag te nemen. Ook kreeg de politie meer bevoegdheden, zoals de mogelijkheid om communicatieverkeer af te luisteren. Deze afluisterbevoegdheid stuitte indertijd wel op veel weerstand in het parlement, al waren er strenge maatregelen aan verbonden. De wetgeving waar de eerder genoemde bedrijven naar refereren is recenter. In tegenstelling tot de hiervoor genoemde wetgeving betreft het wetgeving die niet nationaal, maar lokaal geregeld is. De 暴 力 団 排 除 条 例 : bouryokudan haijojourei (Yakuza-uitsluitingsverordeningen) zijn sinds 2011 in alle 47 prefecturen van kracht. Deze wetgeving verbiedt het om winst te delen met Yakuza en zelfs het betalen van beschermingsgeld is in afhankelijk van de omstandigheden strafbaar. Deze wetgeving heeft als doel om het minder aantrekkelijk te maken om zaken te doen met Yakuza en 16 太 狸 記 十 二 月 号

17 verplicht personen en bedrijven ook om waakzaam te zijn tegen het, al dan niet onbedoeld, handelen met Yakuza. Een toenemend aantal anti-yakuza clausules is hier dus een gevolg van. De afgelopen zomer is nog een interessante wetswijziging aangenomen. Voorheen diende de politie een lid van de Yakuza in eerste instantie een waarschuwing te geven indien er onredelijke of illegale eisenwerden gesteld aan gewone burgers. Een ogenschijnlijk onschuldig voorbeeld is het achterlaten van een visitekaartje in een winkel waarop het logo van een syndicaat staat afgebeeld, bijvoorbeeldat van de Inagawa-kai. Hiermee wordt door de Yakuza geïmpliceerd dat de winkeleigenaar geld moet betalen, oftewel hij wordt afgeperst. De gevolgen van niet betalen zijn immers vaak gewelddadig. Door deze wetswijziging kan de politie Yakuza van bepaalde bouryokudan meteen oppakken indien ze zich aan dergelijke praktijken schuldig maken. Toch moet niet vergeten worden dat het criminele organisaties zijn die verantwoordelijk zijn voor een enorme hoeveelheid criminaliteit en menselijk leed, veroorzaakt door praktijken die uiteenlopen van afpersing en beursfraude tot mensenhandel en moord. De nationale politieorganisatie van Japan stelt in zijn witboek (white paper) van 2011 dat de samenleving zich steeds sterker richt tegen de Yakuza. De syndicaten mogen dan hebben geprobeerd een PR-campagne te voeren door na de grote aardbeving in 2011 opnieuw hulpgoederen te sturen, de toenemende drugshandel en gewelddadige bendeoorlogen, zoals tussen de Kudoukai, Doujinkai en Kyuushuuseidokai op Kyushu, laten het ware gezicht van deze syndicaten zien. Dat er nog steeds geen verbod bestaat op het lidmaatschap van deze criminele organisaties heeft waarschijnlijk weinig te maken met enige positieve bijdrage van de Yakuza aan de samenleving en meer met een bijdrage van de Yakuza aan de bankrekeningen van politici en bureaucraten. -Bob Rambonnet In ieder geval lijkt het vaak overdreven geromantiseerde beeld dat over de Yakuza bestond te zijn veranderd. In veel films en manga werden de Yakuza afgebeeld als organisaties die draaiden om eer en traditie. Bovendien speelden Yakuza vaak een publieke rol in lokale gemeenschappen en de Yamaguchi-gumi, het grootste syndicaat van Japan met rond de leden, deed zijn imago veel goed door na de aardbeving in zijn bakermat Kobe als een van de eersten klaar te staan met hulpgoederen. Lidmaatschap van de Yakuza, die zichzelf als 任 侠 団 体 : ninkyou dantai (humanitaire organisatie) beschrijven, is ook nog steeds niet strafbaar. Een populair argument voor het in stand houden van de Yakuza is dat ze een noodzakelijk kwaad zijn, waarbij ingespeeld wordt op de angst dat ongeorganiseerde en extreem gewelddadige bendes zoals de Chinese triades de straten zullen bevolken wanneer de Yakuza verdwijnen. De Yakuza vallen inderdaad niet direct te vergelijken met de Siciliaanse Cosa Nostra of de Chinese triades en hebben zonder twijfel een unieke positie binnen de Japanse samenleving. 太 狸 記 十 二 月 号 Indien je na het lezen van dit artikel geïnteresseerd bent geraakt in de rol van de Yakuza in de Japanse samenleving: - Adelstein, Jake Tokyo Vice: An American Reporter on the Police Beat in Japan. New York: Pantheon Books. - Hill, Peter B. E The Japanese Mafia: Yakuza, Law, and the State. New York: Oxford University Press

18 コトバによって 現 れた 人 1 Zoals we weten is het hedendaags Japans in grote mate beïnvloed door het Chinees. Sinds de komst van kanji naar Japan zijn deze schrifttekens langzaam maar zeker deel geworden van het alledaagse Japans. Ondanks een aantal pogingen om het Japans te bevrijden van Chinese karakters (bijvoorbeeld Kanji gohaishi no gi 漢 字 御 廃 止 の 儀 (1866)), is niemand er tot op heden in geslaagd een succesvol alternatief te bieden, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Korea. In eerste instantie werden kanji voornamelijk gebruikt om Japans fonetisch op te schrijven. Het Japans van die tijd zag er uiteraard anders uit dan het moderne Japans zoals wij dat kennen en bestond volledig uit wat tegenwoordig wago wordt genoemd. Wago ( 和 語 ) betekent min of meer 'Japanse woorden' en wordt voornamelijk als tegenstelling met kango ( 漢 語, Chinese woorden) gebruikt. Eigenlijk komt de term wago overeen met de kun'yomi van kanji. Zo zijn in principe alle niet-suru werkwoorden (bijv. taberu, chiru, tataku), bijna alle i-adjectieven (takai, itamashii) en een hoop naamwoorden (mura, hi, mizu) wago waarvan je het karakter leest in de kun'yomi. Hierbij moet opgemerkt worden dat natuurlijk niet alle wago daadwerkelijk Japanse woorden zijn. Er is een vrij groot aantal wago waarvan de oorsprong in Korea lijkt te liggen, zoals mura, tera en shiru. Naast de wago heb je, zoals eerder aangegeven, de kango. Zoals ook de minder oplettende lezer zich gerealiseerd zal hebben, zijn kango Chinese (of Sino-Japanse) woorden die je in principe in de on'yomi leest. Het is niet duidelijk in welke mate kango werden gebruikt voor de negende eeuw. Echter, in de Man'youshuu 萬 葉 集 (Nara-periode) wordt al in beperkte mate gebruikgemaakt van kango. Een leuk voorbeeld is het volgende gedicht: 一 二 之 目 耳 不 有 五 六 三 いちにのめ のみにはあらず ごろくさむ 四 佐 倍 有 来 双 六 乃 佐 叡 しさへありけり すぐろくのさえ Ogen één en twee / niet alleen die / vijf zes drie / zelfs vier is er / de dobbelsteen van suguroku ( 万 葉 集 三 八 二 七, eigen vertaling) Het gedicht gaat over het aantal ogen op een dobbelsteen (oud Japans: saye さえ). Zoals uit de transcriptie van het gedicht te zien is, moeten alle cijfers in on'yomi worden gelezen. Een vroeg voorbeeld van kango dus! In andere gedichten in de Man'youshuu zijn andere kango te vinden die terug zijn te voeren op onder andere het Boeddhisme of de Ritsuryou. Kanji werd niet alleen gebruikt voor het fonetisch noteren van Japans. Zeer belangrijk in de geschiedenis van de Japanse taal is kanbun 漢 文. Kanbun is eigenlijk het lezen van Chinese teksten op een Japanse manier. Omdat beide talen in werkelijkheid enorm van elkaar verschillen, moest men zich in allerlei bochten wringen om van Chinees een soort Japans te maken. Speciale tekens die aangeven dat de woordvolgorde anders gelezen moet worden en markeringen die hinten naar de juiste Japanse leeswijze van de karakters zijn hier voorbeelden van. De verspreiding van kanbun heeft onder andere tot gevolg gehad dat er een groot aantal kango, die in de Chinese teksten natuurlijk veelvuldig aanwezig waren, steeds meer werden gebruikt. Het omgekeerde komt ook voor. Er zijn wago die in het Japans zijn opgenomen als kango. Bekende voorbeeld hiervan zijn 返 事 (respons) en 火 事 (brand). Het eerste woord is ontstaan uit de wago かへりごとdat geschreven kon worden als 返 事. Later is men deze karakters in de on'yomi gaan lezen, hetgeen heeft geleid tot het woord henji 返 事 dat vandaag de dag nog steeds wordt gebruikt. Bij kaji 火 事 is hetzelfde verschijnsel opgetreden (ひのこと werd gelezen in de on'yomi). Een behoorlijke tijd later, in de vroege Meiji-periode, is het aantal kango in korte tijd dramatisch toegenomen. Daarover meer de volgende keer! -Milan van Berlo Voor dit stukje is gebruik gemaakt van 沖 森 卓 也 はじめて 読 む 日 本 語 の 歴 史. Tokyo: ベル 出 版 18 太 狸 記 十 二 月 号

19 Zoveel verschillende Japanologen, zoveel verschillende redenen om met de studie Japans te beginnen. De een raakt geïnteresseerd in Japan door het lezen van Musashi, de ander wil meer weten over het land waar anime haar oorsprong vond. Wat echter minder vaak een reden tot het studeren van Japanse taal en cultuur vormt, is de literatuur van het land. Aangezien ik mijzelf momenteel bezig houd met moderne Japanse literatuur uit het begin van deze eeuw, wil ik jullie graag een beknopt overzicht van het leven van schrijver Yasunari Kawabata geven. Ik hoop dat jullie hierdoor gestimuleerd worden om een werk van een van Japan s beroemdste schrijvers te lezen en meer te weten komen over de turbulente periode waarin hij zijn werken schreef. Yasunari Kawabata werd in 1899 in Osaka geboren, in een familie die reeds lange tijd haar aristocratische wortels kwijt was. Zijn jeugd werd gekenmerkt door een stroom van tegenslagen. Zijn vader, een dokter met een broze gezondheid, overleed toen Kawabata twee was. Zijn moeder liet een jaar later het leven. Toen de jonge Kawabata daarop bij zijn grootouders in Osaka introk, moest hij al snel afscheid nemen van zijn grootmoeder en zusje en bleef hij Yasunari Kawabata 太 狸 記 十 二 月 号 alleen achter met zijn blinde grootvader. Kawabata was een fijngevoelige jongeman die vaak wegbleef van school. Hij verkoos de studie/ het bestuderen van de Japanse klassieken boven de omgang met leeftijdsgenoten. Ondanks de overtuiging dat ook hij was voorbestemd om een vroegtijdige dood te sterven, slaagde Kawabata erin om een schrijver te worden in zijn vroege tienerjaren. Naar verluid wilde hij de luister en rijkdom die de familie in zijn grootvaders dagen had gekend in ere herstellen. Toen Kawabata s grootvader overleed in 1914, werd de schrijver in de dop een echte wees die achterbleef zonder naaste familie. Kawabata verhuisde naar Tokio in 1917 om de middelbare school te bezoeken en startte in 1920 met een studie aan de afdeling Engels van de Universiteit van Tokio. Daar hielp hij om Shinshichou, het literaire tijdschrift waarin Kawabata debuteerde, opnieuw leven in te blazen. Kawabata zou gedurende zijn leven actief betrokken blijven bij literaire tijdschriften. Ook was hij lid van de jury die de eerste Akutagawa-prijs toekende in 1935 en hielp hij de carrières van vele jonge schrijvers door ze een duwtje in de goede richting geven. Hij gaf de carrières van vele jonge schrijvers een zetje in de goede richting. Kawabata s eigen carrière nam een aanvang halverwege de jaren 20. Nadat hij in 1925 een dagboek publiceerde over het leven met zijn grootvader, volgde het volgende jaar een van zijn meest beroemde werken: ' 伊 豆 の 踊 り 子 : Izu no odoriko' (De danseres van Izu). In deze novelle wordt het verhaal beschreven van de onbeantwoorde liefde van een middelbare scholier voor een danseres die optreedt met een rondreizende groep muzikanten. Het werk was een doorslaand succes en bleek de eerste incarnatie te zijn van Kawabata s meest geliefde thema De ontdekking van een maagdelijk meisje van eenvoudige komaf door een geschoolde man uit de grote stad. Ook schreef Kawabata in deze jaren het script voor de film ' 狂 った 一 ページ: kurutta ichipeiji' (Een 19

20 Bladzijde van Waanzin), een film die zich afspeelt in een op hol geslagen gekkenhuis. Daarnaast schreef hij een aantal korte verhalen over de snel veranderende stad Tokio en publiceerde in delen ' 浅 草 紅 団 : asakusa kurenaidan' (De Scharlaken Bende van Asakusa), dat een collage van het leven in de danshallen en cafés van Tokio s vermaaksdistrict aan de lezer bood. In 1934 begon Kawabata aan ' 雪 国 : yukiguni'(sneeuwland) te werken. Het verhaal vertelt over de hopeloze liefde tussen een welgestelde toneelrecensent uit Tokio en een onsen-geisha uit de bergen van Niigata. De roman kwam uit in 1937, waarna in 1948 een herziene versie werd gepubliceerd. Kawabata s schrijfstijl was behoorlijk ongebruikelijk. Hij schreef een boek nooit met een strak plot van begin tot einde. In plaats daarvan schreef hij een episode, publiceerde deze en voegde daar weer een nieuw hoofdstuk aan toe zodra hij inspiratie kreeg. Hij verklaarde tenslotte een werk als voltooid wanneer hij aanvoelde dat het zijn definitieve vorm had bereikt. Kawabata s werk belichaamt volgens sommigen de kern van de Japanse ziel, omdat zijn dubbelzinnige en gefragmenteerde manier van schrijven meer met traditionele haiku van doen lijkt te hebben dan met modern proza. Men moet echter oppassen om in Kawabata niet louter een vertegenwoordiger van Japanse schoonheid te zien. Gedurende de jaren '20 probeerde Kawabata namelijk bewust om technieken uit het Europese modernisme in de Japanse literatuur te verwerken, terwijl spaarzame dialogen, de afwezigheid van commentaar en plotselinge veranderingen van tijd en plaats veel gemeen hebben met de zich dan ontwikkelende techniek van de cinema. Gedurende de oorlog werd Kawabata opgeroepen om verschillende plichten te vervullen voor het militaire bewind: hij moest de dagboeken, bewerken van soldaten die op het punt stonden naar het front te gaan, Japans veroveringen in China vanaf het slagveld verslaan en in april 1945 tijd doorbrengen bij het kamikazekorps op Kagoshima. Edward Seidensticker, wiens werk Kawabata naar het Engels vertaalde, suggereerde dat Kawabata niets van doen wilde hebben met nationalistische sentimenten en alles van een afstand gadesloeg. Echter, het is niet onaannemelijk dat Kawabata middels zijn berichtgeving het militaristische bewind steunde. Toen Japan op de knieën werd gedwongen door de geallieerden, startte Kawabata een uitgeverij op om vooroorlogse literaire meesterwerken uit te brengen en begon hij met een tijdschrift om nieuw schrijverstalent een kans te geven. In de vroege jaren '50 publiceerde Kawabata De Meester van het Gospel ( 名 人 ), Duizend Kraanvogels ( 千 羽 鶴 ) en Het Geluid van de Berg ( 山 の 音 ). Hij is in deze werken trouw aan zijn opmerking dat hij na de oorlog niet anders kon doen dan klaagzangen over het verdwijnende na-oorlogse Japan te schrijven en behandelt de dood, bedriegerij en het verdwijnen van traditie. Latere werken uit de jaren '60, zoals De schone slaapsters ( 眠 れる 美 女 ), handelen over de emotionele isolatie en fysieke impotentie die mannen in de herfst van hun leven overkomt. Kawabata s werken zijn vanaf het midden van de jaren '50 vertaald en zijn reputatie, geholpen door zijn functie als ambassadeur van de Japanse literatuur, verspreidde zich snel naar het buitenland. Internationale erkenning leverde Kawabata de Nobelprijs voor de Literatuur van 1968 op, maar Kawabata s gezondheid nam snel af en de zelfmoord van zijn protégé, schrijver Yukio Mishima, bracht hem een zware e m o t i o n e l e klap toe. Op de avond van 16 april 1972 begaf Kawabata zich naar zijn s c h r i j f k a m e r in Kamakura en maakte een einde aan zijn leven. -Pim Omes 20 太 狸 記 十 二 月 号

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

1. Gelieve hieronder uw naam en uw geboortegegevens IN DRUKLETTERS in te vullen 下 欄 に 申 請 者 の 氏 名 出 生 に 関 する 詳 細 を 大 文 字 で 記 入 してください

1. Gelieve hieronder uw naam en uw geboortegegevens IN DRUKLETTERS in te vullen 下 欄 に 申 請 者 の 氏 名 出 生 に 関 する 詳 細 を 大 文 字 で 記 入 してください Japans referentie nummer 日 本 の 照 会 番 号 AANVRAAG OM BELGISCH RUST-OF OVERLEVINGSPENSIOEN ベルギー 退 職 年 金 又 は 遺 族 年 金 申 請 書 J/B 1 Ontvangstdatum 受 付 日 : Sociale zekerheidsovereenkomst tussen Japan en het Koninkrijk

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

Interview met DJ Kit T

Interview met DJ Kit T Interview met DJ Kit T Ik denk dat heel veel mensen nieuwsgierig zijn naar wie Kit-T nu precies is. Kun je ons wat over jezelf vertellen? Mijn naam is Kitty Nendels, geboren in Kerkdriel en opgegroeid

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1 LEZEN FICTIE BK LEKKER LEZEN PERRON Lekker lezen Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi. Ik hoef er helemaal niet heen,

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

Spotlight: Joris van Leeuwen

Spotlight: Joris van Leeuwen Om bekende en onbekende schrijvers van Nederlandse bodem die in de genre spanning / fantasy druk bezig zijn en een aantal boeken hebben gepubliceerd, toch wat meer bekendheid te geven, heb ik besloten

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Pizza Verdi Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Opdrachtenblad Lesuurpakket Pizza Verdi (thema s: sociale verschillen, stereotyperingen/vooroordelen; verdiepingsopdracht Amerikaanse burgerrechten)

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen

CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen Haar autobiografische roman Om adem te kunnen halen is onlangs verschenen en speelt zich grotendeels af in Deventer, waar zij tot haar 18de woonde. Vanaf maart

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met Rozen bij de thee Het was een van die warme lenteochtenden. Ik gaf de planten op mijn balkonnetje water, terwijl ik ondertussen van het zonnetje genoot. Ik vond het geweldig om de planten zo weelderig

Nadere informatie

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie:

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie: 1. Beschrijvingsopdracht: Motivatie: Ik heb dit boek gelezen, omdat ik een deel van de film had gezien en nieuwsgierig was naar de rest van het verhaal. Ik was eerst begonnen aan het boek Karakter van

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12 Pagina 1 Didactisch materiaal Affiche, sterreflectoren, veiligheidsjasjes, van het sterzingen Projectfiche sterzingen 2015 Verkleedmateriaal voor Driekoningen CD met sterzangerslied Teksten van de liederen

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

Het was één groot feest!

Het was één groot feest! Het was één groot feest! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Lesbrief. Een echte man Yvonne Kroonenberg

Lesbrief. Een echte man Yvonne Kroonenberg Lesbrief Een echte man Yvonne Kroonenberg Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

DE WONDEREN VAN JEZUS

DE WONDEREN VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE WONDEREN VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Deze les hoort bij het boek Wil jij... met mij? geschreven door Rian Visser met tekeningen van Annet Schaap en gepubliceerd door uitgeverij Moon. Doel: leerlingen zelf gedichten laten schrijven Leeftijd:

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is.

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is. De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008 Lieve mensen, Allereerst wens ik iedereen een vreugdevol nieuw jaar toe. Misschien begin je dit jaar met de beste voornemens, zoals altijd en heb je bewust gekeken naar

Nadere informatie

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen Geboortegedichtjes Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien Die moet beslist met eigen ogen Dit schitterende wonder komen zien We hebben ze geteld Je armpjes en je

Nadere informatie

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT 1 Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Laterale Sclerose heeft. Het is een lang woord en

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

MOMOTARO. Beste, Barbara Beel en Sarah Beel www.casablancavzw.be

MOMOTARO. Beste, Barbara Beel en Sarah Beel www.casablancavzw.be Beste, Momotaro is een eeuwenoud Japans verhaal. Het vertelt over een kleine perzikjongen en over groot geluk, over vrienden en vijanden en over hoe je samen sterk, moedig en wijs kan zijn. Het verhaal

Nadere informatie

Niet eerlijk. Kyara Blaak

Niet eerlijk. Kyara Blaak Kyara Blaak Niet eerlijk Kyara Blaak Kyara Blaak 248media uitgeverij, Steenwijk Grafische realisatie: MDS Grafische Vormgeving Illustraties binnenwerk: Kyara Blaak Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Moordspel. Deelnemers onbeperkt Leeftijd 10+ Begeleiding 6 verdachten, 1 spelleider (evt. 1 begeleider per groep)

Moordspel. Deelnemers onbeperkt Leeftijd 10+ Begeleiding 6 verdachten, 1 spelleider (evt. 1 begeleider per groep) Moordspel Tijd 1 uur Plaats overal Deelnemers onbeperkt Leeftijd 10+ Begeleiding 6 verdachten, 1 spelleider (evt. 1 begeleider per groep) Benodigdheden Speluitleg voor de deelnemers, pennen (evt. verkleedkleding)

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage. Examen VMBO-GL en TL 2016 tijdvak 1 dinsdag 17 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ?

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? Volgens psycholoog Gary Chapman zijn er vijf universele liefdestalen, waarin mensen liefde kunnen en ontvangen. Iedereen heeft een of twee liefdestalen waardoor hij of zij zich

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Gegevens van het boek

Gegevens van het boek Gegevens van het boek Titel: Het gouden ei Schrijver: Tim Krabbé Gelezen: 33e druk. 1e druk, 1984, Amsterdam, uitgeverij Bakker (nu Prometheus). Er staat geen motto in het boek. In het boek staan geen

Nadere informatie

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL

DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl INTRO NIEUWSBRIEF U ontvangt hier de eerste nieuwsbrief van C5 Jazz. Wij gaan ook moderniseren.

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2012

Examen VMBO-GL en TL 2012 Examen VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Canonvensters Michiel de Ruyter

Canonvensters Michiel de Ruyter ARGUS CLOU GESCHIEDENIS LESSUGGESTIE GROEP 8 Canonvensters Michiel de Ruyter Michiel Adriaanszoon de Ruyter werd op 23 maart 1607 geboren in Vlissingen. Zijn ouders waren niet rijk. Michiel was een stout

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school.

Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij het vertonen van mensenrechtenfilms op school. Movies that Matter @ school begeleidt en adviseert bij Opdrachtenblad Naam film: Aanduidingen Kijkwijzer: Regie: Jaar: Duur: Eventueel website van de film: Leerdoelen 1. Je kunt op een kaart aanwijzen

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

1 Mag ik je hand even lezen?

1 Mag ik je hand even lezen? 1 Mag ik je hand even lezen? Opdracht Heb je al eens goed gekeken naar de preren en oneffenheden in je handpalm? Men zegt dat je uit die preren en heuvels het karakter en de toekomst van de eigenaar van

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

interview Lees! Lees! Lees! Lars Kloet en Annelot Prins Interview met Jan Terlouw

interview Lees! Lees! Lees! Lars Kloet en Annelot Prins Interview met Jan Terlouw Lars Kloet en Annelot Prins interview Lees! Lees! Lees! Interview met Jan Terlouw Foto: Annelot Prins Jan Terlouw (1931) is een man met veel kwaliteiten. Naast zijn carrières als politicus en kernfysicus,

Nadere informatie