Rendement en kritische succesfactoren van maatschappelijk verantwoord ondernemen door BVO s

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rendement en kritische succesfactoren van maatschappelijk verantwoord ondernemen door BVO s"

Transcriptie

1 Onderzoek Rendement en kritische succesfactoren van maatschappelijk verantwoord ondernemen door BVO s Seizoen Februari 2012 Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit Utrecht Frank van Eekeren Bake Dijk Sélène Brinkhof

2 Colofon Uitgave: Universiteit Utrecht Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Bijlhouwerstraat ZC Utrecht Website: Telefoon: Auteurs: Frank van Eekeren Bake Dijk Sélène Brinkhof Opdrachtgever: Stichting Meer dan Voetbal Woudenbergseweg HW Zeist Website: Telefoon: Datum: Februari 2012 Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 2

3 Inhoud Colofon... 2 Inhoud... 3 Samenvatting Inleiding Onderzoeksopzet Begrippen Theoretische context Onderzoeksvragen Onderzoeksaanpak en -verantwoording Doelstellingen en samenwerking BVO s Maatschappelijke partners Samenwerking Investeringen BVO s Totaal Bereik Activiteiten, deelnemers en uren Inhoud Opbrengsten BVO s Maatschappelijke partners Samenleving Succesfactoren Algemene context Participatie Educatie Gezondheid Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 3

4 Bijlage 1 Overzicht case studies Participatie Educatie Gezondheid Bijlage 2 Respondenten Bijlage 3 Gebruikte literatuur en onderzoek Bijlage 4 Topiclijst Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 4

5 Samenvatting In opdracht van Stichting Meer dan Voetbal heeft het Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht de maatschappelijke activiteiten van clubs uit de Eredivisie en Eerste Divisie in het seizoen onderzocht. Onderzoeksopzet De centrale onderzoeksvragen, (i) Wat is het rendement van de maatschappelijke activiteiten voor de betaald voetbalclubs en de samenleving? en (ii) Wat zijn de kritische succesfactoren in de projecten op het niveau van de inhoud, de uitvoering en de uitvoeringsoverstijgende organisatie? zijn onderzocht door middel van zes case studies, documentenanalyses en een landelijke survey onder alle 36 BVO s en hun maatschappelijke partners. Het onderzoek richt zich op het rendement voor de hele sector betaald voetbal en haar maatschappelijke partners en vergelijkt deze met het rendement uit het seizoen Het rendement van de activiteiten wordt in dit onderzoek uitgedrukt in verworven sociaal, symbolisch en economisch kapitaal: Vormen van kapitaal BVO Maatschappij Sociaal Relatie tussen de BVO en: Participatie aan de activiteiten - Sponsoren Verandering in bewustwording - Supporters bij deelnemers - Lokale overheid Gedragsverandering bij - Welzijnsinstelling deelnemers - Onderwijsinstelling - Woningcorporatie Symbolisch Uitstraling van de BVO Legitimiteit onder stakeholders Goodwill onder stakeholders Financieel Inkomsten uit: - Sponsoring - Ticketing - Merchandising Uitstraling van de activiteiten Naamsbekendheid van de activiteiten Uitstraling van de partner Naamsbekendheid van de partner Inkomsten voor de maatschappelijke partners Inkomsten ten gunste van de activiteiten Daarnaast richt het onderzoek zich op kritische succesfactoren van de maatschappelijke activiteiten. Hieronder verstaan we de elementen in de inhoud, uitvoering en projectoverstijgende samenwerking die bepalend zijn voor het behalen van maatschappelijke opbrengsten. Het onderzoek is daarbij gericht op thema s participatie, educatie en gezondheid. Bevindingen Zowel BVO s als hun partners richten zich met de maatschappelijke activiteiten vooral op sociale en symbolische opbrengsten. Daarmee zien de BVO s hun maatschappelijke activiteiten nog altijd meer als doel op zich en minder als middel om de inkomsten te verhogen. Toch neemt het aantal clubs dat met MVO geld wil verdienen toe. Tegelijkertijd willen de clubs MVO meer en meer intern benutten. Zij willen ook het maatschappelijk bewustzijn van spelers, technische staf en kantoorpersoneel verhogen. De clubs werken samen met ten minste 240 maatschappelijke partners. Net als vorig seizoen werken de clubs het meest (38%) samen met welzijn- en zorginstellingen. 74% van alle clubs werkt samen met de gemeente. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 5

6 De maatschappelijke partners hebben als belangrijkste doelstellingen voor samenwerking met een BVO (1) het verwerven van meer deelnemers aan eigen activiteiten dankzij samenwerking met een BVO, (2) het bereiken van meer verschillende deelnemers (nieuwe doelgroepen) en (3) het verbeteren van de uitstraling van de eigen organisatie en activiteiten. MVO en BVO neemt in omvang toe: meer clubs en meer maatschappelijke partners zijn betrokken en de totale financiële investeringen stijgen met 16%, tot 7,5 miljoen in het seizoen De gezamenlijke investeringen, direct en indirect, van de clubs bedragen Dit bedrag wordt vooral behaald dankzij de acht clubs die meer dan investeren. De MVO-investeringen komen overeen met 0,88 % van de totale begrotingen van de clubs in het betaalde voetbal. Vorig seizoen was dit nog 0,70 %. Opvallend is dat de BVO s minder direct zijn gaan investeren (-3,3%) en veel meer indirect (+ 21,2%). Het aantal FTE s dat werkzaam is bij de BVO s en zich bezighoudt met maatschappelijke activiteiten bedraagt nu 41,58 en dat is een stijging van 16% ten opzichte van vorig seizoen. De partners investeren zowel meer direct (14,1%) als indirect (26,5%). De personele inzet van de maatschappelijke partners nam fors toe: van 34,66 naar 64,94 FTE. In het seizoen voerden de BVO s en hun maatschappelijke partners 240 maatschappelijke projecten uit tegenover 195 in het vorige seizoen. Ondanks de toename in het aantal projecten nam het totaal aantal deelnemers nauwelijks toe ( versus ). Het aantal uren in de projecten nam zelfs af ( versus ). Dit duidt op meer aanbod van kleinere projecten. Inhoudelijk treedt er steeds minder versnippering op. De projecten richten zich sterk op de drie hoofdthema s van de stichting Meer dan Voetbal, te weten gezondheid, integratie/ participatie en educatie. De financiële inkomsten voor BVO s, via sponsors en supporters, zijn als gevolg van MVO toegenomen. Zo geeft 45% van de clubs aan dat MVO heeft geleid tot meer inkomsten vanuit sponsors, tegenover 30% vorig seizoen, en vermoedt 36% (tegenover 9% vorig seizoen) van de clubs dat MVO geleid heeft tot hogere verkoop van wedstrijd- en seizoenskaarten. De opbrengsten voor de clubs in termen van sociaal kapitaal (vooral de relaties met maatschappelijke partners) en symbolisch kapitaal (imago en zichtbaarheid) zijn tevens toegenomen. Een opvallende stijging is tevens de toegenomen betrokkenheid van spelers bij de club (van 42% naar 67%) als gevolg van de maatschappelijke activiteiten. De opbrengsten voor de partners liggen dit seizoen gemiddeld lager. Het percentage partners dat betere inhoudelijke opbrengsten ervaart door samenwerking met de BVO is gedaald van 81% naar 72%. Ook de ervaren opbrengsten door de partners in financiële zin zijn dit seizoen gedaald. Tevens ervaren de partners dit seizoen minder relationele meerwaarde richting andere maatschappelijke partners, sponsors en supporters. De meerwaarde van samenwerking met profclubs ligt voor de partners vooral, net als vorig seizoen, in het symbolisch kapitaal. Deze opbrengsten liggen op hetzelfde (hoge) niveau als afgelopen seizoen. Vastgesteld kan worden dat maatschappelijke opbrengsten, zoals leefbaarheid, gezondheid en educatie een gevolg kunnen zijn van de projecten, maar een causale relatie tussen het project en deze doelstellingen is moeilijk te isoleren van andere factoren. De directe opbrengsten van de maatschappelijke activiteiten liggen veel meer in het scheppen van voorwaarden die nodig zijn om Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 6

7 leefbaarheid, gezondheid en educatie te realiseren. De belangrijkste opbrengsten van de activiteiten zijn: Participatie Ontmoeting Bewustwording Kritische succesfactoren Specifieke kritische succesfactoren ter bevordering van de inhoud, uitvoering en samenwerking, voor de thema s participatie, educatie en gezondheid, zijn: Participatie Educatie Gezondheid 1. Jongeren actief benaderen 2. Gebruik van uitstraling en naam club 3. Inzet professionals met psychologische en pedagogische competenties 4. Maatwerk Inhoud 1. Aansluiting van de voetbalactiviteiten bij de belevingswereld van de doelgroep. 2. Gebruik van uitstraling en naam van de club. 3. Verbinding binnen doelgroep en tussen doelgroep en omgeving 4. Inzet van rolmodellen 5. Herhalen, herhalen, herhalen 6. Incentives: bonusmalus en fair play regelingen 7. Buurtbijdrages Uitvoering 8. Competenties en eigenschappen docenten 9. Competenties vanuit BVO 10. Competenties vanuit maatschappelijke partners Samenwerking 11. BVO neemt initiatief 12. Slim partnerschap 1. Gebruik uitstraling en naam club 2. Structurele inbedding in scholen 3. Beschikbaarheid (competente) spelers 5. Korte lijnen 4. Organisationele inbedding in BVO 5. Rolverdeling partners 5. Aansluiten op bestaande keten 6. Communicatie door BVO 7. Slim partnerschap 6. Slim partnerschap De BVO heeft de grootste meerwaarde in projecten die gericht zijn op participatie. Projecten die meer gericht zijn op bewustwording (zoals gezondheidsprojecten) en gedragsverandering (zoals educatieprojecten) dienen zwaarder gedragen te worden door professionele organisaties met specifieke kennis en competenties. De BVO beperkt zich daarbij idealiter op rollen die goed bij haar kerntaken en uitstraling passen: voetbalactiviteiten en externe communicatie rondom de projecten. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 7

8 De mate van betrokkenheid van de BVO s in schema: Mogelijke rollen BVO Initiator Regisseur Facilitator Coördinator Communicator Uitvoerder Initiator Facilitator Communicator Uitvoerder Facilitator Communicator Type project Voor alle projecten geldt dat slim partnerschap een kritische succesfactor is. Slim partnerschap is cruciaal voor veel BVO s en hun partners die willen overgaan van initiële samenwerking naar duurzame samenwerking. Daarnaast dient de BVO, wil zij duurzame resultaten behalen en langdurige samenwerking aangaan met maatschappelijke partners, MVO goed te verankeren, zowel op bestuurlijk niveau als binnen verschillende afdelingen. Conclusies en aanbevelingen De toename in omvang van de sector MVO en BVO is opvallend in tijden van bezuinigingen in de publieke sector, economische neergang in de private sector en nog altijd forse financiële tekorten bij eredivisieclubs. Maar de maatschappelijke activiteiten leggen de clubs dan ook geen windeieren. Wanneer de opbrengsten in sociaal, symbolisch en economisch kapitaal worden afgezet tegen de investeringen kan geconcludeerd worden dat het rendement van MVO voor BVO s dit seizoen is toegenomen. De handjes en directe investeringen dienen vooral geleverd te worden door de maatschappelijke partners. Deze afhankelijkheid van maatschappelijke partners maakt de continuïteit van projecten in tijden van financiële krapte kwetsbaar. De meerwaarde van de samenwerking met BVO s betreft bij de partners vooral het vergroten van het symbolisch kapitaal. Tegelijkertijd ervaren de partners een lagere opbrengst in termen van sociaal kapitaal en financieel kapitaal, terwijl zij meer hebben geïnvesteerd. Hun rendement is dus gedaald. De clubs dienen in de gaten te houden dat zij hun meerwaarde op het verbindende, relationele vlak behouden. Desondanks zijn de partners nog altijd zeer tevreden over hun samenwerking met de clubs. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 8

9 De BVO s kunnen het rendement van hun investeringen vergroten door: Opzetten van een stimuleringsfonds: Externe stimulering is in tijden van krapte van belang. Een nationaal stimuleringsfonds is hiervoor een goede oplossing, mits dit fonds duurzame samenwerking bevordert. Focus op kritische succesfactoren, zoals naar voren zijn gekomen in dit onderzoek. Inzetten op slim partnerschap, focus op eigen meerwaarde: De BVO dient te zorgen dat zij deel uitmaakt van een keten en zich beperkt tot kerntaken. Goede borging binnen de club: het ideaal is dat MVO binnen het bestuur en op iedere afdeling van de BVO ingebakken zit, zeker ook op de afdelingen voetbaltechnische zaken en commerciële zaken. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 9

10 1. Inleiding De Stichting Meer dan Voetbal stimuleert betaald voetbal organisaties (BVO s) de bindende kracht van voetbal te benutten om problemen in de samenleving aan te pakken. Dit doet zij door het verbreden, verdiepen en zichtbaar maken van de maatschappelijke rol van het voetbal. De stichting heeft als kerntaken (1) kennisdeling, (2) communicatie en (3) fondsbeheer. Kernthema s van de Stichting zijn gezondheid, participatie/integratie en educatie. De maatschappelijke activiteiten van de BVO s dienen een bijdrage te leveren aan deze thema s. Tegelijkertijd wenst de BVO zelf ook profijt te hebben van haar maatschappelijke activiteiten. Uitgangspunt is dat de club zich hierdoor steviger wortelt in haar omgeving, fans meer betrokken zijn en het de reputatie van het voetbal goed doet. Een van de ambities van de stichting is om elk jaar de kosten en baten te peilen van de maatschappelijke activiteiten waarbij BVO s betrokken zijn. Het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht bracht het rendement van de maatschappelijke inspanningen van BVO s en hun maatschappelijke partners over het seizoen in kaart. Dat onderzoek maakte de input, throughput, output en outcome, zowel op het niveau van de club als op het niveau van de samenleving, inzichtelijk. De resultaten van deze studie werden gepresenteerd tijdens het landelijke Meer dan Voetbal congres in maart Direct na afloop van het seizoen is USBO gestart met vervolgonderzoek, dat op dezelfde wijze de kosten en baten in beeld brengt. Hiertoe zijn opnieuw bij alle 36 BVO s en hun maatschappelijke partners (gemeenten, onderwijsinstellingen, woningcorporaties, etc.) enquêtes uitgevoerd. Dit rapport beschrijft en analyseert de resultaten van deze enquêtes en vergelijkt deze met de resultaten uit het vorige seizoen. Daarnaast is het onderzoek over uitgebreid met een gerichte studie naar de kritische succesfactoren van de maatschappelijke activiteiten. De vraag hierbij is: Op welke manier kunnen BVO s hun maatschappelijke activiteiten het best inrichten, zodat het resultaat voor zowel samenleving als club het meest optimaal is? Hiertoe heeft USBO zowel kwantitatieve data uit de enquête benut als kwalitatief onderzoek gedaan naar best practices, in de vorm van case studies. Deze vonden plaats bij PSV, NAC Breda, NEC Nijmegen en Willem II en hadden betrekking op participatie, educatie en gezondheid. Het inzicht in de kritische succesfactoren leidt tot concrete handreikingen aan de BVO s voor het succesvol organiseren van maatschappelijke activiteiten. Opzet van het rapport Dit rapport beschrijft de belangrijkste bevindingen en conclusies van het onderzoek. Het rapport trapt af met de theoretische achtergrond van waaruit het onderzoek is opgezet, waarna de onderzoeksvragen en onderzoeksaanpak worden toegelicht. Hoofdstuk 3 beschrijft vanuit welke motieven en met welke doelstellingen de BVO s en hun partners de maatschappelijke activiteiten hebben opgezet. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de investeringen die door de BVO s en hun partners zijn gedaan om de maatschappelijke activiteiten op te zetten en uit te voeren. Hoofdstuk 5 laat zien tot welk bereik deze investeringen hebben geleid, in de vorm van het aantal projecten, aantal deelnemers en aantal uitgevoerde uren. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 10

11 Hoofdstuk 6 beschrijft de opbrengsten in termen van sociaal kapitaal, symbolisch kapitaal en financieel kapitaal. Hoofdstuk 7 gaat in op de kritische succesfactoren voor projecten op het gebied van participatie, educatie en gezondheid. Hoofdstuk 8 analyseert de voorgaande hoofdstukken en komt tot conclusies ten aanzien van de ontwikkelingen van MVO binnen BVO s en het rendement van de investeringen en doet tevens aanbevelingen aan de BVO s om hun rendement in de toekomst te kunnen vergroten. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 11

12 2. Onderzoeksopzet Het onderzoek dient inzicht te verschaffen in het rendement van de maatschappelijke activiteiten van de BVO s in samenwerking met (lokale) maatschappelijke partners en de kritische succesfactoren bij het opzetten en uitvoeren van die activiteiten. Dit hoofdstuk maakt duidelijk vanuit welk perspectief dit onderzoek is opgezet en op welke wijze het is uitgevoerd. Het eerste deel van het hoofdstuk gaat in op de gehanteerde begrippen en de achterliggende theoretische context. De daarop volgende paragrafen expliciteren de onderzoeksvraag en aanpak. 2.1 Begrippen Het onderzoek richt zich op maatschappelijke activiteiten. Hieronder verstaan we in dit onderzoek alle activiteiten van een BVO die: a) De doelstelling hebben bij te dragen aan de inhoudelijke doelstelling van de Stichting Meer dan Voetbal (volgens opgave van de BVO) b) Meer dan eenmalig worden uitgevoerd c) Plaatsvinden in samenwerking met één of meer maatschappelijke partners Onder maatschappelijke partners worden in dit onderzoek de organisaties verstaan waarmee de BVO de maatschappelijke activiteiten uitvoert en/of die voor de BVO maatschappelijk relevant zijn. Hierbij gaat het om (potentiële) sponsoren, supportersverenigingen, lokale en provinciale overheden, welzijnsinstellingen, zorginstellingen, onderwijsinstellingen, woningcorporaties, amateurverenigingen en maatschappelijke stichtingen, zoals de Johan Cruyff Foundation. Vervolgens richt het onderzoek zich op het rendement van de activiteiten. Rendement kan omschreven worden als return on investment. Ofwel: wat hebben de investeringen opgeleverd? Dit betekent dat de verhouding tussen investeringen (input) en opbrengsten (outcome) in beeld gebracht dient te worden. Onder input wordt in dit onderzoek verstaan: de directe en indirecte financiële investeringen in de maatschappelijke activiteiten. Onder outcome wordt in dit onderzoek verstaan: de bredere effecten op organisatie en samenleving. Het rendement van het maatschappelijk verantwoord ondernemen door betaald voetbal organisaties wordt in dit onderzoek vanuit twee perspectieven beschreven. Allereerst is er het perspectief van de club: wat leveren de investeringen in maatschappelijk verantwoord ondernemen de BVO s op? Tevens is er het maatschappelijk perspectief: welk rendement hebben de activiteiten voor de maatschappelijke partners en de samenleving? Daarnaast richt het onderzoek zich op kritische succesfactoren van de maatschappelijke activiteiten. Hieronder verstaan we de elementen in de inhoud, uitvoering en projectoverstijgende samenwerking die bepalend zijn voor het behalen van maatschappelijke opbrengsten. Het onderzoek richt zich daar bij op de projecten die, aansluitend bij de hoofdthema s van Stichting Meer dan Voetbal, opgezet zijn in het kader van participatie, educatie en gezondheid. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 12

13 2.2 Theoretische context De neiging bestaat om bij het begrip 'rendement' vooral te spreken, denken en onderzoeken in termen van economisch kapitaal. Vanuit deze opvatting gaat het om de commerciële waarde en een financiële kosten-batenanalyse van de activiteiten. Tegelijkertijd kunnen maatschappelijke activiteiten ook minder tastbaar rendement opleveren. Dergelijk rendement is uit te drukken in sociaal en symbolisch kapitaal (Bourdieu, 1986). Deze vormen van kapitaal zijn niet los te zien van het economische kapitaal: een verbetering van sociaal kapitaal en symbolisch kapitaal zou een positief effect kunnen hebben op het economische kapitaal. Sociaal kapitaal kan gezien worden als voordelen voor personen en organisaties die ontstaan door sociale connecties, zoals maatschappelijke activiteiten. Sociaal kapitaal bestaat uit (1) maatschappelijk nuttige contacten, kennis en vaardigheden (2) normen van wederkerigheid (3) vertrouwen in de medemens. In dit onderzoek wordt sociaal kapitaal gebruikt om de inhoudelijke doelstellingen en opbrengsten ten aanzien van de deelnemers aan de maatschappelijke activiteiten te duiden en om uitspraken te kunnen doen over de kwaliteit en intensiteit van de relatie tussen de BVO en haar stakeholders. Onder symbolisch kapitaal worden begrippen als autoriteit, prestige, reputatie, imago en kennis verstaan. In dit onderzoek wordt symbolisch kapitaal gebruikt om de invloed van de maatschappelijke activiteiten op de uitstraling van de BVO s en de uitstraling en naamsbekendheid van de betrokken maatschappelijke partners en hun activiteiten te duiden. Economisch kapitaal heeft betrekking op de financiën van de clubs en hun maatschappelijke partners. Onder economisch kapitaal worden in dit onderzoek de te kapitaliseren opbrengsten verstaan die een direct gevolg zijn van de maatschappelijke activiteiten. Onderstaand schema laat de onderzochte vormen van kapitaal zien: Vormen van kapitaal BVO Maatschappij Sociaal Relatie tussen de BVO en: Participatie aan de activiteiten - Sponsoren Verandering in bewustwording bij - Supporters deelnemers - Lokale overheid Gedragsverandering bij deelnemers - Welzijnsinstelling - Onderwijsinstelling - Woningcorporatie Symbolisch Uitstraling van de BVO Legitimiteit onder stakeholders Goodwill onder stakeholders Financieel Inkomsten uit: - Sponsoring - Ticketing - Merchandising Uitstraling van de activiteiten Naamsbekendheid van de activiteiten Uitstraling van de partner Naamsbekendheid van de partner Inkomsten voor de maatschappelijke partners Inkomsten ten gunste van de activiteiten Zie voor een uitgebreidere theoretische onderbouwing van het onderzoek het rapport Rendement van MVO en BVO, seizoen (Van Eekeren en Dijk, 2011) Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 13

14 2.3 Onderzoeksvragen De voorgaande afbakening en interpretatie van begrippen, op basis van de doelstelling van het onderzoek, leiden tot twee centrale onderzoeksvragen en bijbehorende subvragen. Centrale onderzoeksvraag I luidt: Wat is het rendement van de maatschappelijke activiteiten van de BVO s en hun maatschappelijke partners in het seizoen ? De subvragen luiden: Wat zijn de motivaties en doelstellingen van de BVO's en de maatschappelijke partners ten aanzien van de maatschappelijke activiteiten? Wat zijn de investeringen in maatschappelijke activiteiten, door BVO s en haar partners, in ? Hoe verhouden deze investeringen zich tot het seizoen ? Wat is het bereik van de maatschappelijke activiteiten, in ? Hoe verhoudt dit bereik zich tot het seizoen ? Wat zijn de opbrengsten van de maatschappelijke activiteiten, voor BVO s, haar partners en voor de samenleving in , in termen van sociaal, symbolisch en financieel kapitaal? Hoe verhouden deze opbrengsten zich tot het seizoen ? Hoe verhouden de investeringen zich tot de opbrengsten (rendement) in en in vergelijking met ? In het onderstaande schema wordt de volgordelijkheid van het onderzoek weergegeven: Doelstellingen Investeringen Bereik Opbrengsten Rendement Centrale onderzoeksvraag II luidt: Wat zijn de kritische succesfactoren in de projecten op het niveau van de inhoud, de uitvoering en de uitvoeringsoverstijgende organisatie? De subvragen luiden: Wat zijn de succesvolle inhoudelijke elementen van de projecten? Wat is daarbij essentieel? Wat zijn de succesvolle elementen in de samenwerking tussen partners direct rondom de uitvoering van een activiteit? Welke competenties zijn daarvoor nodig bij de betrokkenen? Wat zijn de werkzame bestanddelen in de samenwerking tussen de partners boven het niveau van de uitvoering? Welke rol neemt elke partner hierbij in? Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 14

15 2.4 Onderzoeksaanpak en -verantwoording Het onderzoek is uitgevoerd in de periode september-december Daarbij is gebruik gemaakt van de volgende onderzoeksmethoden: Secundaire data-analyse De benodigde data en cijfers, vooral voor de investeringen, zijn zoveel mogelijk verzameld door middel van bestaande onderzoeksrapporten uit de bedrijfstak betaald voetbal en van de maatschappelijke partners. Voor een overzicht van geraadpleegde bronnen zie bijlage 3. Enquêtes Het onderzoek doet uitspraken over de gehele bedrijfstak betaald voetbal. Hiervoor zijn vorig seizoen vragenlijsten ontwikkeld voor de verschillende groepen stakeholders (zie hiervoor: Van Eekeren en Dijk, 2011). Deze vragenlijsten zijn ook voor dit onderzoek gebruikt. De enquête is dit jaar uitgebreid met vragen over kritische succesfactoren. Tevens hebben de vragen met betrekking tot motivatie en doelstelling een aangepaste scoringsmethodiek gekregen, waardoor de vragenlijst completer en betrouwbaarder is geworden. Met een respons van 35 clubs vulden vier clubs meer dan vorig jaar de enquête in. De respons onder de maatschappelijke partners steeg van 82 naar 104. Ook hierdoor zijn de cijfers over completer en betrouwbaarder dan die uit Dit keer hebben relatief meer gemeenten (25% om 20,5% vorig seizoen) en woningbouwcorporaties (15,4% om 6,4%) de vragenlijst ingevuld. Case studies Binnen het onderzoek zijn zes case studies uitgevoerd. Case studies bieden de mogelijkheid om binnen een specifieke context de diepte in te gaan en, naast kwantitatieve, ook kwalitatieve gegevens te verzamelen. De case studies hebben in dit onderzoek geleid tot inzicht in de kritische succesfactoren van projecten op het gebied van participatie, educatie en gezondheid. Om kritische succesfactoren te kunnen onderscheiden is in overleg met de opdrachtgever gekozen voor zes projecten die als succesvol bekend staan. Ook sluiten deze aan bij de drie centrale thema s van de stichting Meer dan Voetbal. De volgende projecten zijn onderzocht in de case studies: Participatie NAC Junior Street League PSV Street League N.E.C. BuurtBattle Educatie Get Started (NAC) Scoren met Scholing (PSV) Gezondheid Scoren voor Gezondheid (Willem II) De informatie in de casestudies is verzameld aan de hand van semigestructureerde interviews met betrokkenen bij de projecten. De topiclijst die de basis vormt voor de interviews is opgenomen in bijlage 4. Daarnaast zijn de websites van betrokken organisaties bestudeerd, net als aanvullende documentatie die de respondenten tijdens de interviews meegaven. Bij elk van de cases is een eerste gesprek gevoerd met de verantwoordelijke vanuit de BVO of aan de BVO gelieerde stichting. Uit dit gesprek is een aantal relevante actoren rondom elk project naar voren gekomen, met wie vervolgens interviews zijn gehouden. Een overzicht van de respondenten is terug te vinden in bijlage 2. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 15

16 Literatuur/ onderzoek Tot slot zijn bestaande onderzoeken naar de maatschappelijke activiteiten van BVO s geanalyseerd. Deze onderzoeken in de Nederlandse context zijn veelal verricht als afstudeeropdracht aan hogescholen en universiteiten. Hierbij ging de aandacht uit naar onderzoeken die ingaan op de maatschappelijke opbrengsten van de maatschappelijke activiteiten, zoals leefbaarheid, educatie en gezondheid. Het onderzoek, veelal in de vorm van projectevaluaties, is benut om aanvullend inzicht te krijgen in de opbrengsten en in de kritische succesfactoren. Een overzicht van de gebruikte onderzoeken is terug te vinden in bijlage 3. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 16

17 3. Doelstellingen en samenwerking Dit hoofdstuk maakt inzichtelijk met welke intenties de BVO s en hun maatschappelijke partners de samenwerking zijn aangegaan. Zowel de BVO s als de maatschappelijke partners hebben doelstellingen die zij trachten te behalen door het gezamenlijk uitvoeren van maatschappelijke activiteiten. 3.1 BVO s Vorig seizoen was zich beter willen wortelen in de samenleving de belangrijkste doelstelling van BVO s om maatschappelijk actief te zijn. Het wortelen in de samenleving willen de clubs dit seizoen vooral bewerkstelligen door, via maatschappelijke activiteiten, betere relaties op te bouwen met gemeenten, onderwijsinstellingen en supporters. Aan het versterken van de relatie met de provincie wordt de minste waarde gehecht. Figuur 1: Percentage clubs dat aangeeft de volgende algemene doelstellingen belangrijk te vinden 11% van de clubs was vorig seizoen maatschappelijk actief omdat ze er aan wilden verdienen. Dit jaar zijn de clubs meer gericht op het behalen van financieel rendement: zo geeft bijna de helft van de BVO s aan meer inkomsten uit verkoop van wedstrijd- en seizoenskaarten en meer kans op financiële steun vanuit de gemeente als doelstelling van MVO te zien. 31% van de clubs stelt tot doel meer omzet uit merchandising te realiseren. De clubs willen MVO meer en meer intern benutten. Zij willen vooral het maatschappelijk bewustzijn van spelers, technische staf en kantoorpersoneel verhogen. De clubs zien MVO tevens als mogelijkheid hun relatie met sponsors te verbeteren en te intensiveren, maar ook als een kans voor sponsors om zich via de BVO maatschappelijk actief op te stellen. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 17

18 Figuur 2: Percentage clubs dat aangeeft de volgende interne doelstellingen belangrijk te vinden 3.2 Maatschappelijke partners De doelstellingen van de maatschappelijke partners zijn, net als vorig jaar, gericht op (1) het verwerven van meer deelnemers aan eigen activiteiten dankzij samenwerking met een BVO, (2) het bereiken van meer verschillende deelnemers (nieuwe doelgroepen) en (3) het verbeteren van de uitstraling van de eigen organisatie en activiteiten. Het verkrijgen van meer financiële inkomsten voor activiteiten is ook dit jaar geen (hoofd)doelstelling van de meeste maatschappelijke partners. Opvallend is dat in maatschappelijke organisaties het in contact komen met (overige) maatschappelijke partners van de BVO veel belangrijker zijn gaan vinden. Wij zoeken uitbreiding bij prestigieuze partners [ ] PSV is toch anders dan de slager om de hoek.[ ] PSV kan een opstapje zijn naar andere partners. Figuur 3: Percentage partners dat aangeeft de volgende inhoudelijke doelen belangrijk te vinden Figuur 4: Percentage partners dat aangeeft de volgende organisatiedoelen belangrijk te vinden Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 18

19 3.3 Samenwerking Vorig jaar bleek uit het onderzoek dat de BVO s met ten minste 136 maatschappelijke partners samenwerken. Dit jaar zijn dat er 230. Deze grote toename is deels te verklaren doordat de dataverzameling dit jaar completer is dan in het vorige onderzoek. Tegelijkertijd is zichtbaar dat het aantal actieve clubs en het aantal projecten is toegenomen (zie hoofdstuk 4 en 5), waarbij ook meer maatschappelijke partners betrokken zijn. De toename in het aantal partners heeft niet geleid tot een andere verdeling naar samenwerking in sectoren. Net als vorig seizoen werken de clubs het meest (38%) samen met welzijns- en zorginstellingen. De samenwerking met het onderwijs is met 5% toegenomen (nu 20%), de samenwerking met bedrijfsleven, lokale overheid en woningbouwcorporaties is nagenoeg gelijk gebleven. De categorie anders is gedaald met 6%, wat duidt op minder versnippering in de samenwerking. Figuur 5: Percentage partners, verdeeld in sectoren, die samenwerken met BVO s in vergelijking met vorig seizoen Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 19

20 De meeste clubs werken samen met meerdere partners vanuit verschillende sectoren. 84% van de actieve clubs heeft een samenwerkingsverband met minimaal één welzijns- of zorginstelling. Dat is een afname van 4%. De samenwerking met gemeenten is met 3% toegenomen. Nu werkt 74% van alle clubs samen met de lokale overheid. Figuur 6: Percentage clubs dat samenwerkt met minimaal één stakeholder uit de volgende sectoren. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 20

21 4. Investeringen Dit hoofdstuk beschrijft de investeringen door de BVO s en de maatschappelijke partners. 4.1 BVO s De gezamenlijke investeringen van de clubs bedragen Dit betreft directe investeringen en indirecte investeringen, zoals waarde van inzet spelers, technische staf en beschikbaar gestelde toegangskaarten en accommodatie. Deze investeringen komen overeen met 0,88% van de totale begrotingen ( 439 miljoen) van de clubs in het betaalde voetbal. Vorig seizoen was dit nog 0,7%. Opvallend is dat de BVO s minder direct zijn gaan investeren (-3,3%) en veel meer indirect (+ 21,2%). Het aantal FTE s dat werkzaam is bij de BVO s en zich bezighoudt met maatschappelijke activiteiten bedraagt nu 41,58 en dat is een stijging van 16% ten opzichte van vorig seizoen. De inzet door technische staf en spelers is in totaal is toegenomen met 100 uur. De inzet van clubs uit de Jupiler League is sterk gestegen in verhouding tot inzet van clubs uit de Eredivisie, waardoor de totale waarde van de inzet van spelers en technische staf toch is afgenomen 1. Onze selectie is flink gekrompen. Daardoor kun je niet voor alle activiteiten genoeg spelers krijgen. Daarbij komt dat sommige spelers geschikter zijn dan anderen. De goeien zijn vaak al betrokken bij veel maatschappelijke activiteiten. Vorig seizoen investeerden vijf clubs meer dan (direct) aan MVO. Dit seizoen is dat aantal afgenomen tot vier, maar zijn er meer clubs die tussen de en tussen euro investeren. Het aantal clubs dat zelf niet investeert in maatschappelijke activiteiten is dit seizoen 15, vorig seizoen 16. De gemiddelde directe investering per BVO ligt op Dit gemiddelde wordt vooral behaald dankzij de 8 clubs die meer dan investeren. 1 De waarde van de inzet van een speler is berekend op basis van het gemiddelde uurloon van een profvoetballer in Nederland. Dit uurloon ligt in de Eredivisie hoger dan in de Jupiler League. Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 21

22 Figuur 7: Omvang van directe investeringen door BVO s 4.2 Totaal De BVO s en hun maatschappelijke partners investeerden in het seizoen gezamenlijk in maatschappelijke activiteiten. Ten opzichte van het seizoen is dit een stijging van 16,2%. De verhouding investeringen clubs : investeringen partners was vorig jaar 51:49, dit jaar 49:51. Figuur 8: Directe en indirecte investeringen BVO s en partners Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 22

23 De partners investeren zowel meer direct (14,1%) als indirect (26,5%). De personele inzet van de maatschappelijke partners nam fors toe: van 34,66 naar 64,94 FTE. Figuur 9: Inzet FTE s door BVO s en partners Bvo s Partners Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 23

24 5. Bereik De clubs en hun maatschappelijke partners investeerden in het seizoen gezamenlijk minimaal 7,5 miljoen euro in maatschappelijke activiteiten. Dit hoofdstuk beschrijft het bereik, ofwel de output, van deze investeringen. 5.1 Activiteiten, deelnemers en uren In het seizoen voerden de BVO s en hun maatschappelijke partners 240 maatschappelijke projecten uit tegenover 195 in het vorige seizoen. Ondanks de toename in het aantal projecten nam het totaal aantal deelnemers nauwelijks toe ( versus ). Het aantal uren in de projecten nam zelfs af ( versus ). Dit duidt op meer aanbod van kleinere projecten, waarschijnlijk te verklaren uit een toename van clubs die zich voorzichtig op het MVO-pad begeven. Aantal projecten Deelnemers Uur aan activiteiten Thema Gezondheid Integratie / participatie Educatie Anders Totaal Inhoud Inhoudelijk treedt er steeds minder versnippering op. De projecten richten zich sterk op de drie hoofdthema s van de stichting Meer dan Voetbal, te weten gezondheid, integratie/ participatie en educatie. In totaal is 82,5% (tegenover 50,8% vorig jaar) van alle projecten gericht op een van deze hoofdthema s en daarmee wordt 69% van alle deelnemers bereikt (vorig seizoen: 22%) Figuur 10: Projecten ingedeeld naar thema als percentage van het geheel Onderzoek MVO door BVO, seizoen USBO 24

ONDERZOEK RENDEMENT VAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN DOOR BVOÕS

ONDERZOEK RENDEMENT VAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN DOOR BVOÕS ONDERZOEK RENDEMENT VAN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN DOOR BVOÕS SEIZOEN 2009-2010 Maart 2011 Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit Utrecht STICHTING MEER DAN

Nadere informatie

KENNISBANK - ONDERZOEK

KENNISBANK - ONDERZOEK KENNISBANK - ONDERZOEK RENDEMENT VAN MVO DOOR BVO S STICHTING MEER DAN VOETBAL EN UNIVERSITEIT UTRECHT Samenvatting De 36 betaald voetbalorganisaties (BVO s) in Nederland voeren in toenemende mate maatschappelijke

Nadere informatie

Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie. Seizoen 06/07

Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie. Seizoen 06/07 Perspresentatie Financiële Benchmark Eredivisie Seizoen 06/07 Financiële Benchmark Eredivisie seizoen 06/07 Aanleiding Maart 2008 is het eerste financiële benchmarkonderzoek voor de Eredivisie afgerond.

Nadere informatie

ONDERZOEK De maatschappelijke. amateurvoetbal. Augustus 2013 Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit Utrecht

ONDERZOEK De maatschappelijke. amateurvoetbal. Augustus 2013 Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit Utrecht ONDERZOEK De maatschappelijke betrokkenheid van het Nederlandse amateurvoetbal cijfers en karakteristieken Augustus 2013 Departement voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) Universiteit Utrecht

Nadere informatie

KENNISBANK - ONDERZOEK

KENNISBANK - ONDERZOEK KENNISBANK - ONDERZOEK MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID NEDERLANDSE AMATEURVOETBAL STICHTING MEER DAN VOETBAL, KNVB EN UNIVERSITEIT UTRECHT Samenvatting Amateurvoetbalverenigingen zetten zich in toenemende

Nadere informatie

Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC)

Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC) Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC) Arsenal in the Community is een afdeling binnen de club en voert diverse projecten uit, de Arsenal Foundation is

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Benchmark Betaald Voetbal

Benchmark Betaald Voetbal Perspresentatie Benchmark Betaald Voetbal Seizoen 2008/ 09 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Netto omzet Netto omzet vs. behaalde punten 4 Opbouw netto omzet 6 Trend netto omzet vs. behaalde punten 8 Netto

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs.

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs. Rapportage flitsenquête ActiZ Vrijwilligersbeleid Voor ActiZ, organisatie van zorgondernemers Van ICSB Marketing en Strategie Drs. Yousri Mandour Datum 7 maart 2011 Pag. 1 Voorwoord Voor u liggen de resultaten

Nadere informatie

Algemeen Het sportieve seizoen 2013/ 14.

Algemeen Het sportieve seizoen 2013/ 14. Algemeen Het sportieve seizoen 2013/ 14. Algemeen Het bedrijfsresultaat wordt berekend door de netto-omzet te verminderen met de bedrijfslasten. Het bedrijfsresultaat houdt geen rekening met incidentele

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek 2015

Klanttevredenheidsonderzoek 2015 Klanttevredenheidsonderzoek 2015 Uitgevoerd door de Wetenschapswinkel van de Universiteit Twente Laura van Neck December 2015 1 Colofon Onderzoek uitgevoerd door: Wetenschapswinkel Universiteit Twente

Nadere informatie

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen 1 MVO, Social Return, SROI en social enterprise Iedereen winst Hoe kunnen we nu en in de toekomst uw inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

ONZE CLUB HELMOND SPORT IS MEER DAN VOETBAL SAMEN EEN MAATSCHAPPELIJK DOEL. Samen

ONZE CLUB HELMOND SPORT IS MEER DAN VOETBAL SAMEN EEN MAATSCHAPPELIJK DOEL. Samen ONZE CLUB Samen HELMOND SPORT IS MEER DAN VOETBAL SAMEN EEN MAATSCHAPPELIJK DOEL VOORWOORD Philippe van Esch SAMEN NOG BETER WORDEN Helmond Sport wil een open club zijn, waar je makkelijk binnen kunt stappen.

Nadere informatie

Vrijwilligersonderzoek 2011. Een onderzoek naar vrijwilligersorganisaties in de gemeente Groningen Meting 2 Samenvatting

Vrijwilligersonderzoek 2011. Een onderzoek naar vrijwilligersorganisaties in de gemeente Groningen Meting 2 Samenvatting Vrijwilligersonderzoek 2011 Een onderzoek naar vrijwilligersorganisaties in de gemeente Groningen Meting 2 Samenvatting Vrijwilligersonderzoek 2011 Een onderzoek naar vrijwilligersorganisaties in de gemeente

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT)

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) 1. Opzet van het onderzoek 2. Resultaten en conclusies 3. Discussie Vraagstelling 1. Welke omvang heeft intersectorale

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Vraagstelling fundamentele vragen

Vraagstelling fundamentele vragen Vraagstelling De roerige tijden van bezuinigingen op lokaal en Rijksniveau zorgen ervoor dat geldstromen kritisch onder de loep worden genomen. Zowel door de uitvoerende organisaties, als door de subsidieverstrekkers,

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014 Opgesteld: Versie nr. 12 STRATEGISCH BELEIDSPLAN UDI 19 Beter Bed Seizoenen 2009 / 2014 STRATEGISCH PLAN UDI 19 Beter Bed INHOUDSOPGAVE: - INLEIDING - MISSIE - VISIE - DOELSTELLINGEN - TIJDSPAD / ACTIES

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Workshop. Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach

Workshop. Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach Workshop Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach Zicht op de effecten van de buurtsportcoach Geeske van Asperen, NISB Caroline van Lindert, Mulier Instituut Evelien Wijdeveld, EWorks Programma Voorstellen

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006 Resultaten eindmeting, januari 2006 O&S Nijmegen januari 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 5 2.1 Eerste gedachte bij de stad Nijmegen 5 2.2 Bekendheid met gegeven dat Nijmegen de

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

FUNdament. Schieten? Passen? Dribbelen? Leer het met plezier! Vooropleiding tot profvoetballer INFORMATIE VOOR O U D ERS EN VERZORGERS

FUNdament. Schieten? Passen? Dribbelen? Leer het met plezier! Vooropleiding tot profvoetballer INFORMATIE VOOR O U D ERS EN VERZORGERS INFORMATIE VOOR O U D ERS EN VERZORGERS FUNdament Vooropleiding tot profvoetballer een initiatief va n psv Dribbelen? Schieten? Passen? Leer het met plezier! Wat is FUNdament? Profvoetballer worden Daar

Nadere informatie

Jaarverslag 2014/2015

Jaarverslag 2014/2015 Jaarverslag 2014/2015 Deventer, november 2015 Terugblik op het seizoen 2014/2015 Financieel Go Ahead Eagles heeft het boekjaar afgesloten met positief resultaat na belastingen van 468.434, dit bedrag is

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Effecten van cliëntondersteuning. Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten

Effecten van cliëntondersteuning. Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten Effecten van cliëntondersteuning Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten MEE Nederland, 4 februari 2014 1. Inleiding In deze samenvatting beschrijven

Nadere informatie

Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies

Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies Wat Vraagt de Klant Samenvatting en conclusies Het onderzoek in het kort In opdracht van de Stuurgroep Arbeidsadviseur heeft TNO onderzoek verricht naar de informatie- en adviesbehoefte van (potentiële)

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland

Tevredenheidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland heidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland Mei 2015 Inleiding Stichting Onderwijsbegeleiding biedt aan jongeren en hun ouders, van wie de inkomenssituatie en/of thuissituatie onvoldoende is, de

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015

MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN. ICCO Onderzoek 2015 MENSENRECHTEN & BEDRIJFSLEVEN ICCO Onderzoek 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 2. Onderzoek Demografie Bedrijfsgegevens Functie van de respondent Landen Wat zijn mensenrechten? Waarom mensenrechten? Six step

Nadere informatie

Zicht krijgen op resultaten en effecten van de inzet van buurtsportcoaches

Zicht krijgen op resultaten en effecten van de inzet van buurtsportcoaches Zicht krijgen op resultaten en effecten van de inzet van buurtsportcoaches Caroline van Lindert Ine Pulles Nationale Kennisdag Sport en Gemeenten 29 januari 2015 Mulier Instituut, Utrecht Agenda Doelstellingen

Nadere informatie

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn -diensten Inzicht in kwetsbare doelgroepen Analyse Ken uw doelgroep dé onderbouwing van uw beleid Meedoen in de maatschappij is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeenten, bibliotheken en andere maatschappelijke

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juni 2006 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: drs. A.L. Roode Project:

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Leercentrum Nijmegen Oberon, november 2012 1 Inleiding Playing for Success heeft, naast het verhogen van de taal- en rekenprestaties van de

Nadere informatie

Sponsorbrochure BSV Boeimeer

Sponsorbrochure BSV Boeimeer Sponsorbrochure BSV Boeimeer 2014-2015 In dit document staat een korte introductie over de vereniging BSV Boeimeer en de bijbehorende sponsordoelen en mogelijkheden vermeld. INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

CONTACT QUESTIONNAIRE

CONTACT QUESTIONNAIRE Interviewer name: Sampling Point: (01, CPM Eredivisie/Jupiler League, oktober 2009, ) CONTACT QUESTIONNAIRE Goedemiddag, mijn naam is van marktonderzoekbureau Sport + Markt. Wij doen op dit moment een

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Rapportage. Economische impactmeting Marathon Zeeland

Rapportage. Economische impactmeting Marathon Zeeland Rapportage Economische impactmeting Marathon Zeeland Titelpagina Rapportage Economische impactmeting Marathon Zeeland Geschreven door: In opdracht van: Trequartista-NHTV Frank Hagoort Timon Klerx Provincie

Nadere informatie

Samenvatting. Auteur: Anno Droste Co-auteurs: Karien Dekker, Jessica Tissink

Samenvatting. Auteur: Anno Droste Co-auteurs: Karien Dekker, Jessica Tissink ÉÉN KIND, ÉÉN GEZIN, TWEE STELSELWIJZIGINGEN Een onderzoek naar de succesfactoren van samenwerking tussen onderwijs en gemeenten ten aanzien van de verbinding tussen passend onderwijs en jeugdzorg. Auteur:

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Antwoorden op vragen bij het congres De Flexkracht aan zet!

Antwoorden op vragen bij het congres De Flexkracht aan zet! Antwoorden op vragen bij het congres De Flexkracht aan zet! 30 november 2012 Vraag 1: Welke mogelijkheden zijn er om tot startkwalificatie opgeleid te worden? BOL opleiding BBL opleiding Niveau 2 mbo BOL

Nadere informatie

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld.

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld. rriercoj Gemeenteraad Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Barneveld, 27 augustus 2015 f Ons kenmerk: Ö^OOJcfc Behandelend ambtenaar: I.M.T. Spoor Doorkiesnummer: 0342-495 830 Uw brief van: Bijlage(n):

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

Meest Gastvrije Stad 2013

Meest Gastvrije Stad 2013 Meest Gastvrije Stad 2013 Onderzoeksrapport BEREIKBAARHEID & INFORMATIE Colofon www.meestgastvrijestad.nl Samensteller: Van Spronsen & Partners horeca - advies Herenweg 83 2361 EJ Warmond T: 071-5418867

Nadere informatie

Mind the Gap Impact voor je jeugdwerk?!

Mind the Gap Impact voor je jeugdwerk?! Mind the Gap Impact voor je jeugdwerk?! Een onderzoek van de Evangelische Alliantie naar het jeugdbeleid binnen evangelische en pinksterkerken in Nederland in samenwerking met Youth Alive, LEF, Youth for

Nadere informatie

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN 2016D07727 LIJST VAN VRAGEN De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323

Plan van Aanpak. Campagneproject. Slow Food Rijnzoet. Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Campagneproject 2014 Slow Food Rijnzoet Lili Ujvari 488236 Sean Nauta 472323 Inhoudsopgave Inleiding 3 Probleemstelling 4 Probleemoriëntatie 4 Probleemdefinitie 4 Doelstelling 5 Hoofdvraag 5 Deelvragen

Nadere informatie

PUURS 2005-2010. Puurs 2005-2010. K. Puurs Excelsior F.C. K.B.V.B. Stamnr. 3855 TERREINEN Kerkhofstraat Puurs. Beleidsplan 2005-2010

PUURS 2005-2010. Puurs 2005-2010. K. Puurs Excelsior F.C. K.B.V.B. Stamnr. 3855 TERREINEN Kerkhofstraat Puurs. Beleidsplan 2005-2010 PUURS 2005-2010 Puurs 2005-2010 K. Puurs Excelsior F.C. K.B.V.B. Stamnr. 3855 TERREINEN Kerkhofstraat Puurs Beleidsplan 2005-2010 VOETBAL IS VERANDERD VOETBAL IS IN BEWEGING Kinderen zijn veranderd Maatschappij

Nadere informatie

Highlights resultaten partnerenquête DNZ

Highlights resultaten partnerenquête DNZ Highlights resultaten partnerenquête DNZ Peter Brouwer 28 mei 2015 1 van 8 Inleiding Jaarlijks organiseert De Normaalste Zaak (DNZ) een enquête onder haar leden. De enquête levert nuttige informatie op

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Samenwerken. Gezondheid. Samenwerken. Kinderen. Motivatie. Voetbal. Generaties. Jeugd. Kennis. Brand. Samenleving. Voetbal. Participatie.

Samenwerken. Gezondheid. Samenwerken. Kinderen. Motivatie. Voetbal. Generaties. Jeugd. Kennis. Brand. Samenleving. Voetbal. Participatie. Toekomst International Verbinden Lokaal Samenleving Generaties Motivatie Brand Jongeren Voetbal International Educatie Landelijk Verbinden Sterker Samenwerken Jongeren Cultureel Verbinden Samenwerken Toekomst

Nadere informatie

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel M201107 Mix and Match Het gebruik van digitale media in het MKB drs. R van der Poel Zoetermeer, maart 2011 Mix and Match Ondernemers moeten goed voor ogen houden welke doelstellingen zij met digitale media

Nadere informatie

Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Ditte Lockhorst Marleen Kieft Ineke van den Berg 2 De beginmeting

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link)

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link) CONCENTRATIE VAN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTEN IN GEMEENTELIJK VASTGOED NAAR AANLEIDING VAN DEMOGRAFISCHE TRANSITIE Een casestudie in landelijke gemeenten in Noord-Brabant, Nederland Afstudeeronderzoek van

Nadere informatie

FUMO deelnemersonderzoek 2015

FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO Projectgroep Tevredenheidsonderzoek 5 november 2015 1 Inleiding Om te achterhalen op welke wijze de deelnemers aankijken tegen de prestaties van de FUMO, heeft de directie

Nadere informatie

SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG

SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG www.livingvision.nl MANAGEMENT SAMENVATTING SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG Oktober 2009 Meedoen, de uitdaging De sportvisie van de Federatie Opvang is onderdeel van het programma Meedoen van de Federatie

Nadere informatie

Strategisch Plan 2014-2017

Strategisch Plan 2014-2017 Strategisch Plan 2014-2017 Dress for Succes Leiden Inclusief jaarplan 2015 Inhoudsopgave Inleiding 1 1. Missie, ambitie en waarden 2 2. SWOT 3 3. Strategische koers 4 Inleiding Voor u ligt het strategisch

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid Bezinnen Bijlage 1 Operationele Doelstellingen Doen Denken Beslissen 1. Accommodatiebeleid Accommodatiebeleid a. De vereniging AV Fortuna zal gedurende de beleidsperiode zorgen voor optimale trainings-

Nadere informatie

Aantal respondenten 1758 1707 1578 13981 Aantal benaderd 4500 4404 4344 36949

Aantal respondenten 1758 1707 1578 13981 Aantal benaderd 4500 4404 4344 36949 Onderwijs & Kwaliteit Eerste rapportage HBO-Monitor 2013 Op 3 april 2014 zijn de resultaten van de jaarlijkse HBO-monitor (enquête onder afgestudeerden) over 2013 binnengekomen. Het onderzoek betreft studenten

Nadere informatie

Alles uit handen, maar niet de touwtjes

Alles uit handen, maar niet de touwtjes 1 Alles uit handen, maar niet de touwtjes SPORT2SUPPORT I.O.V. REN4SPORT SEPTEMBER 2012 2 LEESWIJZER In het hoofdstuk INTRO, staat een beknopte omschrijving over de onderzoeker en wordt de aanleiding tot

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland

Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland Beste pleegouder, U heeft aangegeven graag op de hoogte gehouden te

Nadere informatie

Behoefte onderzoek naar een overbruggingsen/of pensioenregeling voor topsporters

Behoefte onderzoek naar een overbruggingsen/of pensioenregeling voor topsporters Uitkomsten enquête overbruggings- en pensioenregeling Nederlandse topsporters Behoefte onderzoek naar een overbruggingsen/of pensioenregeling voor topsporters Colofon NOC*NSF Atletencommissie Juni 2014

Nadere informatie

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Marlijn Abbink-Cornelissen Marcel Haverkamp Janneke Wilschut 5 April 2016 1 Samenvatting Samenvatting Dit is het vijfde rapport van de monitor HH(T). Deze monitor inventariseert

Nadere informatie

Samenvatting Medewerkersonderzoek Hogeschool der Kunsten 2012. 1. Hogeschool der Kunsten

Samenvatting Medewerkersonderzoek Hogeschool der Kunsten 2012. 1. Hogeschool der Kunsten Samenvatting Medewerkersonderzoek Hogeschool der Kunsten 2012 1. Hogeschool der Kunsten Eind 2012 is in de Hogeschool der Kunsten Den Haag een medewerkersonderzoek uitgevoerd. Voor het Koninklijk Conservatorium

Nadere informatie

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 1. Inleiding In het voortgezet onderwijs worden op de korte termijn tekorten aan leraren verwacht, oplopend tot een verwacht tekort

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

Rapportage voor Saffier De Residentiegroep. Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept

Rapportage voor Saffier De Residentiegroep. Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept Rapportage voor Saffier De Residentiegroep Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept 24 februari 2015 Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorg-

Nadere informatie

Directieverslag Fortuna Sittard seizoen 2013/2014

Directieverslag Fortuna Sittard seizoen 2013/2014 2.VERSLAG VAN BESTUUR Directieverslag Fortuna Sittard seizoen 2013/2014 Inleiding Het boekjaar 2013/2014 is voor Fortuna Sittard een goed seizoen geweest. Sportief gezien heeft het eerste elftal wederom

Nadere informatie

Bijlage HAVO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. 800047-2-063b

Bijlage HAVO. management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. 800047-2-063b Bijlage HAVO 2008 tijdvak 2 management & organisatie Informatieboekje 800047-2-063b Formuleblad Formule voor de beantwoording van vraag 30. 30 Solvabiliteit = totaal vermogen vreemd vermogen 100% 800047-2-063b

Nadere informatie

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012. Beleef en beïnvloed de klant!

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012. Beleef en beïnvloed de klant! Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 Beleef en beïnvloed de klant! Klantenbinding is essentieel voor organisaties om te overleven. Klanten worden steeds veeleisender; naast een goede functionele

Nadere informatie

5 Opstellen businesscase

5 Opstellen businesscase 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Onderzoek van Compare to Compete: Hoe brancheorganisaties aankijken tegen benchmarken Wat is benchmarken of benchmarking? Benchmarking

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Rapport onderzoek Afgevaardigden

Rapport onderzoek Afgevaardigden 1. Inleiding Op 30 november 2012 (herinnering op 12 december) hebben 28 afgevaardigden en 1 oudafgevaardigde van Badminton Nederland een mailing ontvangen met daarin een link naar de enquête Afgevaardigden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 234 Toekomstig sportbeleid 31 293 Primair Onderwijs Nr. 143 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

dins. 29 / woensdag 30 juli 2014 Feyenoord donderdag 31 juli 2014 PSV / FC Groningen JCS zondag 3 augustus 2014 PEC Zwolle Ajax 18:00

dins. 29 / woensdag 30 juli 2014 Feyenoord donderdag 31 juli 2014 PSV / FC Groningen JCS zondag 3 augustus 2014 PEC Zwolle Ajax 18:00 vr vr CL vr donderdag 17 + 24 juli 2014 FC Groningen vrijdag 18 juli 2014 loting Q3 CL + dins. 29 / woensdag 30 juli 2014 Feyenoord donderdag 31 juli 2014 PSV / FC Groningen JCS zondag 3 augustus 2014

Nadere informatie

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Between-us, 2012 Voorwoord Met vijftien jaar ervaring in de corporatiebranche heeft Between-us een solide inzicht

Nadere informatie

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad -

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep Gemeente Ubbergen Juni 2013 Colofon Uitgave I&O Research BV Zuiderval 70 7543 EZ Enschede tel. (053) 4825000 Rapportnummer 2013/033 Datum

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie