Open source software business model (OSS): study and analysis of commercial OSS business model and innovation ecosystems

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Open source software business model (OSS): study and analysis of commercial OSS business model and innovation ecosystems"

Transcriptie

1 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR Open source software business model (OSS): study and analysis of commercial OSS business model and innovation ecosystems Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master in de Toegepaste Economische Wetenschappen: Handelsingenieur Sarah Govaert onder leiding van Prof. Dr. Ir. Frank Gielen

2

3 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR Open source software business model (OSS): study and analysis of commercial OSS business model and innovation ecosystems Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master in de Toegepaste Economische Wetenschappen: Handelsingenieur Sarah Govaert onder leiding van Prof. Dr. Ir. Frank Gielen

4 Permission Ondergetekende verklaart dat de inhoud van deze masterproef mag geraadpleegd en/of gereproduceerd worden, mits bronvermelding. Sarah Govaert I

5 Voorwoord Hierbij wil ik van de gelegenheid gebruik maken om een aantal mensen te bedanken die het mogelijk hebben gemaakt om dit eindwerk te verwezenlijken. Ten eerste wil ik mijn promotor Professor Dr. Ir. Frank Gielen bedanken voor de hulp en begeleiding tijdens het voorbije jaar. Ik wil ook graag de mensen bedanken die bereid waren om tijd vrij te maken voor een interview: Hermes De Backere, Carlos De Pelecijn, Steven Eggenstein en Tim Rentmeesters. Ook Joseph Daman bedank ik om de gehele tekst na te lezen en te verbeteren. Tot slot wil ik ook mijn ouders, mijn broer, mijn vriend en mijn vriendinnen bedanken voor hun steun, liefde en vriendschap. II

6 Inhoudsopgave PERMISSION... I VOORWOORD... II INHOUDSOPGAVE... III LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN... V LIJST VAN FIGUREN... VI LIJST VAN TABELLEN... VII INLEIDING STATE OF THE ART ANALYSE Open Source Software Definitie Geschiedenis Licenties ICT bedrijfsmodellen De Software Industrie De Software Waardeketen Wat is een Bedrijfsmodel? Software Bedrijfsmodel OSS in de Software Industrie Open Source Software bedrijfsmodellen Open Source Software en Professionele Softwaregebruikers Open Source Software Bedrijfsmodellen Invloed van de Licentie Invloed van de Licentiestrategie Invloed van de Ontwikkelingsstrategie PARTNERSHIPS: OPEN SOURCE EN NIET-OPEN SOURCE SOFTWAREBEDRIJVEN Economische Ecosystemen en Software Ecosystemen Modellen van Coöperatie Software Partnerships Soorten Partnerships De Open Source Gemeenschap ONDERZOEKSVRAAG EN METHODOLOGIE Onderzoeksvraag III

7 3.2 Methodologie Selectie van de Cases Geldigheid en betrouwbaarheid Zwakten en sterkten van de gebruikte methodologie ONDERZOEK Open Source Partnerprogramma s Open Source en Niet-open Source Partnerprogramma s Interview Resellers JBoss Red Hat Interview Xplore Group Interview Realdolmen Interview Capgemini Horizontale analyse Klanten Financiële Stromen en Partnerprogramma Keuze en Strategie Infrastructuur vs Middleware SearchSystemsChannel.com Interview Red Hat Het Partnerlandschap Eindklanten en Partners Financieel Model ALGEMEEN BESLUIT LIJST VAN GERAADPLEEGDE WERKEN... VII BIJLAGE 1: REFERENTIES PARTNERPROGRAMMA S... XIII BIJLAGE 2: PARTNERPROGRAMMA S - VOORBEELDEN... XIV Alfresco: Europe, the Middle East and Africa SI Programme Benefits... XIV Pentaho: Reseller Benefits... XV BIJLAGE 3: ANALYSE PARTNERPROGRAMMA S... XVIII Tabel 1... XVIII Tabel 2... XXII Tabel 3... XXVI BIJLAGE 4: UITGETYPT INTERVIEW XPLORE GROUP... XXIX BIJLAGE 5: UITGETYPT INTERVIEW REALDOLMEN... XLVII BIJLAGE 6: UITGETYPT INTERVIEW CAPGEMINI... LXI BIJLAGE 7: UITGETYPT INTERVIEW RED HAT... LXXX IV

8 Lijst van gebruikte afkortingen BSD: Berkeley Software Distribution GNU: GNU s not Unix GNU GPL: GNU General Public License GNU LGPL: GNU Lesser General Public License IT: Informatie Technologie OSS: Open Source Software OS: Open Source RHEL: Red Hat Enterprise Linux SECO: Software Ecosysteem TCO: Total Cost of Ownership V

9 Lijst van Figuren Figuur 1: Licenties die worden gebruikt door open source gerelateerde bedrijven 9 Figuur 2: Software waardeketen 15 Figuur 3: Conceptueel model van coöperatie in internationale strategische distributiekanaal allianties 33 Figuur 4: Jboss.org vs Jboss.com 76 Figuur 5: Financieel model Red Hat 107 VI

10 Lijst van Tabellen Tabel 1: Negen bouwstenen van een bedrijfsmodel 17 Tabel 2: open source partnerprogramma s - algemene voordelen 56 Tabel 3: open source partnerprogramma s opleidingsvoordelen 57 Tabel 4: open source partnerprogramma s verkoopsvoordelen 58 Tabel 5: open source partnerprogramma s marketing voordelen 59 Tabel 6: open source partnerprogramma s technische ondersteuning 60 Tabel 7: open source partnerprogramma s vereisten 61 Tabel 8: open source partnerprogramma s partnerniveaus en vergoedingen 62 Tabel 9: SugarCRM vs. Salesforce.com algemene voordelen 69 Tabel 10: SugarCRM vs. Salesforce.com opleidingsvoordelen 70 Tabel 11: SugarCRM vs. Salesforce.com verkoopsvoordelen 70 Tabel 12: SugarCRM vs. Salesforce.com marketing voordelen 71 Tabel 13: SugarCRM vs. Salesforce.com technische ondersteuning 72 Tabel 14: SugarCRM vs. Salesforce.com vereisten 73 Tabel 15: SugarCRM vs. Salesforce.com partnerniveaus en vergoedingen 74 VII

11 Inleiding Open source software (OSS) is ontstaan vanuit een kleine gemeenschap bestaande uit computerfreaks en ideologen, maar is uitgegroeid tot een uitgebreide gemeenschap van gebruikers waaronder bedrijven, overheden en particulieren. OSS is software waarvan de broncode vrij te verkrijgen is en die steeds onder een bepaalde Open Source - of Copyleft licentie wordt verspreid. OSS wordt ontwikkeld door een gemeenschap van programmeurs die samenwerken op vrijwillige basis. Broncode van eigendomssoftware daarentegen wordt beschermd door auteursrechten en verbiedt dat iemand anders dan de rechtmatige eigenaar de broncode gebruikt, kopieert en distribueert. Terwijl de waardecreatie van de traditionele software industrie voor het grootste gedeelte gebaseerd is op de eigendom van deze auteursrechten zijn ze gratis bij OSS. Dit is de grote tegenstelling tussen OSS en traditionele software waarmee de ITindustrie sinds eind jaren 90 wordt geconfronteerd. (Messerschmitt & Szyperski, 2005) In de eerste plaats zijn er bedrijven ontstaan die zich enkel toespitsten op OSS. Het is voor deze bedrijven niet mogelijk om zeer grote licentievergoedingen te vragen, aangezien zij niet over de intellectuele eigendom beschikken van de software. Zij kunnen geen gebruik maken van traditionele software bedrijfsmodellen en hebben andere manieren moeten zoeken om geld te verdienen. Om een beter inzicht te verkrijgen in deze OSS bedrijven wordt in de eerste plaats nagegaan wat de bedrijfsmodellen zijn die worden toegepast door OSS bedrijven. In de literatuur is er geen of bijna geen onderzoek gedaan naar de logistieke component van een bedrijfsmodel gebaseerd op OSS. Nochtans is het een belangrijk onderdeel van de strategie van een bedrijf. (McNaughton, 1996) Het gebruik van resellers binnen de IT wereld is een algemeen gebruikte praktijk en zal dus waarschijnlijk ook waarde hebben voor OSS bedrijven. (de Goede, 2010) In deze masterproef is het daarom de bedoeling om na te gaan wat de invloed en impact is van OS op drie onderdelen van deze logistieke component: de partnerrelaties tussen reseller en OSS bedrijf, de activiteiten van de reseller en het managen van het partnerkanaal door een OSS bedrijf. Om meer inzicht te krijgen in de partnerrelaties zal in een eerste stap een analyse worden gemaakt van de partnerprogramma s. Vele softwarebedrijven maken gebruik van een partnerprogramma om de samenwerking tussen partners te organiseren. Een dergelijk 1

12 programma kan worden teruggevonden op de website van softwarebedrijven. Een partnerprogramma geeft voor een gedeelte weer wat een reseller kan verwachten, zoals de voordelen en de vereisten, wanneer hij overweegt om partner te worden. Op basis van deze bestaande gegevens zal een analyse worden gemaakt van partnerprogramma s van acht OS producten. Daarna wordt op basis van deze analyse een vergelijking gemaakt met niet-os partnerprogramma s. Aangezien een klant een lagere vergoeding betaalt voor OSS zal de marge die een reseller krijgt in absolute waarde kleiner zijn dan deze bij eigendomssoftware. Daarom is de vraag waarom resellers OSS willen verkopen. Voor eindklanten is het ook niet altijd even duidelijk wat OSS juist is. Om de impact van OSS op de reseller meer in detail na te gaan werden drie interviews afgenomen bij resellers die actief zijn in België. Om een zo homogeen mogelijk beeld te verkrijgen binnen deze drie interviews, gaat het telkens om dezelfde OSS, namelijk JBoss. JBoss is een applicatieserver, dat is software die applicaties beheert. Het bedrijf dat hiervoor professionele ondersteuning aanbiedt, Red Hat, is al meer dan tien jaar actief op de markt. Het nadeel aan dit onderzoeksopzet is dat het niet meteen mogelijk zal zijn om de resultaten zonder meer te veralgemenen voor alle OSS. Om af te sluiten werd ook bij Red Hat Benelux een interview afgenomen om een beter inzicht te krijgen hoe OSS bedrijven een partnerkanaal beheren en organiseren. Er zal ook worden nagegaan wat de impact is op de organisatie van een partnerkanaal wanneer er wordt gewerkt met OSS. Eén onderdeel dat meer specifiek zal worden onderzocht zijn de financiële stromen tussen resellers en het OSS bedrijf zelf. Doordat het mogelijk was om dit interview bij Red Hat af te nemen wordt de geldigheid van dit kwalitatief onderzoek versterkt. Aangezien het gaat om een explorerend onderzoek in dit domein is het belangrijk om de focus te leggen op een initieel inzicht in het thema. Daarom werd er voor gekozen om het onderzoek te baseren op één soort OSS. Op basis van de resultaten van dit kwalitatief onderzoek kan verder onderzoek worden gedaan dat meer van kwantitatieve aard is. 2

13 1. State of the Art analyse 1.1 Open Source Software Definitie Software bestaat uit een set van instructies die de activiteiten van de centrale besturingseenheid van een computer sturen. Deze instructies kunnen worden voorgesteld als broncode of machinetaal. Broncode is het geheel van programma instructies in hun oorspronkelijke hogere taal, zoals geschreven door de programmeur. In de informatietechnologie wordt informatie in de meest eenvoudige vorm opgeslagen als binaire eenheden. De binaire vorm is enkel verstaanbaar voor een machine of computer terwijl de broncode ook verstaanbaar is voor een iemand die de programmeertaal begrijpt waarin de broncode is geschreven. Het voordeel de broncode ter beschikking te hebben is de mogelijkheid om de broncode te veranderen, eventueel fouten of bugs te vinden en te herstellen. (Messerschmitt & Szyperski, 2005) Afhankelijk van de software licentie en distributie die wordt gebruikt kunnen een aantal soorten software worden geïdentificeerd. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Eigendomssoftware: De distributie van deze software gebeurt in binaire vorm. Dat betekent dat de softwaregebruiker niet de mogelijkheid heeft om de software te veranderen of fouten op te sporen en te herstellen. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) (Messerschmitt & Szyperski, 2005) Shareware: Voor een initiële periode is shareware gratis, maar na een testperiode moet een licentievergoeding worden betaald. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Freeware: Voor deze software moet geen licentievergoeding worden betaald, maar voor een complementair product moet wel worden betaald. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Open Source Software: De broncode van deze software is beschikbaar voor iedereen. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Deze masterproef behandelt deze laatste categorie, namelijk OSS. Lange tijd heeft de eigendomssoftware in de IT industrie de belangrijkste rol gespeeld, maar met de komst van OSS 3

14 is dat aan het veranderen. Eigendomssoftware moet meer en meer marktaandeel afstaan aan OSS. Een belangrijk verschil tussen OSS en eigendomssoftware is de licentie die wordt gebruikt om de intellectuele eigendomsrechten te beschermen. Bij eigendomssoftware is het bedrijf eigenaar van de software en is in het bezit van de intellectuele eigendommen. Op die manier wordt verhinderd dat concurrenten, of anderen, de software kunnen kopiëren en doorverkopen. Door bij OSS gebruik te maken van een soort copyleft licentie wil men er juist voor zorgen dat iedereen de software kan gebruiken. OSS wordt ontwikkeld binnen een bepaalde gemeenschap van programmeurs. (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) (Lerner & Tirole, 2001) Er kunnen een aantal voor- en nadelen worden opgesomd die van toepassing zijn voor OSS in vergelijking met eigendomssoftware. Algemene nadelen Bij het vrijgeven van broncode bestaat het gevaar dat er varianten ontstaan van de software. Wanneer er discussie ontstaat tussen programmeurs kan er fragmentatie van de code plaatsvinden. (Schilling, 2008) (Lerner & Tirole, 2001) (Hecker, 1999) Doordat de software wordt ontwikkeld door gebruikers ervan, wordt er software ontwikkeld dat gericht is op ervaren gebruikers. Er wordt dan ook weinig aandacht besteed aan het gebruiksvriendelijk maken van de software. Dit creëert tegelijk een mogelijkheid voor bedrijven om de software gebruiksvriendelijk te maken en te voorzien van handleidingen e.d. en dus geld te verdienen. (Feller, Fitzgerald, Hissam, & Lakhani, 2005) Een bedrijf dat zijn code vrijgeeft, maakt het niet alleen toegankelijk voor programmeurs, maar ook voor andere bedrijven. Een concurrent kan winst genereren zonder te investeren in de ontwikkeling. (Hecker, 1999) Algemene Voordelen De kwaliteit van de software is één van de belangrijkste argumenten in het voordeel van OSS. Een frequent gequoteerde stelling is de Wet van Linus given enough eyeballs, all bugs are shallow (Raymond, 1999a, p. 29) dat kan worden gevonden in het essay The 4

15 Cathedral and the Bazaar van Eric S. Raymond. Dit wil zeggen dat door broncode vrij verkrijgbaar te maken het mogelijk wordt om sneller en efficiënter bugs of fouten in de broncode te vinden en te herstellen. Deze methode van ontwikkeling zou software ook meer betrouwbaar, robuust, veilig en bestand tegen tegenslagen maken. (Raymond, 1999a) (Feller, Fitzgerald, Hissam, & Lakhani, 2005) OSS kan worden beschouwd als user-driven innovatie. Gebruikers van software zijn vaak degenen die actief zijn in de OS gemeenschap. Wanneer eigendomssoftware wordt gemaakt moet er steeds een gedetailleerde analyse worden gemaakt van de functionaliteiten die nodig zijn. Daarom moeten alle mogelijke gebruikers in rekening worden genomen en dat is vaak een grote uitdaging voor softwarebedrijven. Bij OSS zijn het de gebruikers die de software ontwikkelen en zou er dus een betere afstelling zijn tussen de benodigde functionaliteiten en de effectieve functionaliteiten. (Lerner & Tirole, 2001) (Messerschmitt & Szyperski, 2005) De Total Cost of Ownership is een belangrijk punt voor managers bij de aankoop van software en is lager bij OSS. Het bepalen van de TCO is geen eenvoudige taak omdat vele factoren meespelen. Voor de meeste software, ook OSS, is er steeds nood aan ondersteuning, opleiding, installatie,... maar de initiële kost voor OSS is zeker en vast lager dan bij eigendomssoftware. Voor vele gebruikers is dit zeker een aantrekkelijk punt. (Van Aardt, 2006) De flexibiliteit voor de gebruiker en het vermijden van vendor lock-in is ook een vaak aangehaald voordeel. Bij OSS ben je niet gebonden aan één bepaald softwarebedrijf. Er is ook de mogelijkheid om verschillende software te combineren met elkaar. Doordat de broncode voor iedereen ter beschikking staat. (Feller, Fitzgerald, Hissam, & Lakhani, 2005) Bedrijven bevinden zich in een veeleisende omgeving. Dankzij OSS kunnen kleine bedrijven die vaak niet dezelfde R&D mogelijkheden hebben dan grote bedrijven, ook op basis van een kwalitatief software product een inkomstenstroom creëren. Met behulp van de OS gemeenschap kunnen zij namelijk software snel op de markt brengen tegen lagere kosten. (Lerner & Tirole, 2001) (Hecker, 1999) 5

16 1.1.2 Geschiedenis Het is nuttig om de geschiedenis van OSS te bespreken om twee redenen. Het geeft enerzijds een inzicht in de mensen die zich met deze materie bezig houden. Binnen de IT wereld kan de OSS beweging immers beschouwd worden als een groep mensen die initieel een bepaalde ideologie in gedachte hebben. Maar dit is allemaal geëvolueerd van een eerder anticommercieel gedachtegoed naar een fenomeen dat ook uitgebreid wordt gebruikt in de commerciële wereld. (Fitzgerald, 2006) Anderzijds is het belangrijk om dit in de context te plaatsen van bedrijven die commerciële OSS willen kopen om in een bedrijfsomgeving te gebruiken. Men kan drie perioden onderscheiden in de geschiedenis van het ontstaan van OSS. Samenwerking tussen programmeurs bij de ontwikkeling van software kan namelijk worden teruggevonden van in de vroege jaren 60. (Lerner & Tirole, 2001) Periode 1: In deze periode werd voornamelijk hardware verkocht en was software nog niet belangrijk. Programmeurs van verschillende organisaties deelden dan ook hun broncode met elkaar. Belangrijke besturingssystemen en het internet zijn ontwikkeld in een academische omgeving. In de jaren 70 heeft men zich gefocust op het ontwikkelen van een besturingssysteem dat kon functioneren op meerdere computer platformen. Een belangrijk voorbeeld hiervan is Unix, dat ontwikkeld werd door AT&T Bell Laboratories. Er werden toen nog geen stappen ondernomen om enigszins eigendomsrechten te eisen of hergebruik van code te beperken. (Lerner & Tirole, 2001) (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Periode 2: Een belangrijke gebeurtenis voor de coöperatieve software ontwikkeling was de verandering in AT&T s beleid betreffende de eigendomsrechten van Unix. Gebruikers van Unix moesten nu betalen voor het gebruik van het besturingssysteem. De code was dan ook niet meer vrij te verkrijgen. Een tegenreactie hierop kwam van de programmeur Richard Stallman die een alternatief voor Unix ontwikkelde: GNU. GNU staat voor GNU s Not Unix. Dit was dus een soort van anticommerciële actie tegen het commercialiseren van software. Programmeurs die deze ideologie hebben worden dan ook vaak tot de hackercultuur gerekend. Daarnaast ontwikkelde Stallman de eerste licentie die een belangrijke rol zou spelen in de verdere 6

17 ontwikkeling van de gehele OS gemeenschap. De GNU General Public License was de eerste belichaming van het principe van de copyleft. Kopieën van een programma dat de GNU GPL als licentie heeft moeten, ook wanneer de code gedeeltelijk werd veranderd, opnieuw aan de GNU GPL licentie voldoen. Dit wordt vaak aangeduid met het virale effect en heeft een belangrijke implicatie voor het commerciële gebruik van de code. Een bedrijf dat broncode, onderworpen aan de GNU GPL uitbreidt met nieuwe code, is dan ook verplicht deze vrij te geven. (Lerner & Tirole, 2001) (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Periode 3: na 1990 Door het ontstaan van het internet werd de samenwerking tussen programmeurs op grote schaal mogelijk. Samen met de toename in bijdragen, ontstonden er verschillende nieuwe open source projecten. Eén daarvan is het besturingssysteem Linux dat kan worden beschouwd als een van de meest succesvolle OS projecten. Er werden ook alternatieve licenties ontwikkeld die minder strikt zijn dan de GNU GPL. In 1997 werd de organisatie het Open Source Initiative opgericht en ze is nog steeds één van de belangrijkste organisaties voor het promoten van OSS. Deze organisatie heeft tegelijk de Open Source Definition gelanceerd die door de OS gemeenschap wordt aanvaard. Zij hebben ook een groot aantal licenties getoetst aan deze OS definitie en goedgekeurd. De bedoeling van deze definitie was de software een meer commercieel imago te geven. Velen zagen een opportuniteit om deze software ook als commercieel goed te beschouwen en op basis daarvan commerciële activiteiten uit te bouwen. (Lerner & Tirole, 2001) (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) Het belang hiervan ligt bij de gemeenschap van programmeurs en het algemene imago van OSS. Een OS project is afhankelijk van vrijwilligers die om verschillende redenen bijdragen aan een project, zoals in het hoofdstuk over OS gemeenschappen te lezen is. Er moet aan een aantal regels worden voldaan, zoniet zullen er niet veel vrijwilligers zijn die bijdragen aan broncode. Steun van de gehele OS gemeenschap is één van de belangrijkste succesfactoren van een OS project. (Bonaccorsi & Rossi, 2003) (Dahlander & Magnusson, 2008) Licenties De bijhorende licentie bij OSS is het belangrijkste instrument in de structuur bij het beheren van een OS project. Wanneer een bedrijf er voor kiest om de broncode van zijn software vrij te geven 7

18 zal er voor een bepaalde OS licentie moeten worden gekozen. Voor een bedrijf heeft de keuze van de licentie een belangrijke implicatie op het bedrijfsmodel. (451 Group, 2008) Dit heeft namelijk een impact op zowel de ontwikkeling van de software, de licentiestrategieën die mogelijk zijn voor verschillende producten en de strategieën die mogelijk zijn om inkomsten te genereren. Een goede OS licentie biedt ook een garantie aan de vrijwillige software ontwikkelaar dat hij/zij eerlijk zal worden behandeld. (Hecker, 1999) Een korte omschrijving van de verschillende soorten OS licenties is nodig om de verdere bedrijfsmodellen te begrijpen. De verschillende OS licenties kunnen worden opgedeeld in twee grote categorieën: wederkerige licenties en toegeeflijke licentie. (451 Group, 2008) Wederkerige licenties Onder de categorie wederkerige licenties verstaan we deze licenties, die bepalen dat aanpassingen van de broncode opnieuw onder dezelfde licentie moeten zijn. Dit maakt het gebruik van de code in eigendomssoftware moeilijker. De twee belangrijkste wederkerige licenties zijn de GNU General Public License en de GNU Lesser General Public License. Ze worden verder besproken. (451 Group, 2008) Toegeeflijke licenties De naam zelf geeft aan dat het hier gaat om licenties die minder vereisten stellen aan de gebruiker. Het is mogelijk om de broncode te veranderen en te distribueren onder eender welke licentie met inbegrip van commerciële producten waarvan de broncode niet zichtbaar is. Voorbeelden hiervan zijn de BSD licentie, de Apache Licenties, de Mozilla Public Licentie en de Eclipse Public Licentie. (451 Group, 2008) 8

19 Figuur 1: Licenties die worden gebruikt door open source gerelateerde bedrijven Bron: 451 Group, Open Source is not a Business Model Uit een onderzoek blijkt dat 74% van de OSS die door bedrijven wordt gebruikt een wederkerige licentie heeft. De andere 26% van de OSS heeft een toegeeflijke licentie. (451 Group, 2008) De GNU General Pulic License v2 (GNU GPL v2) Dit is een van de meest gebruikte OS licenties, daarom zal deze ook meer in detail worden besproken. De meeste licenties die hier verder worden besproken verschillen niet fundamenteel van deze licentie, vandaar dat er telkens naar deze populaire licentie kan worden verwezen. Mits men voldoet aan een aantal voorwaarden worden de volgende handelingen toegestaan: Sectie 1: Het is toegestaan om de onveranderde broncode van de software te kopiëren en te distribueren. (Wilson R., 2009a) Sectie 2: Het is toegestaan om de broncode te veranderen en deze broncode te distribueren. (Wilson R., 2009a) 9

20 Sectie 3: Het is toegestaan om gecompileerde versies van het software programma te distribueren, zowel van veranderde als onveranderde versies. (Wilson R., 2009a) Dit zijn de voornaamste onderdelen van de GNU GPL v2. De voorwaarden waaraan men moet voldoen zijn: Elke gedistribueerde kopie, zowel veranderd als onveranderd, maakt een vermelding van de GNU GPL v2 licentie. (Wilson R., 2009a) Elke kopie van veranderde broncode moet worden gedistribueerd met een GPL v2 licentie. Dit betekent dus dat software die afkomstig is of afgeleid werd van broncode met de GNU GPL v2 licentie opnieuw onderworpen moet zijn aan de GNU GPL v2 licentie. Dit is het zogenaamde virale effect van dit soort licenties. (Wilson R., 2009a) De gecompileerde versies van een programma bevatten de relevante broncode of vermelden waar men de relevante broncode kan terugvinden. (Wilson R., 2009a) Met betrekking tot deze licentie kunnen een aantal dingen worden opgemerkt. In de meeste literatuur maakt men vermelding van deze licentie als zijnde niet erg bedrijfsvriendelijk. Ze kan namelijk worden gecategoriseerd onder de wederkerige licenties. Maar er zijn een aantal voordelen voor de bedrijfswereld verbonden aan deze licentie. Bedrijven kiezen er soms voor om een tweevoudige licentie strategie toe te passen. Dat betekent dat een bedrijf zijn code vrijgeeft onder de GNU GPL v2 licentie en een traditionele commerciële licentie. Dat bedrijf kan als enige de broncode die in de gemeenschap werd ontwikkeld opnemen in de commerciële versie van het product en veranderingen aanbrengen zonder deze publiek te moeten maken. Op die manier wordt het onmogelijk voor concurrenten om de code in gesloten code te integreren en gelijkaardige producten te verkopen. (Wilson R., 2009a) Andere mythes rond deze licentie zijn de volgende: Mythe 1: Vele bedrijven die enkel geïnteresseerd zijn in het intern gebruik van de code zullen ook worden ontmoedigd door deze licentie. Dit wordt vaak vermeld als een nadeel van de GNU GPL, maar is een mythe. Men is niet verplicht om verandering aan de code vrij te geven, wanneer de software voor privé gebruik is. (Wilson R., 2009a) 10

21 Mythe 2: Bij het gebruik van een gedeelte van de broncode voor software, moet men de volledige broncode vrijgeven. Het is dus niet altijd mogelijk om de code te integreren met broncode die een toegeeflijke OS licentie of commerciële licentie heeft. Wanneer het enkel gaat om het samennemen van deze broncode met een andere code, dus geen veranderingen van de OS broncode, is men niet verplicht om de code van de gesloten software vrij te geven. (Wilson R., 2009a) De GNU Lesser of Library GPL De GNU LGPL is afgeleid van de GNU GPL en werd ontwikkeld voor software bibliotheken, maar ze wordt vandaag daar niet alleen meer voor gebruikt. Met bibliotheek wordt een groep van softwarefuncties bedoeld die worden gebruikt door andere softwareprogramma s. Software met deze licentie kan worden opgenomen in eigendomssoftware. Deze licentie zorgt ervoor dat het mogelijk is om wijde verspreiding van een (superieur) software product te vergemakkelijken en op die manier kan het concurreren met commerciële producten. (Wilson R., 2009b) (Ghosh, Glott, Krieger, & Robles, 2002) De MIT 1, BSD en BSD-stijl licenties De BSD (Berkeley Software Distribution) licentie werd voor de eerste maal gebruikt voor UNIX en is verschillend van de GNU GPL v2 en GNU LGPL v2. Ze is namelijk minder beperkend dan GNU (L)GPL. Ze laat toe om het product in commerciële toepassing te gebruiken. Distributie en gebruik in broncode en binaire vorm is toegestaan, zowel van de veranderde als onveranderde versies. (Wilson R., 2009e) (Hecker, 1999) In de originele BSD licentie was een clausule te vinden die het gebruik van de licentie sterk bemoeilijkte. Het gaat hier over de vereiste om bij alle afgeleide producten de originele auteur te vermelden en te erkennen. In latere BSD licenties zoals de new BSD license en de simplified BSD license, werd deze clausule verwijderd. Nu is het enkel niet toegestaan om gebruik te maken van de naam van vorige bijdragers voor promotionele activiteiten zonder geschreven toestemming. (Wilson R., 2009e) (Hecker, 1999) 1 Massachusetts Institute of Technology 11

22 De Netscape Public License (NPL) en de Mozilla Public License (MPL) De NPL was ontwikkeld door Netscape zodat de Netscape Navigator OSS kon worden, maar tegelijkertijd bleef de software in handen van Netscape. Deze licentie bevat namelijk speciale privileges voor Netscape. Het geeft hen de mogelijkheid om wijzigingen aan de broncode te onderwerpen aan een andere licentie, mogelijk een commerciële licentie. Op deze manier kunnen wijzigingen worden opgenomen in eigendomssoftware. Deze clausule die specifiek is voor Netscape werd uit de NPL verwijderd en is de MPL. De MPL is dus bruikbaar voor andere bedrijven die eigendomssoftware OSS willen maken. Het verschil met de GPL is dat de MPL expliciet toelaat om MPL code te combineren met afzonderlijk gesloten code om eigendomssoftware en extra commerciële functionaliteiten te creëren (en dit volgens bepaalde regels die uitgestippeld zijn in de licentie). Dit maakt de licentie dus bijzonder aantrekkelijk voor bedrijven. (Hecker, 1999) (Wilson R., 2009c) Apache licentie v2 Deze licentie is gelijkaardig aan en gebaseerd op de BSD licentie. Deze licentie werd door de Apache Software Foundation ontwikkeld voor de populaire OS webserver Apache. De licentie kent expliciet patentrechten toe voor het gebruiken, veranderen en distribueren van de software. Het is ook toegelaten om de broncode op te nemen in eigendomssoftware projecten. Deze tweede versie is niet compatibel met de GNU GPL v2. Dit komt doordat er in deze licentie een clausule aanwezig is die bepaalt dat de patentrechten die men heeft worden opgeheven wanneer de licentiegever gerechtelijk wordt vervolgd door de licentiehouder. De 3 de versie van de GNU GPL zou wel compatible zijn met de Apache licentie. (Wilson R., 2009d) 1.2 ICT bedrijfsmodellen In de eerste plaats is het nuttig om een studie te maken van software als economisch goed. Software heeft een aantal unieke eigenschappen in vergelijking met fysieke goederen. Daarop wordt kort de software waardeketen besproken. Daarna wordt er nagegaan wat juist wordt bedoeld met het concept bedrijfsmodel. Daarop volgend wordt het software bedrijfsmodel besproken. Nadat de software bedrijfsmodellen zijn besproken is er een uiteenzetting over de evoluties binnen de software industrie. Om af te sluiten wordt er gekeken hoe OSS in de software-industrie zijn weg baant. 12

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software (OSS) Wat is het Waarom willen we het wel (of niet) OSS voorbeelden Geschiedenis Licenties Ontwikkeling en ondersteuning Wat

Nadere informatie

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht

Organisatie. Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Even voorstellen Organisatie Gestart in 2009 Open Source Webdevelopment Grafische achtergrond Servicegericht Ons team Philip Vergunst Oprichter en webdeveloper Nathan Vergunst Back-end developer Cor van

Nadere informatie

Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software

Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software Hoezo gratis? Mythes en misverstanden over open source software Waarom? Waarom? Archief 2.0 O Reilly: eerder mentaliteitswijziging dan louter technologie architecture of participation : samenwerking en

Nadere informatie

Analyse Programmeertalen

Analyse Programmeertalen Analyse Programmeertalen De keuze van een programmeertaal mag niet onderschat worden. Het is dankzij deze taal dat de gebruiker interactie heeft met het complete systeem. Het is dus vanzelfsprekend dat

Nadere informatie

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij Herman Bruyninckx Departement Werktuigkunde, K.U.Leuven H. Bruyninckx, Vrije Software 1 De L A TEX broncode van dit document is beschikbaar als Vrije

Nadere informatie

Openbare licentie van de Europese Unie

Openbare licentie van de Europese Unie Openbare licentie van de Europese Unie V.1.1 EUPL Europese Gemeenschap 2007 Deze openbare licentie van de Europese Unie ( EUPL ) 1 is van toepassing op het werk of de software zoals hieronder gedefinieerd,

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Werkdocument Business Modelling

Werkdocument Business Modelling Werkdocument Business Modelling Objectief van dit werkdocument Een goed idee leidt niet vanzelfsprekend tot een succesvolle innovatie. Of het nu gaat om een vooruitstrevend product of dienst, nieuwe kennis

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

SugarCRM Commercial open source CRM software

SugarCRM Commercial open source CRM software SugarCRM Commercial open source CRM software Tom Symoens Wat is CRM? CRM is een bedrijfsstrategie met als doel het identificeren, werven en behouden van klanten. CRM vertrekt van de relatie met uw klanten,

Nadere informatie

Software Test Documentation

Software Test Documentation FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN & WE- TENSCHAPPEN DEPARTMENT OF COMPUTER SCIENCE AND APPLIED COMPUTER SCIENCE Software Test Documentation Software Engineering Nicolas Carraggi, Youri Coppens, Christophe

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Licenties, inleidende juridische aspecten

Licenties, inleidende juridische aspecten Licenties, inleidende juridische aspecten Door mr. Mathieu Paapst Inleiding Toen Richard Stallman eind jaren tachtig de GNU General Public License (GPL) schreef, deed hij dat met de bedoeling om te voorkomen

Nadere informatie

Open Source Business Intelligence bij het Inlichtingenbureau

Open Source Business Intelligence bij het Inlichtingenbureau Red Dolphin ICT Services BV Open Source Business Intelligence bij het Inlichtingenbureau - Ervaringen met het gebruik van Pentaho binnen DKD NOiV jaarcongres 18 maart 2010 Agenda Wat is Open Source Business

Nadere informatie

Wat is open source. Open source als een ontwikkelmodel. De open source gemeenschap

Wat is open source. Open source als een ontwikkelmodel. De open source gemeenschap Wat is open source door Arnoud Engelfriet - 03-15-2011 http://www.itpedia.nl/2011/03/15/wat-is-open-source/ Open source is vrijelijk beschikbaar voor iedereen. Omdat het concept van software vrij aanbieden

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1

CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Modellicenties voor open data Versie 1.1 CAG/13/12.12/DOC.104 bijlage 1 Licentiemodellen open data v1.1 2 Inleiding In deze nota worden een aantal modellicenties voorgesteld voor het ter beschikking stellen

Nadere informatie

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE Eigenschappen Converged Hardware 1 van 8 Document Informatie Versie Datum Omschrijving Auteur(s) 0.1 29-09-2015 Draft Remco Nijkamp 0.2 29-09-2015 Volgende Versie opgesteld

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica HoGent Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica Titel van het project: Optimalisatie & ontwikkeling van een gegevenstransfertool voor Business Intelligence-gebruikers Datum : 01/11/2012 Naam student

Nadere informatie

Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit?

Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit? Open Source in bedrijf Fictie of Realiteit? De invloed van Open Source producten op de bedrijfscontinuiteit en product lifecycles Auteur: Ideas to Interconnect BV Radex gebouw, E-Mail: r.gloudemans@i-to-i.nl

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling.

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling. p.1 van 6 GEBRUIKSRECHTOVEREENKOMST voor BouwData PB Deze gebruiksrechtovereenkomst wordt gesloten tussen U als eindgebruiker, hierna genoemd de gebruiker, en PB calc & consult bvba, met maatschappelijke

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Inkoopaspecten van software

Inkoopaspecten van software Inkoopaspecten van software Mr. Judith van Bemmel SBO-ICM, Strategische Beheerorganisatie Interdepartementaal ICT Contractmanagement 31 maart, Arnhem Agenda Aanbestedingsrecht Doelstelling Basisregels

Nadere informatie

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf

Van dvd naar webserver. Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf Van dvd naar webserver Marcel Nijenhof Marceln@pion.xs4all.nl 18 Juli 2006 http://pion.xs4all.nl/lezingen/centos.pdf 1 Indeling Start installatie Wat is linux Wat zijn distributies Geschikte distributies

Nadere informatie

GEBRUIKERSBIJEENKOMST 11 april 2011. www.escrowalliance.nl

GEBRUIKERSBIJEENKOMST 11 april 2011. www.escrowalliance.nl GEBRUIKERSBIJEENKOMST 11 april 2011 ESCROW ALLIANCE BV Onafhankelijke derde partij gespecialiseerd in escrowregelingen Kwalitatieve en innovatieve escrowregelingen Brede ervaring op het snijvlak ICT en

Nadere informatie

Projectopgave: Sociaal Kennis Databank

Projectopgave: Sociaal Kennis Databank Projectopgave: Sociaal Kennis Databank Geavanceerde Webtechnologie Academiejaar 2010-2011 1 Probleemstelling De laatste jaren zijn sociaalnetwerksites enorm populair geworden. Het meest bekende voorbeeld

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Variability in Multi-tenant SaaS Applications:

Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Gastcollege voor het vak Product Software Jaap Kabbedijk, MSc. Universiteit Utrecht, Nederland 1 Wat gaan we behandelen? Introductie Uitleg ontwikkeling SaaS

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie

Worry Free Business Security 7

Worry Free Business Security 7 TREND MICRO Worry Free Business Security 7 Veelgestelde vragen (extern) Dal Gemmell augustus 2010 Inhoud Kennismaking met Worry Free Business Security... 3 Wat is Worry Free Business Security?... 3 Wanneer

Nadere informatie

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19 De auteurs 3 Voorwoord 5 Inleiding 7 Deel 1: Het begon met ABC 17 Bezin eer je begint... 19 Wat is Activity Based Costing? 25 1. Globaal ABC-model 25 2. Basisconcepten 30 2.1. Activity Costing 30 2.2.

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

ECM - Enterprise Content Management. Daniel Kucharski

ECM - Enterprise Content Management. Daniel Kucharski ECM - Enterprise Content Management Daniel Kucharski IT vraagstukken in de KMO Nood aan gebruiksvriendelijke software afgestemd op specifieke behoeften Geen grote investering in software en hardware Typische

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

CMM 3: levert het wat op?

CMM 3: levert het wat op? CMM 3: levert het wat op? Philips Analytical De noodzaak en voordelen van Software Process Improvement Wie is Philips Analytical? Waarom is voor ons software proces verbetering zo essentieel? Hoe hebben

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Introducing strategy

Hoofdstuk 1: Introducing strategy Hoofdstuk 1: Introducing strategy Wat is strategie? Definitie Porter: Concurrentiestrategie = verzameling van verschillende activiteiten kiezen om een unieke waardemix te brengen. Onderscheid tussen operationele

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

Handleiding voor de checklist Overdracht project/change naar beheer. Handleiding : Frédéric van der Vaeren

Handleiding voor de checklist Overdracht project/change naar beheer. Handleiding : Frédéric van der Vaeren Auteur(s) Datum Versie Frédéric van der Vaeren 11/03/2013 2.0 Eigenaar Doelpubliek Bert van Hemelen Gebruikers checklist overdracht project/change naar beheer Handleiding : Handleiding voor de checklist

Nadere informatie

Service Level Agreements

Service Level Agreements Service Level Agreements Support / Helpdesk Voor vragen of problemen kan u zich steeds wenden tot de helpdesk. De SLA contracten geven u hierbij echter garanties en een duidelijke omkadering wat er wel

Nadere informatie

Vrije Software: een overzicht. Paul Cobbaut November 2011

Vrije Software: een overzicht. Paul Cobbaut November 2011 Vrije Software: een overzicht Paul Cobbaut November 2011 Wie is Paul Cobbaut? cobbaut.be (cv) cobbaut.blogspot.com linux-training.be github.com/paulcobbaut facebook.com/cobbaut be.linkedin.com/in/cobbaut

Nadere informatie

Mamut Partner Programma

Mamut Partner Programma Mamut Partner Programma Het Partnerprogramma van Mamut is opgedeeld in diversie categorieën. Voor u als partner betekent dit dat u een samenwerkingsovereenkomst kunt aangaan die past bij uw behoeften en

Nadere informatie

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een "Social Business"

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een Social Business Behoeftepiramide van een "" (Naar analogie piramide van Maslow) Maslow rangschikte de volgens hem universele behoeften van de mens in een hiërarchie. Volgens zijn theorie zou de mens pas streven naar bevrediging

Nadere informatie

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03 Gratis software op het Internet Karel Nijs 2009/03 Leswijze Eerst kort wat theorie Daarna demonstratie van software Korte pauze rond 20u Presentatie gebaseerd op de cursus van Ruben America (2007-09-11)

Nadere informatie

Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms?

Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms? your oracle solu+ons partner Is APEX a worthy substitute for Oracle Forms? APEX for mission critical applications: the Groupm business-case By Ronny Boeykens & Stijn Van Raes iadvise o Opgericht in 2004

Nadere informatie

" Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies

 Inleiding:  Sectie GISt  GDMC  TUDelft  Case studies  Conclusies De impact van open vs closed source voor geo DBMS research Seminar Open Source GEO ICT Delft Wilko Quak 1 Overzicht " Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies 2 Section GIS

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures Beveiligingsbeleid Perflectie Architectuur & Procedures 30 november 2015 Versiebeheer Naam Functie Datum Versie Dimitri Tholen Software Architect 12 december 2014 0.1 Dimitri Tholen Software Architect

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties 26 september 2013 Programma 10u15: GMI Customer Relationship Management Een oplossing binnen een breder kader (GMI 4D Solution Concept ). Willem van

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

Zarafa Email en Agenda

Zarafa Email en Agenda Pagina 1 van 6 Zarafa Email en Agenda Altijd en overal kunnen beschikken over je email, een up-to-date agenda en al je contactpersonen? Direct een mailtje terug kunnen sturen? Een nieuwe afspraak kunnen

Nadere informatie

Toonaangevend in open source collaboration

Toonaangevend in open source collaboration Toonaangevend in open source collaboration Open in technologie en onderlinge communicatie ENTERPRISE OPEN COMPATIBLE Zarafa is een toonaangevend Europees softwarebedrijf op het gebied van open source groupware

Nadere informatie

Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY

Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY Security Management Solution INNOVATORS IN SECURITY Geïntegreerde Oplossingen Security Management Inbraak Detectie Camera Bewaking Inhoud 1. Wie zijn wij? 2. Onze beveiligingsoplossing 3. Marktsegmenten

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware.

Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware. Het besturingssysteem of operating system, vaak afgekort tot OS is verantwoordelijk voor de communicatie van de software met de hardware. Het vormt een schil tussen de applicatiesoftware en de hardware

Nadere informatie

Gebruik Windows Server 2008 neemt toe

Gebruik Windows Server 2008 neemt toe Gebruik Windows Server 2008 neemt toe Breda,14 juli 2014 Windows Server 2008 is het meest voorkomende besturingssysteem voor servers in 2014. Ongeveer 46 procent van de Nederlandse bedrijfsvestigingen

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Samenvatting. Het ontwerpen van controlemechanismen in netwerkorganisaties vanuit een waardeperspectief

Samenvatting. Het ontwerpen van controlemechanismen in netwerkorganisaties vanuit een waardeperspectief Samenvatting Het ontwerpen van controlemechanismen in netwerkorganisaties vanuit een waardeperspectief Tegenwoordig worden diensten steeds vaker door een netwerk van partijen aangeboden. Als een consument

Nadere informatie

Drupal vzw Huishoudelijk reglement

Drupal vzw Huishoudelijk reglement Drupal vzw Huishoudelijk reglement 4 december 2006 Inhoudsopgave 1 Huishoudelijk reglement 3 1.1 Hoofdstuk I: Donaties...................... 3 1.1.1 Artikel 1: Bepalingen.................. 3 1.2 Hoofdstuk

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Informatiebeheer: een nieuw tijdperk Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Programma najaar 2008 Zoals eerder vermeld, bestaat

Nadere informatie

TOTAL IMMERSION D FUSION RUNTIME LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER

TOTAL IMMERSION D FUSION RUNTIME LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER TOTAL IMMERSION D FUSION RUNTIME LICENTIEOVEREENKOMST EINDGEBRUIKER Lees aandachtig alle voorwaarden en bepalingen van onderhavige Licentieovereenkomst (hierna genoemd de Overeenkomst ) tussen TOTAL IMMERSION

Nadere informatie

SONOS EUROPE B.V. LICENTIEOVEREENKOMST EN BEPERKTE GARANTIE 1. VERLENING VAN LICENTIE

SONOS EUROPE B.V. LICENTIEOVEREENKOMST EN BEPERKTE GARANTIE 1. VERLENING VAN LICENTIE SONOS EUROPE B.V. LICENTIEOVEREENKOMST EN BEPERKTE GARANTIE LEES DE VOORWAARDEN VAN DEZE LICENTIEOVEREENKOMST EN BEPERKTE GARANTIE ("OVEREENKOMST") ZORGVULDIG DOOR. DEZE VOORWAARDEN BEPALEN HOE DE SOFTWARE

Nadere informatie

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille versie van 16/09/2014 1 Inleiding Via de kmo-portefeuille (http://www.kmo-portefeuille.be/) kunnen kmo s subsidies krijgen voor opleiding, advies, strategisch

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten Systeemdenken De wereld waarin ondernemingen bestaan is bijzonder complex en gecompliceerd en door het gebruik van verschillende concepten kan de werkelijkheid nog enigszins beheersbaar worden gemaakt.

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Systeemvereisten en Licentieovereenkomst SelectionProfessional 2.3

Systeemvereisten en Licentieovereenkomst SelectionProfessional 2.3 SelectionProfessional 2.3 Impressum Voor dit handboek behouden wij ons alle auteursrechten voor. Zonder onze schriftelijke toestemming is het verboden dit handboek of delen daarvan in welke vorm dan ook

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD

HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD 2 I Het Boeken Manifest De Europese en Internationale Federatie van Boekhandels (EIBF) vertegenwoordigt

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien.

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De automobielbranche ondergaat wereldwijd enorme veranderingen. Bedrijven in de sector worden steeds meer geconfronteerd

Nadere informatie

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker

IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0. Services aanvragen Handboek voor de gebruiker IBM TRIRIGA Versie 10 Release 4.0 Services aanvragen Handboek voor de gebruiker Opmerking Lees eerst Kennisgevingen op pagina 3. Deze publicatie heeft betrekking op versie 10, release 4, modificatie 0

Nadere informatie

PRESTATIESITE WEBPAKKET

PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE Wij hebben al onze ervaring gebruikt om een gestandaardiseerd webpakket te ontwikkelen met een lay-out welke de focus heeft op leads en new business. Op deze wijze

Nadere informatie

IP Businessmanager voor gevorderden

IP Businessmanager voor gevorderden IP Businessmanager voor gevorderden mobiel integratie total cost of ownership (tco) management rapportages netwerken en ict vm en hosted oplossingen business manager integratie bedrijfs applicaties voip

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Cotask en Open Source Software. Ruud ziet (nog) niets in Open Source geloof ik

Cotask en Open Source Software. Ruud ziet (nog) niets in Open Source geloof ik Cotask en Open Source Software Ruud ziet (nog) niets in Open Source geloof ik Wat gaan we doen? Inleidende presentatie 30 min Vragen 10 min Demonstratie 30 min Linux Client Linux Server Samenwerking met

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011 Professionaliseren dienstverlening CMS Agenda Introductie CIBER Waarom verder professionaliseren Tijdslijnen selectietraject Businesscase Scope implementatie Status

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

Wijzigingen volledig onder controle en geborgd

Wijzigingen volledig onder controle en geborgd Installation Management Platform IMProve 2014 is het ultieme hulpmiddel om het beheer van uw (terminal) serverfarm continu, stap voor stap, op een hoger niveau te brengen. Gedocumenteerd, geborgd en reproduceerbaar

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie