Capability Maturity Model. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Capability Maturity Model. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V."

Transcriptie

1 Capability Maturity Model Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

2 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING ALGEMEEN VERSIEBEHEER...FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. 2 CMM: HET MODEL ONTSTAANSGESCHIEDENIS OPBOUW VAN HET MODEL SOFTWARE PROCESS ASSESSMENT EN SOFTWARE CAPABILITY EVALUATION BESCHRIJVING VOLWASSENHEIDSNIVEAUS LEVEL 1: INITIAL LEVEL 2: REPEATABLE LEVEL 3: DEFINED LEVEL 4: MANAGED LEVEL 5: OPTIMIZED KPA S VAN LEVEL LITERATUURVERWIJZINGEN... 11

3 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 3 van 11 1 Inleiding 1.1 Algemeen Hoewel ontwikkelaars en managers hun problemen meestal in grote lijnen kennen, kunnen zij het oneens zijn over welke verbeteringen het belangrijkste zijn. Zonder een georganiseerde strategie voor verbeteringen is het moeilijk consensus te bereiken tussen het management en de professionele staf over welke verbeteractiviteiten als eerste uitgevoerd gaan worden. Om blijvend resultaat te halen uit verbeteractiviteiten is het noodzakelijk om een groeipad naar volwassenheid te ontwerpen welke de volwassenheid van het proces in niveaus verbetert. Het Capability Maturity Model for Software (CMM) is zo een volwassenheidsraamwerk. Het ordent de niveaus van volwassenheid van softwareontwikkeling zodanig dat ieder volgend volwassenheidsniveau voortbouwt op de resultaten van het voorgaande niveau. Het CMM geeft organisaties een handvat over hoe zij het proces om software te ontwikkelen en onderhouden kunnen evalueren en verbeteren. Door middel van een assessment of evaluatie kan het huidige niveau van volwassenheid van de softwareontwikkeling en -onderhoud worden bepaald. Aan de hand van het niveau kan bepaald worden welke verbeteractiviteiten als eerste opgepakt dienen te worden. Door zich op slechts enkele activiteiten te richten en deze met volle overtuiging na te streven, kan een organisatie zijn overall softwareproces geleidelijk aan verbeteren en zodoende continue en blijvende groei realiseren. Dit document beschrijft de hoofdlijnen van het CMM.

4 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 4 van 11 2 CMM: het model 2.1 Ontstaansgeschiedenis Het CMM is eind jaren 80 ontwikkeld door het Software Engineering Institute (SEI) van de Carnegie Mellon University in Amerika in opdracht van de Department of Defence (DoD). De DoD wilde de bekwaamheid van haar softwareleveranciers beoordelen. Bij het uitoefenen van haar primaire taken, is de DoD afhankelijk van de kwaliteit van de software die door leveranciers geleverd werd. Het model bestond uit een vragenlijst. Aan de hand van de vragenlijst kon de volwassenheid van het softwareproces van de leverancier worden bepaald. Watts Humphrey, eind jaren 80 werkzaam bij het SEI, wordt gezien als de geestelijke vader van het CMM. Na enige tijd ervaring te hebben opgedaan met de vragenlijst, ontwikkelde het SEI vanuit de vragenlijst het CMM. De eerste versie werd begin jaren 90 gebruikt en beoordeeld door de softwaregemeenschap. Op grond van feedback uit de softwaregemeenschap is versie 1.1 ontwikkeld. Het CMM versie 1.1 bestaat uit een model en een vragenlijst. Met behulp van de vragenlijst kan bepaald worden op welk volwassenheidsniveau de organisatie zich bevindt. Het model is de basis voor het verbeteren van het softwareproces. 2.2 Opbouw van het model Het CMM bestaat uit vijf maturity levels (volwassenheidsniveaus). De opbouw van het CMM is als volgt weer te geven. Maturity levels Proces vaardigheid Bestaan uit Key process areas Doelen Zijn onderverdeeld in Common features Implementatie Bestaan uit Key practices Activiteiten Met uitzondering van niveau 1 is ieder level opgebouwd uit een aantal key process areas (KPA s, procesaandachtsgebieden). Ieder KPA is onderverdeeld in vijf common features: Commitment to perform (commitment); Ablility to perform (randvoorwaarden); Activities performed (uit te voeren activiteiten); Measurement and analysis (metingen) en Verifying implementation (verificatie).

5 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 5 van 11 De common features specificeren de belangrijkste key practices (aspecten). Wanneer aan alle aspecten voldaan is, wordt het goal (doel) van de KPA bereikt. 2.3 Software process assessment en software capability evaluation Het SEI heeft twee methoden ontwikkeld om de volwassenheid van het softwareproces van de organisatie te bepalen: Software Process Assessment en Software Capability Evaluation. Software Process Assessments worden gebruikt om de status van het huidige proces van een organisatie te bepalen, de belangrijkste softwaregerelateerde zaken betreffende de organisatie te bepalen en om de ondersteuning van de organisatie te krijgen voor de verbetering van het softwareproces. Software Process Assessments richten zich op de identificatie van de prioriteiten voor de verbetering van een proces van de organisatie. Assessment teams gebruiken het CMM als houvast voor het identificeren van hun bevindingen en het geven van prioriteit daaraan. Deze bevindingen, tezamen met de richtlijnen uit de aspecten van het CMM, worden gebruikt om een verbeterstrategie voor de organisatie te plannen. Software Capability Evaluations worden gebruikt om te beoordelen of aannemers in staat zijn om het werk te kunnen doen. Dit gebeurt door de status van het proces, gebruikt bij een project, te beoordelen. Software Capability Evaluations zijn gericht op de risico s die gepaard gaan met een bepaald project of contract voor het bouwen van software van hoge kwaliteit binnen het tijddschema en het budget. Gedurende de aanbesteding kunnen Software Capability Evaluations worden uitgevoerd bij de aanbieders. De uitkomsten van de evaluaties worden gebruikt om de risico s te bepalen bij het selecteren van een bepaalde contractant. Evaluaties kunnen tevens uitgevoerd worden op bestaande contracten om hun voortgang te bekijken, met de bedoeling om potentiële verbeteringen in het proces van de contractant te identificeren. Het CMM biedt een gemeenschappelijk raamwerk en referentiekader om Software Process Assessments en Software Capability Evaluations uit te voeren. Het referentiekader bestaat uit de maturity questionnaire (de vragenlijst). Aan de hand daarvan kan de volwassenheid van het software proces bepaald worden. Het assessment of de evaluatie bestaat uit de volgende stappen: 1. Team selectie; 2. Invullen maturity questionnaire door een geselecteerde groep; 3. Respons analyse; 4. "On-site" interviews en document-analyse; 5. Opstellen KPA-profiel. Ad 1. De eerste stap is het selecteren van een assessment team. Dit team dient getraind te worden in het CMM, evenals in specifieke onderdelen van de assessment-methode. De leden van het team dienen kundige professionals te zijn op het gebied van ontwikkeling en beheersing van software. Ad 2. De tweede stap is om representatieve personen uit het te beoordelen of te evalueren onderdeel de maturity questionnaire in te laten vullen. Ad 3. Wanneer de ingevulde maturity questionnaires terugontvangen zijn, voert het assessment team een analyse van de respons uit, waarbij de antwoorden op de vragen worden vergeleken. Tevens worden die gebieden aangegeven waar verdere verdieping gewenst is. De gebieden die onderzocht worden, corresponderen met de KPA s van het CMM.

6 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 6 van 11 Ad 4. Het team gaat op de werkvloer de analyse verder verdiepen. Te beginnen met de resultaten van de analyse van de respons, voert het team interviews uit en bekijkt het team documenten om het proces dat ter plekke wordt uitgevoerd te kunnen begrijpen. De KPA s en de aspecten van het CMM bieden de leden van het team houvast bij het ondervragen, luisteren, reviewen van de medewerkers en het bijeenvoegen van de informatie verkregen uit de interviews en de documenten. Het team beoordeeld of de genomen maatregelen voldoende zijn om de relevante doelen van de KPA s te realiseren. Ad 5. Aan het einde van het bezoek aan de werkplek stelt het team een lijst met bevindingen op die de sterke en zwakke punten van het softwareproces van de organisatie aangeven. Bij een Software Process Assessment vormen de bevindingen de basis voor de aanbevelingen voor procesverbetering. Bij een Software Capability Evaluation zijn de bevindingen een onderdeel van de risicoanalyse. Ad 6. Als laatste maakt het team een profiel van de KPA s, waaruit af te lezen is aan welke doelen de organisatie wel heeft voldaan en aan welke doelen de organisatie niet heeft voldaan. Aan een KPA kan voldaan worden ondanks een aantal negatieve bevindingen, mits het doel van de KPA wordt gerealiseerd. Volgens het SEI duurt deze aanpak ongeveer vier maanden. De inzet bedraagt minimaal 78 dagen plus de tijd van de geïnterviewden, maximaal bedraagt het 129 dagen plus de tijd van de geïnterviewden. SYSQA heeft een assessment-methode ontwikkeld waarbij in kortere tijd op basis van de maturity questionnaire inzicht wordt verkregen in de volwassenheid van de softwareontwikkeling.

7 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 7 van 11 3 Beschrijving volwassenheidsniveaus Het CMM is opgebouwd uit vijf volwassenheidsniveaus: Continue verbetering Optimized Voorstelbaar proces Managed Gedisciplineerd proces Standaard proces Repeatable Defined Initial De volwassenheidsniveaus 2 tot en met 5 worden gekenmerkt door de activiteiten die uitgevoerd worden door de organisatie om het proces vast te leggen en te verbeteren. Deze activiteiten worden bij ieder project uitgevoerd. 3.1 Level 1: Initial Een organisatie op het initiële niveau wordt gekarakteriseerd door het ontbreken van een stabiele omgeving voor het ontwikkelen en onderhouden van software. De organisatie heeft geen vaste managementgewoonten; de voordelen van goede ontwikkelgewoonten worden ondermijnd. Plannen worden, als ze al worden gemaakt, vaak overschreden. Gedurende een crisis verlaten projecten bijna standaard de geplande procedures en vervallen tot programmeren en testen. Succes hangt volledig af van een exceptioneel goede manager en een toegewijd team. Het succes van een project is grotendeels afhankelijk van enkele individuen: de helden. Het proces op level 1 is onvoorspelbaar, omdat het proces continu veranderd of aangepast wordt. 3.2 Level 2: Repeatable Projecten binnen een organisaties op dit niveau hebben aan aantal basis projectbeheersingsprocessen ingevoerd. Op level 2 is het beleid ten aanzien van het beheersen van een project vastgesteld en een procedure voor de invoering van het beleid van kracht. Het plannen en beheersen van nieuwe projecten is gebaseerd op de ervaring met soortgelijke projecten in het verleden. Een doelstelling voor het bereiken van dit niveau is het instellen van efficiënte managementprocessen voor projecten. Deze processen stellen organisaties in staat om successen, bereikt bij projecten in het verleden, te herhalen, ongeacht of de specifieke processen binnen het project identiek zijn. Een effectief proces kan gekarakteriseerd worden als zijnde bestudeerd, gedocumenteerd, uitgevoerd, getraind, gemeten en verbeterbaar. Het proces op level 2 is gedisciplineerd omdat planning en bewaking van het project stabiel is en voorgaand succes herhaalbaar is. Het project staat onder de effectieve controle van een projectmanagementsysteem en volgt realistische planningen welke gebaseerd zijn op de doorloop van voorgaande projecten.

8 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 8 van 11 De KPA s van level 2 zijn: Requirements Management Software Project Planning Software Project Tracking and Oversight Software Subcontract Management Software Quality Assurance Software Configuration Management 3.3 Level 3: Defined Op dit niveau wordt een standaard proces voor ontwikkeling en onderhoud van software over de gehele organisatie gedocumenteerd, inclusief ontwikkelings- en managementprocessen. Deze processen zijn samengevoegd tot een coherent geheel. Aan dit standaardproces wordt gerefereerd door het gehele CMM als het standaard softwareproces van de organisatie. Processen welke op dit niveau vastgelegd zijn, worden gebruikt (en indien nodig aangepast) om de managers en de technische staf te helpen meer effectief te presteren. De organisatie benut een effectieve ontwikkeling wanneer haar proces wordt gestandaardiseerd. Er is een groep welke verantwoordelijk is voor de procesactiviteiten van de organisatie. Een organisatiebrede trainingsprogramma is ingevoerd om er zeker van te zijn dat het personeel en de managers de kennis en benodigde capaciteiten hebben om de toegewezen taken te kunnen vervullen. Projecten passen de standaardprocessen van de organisatie aan om hun eigen vastgelegde processen te ontwikkelen, welke van belang zijn voor de unieke karakteristieken van het project. Samenvattend kan gesteld worden dat het proces op level 3 gestandaardiseerd en consistent is, omdat zowel ontwikkelings- als managementactiviteiten stabiel en herhaalbaar zijn. De KPA s van level 3 zijn: Organization Process Focus Organization Process Definition Training Program Integrated Software Management Software Product Engineering Intergroup Coördination Peer Reviews 3.4 Level 4: Managed Een organisatie op level 4 stelt zich kwantitatieve kwaliteitsdoelen voor zowel het product als het proces. Productiviteit en kwaliteit worden, als onderdeel van een organisatiebreed meetprogramma, gemeten voor de belangrijkste procesactiviteiten bij alle projecten. Op level 4 zijn processen utgerust met goed gedefinieerde en consistente meetpunten. Samenvattend kan gesteld worden dat het proces op level 4 voorspelbaar is, omdat het proces gemeten wordt en binnen meetbare grenzen plaatsvindt. Dit niveau van proceshaalbaarheid stelt organisaties in staat om trends in proces- en productkwaliteit te voorspellen binnen de kwantitatieve grenzen. De KPA s van level 4 zijn: Quantitative Process Management Software Quality Management

9 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 9 van Level 5: Optimized Op level 5 is de gehele organisatie gericht op een continue verbetering van het proces. De organisatie heeft de bedoeling om de sterke en zwakke punten van het proces vooraf te onderkennen met als doel om het optreden van fouten tegen te gaan. Gegevens over de effectiviteit van het proces worden gebruikt om kosten/baten-analyses te maken van nieuwe technologieën en voorgestelde veranderingen aan het proces. Verbeteringen welke de ontwikkelingsprocessen optimaliseren, worden onderkend en doorgevoerd binnen de gehele organisatie. Projectteams op dit niveau analyseren de fouten om de oorzaken daarvan te achterhalen. Processen worden geëvalueerd om te voorkomen dat fouten meerdere malen worden gemaakt en geleerde lessen worden gebruikt bij andere projecten. Samenvattend kan gesteld worden dat processen van een organisatie op level 5 continu verbeteren. Continue verbetering wordt door de hele organisatie nagestreefd. Verbeteringen treden op tijdens de voortgang van het huidige proces en door het gebruik van nieuwe technologieën en methoden. De KPA s van level 5 zijn: Defect Prevention Technologie Change Management Process Change Management

10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 10 van 11 4 KPA s van level 2 De meeste organisaties in Nederland zitten op level 1. De eerste KPA s waar zij mee te maken krijgen zijn de KPA s van level 2. Daarom wordt hier een toelichting op gegeven. Level 2 bestaat uit zes KPA s: Requirements management Software project planning Project tracking en oversight Subcontract management Quality assurance Configuration management Het doel van requirements management is het tot stand brengen van een algemeen begrip tussen de klant en het softwareproject van de eisen en behoeften van de klant die moeten worden vervuld met behulp van het systeem. Requirements management heeft tot gevolg het tot stand brengen en onderhouden van de systeemeisen met betrekking tot de software. Het doel van software project planning is het tot stand brengen van redelijke plannen voor het uitvoeren van software engineering en voor het managen van projecten. Software project planning brengt met zich mee dat schattingen worden ontwikkeld voor het uitvoeren van het werk, het tot stand brengen van de benodigde verplichtingen en het tot stand brengen van het plan om het werk uit te voeren. Het doel van software projecttracking and oversight is zorgen voor een goed inzicht in de actuele status zodat het management effectieve acties kan nemen als de software project resultaten significant afwijken van de software plannen. Software project voortgangsbewaking betekent het bewaken en reviewen van prestaties en resultaten ten opzichte van gedocumenteerde schattingen, verplichtingen en plannen en het aanpassen van deze plannen op basis van actuele prestaties en resultaten. Het doel van software subcontract management is het selecteren van gekwalificeerde software subcontractors (onderaannemers) en het op effectieve wijze managen van hen. Software subcontract management heeft betrekking op het selecteren van een software subcontractor, het tot stand brengen van verplichtingen met de subcontractor en het bewaken en reviewen van de subcontractor s prestaties en resultaten. Het doel van software quality assurance is het management voorzien van een goed inzicht in de processen die worden gebruikt bij het softwareproject en de producten die worden gebouwd. Software Quality Assurance brengt het reviewen en auditen van softwareproducten en activiteiten met zich mee om vast te stellen of ze voldoen aan de van toepassing zijnde procedures en standaards en het verstrekken van informatie over de resultaten van de reviews en audits aan het softwareproject en ander bevoegd management. Het doel van software configuratie management is het bereiken en onderhouden van de integriteit van de softwareproducten gedurende de projectsoftware levenscyclus. Software configuratie management omvat het identificeren van de configuratie van de software (de softwareproducten en hun beschrijvingen) op een bepaald punt in de tijd, het systematisch beheersen van veranderingen in de configuratie en het onderhouden van de integriteit en traceerbaarheid van de configuratie gedurende de softwarelevenscyclus.

11 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 11 van 11 5 Literatuurverwijzingen M. Paulk, C. Weber, B. Curtis, M. Chrissis The capability maturity model (als pdf verkrijgbaar bij productmanagement, als boek beter leesbaar); Kim Caputo CMM Implementation guide ; CMM-based appraisel for internal process improvement technical report van het SEI, als pdf verkrijgbaar bij het productmanagement.

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. IT Service CMM Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 2 GESCHIEDENIS EN ACHTERGROND...

Nadere informatie

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved.

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. White paper Frank Niessink Versie 1.0.2, 30 november 2001 Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. Software Engineering Research Centre Stichting SERC Postbus 424, 3500

Nadere informatie

CMM(I) en CMM-assessments. Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor

CMM(I) en CMM-assessments. Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor CMM(I) en CMM-assessments Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor 1 Doelstellingen 1. Inzicht geven in de CMM en CMMI procesmodellen voor systeemontwikkeling. Bespreken

Nadere informatie

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. CMMI voor ontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

IT Service CMM en ASL Een vergelijking

IT Service CMM en ASL Een vergelijking IT Service CMM en ASL Een vergelijking Door Machteld Meijer, Senior Consultant PinkRoccade Inleiding In de Spider koerier van mei 2001 is aandacht besteed aan IT Service CMM, een groeimodel voor ICT dienstverleners,

Nadere informatie

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA.

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven Johan Zandhuis SYSQA Start: 1999 Onafhankelijk Quality Assurance in IT 150 medewerkers (en groeiend) 2 SYSQA Operationeel

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor acquisitie Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

25 Het CATS CM Maturity Model

25 Het CATS CM Maturity Model 25 Het CATS CM Maturity Model Op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in het advies- en trainingswerk van CM Partners is, uitgaande van CATS CM, een volwassenheidsmodel opgesteld dat ingezet kan worden

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor diensten Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Software Engineering (I00094) College 3:

Software Engineering (I00094) College 3: Software Engineering (I00094) College 3: Kwaliteit, organisatie en documentatie Marko van Eekelen marko@cs.ru.nl kamer HG02.074 1 Huidige planning 1. 6 feb: Het systeemontwikkelproces 2. 13 feb: Requirements-analyse

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIC ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ACCREDITED ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ONLINE QUICK SCAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

EFQM model theoretisch kader

EFQM model theoretisch kader EFQM model theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. EFQM model EFQM staat voor European Foundation for Quality Management. Deze instelling is in 1988 door een aantal

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Bewustwording (Klik hier) Structureren en borgen (Klik hier) Aanscherping en maatwerk (Klik hier) Continu verbeteren (Klik hier) Solviteers

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Transparantie = Key!

Transparantie = Key! Transparantie = Key! Basis voor een inzichtelijk testproces Net Voorjaarsevenement 2012 Patrick Duisters Improve Quality Services BV info@improveqs.nl 1 Ervaringen Improve Quality Services B.V. 2 Observaties

Nadere informatie

Bijdrage ASL en CMMI aan verbeteren applicatiediensten

Bijdrage ASL en CMMI aan verbeteren applicatiediensten Bijdrage ASL en CMMI aan verbeteren applicatiediensten Machteld Meijer Eindhoven, 23 september 2004 1 Problematiek Ontwikkelprojecten zijn vaak niet op tijd gereed Onderhoudsactiviteiten moeten wijken

Nadere informatie

CO 2 managementplan. 1 Inleiding

CO 2 managementplan. 1 Inleiding CO 2 managementplan Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Energie meetplan... 4 1.2 Planning meetmomenten... 4 1.3 Cofely Zuid Nederland... 4 Scope 1 emissies... 4 Scope 2 emissies... 4 1.4 Project Renovatie gemaal

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

IDEAL. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

IDEAL. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. IDEAL Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 HET IDEAL-MODEL...

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie

CMMI voor acquisitie softwareontwikkeling CMMI i CMMI voor acquisitie Volwassen heidsmodel garandeert goed opdrachtgeverschap Tot voor kort was er geen methodische aanpak om outsourcingprocessen in de praktijk op een gestructureerde

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant

Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014. ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant Wat is Cyber Security Management? 3 oktober 2014 ISA / Hudson Cybertec Arjan Meijer Security Consultant 1 Agenda Introductie spreker / ISA 3 pijlers van security IT versus OT Cyber Security Management

Nadere informatie

IIM processen. Figuur 1 De IIM processen.

IIM processen. Figuur 1 De IIM processen. IIM Information Infrastructure Management, overzicht A.A. Uijttenbroek, D.S. Tan, W. de Jong. IIM [1, Uijttenbroek et al.] is een aanpak om met behulp van de informatie-infrastructuur het managen, ontwikkelen,

Nadere informatie

De kleine CMMI. voor diensten. De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening. Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen

De kleine CMMI. voor diensten. De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening. Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen De kleine CMMI voor diensten De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen De kleine CMMI voor diensten De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening

Nadere informatie

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire Naam Adviseur Voorbeeld Kandidaat Reinier Butot Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL. Doel. Toepassingsgebied

CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL. Doel. Toepassingsgebied CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL Doel Het doel van deze checklist is het bepalen van de sterke en zwakke punten van het huidige testproces ten op zichte van het Testing Maturity Model (TMM). Met behulp

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Jan Jaap Cannegieter. De kleine. Rini van Solingen CMMI. Wouter Raemaekers. voor acquisitie. De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden

Jan Jaap Cannegieter. De kleine. Rini van Solingen CMMI. Wouter Raemaekers. voor acquisitie. De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden De kleine CMMI voor acquisitie De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen Wouter Raemaekers De kleine CMMI voor acquisitie De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden

Nadere informatie

De kleine CMMI. voor ontwikkeling. De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering. Derde, herziene druk. Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen

De kleine CMMI. voor ontwikkeling. De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering. Derde, herziene druk. Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen De kleine CMMI voor ontwikkeling De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering Derde, herziene druk Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen De kleine CMMI voor ontwikkeling De basisuitrusting voor

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model P3M3 Self Assessment Portfolio, Programma en Project Maturity Model Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 1. Management Control... 5 2. Benefits Management... 6 3. Financieel Management...

Nadere informatie

Partnercertificering Be Informed 2013

Partnercertificering Be Informed 2013 Partnercertificering Be Informed 2013 - Implementatie & Support partner - Be Informed Copyright 2013 by Be Informed. All rights reserved. Nothing in this publication may be duplicated, published or transmitted,

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

versie: 2005 Strategieën ontwikkelen om de prestaties van de organisatie te verbeteren Plannen De Investors In People standaard

versie: 2005 Strategieën ontwikkelen om de prestaties van de organisatie te verbeteren Plannen De Investors In People standaard versie: 2005 De Investors In People standaard Strategieën ontwikkelen om de prestaties van de organisatie te verbeteren Plannen Een Investor in People ontwikkelt effectieve strategieën om de prestaties

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Configuratie Management

Configuratie Management Factsheet Configuratie Management Software Development Management Een herkenbare situatie? Uw klanten stellen hoge eisen aan de oplevering van projecten, want de klant van uw klant wil het sneller, goedkoper

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Extended ISO 9126: 2001 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

CMMI voor ontwikkeling

CMMI voor ontwikkeling Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 14 CMMI voor ontwikkeling Doel Het doel van deze checklist is het ondersteunen van organisaties die de prestaties van systeemontwikkeling, hardwareontwikkeling en softwareontwikkeling

Nadere informatie

SMART requirements schrijven

SMART requirements schrijven SMART requirements schrijven Reverse Engineering als aanpak voor leren Requirements Kenniscentrum 27 maart 2012, 18:50 19:30 uur Hossein Chamani, docent en trainer bij Hogeschool Rotterdam 1 Introductie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 9

Inhoudsopgave. Inleiding... 9 Inhoudsopgave Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Wat is geïntegreerd management?... 13 1.1. Wat is het doel van geïntegreerd management?... 13 1.2. Kwaliteit: wat betekent ISO 9001?... 14 1.3. Andere normen:

Nadere informatie

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets

BCM Volwassenheid. Het VKA BCM Maturity Model. 15-02-2006 Steven Debets BCM Volwassenheid Het VKA BCM Maturity Model 15-02-2006 Steven Debets Inhoud Aanleiding BCM Maturity model en Quick Scan Resultaten Marktscan 2 3 4 Effectieve implementatie; Een goede blauwdruk als basis.

Nadere informatie

Software Engineering (I00094) Marko van Eekelen marko@cs.ru.nl kamer HG02.074

Software Engineering (I00094) Marko van Eekelen marko@cs.ru.nl kamer HG02.074 Software Engineering (I00094) Marko van Eekelen marko@cs.ru.nl kamer HG02.074 1 Overzicht Theorie: hoorcollege (2 ects) Practicum: GiPHouse (7 ects) 2 Beoordeling - Practicum (groepswerk) 1. projectbeoordeling

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

CO2 managementplan. Max Bögl

CO2 managementplan. Max Bögl CO2 managementplan Max Bögl Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Energie meetplan... 4 2.1 Planning meetmomenten... 4 2.2 Vergelijking met vergelijkbare organisaties... 5 3 Energiemanagement actieplan... 6 4 Stuurcyclus...

Nadere informatie

Coaching; de brandstof voor je verbeterprogramma

Coaching; de brandstof voor je verbeterprogramma Eric van der Vliet Eric.van.der.vliet@logicacmg.com LogicaCMG 2007. All rights reserved De start van een verbeterprogramma We weten waar we staan We weten waar naartoe En nu? Een veel gebruikte aanpak

Nadere informatie

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C Auteur: Coert van Maren Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud

Nadere informatie

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1

Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter. 4 maart 2009 1 Roadmaps Ben Linders Jan Jaap Cannegieter 4 maart 2009 1 Geschiedenis van de roadmaps 2001 2006: ervaring opgedaan met continue representatie 15 september 2005: moeilijke discussie bij een opdrachtgever

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager:

CO 2 Managementplan. Eti BV. Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan Eti BV Auteur: John Nannings Autorisatiedatum: 25-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: CO 2 Managementplan 2.C.2 & 3.B.2 Inhoud 1 INLEIDING... 3

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

De logica achter de ISA s en het interne controlesysteem

De logica achter de ISA s en het interne controlesysteem De logica achter de ISA s en het interne controlesysteem In dit artikel wordt de logica van de ISA s besproken in relatie met het interne controlesysteem. Hieronder worden de componenten van het interne

Nadere informatie

TPI Next Business Driven Test Process Improvement. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

TPI Next Business Driven Test Process Improvement. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. TPI Next Business Driven Test Process Improvement Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN...

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

ITIL Security Management: een kritische beschouwing

ITIL Security Management: een kritische beschouwing ITIL Security Management: een kritische beschouwing Marcel Spruit, Informatiebeveiliging is een beheerproces dat zich richt op het beschermen van de informatievoorziening. Het ligt voor de hand om voor

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Proloog Assessment binnen de context van inclusief onderwijs is een aanpak van assessment binnen het reguliere onderwijs waarbij

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Agenda. Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk borrel

Agenda. Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk borrel 1 Tips & trucs voor een betere projectplanning en verhoging van uw Project Maturity Utrecht, 25-1-2011 2 Agenda Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk

Nadere informatie

4-11-2013. pagina x van y 1. Onderwerp. Qubic Solutions. Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013. Vision meets Precision. Vision meets Precision

4-11-2013. pagina x van y 1. Onderwerp. Qubic Solutions. Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013. Vision meets Precision. Vision meets Precision Ansur gebruikersdag 2013 30 oktober 2013 1 Onderwerp Kwaliteitsborging Medische Technologie met Qbus en Ansur door: Hans Schop 2 Qubic Solutions Oplossingen in procesbeheer Qubic Solutions ontwikkelt vanuit

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

360 feedback assessment

360 feedback assessment 360 feedback assessment Naam : Jan Voorbeeld Datum rapportage : oktober 2013 Opdrachtgever : Organisatie Contactpersoon : Ellen Roosen Mpact Training & Advies Overwaard 13, 4205 PA Gorinchem Nederland

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Test Management Assessment

Test Management Assessment Test Management Assessment Bart Knaack 1 Spreker wie ben ik? Bart Knaack Testmanager LogicaCMG Medewerker Test Research Centre Huidige opdracht: Legacy transformation testing bij Nationale Nederlanden.

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Testverbetering met TMM bij Philips

Testverbetering met TMM bij Philips Testverbetering met TMM bij Philips Medical Systems Cardio/Vascular Jurian van de Laar Improve Quality Services Wim van Rooij Philips Medical Systems Philips Medical Systems C/V Imaging Systems X-Ray Cardio/Vascular

Nadere informatie

Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3

Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3 Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3 Wat kun je met zo n volwassenheidsmodel, wat levert het op, hoe zet je het zinvol en krachtig in? Met behulp van het P3M3 volwassenheidsmodel kun je op

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co

360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co 360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co 11 februari 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Totaaloverzicht 2 3 Analyse per competentie 3 3.1 Analyseren 3 3.2 Doel- & resultaatgericht

Nadere informatie

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise BABOK en BiSL Marcel Schaar Machteld Meijer Valori Maise Wat is BABOK BABOK. Ondersteuning voor het werk van de business analist Beschrijving van kennisgebieden (knowledge areas) en bijbehorende taken

Nadere informatie

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een "Social Business"

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een Social Business Behoeftepiramide van een "" (Naar analogie piramide van Maslow) Maslow rangschikte de volgens hem universele behoeften van de mens in een hiërarchie. Volgens zijn theorie zou de mens pas streven naar bevrediging

Nadere informatie

Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360. Test Kandidaat

Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360. Test Kandidaat Rapport Persoonlijke Effectiviteit i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding

Nadere informatie

Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst. Ingrid Brons

Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst. Ingrid Brons Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst Naam Adviseur Ingrid Brons Ingrid Brons Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Detail overzicht

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek procedure interne audit nummer : ORG-00050 blz 1 van 3 eerste uitgiftedatum : 14.01.2000 datum herziening : 05.07.2007 verantwoordelijke : W. Renders uitgegeven door : apotheek

Nadere informatie

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved.

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved. 1 Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? Mike W. Wetters, Lead Auditor DNV Albertho Bolenius, Security Officer GGzE Informatiebeveiliging. Noodzakelijk kwaad of nuttig? 3 Wat is informatiebeveiliging?

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd.

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd. Checklist Contactgegevens Onderstaand vult u de contactgegevens in van de eerste én tweede contactpersoon voor wanneer er vragen zijn over het instrument(en), de aangeleverde documentatie of anderszins.

Nadere informatie

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Presentatie PIANO / NEVI Regionale bijeenkomst Den Haag nieuwe inzichten in contracteren en besturen November 2009 Marcel Blommestijn 2 Doel van deze presentatie

Nadere informatie