SMAL PAD, BREED PERSPECTIEF

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SMAL PAD, BREED PERSPECTIEF"

Transcriptie

1 april 2013 SMAL PAD, BREED PERSPECTIEF Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC intergemeentelijke samenwerking duurzame schoolontwikkeling zorg dichtbij woonmarkt/vastgoed bedrijfsvoering voortgezet onderwijs en arbeidsmarkt sociaal domein

2 VOORWOORD Met trots presenteer ik u dit magazine Smal pad, breed perspectief van BMC. Het magazine is gewijd aan de ambities van het huidige kabinet en de oplossingen die onze adviseurs samen met opdrachtgevers onderzoeken, ontwerpen en implementeren. Als gevolg van de maatschappelijke en sociaaleconomische ontwikkelingen moet er volgens het kabinet op diverse beleidsterreinen een herontwerp van de beleidsinterventies plaatsvinden. Dat heeft gevolgen voor iedere burger en elk gezin, voor elke leerling en voor elke cliënt van maatschappelijke instellingen. De praktijk laat een paradox zien: in de publieke sector zoeken organisaties naar kansen om het met minder geld toch beter te doen en tegelijkertijd neigen zij ernaar zich terug te trekken op kerntaken vanwege de afnemende middelen en het spanningsveld tussen centraal en decentraal beleid. Het risico is eilandvorming en minder gezamenlijke opbrengsten voor de inwoners van Nederland. BMC beschouwt het als een van haar belangrijke taken de verbinding tussen organisaties en hun activiteiten tot stand te brengen, gericht op synergie en verduurzaming van de resultaten van de publieke sector voor alle inwoners van Nederland. BMC heeft de trend naar de huidige ontwikkelingen vroegtijdig gesignaleerd en werkt al geruime tijd met opdrachtgevers aan passende vernieuwing, verbetering en borging van oplossingen voor vele maatschappelijke vraagstukken. Wij ontwikkelen en gebruiken onze expertise om innovatief en creatief resultaten te realiseren. Met enthousiasme en kennis van zaken participeren wij in het maatschappelijk debat, altijd in nauwe verbinding met onze opdrachtgevers en de professionals in hun organisatie. In dit magazine worden enkele voorbeelden uitgelicht van de passie waarmee wij die oplossingen realiseren. Bovendien laten we een aantal opinieleiders aan het woord over hun visie op de actuele kansen voor de publieke sector. Onze bijdrage is gericht op versterking van het openbaar bestuur, vooral op lokaal niveau. Met evenveel ambitie zetten wij ons in voor grote en kleine organisaties en voor de bevordering van de maatschappelijke participatie door blijvende kwaliteitsverbetering van onderwijs, zorg, dienstverlening aan burgers en krachtige wijken met goede woningen. Samen met de publieke sector investeren wij in een permanent leerproces in allerlei vormen van expertise en vakmanschap. Want het enige dat zeker blijft in de toekomst is de permanente verandering. Dit magazine is een invulling én expressie van ons motto Samen naar beter. Ik hoop van harte dat de inhoud ook ú zal inspireren. Johan van Triest, directeur BMC 2

3 6 We zijn alvast begonnen Regeren is vooruitzien. Dit geldt zowel voor het realiseren van politieke ambities als voor het ontwikkelen van dienstverlening. 10 We leven in een fantastisch spannende tijd Burgemeester Henk Aalderink ziet de toekomst in het initiatief van de burger, de gezamenlijkheid van de regio en de stimulans van Europa. 14 Loslaten en vertrouwen? Bestuurskracht onder Rutte II: de brug slaan van bestuurskracht naar burgerkracht. 18 Den Haag gaat er niet meer over Oud-VNG-voorman Ralph Pans heeft onwrikbaar vertrouwen in kracht van gemeenten. 22 Met schaalvergroting meer ruimte voor burgers Misschien is grotere afstand tussen burger en bestuur zo gek nog niet. 24 Andere dingen oppakken en het anders doen Secretarissen WGR+-regio bespiegelen kabinetsplannen voor gemeenten. 26 Als volwassenen jegens elkaar Nieuw beleid vergt andere verwachtingen en houdingen van organisaties en burgers. 28 Besparen door samenwerking Ik ben van het geld verdienen voor opdrachtgevers, beweert Peter Beumer vanuit zijn ervaringen met effectieve samenwerking tussen gemeenten. Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 3

4 30 Besparen en verbeteren Regeren is vooruitzien. Dit geldt zowel voor het realiseren van politieke ambities als voor het ontwikkelen van dienstverlening. 32 Wijkverpleegkundige moet van geen wijken weten Onderzoeker Egbert van der Meer zegt dat het succes van de wijkverpleegkundige afhangt van hoe zij in het stelsel wordt ondergebracht. 35 Een schoon aanrecht in plaats van handelingen en uren tellen Met sturend bestek creëert de gemeente nieuwe ordening. Het gaat niet om het aantal uren geboden hulp, maar om een schoon en leefbaar huis! 37 Ambitie, positie en bedrijfsvoering: vier scenario s Oud-VNG-voorman Ralph Pans heeft onwrikbaar vertrouwen in kracht van gemeenten. 40 Regels overwoekeren het smalle paadje René Paas bespiegelt de kabinetsplannen voor de onderkant van de arbeidsmarkt. 42 Participatie: innovatie tot op het bot De doelstelling van de Participatiewet is de arbeidsdeelname aan de onderkant van de arbeidsmarkt substantieel te laten stijgen. Het kabinet zet in op een inclusieve arbeidsmarkt, waarin plek is voor iedereen. Dat vraagt om een ongekende innovatieslag. 46 We zijn te veel verslaafd geraakt aan de overheid Dr. Rienk Janssens, algemeen secretaris van de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling, constateert dat de samenleving zelf weer het heft in handen moet nemen. 49 Onderwijs vormgeven met hart en ziel VO-raad bestuurders Hein van Asseldonk en Dirck van Bennekom beschouwen de nabije toekomst van het RPO (Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen). 52 Beter met minder In dit tijdgewricht hebben veel scholen de grootste moeite hun exploitatie sluitend te krijgen. Zij hebben last van zogenoemde stille bezuinigingen. In de beleving van schoolleiders en docenten worden er hogere eisen aan het onderwijs gesteld zonder dat daar extra middelen tegenover staan. 4 Smal pad, breed perspectief

5 55 Zorgen dat het kind er beter van wordt Kwaliteitsverbetering Basisonderwijs Amsterdam met gedreven critical friends. 58 Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn... Rolvastheid en toch kunnen variëren in bestuursstijl. 61 Professionele netwerken in de school 62 De nieuwe school is multifocaal De verworvenheden van het speciaal onderwijs blijven onmisbaar in passend onderwijs. 64 Passend Onderwijs: stilte voor de storm In het regeerakkoord lijkt passend onderwijs nauwelijks een thema, maar in het maatschappelijke en onderwijsdebat is passend onderwijs nog steeds een heel belangrijk onderwerp. 67 Zijn onze leerlingen klaar voor passend onderwijs? 68 Werken aan kwaliteit vanuit het perspectief van de docent Wat wij missen in alle discussies is expliciete aandacht voor de rol van de docent: hij of zij is immers degene die van grote betekenis is voor de kwaliteit van het onderwijs. 72 Een verrassende leeromgeving 73 Doen wat de bedoeling is Pleidooi voor toepassing professionele beheerssystemen in de zorg. 76 VGS-voorzitter Marcel Meijs: Over een paar jaar ken je de gemeente niet meer terug Marcel Meijs, voorzitter van de Vereniging van Gemeentesecretarissen VGS, kan zich goed vinden in de lijn die het kabinet heeft gekozen voor de komende regeerperiode: Deze brug naar de toekomst biedt een stevige basis voor de gemeente nieuwe stijl, die bijdraagt aan de leefkwaliteit van de burger. 80 De vierde man in het nieuwe speelveld van lokale informatievoorziening De scheids en zijn grensrechters kunnen het niet meer aan. 82 Regio s hebben de toekomst Informatietechnologie kan overheden vleugels geven. 84 Het gaat niet om de grootte, maar om netwerken. Alternatieve oplossingen voor complexe vraagstukken. 87 Nieuw woonakkoord: nieuwe arrangementen 90 Verdubbelt het zorgvastgoed werkelijk? Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 5

