VAN SCHOON GEWETEN NAAR NIEUWE WERELDORDE. Tex Gunning

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VAN SCHOON GEWETEN NAAR NIEUWE WERELDORDE. Tex Gunning"

Transcriptie

1 VAN SCHOON GEWETEN NAAR NIEUWE WERELDORDE Tex Gunning

2 Goedemiddag dames en heren. Het zal u niet ontgaan zijn; het is vandaag de dag van de duurzaamheid. Een dag om, nog bewuster dan normaal, stil te staan bij de vraag wat het betekent om duurzaam en schoon te leven en duurzaam en schoon te ondernemen. Dat we dat vandaag hier doen bij Interface, heeft natuurlijk alles te maken met Ray Anderson die als ondernemer tot de conclusie kwam dat het anders moest. Die voor zichzelf, voor zijn onderneming, maar vooral ook voor onze kinderen en kleinkinderen, een visie ontwikkelde op wat duurzaam ondernemen zou kunnen behelzen. En die daar met zijn Mission Zero ook een stevige ambitie aan koppelde om die visie concreet te maken. Met de Dag van de Duurzaamheid, hopen we duurzaamheidsinitiatieven daadwerkelijk te versnellen om zo tot een kantelpunt naar een duurzamere samenleving te komen. Want het gaat natuurlijk niet om een dag van de duurzaamheid. Of een jaar van de duurzaamheid. Waar we naartoe willen met zijn allen is het millennium van de duurzaamheid. 2

3 Vijftien jaar geleden was het de SER die onder leiding van Herman Wijffels met de notitie De winst van waarden een kader schiep voor het gedachtegoed van de innovators op MVO-gebied en daarmee hun visie ontsloot voor de rest van het bedrijfsleven. En met succes; de visie van de koplopers van toen heeft inmiddels de early majority en in toenemende mate ook de late majority bereikt. Maar ondertussen zien we de noodzaak van MVO ook steeds meer bevestigd. En zien we dat goede voornemens formuleren één is maar overgaan tot actie een ander vraagstuk. Misschien is vandaag een mooi moment om de tussenbalans eens op te maken. Waar staan we eigenlijk met ons MVObeleid? En helpt het ons in de transitie naar een duurzame samenleving? In 15 jaar tijd is veel bereikt. Er zijn richtlijnen opgesteld door de OESO voor internationaal MVO, we zien het aantal bedrijven dat zich committeert aan het Global Compact programma van de United Nations ieder jaar verder toenemen, en er zijn allerlei keurmerken op het gebied van duurzaamheid en MVO. Maar als ik kritisch kijk naar bijvoorbeeld de 33 criteria van de MVO prestatieladder, dan zie ik nog veel teveel vrijblijvendheid en geen visie voor een betere wereld. Natuurlijk is het belangrijk dat we rapporteren over ons grondstoffenverbruik en onze emissies. Natuurlijk moeten we kinderarbeid uitbannen. Natuurlijk moeten we knokken voor mensenrechten, democratie en vrijheid van meningsuiting. Dat is de basis voor een menswaardig bestaan. En daarmee een basale vorm van business ethiek wat mij betreft. Maar het is niet genoeg. Waar is de echte transformatieve ambitie? 3

4 Als ik kijk naar de guidelines van de OESO of die van de United Nations, dan vraag ik me af naar wat voor soort samenleving ons dat leidt. Als we straks alle 33 criteria van de MVO prestatieladder kunnen afvinken, waar staan we dan? Wat is er dan veranderd in deze wereld? Scheppen we daarmee het kader voor de samenleving van 21e eeuw? Of hebben we dan een schonere, gewetensvollere versie van ons industriële systeem uit de 20e eeuw? Dat is de gewetensvraag die wij ons moeten stellen als we echt Maatschappelijk Verantwoord willen leven en Maatschappelijk Verantwoord willen Ondernemen: Is ons huidige MVO-beleid de proloog die een nieuwe wereldorde inluidt of is het de epiloog die de oude wereld op orde brengt zodat wij met een schoon geweten een tijdperk kunnen afsluiten? Ik vrees het laatste. Ik vrees dat we teveel kijken naar de contouren van de nieuwe wereld vanuit ons oude denken. Dat we kijken naar de uitdagingen van de derde industriële revolutie met de bril en de kennis van de tweede industriële revolutie. 4

5 Het economisch systeem van de eerste en tweede industriële revolutie is een paradigma van eindeloze groei, gedreven door innovatie en toenemende arbeidsproductiviteit, met winst als indicator voor succes en met take, make & waste als mode of operation. Een economisch systeem dat veronderstelt dat als een ieder zijn individuele economische belang nastreeft, dat er via de zogenaamde invisible hand welvaart voor iedereen komt. We weten nu beter. Want het is ook een systeem dat roofbouw pleegt op onze planeet door rijkdom te onttrekken aan de aarde in de vorm van grondstoffen en fossiele brandstoffen die we systematisch onderwaarderen. Een economisch systeem waarin vervuiling en andere negatieve spin-off worden afgedaan als externe effecten; collateral damage waarvan niemand de rekening oppakt. Een systeem van doorgeslagen individualisme, waarin korte termijn denken wordt beloond, dat mensen primair als productiefactor ziet, en geen antwoorden geeft op vragen over de verdeling van de welvaart. Een systeem met een eenzijdige focus op economische winst voor individuele kapitaalverschaffers. Een systeem waar een paar miljard mensen, soms letterlijk, buiten de boot vallen. Het paradigma van the winner takes it all heeft tot enorme scheefgroei geleid. Klimaatverandering, honger, oorlogen, terreur, massale migratie, epidemieën; we zien een escalatie van problemen die we zelf mede veroorzaakt hebben. Als wij in business willen blijven en onderdeel willen zijn van een nieuwe wereld, dan moeten we bereid zijn om alles ter discussie te stellen. Om waarden en paradigma s die decennia lang de waarheid representeerden, los te laten. We moeten een niveau omhoog in ons denken. Zoals Albert Einstein ooit zei: No problem can be solved from the same level of consciousness that created it. 5

6 Als we vasthouden aan dat oude denken, blijven we ook gevangen in de Bermuda driehoek van people, planet, profit; een spanningsveld waarin compromissen gesloten moeten worden. Want hoe maak je in vredesnaam de afweging tussen people en profit? Of tussen planet en profit? Wat is profit überhaupt? Als we Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen vanuit onze oude mindset, blijven we steken in goede bedoelingen en het beperken van de negatieve externe effecten en komen we niet waar we heen willen, namelijk naar het vergroten van de positieve externe effecten. 6

7 Profit: Winstmaximalisatie > Waardecreatie Om te beginnen moeten we de waarde die wordt toegekend aan het begrip winst herdefiniëren en in de ruimere context van waardecreatie zien te plaatsen. Winst was het boekhoudkundig verschil tussen input-kosten en output-opbrengsten. Het is voor financiële mensen een indicatie dat het met een bedrijf goed gaat. Winst is echter vervallen tot een doel op zich, het is een indicatie voor verrijking geworden in plaats van een uitkomst van nuttig en duurzaam ondernemen. Korte termijn winst als heilige koe en als indicatie van waardecreatie leidt tot verkeerde en soms zelfs perverse uitkomsten. We moeten naar een definitie van winst die voor een ieder herkenbaar is. Het is winst als we bijvoorbeeld zonne-energie voor iedereen op deze planeet beschikbaar kunnen maken, of als we zeewater gemakkelijk in drinkwater kunnen veranderen. Het is winst als we markten kunnen ontwikkelen waar straks 9 miljard mensen in participeren en het is winst als we die 9 miljard talenten kunnen inzetten om een betere wereld te creëren. Dat is herkenbare en gewaardeerde winst! People: Medewerkers > Medemensen Vanuit dat besef moeten we mensen niet alleen zien als onze medewerkers maar moeten we alle medemensen in deze wereld gaan zien als onze stakeholders. Dat geeft enorme kansen voor groei en innovatie en een veel duurzamer perspectief. Het is een volledige illusie te denken dat als we alleen goed voor onze eigen mensen zorgen, dat we dan een duurzame samenleving creëren. Natuurlijk begint zoiets dicht bij huis. We moeten als ondernemers bewuster zijn van het feit dat onze collega s allereerst mensen zijn die intellectuele en fysieke behoeftes hebben maar vooral ook sociale - en spirituele behoeftes hebben. Als wij in die behoeftes kunnen voorzien, dan zijn onze medewerkers creatiever, innovatiever, werken beter samen, zijn productiever, loyaler en reageren beter op veranderingen. Het loont dus ook. Zoals ze bij Friesland Campina zeggen: Happy cows give more milk! En natuurlijk kunnen we met onze medewerkers nog grote stappen zetten die veel verder gaan dan het praten over medezeggenschap, arbeidsrecht, gelijke kansen of de obligate trainingen en ontwikkelingsgesprekken. Nog steeds geven de meeste leiders meer aandacht aan de verduurzaming van hun productieprocessen dan aan de verduurzaming van hun medewerkers. 7

8 Maar de echte People uitdaging in de transitie naar een duurzame samenleving is een model dat voorziet in de behoeften van 9 miljard mensen. Vergelijk het met je eigen organisatie. Je kunt een onderneming niet duurzaam laten groeien; je kunt alleen mensen laten groeien die op hun beurt duurzame groei realiseren. Precies zo kun je de wereld alleen dan duurzaam laten groeien als je de mensen die in deze wereld leven en werken, faciliteert om te groeien. We willen allemaal een waardevol leven leiden. Een leven waarin we in meer voorzien dan alleen onze basisbehoeften. Een leven dat zin geeft. Dat we kunnen leven in community met anderen, waar zorg is voor elkaar, integriteit, respect, en kansen voor zelfontplooiing. Waar People zich ervan bewust zijn dat zonder co-existentie er uiteindelijk geen existentie meer zal zijn. Wij moeten investeren in bewustwording en bewustzijn, en wereldburgers creëren die kunnen bevatten wat het gevaar is van een wereld die onrechtvaardig en onevenwichtig is. Investeren ook in het besef dat een wereld van 9 miljard mensen met 9 miljard creative minds een ongekend potentieel is voor wezenlijke ontwikkeling. Een marktplaats van 9 miljard ondernemers verbonden via een gezamenlijk belang. We moeten investeren in de ontwikkeling van maatschappelijk verantwoorde medemensen die met elkaar vorm kunnen geven aan een duurzame samenleving van de 21e eeuw en verder. Planet: Symptoombestrijding > Rentmeesterschap Het Planet hoofdstuk is de afgelopen jaren veelvuldig voorbij gekomen in het debat over MVO. En misschien hebben wij daar ook wel het meest progressie mee gemaakt in Nederland. Maar het is wel belangrijk dat het niet blijft bij goede voornemens. Het is de hoogste tijd dat we invulling gaan geven aan dat rentmeesterschap en die circulaire economie en dat we oplossingen uitvinden die de hele wereld ten goede komen. Als een grote groep ondernemers blijft hangen in maatregelen als een paperless office en het aanplanten van bomen als compensatie voor onze vlieguren, gaan we het niet redden. We moeten leren beseffen wat het werkelijk betekent om te leven in co-existentie op en mèt deze planeet. Dat is veel meer dan een economisch vraagstuk; het is een allesomvattend cultureel vraagstuk. We moeten dan ook oppassen dat we het vraagstuk niet vanuit ons oude economische marktdenken benaderen. We moeten zien dat we ons dierlijke instinct van the-survival-of-the-fittest transcenderen tot een survival of the species. We zijn zo aan het vechten voor een groter stuk van de taart dat we uit het oog verliezen dat er meer te winnen valt als we met elkaar die taart groter maken. Het delen van technologische kennis, bijvoorbeeld het vrijgeven van patenten zoals autofabrikant Tesla dat recentelijk deed, is daar een goed voorbeeld van. We moeten collectief kapitaal beschikbaar maken dat collectieve waarde creëert, dus samenwerken, want de uitdaging is uitermate complex. The winner takes it all is een illusie. There will be no winners if not everybody wins!!! 8

9 Ik ben ervan overtuigd dat we naar een maatschappij toe moeten waarin we ons bewust zijn van onze onderlinge afhankelijkheid en onze afhankelijkheid van de planeet waarop wij leven. Waarin we samenleven en samenwerken en samen investeren in technologische ontwikkeling en andere collectieve doelen. Een maatschappij waarin de grens tussen West en Oost en tussen producent en consument, tussen collega en concurrent, tussen collectieve waardecreatie en individuele waardecreatie moeilijk te trekken is. Dat klinkt misschien allemaal wat groots en meeslepend. Misschien vindt u mij zelfs wel een dromer. Maar ik zie geen andere weg. Als we straks op aarde zijn met 9 of misschien zelfs 12 miljard inwoners, die allemaal hun american dream willen realiseren en een levensstandaard willen zoals wij in het Westen, dan praat je over een economie die vele malen groter is dan onze huidige wereldeconomie. Vele malen groter dan deze planeet kan dragen. We kunnen het rekensommetje allemaal maken. Er zal iets fundamenteels moeten veranderen willen wij deze planeet op een duurzame manier kunnen doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen. We moeten invulling gaan geven aan die duurzame samenleving. En dat kan. Ik ben ervan overtuigd dat we een wereld kunnen hebben waarin ieder mens op aarde de kans krijgt om zijn volledige potentieel te ontwikkelen. 9

10 Hoe? Dat is een ontdekkingsreis. We moeten onze veilige haven durven verlaten. Dat is spannend. Maar zoals Thomas van Aquino ooit zei: If the highest aim of a captain were to preserve his ship, he would keep it in port forever. We moeten op zoek naar een nieuwe vorm van samenleven, consumeren, ondernemen en vooral een nieuwe manier van investeren ten behoeve van het collectieve belang. Een zoektocht naar nieuwe technologie maar vooral ook naar nieuwe investeringsmodellen. Een herdefiniëring van het economische systeem, waarin we ons oude denken loslaten en collectieve waardecreatie centraal komt te staan. Wat dat betreft bevinden we ons in een overgangsperiode. Zoals in een film twee beelden in elkaar overvloeien, zo bevinden wij ons in een proces waarin twee tijdperken in elkaar overvloeien. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. De Renaissance is ook niet op 3 maart 1453 om kwart over 2 s middags begonnen. Die wedergeboorte had een draagtijd van vele decennia nodig om tot bloei te komen. Ik betwijfel of we zoveel tijd hebben dit keer. De tijdsdruk is hoog en de transitie naar een duurzame samenleving komt voor mijn gevoel te langzaam op gang. 10

11 In die overgangsperiode zal technologische ontwikkeling, een grote rol moeten spelen. En als ik sommige visionairs mag geloven, kan de technologie zelfs de deur open zetten naar een wereld van overvloed. In zijn boek Abundance schetst Peter Diamandis een positief scenario met een simpele redenering: er is genoeg water op deze planeet, we moeten echter betaalbare technologie ontwikkelen die het water schoon en drinkbaar maakt. Er is genoeg energie voor deze planeet, namelijk van de zon, we moeten echter een efficiënte manier vinden om die energie op te vangen. Er is voldoende denkkracht en innovatief potentieel op aarde, we hoeven het alleen maar met elkaar te verbinden. Overvloed dus. Een belangrijke rode draad in zijn visie is dat er een flink aantal technologieën op het gebied van ICT, nanotechnologie, internet, zonne-energie, en een hele rij andere vakgebieden, zich in een exponentieel tempo ontwikkelen en op het punt staan om doorbraken mogelijk te maken die we nauwelijks voor mogelijk kunnen houden vandaag de dag. 11

12 Ook econoom Jeremy Rifkin schetst een overvloedige toekomst dankzij een derde industriële revolutie met een Internet Of Things, waarin fysieke en virtuele netwerken door middel van grids en sensoren aan elkaar gekoppeld worden. Dankzij de wet van Moore ontwikkelt de prijs-prestatieverhouding zich exponentieel en tenderen de marginale kosten van bepaalde producten en diensten naar nul. Daardoor ontstaat een wereld van overvloed met energie die nagenoeg gratis is, een prosumer die met een 3D-printer deels zijn eigen producten vervaardigt, met onderwijs dat nagenoeg gratis te volgen is online en ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence die ons leven ingrijpend gaan veranderen. We kunnen in potentie dus een wereld creëren waarin 9 miljard mensen kunnen beschikken over schoon drinkwater, voeding, betaalbare woningen, nagenoeg gratis onderwijs op maat, uitstekende medische zorg en een overvloed aan schone energie, eindeloos geleverd door de zon. Technologie Technologische ontwikkeling is zonder twijfel één van de belangrijkste sleutels die deze duurzame samenleving zouden kunnen ontsluiten. Maar we kunnen niet met een zucht van verlichting achterover gaan zitten en denken dat daardoor ook een nieuwe wereldorde wordt gecreëerd. Met nieuwe technologie alleen redden we het niet. Als we die technologie namelijk vooral inzetten om onze oude economie schoner te maken, zijn we vooral met symptoombestrijding bezig. En als deze technologie niet snel genoeg ter beschikking komt van alle mensen op aarde, dan houden we de ongelijkheid van de oude wereld in stand. Nieuw denkraam Het begint dus allereerst met het loslaten van het oude denken. Het besef van co-existentie vormt de belangrijkste sleutel tot de duurzame samenleving. Het begint met de intentie en het besef dat we alleen gelukkig kunnen zijn en alleen kunnen overleven, als we oplossingen ontwikkelen die ten goede komen, niet aan enkelen, maar aan de hele wereld. Als het ten goede komt aan alle 9 miljard medemensen die ook mede aandeelhouder zijn van deze planeet!! We moeten durven streven naar een mondiaal welvaartsniveau zoals we dat in het Westen ambiëren en gaan werken vanuit een mindset van we care therefore we share. Met welvaart bedoel ik niet een oneindige materiële welvaart, maar zelfverwezenlijking voor ieder individu. En met we care therefore we share bedoel ik niet noodzakelijk dat the haves maar wat meer moeten afstaan aan de have-nots. Het gaat om het vinden van oplossingen die een ieder ten goede komen. 12

13 Financiering Dat brengt me automatisch bij de derde sleutel - de financiële wereld. Als ik kijk naar ons bankwezen dan zie ik een systeem dat ieder vertrouwen ontbeert omdat het geen lering trekt uit de financiële crises en zich onttrekt aan haar maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid. Het bankwezen en de beschikbaarheid van ons collectief vermogen zou dienstbaar moeten zijn aan de reële economie maar het bankwezen houdt zich vooral bezig met financiële producten en legt het risico terug bij de maatschappij die haar het kapitaal verschaft. Ook de terreur van de korte tijdshorizon van de institutionele belegger is schadelijk voor de creatie van lange termijn waarde. Als het om geld gaat in de financiële wereld dan wint short term pleasure het altijd van long term happiness. Ons financieel denken wordt op een perverse manier gedomineerd door de Netto Contante Waarde methode, die iedere waarde in de toekomst naar vandaag verdisconteert en dus automatisch vermindert. Wat werkelijk van waarde is in de toekomst, kun je niet verdisconteren. Ons huidige systeem waar ieder besluit wordt gedomineerd door economische- en kortetermijnbelangen, is een grote rem op de noodzakelijke veranderingen. Collectieve aanpak En die veranderingen zijn enorm. We staan voor een uitdaging van een omvang en complexiteit die wij als mensheid nog niet eerder kenden, laat staan hebben opgelost. De transitie naar een nieuwe, duurzame samenleving kan alleen op gang komen als we bereid zijn om onze oude technologie uit te faseren en te investeren in nieuwe, circulaire, renewable technologie. Dat is een enorme operatie die maar moeizaam op gang komt nog in mijn optiek. En dat is niet alleen de schuld van onze financiers. Als bedrijfsleven lijken we vaak te lijden aan wat men in de psychologie het bystander-effect noemt. Als er onder de ogen van een groep mensen iemand dreigt te verdrinken en niemand in de groep neemt initiatief, kan het zomaar gebeuren dat de drenkeling het niet overleeft. Dit speelt ook in deze transitie. Wie pioniert kan een first mover voorsprong realiseren maar kan evengoed onderuit gaan in dit complexe vacuüm tussen oud en nieuw. Ook in het bedrijfsleven zegeviert helaas de korte termijn. We kunnen de poort naar een duurzame samenleving alleen openen als we een nieuwe balans weten te vinden tussen het nastreven van ons individuele belang en het dienen van het collectief belang. Er ligt in mijn optiek daarom een vierde sleutel bij de overheid om samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen te zorgen voor een collectieve visie met een collectief investeringsprogramma in de technologieën van de toekomst. 13

14 Nu hoor ik u denken: ja maar we hebben toch een Energieakkoord afgesloten? Naar mijn mening toont dat akkoord geen enkele visie op wat we als Nederland zouden kunnen en moeten bereiken en het mist iedere ambitie. Terwijl Duitsland nu al richting de 30% gaat, debatteren wij nog over de haalbaarheid van 14% hernieuwbare energie in 2020 Dat vind ik geen ambitie. We blijven met zijn allen gewoon doen wat we doen maar dan met een beetje schonere energie, zo lijkt het. Wat we nodig hebben is een ambitieuze collectieve langetermijnvisie met een strategie die inspireert en engageert en die de veranderingen initieert die Nederland technologisch op de wereldkaart zetten. En die tegelijk bijdragen aan een nieuwe, duurzame samenleving voor iedereen. In mijn optiek zijn dit de vier sleutels die de deur naar een duurzame samenleving kunnen openzetten. Ons MVO-beleid kan ons daarbij helpen maar dan moeten we wel bereid zijn de lat een heel stuk hoger te leggen. Ons MVO-beleid is toe aan een opwaardering. 14

15 M Om te beginnen moeten we de M van MVO op een andere manier definiëren. Het gaat niet alleen om onze footprint die we achterlaten, het gaat niet om de license to operate; het gaat om de vraag hoe wij als duurzame pioniers onze samenleving mede vorm geven. De koplopers op het gebied van MVO verhouden zich op een andere manier tot de maatschappij, en zetten de stap van doing no harm naar doing good. V De V van MVO lijkt nu vooral te gaan over verantwoording. Het is tijd dat we niet alleen verantwoording afleggen aan de maatschappij maar ook verantwoordelijkheid nemen voor de ontwikkeling van de maatschappij. Het is tijd dat we transcenderen van lokale stakeholders naar globale stakeholders en verantwoordelijkheid nemen voor de ontwikkeling van de wereld die we met elkaar delen. Ik zie onze huidige MVO-agenda die kanteling nog niet maken. O Wil MVO ons daadwerkelijk helpen de transitie naar een nieuwe, duurzame samenleving te maken, dan zullen we ook de O van Ondernemen anders moeten invullen. We moeten van reactief anticiperen op ongewenste veranderingen naar het pro-actief initiëren van de verandering die we willen zien in deze wereld. We moeten het lef hebben om een doel van het kaliber Mission Zero van Ray Anderson te formuleren! Neem als voorbeeld de mensenrechten. We spreken over ondernemen met respect voor mensenrechten. Dat straalt een heel andere ambitie uit dan het creëren van gelijke rechten voor alle mensen. Gelijk recht op educatie, gezondheidszorg, welvaart, water, energie, veiligheid etc. We tonen geen enkel respect voor onze medemensen zolang we accepteren dat ze in pure armoede leven, niet democratisch mogen stemmen of als ze verdrinken in de Middellandse zee! 15

16 Een duurzame samenleving die gekenmerkt wordt door welvaart en welzijn voor iedereen ligt binnen ons bereik, als we bereid zijn oude gewoontes te doorbreken. Een vraag die we ons op de Dag van de duurzaamheid daarom zouden moeten stellen is: hoe kan ons MVO-beleid ons hierbij helpen? Als we duurzaamheid ècht in het langere termijn perspectief plaatsen, is er geen onderscheid tussen onze individuele belangen en het collectieve belang. Collectieve waardecreatie, gericht op de toekomst moet het uitgangspunt zijn. Collectieve financieringsinstrumenten, een langetermijnvisie en nieuwe vormen van samenwerken zijn cruciale randvoorwaarden om de kansen die de technologische ontwikkeling ons biedt te kunnen verzilveren voor een ieder op deze planeet. Laten wij onszelf de gewetensvraag stellen of we met onze huidige MVO-ambities ons oude systeem oppoetsen of dat we daadwerkelijk een nieuwe wereldorde in de steigers zetten. Of we opereren vanuit een nieuw denkraam dat het spanningsveld tussen people, planet & profit ontstijgt. Impact MVO 4.0 MVO 3.0 MVO 2.0 MVO De wijze waarop wij invulling geven aan het begrip MVO moet mee evolueren met de ontwikkelingen om ons heen. Evolueren met de uitdaging die met de dag complexer en urgenter wordt, maar ook met de mogelijkheden die de technologische ontwikkeling ons biedt om die uitdaging aan te gaan. We kunnen afwachten tot de OESO of de overheid met nieuwe richtlijnen komen. Of totdat stakeholders, hier of elders in de wereld, ons dwingen om over onze ambities na te denken. Maar ik ben van mening dat wij, maatschappelijk verantwoorde ondernemers, het voortouw moeten nemen. Wat mij betreft is het de hoogste tijd dat we het begrip MVO opnieuw definiëren. Naar het volgende level tillen. Met scherpere criteria en ambitieuzere targets. We moeten ons realiseren dat er geen verschil is tussen ons eigen belang en het collectieve belang. Dat zijn we verplicht aan onszelf, aan elkaar en aan onze wederzijdse kinderen en kleinkinderen; aan alle kinderen in de wereld! Dank u wel. 16

17 Over de Ray Anderson-lezing In 2011 introduceerden Interface en de MVO Nederland Academie de Ray Anderson-lezing ter nagedachtenis aan Ray Anderson, MVO-pionier van het eerste uur en oprichter van Interface. Het doel: ondernemers inspireren. Het is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij duurzame en inspirerende pioniers uit het bedrijfsleven hun visie geven op MVO. In 2011 waren dat Jan Peter Balkenende (E&Y) en Leen Zevenbergen (Qurius), in 2012 hoogleraar Jan Jonker en Shawn Harris (Nature s Pride), en in 2013 Gunter Pauli en Martijn Lampert (Motivaction). Ray Anderson Ray Anderson was de oprichter van Interface. In 1994 raakte hij zodanig geïnspireerd door Paul Hawken s boek The Ecology of Commerce dat hij besloot Interface om te vormen van een aardolieintensief bedrijf tot een duurzaam bedrijf. Hij lanceerde Mission Zero, de missie om uiterlijk in % duurzaam te zijn en zelfs een herstellende bijdrage te leveren aan milieu en maatschappij. Hij vergeleek deze uitdaging met het beklimmen van de Mount Everest ( Mount Sustainability ) en formuleerde zeven ambitieuze doelstellingen op de weg naar de top. Die worden nog altijd gehanteerd door Interface. Tex Gunning Tijdens zijn loopbaan (bestuurder bij Unilever, CEO bij Vedior, Director Decorative Paints bij Akzo Nobel en nu als CEO bij TNT Express) ontwikkelde Gunning een heldere visie op de transitie naar een duurzame samenleving en het leiderschap dat daarvoor nodig is. De lezing met als titel Van schoon geweten naar nieuwe wereldorde sprak hij uit op de Dag van de Duurzaaamheid, 10 oktober 2014, voor de leden van MVO Nederland Tex Gunning Met dank aan: Roel Esseboom en Henk van Dijke

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER IE Motoren Event Karin Jansens MVO Nederland 15 sept 2015 MVO GAAT OVER URGENTIE EN OPTIMISME

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

Excellenties, dames en heren, ondernemers, betrokkenen bij VNO/NCW en: in het bijzonder Bernard én Titia.

Excellenties, dames en heren, ondernemers, betrokkenen bij VNO/NCW en: in het bijzonder Bernard én Titia. Speech CEO en Voorzitter Raad van Bestuur Koninklijke DSM N.V. Feike Sijbesma bij afscheid Bernard Wientjes, Voorzitter VNO-NCW, 30 Juni 2014, Den Haag Excellenties, dames en heren, ondernemers, betrokkenen

Nadere informatie

Social intelligence sleutel tot duurzaamheidsdoorbraak in Nederland

Social intelligence sleutel tot duurzaamheidsdoorbraak in Nederland PERSBERICHT Utrecht, 11 oktober 2013 Social intelligence sleutel tot duurzaamheidsdoorbraak in Nederland Motivaction presenteert onderzoek naar rol duurzaamheidsprofessionals Een duurzaamheidsdoorbraak

Nadere informatie

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie.

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. KIEN - Event De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. Prof. dr. Koen Vandenbempt (Universiteit Antwerpen, België) Gent, 21 juni 2013 1 2 jaar KIEN De veranderende

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Samen, duurzaam doen!

Samen, duurzaam doen! Samen, duurzaam doen! Een online platform voor duurzaamheid in de Kromme Rijn en Utrechtse Heuvelrug Transitie: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Jan

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world HOE GAAT HET NU? We zetten allemaal verschillende methoden in om vraagstukken op te lossen, oplossingen te ontwerpen

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden

Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden Exposé naar Balancering van Menselijke Waarden Léon Evers Ideeënmakelaar Chantal van Esch Social controller Daelzicht Mannelijke en vrouwelijke waarden moeten beter in balans komen. Zowel in de meeste

Nadere informatie

DUURZAAM WINT VAN FOSSIEL

DUURZAAM WINT VAN FOSSIEL TRENDS DUURZAAM WINT VAN FOSSIEL Willem Lageweg directeur MVO Nederland MVO Prestatieladder 26 mei 2016 ONZE VISIE Urgentie is mega. Kansen idem. Wij geloven dat bedrijven door MVO - kunnen bijdragen aan

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Introductie. Dames en heren, goedenavond.

Introductie. Dames en heren, goedenavond. Tijdens het eerste congres van de PO-Raad met als titel: 'Bevlogen Besturen' is Tex Gunning uitgenodigd een lezing te houden op 7 juni 2012. Hieronder zijn betoog Introductie Dames en heren, goedenavond.

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Ons economische zelf Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Plaatjes invoegen Contrast tussen overvloed en gebrek Contrast tussen genieten van materie en uitbuiten

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. de raad der gemeente EDE. Initiatiefvoorstel van de fractie

Initiatiefvoorstel. de raad der gemeente EDE. Initiatiefvoorstel van de fractie Initiatiefvoorstel de raad der gemeente EDE Verzameling Raadsstukken registratienummer sector datum: 2011 / 110 685552 Fractie GL/PE oktober 2011 Cie. n.v.t. betreft Raad 15-12-2011 Initiatiefvoorstel

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

HET BELANG VAN DUURZAAM ONDERNEMEN

HET BELANG VAN DUURZAAM ONDERNEMEN HET BELANG VAN DUURZAAM ONDERNEMEN Dames en heren Ik val maar meteen met de deur in huis: Duurzaam ondernemen is geen hype maar een blijvende trend. Wie als bedrijf niet mee doet, mist op termijn de boot.

Nadere informatie

Werken aan de zorg van morgen

Werken aan de zorg van morgen Werken aan de zorg van morgen Uitkomsten zorgdebat VNG Jaarcongres 2015 E-health, wonen en zorg Whitepaper Ruim baan voor initiatieven om langer gezond thuis te wonen Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies De commissie vindt dat integratie van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010

Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010 Duurzaam ondernemen Waar praten we over? Onno Elzinga, BMD Advies Oost, 2 juni 2010 Onderwerpen Duurzaam ondernemen. Waar praten we over? Wat is MVO? Ontwikkelingen Waarom duurzaam ondernemen? ISO 26000

Nadere informatie

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com

HOLLANDSE NIEUWE 21 INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS. hollandse-nieuwe.com INTERIEURARCHITECTEN EN PROJECTMANAGERS We zijn 21 jaar onderweg! Nog steeds kan het beter, slimmer, anders. Vandaar ook geen retrospectief maar een korte update van het nu en wat ons morgen gaat brengen.

Nadere informatie

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen

The Sustainable Suitcase. The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen The Sustainable Suitcase The Sustainable Suitcase is een handige koffer voor erfgoedinstellingen die met duurzaamheid actief aan de slag willen December 2011 The Sustainable Suitcase is een handige koffer

Nadere informatie

Op weg naar Duurzaam Breda!

Op weg naar Duurzaam Breda! Een initiatief van betrokken burgers Op weg naar Duurzaam Breda! De belangrijkste uitdaging voor de samenleving is weer binnen de draagkracht van de aarde te gaan leven. We leven al lang niet meer van

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025 De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 Startnotitie: Naar een Visie voor de Nederlandse industrie 28 maart 2010 Naar de Visie 2025 -

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Transformatief Leiderschap

Transformatief Leiderschap Transformatief Leiderschap Transformatieve leiders inspireren, motiveren en stimuleren. Niet alleen zichzelf maar ook de mensen om zich heen om buitengewoon goed te presteren, verbazingwekkende dingen

Nadere informatie

Ondernemen met de ramen van het bewustzijn open.

Ondernemen met de ramen van het bewustzijn open. Ondernemen met de ramen van het bewustzijn open. New perspectives melt old problems Goos Geursen bedrijvigheden maart 2004 MVO kan pas bloeien als we het (marketing)leven zien als complex en dynamisch

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

HNW start met Leiderschap

HNW start met Leiderschap HNW start met Leiderschap www.credo-consultancy.com Seminar 14 maart 2012 Even voorstellen Credo Consultancy Mens en Organisatie tot bloei brengen Credo Ministries Mens en Maatschappij tot bloei brengen

Nadere informatie

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer MVI & EMVI: Perfect match?, SMI Stabi congres, Zoetermeer Prof dr ir, Tilburg University Het is de route niet de kaart Niet de uitkomst maar het raadsel Het zijn je ogen niet de kleppen Niet het eindpunt

Nadere informatie

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 Ontwikkeling en groei van binnenuit We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Geen renteniersland maar een vermogende toekomst Arnoud W. A. Boot Universiteit van Amsterdam Utrecht, Grip op je vermogen, 24 april 2015 Zijn economen

Nadere informatie

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Introductie van het bedrijf Uitvinder van de Heuga tapijttegel Omzet $ 1 miljard 3500 medewerkers

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald.

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Visie en Waarden 2 Voorwoord Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Momenteel werken wij aan een Winning Culture bij Henkel, die ons zal helpen onze

Nadere informatie

Natuurlijk Leiderschap

Natuurlijk Leiderschap Dit interview is onderdeel van het boek Natuurlijk Leiderschap een co-creatie van Trees for All en United by Passion Ronald van Zetten CEO, HEMA Een wereld met uitdagingen Als ik kijk naar de hele wereld,

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Werken in de 21 e eeuw

Werken in de 21 e eeuw Werken in de 21 e eeuw Hoe organiseren we dat en wat is de rol van HR Paul Bessems 24-09-2014 Zelfstandig schrijver, onderzoeker en adviseur Tevens verbonden aan: Institute for New Organizational Thinking

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Welkom. 2014: Innovatiekracht

Welkom. 2014: Innovatiekracht Welkom 2014: Innovatiekracht 2014: innovatiekracht Doel: Ambitieuze / resultaatgerichte ondernemers Ambitieuze / resultaatgerichte ondernemers Onderwerpen verschillende invalshoeken Interactie / begeleiding

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO?

Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO? Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO? Milieu en Natuur 2 1. Duurzaamheidsverkenning 2. Indicatoren 3. Strategie-ontwikkeling 3 Definitie duurzaamheid 1 Kwaliteit van Leven;

Nadere informatie

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken

4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4 Internationaal mvo en ketenbeheer: een korte stand van zaken 4.1 Inleiding Waar staat het bedrijfsleven momenteel als het gaat om rapportage over internationaal mvo en ketenbeheer in het bijzonder? Dit

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Leef Slimmer. Werk Slimmer.

Leef Slimmer. Werk Slimmer. Leef Slimmer. Werk Slimmer. Vitaliteit, focus en meer energie. Een visie op duurzame inzetbaarheid van werknemers Whitepaper 2015 Het Belang van Duurzaamheid Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal?

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? White paper Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? Deze white paper wordt u gratis aangeboden door De Valk Leadership Company Datum: 1 januari 2013 Versie: 2.0 Auteur: Guido

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen!#!! We!doen!alleen!nog!maar!wat!goed!is!voor!kinderen!!Dat!lijkt!een!open!deur,!niets!is!

We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen!#!! We!doen!alleen!nog!maar!wat!goed!is!voor!kinderen!!Dat!lijkt!een!open!deur,!niets!is! We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen# WedoenalleennogmaarwatgoedisvoorkinderenDatlijkteenopendeur,nietsis echterminderwaarinonshuidigeonderwijsbestel,datvelenvanons,waaronderikzelf veelgoedsgebrachtheeft.voorafhechtikeraanomtevermeldendatallemensendie

Nadere informatie

Superwomen is a guy with two jobs

Superwomen is a guy with two jobs Superwomen is a guy with two jobs In Nederland groeien vrouwen maar niet door naar hogere posities. Raden van Commissarissen en Raden van Bestuur tellen slechts 7% vrouwen. Dat is ruim twee keer zo weinig

Nadere informatie

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat?

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad Klimaatadaptatie van stedelijk gebied staat sinds kort prominent op de publieke agenda. Op Prinsjes dag heeft het kabinet de Deltabeslissing

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Duurzame Inzetbaarheid 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Kennismaken Annette van Waning (1970) Head of CSR Vebego International Directeur Vebego Foundation Drijfveren - Duurzaamheid

Nadere informatie

QUINTA ESSENTIA. 3-daagse workshop. rond persoonlijke vervulling, gezondheid en geluk

QUINTA ESSENTIA. 3-daagse workshop. rond persoonlijke vervulling, gezondheid en geluk QUINTA ESSENTIA 3-daagse workshop rond persoonlijke vervulling, gezondheid en geluk DE KERN VAN DE ZAAK Alleen geluk en welzijn zijn echt. Al het andere verbleekt. De ware juwelen van vervulling, geluk

Nadere informatie

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen!

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! Petra Portengen BV 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! 'Life is not about waiting for the storms to pass... It's about learning how to

Nadere informatie

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort

GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI 2015 & de werkgemeenschappen in het kort GLOEI = sociale duurzaamheid, van A naar anders. Anders denken, nieuwe wegen bewandelen en nieuwe, niet voor de hand liggende samenwerking tot stand brengen

Nadere informatie

Leidinggeven bij de stad Antwerpen

Leidinggeven bij de stad Antwerpen Visietekst Leidinggeven bij de stad Antwerpen 1. Inleiding Leidinggevenden zijn sleutelfiguren in onze organisatie. Zij hebben een voorbeeldfunctie, zorgen voor de vertaling van doelstellingen naar concrete

Nadere informatie

Kick-off LRQA Kennisnetwerken MVO & Innovatie

Kick-off LRQA Kennisnetwerken MVO & Innovatie Kick-off LRQA Kennisnetwerken MVO & Innovatie Hoe kunt u effectief inspelen op MVO ontwikkelingen in uw waardeketen? Intervisie met uw MVO vakgenoten levert u inspiratie en bespaart u tijd en geld. Improving

Nadere informatie

De economische neergang van de afgelopen jaren komt omdat we niet genoeg exporteren. We zakken langzaam maar zeker naar een Judeska economie.

De economische neergang van de afgelopen jaren komt omdat we niet genoeg exporteren. We zakken langzaam maar zeker naar een Judeska economie. De economische neergang van de afgelopen jaren komt omdat we niet genoeg exporteren. We zakken langzaam maar zeker naar een Judeska economie. 1 Kijk hier maar eens naar. 2 Mijn stelling van vandaag is:

Nadere informatie

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK VERSIE JUNI 2014 INLEIDING De Bouwcampus staat in de steigers: hier pakken we de uitdagingen binnen de bouw gezamenlijk op. In vraagstukken die zowel private als publieke

Nadere informatie

1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek

1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek 1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek 1.1 Kern van dit hoofdstuk We bevinden ons in de langste recessie ooit in

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Investeerdersforum sustainable food & nutrition

Investeerdersforum sustainable food & nutrition nodigt u uit voor Investeerdersforum sustainable food & nutrition woensdag 19 juni 2013 10.00 tot 17.30 Natuurbelevingcentrum De Oostvaardersplassen, Almere-Buiten Meld u nu aan via info@pulsarnetworkcapital.com

Nadere informatie

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl.

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Deze presentatie is bedoeld als naslagwerkje voor aanwezigen. Daan

Nadere informatie

Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt

Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt Leiderschap is alleen leuk als er nog iets te leiden valt LEADERSHIP CHALLENGE 2012 14, 15, 16 september de Nudge Leadership Challenge is een samenwerking van met deelnemers van onder andere Een beetje

Nadere informatie

Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief. NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015

Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief. NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015 Organiseren van de Gezondheidszorg in International Perspectief NVAG Nieuwjaarsbijeenkomst 22 januari 2015 ! Kernbegrippen Deze Inleiding! Belangrijke thema s in internationale gezondheidszorg! Innovatie

Nadere informatie

MVO LOONT EN BESPAART DOOR INTEGRALE AANPAK. Maatschappelijk facilitair contracteren Willem Lageweg, MVO Nederland 23 april 2013

MVO LOONT EN BESPAART DOOR INTEGRALE AANPAK. Maatschappelijk facilitair contracteren Willem Lageweg, MVO Nederland 23 april 2013 MVO LOONT EN BESPAART DOOR INTEGRALE AANPAK Maatschappelijk facilitair contracteren Willem Lageweg, MVO Nederland 23 april 2013 MVO GAAT OVER OPTIMISME Meervoudig Vernieuwen met Optimisme MAATSCHAPPELIJK

Nadere informatie

WAKE UP! UPCYCLE JE REGIO UPCYCLE JE REGIO VANUIT GRONDSTOFKRINGLOPEN. Alfride Groenewold Leonie Spronk

WAKE UP! UPCYCLE JE REGIO UPCYCLE JE REGIO VANUIT GRONDSTOFKRINGLOPEN. Alfride Groenewold Leonie Spronk WAKE UP! UPCYCLE JE REGIO UPCYCLE JE REGIO VANUIT GRONDSTOFKRINGLOPEN Alfride Groenewold Leonie Spronk 2 INHOUD 09 > WAKE UP! PROLOOG 01 11 > DE URGENTIE: AL TWEE MINUTEN OVER TWAALF 02 49 > DE VISIE:

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Stick to your roots verbeteren in plaats van vernieuwen

Stick to your roots verbeteren in plaats van vernieuwen Stick to your roots verbeteren in plaats van vernieuwen Kaizen Continu verbeteren of ook wel in het Japans: Kaizen. Deze gedachtegang gaat er vanuit dat verbeteren een veel betere optie is dan vernieuwen.

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014.

Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. Duurzame mobiliteit als onderdeel van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) Sin Declerc, Uitrit4. 4/11/2014. What s next? MVO als groter kader: - Wat is het grotere verhaal van mobiliteit? - Hoe

Nadere informatie

Hoe met MVO te beginnen

Hoe met MVO te beginnen Hoe met MVO te beginnen Stappenplan MVO; hoe krijg ik mijn bedrijf op niveau 1? In welk jaar is de MVO Prestatieladder gelanceerd? In het jaar 2009 In het jaar 2010 2 MVO Certificaten/verklaringen 3 In

Nadere informatie

gehoord hetgeen in het kader van een consultering door de commissie SKK op 3 april 2014 naar voren is gebracht;

gehoord hetgeen in het kader van een consultering door de commissie SKK op 3 april 2014 naar voren is gebracht; VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 4.1.A/B Onderwerp: Grondstoffenvisie Nummer: 852054-v3 In D&H: 22-04-2014 / 12-08-2014 Steller: E.M. Langbroek In Cie: BMZ Telefoonnummer: (06)11614706 SKK

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie