Duurzame Energieprojecten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame Energieprojecten"

Transcriptie

1 projectleiders, -managers en beleidsmakers Speciaal voor: Verkorte opleiding Duurzame Energieprojecten voor energieproductie en -besparing Een intensieve training uit de praktijk, voor de praktijk! q Totaaloverzicht van de duurzame energiemarkt en alle ingrediënten om een succesvolle business case te ontwikkelen én realiseren q Vier keuzemodules met verdieping in de populairste duurzame technologieën in Nederland: zon, wind, bio & warmte q Concrete handvatten en veel praktijkvoorbeelden van toonaangevende experts q Vertaling van de opgedane kennis in een project pitch van uw eigen business case MODULE 1: Duurzame Energie: de markt, de technologie en het beleid Van marktontwikkelingen tot technische mogelijkheden en het raamwerk van beleid en subsidies BASISOPLEIDING MODULE 2: Business Case & Projectfinanciering De zakelijke rechtvaardiging van uw project: het creëren van waarde in uw duurzame energieproject en genereren van financieel rendement KEUZEMODULES MODULE 3A: Zonne-energie MODULE 3B: Windenergie MODULE 3C: Bio-energie MODULE 3D: Warmte & Energiebesparing MODULE 4: Afsluiting en project pitches Prognose: 100% duurzaam? Is een volledige energietransitie mogelijk? 3-daagse basisopleiding + 4 keuzemodules 9, 10, 17, 18, 24, 25 september en 1 oktober 2014 Coengebouw Amsterdam

2 Nieuwe verkorte opleiding Duurzame Energieprojecten De markt voor duurzame energie is volop in beweging. Steeds meer groene en lokale initiatieven vinden hun weg naar de markt. Het Energieakkoord versterkt deze tendens: er worden concrete maatregelen genomen om de energietransitie van Nederland te faciliteren en in % duurzame energieopwekking te realiseren. Om de kansen van deze veranderingen in de markt te benutten en de risico s in kaart te brengen is gedegen kennis van de duurzame energiemarkt, inzicht in het gedrag van gebruikers, het ontwikkelen van een succesvolle business case en projectfinanciering van essentieel belang! Daarom heeft het Institute for International Research (IIR) samen met gerenommeerde experts uit de markt de nieuwe verkorte opleiding Duurzame Energieprojecten ontwikkeld, speciaal voor projectleiders en projectmanagers van duurzame energieprojecten in energieopwekking en -besparing. Dit opleidingstraject biedt u praktisch inzicht in de planning en uitvoering van duurzame energieprojecten. Inclusief keuzemodules met verdieping en praktijkcases van de populairste duurzame technologieën in Nederland: zon, wind, bio & warmte. Uw resultaat: Na het afronden van deze opleiding: q Beschikt u over concrete vakkennis op de economische, technische en juridische aspecten van duurzame energieprojecten; q Bent u volledig up to date om in te spelen op de actuele ontwikkelingen, kansen in de markt te benutten en u te wapenen tegen de risico s; q Heeft u concrete handvatten om uw eigen projecten verder te ontwikkelen en uw business case succesvol te realiseren! Voor wie? Programmamanagers, projectleiders, beleidsmakers en medewerkers met interesse in de ontwikkeling van duurzame energieprojecten voor energieopwekking en -besparing, werkzaam bij: q Projectontwikkelaars q Energiebedrijven q Netbeheerders q Overheidsinstellingen q Banken en andere financiële instellingen q Adviesbureaus Inclusief interactieve leeromgeving Alle presentaties, video s, artikelen en huiswerk staan op onze online leeromgeving. Zo heeft u alle opleidingsinformatie op één plek! Ook kunt u hier makkelijk contact houden met andere deelnemers, of vragen stellen aan uw docent. Uw praktijk centraal Heeft u (praktijk)vraagstukken die u graag tijdens deze opleiding wilt behandelen? Lever deze dan uiterlijk vier weken voor aanvang van de eerste opleidingsdag aan in de online leeromgeving. Maatwerk Wij houden het aantal deelnemers beperkt. Zo heeft u ruimschoots de mogelijkheid uw praktijkvragen en/of problemen die u in uw eigen praktijk tegenkomt aan bod te brengen. Wilt u meer informatie over deze opleiding? Neem dan contact op met onze opleidingsadviseur Peter Moltmaker. Hij beantwoordt graag uw vragen en informeert u verder over het instapniveau en de mogelijkheden om uw eigen programma samen te stellen. Aanmelden met meerdere collega s? Informeer dan ook naar de interessante collegakortingen of de InCompany mogelijkheden (vanaf 5 personen). Peter Moltmaker T: E:

