Europa en Noord-Nederland: successen van 10 jaar samenwerking

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Europa en Noord-Nederland: successen van 10 jaar samenwerking"

Transcriptie

1 Europa en Noord-Nederland: successen van 10 jaar samenwerking

2 SNN projectenboek Woord vooraf Als onderdeel van een oude handelstraditie met Duitsland, Polen, de Baltische Staten en het gebied rond Sint Petersburg, ligt Noord-Nederland in het hart van Europa. De regio vormt het verbindingsgebied dat ruimtelijk en economisch nieuwe kansen biedt voor Europa. Achterstanden en een gevoel van periferie maakten echter dat deze verbinding niet optimaal functioneerde; ik spreek nu over een periode die inmiddels geruime tijd achter ons ligt. Door langdurige samenwerking tussen de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe, de steden Groningen, Leeuwarden, Emmen en Assen, kennisinstellingen en ondernemingen zijn we er namelijk in geslaagd om het genoemde faseverschil in arbeidsplaatsen ten opzichte van de rest van Nederland grotendeels weg te werken. Het noorden heeft aantoonbaar meer en betere banen, minder werkloosheid en maakt de overstap naar een kenniseconomie. Deze sprong voorwaarts kon Noord-Nederland maken door bijdragen van nationale, regionale en lokale overheden, private investeringen en ook met behulp van Europese fondsen. Sinds 2000 worden in het noorden van Nederland twee Europese subsidieprogramma s uitgevoerd: het Enkelvoudig Programmeringsdocument (EPD) Noord-Nederland, en het Operationeel Programma (OP) Noord, dat nog doorloopt tot en met Tezamen zijn deze programma s goed voor een investering van 526 miljoen euro uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Nog mooier is dat hierdoor nog eens een veelvoud van dit bedrag aan investeringen van andere partijen werd uitgelokt, waardoor in totaal ruim een miljard euro in het noorden van Nederland werd geïnvesteerd. Om versnippering te voorkomen en de aandacht te focussen heeft Noord- Nederland stevig ingezet op drie prioriteiten: innovatie, ondernemerschap en kenniseconomie, attractieve regio s en attractieve steden. Binnen deze drie prioriteiten lag de focus op een aantal speerpunten, te weten energie, healthy ageing, watertechnologie, (multi)sensortechnologie en agribusiness. Ik noem in dit verband alvast enkele paradepaardjes waarover u elders in dit boek meer kunt lezen: de stichting Energy Valley, die de energiebedrijvigheid in Noord- Nederland verder wil verstevigen en een bijdrage wil leveren aan het oplossen van het klimaatprobleem. Het samenwerkingsverband Healthy Ageing Network Noord-Nederland waarin inmiddels tientallen bedrijven, kennisinstellingen en overheden hun krachten hebben gebundeld. Het topwetenschappelijk instituut Wetsus dat in het middelpunt staat van de ontwikkeling Noord-Nederland heeft stevig ingezet op drie prioriteiten: innovatie, ondernemerschap en kenniseconomie, attractieve regio s en attractieve steden. Woord vooraf

3 2 van een waterhub in Leeuwarden. En last but not least een initiatief op het gebied van sensortechnologie: LOFAR, de grootste radiotelescoop te wereld die ook interessante toepassingsmogelijkheden biedt voor geofysici, meteorologen en landbouwonderzoekers. Behalve een hoog ambitieniveau hebben deze projecten met elkaar gemeen dat ze niet in isolement worden uitgevoerd maar in nauwe samenwerking met de rest van Europa. Het grote succes van al deze projecten is dat Noord-Nederland van een achterstandsregio is uitgegroeid naar een regio die op tal van punten zelfs een voorsprong heeft op de rest van Nederland en Europa. De aanpak in Noord- Nederland toont aan dat langdurige samenwerking, focus op een beperkt aantal prioriteiten, en een gezamenlijke investering van Brussel, het Rijk, provincies en gemeenten kan resulteren in het ontstaan van een van de krachtregio s van Europa. Hoewel ik bijzonder tevreden ben over de behaalde successen in de afgelopen tien jaar, zijn we er nog niet. De komende jaren blijft de ambitie van Noord- Nederland zich richten op de vijf eerdergenoemde speerpunten, waarbij de nadruk nog meer komt te liggen op het creëren van nieuwe hoogwaardige werkgelegenheid en het uitbouwen van de samenwerking met Noord- Duitsland. De steun van Europa blijft bij dit alles onverminderd belangrijk: onze speerpunten zijn nog niet voldoende tot volle wasdom gekomen en het private kapitaal is niet toereikend om ze daarbij afdoende te ondersteunen. Wel beseffen alle betrokkenen in Noord-Nederland: we zijn gegroeid en we worden nog sterker! Vanuit deze kracht presenteren we u met trots de projecten in dit boek, die elk op hun eigen wijze bijdragen aan de toekomst van Noord-Nederland. We zijn gegroeid en we worden nog sterker! M.J. van den Berg Commissaris van de Koningin in Groningen

4 SNN projectenboek Inleiding Om de ruimtelijk-economische structuur in het Noorden te versterken, voert het SNN, als managementautoriteit voor Brussel, subsidieprogramma s uit die mede gefinancierd worden met een bijdrage uit het Europees Fonds Regionale Ontwikkeling (EFRO). Van 2000 tot en met 2006 voerde het Noorden het EPD (Enkelvoudig Programmeringsdocument) uit. Voor de uitvoering van het EPD is door de Europese Commissie een EFRO budget beschikbaar gesteld van Door bijdragen van nationale, regionale en lokale overheden en investeringen van private partijen werd voorzien dat dit bedrag zou oplopen tot een totale investering in Noord- Nederland van ruim 924 miljoen euro. Wanneer de balans wordt opgemaakt na bijna tien jaar programmauitvoering blijkt dat er een totale overheidsinvestering van ruim een miljard euro is gepleegd met een EFRO bijdrage van ruim 355 miljoen euro. Dit betekent dat het EFRO budget nagenoeg volledig is besteed en dat hiermee ruim 15% meer investeringen zijn uitgelokt dan voorzien. Het programma heeft de uitvoering van projecten mogelijk gemaakt die duidelijk voorzagen in een behoefte in de regio. Zowel de publieke als private sector zijn hun cofinancieringverplichtingen daarbij ruimschoots nagekomen. De resultaten op programmaniveau stemmen tevreden. Uit de sociaaleconomische analyse, aan de hand van tien variabelen, blijkt dat het Noorden op de meeste aspecten vooruitgang heeft geboekt. In een recent rapport van onderzoeksbureau EIM* wordt geconcludeerd dat het regionale beleid effect heeft gehad, maar dat de achterstand nog niet is verdwenen. Regionaal beleid blijft dan ook nodig. Leeswijzer De weergegeven projecten die u in dit boek aantreft, geven een representatief beeld van het eerste programma (EPD) en het huidige programma tot nu toe (OP Noord). De projecten worden per programma en per prioriteit beschreven, zodat er een logische opbouw in zit. Het EPD zette in op onderstaande prioriteiten: prioriteit 1 Versterking marktsector prioriteit 2 Ontwikkeling stedelijke kernen prioriteit 3 Kennis, innovatie, arbeidsmarkt Het OP Noord stelt de prioriteiten als volgt: prioriteit 1 Innovatie, ondernemerschap, kenniseconomie prioriteit 2 Attractieve regio s prioriteit 3 Attractieve steden Het huidige subsidieprogramma, het Operationeel Programma Noord, loopt vanaf 2007 tot en met Voor dit programma is een EFRO budget van bijna 170 miljoen ter beschikking gesteld. *EIM (2010) Regionaal economisch beleid voor Noord-Nederland, Zoetermeer Europa investeert in de toekomst. Deze uitgave en alle projecten komen tot stand met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.

5

6 Enkelvoudig Programmerings- document (EPD)

7

8 SNN projectenboek 7 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1a Verbetering vestigingsvoorwaarden bedrijven Mét ondernemers, voor ondernemers Zelfs in de naam van het herstructureringsproject is de vergaande samenwerking vervat: Bargermeer Herstructureren Collectief Ondernemen, afgekort Bahco. Gemeente Emmen en de ondernemers van Bargermeer hebben zich samen sterk gemaakt om een langetermijnvisie te ontwikkelen voor het bedrijventerrein, dat nodig aan modernisering toe was. Hoewel het projectplan tot 2020 doorloopt, zijn de overduidelijke resultaten nu al te zien. Met een oppervlak van 650 hectare, ruim 450 actieve bedrijven en ruim werknemers is Bargermeer het grootste bedrijventerrein van Noord-Nederland en een van de belangrijkste economische peilers van de gemeente Emmen. Alle reden dus voor de gemeente, de provincie Drenthe en de ondernemers zelf om in 2002 de schouders er gezamenlijk onder te zetten om een beter ondernemersklimaat te scheppen. Er werd een complete projectorganisatie opgetuigd, vertelt programmamanager Wouter Smid van de gemeente Emmen, met een projectgroep en een stuurgroep waar ook het bedrijfsleven in zit. Daardoor zijn de lijnen kort en wordt alles echt in gezamenlijkheid uitgedacht en uitgewerkt. Toekomstvisie Bahco houdt niet alleen een moderniseringsslag in, maar ook het door de overheid en het bedrijfsleven samen ontwikkelen van een toekomstvisie voor Bargermeer. Het programma loopt tot en met 2020 en is gesplitst in korte termijn ( ), middellange termijn ( ) en lange termijn ( ). Fase 1 bestond vooral uit het verbeteren van de bereikbaarheid, het vernieuwen van wegen en ondergrondse infrastructuur, en het opzetten van een professionele vereniging voor parkmanagement. In fase 2 werd dit alles verder uitgewerkt. De nadruk lag op duurzaamheid, optimaal ruimtegebruik en bereikbaarheid. Ook fase 3 is al gestart en legt het accent op gebiedsgerichte ontwikkeling. Dat betekent integrale ontwikkeling van verschillende deelgebieden, waarbij het accent meer op private investeringsprojecten ligt. Investeren Omdat er enorme bedragen met het project gemoeid waren, was EU-subsidie bij elke fase onmisbaar. Wouter Smid: Vooral de eerste keer dat onze aanvraag gehonoreerd was, voor Bahco fase 1, herinner ik me nog goed. De partijen realiseerden zich: dit is een reëel project! Dat was een belangrijk moment. Het mooie is: doordat de overheden bereid zijn om te investeren, wil ook het bedrijfsleven dat doen. Ondernemers verhuizen niet meer, maar gaan nieuwbouw plegen op de bestaande locatie. Daardoor blijft werkgelegenheid behouden en wordt de ruimte beter benut. De actieve ondernemersvereniging, die in fase 1 werd opgericht en nu al bijna driehonderd leden heeft, doet de rest. De leden kennen elkaar en ondernemen met elkaar. Daardoor blijft ook de omzet voor deze regio behouden. Er is dynamiek ontstaan; men is trots op Bargermeer. Naam project Bahco, herstructureren bedrijventerrein Bargermeer Emmen, fase 2 Looptijd van het project Juni juni 2008 Partners in het project Gemeente Emmen, provincie Drenthe, Vereniging Parkmanagement Bargermeer, Emmtec Services, ministerie van Economische Zaken. EU-bijdrage Doelstelling van het project Fase 2: ruimte-intensivering, verbeteren bereikbaarheid, duurzaamheid. Totaalproject: functionele segmentering van Bargermeer, het uitbouwen van de ruimtelijke kwaliteit, het stimuleren van duurzame bedrijfsprocessen, het scheppen van blijvend rendement. Resultaat van het project Een toekomstbestendig bedrijventerrein met en door ondernemers: 100 hectare gerevitaliseerd bedrijventerrein; 19 hectare nieuw aangelegd bedrijventerrein; 4 km nieuw of substantieel verbeterde fiets- en wandelroutes; 65 bruto gecreëerde werkgelegenheid in fte s; 187 tijdelijke werkgelegenheid in mensjaren; 25 miljoen uitgelokte investeringen. Bahco, Wouter Smid

9

10 SNN projectenboek 9 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1a Verbetering vestigingsvoorwaarden bedrijven Een schat aan gezondheidsinformatie Waarom wordt de een gezond oud en krijgt de ander al vroeg in het leven één of meerdere chronische ziekten? Om daar achter te komen volgt het project LifeLines van het UMCG sinds eind 2006 de gezondheidscarrière van een groep deelnemers die uiteindelijk moet uitgroeien tot personen. Dit zal resulteren in een enorme medische databank waar wetenschappers een schat aan gezondheidsinformatie kunnen vinden. Bij het ontstaan van chronische aandoeningen zoals astma of nierziekten spelen enerzijds erfelijke factoren een rol, en anderzijds omgevingsfactoren zoals voeding, lichamelijke inspanning en werkomstandigheden. Al deze factoren hebben op onnavolgbare wijze met elkaar te maken, vertelt hoogleraar Endocrinologie Bruce Wolffenbuttel van het UMC Groningen. Om te begrijpen hóé deze factoren precies op elkaar inwerken en welke invloed ze hebben, volgt het project LifeLines langdurig de gezondheid van een zeer grote groep mensen uit meerdere generaties. Uiteindelijk moeten er deelnemers zijn. Van hen zal minimaal dertig jaar lang lichaamsmateriaal verzameld worden waaruit onder andere DNA- en eiwitprofielen kunnen worden afgeleid en een gezondheidsprofiel kan worden opgesteld. Familierelaties Het onderzoek wordt bewust uitgevoerd onder Friezen, Drenten en Groningers. De bevolking hier is voor dit soort onderzoek zeer geschikt, legt Wolffenbuttel uit, omdat ze representatief is voor Noordwest-Europa en in de loop van meerdere eeuwen relatief stabiel is gebleven. We werven de deelnemers via huisartsen, en hopen vervolgens dat zij ook hun familieleden aanmelden voor het onderzoek. Juist familierelaties zijn namelijk interessant omdat daarmee ook genetische verbanden zijn bloot te leggen. Elke vijf jaren vragen we de deelnemers om deel te nemen aan een medisch onderzoek, dat bestaat uit het invullen van uitgebreide vragenlijsten, het verrichten van lichamelijk onderzoek, en het uitvoeren van bloed- en urineonderzoek. Alle gegevens en het verzamelde lichaamsmateriaal worden geanonimiseerd opgeslagen in een medische databank. Internationaal LifeLines past in de jarenlange ambitie van het UMCG om kennis te vergaren over gezond ouder worden. Het sluit naadloos aan bij Healthy Ageing (zie elders in dit boek) en de oprichting van het onderzoeksinstituut ERIBA (European Research Institute on the Biology of Ageing), dat onderzoek gaat doen naar de biologische factoren die betrokken zijn bij veroudering. Ook wetenschappers van Naam project Medische databank Noord-Nederland LifeLines, fase 1a Looptijd van het project Fase 1a: januari juni 2008 Partners in het project Universitair Medisch Centrum Groningen, Rijksuniversiteit Groningen EU-bijdrage Doelstelling van het project Kennis vergaren over gezond ouder worden. Resultaat van het project Eind 2010 zijn er elf onderzoekslocaties in Noord-Nederland en ruim deelnemers aan het grootschalige bevolkingsonderzoek LifeLines. Dit aantal moet in de loop der komende jaren uitgroeien naar deelnemers. Healthy Ageing en ERIBA zullen gebruikmaken van de database van LifeLines, weet Wolffenbuttel. Overigens alleen met een goedgekeurd onderzoeksprotocol. Daardoor krijgt LifeLines een internationale uitstraling en dat is natuurlijk zeer goed voor het imago van en de werkgelegenheid in de regio. De Europese subsidie heeft bij dit alles een heel belangrijke rol gespeeld. We konden in 2006 met LifeLines starten omdat vooral het politieke moment er toen was. Zonder dat begin was LifeLines waarschijnlijk nog niet waar het nu is. LifeLines, Bruce Wolffenbuttel

11

12 SNN projectenboek 11 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1a Verbetering vestigingsvoorwaarden bedrijven Klaar voor de toekomst De ouderdom komt met gebreken. Deze uitspraak geldt niet alleen voor mensen, maar ook voor industrieterrein Leeuwarden-West, opgericht vlak na de Tweede Wereldoorlog. In 2004 waren de middelen gevonden om dit terrein rigoureus op te knappen zodat het weer aan de eisen van de huidige tijd voldoet. Lange tijd was industrieterrein Leeuwarden-West het grootste bedrijvengebied van Fryslân. Het werd vanaf 1948 ontwikkeld om allerlei soorten bedrijven te huisvesten, ook de zwaardere industrie. Daarvoor was de locatie dan ook uitstekend geschikt: tegen het spooremplacement aan gebouwd en met stamspoorlijnen naar het bedrijventerrein om te laden en te lossen. In de huidige tijd werden deze oude rails niet meer gebruikt, vertelt hoofd Economische Zaken Henk Besselse van de gemeente Leeuwarden. Toenemende leegstand op het terrein zorgde ervoor dat het terrein niet meer in de gunst was bij nieuwe bedrijven. Bedrijven die er al gevestigd waren vertrokken, waardoor de leegstand nog groter werd. Om deze negatieve spiraal te doorbreken schreven we al in 1995 een revitaliseringsplan voor Leeuwarden-West. In 2004 hebben we het plan laten actualiseren, waarna het daadwerkelijk in gang gezet kon worden. Financiering Een belangrijke motor daarbij was de EFRO-subsidie, onderdeel van een grotere Kompas-bijdrage. In totaal bedroeg deze een derde van de totale financiering, aldus projectcontroller Homme de Jong. Dit was een essentieel bedrag. Naast inbreng van gemeente en provincie hebben we ook de bedrijven om een vrijwillige bijdrage gevraagd. Daarvoor heeft het bestuur van de bedrijvenvereniging op kavelniveau met de betrokken ondernemers gesproken. Men kon individuele wensen aangeven, en alles werd beklonken in een officiële overeenkomst. Dit traject heeft bijna twee jaar geduurd maar uiteindelijk deed 65 procent van de bedrijven mee, voor een bedrag van zes ton. Een uitstekend resultaat. Belangrijk In het kader van het project werden 190 hectare bruto bedrijventerrein gerevitaliseerd, circa zes kilometer weg heringericht, een verdiepte tunnel gerealiseerd evenals bijna drie kilometer gescheiden rioolstelsel. Een belangrijk onderdeel van het project was ook de herstructurering van oude panden, veelal door aankoop, sloop en heruitgifte van de grond. Verder werd door de uitvoering van het project vijf hectare nieuw uitgeefbaar bedrijventerrein gecreëerd. Om ervoor te zorgen dat het terrein niet opnieuw zal verpauperen, werd daarnaast aandacht gegeven aan verbeterd parkmanagement. Leeuwarden-West is zeer belangrijk voor de regio, weet Henk Besselse. Door de revitalisering hebben we de bestaande arbeidsplaatsen, ruim drieduizend stuks, weten te behouden en zelfs uit te breiden. De komende tijd zal de ontsluiting van het gebied nog beter worden, want we zijn nog bezig met de infrastructuur en de aanleg van de Westelijke Invalsweg. Dat zal ongetwijfeld weer een nieuwe impuls teweegbrengen. Naam project Revitalisering industrieterrein Leeuwarden-West Looptijd van het project Partners in het project Provincie Fryslân, gemeente Leeuwarden, bedrijvenvereniging Leeuwarden-West EU-bijdrage Doelstelling van het project Het zodanig revitaliseren van het bedrijventerrein Leeuwarden-West, dat het voldoet aan de huidige en toekomstige eisen en er extra uitgeefbare gronden beschikbaar komen. Hierdoor wordt de economische ontwikkeling in termen van werkgelegenheid gestimuleerd. Resultaat van het project Met de realisatie van het project zijn circa 600 structurele arbeidsplaatsen en 182 mensjaren tijdelijke werkgelegenheid gecreëerd en ruim 3000 arbeidsplaatsen behouden. Industrieterrein Leeuwarden-West, Homme de Jong

13

14 SNN projectenboek 13 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1c Versterking toeristische infrastructuur De nummer één watersportprovincie Voortaan is het lekker doorvaren in Fryslân. Sinds 2001 is de provincie Fryslân op grote schaal bezig het watersportgebied aantrekkelijker te maken door vele kilometers vaarroute te verbeteren, evenals de bijbehorende infrastructuur. De aanpak werpt nu al zijn vruchten af, niet in de laatste plaats te merken aan de positieve reacties van waterrecreanten. Het was een typisch geval van de wet van de remmende voorsprong, aldus programmamanager Jaap Goos van de provincie Fryslân: doordat Fryslân al zó lang de naam van watersportgebied had, ontstond een sleets imago en werd de provincie ingehaald door nieuwe, goed geoutilleerde gebieden in bijvoorbeeld Duitsland. We raakten achterop, aldus Jaap Goos. Het was zaak om onze watersportprovincie weer aantrekkelijk te maken en daarmee ook de economie te stimuleren. De provincie was daarom aanjager en initiatiefnemer om in Het Friese Merenproject samen met 24 gemeenten en vele andere partners gezamenlijk de schouders eronder te zetten. Samenwerking was een absolute voorwaarde, want als je bijvoorbeeld de bruggen gaat verhogen zodat er grotere boten onderdoor kunnen, moet dat natuurlijk wel op het héle vaartraject gebeuren. Gelukkig was er een breed draagvlak. verhoogde en nieuwe bruggen. Daarnaast werd 225 kilometer vaarroute gebaggerd en 124 kilometer vaarroute verdiept, en werden vijf watersportplaatsen en jachthavens verbeterd. Ook de natuur wordt niet vergeten, want economie en ecologie gaan in dit project hand in hand. Al met al werd in deze eerste fase voor 234 miljoen euro aan werken uitgevoerd, waarvan Europa 39 miljoen bijdroeg. Dat lijkt relatief weinig maar het was nou juist de motor om dingen aan te jagen, vindt Goos. Daarnaast heeft EZ 14, de gemeenten 41 en de provincie 88 miljoen euro bijgedragen. Impact Hoewel nog lang niet ten einde, heeft de aanpak nu al resultaat opgeleverd. In 2015 willen we dertig procent meer werkgelegenheid zien; daarvan hebben we nu al negentien procent gerealiseerd. Ook merken we dat toeristen en watersporters de verbeteringen signaleren en waarderen, het heeft dus echt impact wat we doen. In fase twee gaan we de investeringen verzilveren; het rendement moet omhoog. De toegangspoorten naar Fryslân worden verbeterd, en we willen dat de toeristenbestedingen in de dorpen en steden met honderdvijftig procent gaan groeien. Verder gaan we ons nog meer richten op innovatie, natuur en duurzaamheid, bijvoorbeeld door elektrisch varen te bevorderen. We hebben dus nog genoeg te doen. Naam project Het Friese Merenproject, fase 1 Looptijd van het project Fase 1: Fase 2: Partners in het project Provincie Fryslân, 24 gemeenten, eigenaren/beheerders van jachthavens, recreatieschap De Marrekrite, HISWA, RECRON, Wetterskip Fryslân, het Watersportverbond en natuurorganisaties. EU-bijdrage Doelstelling van het project Provincie Fryslân aantrekkelijker maken als watersportgebied en daarmee de regionale economie stimuleren. Resultaat van het project Als Het Friese Merenproject in 2015 ten einde is moet de werkgelegenheid met dertig procent gestegen zijn, moet de leefbaarheid en het vestigingsklimaat in Fryslân verbeterd zijn, is de watersport veel duurzamer geworden en zijn natuur en landschap versterkt. Eerste fase Het accent in de eerste fase lag op het verbeteren van de infrastructuur en de watersportvoorzieningen. Er werden 1600 aanlegplaatsen gerealiseerd met elektriciteit en moderne sanitaire voorzieningen, vijf aquaducten en zestig Het Friese Merenproject, Jaap Goos

15

16 SNN projectenboek 15 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1c Versterking toeristische infrastructuur Open perspectief voor Veenhuizen Werk en bid. Orde en tucht. Ook wie alleen over de N919 lángs Veenhuizen is gereden, heeft ze ongetwijfeld gezien: de huizen met de stichtelijke spreuken op de gevels. De bijzondere cultuur-historische en maatschappelijke betekenis die hierachter zit is het waard om behouden en bekeken te worden. Om dat te bereiken werd een omvangrijk Masterplan geschreven. De geschiedenis van Veenhuizen gaat terug tot rond 1823, toen de Maatschappij van Weldadigheid in Veenhuizen drie grote gestichten oprichtte waar duizenden kansarmen uit de grote steden naartoe werden verbannen om heropgevoed te worden. Na ruim dertig jaar eindigde het experiment maar behield Veenhuizen een bijzondere status omdat Justitie er drie grote strafinrichtingen plaatste. Om de strafinrichtingen heen werd een heel dorp gebouwd voor de gezinnen van het gevangenispersoneel. Alleen zij mochten het dorp in en wie met pensioen ging, moest verhuizen. Pas sinds 1981 is Veenhuizen vrij toegankelijk. Toekomstvisie Met deze historische schets begint projectleider Johan Panman van de gemeente Noordenveld zijn actuele verhaal over het Masterplan Veenhuizen. Vanaf 1981 trok Justitie zich terug achter de hekken van de strafinrichtingen en moest een nieuwe bestuurlijke balans gevonden worden. Ondanks veel gesprekken tussen het rijk, de provincie Drenthe en de gemeente Noordenveld verpauperde de openbare ruimte en stonden gebouwen jarenlang leeg. In 2001 hebben we met elkaar gezegd: zo kan het niet langer. Het Ontwikkelingsbureau Veenhuizen werd opgericht en er kwam een toekomstvisie. Dat was de bakermat van het latere Masterplan Veenhuizen. Nieuwe bestemming De rode draad in het Masterplan was om het cultuurhistorische erfgoed van Veenhuizen te behouden en economisch een nieuwe impuls te geven, en toekomstperspectief te bieden aan de 1100 inwoners. Sindsdien werd 55 miljoen euro geïnvesteerd in het gevangenisdorp. Drie grote complexen hebben een nieuwe bestemming gevonden, in lijn met hun vroegere functie. In de voormalige gebouwen van Justitie kwamen met behulp van de Europese subsidiegelden onder meer bed- and breakfast - woningen rond het Gevangenismuseum, en in het Hospitaalcomplex zijn een hotel-restaurant en een medische kliniek ondergebracht. Verder zijn parkeerplaatsen aangelegd, een ontmoetingscentrum voor cultuurtoerisme en overige recreatief-toeristische infrastructuur gerealiseerd. De gemeente voerde in deze periode ook diverse projecten uit, onder andere op het gebied van sport, cultuur en dorpsvernieuwing. Vertrouwen We hebben ontzettend veel bereikt, stelt Johan Panman met genoegen vast. Zo hebben we nieuwe werkgelegenheid gecreëerd met uitzicht op verdere groei en zijn we een factor van belang geworden in het noordelijk toeristisch product. We merken dat iedereen vertrouwen heeft in de ontwikkeling van Veenhuizen; ondernemers durven te investeren. Door de EU-subsidie is ons project regio-overstijgend geworden. Ook op nationaal niveau ziet men nu het Naam project Masterplan Veenhuizen, deelproject versterking toeristische infrastructuur Looptijd van het project Deelproject: april december 2008 Totaalproject: Partners in het project Provincie Drenthe, gemeente Noordenveld, de Rijksgebouwendienst. EU-bijdrage Doelstelling van het project Sociaal-economisch perspectief voor Veenhuizen Ontwikkeling en behoud van cultuurhistorisch erfgoed Resultaat van het project Structurele werkgelegenheid met kansen voor een verdere groei, een goedlopend Gevangenismuseum en overige toeristische activiteiten, nationale (media) aandacht voor het gebied, met kansen voor een plek op de voorlopige lijst voor het Werelderfgoed. belang om het dorp Veenhuizen als geheel te behouden voor de toekomst. Masterplan Veenhuizen, Johan Panman

17

18 SNN projectenboek 17 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1c Versterking toeristische infrastructuur Bootjes kijken op de Hondsrug De eerste vijftien kilometer van de herstelde vaarverbinding Erica- Ter Apel werden in juni 2010 feestelijk ingewijd. En een feest was het, vertelt projectleider Willem Paas van de provincie Drenthe. Mensen zaten na veertig jaar weer met hun stoeltjes langs de vaart: bootjes kijken! Het enthousiasme is overweldigend. In de jaren tachtig stond het onderwerp al ter discussie: herstel van veenkoloniale waterwegen tussen Erica en Ter Apel. In 2005 kwam het weer serieus op de politieke agenda. Projectleider Willem Paas: Op een cruciaal moment kwamen de Europese middelen in zicht. Deze subsidie vormde het vliegwiel waardoor er genoeg energie was om in 2007 daadwerkelijk met fase 1 te beginnen. Ik vraag me nog steeds af of het project zonder dat laatste zetje wel van start was gegaan want er heerste nogal wat scepsis over het nut van de vaarverbinding. Inspraakavonden Drie naoorlogse bruggen en drie meer dan een eeuw oude sluizen zijn volledig gerenoveerd. Vier dammen zijn vervangen door bruggen en drie bestaande historische bruggen kregen elektrische bediening. De oevers werden voorzien van nieuwe (veelal natuurlijke) oeverconstructies en meerdere wacht- en aanlegvoorzieningen. Hoewel dit pas fase 1 is van het project, merken we nu al wat een effect het op de bewoners rond het kanaal heeft, aldus Paas. Had men vroeger het gevoel in een uithoek van het land te zitten, nu bruist het weer! Alle mensen die uit Duitsland en Groningen naar Drenthe en Overijssel willen varen, en dat zijn er nogal wat, moeten straks namelijk over dit traject. Aansluitend is de gemeente Emmen daarom bezig met een gebiedsontwikkelingsvisie langs de vaarverbinding. Tijdens inspraakavonden mochten bewoners ideeën indienen hoe zij daarop willen inspelen; van deze inspraakmogelijkheid wordt gretig gebruikgemaakt. De ene ontwikkeling lokt de andere uit. Dat was ook heel nadrukkelijk de bedoeling. Beleefkanaal Inmiddels zijn de voorbereidingen voor fase 2 van het project in volle gang. Ook daarvoor is een Europese bijdrage verleend. Fase 2 wordt nog mooier dan fase 1, stelt Willem Paas. Tussen het Veenpark en Bladdersdijk wordt een grotendeels nieuw kanaal gegraven. Als sluitstuk gaan we óver de Hondsruguitloper waarbij we een hoogteverschil van vijf meter moeten overbruggen. Dit gebeurt via de aanleg van een Koppelsluis. Verder gaan we een spaarsluis aanleggen. Koppel- en spaarsluis zijn beide uniek voor de recreatievaart. Het mooie is verder dat we veel gaan doen aan de natuurlijke inpassing van het kanaal en herstel van de naastliggende hoogveengebieden. Er is hier straks van alles te beleven door vele wandel- en fietsvoorzieningen, kleine haventjes en mogelijkheden voor watersport en sportvisserij. En dat alles in het prachtige historische gebied van de Veenkoloniën. We noemen het niet voor niets: het Beleefkanaal. Naam project Vaarverbinding Erica - Ter Apel, fase 1a Looptijd van het project Fase 1a: februari juli 2008 Partners in het project Provincie Drenthe, provincie Groningen, Agenda voor de Veenkoloniën, gemeente Emmen, gemeente Vlagtwedde, Stichting Recreatietoervaart Nederland, Waterschap Velt en Vecht, Waterschap Hunze en Aa s EU-bijdrage Doelstelling van het project Fase 1: herstel van de vaarverbinding tussen Emmer Compascuum Zuid en Ter Apel. Totaalproject: realisatie van een nieuwe vaarverbinding tussen Overijssel, Drenthe en Oost-Duitsland waardoor extra toervaartmogelijkheden ontstaan. Resultaat van het project Upgrading van het kanaal, extra stimulans voor de leefbaarheid van de kernen langs de route, meer eigenwaarde van de bewoners van het gebied. Vaarverbinding Erica - Ter Apel, Willem Paas

19

20 SNN projectenboek 19 Prioriteit 1 Versterking marktsector 1c Versterking toeristische infrastructuur Thuishaven van Friese moderne kunst Het begon in de jaren vijftig van de vorige eeuw met een droom van Thom Mercuur. Een droom over een eigen museum; thuishaven van de Friese moderne en hedendaagse kunst. In november 2004 was het zover: toen opende Museum Belvédère zijn deuren in landschapspark Oranjewoud bij Heerenveen. Hans Wezenaar was als voorzitter van de Stichting Belvédère nauw betrokken bij de realisatie ervan. In het Friese rietlandschap bij Heerenveen staat een langwerpige donkergrijze doos, vrijwel zonder ramen, met uitzondering van het glazen middengedeelte boven het grand canal. Het gebouw is 104 meter lang en 13 meter breed, en past met zijn hoekige vormen wonderwel in het rechtlijnige karakter van zijn omgeving. Het is Museum Belvédère, ontworpen door architect Eerde Schippers en gelegen in landschapspark Oranjewoud. In 1998 kreeg de Stichting Belvédère het voorstel van initiator Thom Mercuur om mee te werken aan de bouw van een museum voor moderne Friese kunst, verhaalt Hans Wezenaar, voorzitter van deze stichting. Aanvankelijk wilden we dit museum naast de uitkijktoren Belvédère in Oranjewoud lokaliseren, vandaar de naam. Uiteindelijk is de locatie gewijzigd naar de rand van Landgoed Oranjewoud, bij de barok aangelegde tuinen. Daarmee werd het een integraal plan, in samenwerking met Staatsbosbeheer: zij namen het voortouw om het park te reconstrueren, wij zorgden ervoor dat het museum er zou komen. grond in. De helft van het benodigde budget van 2,9 miljoen euro werd gesubsidieerd door onder meer het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, EZ en Kompas, gemeente en provincie. Hans Wezenaar: Daarmee was de realisatie van dit voor Fryslân unieke project een feit. We moesten weliswaar aan zeer strikte subsidieregels voldoen maar dat was het wel waard. Niet zonder trots vervolgt hij: Na deze startsubsidie heeft het museum geen enkele overheidssteun meer ontvangen. We kunnen onszelf bedruipen dankzij bedrijfssponsors en vrienden van het museum, de circa bezoekers die Museum Belvédère jaarlijks mag ontvangen en diverse kleinschalige concerten en lezingen die in het museum worden georganiseerd. Combinatie Het unieke van Museum Belvédère is de combinatie tussen cultuur, natuur en architectuur, betoogt Wezenaar. Het gebouw en de collectie zijn niet los te zien van de omgeving. Daarop is de architectuur ook gericht, waarvoor we overigens de prijs BNA Gebouw van het jaar 2006 kregen. Bezoekers kunnen hun bezoek aan het museum verder combineren met een wandeling door het museumpark en de bossen van Oranjewoud. Als hét museum voor Friese twintigste-eeuwse en eigentijdse kunst, versterkt Museum Belvédère het culturele leven in Fryslân, niet in de laatste plaats doordat wij privékunstwerken in bruikleen hebben die anders niet bereikbaar zouden zijn voor het publiek. Naam project Museum Belvédère Looptijd van het project Juni december 2004 Partners in het project Gemeente Heerenveen, Staatsbosbeheer, Stichting Museum Belvedère EU-bijdrage Doelstelling van het project Creëren van een thuishaven voor de Friese moderne kunst, versterken van de culturele invulling van Fryslân. Resultaat van het project Het Museum Belvedère trekt ongeveer bezoekers per jaar en biedt werkgelegenheid aan negentig vrijwilligers en zes vaste krachten. Dankzij partners, sponsors, bedrijven (club van 100) en vrienden kan het museum zonder overheidssteun continueren. Startsubsidie Na goedkeuring door het ministerie van VROM ging in 2003 de eerste paal de Museum Belvédère, Hans Wezenaar

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:??????

voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Koning Willem Alexanderkanaal Een beleefroute voor vaartoeristen, fietsers en wandelaars Tekst:?????? Tekst: Bert Dijenborgh - Foto s: Dianne Dijenborgh 12 Drenthe MagazinE 1216-DM31_ ALEXANDERKANAAL.indd

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

De Veenvaart... Kanaal met een verhaal!

De Veenvaart... Kanaal met een verhaal! Nieuwe Vaarroute! Open vanaf juni 2013 De Veenvaart... Kanaal met een verhaal! Vanaf juni 2013 is Nederland een prachtige vaarverbinding rijker: De Veenvaart. Deze nieuwe route voert door de Drentse en

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht

Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013. Finish in zicht Publiekssamenvatting Jaarverslag 2014 Operationeel Programma Noord-Nederland 2007-2013 Finish in zicht 1 Finish in zicht Noord-Nederland heeft voor de periode 2007-2013 ruim 169 miljoen uit het Europees

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

Aanpassing Inrichtingsplan Gebiedsontwikkeling N381 Drachten - Drentse grens

Aanpassing Inrichtingsplan Gebiedsontwikkeling N381 Drachten - Drentse grens Aanpassing Inrichtingsplan Gebiedsontwikkeling N381 Drachten - Drentse grens Er worden een aantal onderdelen gewijzigd aan het pakket maatregelen voor de Gebiedsontwikkeling N381 Drachten - Drentse grens.

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord

Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord Format voor inhoudelijk eindverslag subsidieprojecten Koers Noord U heeft onlangs een project afgerond dat financieel is ondersteund door het SNN. Voor het SNN is het van groot belang te weten wat de resultaten

Nadere informatie

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : uw vragen over

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Voorwoord. nied mer 8

Voorwoord. nied mer 8 VOOR DE NOORDELIJKE ECONOMIE nied mer 8 Voorwoord Laan Corpus den Hoorn 200 Postbus 779 9700AT Groningen www.snn.eu Colofon SNN in alle Staten is een uitgave van het SNN, namens de provincies Drenthe,

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019

Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 Meerjarenbeleidplan Stichting Centrummanagement Hoogeveen 2015-2019 1. Vraag- en probleemstelling Het huidige meerjarenbeleidplan van de stichting loopt van 2011 tot en met 2014. Sinds een aantal jaren

Nadere informatie

Werken aan de. Veenhuizen boeit en bindt

Werken aan de. Veenhuizen boeit en bindt Werken aan de TOEKOMST van VEENHUIZEN Een duurzame ontwikkeling van Veenhuizen met behoud èn groei van werkgelegenheid, vitalisering van het woon-, werk- en leefklimaat en ruimte voor toerisme en recreatie

Nadere informatie

Hengelo, Hart van Zuid

Hengelo, Hart van Zuid Hengelo, Hart van Zuid Nota Ruimte budget 14,5 miljoen euro Planoppervlak 50 hectare Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ROC van Twente Internationale potentie

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop!

Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek. Forse investering noodzakelijk! Centrum op de schop! Ambitie: Winkelstad PLUS + muziek Goor als winkelhart van de Hof van Twente aangevuld met muzikale elementen: Beeld bepalende elementen (muziekkoepel etc.); Muzikale evenementen (zie Bigband festival);

Nadere informatie

HERBESTEMMINGSINFORMATIE ALGEMEEN

HERBESTEMMINGSINFORMATIE ALGEMEEN HERBESTEMMINGSINFORMATIE ALGEMEEN www.herbestemmingnoord.nl Kenniscentrum Herbestemming Noord Het doel van Kenniscentrum Herbestemming Noord is een duurzame herbestemming tot stand te brengen met een zo

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Meerjarenplan Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Inleiding Dit meerjarenplan is het vervolg op het meerjarenplan 2009 2012. Veel uit het vorige plan is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten

Nadere informatie

verijssel 0 1 OKT 2014 0 1 OKT. 20H provincie PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M a.d. Dat. on tv.

verijssel 0 1 OKT 2014 0 1 OKT. 20H provincie PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M a.d. Dat. on tv. PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M /&*$ Dat. 0 1 OKT 2014 on tv.: Routing a.d. Bijl.: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Herstructurering. Ruimte voor de Brabantse economie. Brabantse Herstructureringsmaatschappij voor Bedrijventerreinen B.V.

Herstructurering. Ruimte voor de Brabantse economie. Brabantse Herstructureringsmaatschappij voor Bedrijventerreinen B.V. Herstructurering Ruimte voor de Brabantse economie Brabantse Herstructureringsmaatschappij voor Bedrijventerreinen B.V. Hoogwaardige, duurzame en voldoende vestigingsruimte voor bedrijven. Dat is een belangrijke

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Dames en heren, Een fantastisch 2013 gewenst! Fijn dat u allemaal gekomen bent, hier in Schouwburg, voor de Deventer nieuwjaarsreceptie. De receptie is een gezamenlijk

Nadere informatie

Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen

Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen Welkomstwoord commissaris van de koningin Max van den Berg viering Russisch Nieuwjaar, 13 januari 2013, provinciehuis Groningen Namens de stuurgroep Noord Nederland Rusland 2013 wil ik graag met u het

Nadere informatie

ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan

ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan ZaanIJ Unieke locaties aan de oevers van de Zaan 2 schiereiland de Hemmes (Wijde Zaan) Unieke locaties aan de oever van de Zaan De Metropoolregio Amsterdam heeft een grote aantrekkingskracht op mensen

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 juni 2012. Verkorte versie wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 1 Wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 In de wijkvisie

Nadere informatie

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie?

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? In deze factsheet staat de beleving over het wonen en over het recreëren in Groningen centraal. Het gaat om hoe de inwoners

Nadere informatie

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening (ook als ontmoetingsplek) in de binnenstad. Cultuurparticipatie Kernfuncties leren, lezen en informeren bieden voor burgers mogelijkheden

Nadere informatie

panel: : Stadsvisie 2030

panel: : Stadsvisie 2030 Uitkomsten 1 e peiling Enkhuizer stadspanel panel: : Stadsvisie 2030 Concept, 4 februari 2009 Samenvatting Inwoners van de gemeente Enkhuizen hebben in januari 2009 op verzoek van het gemeentebestuur hun

Nadere informatie

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Nieuwe Hollandse Waterlinie Nota Ruimte budget 35 miljoen euro Planoppervlak 300 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Nieuwe Hollandse Waterlinie Stevige nieuwe ruggengraat voor de Linie De Nieuwe Hollandse

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius)

Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius) Vergadering: 3 december 2013 Agendanummer: 9 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: P. Broeksma Behandelend ambtenaar J.Samplonius, 0595 447745 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J.Samplonius) Aan

Nadere informatie

Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder:

Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder: Raadsvoorstel nr.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Raad d.d.: 8 september 2009 Budgethouder: Corsa registratienr. : 09.29710 2 de Budgethouder: Onderwerp: Financiële dekking: Financiële dekking revitalisering

Nadere informatie

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK PROJECT UITGELICHT: HET GROOT ZIEKENGASTHUIS IN S-HERTOGENBOSCH OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK Maakt werk van leegstand Hoofdkantoor Dr. Kuyperstraat 9 2514 BA Den Haag T: 070 335 20 30 F: 070 347 07 77 3 Oud

Nadere informatie

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden

Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden Martijn Al landschapsarchitect Peter de Ruyter landschapsarchitect Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden Blokhuisplein (foto: Ruben van Vliet). Aan de rand van de binnenstad van

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

OPDRACHT "CITYMARKETING"

OPDRACHT CITYMARKETING OPDRACHT "CITYMARKETING" Ting Yuen 0777483 DE OPDRACHT "CITY MARKETING" Achtergrondinformatie Rotterdam is een multiculturele stad en er valt veel te doen. Je kunt er behalve veel winkelen ook aan sightseeing

Nadere informatie

nummer 23 van 2005 Vaststelling Beleidsregels bij het Kader voor projectontwikkeling kijk

nummer 23 van 2005 Vaststelling Beleidsregels bij het Kader voor projectontwikkeling kijk nummer 23 van 2005 Vaststelling Beleidsregels bij het Kader voor projectontwikkeling ICT in Drenthe: een economische kijk Besluit van gedeputeerde staten van Drenthe van 22 februari 2005, kenmerk 5.3/2005001126,

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij

Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij 2004-98 Subsidiëring Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland ten behoeve van de Drentse Participatie Maatschappij Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Bestuur, Financiën

Nadere informatie

stads- en landschapsontwerp Werken Westerkade 9 3511 HA Utrecht 030 280 3500 info@burotopia.nl www.burotopia.nl

stads- en landschapsontwerp Werken Westerkade 9 3511 HA Utrecht 030 280 3500 info@burotopia.nl www.burotopia.nl Tatelaar Zevenaar Project: Herstructurering bedrijventerrein Tatelaar, Zevenaar (32 ha) tot een consumentgericht bedrijventerrein. Opdracht: Ontwikkelen van masterplan voor herprofilering en revitalisering

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar.

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. Naar Groningen 2.0 Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. In het laatste jaar van deze statenperiode

Nadere informatie

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst?

Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Veghel, het voorbeeld voor binnensteden van de toekomst? Trots maakte wethouder Jan Goijaards van Veghel de resultaten bekend van de renovatie van het winkelgebied van Veghel: 22 nieuwe winkels erbij in

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Maastricht Airport Aviation Valley

Maastricht Airport Aviation Valley FIRST CLASS BUSINESS Wat is Aviation Valley? In het zuiden van Nederland spreidt Aviation Valley zijn vleugels. Binnen een dynamisch werkgebied, waarin economische activiteiten volledig in balans zijn

Nadere informatie

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Afgelopen jaar bent u geïnformeerd over de mogelijkheden voor aanleg van glasvezel in de buitengebieden van de gemeenten Ommen en Hardenberg. In de tweede

Nadere informatie

2.3 Programma 3: De werkende gemeente

2.3 Programma 3: De werkende gemeente 2.3 Programma 3: De werkende gemeente Wat willen we bereiken? Algemeen Als gemeente kiezen we voor een strategische focus op werken en leren. Door het versterken van de economische ontwikkeling in onze

Nadere informatie

Projectplan: Leisure Poort Lemmer. Het Nieuwe Hart van Lemmer

Projectplan: Leisure Poort Lemmer. Het Nieuwe Hart van Lemmer Projectplan: Leisure Poort Lemmer Het Nieuwe Hart van Lemmer Lemmer wil een Nieuw Hart Het Nieuwe Hart van Lemmer 2 Inhoudsopgave Lemmer in beweging Masterplan Toegangspoort Lemmer Lemmer in beweging in

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Concept begroting 2009

Concept begroting 2009 Concept begroting 2009 Colofon Datum/versie: april 2008 Documentnaam: concept begroting 2009 Opgesteld door: Ondersteund door: stuurgroep Regio Groningen-Assen projectbureau Regio Groningen-Assen Status:

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf

WimWaanders: het overbrengen van cultuur is van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten een boost? Crowdfunding ambassadeurs voor je bedrijf WIM Wim Waanders: het overbrengen van cultuur is ÉÉN van mijn drijfveren Geven nieuwe concepten de BINNENSTAD een boost? een initiatief van FLYNTH: Crowdfunding CREËERT ambassadeurs voor je bedrijf Nummer

Nadere informatie

nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle

nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle nieuwsbrief - april 2013 Spoorzone Zwolle De spoorzone Zwolle: nu nog verscholen achter bussen, auto s, fietsen, hoge loopbruggen en bouwputten, maar straks de place-to-be in Zwolle. Dit gebied is een

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245.

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245. Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245 Jaarplan 2014 INHOUD 1 KORTE BESCHRIJVING PRESENT 2 ALGEMENE DOELSTELLING 2 2

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Europa wil slim, duurzaam en inclusief

Europa wil slim, duurzaam en inclusief Europa wil slim, duurzaam en inclusief Noord-Nederland bereidt zich intensief voor op de Europese programma s in de periode 2014 2020. Het SNN biedt u met dit bericht inzicht in voortgang en verwachtingen.

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Kwaliteitsimpuls kantoren

Kwaliteitsimpuls kantoren 10 maart 2014, Festival Leegstaand Vastgoed Kwaliteitsimpuls kantoren Sjef de Pont, hoofd afdeling Economische Zaken, sector Stadsontwikkeling Opzet workshop Situatie s-hertogenbosch Onze aanpak: Impuls

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

rhenen schets-museumkwartier deel 1

rhenen schets-museumkwartier deel 1 rhenen schets-museumkwartier deel 1 Opdrachtgever: Gemeente Rhenen Stedenbouwkundig ontwerp: Aad Trompert, Amersfoort Architectuur: Van Leeuwen Architecten, Veenendaal 2 mei 2011 rhenen museumkwartier

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

Goud in handen. Oude plekken en scheppen ruimte voor nieuwe ideeën

Goud in handen. Oude plekken en scheppen ruimte voor nieuwe ideeën Goud in handen Oude plekken en scheppen ruimte voor nieuwe ideeën eën Hoeveel aandacht besteedt u eigenlijk aan cultuurhistorie, monumenten, musea of archeologie? Of aan religieus en industrieel erfgoed?

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving.

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Inleiding De tender voor de voormalige Eurobioscoop heeft als doel de kwaliteiten van het bijzondere gebouw weer een rol te laten spelen in de nieuwe

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

CIVIC CROWDFUNDING VOOR EINDHOVEN

CIVIC CROWDFUNDING VOOR EINDHOVEN Raadsnummer 15R6401 CIVIC CROWDFUNDING VOOR EINDHOVEN Inleiding Crowdfunding is een vorm van financiering voor projecten en ondernemingen. Een grote groep mensen legt een klein bedrag in om een project

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : Bijlage : Onderwerp : digitale

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Werkende bedrijventerreinen

Werkende bedrijventerreinen Werkende bedrijventerreinen Dr. Cees-Jan Pen, programmamanager Platform31/Lector Vastgoed Fontys 1 Mijn agenda Bedrijventerreinen hoger op de politieke agenda: banen, mkb, leefbaarheid, economisch belang

Nadere informatie

Ruimtelijke scenario s

Ruimtelijke scenario s Ruimtelijke scenario s Remco Looman, Marjolein Pijpers-van Esch, Heleen Bothof, Jos Jonkhof, Valerie Koppelle Een collectief van ontwerpers heeft gedurende het project Gebruik de Lege Ruimte de ruimtelijk

Nadere informatie

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Gelukkig heeft Noord-Nederland nog de ruimte. Ruimte om te leven en ruimte om te ondernemen. Nu en in de toekomst. Op zoek naar de kansrijke ruimte 1

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noord-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noord-Nederland (*1. m²) 46.787 643 973 1.222 Drenthe Friesland Groningen Overig Nederland De drie noordelijke

Nadere informatie

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg?

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? 1 Inhoud 3 Waarom bouwen op Sprokkelenburg? 4 Ligging van Sprokkelenburg 6 Het plan Sprokkelenburg 8 Kies uw kavel 8 Zelf bouwen op Sprokkelenburg 9 Stappenplan 11 Kavelpaspoort

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022

Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022 voorstel voor Growing Green Citizens Kansen in Meedoen voor Floriade2022 Voorstellen van de bewoners van Almere Centrum in het kader van de Floriade Aan Van : Gemeente Almere Wethouders Ed Anker en Henk

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Nota Ruimte budget 25 miljoen euro Planoppervlak 33 hectare Nijmegen Waalfront Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Synergie tussen stad en water De directe ligging

Nadere informatie

Kiwanis. Groningen SERVING THE CHILDREN OF THE WORLD. Kiwanis Huis Martini Ziekenhuis Groningen

Kiwanis. Groningen SERVING THE CHILDREN OF THE WORLD. Kiwanis Huis Martini Ziekenhuis Groningen Kiwanis Groningen SERVING THE CHILDREN OF THE WORLD Kiwanis Huis Martini Ziekenhuis Groningen Wat is Kiwanis? Kiwanis is een wereldwijde organisatie van vrijwilligers verenigd in serviceclubs die zich

Nadere informatie