Eerste hulp bij energie besparen!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eerste hulp bij energie besparen!"

Transcriptie

1 Eerste hulp bij energie besparen! Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) wordt steeds belangrijker: zowel voor ondernemers als voor hun klanten, blijkt uit onderzoek van MVO Nederland. Een van de makkelijkste manieren om aan mvo te doen, is minder energie gebruiken. Dat is immers zowel goed voor de planeet als voor je portemonnee. In dit whitepaper: Inleiding Inzicht in je energieverbruik Gebruik je energie slimmer Investeer in een energiezuinige toekomst Tips van ondernemers Zorgplicht Als je meer dan kwh energie of meer dan kubieke meter gas per jaar gebruikt, heb je volgens de Wet Milieu Beheer (WMB) een zorgplicht energieverbruik. Als het technisch mogelijk is om energiebesparende maatregelen toe te passen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder, ben je wettelijk verplicht om deze energiebesparende maatregelen te realiseren. Inleiding De meeste ondernemers, 55 procent, weten precies hoeveel energie er in hun bedrijf wordt gebruikt. Dat blijkt uit onderzoek van Nuon en BusinessCompleet onder meer dan achthonderd bedrijfsleiders. Zij gaan hier ook heel bewust mee om. Als zij nieuwe apparatuur aanschaffen, kiezen zij voor energielabel A en de thermostaat wordt zuinig afgesteld. 22,5 procent heeft energiezuinige verlichting en 17,2 procent heeft gekozen voor zonnepanelen. Bijna 10 procent heeft isolatie of dubbele beglazing laten aanbrengen om energie te besparen. Ondanks dat ondernemers al heel goed bezig zijn, laten zij nog kansen liggen. Energieverspilling kost het Nederlandse middenen kleinbedrijf jaarlijks 300 miljoen euro, becijferen MKB- Nederland en het ministerie van Economische Zaken. In dit whitepaper leggen we je uit hoe jij energie kunt besparen - met én zonder investering in tijd, geld en moeite. Er wordt in dit whitepaper naar diverse websites en instanties verwezen. Op mkbservicedesk.nl/energiebesparen vind je een overzicht van alle links. 1

2 tip Verbruikvergelijker Op de website van Nuon staat een verbruikvergelijker, waar je kunt zien of jij meer of minder energie gebruikt dan je branchegenoten met een bedrijf van dezelfde oppervlakte. Gerold Bökkerink Opticien Bökkerink Rijssen "Toen wij gingen verbouwen, heb ik een energiescan laten doen. Dat kon met subsidie van de gemeente Rijssen, dus dat was een mooi moment om te onderzoeken waar wij konden besparen." Paul Otter Algemeen directeur Incassade Deurwaarders en Incasso "Bij de bouw van ons kantoor hebben we bewust gekozen voor energiezuinige opties. Dat was een investering waarvan werd gezegd dat we het in vijf of zes jaar zouden terugverdienen. Nu ben ik er helemaal blij mee. Als we ons gebouw ooit willen verkopen, zal er zeker op het energieverbruik worden gelet. Vooral nu een energielabel verplicht is geworden." Inzicht in je energie Voordat je energie kunt gaan besparen, moet je eerst weten hoeveel je nou eigenlijk gebruikt en welke onderdelen van je bedrijf de grote energieslurpers zijn. Ben jij veel kwijt aan je verlichting en apparatuur, of is de verwarming juist erg energie-intensief? In Nederland wordt meer dan de helft van de energie besteed aan klimaatbeheersing: koeling, ventilatie en ruimteverwarming. Hier is dus veel te winnen met betere isolatie en zuinigere installaties. Ook verlichting is een kostenpost voor elk bedrijf. In kantoren wordt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 20 tot 30 procent van alle energie hieraan besteed. Bedrijven die werken met voedsel zijn veel energie kwijt aan productkoeling. In een supermarkt gaat hier soms wel 65 procent van de energie aan op. Energie besparen begint bij inzicht in je energieverbruik. Veel energiemaatschappijen bieden tegenwoordig slimme energiemeters of e-managers aan. Met apparaten die je tussen stekker en stopcontact inplugt, kun je precies zien hoeveel energie elk apparaat gebruikt en hoeveel je bespaart door dit uit te zetten. Met een e-manager met aan- en uitzetoptie is het ook mogelijk je apparatuur op afstand te bedienen. Met een e-thermostaat kun je op afstand je verwarming bedienen. Zo krijg je meer inzicht en kun je efficiënter omgaan met je energie. Energiescan Wil jij hulp van een professional bij het inzicht krijgen in je energieverbruik? Veel gemeenten en provincies hebben een subsidiepotje om ondernemers een energiescan te laten doen. Als je besluit voor zo n scan te kiezen, komt een adviseur bij je langs om te kijken waar jij energie kunt besparen en hoeveel dit jou kan opleveren. 2

3 tip Energielabel Meer informatie over het energielabel vind je bij Agentschap- NL. De Stichting Kwaliteitsborging Bouw en Installatie-sector (KBI) biedt een overzicht van bedrijven die het energielabel mogen afgeven. Energielabel Vanaf 1 januari 2008 moet een woning of bedrijfspand verplicht een energielabel hebben als het wordt verkocht, verhuurd of ingrijpend verbouwd. Dit Energie Prestatie Advies (EPA), zoals het officieel heet, heb je in verschillende categorieën. Het EPA-W is voor woningen en het EPA-U is er voor utiliteitsbouw, waar de meeste bedrijfspanden onder vallen. De labels worden afgegeven door een gecertificeerd adviseur en lopen van A (het meest energiezuinig) tot G. Bij het bepalen van het energielabel wordt gekeken naar de opbouw van het pand, isolatie, luchtbehandeling, koeling, verwarming en verlichting van een gebouw. Een energielabel is in principe tien jaar geldig. Er zijn uitzonderingen van het verplichte energielabel. Bij gebouwen die jonger zijn dan tien jaar, is het voldoende om de EPC-rekening te laten zien. Ook monumenten, woonboten, religieuze gebouwen en alleenstaande gebouwen waarvan minder dan vijftig vierkante meter wordt gebruikt, zijn uitgezonderd. 3

4 tip Warmteverlies Houd je warmte binnen. Zorg er voor dat de sensoren van je cv op een goede plaats zitten en dat je radiatoren niet worden gehinderd door omkasting of gordijnen. Automatische deuren met tochtstrips kun je zo instellen dat zij na elkaar opengaan. Daarmee voorkom je veel warmteverlies en bespaar je energie. Marc van Helden "Vorig jaar groeiden wij uit ons oude kantoor en hebben we een nieuw kantoorgebouw laten bouwen door een architect die veel affiniteit heeft met duurzaam bouwen. Ons nieuwe pand is bijna energieneutraal. De investering was groot, maar we hebben onze maandelijkse lasten flink terug kunnen brengen. Uiteindelijk betaalt dit zich dus terug." Gebruik je energie slim Om energie te besparen, hoef je niet altijd te investeren in aanpassingen van je gebouw of nieuwe apparatuur. Door je apparaten beter af te stellen en je eigen gedrag en dat van je werknemers te veranderen, kun je ook al veel bereiken. Zorg er in ieder geval voor dat je je omgeving betrekt bij het energie besparen. Goede isolatie heeft namelijk geen zin als deuren en ramen continue openstaan. Je kunt je verlichting en verwarming vervangen voor energiezuinige alternatieven, maar er ook eerst voor zorgen dat je ze niet aanzet als dat niet noodzakelijk is. Denk daarbij eens out-of-the-box. Microsoft sluit in de zomerperiode twee hele verdiepingen van het kantoor in Amsterdam, omdat veel werknemers dan op vakantie zijn. Op de afgesloten verdiepingen kunnen het licht, de airconditioning en bijvoorbeeld koffiezetapparaten en printers worden uitgeschakeld. Dit scheelt veel energie en zorgt er bovendien voor dat werknemers die elkaar niet goed kennen, bij elkaar komen te zitten. Dit levert onverwachte samenwerkingsverbanden op. Verwarming Een groot deel van de energie gaat op aan klimaatbeheersing. Om je ruimtes zo energiezuinig mogelijk te verwarmen, is het belangrijk de temperatuur van het CV-water goed in te stellen. Ook het kiezen van een andere stookgrens (de buitentemperatuur waarbij je gaat verwarmen) kan veel opleveren. Meestal wordt gekozen voor een buitentemperatuur tussen 14 en 17 graden. Maar vooral in kleine ruimtes zorgen ook de mensen en de lampen voor warmte. Experimenteer en kijk wanneer het echt noodzakelijk is dat de verwarming aanslaat. Koeling en ventilatie Airconditioning en ventilatoren zijn echte energievreters. Stel het toerental van de apparaten niet hoger in dan strikt noodzakelijk. Zorg er ook voor dat de apparaten hun eigen warmte goed kwijt kunnen. Daarnaast moet je ervoor zorgen dat ramen en deuren goed gesloten zijn als je de airco aanzet. Misschien kun je er ook op andere, gratis manieren voor zorgen dat je bedrijfsruimte niet te warm wordt. Met goede zonneschermen, 's nachts ventileren en het natmaken van platte daken kun je de temperatuur ook naar beneden brengen, zonder dat dat energie kost. Op mkbservicedesk.nl/ energiebesparen vind je nog meer tips om energiezuinig te blijven als het buiten heet is. 4

5 Paul Otter Algemeen directeur Incassade Deurwaarders en Incasso "Overal in ons gebouw, behalve in de kantine, hebben we gekozen voor sensoren die de verlichting automatisch uitschakelen als er niemand aanwezig is. Die methode is foolproof, je hoeft er dus niet meer aan te denken." tip HNW Ook Het Nieuwe Werken (HNW) heeft als voordeel dat je minder energie verbruikt. Door werknemers thuis of onderweg te laten werken, hoef je minder apparaten aan te zetten en kun je uit-eindelijk misschien zelfs verhuizen naar een kleinere bedrijfsruimte. Kijk op mkbservicedesk.nl/energiebesparen voor veel tips en informatie over slimme oplossingen die HNW mogelijk maken. Gerold Bökkerink Opticien Bökkerink Rijssen "Natuurlijk wil ik energie besparen, maar niet ten koste van alles. De deur moet gewoon openstaan voor klanten en ik ga ook mijn medewerkers niet vragen om warmere kleding aan te trekken. De winkel moet een prettige omgeving blijven." Personeel Jij kunt je wel bewust zijn van het energiegebruik in je zaak, maar dat levert niet zo veel op als je personeelsleden daar niet aan meewerken. Uit onderzoek van Novem en Ecofys blijkt dat een gedragsverandering van je personeel je een energiebesparing van 5 tot 8 procent kan opleveren, vrijwel zonder financiële investering. Zorg dat iedereen meedenkt en ervoor zorgt dat in ongebruikte ruimtes lampen en verwarming worden uitgezet en dat deuren en ramen dicht worden gehouden als de verwarming of airco aanstaat. Sluipgebruik Sluipgebruik is het energieverbruik van apparaten die niet worden gebruikt maar wel in het stopcontact zitten. Deze energieverspilling kun je alleen terugdringen als alle medewerkers zich hier bewust van zijn. Laat geen apparaten in het stopcontact zitten als ze niet worden gebruikt en sluit s avonds alles goed af. Stekkerdozen met schakelaars maken het makkelijker om apparaten allemaal écht uit te schakelen. In bijna elk bedrijf worden computers en laptops gebruikt. Op mkbservicedesk.nl/energiebesparen lees je zes tips om het energieverbruik van je computers terug te dringen en tips om het energieverbruik van je servers te verminderen. Digitaliseren Faxen, kopieermachines en printers gebruiken veel energie in stand-by-stand, soms wel 75 procent van hun totale energieverbruik. Probeer deze apparaten vaker uit te zetten en kijk of je het maken van printjes en kopieën kunt terugdringen door je bedrijf te digitaliseren. In MijnMKB kun je een whitepaper downloaden dat je hier stap voor stap mee helpt: Eerste Hulp bij Digitaliseren. Klanten Je kunt ook je klanten vragen actief mee te denken over energiebesparing. Consumenten vinden het vaak belangrijk dat je aan het milieu denkt en zullen bereid zijn hierover mee te denken. Veel winkels laten hun deuren bijvoorbeeld openstaan om aan klanten duidelijk te maken dat zij naar binnen kunnen lopen, maar daarmee verlies je veel warmte. Misschien kun je ook met grote stickers, vlaggen en een loper aangeven dat je zaak open is. Hetzelfde geldt voor koelkasten. In veel supermarkten wordt aan klanten al gevraagd eerst een keuze te maken en daarna pas de koeling of diepvries te openen. Maak op een leuke manier duidelijk dat je samen werkt aan een beter milieu, dit zal je imago als maatschappelijk verantwoorde ondernemer alleen maar versterken. 5

6 Marc van Helden "Onze lampen en beeldschermen zijn onlangs vervangen door led. Ook de parkeerplaats wordt met ledlampjes verlicht. Het is mooi en gebruikt vrijwel geen stroom. We besparen hiermee ongeveer 500 euro per maand aan energiekosten." Gerold Bökkerink Opticien Bökkerink Rijssen "De hele winkel wordt nu verlicht met ledverlichting. Dat bevalt uitstekend: het is mooi en zorgt voor een flinke energiebesparing." tip Verlichting Wil je meer weten over energiezuinige verlichting en wat de verschillende mogelijkheden je kunnen opleveren? Download gratis in MijnMKB het whitepaper over dit onderwerp: Eerste Hulp bij Besparen op Verlichting. Kies voor een energiezuinige toekomst Echt grote energiebesparing realiseer je over het algemeen niet alleen door aanpassingen in je gedrag en dat van je werknemers. Daarvoor zul je moeten investeren: in betere isolatie, zuinige apparatuur, slimme sensoren, deurdrangers en schakelaars. Verwarming Ruimteverwarming kost elk bedrijf veel energie. Kleine aanpassingen zorgen al voor een zuiniger energieverbruik. Denk aan het beter isoleren van je leidingen en het aanbrengen van radiatorfolie. Hiermee reflecteert de warmte van je radiotoren terug de ruimte in. Bij ongeïsoleerde steenmuren levert 1 vierkante meter folie je een besparing van 35 kubieke meter gas per jaar op. Bij ongeïsoleerde spouwmuren is dit 25 kubieke meter, bij geïsoleerde spouwmuren nog 10 kubieke meter en zelfs als je muren zeer goed geïsoleerd zijn, kan radiatorfolie je nog 4 kubieke meter gasbesparing opleveren. Een investering in radiatorfolie verdien je doorgaans in minder dan een jaar terug. Ook het extra isoleren van je leidingen verdien je gemiddeld in minder dan een jaar terug. Dat zijn je quick-wins: relatief kleine investeringen met groot effect. Kun je meer investeren in zuinigere ruimteverwarming? CVketels worden steeds zuiniger. Na twaalf tot vijftien jaar is een ketel aan vervanging toe, maar het kan rendabel zijn om de ketel al eerder te vervangen voor een hr-ketel. De nieuwste generatie ketels gebruikt tot wel 15 procent minder gas dan oudere modellen. De meeste energiemaatschappijen bieden je advies op maat en kunnen jou precies vertellen of het voordelig is om je ketel eerder te vervangen. Kijk op de website van je energiemaatschappij en maak een afspraak. Verlichting Met energiezuinige tl-buizen, spaarlampen en led-verlichting is veel te winnen. Ouderwetse tl-buizen en gloeilampen besteden meer energie aan warmte dan aan licht, moderne lampen doen dat niet. Bovendien gaan ze langer mee. Het vooroordeel dat energiezuinige lampen een ongezellige uitstraling geven, is gedateerd. Met led-verlichting kun je zelf de kleur en lichtintensiteit bepalen. Investeringen in zuinige verlichting betalen zich gemiddeld genomen in twee tot drie jaar terug, sneller als je aanspraak kan maken op subsidie. Beeldschermen zijn ook grote energievreters. Vervang je plasmaschermen voor lcd-schermen of led-schermen en let daarbij op het energielabel. 6

7 Marc van Helden "Toen wij uit ons bedrijfspand groeiden, hebben we een nieuw gebouw laten ontwerpen door een architect die veel wist van duurzame bouw. Ons pand is bijna energieneutraal. De investering was groter, maar we hebben onze maandelijkse lasten flink terug kunnen brengen. Uiteindelijk betaalt dit zich dus terug." Paul Otter Algemeen directeur Incassade Deurwaarders en Incasso "In 2004 besloten wij een nieuw hoofdantoor in Leeuwarden te laten bouwen. Daarbij hebben we ervoor gekozen het te verwarmen met een warmtepomp. Nu hoeven we geen gas meer te gebruiken en zijn we veel minder energie kwijt aan koeling en verwarming. Bovendien is het prettig: de warmte of koeling komt van onderaf en zorgt daardoor voor een veel natuurlijkere overgang van koud naar warm." Productkoeling Grote koelinstallaties kosten veel energie. Met deurdrangers kun je ervoor zorgen dat de deur zoveel mogelijk gesloten blijft en met een deurschakelaar regel je dat de verlichting pas aangaat als de deur wordt geopend en ook weer automatisch uitgaat als de deur sluit. Licht geeft immers ook veel warmte af, waardoor je extra hard moet koelen. Een laag ijs op de verdamper zorgt ervoor dat je tot wel 30 procent meer energie verbruikt. Er zijn diverse methoden om het apparaat ijsvrij te houden. Vaak hebben supermarkten koelingen waarbij je door glas het product kan zien. Glasverwarming voorkomt dat de ruiten beslaan, maar kost energie en maakt dat de koeling harder moet werken. Met anti-condensfolie kun je ook bereiken dat je glazen niet beslaan. Een investering hierin betaalt zich in gemiddeld acht maanden terug. Nieuw gebouw Wil jij echt investeren in energiebesparing of ben je sowieso al toe aan een ander bedrijfspand? Steeds meer bouwbedrijven en architecten specialiseren zich in (bijna) energieneutrale bouw. Deze gebouwen produceren net zo veel duurzame energie als ze gebruiken. Ze worden bijvoorbeeld verwarmd met aardwarmte of een warmtepomp en er liggen zonnepanelen op het dak voor de stroom voor verlichting en apparatuur. Uitstekende isolatie, de meest zuinige inrichting en enthousiaste en meedenkende gebruikers doen de rest. Subsidies en regelingen Investeringen in energiebesparende maatregelen kun je vaak aftrekken van de winst. Onder de Energie Investeringsaftrek (EIA) kun je 41,5 procent van je investeringskosten aftrekken, bovenop je gebruikelijke afschrijving. Dit levert je een voordeel van ongeveer 10 procent van je investeringskosten op. Elk jaar wordt de energielijst uitgebracht waarop staat welke investeringen onder de aftrekregeling vallen. Vanaf 1 januari 2014 is het budget voor de EIA 141 miljoen euro. Het dempelbedrag voor een bedrijfsmiddel is in euro. In totaal moet je minimaal euro investeren om voor de aftrek in aanmerking te komen, in 2014 wordt dit euro. Op lees je precies wat de EIA inhoudt en hoe je hiervoor in aanmerking kunt komen. 7

8 Energieneutraliteit Vanuit de overheid wordt energieneutrale bouw gestimuleerd. Vanaf 2018 (voor overheidsgebouwen) of 2020 (andere gebouwen) wordt energieneutraliteit mogelijk zelfs een eis voor nieuwe gebouwen. Kijk op mkbservicedesk.nl/ energiebesparen voor meer informatie en subsidieregelingen. Toekomst Een utopisch toekomstbeeld is autarkische bouw: gebouwen die zo zelfvoorzienend zijn dat ze niet op het stroomnet zijn aangesloten. Dit is in Nederland op dit moment nog niet rendabel. De technische installatie die ervoor zorgt dat je gebouw kan worden losgekoppeld van het net, kost nu nog zo veel energie dat het erg kostbaar en milieubelastend is. Let op: Een aanvraag voor EIA moet je indienen binnen drie maanden nadat je de opdracht hebt gegeven voor een energiezuinige investering of de bestelling hebt gedaan. Je moet de aanvraag indienen via het e-loket van AgentschapNL. Investeer je in een jaar tussen de en euro in energiezuinige maatregelen? Dan kun je ook eenmalig in aanmerking komen voor de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). Deze regeling mag je naast de EIA gebruiken. Als je investering niet op de energielijst staat, kun je misschien wel aanspraak maken op de Milieu Investeringsaftrek. Het budget hiervoor is in miljoen euro. Op de milieulijst staan 360 investeringen die goed zijn voor het milieu. Afhankelijk van de categorie op de milieulijst mag je 13,5; 27 of 36 procent extra aftrekken. Daarnaast mag je volgens de regeling willekeurige afschrijving milieu-investering (Vamil) 75 procent van een investering aftrekken wanneer je dat wilt. Lees meer over deze regelingen op mkbservicedesk.nl/ energiebesparing. Marc van Helden "Er zijn diverse fiscale regelingen om duurzame investeringen te ondersteunen. Wij konden de aanleg van het aardwarmtesysteem versneld afschrijven omdat het op de lijst staat van de Milieu Investeringsaftrek (MIA)." 8

9 Tips van ondernemers en experts Paul Otter Algemeen directeur Incassade Deurwaarders en Incasso "Natuurlijk, het is heel prettig dat energiebesparing je geld oplevert. Maar ik vind ook dat we een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. Daarnaast hebben sommige medewerkers bewust voor dit bedrijf gekozen omdat wij duurzaamheid hoog in het vaandel hebben. Klanten reageren ook vrijwel altijd positief. Ik zou alleen willen dat de overheid er meer aandacht aan besteedt bij aanbestedingen." Marc van Helden "We hebben ons kantoor zo ingericht dat alle lichten vanzelf uitgaan zodra er geen mensen meer zijn. De zonnewering gaat automatisch naar beneden als de zon schijnt en ook 's avonds gaan ze voor de ramen om de kou in de nacht te weren. Daardoor hoeven we er niet steeds aan te denken." Gerold Bökkerink Opticien Bökkerink Rijssen "Uit de energiescan die wij hebben laten doen, bleek dat we vooral konden besparen op verlichting en verwarming. De lampen hebben we vervangen door LED en de elektrische kacheltjes voor een warmtepomp. Ik verwacht dat we nu 80 procent minder energie gebruiken." Powered by Over MKB Servicedesk. Als strategisch partner van MKB-Nederland is de MKB Servicedesk de vraagbaak voor ondernemend Nederland. Op vind je betrouwbare, concrete en betaalbare antwoorden op alle ondernemersvragen in het midden- en kleinbedrijf. Maandelijks bezoeken meer dan ondernemers mkbservicedesk.nl. Het is niet toegestaan om beeldmateriaal en informatie afkomstig uit dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van MKB Servicedesk te kopiëren in welke vorm dan ook. Servicedesk 9

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

Geef energiezaken de aandacht die zij waard zijn Gun uzelf het financiële voordeel van energiebesparing Gun uzelf het comfort en de uitstraling van

Geef energiezaken de aandacht die zij waard zijn Gun uzelf het financiële voordeel van energiebesparing Gun uzelf het comfort en de uitstraling van Goed voor elkaar! Geef energiezaken de aandacht die zij waard zijn Gun uzelf het financiële voordeel van energiebesparing Gun uzelf het comfort en de uitstraling van energie-efficiëntie Verbeter de werkprestaties

Nadere informatie

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Energie-investeringsaftrek: Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Samen Besparen we ons Rijk

Samen Besparen we ons Rijk Samen Besparen we ons Rijk Voor iedere geïnteresseerde bewoner van de Rivierenwijk deel 1 te Deventer DE BEWONERSCOMMISSIE ZET ZICH VOOR U IN! Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door de

Nadere informatie

Investeren in Duurzame Oplossingen

Investeren in Duurzame Oplossingen Investeren in Duurzame Oplossingen Energie Investeringsaftrek Kleinschaligheidsaftrek Willekeurige Afschrijving Investeren Aan investeringen in duurzame energie zijn subsidies en financiële voordelen gekoppeld.

Nadere informatie

Hoe word je een energiebewuste handelaar?

Hoe word je een energiebewuste handelaar? Hoe word je een energiebewuste handelaar? Verlichting die onnodig brandt, kantoorapparatuur die niet of nauwelijks uitgeschakeld wordt, verwarming, koeling en ventilatiesystemen die onnodig ingeschakeld

Nadere informatie

Energiebesparing. Kantoren A-01

Energiebesparing. Kantoren A-01 Energiebesparing in Kantoren A-01 Meijer Energie- & Milieumanagement BV, Laan van N.O.I. 277, 2593 BS Den Haag. tel: 070-315 57 15 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd?

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd? Checklist Energiebesparing bedrijven algemeen Met behulp van deze checklist kunt u energiebesparende maatregelen in uw bedrijf inventariseren. Toelichting per maatregel of meer maatregelen kunt u vinden

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN ONDERHOUD AAN UW CV-KETEL? KIES VOOR OK CV Wilt u veilig én energiezuinig stoken? Laat uw cv-ketel dan regelmatig onderhouden door een Energie Service Specialist

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2!

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2! Nr.01 / Februari 2012 Doe mee en verminder CO2! De Groene Hollander is dé MVO-krant van Hollandridderkerk opgezet door het (milieu-)adviesteam. Het (milieu-)adviesteam is tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energietips van Woningstichting Bergh - 1 Op tijd omlaag is geld besparen U kunt ook besparen in een energiezuinige woning U woont in een woning van Woningstichting

Nadere informatie

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010 Energie besparen in en om het huis Sjaak Vogel Oktober 2010 Waarom energie besparen? De kosten van energie nemen toe Energiekosten vormen nu gemiddeld 10% van het besteedbaar inkomen. Hoe zal dat de komende

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Praktische checklist en reminderstickers Besparingstips voor productkoeling Let op ijsaanslag en onderneem actie Besparingtips voor productkoeling Productkoeling

Nadere informatie

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op 1. Wat is het gemiddelde water-, elektra- en gasverbruik voor een huishouden en wat kost dat per jaar, per maand? Hoeveel betaalt u daarvan aan belasting? Bij een gemiddeld huishouden van 2,2 personen

Nadere informatie

Overzicht energiemarkten

Overzicht energiemarkten Overzicht energiemarkten Op alle vestigingen van Woonbron is er binnenkort een energiemarkt. Onderstaand kunt u lezen wanneer de energiemarkt voor uw vestiging plaatsvindt. Delft Spijkenisse Delfshaven

Nadere informatie

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven.

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven. Dhr. Jansen Voorbeeldstraat 26 9411 VR Voorbeeldstad Beilen: 11 april 2014 Uw adviseur: Floris van Dijk Geachte heer Jansen, Op 2 april 2014 is uw woning door mij onderzocht om de mogelijkheden voor het

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst?

Zonne-energie voor ondernemers. Een zonnige en zuinige toekomst? Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Sjoerd Bootsma LTO Noord Advies Zonne-energie Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling elektriciteitsprijs Aandeel groene stroom

Nadere informatie

Energie besparen in uw huis

Energie besparen in uw huis > www.vrom.nl Energie besparen in uw huis Met energiepremie en EPA-advies Energie besparen in uw huis Een comfortabel huis en toch een lagere energierekening? Dat kan prima als u energiebesparende maatregelen

Nadere informatie

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011 CO2-Reductieplan Klaver Infratechniek B.V. Versie 1.1 28 november 2011 Techniek voor en door de mens Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Energie en CO2 Reductie scope 1... 4 1.1 Wagenpark en brandstof... 4

Nadere informatie

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken 2 Een huis kopen? Een nieuwe woning, een nieuwe start. Misschien hebt u al wat op het oog of bent u nog aan het rondkijken. Hoe dan ook

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden

Cursus Elektriciteit besparen. 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden Cursus Elektriciteit besparen 1. Inleiding 2. Energiebesparing 3. Quiz 4. Antwoorden DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking met: DUW Parkstad Wij geven gratis en onafhankelijk

Nadere informatie

Geld verdienen met energie Zó sla je munt uit je energie

Geld verdienen met energie Zó sla je munt uit je energie Geld verdienen met energie Zó sla je munt uit je energie Verstandig omgaan met energie kan je veel opleveren. Duurzame investeringen leveren je op de lange termijn geld op. Ook kun je jouw bedrijf inzetten

Nadere informatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie

Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Energiemanagement 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie: 001 Opgesteld

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker:

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker: Energie weetjes Het stroomverbruik is tussen 1950 en 2004 vervijfvoudigd. Dit komt vooral door een toename van het aantal wasdrogers, magnetrons, vaatwassers en computers in huis. In de Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

Energielabel voor woningen

Energielabel voor woningen Energielabel voor woningen Een zuinig huis? Met het energielabel zie je het zo! Energielabel voor woningen Inhoud 1. Hoe energiezuinig is uw huis 05 2. Enkele feiten op een rij 06 3. Een energielabel

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden voor voortgezet en beroeps- en hoger onderwijs

Subsidiemogelijkheden voor voortgezet en beroeps- en hoger onderwijs 29 september 2009 1 Subsidiemogelijkheden voor voortgezet en beroeps- en hoger onderwijs Selina Roskam programma adviseurs Energiebesparing in de gebouwde omgeving 29 september 2009 Dubbele winst voor

Nadere informatie

Quick Energie Scan. Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden. Opdrachtgever: BEPROMA. Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda. Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013

Quick Energie Scan. Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden. Opdrachtgever: BEPROMA. Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda. Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013 Betreft: Maasstraat 33, 1972 ZA IJmuiden Opdrachtgever: BEPROMA Uitgevoerd door: B.G.P. Wouda Uitvoeringsdatum: 1 juni 2013 1 Inleiding In opdracht van BEPROMA heeft BEPROMA een uitgevoerd in en aan het

Nadere informatie

3. Investeringen. 3.1 Energie-investeringsaftrek (EIA)

3. Investeringen. 3.1 Energie-investeringsaftrek (EIA) 3. Investeringen 3.1 Energie-investeringsaftrek (EIA) Met de EIA stimuleert het ministerie van Economische Zaken de aanschaf van bedrijfsmiddelen door ondernemingen die leiden tot energiebesparing of de

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik.

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiecontroller iungo Wat kost een wasbeurt? Of hoeveel energie verbruikt je vriezer? Energie is een belangrijke, maar vaak onzichtbare

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7

Nadere informatie

Energiebesparing in huis TIPS. Willemskwartier Nijmegen

Energiebesparing in huis TIPS. Willemskwartier Nijmegen Energiebesparing in huis TIPS Willemskwartier Nijmegen Inleiding In elke ruimte in huis is wel energie te besparen. In deze brochure zijn allerlei tips te vinden die je helpen de energierekening naar beneden

Nadere informatie

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten

Een huis kopen? Een slim moment om aan energiebesparing te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten Een huis kopen? Een slim moment om aan energie te denken Bespaar energie én bespaar op uw woonlasten Een nieuwe woning, een nieuwe start. Misschien hebt u al wat op het oog of bent u nog aan het rondkijken.

Nadere informatie

Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden

Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden 26 Hans november Scherpenzeel 2009 Hans Scherpenzeel Introductie Adviseur in Utiliteitsbouw-team SenterNovem Innovatie, Agentschap energie, van het klimaat,

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT Ben je uit huis of ga je slapen, draai de verwarming

Nadere informatie

Ruinerwold. Energie Neutraal. // Energiescan. Ruinerwold Energie Neutraal. Toelichting

Ruinerwold. Energie Neutraal. // Energiescan. Ruinerwold Energie Neutraal. Toelichting Ruinerwold Energie Neutraal // Energiescan Ruinerwold Energie Neutraal Toelichting De energiescan is zo opgezet dat er voor een minimum aan kosten, een advies gegeven kan worden, geheel afgestemd op de

Nadere informatie

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar

Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Check uw koeling en bespaar zo 1.000 per jaar Praktische checklist en reminderstickers Besparingstips voor productkoeling Let op ijsaanslag en onderneem actie Rekenvoordeel supermarkt Een supermarkt van

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

geotherm hybride systeem

geotherm hybride systeem geotherm hybride systeem Duurzaam comfort door slimme samenwerking 01-08 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm water Met het geotherm hybride systeem

Nadere informatie

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid Memo Aan : Van : Rienk Sijbrandij Bureau : Ruimtelijke Ordening, Wonen en Milieu Datum : 29 november 2011 Onderwerp : Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid De gemeenteraad van Strijen

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

Geïntegreerde klimaatsystemen voor gebouwen

Geïntegreerde klimaatsystemen voor gebouwen Geïntegreerde klimaatsystemen voor gebouwen Uw huis is uw thuis. U komt er tot rust, besteedt er tijd met vrienden en familie. De ruimte waar u verblijft, moet daarom comfortabel en behaaglijk zijn als

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw. Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015

Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw. Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015 Duurzaamheid: monumenten uit de schaduw Erfgoedbeurs, gemeenten Winterswijk, Aalten en Oost- Gelre, 2 november 2015 Begin bij het begin STAP 1 STAP 2 STAP 3 STAP 4 vermijd gebruik van energie spring zuinig

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Bewonerspanel Energie

Bewonerspanel Energie Interne Bedrijven, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Bewonerspanel Energie Novemberpeiling 2014: Energie De gemeente Utrecht ondersteunt bewoners, bedrijven

Nadere informatie

33% 67% 5% 17% 46% 15% 17% ALLE RESULTATEN KLANTPEILING ENERGIEZUINIG WONEN NOVEMBER 2015. 1. Wat is uw geslacht? 2. Wat is uw leeftijd?

33% 67% 5% 17% 46% 15% 17% ALLE RESULTATEN KLANTPEILING ENERGIEZUINIG WONEN NOVEMBER 2015. 1. Wat is uw geslacht? 2. Wat is uw leeftijd? ALLE RESULTATEN KLANTPEILING ENERGIEZUINIG WONEN NOVEMBER 2015 1. Wat is uw geslacht? 33% 67% man vrouw 2. Wat is uw leeftijd? 46% 5% 17% 15% 17% 18 tot 30 jaar 31 tot 40 jaar 41 tot 50 jaar 51 tot 60

Nadere informatie

Praktische besparingstips

Praktische besparingstips besparingstips Laat uw verlichting nakijken: Schakel nu over op LED verlichting in plaats van de oude TL- verlichting. Gemiddelde besparing van 20 50% op uw energiekosten! De voordelen van LED verlichting

Nadere informatie

nergiebespaar Concept

nergiebespaar Concept nergiebespaar Concept Totaalpakket - Warmtepomp Zonneboiler CV-ketel Iets meer investeren, veel meer besparen: Zeer hoge energiebesparing! Zeer hoge subsidie! Zeer veel comfort! Waarom duurzaam? Drie redenen

Nadere informatie

Doe-het-zelf energie audit

Doe-het-zelf energie audit Doe-het-zelf energie audit Hoe ga jij om met energie? Doe de test en ontdek hoe je scoort. Isoleren en ventileren 1. In een woning heb je verschillende ruimtes. Sluit jij alles af of laat je de deuren

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

DUW Parkstad. Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis.

DUW Parkstad. Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis. DUW Parkstad Wij geven advies aan de inwoners van Parkstad over energiebesparing en verduurzaming van hun huis. Sprekers: Rick Muijen - duurzaamheidsdeskundige Joyce Bongers - duurzaamheidsdeskundige Programma

Nadere informatie

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Agenda 1. Welkomstwoord voorzitter AH Woon. 2. Huurbeleid 2015 en verder 3. Wat heeft AH Woon gedaan 4. Pauze 5. Er

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel W2N advies bureau in Drachten Freerk Wiersum Inhoud Deel1 Deel2 - Trias energetica - Verbruik/kosten - Constructie/installatie - Monitoring

Nadere informatie

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk

Energiebesparing in onze huurwoning. ALV De Klink 5 april 2016. Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Energiebesparing in onze huurwoning ALV De Klink 5 april 2016 Maarten Visschers Gelderse Natuur en Milieufederatie/ Stookjerijk Onderwerpen Lustrumjaar Stookjerijk Nieuwe Nijmeegse prestatieafspraken Verbetering

Nadere informatie

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Achtergrond bij onderzoek In het onderzoek is gebruik gemaakt van een aselecte steekproef van 1.038 huishoudens. Deze steekproef

Nadere informatie

Veilig op vakantie door slim verlichten

Veilig op vakantie door slim verlichten Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Samenvatting Ruim zeven op de tien Leidenaren is van mening dat het klimaat de laatste tien jaar aan het veranderen is. Dit is iets minder dan vorig jaar. Qua belangrijkheid

Nadere informatie

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.)

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Dit is een voorbeeld van een checklist van een tennisvereniging met 10 kunstgrasbanen en een kantine met kleedruimten. De checklist heeft betrekking

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

EAS-presentatie bij de Fatih moskee

EAS-presentatie bij de Fatih moskee Erik Peerlkamp, voorzitter Gerrit Vledder, secretaris 1 Energie Actief Soest Wie/wat: -groep vrijwilligers uit Soest -bevorderen duurzaamheid in Soest -mensen mondiger maken/laten begrijpen -laten nadenken

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien.

Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. DE ENERGIECOACH Wat doet een energiecoach Deze dame of heer vertelt over hoe het mogelijk is om het energie verbruik te verminderen en laat energie besparende manieren zien. Een opmerking vooraf : Het

Nadere informatie

CO 2 reductiedoelstellingen 2016

CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Civil at Hart b.v. Koperslager 7 2631 RK Nootdorp T (015) 251 20 10 E info@civilathart.nl I www.civilathart.nl KvK Haaglanden 272.87.214 BTW nr. : NL 8187.43.906.B01 CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Conform

Nadere informatie

De zon als energiebron voor bedrijven

De zon als energiebron voor bedrijven De zon als energiebron voor bedrijven Panelen die elektra opwekken worden ook wel zonnepanelen of PV genoemd (Engels: Photo Voltaic). De panelen worden aangesloten op één of meerdere stroomomvormers (inverters)

Nadere informatie

Bedrijf X. Besparingsanalyse. Datum: 13 november 2014. Van A tot LED Alpherbrink 1 2741 MH Waddinxveen. info@vanatotled.

Bedrijf X. Besparingsanalyse. Datum: 13 november 2014. Van A tot LED Alpherbrink 1 2741 MH Waddinxveen. info@vanatotled. Bedrijf X Besparingsanalyse Datum: 13 november 2014 Van A tot LED Alpherbrink 1 2741 MH Waddinxveen info@vanatotled.nl 0182 76 00 33 www.vanatotled.nl Kvk: 57479054 Inleiding U heeft er vast wel eens over

Nadere informatie

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje ENERGIE Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje Zoek meer informatie op de computer en bekijk filmpjes over het onderwerp (achterin deze lesbrief staan websites en links voor filmpjes) Overleg

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014

Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014 Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014 Bouw- en investeringssubsidies Subsidie Energiebesparing Subsidie Milieuverbetering Subsidies bij renovatie (EPA-U Maatwerkadvies) Gecertificeerde gebouwen

Nadere informatie

Energie Merenwijk. Wie ben ik?

Energie Merenwijk. Wie ben ik? Energie Merenwijk Wie ben ik? Marcel van Ewijk Makelaar & Taxateur SCVM Eigen kantoor Aangesloten bij VBO Makelaar Seniorkeur Makelaar EPA Adviseur Energielabel Woningbouw Erkend deskundige Energielabel

Nadere informatie

Postbus 40 9466 AA Gieten T 0592-260990 F 0592-260620 KvK. 04070160 BTW.nr 8131.79.853.B01 www.vloerverwarmingnederland.nl

Postbus 40 9466 AA Gieten T 0592-260990 F 0592-260620 KvK. 04070160 BTW.nr 8131.79.853.B01 www.vloerverwarmingnederland.nl Aardwarmte, de intelligente oplossing Van ontwerpfase tot oplevering denken wij graag met u mee De intelligente oplossing Energie is een actueel onderwerp. Logisch, want de laatste jaren zijn de energieprijzen

Nadere informatie