3 Module 1 Dinsdag 9 september 2014 Duurzame Energie: de markt, de technologie en het beleid Van technische mogelijkheden tot marktontwikkelingen en het raamwerk van beleid en subsidies De energiemarkt q Nederlandse en Europese energie markt: ontwikkelingen en trends op het gebied van duurzame energie q Marktaandeel van Duurzame Energie in de totale energie markt vraag & aanbod q Ontwikkeling van lokale initiatieven op wijk, buurt of stedelijk niveau of op bedrijventerreinen q Rolverdeling tussen producent, netbeheerder, leverancier en eindgebruiker q Burgerparticipatie & lokale initiatieven faciliteren q Energietoepassingen: warmte en stroom q Energieproductie vs. Energiebesparing q Invloed van Duurzame Energie op de marktwerking; invloed op conventionele energieprijzen q De kosten en de baten: waarom wordt energie nog niet volledig duurzaam opgewekt? q Benodigdheden voor transitie van fossiele energie naar meer duurzame energie; doelstellingen NL/EU, (on)haalbaarheid, knelpunten, e.d. De technologie q De verschillende kenmerken van de populairste duurzame energiebronnen in Nederland (zon, wind, bio, bodemwarmte en restwarmte) en hoe ze bijdrage aan een energie mix : technologische ontwikkelingen en trends, toepassingen, markt impact, kansen en uitdagingen q State-of-the-art technologie en de toekomst q Inzicht in de natuurlijke grenzen van hernieuwbare energieopwekking en het potentieel om conventionele bronnen te vervangen q Kostprijsontwikkeling en leercurve; meerderheid technologieën nog niet rendabel q Problemen bij de integratie van duurzame energiebronnen in elektriciteitsnetten, inclusief kosten q Capaciteit ontwikkelingen energie infrastructuur en energieopslag: Is opslag nodig? Hoeveel? Centraal vs. Decentraal Kansen in lokale energieopslag als uitkomst voor een stabiele energievoorziening Het voorkomen van Duitse problemen Andere mogelijkheden zoals Demand response, etc. Beleid en regulering q Belangrijke beleidsontwikkelingen en voorspellingen: wat is het beleid nu en hoe is het beleid aan het veranderen? Kader Energietransitie overgang van fossiele brandstoffen naar volledige duurzame energievoorziening - Verkleining aandeel conventionele energiebronnen - Energiebesparing - Groei duurzame energiebronnen - Doel 2020: 14% duurzame energieopwekking - haalbaar? SER Energieakkoord Energy Efficiency Directive (EED) q Hoe beleid in haar verschillende hoedanigheden wordt gebruikt om de economische aspecten van hernieuwbare energie (in elk van de sectoren van energie, brandstoffen en warmte) te veranderen q Beleidsinstrumenten: fiscale stimulansen, subsidies, duurzame verplichtingen, feed-in tarieven, groene stroom certificaten, verzilvering van de CO2-waarde, etc. q Het debat over energiesubsidies en de kosten voor klanten Rol van subsidies: zal duurzame energie ooit subsidie vrij zijn? Grote verschillen in de subsidiëring van groene energie in Europa een verstoring van de markt SDE+ het ideale ondersteuningskader? q Vergunningen en contracten Docent: Hans Kursten (p2 projectmanagement) Met bijdragen van: Monique van Eijkelenburg (Duurzame Energie Koepel) Jorn ten Have (Agentschap NL)

4 Module 2 Woensdag 10 september 2014 Business Case & Projectfinanciering Het maken van een goed onderbouwde en gevalideerde business case: de zakelijke rechtvaardiging van het project q Doelstelling, visie & missie: Het creëren van waarde in projecten voor hernieuwbare energie q Financierings- en investeringsplannen en ambities Business Case Analyze en Planning q Haalbaarheid van het project feasibility study q Het verdienmodel: waarop is de waarde creatie gebaseerd? Inzicht in kosten en omzet Samenwerkingsconstructies, total cost of ownership, etc. Technologie specifieke business modellen Enkele voorbeelden: ESCo s q Constructie van de samenwerking: rolverdeling, verantwoordelijkheden en contractuele afspraken q Het structureren van een project voor hernieuwbare energie: financiële en planningsbeperkingen q Het spreken van de financiële taal om succesvol projectfinanciering te bereiken Inzicht in de belangrijkste statistieken en cijfers die worden gebruikt door beleggers, banken en ontwikkelaars om projecten voor hernieuwbare energie te analyseren en te beoordelen Definities van de belangrijkste terminologie Meten van de financierbaarheid van een project; welke factoren zijn van essentieel belang? q Financieringsbronnen: verschillende spelers, de eisen en verwachtingen, bekende én minder bekende bronnen q Investeringen vanuit verschillende perspectieven: investeerders, projectontwikkelaars, debt providers en andere stakeholders q Trends en ontwikkelingen in de investeringen voor hernieuwbare energie PPS: financiering door publiek private samenwerking Innovatie in projectfinanciering: de kracht van crowdfunding Inleiding tot financieel management: Het genereren van financieel rendement q Belangrijke variabelen in een business plan en hoe ze rendement beïnvloeden: cashflow analyses en belangrijke gevoeligheden q Omzet en kostenraming: solide basis als voorwaarde voor goedkeuring financiering door de bank q Beheren van cash-flows over de gehele levensduur van het project q De terugverdientijd van de investeringen q Invloed van beleidsmechanismen op de cashflow model en project rendement q De specifieke kenmerken van investeringen in hernieuwbare energie, de risicofactoren en de rendementsverwachtingen q Financiële risico s; welke factoren spelen een rol? q Contracten en verantwoordelijkheden de juridische aspecten wie doet wat wanneer er iets mis gaat? Aansluiting op de projectfinanciering q Belasting van de huidige winst (onttrekkingen en dividenden) en de netto belastingen q Financiële administratie: afschrijvingen, subsidies ontvangen én behouden Docent: Jan Willem Zwang (Green Spread) Inclusief huiswerkopdracht om te leren hoe u een business case moet maken specifiek voor de verschillende duurzame technologieën. Deze opdracht levert u in samen met uw presentatie voor Module 4 en kunt u als basis gebruiken voor uw project pitch. Versterk uw business case Slim ontwerpen voor gedragsbeïnvloeding In dit onderdeel leert u uw business case slimmer te ontwerpen vanuit het perspectief en het logische gedrag van uw stakeholders, toegepast op regionale en lokale energiebesparing en energieproductie. Inzet van gedragskennis en het inspelen op lokale initiatieven leidt tot minder kosten, meer kwaliteit, blijere burgers en leuker werk. Leer om slimme oplossingen te ontwerpen en enthousiasme voor duurzame maatregelen te creëren vanuit het perspectief, de behoeftes en het logische gedrag van de klant. Hoe krijgt u uw stakeholders mee en hoe gaat u om met weerstand? En hoe kan gedragsbeïnvloeding een rol spelen bij de financiering van uw project, bijvoorbeeld via aandelen uitgifte? Tijdens de workshop hoort u concrete voorbeelden van recente ontwerpcases met betrekking tot lokale energiebesparing en energieopwekking. Tegelijkertijd werkt u aan uw eigen case volgens een paar eenvoudig te nemen stappen, gebaseerd op slimme gedragsbeïnvloeding. Docenten: Sanne Kistemaker (Muzus) & Anjo Travaille (Bovenkamers)

5 Module 3a Woensdag 17 september 2014 Zonne-energie Module 3b Donderdag 18 september 2014 Windenergie PV projecten voor de particuliere en zakelijke markt q Marktaandeel zonne-energie in Nederland en Europa q Ontwikkeling van decentrale opwekking q Technologische ontwikkelingen en trends q Uitdagingen in de integratie van zonne-energie in het energiesysteem q Relevante wet- en regelgeving: SER Energieakkoord, saldering/belastingkorting, etc. q Procedures en vergunningen q Business case en financiering van fotovoltaïsche projecten: Particulier vs. zakelijk q Realisatie PV bij huishoudens q Het coöperatieve model q Opbrengstberekeningen: investering en exploitatie q Burgerparticipatie q De rol van gemeenten binnen lokale zonne-energie initiatieven Windturbines op zee en op land q Onshore vs. offshore windenergie: wind, golven en land q Technologische ontwikkelingen van windturbines q Beleid en wetgeving; verschillen in Europa en de invloed op de business case q Uitdagingen in de directe leefomgeving en ruimtelijke ordening; locatie onderzoek en omgaan met weerstand q Inkoop en aanbestedingen q De bouw: fundaties en torens van windturbines q Installatie q De realisatie en exploitatie fase Docent: Erwin Coolen (OutSmart) Docenten: Michel Arninkhof (Raedthuys Groep / Holland Solar) Annet Boessenkool (Next Energy) Inclusief praktijkcase: Maatschappelijk verantwoord ondernemen: zonnepanelen op het dak van HST Groep Module 4 Woensdag 1 oktober 2014 Afsluiting en project pitches Prognose: 100% duurzaam? q Voorspellingen en strategieën q Hoe groot kan het marktaandeel van duurzame energie worden? q Analyseren van diverse onderzoeken naar koolstofvrij maken van energiesystemen, op mondiaal, regionaal en landelijke schaal q Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten in ieder van de gevallen en hoe robuust zijn ze? q Hoe verschillen de modellen van elkaar en hoe realistisch zijn ze? q Trendanalyses en externe factoren die de marktwerking en ontwikkeling kunnen beïnvloeden: Fossiele brandstoffen ontwikkelingen: schaliegas, onconventionele olie en andere bronnen Elektrische, hybride en waterstof voertuigen Project pitch Aan het eind van de opleiding krijgt u de kans om uw eigen project te presenteren. Met de inzichten en handvatten die u heeft verkregen tijdens de opleiding bereid u uw pitch voor en levert deze via de online leeromgeving in bij het docentenpanel. Iedere pitch duurt 5 minuten, en u presenteert uw business case aan de groep. Na iedere pitch is er eerst ruimte voor vragen. Daarna ontvangt u advies en feedback van het docentenpanel. Docenten: Alle docenten van de opleiding

6 Module 3c Woensdag 24 september 2014 Bio-energie Module 3d Donderdag 25 september 2014 Warmte en Energiebesparing Energie uit afval en biomassa q Marktaandeel bio-energie in Nederland en Europa q Biomassa grondstoffen, opwaardering en omzettingsprocessen q Vermogen op kleine en grote schaal en energie uit huishoudelijk afval q Biomassa voor energie, warmte en brandstoffen; overzicht van verschillende conversie technieken q Integratie in het energiesysteem q Relevante wet- en regelgeving: het Activiteitenbesluit, regelgeving rond emissies en mestvergisting q Eisen voor duurzaam geproduceerde biomassa voor energietoepassingen NTA 8080 q Procedures en vergunningen q Business case voor bio-energie projecten: q Toelichting stimuleringsregeling SDE+ voor bio-energie projecten q Aandachtspunten in de projectontwikkeling q Risico s en het verdienmodel Docenten: Ria Kalf (Platform Bio-Energie) Hans Wassenaar (DNV GL Energy/Platform Bio-Energie) Gerke Draaistra (Ekwadraat) Inclusief praktijkcase: Boer zoekt zwembad - verwarming van zwembaden middels een biogasleiding Tijdschema van de dagen Ontvangst met koffie & thee Aanvang ochtendprogramma Lunchpauze Aanvang middagprogramma Einde van de lesdagen Tussentijdse thee- en koffiepauzes inbegrepen Meer personen aanmelden? Wilt u meerdere personen aanmelden of heeft u inhoudelijke vragen? Neem contact op met: Peter Moltmaker T: E: Bodemwarmte, Restwarmte, Zon, Traditionele gasketel en Energiebesparing q Warmte: de grootste post van ons energieverbruik in de energieketen q Warmte in de gebouwde omgeving met raakvlakken naar industrie en tuinbouw q Het gebruik van warmte en de relatie met koude q Welke warmtebronnen zijn beschikbaar met beoordeling t.a.v. techniek, economie, milieu, beschikbaarheid en risico s? De HR ketel, warmtepompen/wko, collectieve warmtelevering (diverse warmtebronnen zoals restwarmte en geothermie), (Micro)WKK, Zon, Elektriciteit Combinatiemogelijkheden Warmteopslag voor ontkoppeling vraag en aanbod q Energiebesparing: Hoe kunnen we de warmtevraag beperken? Situering en indeling gebouw, isolatie, slimme ventilatie, slimme warmteregeling, beperking tapwatervoorziening, voorlichting voor gebruikers, voorkomen koeling vraag, etc. q Projectaanpak Integrale aanpak met alle betrokkenen Kwaliteitsborging van ontwerp t/m beheer Consequenties regulering en subsidiemogelijkheden zoals EPC/EPG, Warmtewet, Aansluitplicht (Bouwbesluit 2012), Richtlijn Energie-Efficiëntie en SDE Financieringsconstructies Keuze verwarmingssysteem inclusief warmteafgiftesysteem Integratie energiesysteem met de bouw Nieuwbouw of renovatie? Collectieve of individuele voorzieningen? Duidelijke garanties voor en communicatie met verbruikers - totale ontzorging q De wereld achter energie neutrale, CO2 vrije, energie producerende en nulmeter gebouwen q Toekomstvisie: All electric t.o.v. duurzame warmte, koude en energiebesparing Docent: Teus van Eck (Energie & Milieu) Inclusief praktijkcase door: Huub Jansen (Eneco): Collectieve warmte en koud levering met een warmtepompcentrale als centrale opwekker in het Rotterdamse stadsverwarmingsnet

7 Uw docenten: Hoofddocent Hans Kursten (1957) studeerde werktuigbouwkunde en bedrijfskunde. Van 2002 tot 2012 was hij werkzaam bij Eneco, waar hij o.a. als Manager Duurzame Energie zich bezig hield met de ontwikkeling van integrale decentrale energieoplossingen. Daarnaast heeft hij diverse bestuursfuncties bekleed bij belangenorganisaties, regionale platforms en in de publieke sector, waaronder Holland Solar, NWEA, DE-Koepel en Platform Duurzaam Den Haag. Intussen is Hans zelfstandig verder gegaan en recentelijk toegetreden tot p2 projectmanagement waar hij leiding geeft aan het marktvenster Energie. Monique van Eijkelenburg is directeur Strategie bij de Duurzame Energie Koepel en zat in de aanloop naar de eindonderhandelingen in klein comite bij het SER Energieakkoord voor de industrie. Vanuit haar huidige rol is ze betrokken bij diverse klankbordgroepen en marktconsultaties van ministeries (o.a. Stroom, Strong, Omgevingswet, SDE+). Jorn ten Have is als sr. adviseur duurzame energieproductie sinds 2002 werkzaam voor Agentschap NL en haar voorgangers. Betrokken bij verschillende programma s en subsidie regelingen voor ontwikkeling, investeringen en exploitatie van de duurzame energie opties. Momenteel is hij binnen de SDE+ regeling verantwoordelijk voor de subsidiëring van wind-, water- en geothermie projecten. Jan Willem Zwang (1971) is sinds 2002 actief in de energiemarkt. Eerst als zelfstandig consultant, later als oprichter en directeur van Tensor Energy waar hij op interim basis diverse projecten heeft uitgevoerd voor energie- en afvalbedrijven. In 2010 richtte Jan Willem Green Spread op, waar hij vooral bezig is met het ontwikkelen en rendabel exploiteren van duurzame energie projecten. Daarnaast schrijft Jan Willem columns en blogs voor o.a. het Financieel Dagblad en EnergieExpert. Sanne Kistemaker (1982) studeerde Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Zes jaar geleden richtte ze het user-centered ontwerp bureau Muzus op waar ze actief is met ontwerpprojecten in zowel commerciële als sociale context, o.a. service design t.b.v. energiebesparing en slimme mobiliteit. Daarnaast doceert Sanne aan de TU Delft in design research en user experience design. Anjo Travaille opgeleid als water- en milieudeskundige en tot 2010 werkzaam als leidinggevende bij DHV. Later volgde hij vanuit zijn persoonlijke passie om mensen beter te begrijpen een opleiding in neurowetenschap en psychologie. Hij richtte Bovenkamers op en combineert op unieke wijze zijn ervaring vanuit opgaven in de fysieke leefomgeving met actuele inzichten vanuit de gedragswetenschap. Michel Arninkhof is als Manager Solar & Bio bij de Raedthuys Groep verantwoordelijk voor de ontwikkeling van zonne-energie en bio-energie projecten t.b.v. eigen investering en exploitatie door Raedthuys, waarbij Raedthuys ook verschillende vormen van (burger)participatie aanbiedt. Michel is actief in de duurzame energie branche, tegenwoordig als bestuurslid van Holland Solar. Annet Boessenkool (1973) studeerde Natuurwetenschappen en Bedrijf & Bestuur. Ze heeft ruim acht jaar als Product Manager en International Business Development Manager bij Nuon gewerkt, waar ze diverse duurzame energieprojecten ontwikkelde in zowel binnen- als buitenland (o.a. Spanje en Noorwegen). In 2006 heeft ze Next Energy opgericht. Erwin Coolen, oprichter en directeur van OutSmart (2006). Sinds 1995 werkzaam in de windenergie sector, eerst voor een Deense marktleider in de productie van windturbines en later werkzaam bij een projectontwikkelaar en betrokken bij de realisatie van off shore windparken aan de inkoopkant. Van 2005 tot mei 2006 was hij tevens voorzitter van de commissie offshore van de NWEA. Ria Kalf is chemisch technoloog met meer dan 20 jaar ervaring op het gebied van energie uit afval en biomassa. Sinds 2007 is zij Secretaris van het Platform Bio-Energie (PBE). Vanuit deze positie vertegenwoordigt zij PBE bij de diverse ministeries en de politiek, o.a. betrokken bij het Energieakkoord en het Activiteitenbesluit. Sinds 2011 is zij tevens bestuurslid van Aebiom, de Europese organisatie voor bio-energie associaties. Hans Wassenaar (1975) studeerde scheikundige technologie aan de TU Delft. Sinds oktober 2009 werkt hij bij DNV GL Energy (voorheen KEMA) waar hij zich bezig houdt met energie uit afval en biomassa, vaak i.c.m. warmteuitkoppeling. Tevens is Hans sinds 2012 bestuurslid van het Platform Bioenergie. Gerke Draaistra werkt sinds 2007 bij Ekwadraat als sr consultant en manager operation, met name op biogas/ groengas projecten. Boer zoekt zwembad is één van de geslaagde projecten waarbij biogas van het boerenerf naar een zwembad wordt geleid, daar groene elektriciteit produceert en met de vrijkomende warmte het zwembad verwarmd. Teus van Eck (1948) heeft zowel een technische (HTS Elektrotechniek) als een economische (Bedrijfseconomie EUR) achtergrond. Hij vervulde diverse functies in de gehele keten van de energievoorziening. Van brandstof, productie, verbruik, transport en distributie tot strategie, milieu en regulering, zowel in Nederland als in Zuid Oost Azië. Sinds 2005 is Teus onafhankelijk energie, warmte en milieudeskundige. Huub Jansen, Customer Engineer, Eneco Warmte & Koude

8 IIR B.V., Kabelweg 37, 1014 BA Amsterdam: 3 makkelijke manieren om u aan te melden: 1. Via internet: 2. Via 3. Telefonisch: +31 (0) Uw investering 3-daagse basisopleiding (Module 1, 2 & 4) 1.999,- Losse keuzemodule (Module 3A t/m 3D) 750,- Voordelig totaalpakket 4.250,- Alle prijzen zijn per persoon, exclusief BTW en inclusief documentatie, koffie/thee en lunch Datum & Locatie 3-daagse basisopleiding + 4 keuzemodules Module 1: Dinsdag 9 september 2014 Module 2: Woensdag 10 september 2014 Module 3a*: Woensdag 17 september 2014 Module 3b*: Donderdag 18 september 2014 Module 3c*: Woensdag 24 september 2014 Module 3d*: Donderdag 25 september 2014 Module 4: Woensdag 1 oktober 2014 *keuzemodules: optionele afname Coengebouw Amsterdam Voor routebeschrijving zie: Gegevensregistratie: Uw gegevens worden door IIR geregistreerd en gebruikt om u op de hoogte te houden van onze producten en die van zorgvuldig geselecteerde bedrijven. Mochten uw gegevens niet correct zijn of wenst u dat uw gegevens niet gebruikt wordt voor deze doeleinden, neem dan contact op met onze database afdeling op of Algemene voorwaarden: Op alle aanbiedingen zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Deze zijn gedeponeerd bij de K.v.K te Amsterdam, onder nummer De algemene voorwaarden zijn te downloaden op onze website en worden op verzoek kosteloos toegezonden. Verkorte opleiding Duurzame Energieprojecten

Duurzame Energieprojecten

Duurzame Energieprojecten 3-DAAGSE BASISOPLEIDING + 4 KEUZEMODULES 17 & 24 september, 1, 8 & 15 oktober en 5 & 12 november 2015 BCN Utrecht Docenten gemiddeld beoordeeld met een 8! VERKORTE OPLEIDING Duurzame Energieprojecten Krijg

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

Energie. Programma. management. Markt, wet en beleid. Doorgrond de complexe energiemarkt

Energie. Programma. management. Markt, wet en beleid. Doorgrond de complexe energiemarkt 5-daagse opleiding 8, 15, 22, 29 september en 6 oktober 2015 > BCN Utrecht Energie Doorgrond de complexe energiemarkt en vertaal deze kennis naar uw eigen toekomstbestendige energiestrategie Uniek: Dé

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen Bertus Postma 1 Onderwerpen Berenschot Algemene ontwikkelingen stimuleringsregelingen Relatie met projectfasering Regionale regelingen Geothermie:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Samenwerken aan Energie voor de toekomst. Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij

Samenwerken aan Energie voor de toekomst. Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij Samenwerken aan Energie voor de toekomst Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij Sept 2015 Wie is Vincent Jansen van Grontmij? Ervaring: 9 jaar werkzaam in de energiewereld. Van projectontwikkelaar,

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015 Enexis De veranderende rol van de netbeheerder Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis 12 november 2015 Rol Enexis in de elektriciteitsketen Elektriciteitscentrale voor de opwek van elektriciteit

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

VisieDuurzame Warmte/Koude

VisieDuurzame Warmte/Koude VisieDuurzame Warmte/Koude Teun Bokhoven Voorzitter Versterkingrolvan Duurzame Warmte/Koudealsonderdeelvan de EU doelstelling : De is de Nederlandse overkoepelende samenwerkingsorganisatie voor de duurzame

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Energie Exploitatie Ontwikkelingen in Nederland

Energie Exploitatie Ontwikkelingen in Nederland Energie Exploitatie Ontwikkelingen in Nederland Leo Brouwer Programma adviseur Duurzame Energie en Energietransitie 16 oktober 2007 donderdag 18 oktober 2007 1 Daan van Vliet Directeur Unica Bestuurslid

Nadere informatie

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp

Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp JBR Organisatie-adviseurs bv Energiebedrijven kunnen vóór 2020 in 4 mln. woningen 30% energie besparen Energiebedrijven

Nadere informatie

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl

Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie. Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl Samenwerken met agrariërs geeft kansen voor groene energie Ton van Korven Projectleider Bio-economie Ton.van.Korven@zlto.nl LTO inzet duurzame energie 1. Verbetering inkomenspositie door (decentrale)energieproductie

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014

Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014 Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014 www.energymatters.nl Aanleiding Grote interesse in WP-en: Gasprijs is duur; dus ketels duur WKK is momenteel marginaal (met netlevering)

Nadere informatie

Lokale energiecoöperatie

Lokale energiecoöperatie Lokale energiecoöperatie Stuwende kracht achter de de duurzame energietransitie van onderaf 1 Inhoud I. Visie II. De Energie Coöperatie III. Eemflow Energie VOF 2 Van Klimaat beleid naar Energie transitie

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie ECN TNO activiteiten systeemintegratie Rob Kreiter Den Haag 22-05-2015 www.ecn.nl Aanleiding: meer duurzaam - minder zekerheid - meer complexiteit Uitdaging voor de (verre) toekomst Elektriciteitsbalans

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 20 november 2013 Inhoud Algemeen het SER Energieakkoord Proces, doelen, borging, hoofdlijnen & pijlers, concrete afspraken

Nadere informatie

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Introductie Methode Subsidies Technologien Wind Zon Geothermisch Biomassa Externe Investeerders

Nadere informatie

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer PERSDOSSIER Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer Inleiding De gemeente Deventer heeft de ambitie een energieneutraal bedrijvenpark te ontwikkelen aan de A1 ten zuiden van Deventer. Op vrijdag

Nadere informatie

DE ENERGIE TRANSITIE

DE ENERGIE TRANSITIE DE ENERGIE TRANSITIE 1 DE ENERGIETRANSITIE In de huidige Europese energie sector zijn drie parallelle trends waar te nemen. Ten eerste decentralisatie, waarbij steeds groter wordende hoeveelheden decentrale

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Wat doet de Raedthuys Groep?

Wat doet de Raedthuys Groep? Windenergie 1 Index Raedthuys Fases windenergieproject Fase 1: concept Fase 2: vergunningen/communicatie Fase 3: financiering Fase 4: bouw Fase 5: exploitatie en beheer Samenwerken met Raedthuys in WP

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomst Coöperatie Waalre Energie Lokaal. Waalre, 28 november 2012

Voorlichtingsbijeenkomst Coöperatie Waalre Energie Lokaal. Waalre, 28 november 2012 Voorlichtingsbijeenkomst Coöperatie Waalre Energie Lokaal Waalre, 28 november 2012 Pieter Brouwers Voorzitter Agenda Doel van deze avond Hoe is de coöperatie geboren Wat kan er momenteel op het gebied

Nadere informatie

Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie

Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie Zon, wind, water... Ontdek je eigen energie Groen Duurzame energie komt voort uit schone en onuitputtelijke bronnen zoals de bodem, zon, wind of water. U kunt deze op kleine schaal zelf opwekken. De energie

Nadere informatie

Hernieuwbare energie in Nederland

Hernieuwbare energie in Nederland Hernieuwbare energie in Nederland Nieuwe business modellen Amsterdam, 25 juni 2015 Rapport over hernieuwbare energie in Nederland Accenture en Climex onderzoeken kansen binnen het veranderende energielandschap

Nadere informatie

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft Lerende gebouwen meer comfort & minder energie 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft 2 e Expert meeting Thermisch Actieve Gebouwen, woensdag 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw Evoluties in het energielandschap Peter De Pauw Inhoud We consumeren meer energie We produceren zelf elektriciteit We zullen anders consumeren We gebruiken de netten op een andere manier 2 3 december 2015

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA

Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Wie we zijn: De branchevereniging voor Windenergie op Land en Windenergie op Zee. Behartiger van allerlei bedrijven in de keten, primair belang windenergie in Nederland.

Nadere informatie

Maatschappelijke acceptatie van energie projecten

Maatschappelijke acceptatie van energie projecten Maatschappelijke acceptatie van energie projecten Ynke Feenstra Ruimteconferentie 2011, workshop Energie en ruimte Rotterdam, 19 april 2011 www.ecn.nl Energieonderzoek Centrum Nederland 600 medewerkers

Nadere informatie

Uitdagingen van de energie transitie

Uitdagingen van de energie transitie Uitdagingen van de energie transitie Presentatie Congres Energy Next Dordrecht 10 december 2015 Remko Bos Directeur Energie ACM Vicepresident CEER 1 ACM als toezichthouder ACM bevordert kansen en keuzes

Nadere informatie

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten Menno van Rossum De Windcentrale Jeroen Vanson Greenchoice 21 November 2014 AGENDA Greenchoice Over Greenchoice Lokale initiatieven en coöperaties De

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 v Wij helpen u op weg! Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 Hans van Wermeskerken Ballast Nedam Ballast opgericht in 1877, Nedam in 1899 Fusie Ballast Nedam 1969 4000 medewerkers

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013 Lokale duurzame energie ontwikkelen Derck Truijens 18 april 2013 Inhoud Windunie: samen voor de wind Lokale duurzame energie initiatieven Lokaal duurzame energie ontwikkelen Het begon in 2000... De energiemarkt

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

Inpassing van duurzame energie

Inpassing van duurzame energie Inpassing van duurzame energie TenneT Klantendag Erik van der Hoofd Arnhem, 4 maart 2014 doelstellingen en projecties In de transitie naar duurzame energie speelt duurzame elektriciteit een grote rol De

Nadere informatie

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015

Warmtenetten. Agenda. Wat is een warmtenet. Technologie. Projecten. Regulering. Rol Eandis. Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Warmtenetten Visie van een netbeheerder Energik - 28/5/2015 Agenda Wat is een warmtenet Technologie Projecten Regulering Rol Eandis 2 2015 Studiedag Energik - Warmtenetten 1 Wat zijn warmtenetten? Ondergronds

Nadere informatie

ZonneEnergie voor Thuis

ZonneEnergie voor Thuis ZonneEnergie voor Thuis Programma 20:00 22:00 Welkom Introductie ReestdalEnergie ZonneEnergie: het hoe en waarom Pauze ZonneEnergie van ReestdalEnergie Afsluiting Vragenvuur Reestdal Duurzame Energie

Nadere informatie

Sportief verduurzamen

Sportief verduurzamen Sportief verduurzamen Stelling Er zijn wel argumenten om niet te verduurzamen Deelnemers workshop Michel de Boer (GSF): Green Liz en de GSF Peter Smit (Green Liz): toelichting concept Guido Beijer (BAM):

Nadere informatie

Bio energiecentrales Eindhoven

Bio energiecentrales Eindhoven Bio energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Projectmanager Gemeente Eindhoven Maart 2009 Inhoudsopgave 1. Duurzame energie op lokaal niveau 2 Activiteiten op lokaal niveau 3. Bio energiecentrales in

Nadere informatie

Algemene presentatie

Algemene presentatie Alpheon Energieadvies & Consultancy Algemene presentatie Uw energie, onze zorg Alpheon NL BV Paulus Potterstraat 19 7204 CP Zutphen http://www.facebook.com/alpheonenergie @AlpheonEnergie Auteur: John Hesp

Nadere informatie

Energieverzorging Nederland

Energieverzorging Nederland Energieverzorging Nederland Naar een Duurzame Samenleving (VROM) Vanuit een internationaal geaccordeerde basis voor 2050 Standpunt Nederlandse overheid : 100% CO2 -reductie Standpunt van de G8: 80 % CO2

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet?

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Introductie Stedin is als netbeheerder verantwoordelijk voor een veilig

Nadere informatie

De toekomst van zonnewarmte

De toekomst van zonnewarmte De toekomst van zonnewarmte Bouwen met Duurzame Energie Huib Visser Zonnewarmte (ook thermische zonne-energie genoemd) Inhoud presentatie - Groeimarkt - Wat is het? - Toepassingen - Toekomst 2 Veranderende

Nadere informatie

Zon-PV op maatschappelijk vastgoed

Zon-PV op maatschappelijk vastgoed Zon-PV op maatschappelijk vastgoed Financiering en subsidie (SDE+) 9 juni 2016 Sander Huitink Agenda Over Greenspread Financiering zon-pv-projecten Salderen Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie

Nadere informatie

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Joris Haems Algemeen Directeur Upgrade Energy Inhoud 1 2 3 4 5 6 Introductie: Energie als schaars goed Uw gebouw als energieproducent Opportuniteit

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia

Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia Persbericht Vereniging Energie-Nederland Den Haag, 3 oktober 2011 Energie-Nederland: Deze Green Deal is een belangrijke stap voor de verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening de komende decennia

Nadere informatie

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid Team s John v.d. Ven, DLV GE Marco Polet Priva Sjoerd Leij Yacht Maarten Pennings NXP Marc Vlemmings NXP In balans met s Willem Kooiman 29 november 2010 Johan Hugh Egbert Irin Hans Euson Maaskant Bouwhuis

Nadere informatie

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie. Partnerforum Gent 18 oktober 2016

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie. Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Energie uitdagingen VISIE 2050: 7. energietransitie Daling uitstoot broeikasgassen in EU met 80-95% t.o.v.

Nadere informatie