6 We zijn alvast begonnen Nieuwe schaarste, nieuwe relaties, nieuwe publieke sector Coen Derickx Regeren is vooruitzien. Dit geldt zowel voor het realiseren van politieke ambities als voor het ontwikkelen van dienstverlening. Binnen de adviespraktijk van BMC werd in 2009 gesignaleerd, dat de aansluiting van de beleidsontwerpen op de maatschappelijke problematieken de vragen van de burger, cliënt, leerling of bewoner steeds stroever verliep. De klassieke roep om meer geld of aandacht leek niet de oplossing. Wij vermoedden dat de oorzaken dieper in de beleidssystemen geworteld zaten. BMC voerde in 2010 een oriëntatie uit naar de effectiviteit van het beleidsontwerp binnen de sectoren gezondheidszorg, onderwijs, volkshuisvesting en werk en inkomen. De centrale vraag in het onderzoek was: in hoeverre moeten de levenswijzen van overheid, markt, maatschappelijk middenveld en individuele burger worden aangepast om te blijven voldoen aan de steeds complexer wordende maatschappelijke opgaven? 6 Smal pad, breed perspectief

7 Nieuw perspectief: een activerende overheid De beleidsontwerpen hebben succes gehad bij de ondersteuning van de concepten opbouwstaat en verzorgingsstaat. Het beleid heeft gezorgd voor een toegankelijke gezondheidszorg, een vangnet voor de sociale zekerheid, een goede basiskwaliteit van woningen en voor de toegankelijkheid van het onderwijs. Vervolgens kwamen de beleidsontwerpen vanaf de jaren tachtig in de knel vanwege de (maatschappelijke) betaalbaarheid en moesten ze na circa 2005 de aansluiting vinden bij het concept van de civil society. Dit concept gaat uit van de (relatief) zelfredzame en maatschappelijk actieve burger, die zijn weg weet te vinden naar de juiste overheidsloketten of zelfstandig vorm kan geven aan de noodzakelijke arrangementen met verschillende partijen. De aandacht van de overheid kan nu niet alleen uitgaan naar de verwerking van de crisis, maar moet ook worden gericht op de vormgeving van de toekomst. In die toekomst staat duurzaamheid centraal en is het zelforganiserend vermogen in de samenleving de kracht voor continuïteit en verandering. De nieuwe overheid is een activerende overheid. Het zelforganiserend vermogen ligt bij mensen zelf, bij onderlinge netwerken en in het maatschappelijk ondernemerschap van organisaties en bedrijven. Dienstverlening vanuit de overheid is aanvullend en aansluitend. Het vierluik De herpositionering van de overheid en het optimaal mobiliseren van de uitvoeringskracht bij de maatschappelijke partners werkt door in vier dimensies. Deze dimensies ondersteunen de analyse van de maatschappelijke vraagstukken en faciliteren vensters naar het vergroten van het probleemoplossend vermogen. Vanaf 2010 gebruikt BMC in haar adviespraktijk de dynamiek binnen de dimensies in dit vierluik. De financiële en personele schaarste leidt tot een zoektocht naar nieuwe wegen om publieke doelstellingen te blijven waarborgen. Dat is een kader waarbinnen de andere maatschappelijke en bestuurlijke processen plaatsvinden. We noemen dit het eerste luik: nieuwe schaarste. Effecten worden zichtbaar in de maatschappelijke werkelijkheid van het dagelijkse leven, waar participatie en vernieuwing vorm krijgen. Mensen groeien op en doorlopen verschillende levensfasen binnen sociale verbanden. Deze relatie tussen mens en maatschappij onderscheiden we als het tweede luik. Kenmerkend voor deze relatie is de voortdurende toename van diversiteit tussen mensen. Dat vraagt om beleidssystemen die kunnen aansluiten bij verschil tussen mensen qua context en organiserend vermogen. Ook de omgevingscontext verandert. Stedelijke en landelijke omgevingen hebben een eigen dynamiek, waarbij processen van groei en krimp tegelijk optreden. Deze ruimtelijke en economische component heeft een plaats gekregen in het derde luik: de omgeving. De bestuurlijke werkelijkheid heeft met die maatschappelijke en ruimtelijk-economische context te maken. Daar probeert de overheid met interventies veranderingen in aan te brengen. Dat is de motivatie voor het vierde luik: bestuur en samenleving. Van regelen naar regie De complexe opgave naar een activerende overheid gekoppeld aan forse bezuinigingsprogramma s gaat de politieke en maatschappelijke agenda de komende jaren in hoge mate bepalen. Een overgang naar een andere overheid, waarbij de beleidsontwerpen uit de tijd van de opbouw van de verzorgingsstaat ingrijpend worden hervormd. Die ontwikkeling was ingezet en de crisis werkt als katalysator. Door deze ontwikkeling te herkennen kunnen we het overgangsproces in positieve zin beïnvloeden. Daarin ligt voor vele beleidsmakers, bestuurders en de adviespraktijk van BMC een belangrijke uitdaging. Het vierluik is een Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 7

8 Mens en maatschappij Differentiatie van eindgebruikers Nieuwe arrangementen Antwoorden op vragen in verschillende leeftijdsfasen Potentieel aanspreken Nieuwe schaarste Personeelstekorten, minder publieke middelen en natuurlijke hulpbronnen Sociaal contract Outsourcen Publiek-private symbiose Zelforganiserend vermogen: Duurzaamheid Uitvoeringskracht Omgeving Concentratie kerngebieden, tweedeling, krimp Creatieve verbindingen Hergebruik en herbestemming Alternatief voor groeifilosofie Bestuur en samenleving Thorbecke in revisie, eenzijdige verticale sturing ineffectief Netwerksturing Horizontalisering Van regelen naar regulering hulpmiddel bij het ontwerpen van nieuwe concepten, omdat het uitgaat van een samenleving waarin de overheid publieke waarden wil realiseren, aansluitend bij private initiatieven in combinatie met het zelforganiserend vermogen van maatschappelijke organisaties en individuele burgers. Dat is de paradigmashift. Het is de overgang naar een nieuwe periode met een noodzakelijke verschuiving binnen de sturingselementen: van het aansturen van de publieke sector naar het borgen van publieke waarden; van public management naar management van de publieke zaak; van een overheidsbestel naar nieuwe bestuurs- en organisatievormen, deinstitutionalisering en hybride uitvoering; van groei naar duurzaamheid; van compenseren naar participeren; van regelen naar regie. De kaders uit het regeerakkoord Het stelsel Werk en inkomen is omgebogen van een beschermend stelsel (verzorgingsstaat) naar een activerend stelsel. Daarbij stelt de (landelijke) overheid beleidsuitgangspunten vast en werkt deze uit in prestatieafspraken. Het wetsvoorstel Werken naar Vermogen wordt per vervangen door een nieuwe Participatiewet. Het onderwijs ondervindt een toenemende de polarisatie tussen hoogen laagopgeleiden, waarbij de afstand tot de arbeidsmarkt voor de laatste groep (te) groot wordt. Het kabinet wil kwaliteitsverbetering van de gehele onderwijsketen en de groei van goed naar excellent onderwijs stimuleren. De investeringen in het onderwijsbeleid werken door in het welvaartsniveau van de samenleving als geheel en stimuleren de mobiliteit tussen bevolkingsgroepen. Binnen strakke kaders en minimumgaranties krijgen burgers de ruimte om zelf te sturen op de kwaliteit van zorg die zij willen afnemen. De betaling verschuift langzaam van een collectief naar een individueel verzekeringsmodel, waarin het zelforganiserend vermogen van mensen steeds meer wordt aangesproken. Private en publieke zorgaanbieders moeten aansluiten bij de vraag van cliënten. De huisvestingssector heeft een verschuiving ondervonden van sociale huisvesting naar het ideaal iedereen een eigen woning. De woningbouwcorporaties zijn zelfstandig geworden. Vervolgens lijkt de afstand tussen huren en kopen te groot te worden door een gebrek aan geschikte woningen en de beperkte mogelijkheden voor inkomenscompensatie. Woningbouwcorporaties moeten nu weer dienstbaar worden aan het publiek belang in hun werkgebied. Ze gaan (weer) functioneren onder directe aansturing van gemeenten. We zijn alvast begonnen Het middenbestuur (Provincie) wordt opgeschaald en beleidsinhoudelijke en functioneel afgebakend. De provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland worden samengevoegd, met taken op het gebied van ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, natuur en regionaal economisch beleid. Wat de gemeenten betreft, kiest het 8 Smal pad, breed perspectief

9 kabinet voor schaalvergroting en taakdifferentiatie. De drang tot schaalvergroting wordt mede veroorzaakt door het verder decentraliseren van beleidsuitvoering binnen het sociaal domein en de zorg naar gemeenten. Bij de decentralisaties wordt het volledig uitvoeren van het takenpakket gericht op de schaal van gemeenten. Onder deze omvang zijn er allerlei prikkels tot samenwerking. De vraag naar een passende bedrijfsvoering en governance neemt als gevolg van deze beweging toe. BMC helpt, in samenwerking met de opdrachtgevers, vorm te geven aan de aan de maatschappelijke verandering en de noodzakelijk beleidstransities, op basis van onze expertise en praktijkervaring. De afgelopen drie jaar heeft BMC geïnvesteerd in de doorontwikkeling van de expertise en het vergroten van het oplossend vermogen binnen de beleidssectoren vanuit de activerende overheidsrol. Met deze investering in de publieke sector willen we betekenis toevoegen aan de oplossing van de actuele maatschappelijke vraagstukken. BMC staat klaar voor de hoogwaardige ondersteuning van de opdrachtgevers bij het realiseren van de doelstellingen van het regeerakkoord. In dit magazine een kijkje in de BMC-keuken op de actuele thema s Samenwerking, Zorg dichtbij, Sociaal Domein, Duurzame schoolontwikkeling, Onderwijs & arbeidsmarkt en Bedrijfsvoering. We zijn binnen de sectoren alvast begonnen met die ontwikkeling door voor te sorteren op het beleidsontwerp-nieuwe-stijl en de bijpassende uitvoeringskracht. C. L Derickx MBA is senior adviseur bij BMC Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 9

10 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking We leven in een fantastisch spannende tijd Burgemeester Henk Aalderink ziet de toekomst in het initiatief van de burger, de gezamenlijkheid van de regio en de stimulans van Europa 10 Smal pad, breed perspectief

11 Er staan vreemde dingen in het regeerakkoord, zegt Henk Aalderink, Burgemeester van Bronckhorst, voorzitter van de groep grote plattelandsgemeenten P10 en lid van het VNG-bestuur. Het gaat over geld en nog eens geld, alsof het niet over mensen gaat. We zijn wel erg ver afgedwaald van waar het allemaal om te doen zou moeten zijn. Het zou moeten beginnen met bekijken wat er nodig is om goed te zorgen voor de mensen die dat nodig hebben, zoals ouderen en kinderen. Als dan blijkt dat we tekortkomen, gaan we kijken hoe we dat samen kunnen oplossen. Nu gebeurt het omgekeerde. Maar Aalderink zet met zijn collega s in de Achterhoek de schouders eronder en slaagt erin een kansrijke weg naar 2020 uit te stippelen. INTERVIEW Bemoeizucht Henk Aalderink, die regelmatig gebruik maakt van advies en ondersteuning door BMC, getuigt van een grote betrokkenheid bij zijn burgers: Je kunt toch niet tegen een oude man, die al jaren is aangewezen op huishoudelijke hulp, zomaar zeggen dat hij die hulp voortaan niet meer krijgt? Een tweede eigenschap die Aalderink kenmerkt is zijn onvermoeibare zoeken naar andere mogelijkheden. Maar eerst nog een inventarisatie van de problemen die creatief en innovatief moeten worden aangepakt: Kleine gemeenten hebben geen grondbedrijf meer om inkomsten uit te halen. De OZB is nog de enige weg om extra inkomsten te verwerven ter compensatie van de tekorten die het Rijk bij de gemeenten dumpt, want inkrimpen op de gemeentelijke organisatie, dat is allang gedaan. Maar een grote OZB-stijging kun je de burgers toch ook niet aandoen. Bronckhorst, een dunbevolkte grote plattelandsgemeente, krijgt een uitbreiding van de begroting met zo n 50% naar circa 90 miljoen, maar voor de extra taken die uitgevoerd moeten worden, is dat lang niet toereikend. Waar ik dan echt boos van word, is de bemoeizucht vanuit het landelijke bestuur. Of je stoot taken af en houdt je mond, of je doet het zelf. Verademing én desastreus De decentralisaties, die ons de ruimte geven om bijvoorbeeld de wijkzuster weer in te voeren, zijn een verademing voor het platteland. Wij kunnen deze taken beter uitvoeren dan het Rijk, want we weten wat de mensen hier willen en wat ze nodig hebben. Maar de consequenties van de afnemende middelen zijn desastreus en grijpen diep in. Het regent hier bijvoorbeeld faillissementen van kinderopvanggelegenheden. Niet alleen is dat desastreus voor kinderen en gezinnen, maar ook ideële zaken als vrouwenemancipatie worden zó weer een eind teruggeworpen. We dreigen terecht te komen in de situatie dat hele groepen worden uitgesloten en dat we mensen die een steuntje in de rug nodig hebben, in de kou moeten laten staan. Laat het Rijk dat dan zelf ook maar hier komen uitleggen. Nog een ander essentieel Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 11

12 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking punt: we werkten uitstekend samen met de woningcorporatie. Zij hielpen zorgen voor huizen die levensloopbestendig zijn, waar extramurale zorg geboden kan worden. Het is goed dat de extreme verdiensten van de corporaties worden afgeroomd, maar als dat zo rigoureus gebeurt dat zij niets meer kunnen bijdragen aan de verduurzaming van de woningmarkt en daarmee aan de kwaliteit van de samenleving, dan is dat toch een heel verkeerde ontwikkeling. Agenda 2020 Onder aanvoering van Henk Aalderink zoekt Bronckhorst naar oplossingen. Om te beginnen legt hij zich niet zomaar neer bij de aanwijzingen die het Rijk geeft voor de financiële huishouding van de gemeente. De Wet HOf, het gebod tot schatkistbankieren, het afschaffen van het BTWcompensatiefonds: ik moet nog zien of Nederland daarmee wegkomt in de Raad van Europa. Nederland heeft daar al vaker een ferme tik op de vingers gekregen vanwege maatregelen die haaks staan op het beginsel van de gemeentelijke autonomie. Aalderink benadrukt dat het belang van Europa steeds belangrijker wordt, net zoals de inbreng van de burgers. We weten al lang dat we de problemen niet alleen kunnen oplossen. Wij hebben hier samen met maatschappelijke organisaties en ondernemers de Agenda Achterhoek 2020 opgesteld. We willen hier vitaal blijven en zoeken naar oplossingen om dat voor elkaar te krijgen, wetende dat ook hier het aantal inwoners terugloopt. Henk Aalderink noemt aan aantal voorbeelden. Er zijn hier veel agrarische bedrijven. Die betalen allemaal forse bedragen om de biomassa te laten afvoeren, naar bedrijven elders, die er vervolgens energie mee opwekken. Voor de gezamenlijke bedragen die dat kost hebben we nu zelf de Achterhoekse Energiemaatschappij opgericht. Er is een programma ter verduurzaming van bestaande woningen. Er komen in het buitengebied zo n 2000 boerderijen leeg Binnenlands Bestuur riep Henk Aalderink uit tot beste bestuurder van te staan. Maar het buitengebied moet wel aantrekkelijk blijven, anders zakt het toerisme, de tweede kurk waar de economie op drijft, ook in elkaar. Daarom bevorderen we dat kleine bedrijfjes zich vestigen in die boerderijen, maar dan moeten we wel zelf investeren in glasvezelverbindingen en dergelijke, want de grote maatschappijen zien daar geen brood in. Lage rente De Achterhoekse gemeenten willen niet als krimpregio worden aangemerkt, hoewel het aantal zorgbehoevende 65-plussers tot 2025 met meer dan de helft toeneemt en tot 2020 de helft van de boeren hun bedrijf sluit. We zoeken onze eigen oplossingen. Zo hebben we maar liefst woningen op de planning ingeleverd. Dat kost ons een klap geld aan inkomsten. En dan komt 12 Smal pad, breed perspectief

13 het belang van de factor Europa in zicht. We zijn naar Brussel gestapt en hebben daar veel geld losgekregen, tegen een zeer lage rente. Het plan van onze agenda 2020 sluit namelijk naadloos aan bij de Europese doelstellingen. Zo kunnen we die voorzieningen, allemaal consequent gericht op mobiliteit en duurzaamheid, heel gunstig financieren. We werken daarbij trouwens zoveel mogelijk samen met andere partijen, ook met de regio over de Duitse grens, die vergelijkbare problemen heeft en vergelijkbare oplossingen zoekt. Ook dat heeft Brussel graag. Schoon genoeg van het geneuzel van de overheid Naast Europa is de burger de factor van de toekomst, volgens Henk Aalderink. Hoewel de oppositie aanvankelijk het College verweet geen visie te hebben, zijn we de problemen gaan uitleggen bij de inwoners en hebben we naar hun oplossingen gevraagd. Dus niet eerst een eigen visie vaststellen en die dan ter inspraak aanbieden, maar met open vizier de mensen stimuleren eigen oplossingen te bedenken. We hebben niet alleen naar ideeën gevraagd, maar vooral naar wat de mensen zelf wilden doen. We hebben in vijf bijeenkomsten met 500 mensen gesproken. Mensen zijn betrokken, goed opgeleid en zien de mogelijkheden zelf het best. Dat heeft geleid tot allerlei plannen die veel kosten besparen, variërend van het zelf onderhouden van het openbaar groen in de wijk, tot een vijftal scholen die zich gaan verenigen in een nieuw kindcentrum voor volledige dagopvang. Ondernemers schieten elkaar te hulp vanuit ieders corebusiness en er komen nieuwe combinaties van maatschappelijke organisaties tot stand. We zijn hier nog maar twee jaar geleden mee begonnen en er is al heel veel concreets uit voortgekomen. Overigens vergt het integraal werken bij de gemeente zelf ook een omslag die diep ingrijpt in de ambtelijke organisatie. Dat is wel even wennen, zegt de burgemeester in het lichte en volledig duurzaam gebouwde gemeentehuis. Niet de crisis in laten praten Van de coöperatieve Agenda 2020 wordt nu een concreet en volledig gebiedsgericht uitvoeringsprogramma gemaakt. We hebben als openbaar bestuur de burger veel te lang passief gelaten. Veel mensen hebben schoon genoeg van het geneuzel van de overheid. Dan eindigt het verhaal toch heel positief: Ik kan van zulke dingen, al die nieuwe oplossingen, enorm genieten. We leven in een fantastisch spannende tijd! We moeten ons niet verder de crisis in laten praten, maar kijken wat je met creativiteit wel kunt binnenhalen. Het kabinet wil bruggen slaan. Dat doet denken aan een gevestigde uitdrukking uit de wereld van de mediation: Hoe groter de kloof, des te mooier de brug., aldus de doorgewinterde bestuurder. Voor andere gemeenten heeft Aalderink een even eenvoudig als krachtig drieledig advies: verenig je in de regio, maak een samenhangend bovenlokaal programma en financier de kosten samen met de provincie, met Europa en waar mogelijk met het Rijk. De Achterhoek Agenda 2020 heeft vier thema s die elk in een werkplaats (met elk een bestuur en adviseur) worden uitgewerkt in afzonderlijke projecten: Innovatieve & duurzame economie (waaronder arbeidsmarktprojecten, een Groene Energiemaatschappij en een Biogasnetwerk) Slim & snel verbinden (waaronder de voorbereiding van nieuwe spoor- en wegverbindingen en glasvezelnetwerk) Vitale leefomgeving (waaronder een project voor vernieuwende sportarrangementen en factfinding toekomst voorzieningen) Kansrijk platteland (waaronder rendabele bestemming van vrijkomende agrarische gebouwen, de ontwikkeling van recreatieve accommodaties met zorg op maat en de ontwikkeling van de toeristische kwaliteit van rivieren) De stuurgroep bestaat uit drie personen: vertegenwoordigers van de drie O s, nl. ondernemers, maatschappelijke organisaties en de samenwerkende lokale overheden. Alle ontwikkelingen zijn inzichtelijk via en er is een Meedoenersloket. In totaal zijn tientallen organisaties en bedrijven bij de Agenda betrokken, ieder met een eigen taak die voorkomt uit hun expertise. De provincie Gelderland en het Ministerie van BZK steunen de Achterhoekse ambities. Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 13

14 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking Loslaten en vertrouwen? Bestuurskracht onder Rutte II: de brug slaan van bestuurskracht naar burgerkracht Noor Lourens Loslaten en vertrouwen, zo luidde de titel van ons laatste bestuurskrachtonderzoek, maar het had ook zó de titel kunnen zijn van de passage over lokaal bestuur in het regeerakkoord Rutte II. Het is immers opvallend dat het Rijk (op papier) een zo groot vertrouwen heeft in gemeenten en hun bestuurskracht én hoeveel het Rijk wil loslaten. Er wordt stevig gas gegeven op de decentralisaties, maar gelijktijdig op de rem getrapt bij de overdracht van middelen. Allemaal vanuit de sterke overtuiging dat gemeenten meer maatwerk en integraliteit kunnen bereiken in de uitvoering van deze taken, omdat zij dichter bij de burger staan. Het idee is dat er zo meer betrokkenheid met de burger tot stand komt en minder geld nodig is om hetzelfde te doen met een beter resultaat. Het vertrouwen in de bestuurskracht van gemeenten lijkt nog nooit zo groot geweest als nu, maar is dat ook zo? Paradox maatwerk en schaalgrootte De intenties van het Rijk zijn op zich een positieve zaak. Ze zijn bovendien terecht, want er is veel kwaliteit en betrokkenheid binnen het lokaal bestuur op grote én kleine schaal. Als eerste overheid kennen de gemeenten inderdaad beter de behoeften van hun burgers en ze organiseren de dienstverlening dicht bij de burger. In één adem met de constatering dat gemeenten betere kwaliteit tegen lagere kosten kunnen realiseren, stelt Rutte II echter ook dat voor de gedecentraliseerde taken een passende schaal nodig is. Dit zegt echter nog niets over hoe groot die schaal moet zijn of de wijze waarop die moeten worden bereikt en evenmin over de andere gemeentelijke taken dan de decentralisaties. Des te opmerkelijker is het dat het kabinet op lange(re) termijn wil streven naar gemeenten met ten minste inwoners. Waarom deze omvang? Moeten we dit lezen als een motie van wantrouwen tegen gemeenten met minder inwoners? Het is op z n minst paradoxaal dat het kabinet aan de ene kant maatwerk en burgernabij bestuur wil en aan de andere kant aanstuurt op grotere gemeenten van ongeveer gelijke omvang. Het zet in ieder geval het vermoede vertrouwen in een ander daglicht. Wat zegt dit over hoe zij tegen de lokale bestuurskracht aankijken? Wat zegt omvang überhaupt over de mate van bestuurskracht? Bestuurskracht is bovendien een abstract begrip en voor velerlei interpretatie vatbaar. Welke betekenis heeft het eigenlijk in de huidige dynamiek van het (lokale) openbaar bestuur? Verband bestuurskrachtschaalgrootte? BMC heeft inmiddels meer dan 200 bestuurskrachtonderzoeken uitgevoerd, niet zelden met een (in-) direct verband met schaaldiscussies of de wens tot behoud van autonomie. Het verband tussen schaalgrootte en 14 Smal pad, breed perspectief

15 bestuurskracht is een terugkerend item. Keer op keer blijkt echter dat er geen directe samenhang bestaat tussen schaalgrootte en bestuurskracht. Kleine gemeenten kunnen zeer bestuurskrachtig zijn en grote juist niet. Uiteraard spelen er bij verschillende schaalgroottes andere factoren die bestuurskracht bepalen. Grootstedelijke problematiek is niet te vergelijken met het behoud van de leefbaarheid in dorpen. De betrokkenheid en gemeenschapszin in kleinere gemeenten biedt tegelijkertijd mogelijkheden waarover grote(re) gemeenten soms niet beschikken. Een andere hypothese die telkens opduikt, is de veronderstelde relatie tussen de financiële situatie en de bestuurskracht. Recente bestuurskrachtonderzoeken en financiële analyses leren echter dat financiën weliswaar een belangrijke rol spelen in het presteren van een gemeente, maar dat ook hier geen onomstotelijk vastgestelde verbanden bestaan. Er zijn financieel gezonde gemeenten met een beperkte bestuurskracht en gemeenten waar een grote druk op de middelen juist zorgt voor meer bestuurskracht, door slimme allianties, meer resultaatgericht werken en krachtig management. Opinie Drie voorbeelden van BMC van in het bestuurlijke kort ontwikkeling Er is geen directe samenhang tussen schaalgrootte en bestuurskracht. Er is geen onomstotelijk verband tussen de financiële positie van de gemeente en haar bestuurskracht. Voor bestuurskracht zijn drie gemeentelijke rollen essentieel: netwerkpartner: dienstverlener en bestuursorgaan. Burgerkracht wordt de essentiële factor voor de krachtige gemeente. Ruimte geven aan burgerkracht gaat veel verder dan het huidige beproefde instrumentarium. Het vinden van innovatieve oplossingen voor de actuele complexe problemen vergt een oriëntatie die ver afstaat van oud denken en oud werken. Netwerkpartner, dienstverlener en bestuursorgaan Bij bestuurskracht gaat het erom of een gemeente nu en in de toekomst, alleen of samen met partners, in staat is haar wettelijke taken en autonome ambities te verwezenlijken. Het gemeentelijke presteren gaat dus over meer dan schaalgrootte en geld. Wij onderzoeken daarom altijd drie rollen: de gemeente als netwerkpartner, dienstverlener en bestuursorgaan. Natuurlijk gaat het dan ook om efficiency en doorzettingsmacht (schaal en financiën), maar nog meer om óf en hoe gemeenten samenwerken met hun partners en de interactie met de samenleving. Daarnaast wordt de bestuurskracht bepaald door het politiek-bestuurlijk samenspel, strategisch vermogen en ambitieniveau, werkwijzen en cultuur en het personeel dat men in huis heeft om dit waar te maken. Bovenal blijken in het presteren van gemeenten de strategische visie en het leiderschap, op alle niveaus, doorslaggevend te zijn. Vaak tot uitdrukking komend in slimme samenwerking op uitvoering én beleid. Natuurlijk wordt door samenwerking schaalvergroting gerealiseerd, waardoor kleine(re) gemeenten tegen acceptabele kosten hun dienstverlening op peil kunnen houden. Dus schaal speelt een belangrijke rol, maar als een gemeente tegelijkertijd het contact met haar burgers geheel kwijt is, of intern de boel niet op orde heeft, is ze in onze ogen niet bestuurskrachtig. Bestuurskracht is de combinatie van deze factoren. Deze optelsom is in alle gemeenten uniek. Daarom is het per definitie onmogelijk om generieke uitspraken te doen over de ideale schaalgrootte. De regering relativeert weliswaar zelf ook al door een uitzondering te maken voor plattelandsgemeenten en voor regio s met een bepaalde logische regionale samenhang, maar dat maakt het betoog voor schaalvergroting des te onduidelijker. Op deze manier geeft het Rijk in elk geval zelf niet het goede voorbeeld op de cruciale factoren van visie en leiderschap. Lokale bestuurskracht onder druk Het behoeft tegelijkertijd geen betoog dat de decentralisaties en de aanhoudende recessie sterke invloed (zullen) hebben op het functioneren van gemeenten. Hoewel de bestuurskracht van gemeenten overall in orde is, zal deze in de breedte onder druk komen te staan. Wat die invloed is en hoe groot die is, is echter de grote vraag. Gemeenten anticiperen volop, vooral in de decentralisaties werken zij voortvarend door aan de voorbereiding van deze megaoperatie, ondanks de onzekerheid vanuit het Haagse. In de visies toont het overgrote deel het brede bewustzijn dat samenwerking nu meer dan ooit het instrument is voor krachtig bestuur. Gemeenten houden daarbij vooral rekening met behoeften en identiteit van hun burgers om binnen samenwerking lokaal maatwerk te leveren. Samenwerking: kracht en risico tegelijk Het groeiende aantal en de diversiteit van samenwerkingsverbanden, vooral gericht op de drie K s : kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid, brengt echter weer eigen knelpunten en uitdagingen met zich mee. Naast de bekende borging van de democratische legitimatie ontstaat Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 15

16 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking steeds meer behoefte om grip te krijgen op deze lappendeken. Het is een zoektocht naar effectieve resultaatsturing en vermindering van bestuurlijke drukte. Bovendien vindt samenwerken op beleid en strategie substantieel minder plaats vanwege de angst voor verlies van autonomie. Het vertrekpunt zou echter moeten zijn welke inhoudelijke ambities je als gemeente hebt en vervolgens hoe je deze wilt realiseren. Wat voor gemeente wil je zijn? Dat is de hamvraag voor elke gemeente. Met de vele (autonome) ambities zijn er vele wijzen denkbaar waarop je deze kunt realiseren (zelf, samen, met de markt, met het maatschappelijk veld). Dat betekent ook samenwerking op strategie. Een vlucht in alleen operationele verbanden is in dat opzicht risicovol. Koppeling van strategie aan uitvoering, inclusief organisatievorm en personeel, dat is de uitdaging. Vertrouwen in de burgerkracht De toename van taken en druk op de middelen heeft slechts invloed op korte termijn, zo weten we van eerdere ingrijpende taakuitbreidingen. Verstrekkender en langduriger is de invloed van fundamentele ontwikkelingen binnen het openbaar bestuur en in de samenleving. Uit onze bestuurskrachtonderzoeken blijkt dat het prestatieniveau van de gemeenten in de toekomst sterk afhankelijk zal zijn van de mate waarin de gemeente de interactie aangaat met haar samenleving. De veranderende samenleving verplicht de overheid zeker de eerste overheid om een nieuwe positie, rol en verantwoordelijkheid vorm te geven jegens die samenleving, gebaseerd op vertrouwen in burgers. Een civil society waarin burgers en gemeente samen vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid maatschappelijke vraagstukken oplossen. Samenwerking gaat dus steeds meer om samenwerking met de burger, contact en wederzijdse inspanningsplichten. Bestuurskracht wordt in de toekomst bepaald door burgerkracht. De term bestuurskracht wordt dan een achterhaald begrip, want de kracht van het bestuursorgaan gaat dan niet meer over besturen. Op de brug van bestuurskracht naar burgerkracht Het succesvol benutten van de burgerkracht zal het onderscheidend vermogen worden van de gemeenten. Niet omdat de gemeente teveel taken en te weinig geld heeft, maar vanuit de échte overtuiging dat burgers en gemeenschappen dit kunnen waarmaken. Gemeenten onderkennen steeds meer de noodzaak van een transitie naar een daadwerkelijk andere overheid. Die fundamentele verandering vereist echter écht vertrouwen en écht loslaten van gemeenten. Ook loslaten van oud denken en oud werken, anders zal men 16 Smal pad, breed perspectief

17 niet komen tot de vernieuwende oplossingen die nodig zijn om de actuele complexe problemen op te lossen. Het besef moet groeien dat ruimte geven aan burgerkracht veel verder gaat dan instrumenten als de participatieladder. De verandering vereist innovatieve arrangementen en nieuwe perspectieven die niet meer te typeren zijn als sturing. in de praktijk Krachtig bestuur in Noord-Brabant Zijn de gemeenten in Noord-Brabant goed in staat om alle actuele veranderingen adequaat uit te voeren? Komt de samenwerking tussen overheden in de provincie en met de maatschappelijke partners tijdig en doelmatig tot stand? De provincie Noord-Brabant en de Vereniging van Brabantse gemeenten riepen een commissie van oud-bestuurders in het leven om dergelijke vragen te verkennen in elk van de vier Brabantse regio s. Topadviseur Roel Wever staat als projectleider de commissie terzijde, samen met enkele andere doorgewinterde adviseurs. In iedere regio voeren leden van de commissie en de projectleider gestructureerde gesprekken met bestuurders, aanvullend aan desk research van alle overheden. De desk research wordt bij BMC uitgevoerd door specialisten. De commissie van oud-bestuurders stelt vervolgens tevens een analyse van sterkten en zwakten op. In een klankbordgroep vindt reflectie plaats op de uitkomsten van de commissie. De klankbordgroep vertegenwoordigt partijen als bedrijfsleven, zorg, onderwijs en burgerorganisaties. Voor elke regio verschijnt uiteindelijk een rapportage, inclusief conclusies en aanbevelingen. Gemeente Rotterdam: zoektocht naar nieuw besturingsmodel De deelgemeenten c.q. stadsdelen van Rotterdam worden op termijn opgeheven. Toch wil de gemeenteraad van Rotterdam een sturingsmodel dat zo dicht mogelijk staat bij de mensen en ontwikkelingen in de wijken. BMC begeleidt de stuurgroep uit de gemeenteraad die de kaders stelt voor het nieuwe besturingsmodel. Er zijn twee mogelijke modellen ontwikkeld, inclusief de bijpassende scenario s voor hun relatie met burgers en maatschappelijke partijen uit bedrijfsleven, onderwijs en zorg. Ook werd in beide opties de bestuurlijke relatie tussen het decentrale aspect en de centrale gemeente uitgewerkt. Beide modellen zijn voorgelegd aan alle betrokken partners van de gemeenten. De resultaten van deze inspraak kregen hun beslag in de besluitvorming van de raad over het nieuwe besturingsmodel voor Rotterdam. Ons kabinet wil bruggen slaan. Bij gemeenten is een verbinding nodig van bestuurskracht naar burgerkracht. In plaats van het uitklappen van pontons in de vorm van een aangepaste staffel in het Gemeentefonds om koudwatervrees voor schaalvergroting weg te nemen, kan men daarom beter met en voor gemeenten meebouwen aan een stevige fundering voor een Golden Gate naar bestuurskracht vanuit burgerkracht. Kijk voor meer informatie, praktijk- en implementatievoorbeelden op Mr. drs. N. M. Lourens is senior adviseur bij BMC Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 17

18 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking Oud-VNG-voorman Ralph Pans heeft onwrikbaar vertrouwen in kracht van gemeenten We moeten de uitspraken in het regeerakkoord over het pad naar uitsluitend gemeenten wel wat relativeren: het is een krachtig signaal, maar geen absoluut voorschrift. Premier Rutte heeft gezegd dat hij de gemeenten nergens toe wil dwingen. Niettemin vergen de gedecentraliseerde taken een voldoende schaalgrootte. Je ziet dan ook overal dat gemeenten daarover nadenken. Zij willen terecht de omvang kiezen die in de omgeving sociaaleconomisch, maar ook cultureel samenhang vertoont. De gemeente Zaanstad is daar een mooi voorbeeld van, waar de gemeenten elkaar destijds op een natuurlijke manier hebben gevonden. INTERVIEW 18 Smal pad, breed perspectief

19 Den Haag gaat er niet meer over Ook het samenwerkingsverband Drechtsteden heeft een natuurlijke oorsprong, net zoals Gooi- en Vechtstreek. Er zijn vele voorbeelden van effectieve samenwerkingsverbanden. Maar echte fusies vergen tijd en daarom is bovenlokale samenwerking nu de essentiële stap om de gedecentraliseerde taken goed te kunnen oppakken. Als VNG monitoren we dat proces, liefst samen met het ministerie van BZK, want op 1 juni aanstaande moeten de gemeenten er al klaar voor zijn. Den Haag moet zich wel terugtrekken op de organisatie van de totale beweging van taakverdeling en verantwoording, zonder zich met de lokale details te bemoeien. Burger en bestuur Aan het einde van zijn tijd als voorzitter van de directieraad van de VNG blikt Ralph Pans nog eens terug, bijvoorbeeld op de opkomst van de dualisering. De uitbreiding van het aantal bestuurders als gevolg van de dualisering wordt nu weer tenietgedaan. Duaal bestuur kreeg eigenlijk het verkeerde label mee: het verkleinen van de afstand tussen de burger en het gemeentebestuur. Dat is namelijk niet gelukt. Maar er is wel degelijk een versterking van de raad tot stand gekomen. Alle integriteitskwesties konden alleen maar door een zelfverzekerde raad aan de orde worden gesteld. Daar is de samenleving wel beter van geworden. Nu moeten meer taken worden uitgevoerd met minder bestuurders. Dat zal inderdaad wel een hele toer worden, maar het moet te doen zijn. Bovendien is het lastig om voor de zwaardere bestuurlijke taken de goede mensen te vinden, want het aanzien van I N T E R G E M E E N T E L I J K E s a m e n w e r k i n g Over de publieke sector tijdens de regeerperiode en de bijdragen van BMC 19

20 INTERGEMEENTELIJKE samenwerking politieke gezagsdragers is helaas steeds verder gekelderd. Heel interessant is dan ook de huidige ontwikkeling naar een sterkere burgerparticipatie. Dicht bij de burger en integraal beleid De VNG richt zich met name op de taken waar de thema s dichtbij de burger en integraliteit van beleidsterreinen spelen. Pans: Dat zijn de onderwerpen waar je op lokaal niveau het verschil kunt maken. Dat hebben we eerder gezien met decentralisaties, zoals met de Wmo. De overheid zet zich in voor de kwetsbare burgers, dus degenen die zorg nodig hebben of een uitkering ontvangen. Jeugdzorg verdient daarbij nog bijzondere aandacht. De gemeente kan arrangementen op maat creëren. Het is de kunst om op deze gebieden meerwaarde te creëren, met minder geld en bovendien in korte tijd. Ik vind het een positieve ontwikkeling, mits den Haag de gemeenten de ruimte geeft voor eigen invulling en zich beperkt tot het scheppen van de goede voorwaarden. Als je de illusie wekt dat alles hetzelfde kan blijven, terwijl er miljarden minder te besteden zijn, dan wordt t een regelrechte ramp. Den Haag gáát er niet meer over en de Kamer kan niet alles meer controleren. De gemeente maakt de eigen keuzes en de spelregels die het beste zijn voor haar burgers. Er zullen dus meer verschillen ontstaan tussen gemeenten. Opnieuw snijdt Pans het belang van burgerparticipatie en samenwerking met partners aan: Overleg met instellingen en andere maatschappelijke organisaties is urgent om de goede keuzen in de aanpak te maken en taken te verdelen. De gemeente voert de regie en organiseert doorzettingsmacht. Er gebeurt al veel op dit gebied, bijvoorbeeld met de jeugdzorg in Amsterdam. Gemeenten hebben gelukkig een goede traditie om snel van elkaar te leren. Zo wordt de filosofie van één burger één plan één regie in hoog tempo overal het leidende motto. Pans ziet de regiegemeente snel in betekenis toenemen. De uitvoering van taken ligt niet meer alleen bij de gemeente zelf. Het klassieke ambtenaarschap gaat op termijn op de helling en de behoefte aan flexibiliteit groeit. Er is behoefte aan een fluctuerend arbeidspotentieel, waarbij ZZP ers en bureaus die handjes kunnen leveren een rol kunnen spelen, maar ik zie ook veel waarde in de mogelijkheid dat gemeenten elkaar die handjes leveren. Bij complexe problemen die niet elke dag spelen is de toegevoegde waarde van consultants met specifieke expertise van grote betekenis. Ik heb altijd met goede mensen uit de private markt gewerkt, je hebt specialisten nodig om iets in te regelen of uit te laten zoeken. Dat blijft nodig. 20 Smal pad, breed perspectief

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein Agendapunt : 6 Voorstelnummer : 11-085 Raadsvergadering : 7 november 2013 Naam opsteller : L. Hulskamp/ E. van Braak/ M. Zweers / M. Klaver Blankendaal Informatie op te vragen bij : L. Hulskamp Portefeuillehouders

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties Voorstel aan de raad Nummer: 131027418 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Steller: Afdeling: Telefoon: E-mail: G.M. Asselman BLD Beleid Burgemeester 2.6 Voor de Lelystedeling 2.6.1 Gemeentelijke

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland

Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland Vragenlijst effectmeting herindeling gemeenten provincie Zuid-Holland De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en Berenschot onderzoeken in opdracht van de provincie Zuid-Holland gemeentelijke herindelingen.

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor het openbaar bestuur Korte Voorhout 7

Nadere informatie

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder Raadsvergadering, 28 januari 2014 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Regiegemeente Wijk bij Duurstede Nr.: 20140218 4 RV Agendapunt: 4 Datum: 30 december 2013 Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam

Nadere informatie

Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn...

Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn... Onderwijskwaliteit? Dan moet u bij de schoolbesturen zijn... Edith Hooge Hans van Dael Selma Janssen Rolvastheid en toch kunnen variëren in bestuursstijl Schoolbesturen in Nederland beschikken al decennia

Nadere informatie

Maatschappelijk aanbesteden

Maatschappelijk aanbesteden Maatschappelijk aanbesteden in vogelvlucht Mark Waaijenberg B&A Groep Maatschappelijk aanbesteden IN PERSPECTIEF 2 Samenleving Terugtreden is vooruitzien Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling Verstikkende

Nadere informatie

Meerjarenprogramma begroting 2015-2017 en 2 e concernbericht 2013.

Meerjarenprogramma begroting 2015-2017 en 2 e concernbericht 2013. Meerjarenprogramma begroting 2015-2017 en 2 e concernbericht 2013. Voorzitter, college, collega raadsleden, mensen op de publieke tribune, luisteraars van de Zuidwest FM en lezers van onze GBWP bijdrage.

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 27 juni 2011 De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn een vreemde eend in het huidige krachtenspel van fuserende gemeenten. Tegen de tijdsgeest

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Samenwerken: waarom eigenlijk?

Samenwerken: waarom eigenlijk? Samenwerken: waarom eigenlijk? Samenwerking is geen doel op zich maar een keus om een bepaald doel te bereiken. Over het algemeen zijn er vijf hoofdredenen te onderscheiden waarom gemeenten samenwerken:

Nadere informatie

Vernieuwen en vertrouwen

Vernieuwen en vertrouwen Vernieuwen en vertrouwen Samenvatting Vernieuwen en vertrouwen Gemeenten krijgen er in 2015 drie grote taken bij in het sociaal domein: jeugd, zorg en werk. Bovendien moeten gemeenten het sociaal domein

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Decentralisaties in het sociaal domein Stand van Zaken. Informatieve raadssessie 23 mei 2013

Decentralisaties in het sociaal domein Stand van Zaken. Informatieve raadssessie 23 mei 2013 Decentralisaties in het sociaal domein Stand van Zaken Informatieve raadssessie 23 mei 2013 Uitbreiding van het Sociaal Domein 2007: Invoering Wmo 2015: Participatiewet 2015: Jeugdzorg 2015: AWBZ Bedreiging:

Nadere informatie

Sturing, monitoring en verantwoording sociaal domein

Sturing, monitoring en verantwoording sociaal domein Sturing, monitoring en verantwoording sociaal domein Samen zoeken naar mogelijkheden Ellen Grooteman (VNG) Hilko de Boer (Gemeente Barneveld) Regiodagen Gemeentefinanciën 2015 2 juli, Den Haag nieuwe rol

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl DE CONSUMENT AAN HET STUUR Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl www.sir-55.nl www.sir-55.nl SIR-55 CREËERT BETROKKEN BEWONERS Wie zijn medioren? Medioren zijn actieve, vitale en maatschappelijk

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ De 12 gemeenten in Brabant Noordoost-oost (BNO-o) hebben samen met een groot aantal instellingen hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de transitie AWBZ.

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland

Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland Inspelen op een veranderende omgeving Roel Wever 7 april 2014 Rivierenland Een samenwerkingsproject van Provincie Gelderland en VNG Gelderland 1 De essenties

Nadere informatie

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie 3 De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland 5 Opgave Kwaliteitsmeting bestuur Gezamenlijk onderzoek naar kwaliteit

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020

Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020 Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020 Versie 21 augustus 2013 blz 1 van 9 Inleiding Voor u ligt de Toekomstvisie Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend 2020',

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg

Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg Wilt u handen en voeten geven aan een gebiedsgerichte aanpak wonen, welzijn en zorg? Maar blijkt het lastig om de integrale aanpak hoog op de gemeentelijke

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018

Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018 Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018 In de bijlagen treft u een aantal stukken aan, die als achtergrond dienen bij de kandidaatsteling van Leeuwarden/Ljouwert voor Culturele Hoofdstad van Europa in

Nadere informatie

Waar komen we vandaan? tiwos. Wat hebben we nodig? Thuis in de Buurt. Waar. staan we. Waar. voor? gaan we. voor? beleidsplan 2012-2016

Waar komen we vandaan? tiwos. Wat hebben we nodig? Thuis in de Buurt. Waar. staan we. Waar. voor? gaan we. voor? beleidsplan 2012-2016 Waar komen we vandaan? tiwos Wat hebben we nodig? Waar staan we voor? Waar gaan we voor? beleidsplan 2012-2016 Extern De meest relevante omgevingsfactoren: politiek De overheid trekt zich terug, bezuinigt

Nadere informatie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie Inleiding Rutger Hageraats Symposium De Bascule 26-06-2015 De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie De aanleiding Wat was er ook alweer aan de hand? Niet

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : E.J. (Eric) van Tatenhove Voorstel aan de raad Onderwerp : Gefaseerde

Nadere informatie

De gemeente van de toekomst

De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst Focus op strategie Sturen op verbinden Basis op orde De zorg voor het noodzakelijke Het speelveld voor de gemeente verandert. Meer taken, minder

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen.

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen. tekst raadsvoorstel Inleiding Vanaf januari 2015 (met de invoering van de nieuwe jeugdwet) worden de gemeenten verantwoordelijk voor alle ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en opvoeders.

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Sociale Zaken Creëren van Participeren Het kabinet wil de Participatiewet per 1 januari 2014 in werking laten treden. Er wordt nog gedebatteerd over onderdelen van de wet. Echter, de kern staat vast. Het

Nadere informatie

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Ambitie en Aanleiding Activiteiten Te realiseren waarden Onze werkwijze Ambitie Spoorzone met allure * Kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

Proces 3 Decentralisaties Samen optrekken in de Achterhoek

Proces 3 Decentralisaties Samen optrekken in de Achterhoek Workshop 3 Gemeenten werken samen in de regio Proces 3 Decentralisaties Samen optrekken in de Achterhoek Eindhoven 17 juni 2013 Arne van Hout casus Achterhoek Caroline Mobach procesbegeleiding Aanleiding

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Paradigmashift in kantelperiode

Paradigmashift in kantelperiode Paradigmashift in kantelperiode Van aanbodgericht naar vraaggericht Van grootschalig naar kleinschalig Centraal naar Decentraal Van landelijk naar lokaal Van hiërarchisch naar zelforganiserend Van bureaucratisch

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

TransformatieSociaalDomein

TransformatieSociaalDomein . TransformatieSociaalDomein Uitgangspunten van de gemeente Eijsden-Margraten en de 5 andere Heuvellandgemeenten Behandeld door : Mevr. M.M. Aarts Uw brief van : Bijlage(n) : Geen Uw kenmerk : Ons kenmerk

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein

Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein Samenwerking decentraal: opdracht in het sociaal domein Floris Bannink Il Shik Sloover 13 maart 2013 1 Agenda - Introductie - Inleiding - Modellen - Uw randvoorwaarden - Casus - Inhoudelijk - Afwegingskader

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

Sturen op uitkomsten in de Wmo. Investeren in maatschappelijke participatie

Sturen op uitkomsten in de Wmo. Investeren in maatschappelijke participatie Investeren in maatschappelijke participatie November 2013 Kernboodschappen voor sturing op uitkomsten in de Wmo 1 Stel de beoogde uitkomsten centraal bij de inkoop van zorg en ondersteuning Om zichtbaar

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Programma 9. Bestuur

Programma 9. Bestuur Programma 9 Aandeel programma 9 in totale begroting 17% Overige programma's 83% 55 Programma 9 Beleidsvelden Binnen het programma bestuur werken we met de volgende beleidsvelden: 1. sorganen 2. sondersteuning

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Bewoners gaan het doen...

Bewoners gaan het doen... De complexiteit van de eenvoud De beproefde Vijf Sterrenmethode, gebaseerd op vijf stappen en bijbehorende werktechnieken, inspelend op toeval, emotie en overmacht van het werken aan de sociale ontwikkeling

Nadere informatie

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving BOUWNETWERK Kiezen en uitblinken Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving Kiezen en uitblinken Aan mevrouw Schultz van Haegen, minister van infrastructuur en milieu,

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Gemeentelijke regie Het Rijk heeft kaders opgesteld

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014

Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014 Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014 Onderwerp: Kwaliteitseisen ten behoeve van opdrachtgeven in het sociaal domein Agendapunt: STATUS RAADSVOORSTEL Raadsbesluit. Wij stellen U voor om: 1. In

Nadere informatie

Search, werving en selectie

Search, werving en selectie Search, werving en selectie voor vaste, tijdelijke én interim-functies in het publieke domein Samen naar beter. PublicSpirit PublicSpirit combineert bewezen deskundigheid op het gebied van search, werving,

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad September 2010 Doel van de Wmo: Participatie Iedereen moet op eigen wijze mee kunnen doen aan de samenleving 2 Kenmerken van de Wmo - De Wmo is gericht

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving Breed Welzijn s-hertogenbosch Juvans Maatschappelijk Werk en Dienst verlening // Welzijn Divers //

Nadere informatie

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Actualiteiten gemeentefinanciën uw kenmerk ons kenmerk ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 bijlage(n) - datum 13 december

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst?

Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst? LECTORAAT I-THORBECKE Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst? Samenvatting verkennend onderzoek, februari 2013. KENNIS EN BEDRIJF Lectoraat i-thorbecke LECTORAAT I-THORBECKE Intergemeentelijke

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN Transformatie als uitdaging Met ingang van 1 januari zijn de gemeenten verantwoordelijk geworden voor de gedecentraliseerde taken op het gebied van jeugdzorg, begeleiding

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Is er nog ruimte voor kaderstelling? Een goede controle begint vóór 1 januari 2015. Decentralisaties in het sociaal domein in Dordrecht

Is er nog ruimte voor kaderstelling? Een goede controle begint vóór 1 januari 2015. Decentralisaties in het sociaal domein in Dordrecht Is er nog ruimte voor kaderstelling? Een goede controle begint vóór 1 januari 2015 Decentralisaties in het sociaal domein in Dordrecht Fase 2 van het onderzoek naar de drie Decentralisaties in het sociale

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Apeldoorn. Ede Arnhem

Apeldoorn. Ede Arnhem Lelyst ad Harderw ijk Devent er Apeldoorn Zut phen Wint ersw ijk Ede Arnhem Doet inchem Tiel Nijmegen 1 Kans op krimp Vo geen kans op krimp weing kans op krimp enige kans op krimp kans op krimp onbekend

Nadere informatie

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn:

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: 2013 Goed u allen met zovelen te zien, ook dat is betrokkenheid. Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: Europa en de financiën! Europees werken we samen:

Nadere informatie

Sturen in het sociale domein

Sturen in het sociale domein Rijnconsult Sturen in het sociale domein Ciska Scheidel Programmamanager Decentralisatie Jeugdzorg/ Nieuw Rotterdams Jeugdstelsel DE DECENTRALISATIES: de context 21 Mijn context 3 De decentralisaties 441

Nadere informatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie

Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie Vertrouwenswerk & Cliëntenparticipatie CLIËNTENPARTICIPATIE JEUGD Hoe je jongeren kunt betrekken bij jeugdhulp 1 Bij de transitie van de jeugdzorg is inspraak van belang. Juist jongeren en hun ouders die

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa. Het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jorritsma Rob, 25 november 2013 Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Nadere informatie

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Inleiding Per 1 januari 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de zorg voor jeugdigen. Hieronder vallen de jeugd-ggz

Nadere informatie

Functioneren van de top

Functioneren van de top Hiemstra & De Vries info@hiemstraendevries.nl 030 2523 777 Functioneren van de top onze visie op het vormgeven en ontwikkelen van de topstructuur Recente ontwikkelingen stellen stevige eisen aan het functioneren

Nadere informatie

Flexibel werken en organiseren

Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Inhoud Inhoud Inleiding De kracht van flexibiliteit Differentiatie in ontwikkeling en doorstroom gebaseerd op organisatieverschillen Aspecten

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag Samenvatting Aanleiding en adviesvraag In de afgelopen jaren is een begin gemaakt met de overheveling van overheidstaken in het sociale domein van het rijk naar de gemeenten. Met ingang van 2015 zullen

Nadere informatie

Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014

Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014 Presentatie Decentralisaties voor gemeenteraad 23 juni 2014 Themabijeenkomsten raad 3 D s Aanleiding 3 bijeenkomsten voor de hele raad 1. Juni: Risico s en meicirculaire 2. Augustus: Uitleg over de toegang,

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie