Toekomstkrabbels van de mensen van Tiem

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toekomstkrabbels van de mensen van Tiem"

Transcriptie

1

2 Toekomstkrabbels van de mensen van Tiem

3

4 Hualien Beach Resort door BIG/Bjarke Ingels Group Utopia Forever, Gestalten 2012, zie colofon

5 Toekomstvisies op mobiliteit

6 TOEKOMST DOOR KINDEROGEN De tekeningen zijn gemaakt door de kinderen van groep 5-6 van een basisschool in Nijmegen. De juf vroeg tijdens de creatieve tekenles op vrijdag of de kinderen konden laten zien hoe ons vervoer er in de toekomst uitziet.

7 voorwoord De beste manier om de toekomst te voorspellen is hem zelf te creëren. The best way to predict the future is to create it. Peter F. Drucker 12eneenhalf jaar bestaan. Tijd om vooruit te kijken! Daarom hebben we zo veel mogelijk interessante mensen gesproken en ze naar hun toekomstbeelden en ideeën gevraagd. Het resultaat ligt voor u. Een boek met bijdragen uit verschillende hoeken, van vakgenoten en deskundigen. En van kinderen. De toekomst is immers van hen. We hebben dit boek gemaakt om met u te delen en om u te inspireren. Maar het is maar een momentopname. We blijven benieuwd naar nieuwe, volgende, úw verse ideeën. Dus deel ze, met wie u maar wilt en heel graag met ons. Wij kijken ernaar uit. U kunt uw reactie kwijt op Namens iedereen van Tiem: veel leesplezier. Iwan Arts P.S. Wilt u dit boek ook delen? Het is digitaal beschikbaar op

8 NHO UDs op Visionair Willem de Jager: Wij zijn De Nieuwe Mens. Blz. 36 Utrecht: Marieke Zijp, Han Schraders en Bas Govers over de stad die gaat vertrammen. Blz. 10 het nieuwe wonen: wie merkt er eigenlijk nog waar je bent (en wat maakt het nog uit)? Blz. 44 Ooit haalde je benzine bij de apotheek En straks? Blz. 24 Omgevingspsychologie: hoe beïnvloedt onze omgeving ons gedrag? Een gesprek met Ronald Hamel en Joren van Dijk. Blz. 18 Ondernemer Ronald van den Hoff: We gaan naar een interdependente economie. Blz. 28 Er kan een grote clash ontstaan, aldus Henk Goud appel. Een gesprek met een ouwe rot in het mobiliteitsvak en de nieuwe generatie Peter van der Mede en Alex Mulders. Blz. 48

9 Rick de Jager van provincie Zuid-Holland heeft nog stille hoop. Maar waarop? Blz. 58 Onstuitbaar volgens Carol de Vries van NXP: de elektrificatie van vervoersmiddelen. Blz. 70 Hoe sneller je A met B verbindt, hoe meer A en B op elkaar gaan lijken Blz. 78 Als het aan innovatie-adviseur Evert Driegen ligt, gaan we zelf algendiesel maken. Plus recept! Blz. 66 Directeur John Walraven van Advin: De positieve kant van de economische krimp: we winnen aan kwaliteit. Blz. 84 De toekomst blinkt Zo luidt de titel van het verhaal dat de essay-uitdaging heeft gewonnen! Blz. 90 En verder Cijfers Blz. 23 Social Media Blz. 35 De inhaalslag van Uganda Blz. 54 Cijfers Blz. 57 Social Media Blz. 83 Colofon Blz. 96

10 Foto: Jelmer de Haas Marieke Zijp Afdelingshoofd Verkeer en Vervoer Gemeente Utrecht Han Schraders (midden) stedenbouwkundige Gemeente Utrecht Bas Govers adviseur Strategie en beleid Goudappel Coffeng 10

11 gesprek

12 marieke zijp han schraders bas govers Het is niet de grootste of de kleinste stad, noch de oudste of jongste. Eens kijken waar het met deze stad heen gaat, op weg naar 2050 Een gesprek met drie mensen die nu al bouwen aan het Utrecht van de toekomst. Marieke Zijp: In 2050 is Utrecht een bruisende stad langs wat wij noemen de as van kennis en cultuur. Die loopt van Leidsche Rijn via de binnenstad naar de Uithof. De barrières die dat nu verhinderen zijn een stuk kleiner. Utrecht Centrum, Leidsche Rijn en de Uithof vormen nu nog verschillende werelden. Maar straks is dat een eenheid. De potentie van Utrecht is enorm, dat zie je aan de binnenstad die uit zijn voegen barst. Utrecht is ontzettend goed bereikbaar per auto en trein. Het gaat erom die potentie te benutten. De vraag naar ruimte is groot. Dat heeft tot gevolg dat de stad over de historische binnenstadsgrenzen heen dringt. Het centrum wordt twee keer zo groot als nu. Het zal er aangenaam zijn en aantrekkelijk. Een gebied waar je kunt ronddwalen, waar je interessante dingen tegenkomt. Vertramming Bas Govers: Een belangrijke rol in het streven naar eenheid is weggelegd voor de tram. De stad gaat vertrammen. De tram wordt de drager, het element dat alles verbindt: oost, west en midden. Het wordt de as van kennis en cultuur, waaraan alles ligt wat Utrecht tot Utrecht maakt. De tram geeft synergie. We gaan de tram ook gebruiken als sturingsinstrument. Zo werkt het namelijk ook: als je ergens een tram neerlegt, dan komen er functies naartoe. Dan biedt hij kansen in plaats van knelpunten. Het is interessant om te kijken wat het effect zou zijn op de ruimtelijke omgeving, wat het aan zou kunnen trekken. Zoals Marieke al zei, er zijn nu belemmeringen. Probeer maar eens in Utrecht van de ene naar de andere kant van de stad te lopen of fietsen. De stad gaat vertrammen. De tram geeft synergie Er is een aantal plekken verbonden aan de kwaliteitsbeleving van de stad, maar die zijn soms slecht met elkaar verbonden. Marieke: Behalve met het leggen van verbindingen, zijn we ook druk bezig met het herwaarderen van de openbare ruimte. In 2050 zullen burgers openbare ruimte als meer ervaren dan slechts plaatsen waar je doorheen komt, het worden plekken waar het prettig verblijven is. Visie plus lef Bas: Het is ongelooflijk belangrijk hoe mensen die openbare ruimte ervaren. Het zit hem in kleine dingen, in de beleving. Neem bijvoorbeeld het Onze-Lieve-Vrouwe-plein in Maastricht. Mensen ervaren dat plein als 12

13 gesprek heel prettig en mooi, maar als je goed om je heenkijkt, staan er ook lelijke jaren- 70- gebouwen. Iets hoeft niet feitelijk mooi te zijn om toch als prettig ervaren te worden. Marieke: Ik kan me een nieuwbouwwijk herinneren. Daar werd een heel oude boom neergezet. Een kostbare ingreep, maar het is wonderlijk wat het deed met het gevoel van de openbare ruimte. Het is een complexe uitdaging om de openbare ruimte goed vorm te geven, er zijn zoveel verschillende meningen en wensen. Maar het is waardevol. Het is vreemd: burgers vragen niet expliciet om prettige openbare ruimte, maar impliciet wel. Je moet als overheid visie hebben om je op de openbare ruimte te richten. En naast visie is er ook lef nodig. Dialoog op gang brengen De vraag rijst of het niet moeilijk is, met alle politieke wisselingen waar een stad mee te maken krijgt, om toe te werken naar het Utrecht waarover we het hebben. Marieke: Nee, dat denk ik niet. Je moet de opgave goed in beeld houden. De opgave is onafhankelijk van politieke wisselingen. Het gaat om de stad leefbaar houden, en dat geldt voor alle colleges. Als je echt daarvan uitgaat, kom je er altijd uit. Waar het vaak misgaat is dat mensen met elkaar aan de slag gaan over bedachte oplossingen. Het is van belang om samen te bepalen wat je wilt bereiken en samen te zoeken naar oplossingen. Die dialoog op gang brengen is een van de belangrijkste doelen van het Ambitiedocument Utrecht Aantrekkelijk en Bereikbaar. Het is heel belangrijk om ook met andere partijen over zo n opgave te praten, dus met alle bedrijven in Utrecht, met het maatschappelijk middenveld en met burgers. Vaak hebben veel partijen dezelfde belangen, dus daar moet je op focussen. Je moet elkaar steeds op belangenniveau vinden. Het OV moet helder zijn Als het over de toekomst gaat, duikt steevast Het Nieuwe Werken op. Is Utrecht daarop voorbereid? Wat gaat dit betekenen voor Utrecht? Bas: Een megaverandering. Werken betekent straks ontmoeten : waar zullen we afspreken?. Dat zal op plekken zijn waar je makkelijk kunt komen. Omdat het zo centraal ligt, wordt Utrecht dé ontmoetingsplaats. Dat betekent een verkeersstroom waarop we anticiperen. Ons openbaar vervoer moet ook voor bezoek makkelijk en helder zijn. Dan ga je gedrag beïnvloeden, daar gaat het eigenlijk om. De grote vraag nu is: hoe krijg je het voor elkaar dat gedragsbeïnvloeding al in het begin van het proces onderdeel is van dat proces? Eigenlijk horen er vanaf het begin al gedragswetenschappers aan tafel te zitten. Dat betekent dat het vak van stedenbouwkundigen en verkeersdeskundigen gaat veranderen. Als je meer gaat samenwerken met anderen, verandert de opgave, dan verandert dus ook je manier van werken. Han Schraders: Het klassieke gegeven van een stad waar de woongebieden aan de binnenkant liggen, daarbuiten de bedrijventerreinen en daar weer buiten de landbouw en de gedachte dat dat met automobiliteit moet worden gefaciliteerd, is al zo oud! Marieke: Als je nu met verkeerskundige blik naar een stad kijkt, is dat vanuit cijfers en feiten. Dat moet veranderen. Ergens willen zijn en blijven speelt dan ook mee. We gaan toe naar een belevingseconomie, de wens om iets te beleven. Daarin is tijdsbeleving een belangrijke factor. Een voorbeeld: we proberen afstanden nu vaak feitelijk zo klein mogelijk te houden. Maar een fietsroute door een mooie omgeving ervaar je als korter dan een even lange weg langs een winderig kanaal. Als je er zo naar kijkt, komen dingen in een ander daglicht te staan. Utrecht was een lappendeken Utrecht heeft ook te kampen met elementen waarvan het nut nu onderzocht moet worden. Toch?

14 marieke zijp han schraders bas govers Utrecht was een lappendeken, de gebraden duiven kwamen gewoon aanvliegen Han: Als ik nu kijk naar de infrastructuur in de stad vraag ik me bijvoorbeeld af wat de Waterlinieweg voor de stad betekent. De betekenis nu is nul. De plekken waar hij aan de stad linkt, leveren alleen maar problemen op, maar hij ontsluit geen stedelijke gebieden. De wijken Wilhelminapark, Rijnsweerd en Wittevrouwen hebben helemaal geen interactie. Rijnsweerd, een forse kantorenlocatie aan de oostkant van Utrecht, staat half leeg. De hoogste kantoorhuren daarentegen worden betaald aan de Maliebaan. Dat is een unieke locatie qua ligging en sfeer. Maar de Water linieweg heeft in feite dezelfde dimensies als de Maliebaan. Alleen blijft Rijnsweerd een eiland met nul uitstraling. Als je het Wilhelminapark kunt linken aan Rijnsweerd, zou er veel gebeuren. We moeten proberen het eiland van Rijnsweerd aan te koppelen, open te breken. Zo zijn er meer locaties in Utrecht die enorm verkeersdominant zijn, zoals het 24 Oktoberplein en het Jaarbeursterrein, terwijl ze in het hart van de stad liggen. Marieke: Er is zo veel mogelijk. Er zitten nog zoveel parels in de stad, Utrecht stikt van de potentie. Het is de best bereikbare plek van Nederland, per auto en spoor. En dat wordt alleen maar beter. Fietsfiles Han: Utrecht heeft nooit veel nodig gehad, het ging eigenlijk vanzelf. Ik las laatst een artikel waarin de stad en de openbare ruimte kritisch bekeken werden. Utrecht was een lappendeken, de gebraden duiven kwamen gewoon aanvliegen. Er is te weinig rekening gehouden met de vraag wat nou de som der delen is. Heel anders dan bijvoorbeeld Maastricht en Groningen. Twee steden die dat allebei wél hebben moeten doen. Ze moesten zich heel erg bewust zijn van hun kwaliteiten. De Utrechtse bereikbaarheid wordt nu een issue. De problematiek wordt groter. We hebben fietsfiles! Om de stad aantrekkelijk te houden, moet je daar echt een oplossing voor verzinnen. We moeten het spreiden. De samenleving zal ook transformeren. Marieke: Maar bewegen is toch een basisbehoefte van de mens. Bas: Klopt. Dat zie je ook wanneer je de invloed van Het Nieuwe Werken bekijkt. Elke verbetering van de communicatie; of het nou per post, telegraaf of internet gaat; het levert meer vervoer op. Wat er gebeurt, is dat mensen zich gaan specialiseren. Mensen hebben meer interactie en dus elkaar meer nodig. En dat levert meer behoefte aan mobiliteit op. Als we geen tweede station krijgen, laten we kansen liggen Marieke: Maar wel anders. Minder vaak, langere afstanden, andere momenten. De wereld wordt ook kleiner. Maar er blijven places to be. En één-op-één contacten blijven belangrijk. Berlijn en Bordeaux Over de vraag of er een stad in het buitenland is die fungeert als voorbeeld, hoeft 14

15 gesprek Werkzaamheden aan het Utrechtse 24 Oktoberplein. het gezelschap niet lang na te denken. Han: Wat me opviel in Berlijn was het nieuwe station. Dat neemt weliswaar een centrale positie in, maar als je kijkt naar het stedelijk netwerk dan zijn er verschillende manieren om je te verplaatsen. Je hoeft niet naar het station toe om je van de ene naar de andere kant van de stad te bewegen. En ook plekken buiten de stad kun je op verschillende manieren bereiken. Bas: Voor wat betreft de introductie van de tram denk ik aan Franse steden. Montpellier en Bordeaux bijvoorbeeld, die zijn ons voorgegaan. Daar hebben ze de tram niet sec als vervoersmiddel gepositioneerd, maar als iets wat de kwaliteit van leven verbetert, het gemak waarmee je de stad in kunt. Na de introductie van de tram is Bordeaux volkomen veranderd. Zo hebben ze ook vijf pleinen volkomen autovrij gemaakt. Die tram is heel laagdrempelig in het gebruik. Die stad is onherkenbaar, de leefbaarheid is enorm verbeterd. Hetzelfde geldt voor Montpellier. Stadsvitaliteit Han: Een aantal projecten in Utrecht gaan de grootte van de stad te boven. Al die treinen, we hebben de grootste vinex-locatie van Nederland Af en toe ben je bezig met grootheden die helemaal niet bij de schaal van de stad passen. Wist je dat we dagelijks meer overstappers hebben op Utrecht Centraal dan op Schiphol? De stad kan de druk van Utrecht CS gewoon niet aan. Is er niet een tweede knooppunt te maken? De vertramming van de stad is ook een onderdeel van de oplossing, maar uiteindelijk gaat het Foto: Marike Knigge om de treinen. Als we geen tweede station krijgen, laat je kansen liggen. Het komt hierop neer: als je het anders organiseert, kun je de vitaliteit over de stad verspreiden. Dát is wat ik hoop: dat we met het ambitiedocument zo n stap hebben weten te zetten dat we het niet meer zien als negatieve effecten, maar als kansen voor de stad. Dat we eindelijk weer de infrastructuur die hoort bij de stad teruggeven aan de stad. Marieke: Ik hoop ook dat de discussie niet meer gaat over auto s en trams, maar over bewoners en bezoekers. Utrecht moet voor beide partijen een prettige stad worden om te zijn. Reactie via 12eneenhalf.nl Als psycholoog is het heerlijk om te lezen dat er zoveel aandacht uitgaat naar gedrag, gemak en gevoel. Gedragswetenschappers aan het begin van het proces aan tafel voorkomt repareren achteraf. Dat deze verschuiving naar beleving niet alleen in Utrecht is te zien, valt ook te lezen in het artikel over omgevingspsychologie op bladzijde 18. Ruimte en mobiliteit nieuwe stijl...

16 Strategie gaat over dingen op afstand bekijken alsof ze dichtbij zijn en van een afstand kijken naar dingen die dichtbij je staan. Miyamoto Musashi Strategy is about seeing distant things as if they were close and to take a distanced view of close things. 16

17

18 Ronald Hamel docent Cognitieve en Omgevingspsychologie aan de UvA Joren van Dijk zelfstandig ondernemer van het bedrijf omgevingspsycholoog.nl 18

19 gesprek het draait om beleving We zitten op royale fauteuils, in een kamer die slechts drie hoeken telt. Vóór ons staat een salontafel met een schaakspel erop. In zo n prikkelende setting kan een gesprek over de invloed van omgeving op het menselijk gedrag alleen maar goed uitpakken. Het is een van Europa s meest trendy vergader- en ontmoetingsformules: Seats2Meet in Utrecht. Hier maken we kennis met twee invloedrijke omgevingspsychologen. Fysiek kennismaken dan, want we volgen elkaar al geruime tijd via LinkedIn, Twitter en weblog. Aan het woord zijn Ronald Hamel, docent Cognitieve en Omgevingspsychologie aan de Universiteit van Amsterdam en Joren van Dijk, zelfstandig ondernemer van het bedrijf omgevingspsycholoog.nl. Omgeving bepaalt beleving Waar moeten we aan denken bij het vakgebied omgevingspsychologie en waarom is deze insteek mogelijk zo interessant voor de toekomst van ruimte en mobiliteit? Omgevingspsychologen houden zich bezig met de wederkerige relatie tussen de omgeving en het gedrag van mensen, dus zowel met de invloed van de omgeving op mensen als met de invloed van mensen op de omgeving. Zij kruipen daarbij in de huid van de eindgebruiker en bekijken het object (bijvoorbeeld een kantoorgebouw) vanuit zijn perspectief. Een veel gebruikte term daarbij is placemaking. Dit beschrijft het proces van ontwerp van pleinen, parken, straten en andere verblijfsgebieden die een hoge attractiewaarde hebben. Beleving dus!

20 RONALD HAMEL JOREN VAN DIJK Het gevaar bestaat dat je verliefd wordt op je eigen ideeën Omgevingspsychologen doen onder meer onderzoek naar hoe mensen door een juiste inrichting van de omgeving het prettig vinden om te voet naar het station te komen waarbij de auto op grotere afstand geparkeerd wordt. Ook de wachttijdbeleving van reizigers blijkt beïnvloed te kunnen worden door het gebruik van muziek en kleuren. Het grote voordeel bij deze onbewuste aanpak is dat de reiziger geen weerstand voelt maar het juist als prettig, makkelijk of zelfs leuk ervaart. Subtiele gedragsbeïnvloeding Onze verkeerskundigen en planologen weten natuurlijk als geen ander dat ze het gedrag van de weggebruiker sturen met hun verkeerskundige en stedenbouwkundige ontwerpen. Wat dat betreft is gedragsbeïnvloeding niet nieuw. Als we in plaats van een snelweg over een bepaald traject een schelpenpad aanleggen dan kunnen we met grote zekerheid voorspellen dat daar geen 120 kilometer per uur wordt gereden. Maar de omgevingspsycholoog onderzoekt op een subtieler niveau het gedrag van de weggebruiker en zijn directe omgeving. Het gaat daarbij om de beleving van de ruimte die beïnvloed wordt door allerlei prikkels om ons heen. Denk daarbij niet alleen aan het bekende bordenwoud, de aanwezigheid van groen maar ook aan licht, geluid, kleuren en geur. Zo heeft Connexxion in Zuid-Holland bijvoorbeeld een geur laten ontwikkelen die het gevoel van veiligheid en comfort bij (vooral de vrouwe lijke) busreizigers verhoogt. Een andere conclusie als het gaat om geur is dat pepermunt mensen minder agressief maakt. Dit kan van nut zijn om agressief rijgedrag te verminderen. Blauw vlak Ook het bekende blauwe vlak op het busstation in Groningen wordt door Ronald en Joren beschouwd als een mooi voorbeeld van de mogelijke impact van de omgevings psychologie. Voetgangers worden onbewust gestuurd om over dit gekleurde vlak richting de bussen te lopen, wat tot minder gevaarlijke ontmoetingen met de bussen leidt (zie foto). Kanttekening daarbij is wel dat dit voorbeeld geen wetenschappelijke onderbouwing kent maar door toedoen van een creatieve Groningse gemeenteambtenaar en een toevallige pot blauwe verf op het asfalt is ontstaan. In dit geval heeft deze common sense-benadering gelukkig geleid tot het gewenste doelgedrag, zoals psychologen dit zo mooi noemen. Maar voor een goed ontwerp gaat de voorkeur toch uit naar een gedegen probleemanalyse, gevolgd 20

21 gesprek Het werkt: het loopvlak op het Groningse busstation vergroot de veiligheid. door een wetenschappelijk onderbouwde interventie of advies. Een busmaatschappij zet geur in om passagiers een gevoel van veiligheid te geven Idealiter volgt na realisatie een goede evaluatie waardoor je erachter komt of de interventie het gewenste effect heeft gehad. Dit biedt de grootste kans op succes. Dat is ook gelijk de toegevoegde waarde van de (omgevings)psycholoog voor verkeerskundige ontwerpen. De psycholoog zet de gebruiker centraal; hem meenemen vanaf het begin van het proces voorkomt repareren achteraf. Daarbij wordt het door Ronald en Joren wel van belang geacht dat er ruimte is om te experimenteren en te evalueren. Een basisrecept voor de omgevingspsychologie is niet te geven, aangezien iedere omgeving door de eigen complexiteit weer andere eisen stelt aan de gebruiker en vice versa. Toekomstvisie? Liever niet Daarom laten de heren zich ook niet verleiden tot het uitspreken van een toekomstvisie op het gebied van ruimte en mobiliteit. Ronald voegt daaraan toe dat je met het uitspreken van zo n visie het gevaar loopt om verliefd te worden op je eigen ideeën, wat er weer voor zorgt dat je wordt beperkt in je denken. De kennis en aanpak vanuit de omgevingspsychologie worden nu nog vooral ingezet bij het architectonisch ontwerp van gebouwen. Joren en Ronald zien echter mogelijkheden om ook in de wereld van verkeer en vervoer de weggebruiker het gewenste gedrag te laten vertonen. Sturen op beleving wordt de toekomst! Wordt vervolgd...

22 RONALD HAMEL JOREN VAN DIJK Reacties via 12eneenhalf.nl Nog een mooi voorbeeld van onbewuste gedragsbeïnvloeding: een hinkelpad om de snelheid van auto s te reduceren (je vindt het artikel op door in het zoekveld hinkelpad in te voeren). Wat mij betreft is onbewuste gedragsbeïnvloeding essentieel in het kader van verkeersveiligheid en het creëren van een aantrekkelijke omgeving en begrijpbare situaties. Hoe zorgen we er voor dat elke verkeerskundige hier oog voor heeft? En dat hij/zij weet wanneer het nodig is om psychologen in een vroeg stadium bij zijn/haar projecten te betrekken? Als ik mocht kiezen, dan wordt een reis in de toekomst meer een beleving dan een noodzakelijk kwaad om je te verplaatsen. Reizen gaat richting verblijven onderweg. Sta je op het station op de trein te wachten, dan is de stationshal veel meer een verblijfsruimte geworden. De sfeer is er gezellig en er is van alles te beleven. Regelmatig vinden er optredens plaats, er zijn verschillende eettentjes, er staan bankjes en tafeltjes om te wachten en de verlichting is aangenaam. Het is niet meer die tochtige, koude, met beton betegelde echodoos. Ook onderweg is de reis een belevenis. Een trein bestaat niet meer uit rijen stoelen, maar uit zithoeken om te ontspannen en vergaderruimtes om te werken. Iedereen kan zijn reis naar eigen wens invullen. Er wordt in alle gemakken voorzien. Stopcontacten om al je apparatuur op te laden, voldoende ruimte voor je bagage en een AH To Go voor de lekkere trek. Zo zou ik het graag zien. Dat maakt het reizen naar het werk en het werken tijdens het reizen een stuk aangenamer. De traditionele manier om de trein te laten concurreren met andere vervoerstypen, zoals de auto, is het optimaliseren van de bereikbaarheid in de vorm van versnelling. De beleving kan echter ook aanzienlijk verbeterd worden door te verdichten en te veraangenamen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat tijdgebonden kwaliteiten zoals snelheid en punctualiteit slechts voor een derde bepalend zijn voor de vervoerskeuze (Muconsult, 2003). Op de andere terreinen, het verdichten en veraangenamen, is nog veel winst te boeken voor voetgangers. Door zoveel mogelijk activiteiten in de buurt van stations te situeren, kan tijdrovend voor- en natransport vermeden worden en kan nutteloos ervaren reis- en wachttijd omgebogen worden in bruikbare verblijfstijd (verdichting). Daarnaast kan de vervoersketen ook veraangenaamd worden, door bijvoorbeeld visuele variatie. Deze strategie is zeer interessant omdat de snelheid minder relevant wordt en het comfort en de beleving onderweg relevanter. Denk aan een cruise-schip: de snelheid van het schip is ondergeschikt aan het comfort en de beleving op het schip. De stationsomgeving biedt veel fysieke mogelijkheden om te veraangenamen volgens van Hagen, met name in de vorm van drie G s: Gewin: brief posten, (vergeet)boodschappen, lezen op een bankje, vergaderen, eten. Genot: infotainment op videowall, spelletjesruimte, grand café, Gedenkwaardig: station als decor voor optredens, theater, promotie of als architectonisch hoogstandje (Grand Central/ Groningen). Station kan als zelfstandige attractie gaan functioneren, die mensen trots aan hun gasten laten zien of waar toeristen speciaal op af komen. We zijn tot nu toe erg gericht op het verkorten van reistijden per auto, fiets of openbaar vervoer. Daarvoor maken we snelle fietsroutes, HOV-banen en doorstroomwegen voor het autoverkeer. Maar wij blijken helemaal geen gevoel voor tijdsduur te hebben. Tijdsduur met een hoge belevingswaarde schatten we structureel korter in en tijdsduur met een lage belevingswaarde structureel langer. Terwijl we onze keuze voor een modaliteit wel mede laten afhangen van de tijd die we denken dat de rit kost. Vorig jaar is Mark van Hagen (NS) gepromoveerd op het onderzoek naar wachttijdbeleving. Dit onderzoek is voor de NS aanleiding geweest voor een revolutie in het denken over stations. Er wordt nu volop ingezet op veraangenaming als strategie om de wachttijdbeleving te verkorten in plaats van alleen op het letterlijk verkorten van wachttijden door hogere frequenties. Bijvoorbeeld in station Leiden is het effect van deze nieuwe strategie al goed merkbaar. Het blijkt ook tot een hogere klantwaardering en dus meer reizigers te leiden. Deze strategie kan ook van toepassing zijn op ons mobiliteitssysteem: - langere, maar meer aantrekkelijke fietsroutes zullen mensen als korter ervaren en zijn mogelijk effectiever dan snellere routes langs saaie hoofdinfrastructuur; - wachten op aantrekkelijke pleinen en een iets langere reistijd in de bus zullen mensen als korter ervaren dan wachten langs een drukke hoofdweg en een korte reistijd. Kijk ook eens naar het filmpje Piano Stairs op YouTube! Gewoon piano stairs in het zoekveld intikken! 22

23 cijfers Fietsfans 13,5 miljoen Nederlanders (84%) hebben een fiets, of meerdere. Vrouwen fietsen vaker dan mannen, autochtonen veel vaker dan allochtonen. Per dag nemen ruim 1,1 miljoen mensen de trein. Het drukste traject is Amsterdam- Schiphol (ruim 5,7 miljoen reizen per jaar), gevolgd door Utrecht- Amsterdam met 3,8 miljoen reizen. Bewust/ onbewust Grofweg 95% van ons gedrag wordt bepaald door onbewuste processen (invloeden uit zowel onze fysieke als sociale omgeving). Beleid is er vaak op gericht het gedrag via de bewuste route te beïnvloeden. Bijvoorbeeld via massamediale bewustwordingscampagnes. Dat kan efficiënter dus! 95 % Er ligt in ons land ruim 6800 kilometer spoor. Nederland telt 397 stations, 13 verkeersleidingsposten en 2600 overwegen waarvan er ruim 2000 actief beveiligd zijn. Het Nederlandse spoor is het drukst gebruikte van de EU. de 1 e file ooit in Nederland Wanneer: op eerste Pinksterdag, 29 mei 1955 Waar: op knooppunt Oudenrijn Waarom: dagjesmensen die massaal op pad gingen liepen vast

24 tanken bij de apo theek iwan arts Directeur en procesmanager bij Tiem, Obelix-fan, tekenaar/schilder en gitarist 24

25 Column De overgang naar een nieuw tijdperk is dichtbij, dat weet iedereen, dat voelt iedereen. Belangrijk onderdeel daarvan is onze energievoorziening. Tot zo n honderdvijftig jaar geleden was de enige energie die we nodig hadden voedsel! Voor onszelf en voor dieren. Nu zorgen fossiele brandstoffen voor het grootste deel van onze energievoorziening. Die kun je gewoon verbranden. Maar met wind, zon, water en aardwarmte kun je alleen elektriciteit opwekken. Zoals we allemaal weten, raken fossiele brandstoffen op. Daardoor zal in de toekomst alles elektrisch worden. Ook in mobiliteit zal het gebruik van elektriciteit als brandstof verder doorzetten. Niet alleen trein, tram en De openbare laadpalen vormen een tussenfase en kunnen straks grotendeels weer weg een enkele bus ook auto s, vrachtwagens, motorfietsen, bromfietsen, scooters en fietsen gaan elektrisch aangedreven worden. De technische ontwikkeling daarvoor is in gang gezet. Accu s moeten verder doorontwikkeld worden. Als we zover zijn dat ze geen ondersteuning meer bieden maar de enige aandrijving zijn, kunnen voertuigen veel lichter en compacter worden. Daardoor zullen ze nog minder energie gaan verbruiken. Tel daarbij op dat we energie terug kunnen winnen bij het remmen en door de voet van de verkwistende mens van het gas pedaal te halen. Uit onderzoek van Robert van den Brink van Goudappel Coffeng blijkt dat op dit moment, met de huidige stand van de techniek, 5% van de één-autohuishoudens kan overstappen op een elektrische auto zónder beperkt te worden in verplaatsingsmogelijkheden. Voor 15% van de minimaal twee-autohuishoudens is een elektrische auto nu interessant. Die percentages lopen op als de actieradius van elektrische auto s groter wordt en meer laadpunten beschikbaar komen. Om even los te komen van onze huidige werkelijkheid; hoe ging de brandstofvoorziening in 1888? Het kan verbazing wekken, maar het eerste tankstation was een apotheek. Want daar verkochten ze wasbenzine aan mevrouw Benz! Later gingen drogisten en fietsenmakers benzine verkopen in blikken. Na 1905 kwamen de eerste tankstations van olieproducenten in de Benelux. Best grappig, die feiten die gewoon op Wikipedia te vinden zijn. En als we ons verplaatsen in de mensen van toen; zouden die zich hebben kunnen voorstellen dat er miljoenen auto s en honderden tankstations in Nederland zouden komen? Dus hoe onze energievoorziening zal gaan? We gaan het doen zoals we het nu al met onze mobieltjes en tablets doen: we laden onze auto s en scooters op als we ze niet gebruiken. Gewoon als we thuis zijn en dan vooral s nachts. Dat is ook gunstig voor de belasting van het elektriciteitsnetwerk dat overdag al energie moet leveren aan andere apparaten. Uit genoemd onderzoek blijkt dat dan voor 50% van de één-autohuishoudens een elektrische auto al interessant is. Dat heeft uiteraard gevolgen voor de tankstations en openbare laadpalen. Die tankstations verdwijnen of krijgen een andere functie, ze verkopen geen fossiele brandstof meer. Wel nog andere energievoorzieners met cafeïne en chocola. Het worden rustplaatsen maar ook ontmoetingsplaatsen. Misschien ook wel de plekken waar we deelauto s stationeren. Want als we daarop overgaan komen die in elke wijk, een beetje zoals de bushaltes nu. Veel gemeenten zijn nu bezig laadpalen te faciliteren. De openbare laadpalen vormen een tussenfase en kunnen straks grotendeels weg. Alleen voor noodgevallen zijn ze nodig. En voor lange reizen? Nee, ik denk het niet. Omdat bezit van voertuigen onbelangrijk wordt, zullen we veel meer gaan reizen met verschillende modaliteiten. We kiezen de prettigste en snelste keten. We delen auto s, net als ladders, boormachines en bladblazers. Wat kunnen lokale overheden doen om te helpen het elektrisch rijden van de grond te krijgen? Ze zullen een bescheiden rol spelen in de toekomst, net als nu eigenlijk. Op dit moment worden in samenwerking met column iwan arts

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen?

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen? Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vorige week zijn we begonnen met voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v.

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v. Zero-e b.v. Ariane 20-2 3824 MB Amersfoort Rabobank IBAN NL96 RABO 011 338 4149 BIC RABONL2U K.v.K. 273 417 94 BTW NL 820 680 102 B01 Elske van de Fliert vandefliert@zero-e.nl http://www.zero-e.nl http://nl.linkedin.com/in/elskevandefliertzeroe

Nadere informatie

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben.

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. David Kok in gesprek met Willem Dudok Burgerparticipatie is een hot topic

Nadere informatie

FAQ Fietspad Helmond-Eindhoven: Nr. Categorie Vraag Antwoord

FAQ Fietspad Helmond-Eindhoven: Nr. Categorie Vraag Antwoord FAQ Fietspad Helmond-Eindhoven: Nr. Categorie Vraag Antwoord De fiets is voor velen het ideale vervoermiddel op kortere afstanden. Op dit moment is er geen directe, snelle en kwalitatief hoogwaardige fietsverbinding

Nadere informatie

Resultaten enquête Uithoornlijn

Resultaten enquête Uithoornlijn Resultaten enquête Uithoornlijn Juni 2015 Resultaten enquête Uithoornlijn Inleiding De gemeente Uithoorn en de Stadsregio Amsterdam willen graag weten wat inwoners van Uithoorn belangrijk vinden aan het

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN UTRECHT SAMENVATTING KWALITEITSHANDBOEK WINKELWANDELGEBIED OUDE BINNENSTAD GEMEENTE UTRECHT Colofon Oisterwijk, 30 januari 2009 Opgesteld door

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Wijken voor de Fiets: PRACHTwijken: PRACHTplekken en PRACHTverbindingen als Parels

Wijken voor de Fiets: PRACHTwijken: PRACHTplekken en PRACHTverbindingen als Parels Wijken voor de Fiets: PRACHTwijken: PRACHTplekken en PRACHTverbindingen als Parels Klapstoelconcert Koekoeksplein, Utrecht Ineke Spapé, SOAB adviseurs Lector NHTV/CROW Verkeer en Stedenbouw 1. Waarom aandacht

Nadere informatie

Vragenlijst (stedelijke) stille gebieden

Vragenlijst (stedelijke) stille gebieden Vragenlijst (stedelijke) stille gebieden Algemeen 0. Kies uit de hieronder gegeven foto in welk gebied u het meest bezoekt. Spinozapark Zuiderpark Gebruik van het gebied (park) U.1. Waarom bezoekt u dit

Nadere informatie

Nederlanders van 12 jaar en ouder veldwerkperiode 02-02-2010 / 10-02-2010 reminder verstuurd op:

Nederlanders van 12 jaar en ouder veldwerkperiode 02-02-2010 / 10-02-2010 reminder verstuurd op: Toelichting onderwerp: jaar: Security scan 2010 maand: februari opdrachtgever: Flycatcher onderzoeksgroep: Nederlanders van 12 jaar en ouder veldwerkperiode 02-02-2010 / 10-02-2010 reminder verstuurd op:

Nadere informatie

9 M 5 ore than to 275

9 M 5 ore than to 275 5 More than to 275 275 95 to schiphol rijk am en de boeing avenue Inspirerend zaken doen Boeing Avenue 275 In de uitdagende werkomgeving van het parkachtige Schiphol-Rijk ligt het moderne en multifunctionele

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven.

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. U hebt voor deze toets maximaal een uur. Wacht tot u mag beginnen

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

NS Poort en u. Stationsgebieden komen tot leven

NS Poort en u. Stationsgebieden komen tot leven NS Poort en u Stationsgebieden komen tot leven Welkom bij NS Poort NS Poort. Misschien is de naam voor u nieuw. Wij richten ons op de poort naar vele vormen van vervoer, de poort naar het stadscentrum,

Nadere informatie

Scandinavië en Baltische staten

Scandinavië en Baltische staten Scandinavië en Baltische staten 1 / 19 2 / 19 3 / 19 4 / 19 5 / 19 6 / 19 7 / 19 8 / 19 9 / 19 10 / 19 11 / 19 12 / 19 13 / 19 14 / 19 15 / 19 16 / 19 Hele gezellig avond gehad en na nog een lekker ontbijtje

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

m o n t e f e l t r o

m o n t e f e l t r o m o n t e f e l t r o Van stammenstrijd naar kansen voor jonge professionals op het raakvlak tussen RO en verkeer dr Daan H. van Egeraat (www.montefeltro.nl) was initiatiefnemer en projectleider van de

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

Fietsparkeren in Leiden

Fietsparkeren in Leiden Fietsparkeren in Leiden peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 12 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail: boa@leiden.nl Website: www.leiden.nl/jongerenpanel

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Lesbrief 8. Een taxi bellen

Lesbrief 8. Een taxi bellen www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 8. Een taxi bellen Wat leert u in deze les? Een taxi bellen. Het tegenovergestelde van dingen zeggen. Zeggen wat u mooi vindt, of waar u gek op bent. Veel succes! Deze

Nadere informatie

Stadsagenda Vlaardingen

Stadsagenda Vlaardingen Stadsagenda Vlaardingen In Vlaardingen is het prettig wonen Percentage dat het (zeer) eens is met de volgende stellingen: 51% stad voor jonge gezinnen Wat voor stad is Vlaardingen? groene stad 80% 60%

Nadere informatie

www.marktonderzoek.be

www.marktonderzoek.be Wij zetten het jaar vol inspiratie en enthousiasme in met een overzicht van enkele trends waar we als ondernemer in 2015 niet omheen kunnen. Op de hoogte zijn van deze trends en erop inspelen kan uw activiteiten

Nadere informatie

HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB

HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB CONCEPT HANS ONKENHOUT AMSTERDAM, OKTOBER 2011 HOE SLIM REIS JIJ? Een kwantitatief onderzoek naar

Nadere informatie

Maart 2014. Bladzijde 2 geeft het pakket, bladzijden 3,4 en 5 geven een toelichting op het pakket.

Maart 2014. Bladzijde 2 geeft het pakket, bladzijden 3,4 en 5 geven een toelichting op het pakket. Maatregelenpakket voor de periode 2014-2018 ter verbetering van de Eindhovense luchtkwaliteit en vermindering van de negatieve gevolgen, voorgesteld door de Werkgroep Luchtkwaliteit en Klimaat van de vereniging

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Huizen. Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren. Dichtbij de binnenstad. luxe keuken en modern sanitair. Zo te betrekken. Parkeerplaats in onderbouw

Huizen. Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren. Dichtbij de binnenstad. luxe keuken en modern sanitair. Zo te betrekken. Parkeerplaats in onderbouw Huizen vanhendriks Amsterdamseweg 8 E, 3812 RS Amersfoort Dichtbij de binnenstad Zo te betrekken luxe keuken en modern sanitair Actieve, gezonde Vereniging van Eigenaren Parkeerplaats in onderbouw H47

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About?

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? 3. Wat houdt het project in? 4. Hoe werkt het? Hoe kan ik gebruik maken van de reisplanner? 5. Wat is mijn rol als werkgever?

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

HappyHarvest verzamelt moed, dromen en ideeën voor groen onderwijs van straks

HappyHarvest verzamelt moed, dromen en ideeën voor groen onderwijs van straks Voortgang project, na bespreking vrijdag 30/1/15 HappyHarvest verzamelt moed, dromen en ideeën voor groen onderwijs van straks plant - dier - voeding - natuur HappyHarvest De hele wereld ziet dat Nederland

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Onderzoek naar elektrisch rijden

Onderzoek naar elektrisch rijden RAPPORTAGE Amsterdam, 03-11-2011 Onderzoek naar elektrisch rijden Hoofdrapportage Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 972 Afgeronde vragenlijsten 510 Waarvan met open link 0 Laatste deelname 3 nov.

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Breng me veilig thuis

Breng me veilig thuis Breng me veilig thuis Contextverkenning Eigen ervaring met veiligheid tijdens de busreis Wij voelen onszelf over het algemeen nooit onveilig, maar omdat we regelmatig met de bus reizen/hebben gereisd,

Nadere informatie

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken?

Rotterdam- Alexander. Bereikbaarheid in. Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Samen aanpakken. Meedenken? Bereikbaarheid in Rotterdam- Alexander Het belang van een goede bereikbaarheid in het gebied Bereikbaarheid en verbetering leefomgeving! Opkomende ontwikkelingen Samen aanpakken Meedenken? Een goede bereikbaarheid

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0 ContentDocument Een website ontwerpen zonder dat je beschikt over goede content is als het ontwerpen van een maatpak zonder de maten van de drager op te nemen. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com

Nadere informatie

22-10-2015. Parkeren in binnensteden. Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl. www.goudappel.nl

22-10-2015. Parkeren in binnensteden. Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl. www.goudappel.nl Parkeren in binnensteden Weg met die kip of ei discussie! Jeroen Roelands Jroelands@goudappel.nl www.goudappel.nl 1 Goudappel Coffeng Parkeren & Locatieontwikkeling Projectontwikkelaars, retailers, luchthavens,

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Fietsen door groen. Het fietsenplan van D66 Breda

Fietsen door groen. Het fietsenplan van D66 Breda Fietsen door groen Het fietsenplan van D66 Breda VOORWOORD De fiets hoort bij Breda. Iedereen kent het gevoel, over het stuur gebogen soms door weer en wind. Fietsen is milieuvriendelijk en gezond. Fietsen

Nadere informatie

Verkeer en vervoer in Helmond

Verkeer en vervoer in Helmond D. Vragenlijst VERKEER EN VERVOER A. VERVOERSMIDDELEN 1 Wilt u aangeven hoeveel van de volgende vervoersmiddelen er in uw huishouden aanwezig zijn? - Fiets - Personenauto - Bromfiets, scooter, motor (tweewielig

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

Case: knooppuntnamen. Lessons learned. van deze werkwijze. Werving Sessie Community mijnlef (social) media

Case: knooppuntnamen. Lessons learned. van deze werkwijze. Werving Sessie Community mijnlef (social) media Case: knooppuntnamen Werving Sessie Community mijnlef (social) media Lessons learned van deze werkwijze Een samenwerking tussen: LEF, RWS online & Wegen naar de Toekomst Aanleiding Een knooppunt is een

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Onze kijk op mobiliteit?

Onze kijk op mobiliteit? organization Reint Jan Renes Gedragswetenschapper Onze kijk op mobiliteit? het lijkt wel een gedragsstoornis Wat we vinden en zeggen over mobiliteit, staat vaak haaks op wat we doen. Gedragswetenschapper

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians

Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians Henk Jaap Kloosterman & Sonia Drannikova Waarom een enquete? Social Media krijgen een steeds prominentere

Nadere informatie

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort

VVP 2005 VVP 2005 VVP 2005. De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort 4 4 De kaders voor het Verkeers- en Vervoerbeleid 2005-2015 van de gemeente Amersfoort Bereikbaar en bewegen Voorwoord van H. Brink, Wethouder verkeer gemeente Amersfoort Hoe houden we Amersfoort bereikbaar

Nadere informatie

Werkatelier. Levensloopbestendige woonomgeving

Werkatelier. Levensloopbestendige woonomgeving Werkatelier Levensloopbestendige woonomgeving Molster Stedenbouw in opdracht van Blijf Veilig Mobiel 22 april 2015 Deel 1 voetgangersvriendelijke steden specifiek voor senioren en andere mensen met een

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over fietsen in Groningen Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van beleidsgericht

Nadere informatie

Transitie in de zorg, transitie in haar leven

Transitie in de zorg, transitie in haar leven Transitie in de zorg, transitie in haar leven Op stap met onze Wandelcoach Tineke Franssen Transitie in de zorg Leonie (37) zwoegt en tobt. Ze hàd het naar haar zin, als psycholoog en casemanager in de

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Vervoer

Spreekopdrachten thema 3 Vervoer Spreekopdrachten thema 3 Vervoer Opdracht 1 bij 3.1 Jullie zijn op straat. Cursist A: je wilt met de taxi reizen. Cursist B: je bent taxichauffeur. Klaar? Dan begint cursist B het gesprek. Cursist A 1.

Nadere informatie

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding

Concept Tik en Tel. Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Concept Tik en Tel Esmay Smidt MM1B Projectbegeleiding Inhoudsopgave Het voorblad 1 De inhoudsopgave 2 De briefing 3 De debriefing 4 Het concept van Tik en Tel 5 De planning 6 De begroting 7 De feedback

Nadere informatie

Vragenlijst over uw visie op mobiliteit

Vragenlijst over uw visie op mobiliteit Vragenlijst over uw visie op mobiliteit U kunt de vragenlijst ook online invullen op www.mobiliteitsplanvlaanderen.be Waarvoor dient deze vragenlijst? Met deze vragenlijst wordt gepeild naar uw visie op

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

Kernopgave 1: Verbinding Hoofddorp centrum station

Kernopgave 1: Verbinding Hoofddorp centrum station Kernopgave 1: Verbinding Hoofddorp centrum station 1 Fruittuinen en Wandelbos tot stadspark transformeren. Stadspark houdt in: Fruittuinen, Wandelbos (met volière en kinderboerderij) en tenniscomplex.

Nadere informatie

Wonen in Woerden: geen overlast, veilig en prettig wandelen en fietsen in de wijk

Wonen in Woerden: geen overlast, veilig en prettig wandelen en fietsen in de wijk Wonen in Woerden: geen overlast, veilig en prettig wandelen en fietsen in de wijk Woning en straat: veilig, stil en aangenaam Bij woningen geluid beperkt tot af en toe een auto. Stroomwegen (50 km/uur

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

offices Werken op een nieuw niveau www.levelleiden.nl

offices Werken op een nieuw niveau www.levelleiden.nl offices Werken op een nieuw niveau www.levelleiden.nl DE UNIQUE SELLING POINTS VAN LEVEL OFFICES OP EEN RIJ: hoogwaardige kantoorruimte met moderne uitstraling multifunctioneel concept met hotel, restaurant,

Nadere informatie

5 senses strategy BTC guide to more focus

5 senses strategy BTC guide to more focus 5 senses strategy BTC guide to more focus Veel professionals maken de fout geen onderscheid te maken in fysieke rust en mentale rust. Ze nemen vooral rust door even te stoppen met hun acties. Maar als

Nadere informatie

5.1 Autoverkeer. 5.2 Parkeren

5.1 Autoverkeer. 5.2 Parkeren 5 52 Verkeer 5.1 Autoverkeer Huidige situatie De verkeersstructuur van de Stationsbuurt en de Schilderswijk is historisch gegroeid, de wijken liggen ingeklemd tussen de historische grachten en het spoor.

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief

Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief Duurzame mobiliteit Casestudy Stadsregio Utrecht Jan Korff de Gidts Projectleider Kracht van Utrecht-initiatief Samen zorgen voor minder CO 2 6 maart 2012 Opbouw van mijn bijdrage Ambitie en concept van

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing:

Raadsvoorstel. Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie. Gevraagde Beslissing: Raadsvoorstel Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Motie D66, Maatregelen 50 en 51, Verkeer- vervoersvisie Gevraagde Beslissing: Te besluiten om: 1. Voor de komende twee jaar bij wijze van

Nadere informatie

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP)

Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) GEMEENTE HILLEGOM Hoofdstraat 115 2181 EC Hillegom T 14 0252 Postbus 32, 2180 AA Hillegom F 0252-537 290 E info@hillegom.nl I www.hillegom.nl Rapport: Hillegoms Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) Onderdeel

Nadere informatie

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak OV-knooppunt met P+R bij De Punt Analyse van nut en noodzaak Inhoud Aanleiding & doel van het onderzoek Probleemanalyse Oplossingsrichtingen Advies Aanleiding & doel van dit onderzoek Omgevingsvisie Drenthe:

Nadere informatie

Theorie naar Praktijk

Theorie naar Praktijk Dia 1 Theorie naar Praktijk Lesmodule Mobiliteit en Locatie Deze lesmodule is op gebouwd uit verschillende Transumo projecten. Meer informatie over de projecten kunt u lezen op www.transumo.nl en transumofootprint.nl

Nadere informatie

Vervoer in het dagelijks leven

Vervoer in het dagelijks leven Vervoer in het dagelijks leven Doordat de afstanden tot voorzieningen vandaag de dag steeds groter worden neemt het belang van vervoer in het dagelijks leven toe. In april 2014 zijn de leden van het Groninger

Nadere informatie

Mobiliteitsmanagement. Mobiliteits- en inspraakcommunicatie

Mobiliteitsmanagement. Mobiliteits- en inspraakcommunicatie Mobiliteitsmanagement Mobiliteits- en inspraakcommunicatie Mobiliteitsmanagement Samenwerking met verkeersgeneratoren Drie doelgroepen 1. Bedrijven 2. Scholen 3. Evenementen Mobiliteitsmanagement Bedrijven:

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht Over OMA OMA beekbergen ondersteunt werkende ouders om de balans tussen de eisen van het privéleven en die van het werk te behouden of te herstellen. Bij

Nadere informatie

affirmaties voor een gelukshuis

affirmaties voor een gelukshuis affirmaties voor een gelukshuis affirmeer de verkoop van je huidige huis affirmeer de aankoop van je droomhuis Edith Hagenaar Affirmeren Weet je niet wat affirmaties zijn? Lees dan dit artikel: http://www.palaysia.com/affirmatie/index.html#aff

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst Demi Smit Sarah Lingaard Atlas van de toekomst 1 Introductie: Wij hebben de Atlas van onze toekomst gemaakt met daarin onze ideeën voor Nederland in 2040. Hierin hebben wij geprobeerd weer te geven hoe

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Waar kies jij voor? Spring je de meeste dagen van de week enthousiast je bed uit, verwachtingsvol

Waar kies jij voor? Spring je de meeste dagen van de week enthousiast je bed uit, verwachtingsvol Het gaat bij zingeving helemaal niet om ingewikkelde en grootse dingen, maar juist om die kleine dingen die iedereen herkent. Zoals een taxichauffeur die zijn zingeving niet haalt uit mensen van A naar

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Verkeerslichten en fietsen Oktober 2014

Verkeerslichten en fietsen Oktober 2014 Resultaten peiling EnschedePanel Verkeerslichten en fietsen Oktober 2014 In 2012 heeft de gemeenteraad van Enschede de Fietsvisie vastgesteld. Doel van deze visie is om meer te gaan doen voor fietsers.

Nadere informatie