partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2010"

Transcriptie

1 partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2010

2 Voorwoord Alweer een jaar voorbij, alweer een onuitputtelijke lijst van activiteiten waar alle medewerkers van de Erasmushogeschool Brussel (EhB) hun steentje toe bijdroegen. Met als enige doel optimaal onderwijs aan haar studenten aan te bieden. En ja, ook in 2010 werd door alle personeelsleden hard gewerkt. We bieden u dan ook graag ten bewijze hiervan dit beknopte jaaroverzicht aan. We tonen u de veelzijdige activiteiten van onze hogeschool. Zo leverden de departementen grote inspanningen om het onderwijs af te stemmen op de actuele desiderata van de studenten en het werkveld. Aantrekkelijkheid, competentiegerichtheid, flexibiliteit, Talenttraining, studentbetrokkenheid resonantiecommissies in samenwerking met het werkveld, dit en meer waren en zijn voor de opleidingen, departementen en diensten de bakens waar we ons op richten. Met betrekking tot het onderzoek werden er opnieuw grenzen verlegd, al zou er ongetwijfeld meer gerealiseerd kunnen worden als de hogescholen een correcte overheidsfinanciering zouden ontvangen. Daarnaast blijven ook de kunstopleidingen voor de EhB erg belangrijk. De hogeschool zal dan ook alles doen om via Schools of Arts de slagkracht en aantrekkelijkheid van het Rits en het Conservatorium verder te ondersteunen. Natuurlijk staan de studenten centraal in het hele EhB-verhaal. In dit beknopt jaarverslag krijgt u een breed overzicht van de inspanningen van de Erasmushogeschool Brussel en van SOVEhB (Studentenvoorzieningen EhB) om haar studenten zo goed als mogelijk op te leiden en te begeleiden. Maar ook de realisaties van de studenten zelf komen aan bod, in lange lijstjes vol prijzen, creaties en prestaties. De weg die we met z n allen binnen de EhB de voorbije jaren hebben afgelegd, was uitdagend en niet altijd even makkelijk, maar zonder enige twijfel wel in de goede richting. Met andere woorden: we doen verder op hetzelfde elan! Luc Van de Velde algemeen directeur Bart De Schutter voorzitter 2 Voorwoord

3 Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Onderwijs 6 3. Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement (SPINK) Onderzoek en dienstverlening De internationale relaties EhB en de kunsten Best of EhB SOVEhB 2010: De balans van vijf jaar nieuw beleid Personeel Financiën Infrastructuur Bestuursorganen Structuur Samenwerkingsverbanden 70 Verantwoordelijk uitgever Luc Van de Velde algemeen directeur Fotografie Bogdan & Van Broeck Architects, Valéry De Smet, Bart Deseyn, Joost Goethals, Luc Peeters, Jan Sents, Daniel Suy en Bart Verheecke. Teksten, foto s en illustraties mogen enkel overgenomen worden na schriftelijke toestemming van de uitgever. Samengesteld door de dienst Communicatie in mei

4 1. Inleiding De Erasmushogeschool Brussel (EhB) ontleent haar naam aan de humanistische filosoof Desiderius Erasmus, die een aantal jaar in Brussel gewoond heeft. Zijn streven naar pluralisme, openheid en verdraagzaamheid vormt ook de basisfilosofie van de hogeschool. Deze eigenschappen koppelt ze aan maatschappij- en toekomstgerichtheid en aan de internationale gedachte. Het onderwijs aan de Erasmushogeschool Brussel wordt gekenmerkt door een talentwaarderende aanpak. Talrijke onderwijsinitiatieven houden verband met diversiteit en inclusief onderwijs, studentenbegeleiding en projectgestuurd onderwijs. Maar ook de blijvende actualisering van het curriculum en de optimalisatie van het onderwijsrendement krijgen de nodige aandacht. wereldgerichtheid worden verwacht. Studenten kunnen zo als competente deelnemers in de maatschappij stappen. Onderwijs, onderzoek, maatschappelijke dienstverlening en kunstbeoefening behoren allemaal tot de opdrachten van een multisectoriële hogeschool als de EhB. De hogeschool neemt elk van deze opdrachten erg ter harte en werkt voortdurend aan de versterking van hun draagvlak op professioneel, academisch en internationaal niveau. De Erasmushogeschool Brussel is partner in de Universitaire Associatie Brussel (UAB). De opleidingen aan de EhB bereiden niet alleen voor op een toekomstig beroep, maar bieden ook een integrale vorming, gericht op een pluralistische maatschappij waarin steeds meer zelfwerkzaamheid, aanpassingsvermogen en 4 Inleiding

5 Mission Statement We willen excelleren met een kwalitatief hoogstaand en vernieuwend aanbod op het vlak van onderwijs, onderzoek, maatschappelijke dienstverlening en internationalisering, toegankelijk voor iedereen, met een pluralistische en open ingesteldheid, gericht op Brussel en met naam en faam in Vlaanderen, België en daarbuiten. Dit willen we bereiken via een professionele, proactieve aanpak en een omgeving waarin zowel de studenten als de personeelsleden gehoord worden, zich goed voelen en een respectvolle houding aannemen, wat dient te leiden tot een motiverende sfeer die het aangenaam maakt om te werken en te studeren. Mission Statement 5

6 2. Onderwijs 2.1 Het onderwijsaanbod van de Erasmushogeschool Brussel in De Erasmushogeschool Brussel bood in de volgende opleidingen aan: Professionele bacheloropleidingen ba Audiovisuele Technieken: Assistentie (Assistentie Audiovisueel, Podiumtechnieken) ba Audiovisuele Technieken: Beeld - Geluid - Montage (Beeld, Geluid, Montage) ba Biomedische Laboratoriumtechnologie (Medische Laboratoriumtechnologie, Farmaceutische en Biologische Laboratoriumtechnologie) ba Communicatiemanagement ba Hotelmanagement ba Journalistiek ba Kleuteronderwijs ba Lager Onderwijs ba Landschaps- & Tuinarchitectuur ba Milieuzorg ba Musical ba Office Management (Management Assistant) ba Secundair Onderwijs (Aardrijkskunde, Bewegingsrecreatie, Bio- Esthetiek, Biologie, Economie, Engels, Frans, Geschiedenis, Haartooi, Handelburotica, Informatica, Islamitische Godsdienst, Lichamelijke Opvoeding, Nederlands, Niet-Confessionele Zedenleer, Wiskunde) ba Sociaal Werk (Maatschappelijk Werk, Sociaal-Cultureel Werk, Maatschappelijke Advisering) ba Toegepaste Informatica ba Toerisme- & Recreatiemanagement ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde 6 Onderwijs

7 Academische bacheloropleidingen ba Audiovisuele Kunsten (Film, Documentaire, Televisie, Schrijven, Animatiefilm, Radio) ba Drama (Regie en Spel) ba Muziek (Directie, Instrument/Zang, Jazz/Lichte Muziek, Muziektheorie/Schriftuur, Compositie) ba Industriële Wetenschappen (Elektromechanica, Elektronica-ICT) ba Toegepaste Taalkunde (Nederlands, Deens, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Spaans) Academische masteropleidingen ma Audiovisuele Kunsten (Film, Documentaire, Televisie, Schrijven, Animatiefilm, Radio) ma Drama (Regie en Spel) ma Muziek (Directie, Instrument/Zang, Jazz/Lichte Muziek, Muziektheorie/Schriftuur, Compositie) ma Industriële Wetenschappen (Elektromechanica, Elektronica- ICT) ma Journalistiek (Geschreven Pers, Radio & TV Journalistiek) ma Stedenbouw & Ruimtelijke Planning ma Toerisme ma Tolken (Nederlands, Deens, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Spaans) ma Verpleegkunde & Vroedkunde ma Vertalen Banaba en Specifieke Lerarenopleiding banaba Buitengewoon Onderwijs banaba Zorgmanagement Specifieke Lerarenopleiding Onderwijs 7

8 in onderwijscijfers Algemeen In telde de EhB 4852 studenten. Onder hen 1045 generatiestudenten studenten stroomden in op basis van een diploma ASO, 1539 op basis van een diploma TSO. 261 studenten kwamen uit het BSO. 428 van de studenten waren al eerder ingeschreven aan een hogeschool of universiteit. Op een totaal van opgenomen studiepunten werd voor 6,5% EVK en 0,09% EVC toegekend. De flexibilisering blijft populair: 43,5% volgt een persoonlijk of een individueel traject dat is een lichte daling met 1,5% t.o.v. het vorige academiejaar studenten behaalden in een diploma aan de Erasmushogeschool Brussel. 19 EhB-alumni stroomden door naar een voortgezette opleiding binnen de EhB. Studentenkenmerken van instromende studenten Om de onderwijsverstrekking en de studentenbegeleiding optimaal te kunnen afstemmen op de studenten, wordt jaarlijks een bevraging georganiseerd bij de nieuwe studenten om inzicht te krijgen in de evolutie van het maatschappelijk profiel van de studentenpopulatie aan de Erasmushogeschool. Aan de instroomregistratie waartoe de studenten worden uitgenodigd maar die niet verplicht kan worden opgelegd, namen 1201 studenten deel. In stelden we vast: Ongeveer 10% van de instromende studenten woont zelfstandig. Gemiddeld 18,32 % van de eerstejaars zijn kotstudenten. De verdeling van het hoogst behaalde diploma van de moeder, geciteerd in wetenschappelijk onderzoek als mogelijke variabele gerelateerd aan drop-out, ziet er voor instromende studenten aan de Erasmushogeschool als volgt uit: voor 17,7% is het hoogst behaalde diploma lager of lager secundair onderwijs, 34,29% behaalde een 8 Onderwijs

9 diploma hoger secundair, 45,53% behaalde een diploma in het hoger onderwijs. Wat het hoogst behaalde diploma van de vader betreft, zien we een gelijkaardige verdeling: 20,41% behaalt ten hoogste een diploma lager secundair, 35,31% behaalt een diploma hoger secundair en 39,54% behaalde een diploma in het hoger onderwijs. 85,58% van de instromende studenten heeft de Belgische nationaliteit. Wat betreft de nationaliteit van de grootmoeder langs moeders zijde - volgens onderzoek (Almaci et al) een indicator voor allochtonen - wordt deze respectievelijk gerapporteerd als 78,67% Belgisch. Van alle deelnemende studenten meldt 64,41% enkel Nederlands te spreken thuis. Meer dan één op vier (27,13%) van onze instromende studenten had al in het SO recht op een studiebeurs. Bij hun intrede in het hoger onderwijs verdubbelt dit. De helft van studenten die aan de instroomregistratie deelnam heeft ofwel een studiebeurs HO aangevraagd (31,80%) of is dat van plan (17,77%). Eén op drie (36,67%) van de instromende studenten werkt tijdens het jaar. Binnen deze groep doet 30,18% dat om de studies te betalen en werkt 14,03% meer dan 10u per week. Voor de reistijd van de woning naar de school investeren 46,65% van de instromende studenten tussen een half uur en uur, 17,30% onder hen reist een uur tot 90 minuten en 10% reist meer dan 90 minuten. Een aanzienlijk aantal studenten belandde in de loop van het secundair onderwijs in het zogenaamde watervalsysteem: bij aanvang van de 2 de graad van het secundair onderwijs volgde 61,14% ASO, 27,72% TSO en 5,79% BSO. Op het eind van het secundair onderwijs behaalde 45% een diploma ASO, 39,39% een diploma TSO en 7,19% een diploma BSO. Bijna 1 op 3 (32,54%) van de deelnemende studenten heeft ooit gedubbeld in het secundair onderwijs en aldus studievertraging opgelopen. 36,63% volgde al een andere opleiding na het secundair onderwijs. Binnen die groep betrof het bij 93,29% een opleiding in het hoger onderwijs. 19,67% daarvan behaalde ook het overeenkomstige diploma in een hogeschool (13,91%) of universiteit (5,76%). Onderwijs 9

10 2.3 Studie- en studentenbegeleiding De Erasmushogeschool Brussel hanteert een holistische en emancipatorische visie op de begeleiding van studenten. Aansluitend bij haar onderwijsconcept gaat het uit van een toenemende zin van verantwoordelijkheid van de student. Tegelijkertijd heeft de Erasmushogeschool Brussel een integraal systeem voor de begeleiding van studenten. Hierbij vullen studiebegeleiding, studentenbegeleiding en trajectbegeleiding elkaar zodanig aan dat studenten met een breed scala aan vragen en problematieken binnen de hogeschool terechtkunnen. Vanuit de centrale dienst Onderwijs wordt de coördinatie verzorgd tussen de verschillende pijlers binnen dit systeem. Na een drop-out onderzoek (onder meer via exitgesprekken met afhakers) in het kader van PWO-projecten en een uitgebreide analyse van het instroomprofiel van de eerstejaars (waarin gegevens verkregen via de instroomregistratie gerelateerd werden aan deze uit de gestandaardiseerde leerstijlentest, Lassi) kreeg in de loop van 2007 een globaal plan van aanpak inzake dropout vorm. Dit plan bestaat uit samenhangende projecten die de problematiek van drop-out op een integrale manier trachten te benaderen met projecten die ingrijpen op instroom (netwerking, Talenttraining) enerzijds en doorstroom (inschrijven in februari, SVS, tutoring) anderzijds. Volgende projecten gingen in hun derde projectjaar in: a) Netwerking Wetenschappelijk onderzoek benadrukt het belang van een weloverwogen studiekeuze als een factor om drop-out tegen te gaan. Het project netwerking is gericht op het ondersteunen van de studiekeuzebegeleiding / studiekeuzebegeleiders in het secundair onderwijs (SO) in het wervingsgebied van de EhB (UAB) door de uitbouw van de bestaande netwerking met SO-scholen. Het academiejaar kenmerkt zich door een groeiend aanbod aan activiteiten ontworpen voor SO-studenten om kennis te maken met de opleiding naar keuze en de beroepsfinaliteit. We verwijzen naar de brochure Workshops 10 Onderwijs

11 secundair onderwijs. Er werden 29 workshops ingericht: 18 van het departement Industriële Wetenschappen & Technologie en 11 van het departement Campus Dansaert. In de brochure werd de mogelijkheid tot centrale contactopname met oud-leerlingen opgenomen. We bezorgen scholen ook de instroomcijfers van leerlingen uit die school SO naar onze hogeschool, en info over oud-leerlingen van de school. b) Talenttraining Het project Talenttraining, een opleidings- en begeleidingsconcept, kende in het academiejaar een eerste doorloop op Campus Dansaert in de opleidingen Communicatiemanagement, Office Management, Toerisme- & Recreatiemanagement en Sociaal Werk. In werden nieuwe methodieken zoals veerkrachtgesprekken, appreciative enquiry en het bijhouden van een tijdsbudget aangereikt. Verder werd vanuit Campus Dansaert een kader van aanpak met een strategie en een schema voor begeleiding ontwikkeld. Deze kennis zal hogeschoolbreed gedeeld worden. Op Campus Jette vond de implementatie in de lerarenopleidingen plaats. Talenttraining heeft als doelstelling het kwalificatieniveau van de instromende studenten te verhogen (studievaardigheden, taalvaardigheid) en hen tegelijkertijd de tijd, ruimte en ondersteuning te bieden om zich goed te integreren in de wereld van het hoger onderwijs (academische integratie). Daarnaast krijgt elke student een stagetraject, werkt Onderwijs 11

12 hij aan een portfolio en wordt hij gecoacht. Zo kan de student competenties ontdekken, sterke en zwakke punten aanduiden, interessegebieden afbakenen en keuzes maken (talentactivering). Talenttraining wil nieuwe doelgroepen gelijke kansen geven om aan het hoger onderwijs te participeren. Ongeveer de helft schrijft zich in bij de start van het academiejaar, de andere helft wordt opgevangen in de loop van het academiejaar. Aldus maakt het project in bescheiden mate de ambitie waar om zowel op het vlak van instroom als voor de opvang van drop-out een rol te spelen. De studieresultaten die door de betrokken studenten Talenttraining geboekt werden, zijn overwegend positief. De meerderheid slaagde voor het volledige studiepakket, maar ook diegenen die maar gedeeltelijk slaagden, zetten hun studie verder. Als maatregel om drop-out tegen te gaan bewijst Talenttraining dus duidelijk zijn dienst. Het aantal deelnemende studenten stijgt, van 26 studenten in naar 40 studenten in c) Student-Volg-Systeem (SVS) Om een antwoord te bieden op de uitdagingen van de BaMa-hervorming en de flexibilisering investeerde de EhB in de invoer van een nieuw studentenadministratiesysteem. Om de verschillende vormen van begeleiding en ondersteuning van studenten te integreren en te optimaliseren werd een digitaal Student-Volg-Systeem (SVS) ontwikkeld dat alle studentgebonden informatie op een efficiënte wijze ontsluit. Dit SVS biedt ondersteuning bij systematische feedback en maakt uitvalmonitoring mogelijk. Sinds wordt het systeem hogeschoolbreed gebruikt door elke begeleider voor de registratie van begeleidingsactiviteiten. d) Tutoring Het Tutoringproject doet een beroep op de expertise van excellerende hogerejaarsstudenten om de leerstof die zij met succes verwerkt hebben in kleine studiegroepen te delen met beginnende studenten. Het project biedt een laagdrempelige aanvulling op de vakinhoudelijke studiebegeleiding die docenten aanbieden. Het project ging als pilotproject van start in 3 opleidingen en werd in verder hogeschoolbreed uitgerold. In werd de verankering en de overdracht 12 Onderwijs

13 naar de studentenbegeleiders voorbereid via het ter beschikking stellen van het instrumentarium en werden tips van tutoren zelf ingezameld. Een evaluatie van het project geeft aan dat de meerwaarde zich voor zowel tutoren als tutees vooral situeert op het vlak van sociale integratie, toegenomen motivatie en zelfvertrouwen. Dit zijn allemaal aspecten die een positief effect hebben op de retentie van studenten en in die zin is het project zeker zinvol als maatregel tegen drop-out. Een systematische positieve correlatie met studierendement viel echter ook dit jaar niet meteen waar te nemen en het afstemmen van de uurroosters tussen tutoren en tutees bleef een knelpunt. e) Participatie Om een kwaliteitsvolle invulling van alle bestuursmandaten te realiseren die voor studenten zijn voorbehouden en om een algemene cultuur van betrokkenheid bij de opleiding en de instelling te bekomen, werd een opleidingsonafhankelijk opleidingsonderdeel ontwikkeld dat gericht is op talentontwikkeling in het algemeen en studentenparticipatie in het bijzonder. Met het project Participatiemodule wil de Erasmushogeschool Brussel de inzet en het engagement van studenten stimuleren, ondersteunen en zichtbaar maken. Studenten die een studentenvertegenwoordigersmandaat opnemen, kunnen zich hiervoor inschrijven en 3 credits verwerven. Onderwijs 13

14 2.4 Diversiteit in onderwijs Als hogeschool in Brussel kan en wil de Erasmushogeschool Brussel niet om de multiculturele en meertalige realiteit heen. Uit de instroomregistratie die de EhB sinds 2006 van haar nieuwe studenten afneemt, is af te leiden dat een groot deel van de studentenpopulatie meer- en anderstalig is. Sindsdien zet de Erasmushogeschool Brussel dan ook hoog in op taalprojecten. Het project Academisch/Professioneel Nederlands wordt deels gezamenlijk en deels afzonderlijk uitgevoerd door de departementen Toegepaste Taalkunde en Campus Dansaert, respectievelijk met focus op academisch Nederlands en professioneel Nederlands. Doelstellingen van het project zijn de diversiteit van de instroom in beide departementen in kaart te brengen en taalondersteuning te bieden aan instromende studenten. Om de doelmatigheid van de begeleiding te waarborgen werden intaketests en sociologische vragenlijsten ontwikkeld. Voor de begeleiding van alle studenten wordt eveneens een beroep gedaan op het Huis van het Nederlands. Om gelijke kansen voor alle studenten te waarborgen, voorziet de Algemene Onderwijsregeling in drie bijzondere statuten. Studenten met een functiebeperking, topsportstudenten en studenten die een functie als studentenvertegenwoordiger uitoefenen. Op dit statuut kan beroep worden gedaan om redelijke voorzieningen en faciliteiten aan te vragen. 2.5 EhB + EhB + trekt duidelijk de kaart van (het internationale) Brussel en biedt verschillende postgraduaten aan die in het Engels gevolgd kunnen worden, zoals Strategisch Facility Management, CLASS en Muziek. Hierdoor trekken we een meer internationaal publiek aan. De postgraduaten en bij- en nascholingen op het vlak van gezondheidsopleidingen (postgraduaat Diabetes, postgraduaat Oncologie, ) spelen in op een duidelijke vraag in Brussel naar continue bijscholing voor verpleegsters en gezondheidsmedewerkers. Met een gevarieerd aanbod in het studiegebied onderwijs 14 Onderwijs

15 partner in de Universitaire Associatie Brussel partner in de Universitaire Associatie Brussel Je hebt een deeltijdse of voltijdse job, maar wilt graag starten met een bacheloropleiding Verpleegkunde? De Erasmushogeschool Brussel (EhB) biedt je die mogelijkheid via een mix van contact- en afstandsonderwijs. (postgraduaat Zedenleer, bijscholing Islamitische Godsdienst) en Sociaal Werk (Maatschappelijk Werkers en Interculturaliteit, Hulpverlening bij Autismespectrumstoornissen) ondersteunen we diversiteit. Een actueel overzicht van de postgraduaten en de bij- en nascholingen van de Erasmushogeschool Brussel vindt u op 2.6 Digitale didactiek en afstandsonderwijs In 2009 werden voorbereidingen getroffen om in in de studiedomeinen Industriële Wetenschappen & Technologie, Toegepaste Informatica, Verpleegkunde en Onderwijs te starten met pilotprojecten in afstandsleren voor werkstudenten. Een volledig overzicht van de betrokken opleidingen en studiemodaliteiten is te vinden op de website van de Erasmushogeschool Brussel en in de brochures Werken en Studeren. Eind 2009 werd het basisplatform Dokeos Chamilo 2.0 in gebruik genomen en wordt verder gewerkt aan een volledig geïntegreerde architectuur. Met het oog op gebruiksvriendelijkheid werd in augustus 2009 een centrale authenticatieservice geïnstalleerd. Het aantal Dokeoscursussen blijft stijgen en ook het aantal docenten dat actief met Dokeos werkt, neemt gestaag toe. ICTO was in 2009 een actieve partner in het Europese PAVE-project rond het inschakelen van multimedia in het volwassenenonderwijs. Hieruit vloeide onder meer de opmaak voort van een tweedaagse cursus over de manier waarop instructiefilms voor het onderwijs moeten worden gemaakt. Deze cursus werd toegevoegd aan het bestaande vormingsaanbod van ICTO op het vlak van digitale didactiek. Werken en studeren Wetenschap, Technologie & ICT Toegepaste Informatica Industriële Wetenschappen Je hebt een deeltijdse of voltijdse job, maar wilt je graag bij- of omscholen tot informaticus of industrieel ingenieur? De Erasmushogeschool Brussel (EhB) biedt je de mogelijkheid om je job te combineren met een studie Toegepaste Informatica of Industriële Wetenschappen (bachelor en schakelprogramma) in afstandsonderwijs. Werken en studeren Gezondheid en Maatschappij Bachelor Verpleegkunde Onderwijs 15

16 2.7 Beleidsdoelen onderwijs De beleidsdoelen op onderwijsvlak voor werden opgenomen in de departementale en centrale jaaractieplannen De aandacht in deze jaaractieplannen gaat onder andere naar: Een geoptimaliseerd onderwijsrendement door kostefficiënte onderwijsinrichting. Een verhoogde instroom van nieuwe studentengroepen door programmatie van verkorte trajecten, werktrajecten en afstandsleren. De optimalisatie van geflexibiliseerde curricula door semesterialisering, het uittekenen van doorstroommogelijkheden en de uitbouw van de trajectbegeleiding. De werking van de resonantiecommissies voor het aftoetsen van het curriculum. De bewaking van de horizontale en verticale samenhang in de opleidingsprogramma s en het daarbij aansluitend toetsbeleid. Een verhoogde aandacht voor aspecten van internationalisering. Een verhoogde aandacht voor de verwevenheid van onderwijs en onderzoek. De uitbouw van het aanbod aan postgraduaten, bij- en nascholing en dienstverlening. De ontplooiing van het elektronisch leerplatform Chamilo. Maatregelen ter voorkoming van drop-out. De uitbouw van externe netwerken (secundaire scholen, stageplaatsen, bedrijven, alumni). Een verhoogde aandacht voor de identificatie van relevante stakeholders. De identificatie en ontsluiting van kengetallen en het formuleren van streefcijfers. Een verhoogde aandacht voor de praktijk van benchmarking met het oog op de groei van de kwaliteit van de opleidingen en de groei in maatschappelijke relevantie. 16 Onderwijs

17 2.8 Beleidsdoelen voor de komende academiejaren De beleidsdoelen op onderwijsvlak voor de toekomst werden vastgelegd in geactualiseerde jaaractieplannen voor De hierboven vermelde prioriteiten blijven onverminderd van kracht. Een nood aan een geïntegreerd toetsbeleid, de omzetting van competentiematrices naar het leerresultatenkader van de Vlaamse en Europese kwalificatiestructuur, de inkanteling van de academiserende opleidingen, de toekomst van het kunstonderwijs, de ontwikkelingen binnen HBO5 en de voorbereiding op het nieuwe accreditatiestelsel treden sterker naar de voorgrond. 2.9 Brussel EhB + speelt met haar postgraduaten en nascholingen kort op de bal wat Brussel betreft (zie hoger), maar ook voor de basisopleidingen is de hoofdstad een uitgesproken partner. De urgente nood aan een meer kwalitatieve kinderopvang in Brussel, bijvoorbeeld, vormde voor de collega s van Campus Jette de aanleiding om in de loop van 2010 een nieuwe opleiding voor te bereiden (Pedagogie van het Jonge Kind). In quasi alle opleidingen wordt de Brusselfactor in het opleidingsprogramma van de student meegenomen. Projecten, stages en bachelor/ masterproeven richten zich op specifieke problematieken van de Brusselse context (bv. Hotel- en Toerisme- & Recreatiemanagement en de Brusselse bedrijven, Lerarenopleiding en de lokale scholen, Gezondheidszorg en de Brusselse ziekenhuizen, Stedenbouw en het project Kanaalzone, ). Op die manier worden studenten ook expliciet voorbereid op het uitoefenen van hun beroep in de Brusselse context. Onderwijs 17

18 Meer dan ooit zal de diversiteit in en het internationaal karakter van Brussel toenemen. Dat is trouwens de belangrijkste conclusie van de werkgroep Cities and Migrations die de onderzoeken van de Universitaire Associatie Brussel (UAB) over verstedelijking bundelt. Nergens in België is de kloof tussen de leefwereld van de kinderen en de schoolwereld zo groot als in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De Brusselse realiteit laat zich dus ook steeds sterker voelen binnen onze schoolpoorten. EhB erkent de dwingende noodzaak om samen met haar partners een visie op meertaligheid te ontwikkelen. Het Nederlandstalig onderwijs in Brussel moet anticiperen op de demografische evoluties in de regio. De EhB wil in de toekomst gelijke onderwijskansen en kwaliteitsvol hoger onderwijs bieden. Door de specifieke context blijft in de toekomst een aangepaste financiering voor het Vlaams hoger onderwijs in Brussel meer dan ooit noodzakelijk. 18

19 eureka! toont 48 onderzoekers op Paleizenplein U leest meer hierover op pagina 45

20 3. Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement (SPINK) Binnen de centrale administratie van de EhB werd in juni 2010 een nieuwe dienst opgericht: de dienst Strategische Planning, Integrale Kwaliteitszorg en Databeheer (SPINK). De dienst is verantwoordelijk voor specifieke aspecten van verschillende beleidsdomeinen: Strategische planning: De hogeschoolbrede uitbouw van een strategisch beleidsplanningsproces met jaaractieplannen op centraal en op departementaal niveau. Integrale kwaliteitszorg op instellings- en opleidingsniveau: De uitbouw van integrale kwaliteitszorg op centraal en departementaal niveau. De implementatie van een EFQM-gebaseerd integraal kwaliteitszorgsysteem op centraal, departementaal en opleidingsniveau. Het aanvragen van accreditaties voor de opleidingen. Het coachen en organiseren van de instellingsaudit en de opleidingsbeoordelingen volgens het nieuwe accreditatiestelsel. Datamanagement en informatiebeheer met de focus op: Implementatie van SharePoint. De uitbouw van een datamanagementsysteem gebaseerd op indicatoren en streefcijfers. De implementatie van een degelijke kwaliteitscultuur op instellings- en opleidingsniveau staat hoog op de agenda. De dienst zal instaan voor onder andere de opvolging van het strategisch beleidsplan met haar jaaractieplannen. Ook de toekomstige instellingsaudit en de opleidingsvisitaties worden door hen voorbereid en begeleid. Verder stellen zij de enquêtes samen in verband met interne en externe kwaliteitszorg. De vijfkoppige dienst SPINK zal ook de departementale medewerkers in al deze gebieden coachen. 20 Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement

21 Kwaliteitszorg Het ultieme streefdoel van het kwaliteitsbeleid aan de Erasmushogeschool Brussel is uiteraard het behalen van de accreditatie voor alle opleidingen. Hiervoor zal zij de begeleiding en ondersteuning van de opleidingen bij het proces van visitatie optimaliseren en investeren in de uitbouw en structurele verankering van de interne kwaliteitszorg. In werd het visitatieproces van vier opleidingen succesvol voltooid en bekroond met een vernieuwing van de accreditatie. Voor drie opleidingen loopt de accreditatieaanvraag nog. Hieronder vindt u een overzicht van alle opleidingen die in in een of andere fase van het visitatieproces betrokken waren: Accreditatiebesluiten (allen positief) Academische bachelors en masters in het Drama Academische bachelors en masters in de Audiovisuele Kunsten Lopende accreditatieaanvragen Bachelor Industriële Wetenschappen Academische master Elektronica-ICT Academische master Elektromechanica Openbare rapporten Academische bacheloropleiding Industriële Wetenschappen en academische masteropleidingen Elektronica-ICT en Elektromechanica Academische bachelor- en masteropleiding Drama Academische bachelor- en masteropleiding Audiovisuele Kunsten Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement 21

22 Terugmeldingsrapporten Academische bacheloropleiding Industriële Wetenschappen en de bijhorende masters Elektronica-ICT en Elektromechanica Academische bachelor en master in het Drama Academische bachelor en master in de Audiovisuele Kunsten. Visitatiebezoeken Professionele bacheloropleiding Musical (februari 2010) Professionele bacheloropleiding Toegepaste Informatica (maart 2010) Professionele bacheloropleiding Landschaps- & tuinarchitectuur (mei 2010) Ingediende zelfevaluatierapporten Professionele bacheloropleiding Hotelmanagement (december 2009) Professionele bacheloropleiding Audiovisuele Technieken: Beeld-Geluid-Montage en Audiovisuele Technieken: Assistentie (december 2009) Professionele bacheloropleiding Sociaal Werk en gezamenlijke opleiding Sociaal Werk (bijzondere leerroute) in samenwerking met de Hogeschool- Universiteit Brussel (december 2009) Academische bacheloropleiding Muziek en academische master Muziek (december 2009) Academische bacheloropleiding Toegepaste Taalkunde en academische masters Vertalen, Tolken en Journalistiek (december 2009) 22 Strategische planning, integrale kwaliteitszorg en datamanagement

Campus Dansaert Campus Jette 2011

Campus Dansaert Campus Jette 2011 Campus Dansaert Campus Jette 2011 Talenttraining www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Talenttraining? Ben ik goed voorbereid op het hoger onderwijs? Wat boeit me? Waarin

Nadere informatie

Postgraduaten bij- en nascholingen

Postgraduaten bij- en nascholingen Postgraduaten bij- en nascholingen 2015 Ontwikkel je talent, een leven lang! EhB +, CENTRUM VOOR PERMANENTE VORMING Op zoek naar een postgraduaat of bij- en nascholing van hoge kwaliteit? Dan ben je bij

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs

Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Ontwikkelingen in het hoger onderwijs Liesbeth Hens Departement Onderwijs en Vorming Hoger Onderwijsbeleid liesbeth.hens@ond.vlaanderen.be SLO bachelor na bachelor master na master Professionele bachelor

Nadere informatie

partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2009

partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2009 partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2009 Erasmushogeschool Brussel Voorwoord Ook dit jaar heeft de Erasmushogeschool Brussel aan de overheid haar uitgebreid jaarverslag gepresenteerd.

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Stafmobiliteit gewikt en gewogen

Stafmobiliteit gewikt en gewogen Stafmobiliteit gewikt en gewogen Isabelle De Ridder Vlaamse Onderwijsraad Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) Strategische adviesraad voor het beleidsdomein onderwijs en vorming - Opdracht: o Adviezen op vraag

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14

Studiegebied Gezondheidszorg Studiegebied Onderwijs Campus Nieuwland Nieuwland 198, 1000 Brussel T 02 512 32 59, F 02 512 80 14 14 HOGESCHOOL-UNIVERSITEIT BRUSSEL Stormstraat 2, 1000 Brussel T 02 210 12 11, F 02 217 64 64, E info@hubrussel.be http://www.hubrussel.be 14A Studiegebied Economie en management Campus Stormstraat Stormstraat

Nadere informatie

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde

Werken en studeren. Gezondheidszorg. ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Werken en studeren Gezondheidszorg 2015 ba Verpleegkunde ba Voedings- & Dieetkunde ba Vroedkunde Interesse in de bachelor Verpleegkunde, Voedings- & Dieetkunde of Vroedkunde? Je wil studeren, maar kunt

Nadere informatie

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen

Oktobertelling 2015. Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen Oktobertelling 2015 Bekendmaking studentenaantallen Vlaamse hogescholen www.vlhora.be 1 1. Aantal studenten Professioneel gerichte bachelor 2010 2011 2012 2013 2014 2015 15tov14 Audiovisuele en Beeldende

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs standpunt Vlaamse Hogescholenraad 17 maart 2010 Algemeen De VLHORA is tevreden dat de instellingen, die in eerste instantie verantwoordelijkheid dragen voor

Nadere informatie

Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012

Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012 Studiegelden 2012-2013: raad van bestuur B1565/165/23.04.2012 Uitgangspunten Algemene Onderwijsregeling 2012-2013 1. Alle nieuwe studenten betalen het studiegeld volgens het tarief van een niet- beurstariefstudent.

Nadere informatie

A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren. werken. wegwijzer. K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8

A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren. werken. wegwijzer. K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8 A r t e v e l d e h o g e s c h o o l? verder studeren werken wegwijzer K a t h o l i e k H o g e r O n d e r w i j s G e n t 2 0 0 8 Beste student Nog even en je sleept de welverdiende beloning voor een

Nadere informatie

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS

DE STRUCTUUR VAN HET HOGER ONDERWIJS Het hoger onderwijs in Vlaanderen kent twee soorten onderwijs: het hoger professioneel onderwijs en het academisch onderwijs. Je kan een opleiding volgen aan een hogeschool of aan een universiteit. Bron:

Nadere informatie

Afgestudeerd! Wat nu? 2013

Afgestudeerd! Wat nu? 2013 Afgestudeerd! Wat nu? 2013 www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Afgestudeerd! Wat nu? 2 INHOUDSOPGAVE 1. CENTEN VOOR STUDENTEN... 3 2. ALUMNIWERKING AAN DE EhB... 4 2.1

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL

INSCHRIJVEN AAN DE HOGESCHOOL Je wil je inschrijven aan de Hogeschool en je zoekt informatie op het internet. De teksten zijn gebaseerd op de website van de Hogeschool Antwerpen. Voor de correcte info van dit moment: surf naar www.ha.be.

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP 4 departementen met 24 professionele bacheloropleidingen 2 schools of arts (conservatorium, academie) meer dan 9000 studenten AP: 4 departementen

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans

2014/2015. Koninklijk Conservatorium Antwerpen. specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Academiejaar 2014/2015 Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Koninklijk Conservatorium Antwerpen specifieke lerarenopleiding muziek, drama, dans Wil je na

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX Leerlingen BSO Slaagkansen hoger

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Link met het secundair onderwijs

Link met het secundair onderwijs Link met het secundair onderwijs 1. Instroomprojecten 'Tutoraat' en 'Klimop' De moeizame doorstroom in het secundair onderwijs en de instroom naar het hoger onderwijs van kansarme en allochtone jongeren

Nadere informatie

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012

Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 Studiedag Begeleidingsverpleegkundigen 21 maart 2012 De verschillende groepen die instromen in opleiding bachelor verpleegkunde Kristine Sels Opleidingscoördinator KHKempen, campus Lier KHKempen: situering

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten

BASISONDERWIJS Leerlingen. HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten. A Hoger beroepsonderwijs. B Hogescholen/universiteiten BASISONDERWIJS Leerlingen HOGER ONDERWIJS Studenten en cursisten A Hoger beroepsonderwijs 1 cursisten HBO5 verpleegkunde (1) 3 inschrijvingen in de specifieke lerarenopleiding van het volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Jaarverslag 2008. partner in de Universitaire Associatie Brussel. Jaarverslag 2008

Jaarverslag 2008. partner in de Universitaire Associatie Brussel. Jaarverslag 2008 Jaarverslag 2008 partner in de Universitaire Associatie Brussel Jaarverslag 2008 In Erasmushogeschool Brussel Voorwoord Voor het eerst stelt de Erasmushogeschool Brussel (EhB) u een verkorte versie van

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules

Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules Algemene informatie De directie van het centrum kan je vrijstellingen verlenen van opleidingsonderdelen (modules). Dat betekent dat je bepaalde modules

Nadere informatie

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit definities en criteria die gebruikt worden om de studentenmobiliteit te meten en te registreren 1/6 Situering Het Leuven / Louvain-la-Neuve

Nadere informatie

Workshops 3 de graad TSO/ASO

Workshops 3 de graad TSO/ASO Industriële Wetenschappen 2011-2012 & Technologie Workshops 3 de graad TSO/ASO www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Beste lezer In deze brochure vindt u het educatief

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016 VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2015-2016 ZIN OM VERDER TE STUDEREN? Meer dan 45% van de studenten aan de Arteveldehogeschool studeert succesvol verder. Je hebt heel wat mogelijkheden: Je kan een

Nadere informatie

Toegepaste Taalkunde Academisch Nederlands

Toegepaste Taalkunde Academisch Nederlands Academisch Nederlands Toegepaste Taalkunde (TTK) Dr. Uus (Eugenia) Knops Probleem Toenemende kloof mbt taalvaardigheid (vooral schrijfvaardigheid) Nederlands tussen instroom - uitstroom / markteisen Gebrek

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie ANTWERPEN t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Uw locaal interviewernummer Naam plaats

Nadere informatie

Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules

Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules Aanvraag tot vrijstelling van een of meerdere modules Algemene informatie De directie van het centrum kan je vrijstellingen verlenen van opleidingsonderdelen (modules). Dat betekent dat je bepaalde modules

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2012-2013 Inhoud Doel van de opleiding Situering van de opleiding Onderwijsvormen Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

Tweede en derde graad ASO

Tweede en derde graad ASO Tweede en derde graad ASO Economie Eigenheid: wordt in twee paketten aangeboden: met meer moderne talen of met meer wiskunde het vak economie bestaat uit algemene economie en bedrijfswetenschappen (daar

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt.

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. EEN OPLEIDING KIEZEN Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie en de zoektips

Nadere informatie

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Verkort traject/ Studieomvangvermindering Begeleid afstandsonderwijs Werkstudenten bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs 2015-2016 Arteveldehogeschool

Nadere informatie

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW

JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW JAARACTIEPLAN Sept 2015 Aug 2016 RTC Vlaams-Brabant VZW Periode 1 september 2015-31 augustus 2016 Goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 17/06/2015 1 Inleiding RTC Vlaams-Brabant vzw wil, net als zijn

Nadere informatie

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO*

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO* Page1 Geachte mevrouw, heer Beste collega, Je bent werkzaam in de zorg als verpleegkundige, vroedvrouw, kinesist, ergotherapeut, diëtist, medisch secretaresse, laborant, maatschappelijk werker en je wilt

Nadere informatie

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING

VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Hogeschool PXL / PXL UNIVERSITY COLLEGE VERVOLGOPLEIDING SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING We dagen je uit om jezelf te ontwikkelen tot een leerkracht die grensverleggend, begeesterd en onderbouwd het artistieke

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master drama

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master drama Academiejaar 2014/2015 Academische Bachelor en Master Drama drama Academische Bachelor en Master Drama DRAMA Kiezen voor de opleiding Drama aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is geen alledaagse

Nadere informatie

Voorwoord 2 KHLEUVEN KORT

Voorwoord 2 KHLEUVEN KORT KHLEUVEN KORT Voorwoord Beste lezer, Ondanks krappere budgetten voor meer studenten konden we voor de meeste van onze strategische doelstellingen een behoorlijke vooruitgang boeken. Deze resultaten kwamen

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004. Academiejaar 2004-2005

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004. Academiejaar 2004-2005 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2004 Academiejaar 2004-2005 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak

MEMORANDUM. voor het beleid op politiek en academisch vlak MEMORANDUM voor het beleid op politiek en academisch vlak Academiseren? Laat het ons dadelijk goed doen! VIK-memorandum voor het beleid op politiek en academisch vlak. - 2 - De graad en het diploma van

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 1. Wat is werkplekleren? Codex Secundair Onderwijs: werkplekleren zijn leeractiviteiten die gericht zijn op het verwerven van algemene en/of beroepsgerichte

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Hoger Beroepsonderwijs Hoger Beroepsonderwijs (HBO5): Na secundair onderwijs of via toelatingsexamen 3 jaar overdag of s avonds les volgen Les volgen in een

Nadere informatie

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Ilse Laurijssen & Ignace Glorieux Onderzoeksgroep TOR - Vrije Universiteit Brussel Studiedag SSL: 'Hoger onderwijs: kiezen en winnen? X www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN

Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 38 van 16 oktober 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Studenten zonder

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties

Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties Strategische onderwijsdoelstellingen: realisaties 1.1 De opleidingen hebben een uitgeschreven en gedragen onderwijsvisie. 1.2 De opleidingen beschikken over een dynamisch competentieprofiel dat o.a. aan

Nadere informatie

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs afkortingen ASO Algemeen secundair onderwijs BIS Begeleid Individueel Studeren B.O. Buitengewoon onderwijs BSO Beroepssecundair onderwijs Bu.S.O. Buitengewoon secundair onderwijs BVJ Beroepsvoorbereidend

Nadere informatie

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde?

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? FACULTEIT WETENSCHAPPEN SLO natuurwetenschappen, SLO wiskunde wet.kuleuven.be/studenten/slo Kies ik voor aardrijkskunde,

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

OFFICE MANAGEMENT VERKORTE TRAJECTEN. Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical Management Assistant

OFFICE MANAGEMENT VERKORTE TRAJECTEN. Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical Management Assistant Arteveldehogeschool Opleiding Office Management Campus Kantienberg Voetweg 66 9000 Gent trajectbeheerofm@arteveldehs.be VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Event- en Projectmanagement Management Assistant

Nadere informatie

Verder studeren in het hoger onderwijs

Verder studeren in het hoger onderwijs Verder studeren in het hoger onderwijs (vermelde richtingen: studenten zitten minstens in hun 2 de jaar nieuwe structuur Bachelor) Na EM (Economie - Moderne Talen) Academische Bachelor Communicatiewetenschappen

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO

PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO PROFESSIONELE BACHELOR OPLEIDING FILM-TV-VIDEO ACADEMIEJAAR 2015-2016 samenstelling en redactie Manu Roegiers, Ilona Terkessidis, Lotte Thora en Helena Winderickx verantwoordelijke uitgever Ilona Terkessidis,

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN

bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN bijlage 1 bij agendapunt 4.2/15DB12 HERSTELPLAN OPLEIDING COMMUNICATIEMANAGEMENT HOGESCHOOL WEST-VLAANDEREN Globale achtergrond van waaruit dit herstelplan is ontstaan. De opleiding communicatiemanagement

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT

VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Arteveldehogeschool Opleiding Office Management Campus Kantienberg Voetweg 66 9000 Gent info@officemanagement.be VERKORTE TRAJECTEN OFFICE MANAGEMENT Event- en Projectmanagement Management Assistant Medical

Nadere informatie

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties 30 november Jos Thys Instellingen & Leerlingen Basisonderwijs & Deeltijds Kunstonderwijs Ine Vos CANON Cultuurcel Kunst- en cultuureducatie & beleid Beleidstraject

Nadere informatie

ANTWERPEN. Master in de meer talige communicatie. Faculteit Letteren

ANTWERPEN. Master in de meer talige communicatie. Faculteit Letteren ANTWERPEN Master in de meer talige communicatie Faculteit Letteren Master in de meertalige communicatie In de master in de meertalige communicatie word je voorbereid op een waaier van communicatiefuncties

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

SCHOOLBEVOLKING. Deel 1. Hoofdstuk 5 : Hoger onderwijs. 5.2. Hogescholenonderwijs

SCHOOLBEVOLKING. Deel 1. Hoofdstuk 5 : Hoger onderwijs. 5.2. Hogescholenonderwijs Deel 1 SCHOOLBEVOLKING 1 Hoofdstuk 5 : Hoger onderwijs 5.2. Hogescholenonderwijs OMVORMINGSTABEL VAN OPLEIDINGEN EN OPTIES NAAR PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELORSOPLEIDINGEN Opleidingen en opties per studiegebied

Nadere informatie

Onderzoekbevindingen en Good practices

Onderzoekbevindingen en Good practices Onderzoekbevindingen en Good practices 3e GoLeWe-projectconferentie Hasselt, 9 december 2010 Geert Speltincx Gert Vanthournout Vincent Donche Samenwerking tussen Universiteit Antwerpen (Onderzoeksgroep

Nadere informatie

Beste lezer, In 2009 telde de hogeschool ongeveer 6.000 studenten. 2 KHLeuven kort KHLeuven kort 3

Beste lezer, In 2009 telde de hogeschool ongeveer 6.000 studenten. 2 KHLeuven kort KHLeuven kort 3 KHLeuven kort Voorwoord Wie zijn we? Beste lezer, De KHLeuven blaast dit jaar 15 kaarsjes uit. Heel wat oud-studenten kennen de KHLeuven onder verschillende namen: het Rega-instituut, het Instituut voor

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88 AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. HBO KSO NaPCO NGK OGO OVSG POVPO Se-n-Se TSO VDAB VGO VLIR VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA

VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA VERDER STUDEREN NA JE BACHELORDIPLOMA 2014-2015 Folder-verder studeren_2014.indd 1 10/03/14 12:10 ZIN OM VERDER TE STUDEREN? Meer dan 45% van de studenten aan de Arteveldehogeschool studeert succesvol

Nadere informatie

Hoger onderwijs in Vlaanderen. Informatiebrochure 2012

Hoger onderwijs in Vlaanderen. Informatiebrochure 2012 Hoger onderwijs in Vlaanderen Informatiebrochure 2012 Inhoud Inleiding...2 Soorten instellingen...3 Soorten opleidingen...3 Nieuw vanaf 2013-2014: integratie academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten...5

Nadere informatie

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be - www.pxl.be/facebook INHOUD 1. Organisatie hoger onderwijs 2. Aanbod Hogeschool PXL 3. Leerkrediet

Nadere informatie

SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016

SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016 SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016 KEUZEPAKKET MUZIEK KLASSIEK Opleidingsonderdelen waarmee het keuzepakket kan samengesteld worden, mits toestemming

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN

ANTWOORD. Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 483 van 5 april 2012 van GOEDELE VERMEIREN Hoger onderwijs Werkstudenten Onder

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT Heb je een professioneel bachelordiploma op zak en wil je een academische master behalen? Dat kan! Via een schakelprogramma kun je doorstromen naar een bepaalde master. Het

Nadere informatie

Master in het management en het beleid van de gezondheidszorg

Master in het management en het beleid van de gezondheidszorg Master in het management en het beleid van de gezondheidszorg Afstudeerrichtingen: gezondheidszorgbeleid ziekenhuismanagement Faculteit Geneeskunde De zorgverlening is uitgegroeid tot een van de belangrijkste

Nadere informatie

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs. Studieomvangvermindering Werkstudenten Voor een diploma bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs

Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs. Studieomvangvermindering Werkstudenten Voor een diploma bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Studieomvangvermindering Werkstudenten Voor een diploma bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs 2014-2015 Arteveldehogeschool Bachelor in het onderwijs:

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie