Maart 2009 jaargang 20. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maart 2009 jaargang 20. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE"

Transcriptie

1 Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE 2 Maart 2009 jaargang 20 Systeem verbetert de samenwerking Strak trekken en repareren Achter het stuur Organische vormen ontwerpen BIM ook onder het oppervlak

2 HP raadt Windows Vista Business aan. Pixelicious. Alle nieuwe ATI FireGL TM Complete Image Production - Taylor James 3D Powerbundle - ATI FireGL TM & HP Workstation ATI FireGL V5600 & V7700 Grafische Kaarten en de HP xw4600 Workstations staan garant voor een perfecte combinatie van snelheid en stabiliteit. Voorheen was een dergelijke grafische performance alleen beschikbaar in een hoger prijssegment; nu is deze toegankelijk voor elk budget. De prijs-prestatie verhouding zal u overtuigen, of u nu werkzaam bent in Design of Engineering. Meer informatie over deze actie bundels (BKK508ET6 & BKK508ET7) kunt u vinden op: Productinformatie: Bestelinformatie : (09:00 17:00uur) Legitieme Windows Vista Business met downgrade naar Legitieme Windows XP Professional installatie naar keuze Intel Core 2 Quad Q9550 (2,83 GHz, 12 MB L2 Cache, 1333MHz FSB) Intel X38 Express Chipsatz 4GB DDR GB SATA-vaste schijf (3 GB/s; NCQ; 7200 RPM) 16x DVD +/- RW SATA SuperMulti Brander HP ProtectTools Security Software 80+ Efficiënte voeding HP 16-in-1 Media Card Reader 3 Jaar On-Site garantie Actie bundel 1 > Bestelnummer BKK508ET6 Bovenstaande HP xw4600 Workstation + ATI FireGL V5600 met 512 MB Videogeheugen Bundelprijs 1.239,- ex. BTW 2009 Hewlett-Packard Development Company, LP. Alle rechten voorbehouden. Advanced Micro Devices, Inc. AMD, het AMD Arrow-Logo, ATI, het ATI-Logo en ATI FireGL zijn merken van Advanced Micro Devices. Tussentijdse prijswijzigingen voorbehouden. Actie bundel 2 > Bestelnummer BKK508ET7 Bovenstaande HP xw4600 Workstation + ATI FireGL V7700 met 512 MB Videogeheugen Bundelprijs 1.563,- ex. BTW

3 Colofon CAD-Magazine is een vaktijdschrift voor (po tentiële) gebruikers van CAD, CAM, CAE, Mapping en Visua li sa tiesystemen en informeert over de ontwikkelingen en toepassings gebieden, alsmede over software- en hardware-produc ten, leveranciers en gebruikers. CAD-Magazine verschijnt 8x per jaar in Nederland en België. Directie/uitgever: Dhr. R. Groothuis Redactie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Hoofdredacteur: Redacteuren: drs. J.F.O. van Haaften drs. E. van Rees R. Sman Aan deze uitgave werkten mee: Jordy Brouwers Marcel de Klein Jaap Dubbelaar Lambert-Jan Koops Jean-Pierre van Gastel Renso Kuster Gerard IJzermans Robert Marschallinger Kurt IJzermans Remco Takken Lisa Kamphuis Fritz Zobl Advertentie-exploitatie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Dhr. W. Westerhof Abonnementenservice: Tel.: (0527) Fax: (0527) Mw. L. Pels Ontwerp: Sander van der Kolk CMedia Productions, Emmeloord Druk: Drukkerij Giethoorn ten Brink, Meppel Uitgever: CMedia Productions B.V. Noordzijde 2b, 8302 GL Emmeloord Postbus 231, 8300 AE Emmeloord Abonnementen: Uitgebreide informatie over een abonnement op CAD-Magazine vindt u in de rubriek Lezersservice. Duurzaamheid Er wordt de laatste tijd veel gesproken over duurzaamheid. Zo zette vorig jaar The CAD Society, de Amerikaanse vereniging van CAD-gebruikers, Carl Bass, de CEO van Autodesk, in de bloemetjes omwille van zijn inspanningen voor duurzaam ontwerpen. Verder heeft Autodesk vorig jaar de Sustainable Materials assistant vrijgegeven voor Inventor. Deze tool helpt ontwerpers om de impact van hun ontwerpen op het milieu te begrijpen en te optimaliseren. Ontwerpers krijgen de mogelijkheid geboden om verantwoorde materiaalkeuzes te maken en de ecologische impact van hun product te minimaliseren zonder dat ze inboeten op productie- en prestatievereisten. De materiaalkeuze die vroeg in het ontwerpproces gemaakt wordt, heeft effect op de werkvloer, op consumenten en uiteindelijk ook op de afvalverwerking. De software kan een soort van duurzaamheids - rapport samenstellen. Ook SolidWorks liet tijdens de SolidWorks World conferentie in februari zien met duurzaamheid aan de weg te timmeren. Om de gebruiker aan een antwoord te helpen op de vraag hoe duurzaam zijn ontwerp is, introduceert SolidWorks software die gedetailleerd en in real-time het milieueffect van onderdelen en samenstellingen kan berekenen en de invloed van ontwerpbeslissingen. Tijdens SolidWorks World is een vroege versie van de software gedemonstreerd. Ontwerpers bepalen veel van de effecten op het milieu die producten hebben en veel producten worden in grote aantallen gemaakt, waardoor een klein verschil duizenden keren of meer vermenigvuldigd wordt. Kies je een materiaal of onderdeel dat van de andere kant van de aardbol moet komen, dan is bijvoorbeeld de CO2-emissie vele malen groter dan wanneer het geen verre reis hoeft te maken. De software met de voorlopige naam Sage', geeft de ontwerper waardevolle informatie op basis waarvan deze goede beslissingen kan maken die het effect op het milieu kunnen verminderen. De software geeft informatie over bijvoorbeeld de CO2-emissie, waterver - vuiling en verbruikte energie tijdens productie. Het zal vast niet lang duren voor dit voorbeeld gevolgd wordt door de rest van de producenten en ontwikkelaars van CAD-software. Ook in de bouw zal zeker een boel winst te behalen zijn. En mocht u ooit uw CAD-Magazines kwijt willen, dan graag bij het oud papier. Zoekt u toch nog informatie uit een eerder verschenen nummer: kijk dan in het digitale archief op onze eigen website. CAD-Magazine op Internet: ISSN Niets uit deze uitgave mag geheel of gedeeltelijk worden overgenomen en vermenig vuldigd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Job van Haaften Hoofdredacteur CAD-Magazine Copyright 2009 CMedia Productions B.V. 3

4 Civil 3D User Group van start Het begon allemaal tijdens de Autodesk University in Las Vegas, eind De eerste informele contacten werden gelegd tussen een aantal Civil 3D-gebruikers van verschillende bedrijven. Tussen de sessies door, maar meer nog in de avonduren, werd druk gediscussieerd over verschillende Civil 3D-projecten, de mogelijkheden en onmogelijkheden van het programma en de potentie die de software heeft. Bouw & Civiel, Pagina 52. Naadloze planning en constructie 6 Flexibele opstelling 20 BIM ook onder het oppervlak 26 PowerCivil nu ook voor Nederland 36 Alle software kan communiceren 42 Déja vu, column 43 Civil 3D User Group 52 BIM overal toegankelijk voor iedereen 76 Finnen blikken vooruit Versie 15 van Vertex is uit en om die toe te lichten was er een demonstratiemiddag in Houten op 29 januari, georganiseerd door Cad Serviceburo. Daar waren ook de Finse productmanagers van het moederbedrijf: Jukka Haho voor Building Applications en Erkki Laitinen voor Mechanical Engi - neering Applications. Platform, Pagina 40. Vervolg en verdieping 11 Ecover krijgt milieuvriendelijk hervulsysteem 12 Voor elk wat wils 18 Doe maar een bod, column 21 Finnen blikken vooruit 40 Systeem verbetert de samenwerking 48 Vroeger was zo slecht nog niet, column 53 Ontoereikend, column 59 Organische vormen ontwerpen 60 Blokken op het toolpallet 70 Panasonic Toughbooks, de zevende generatie In februari 2009 introduceerde Panasonic nieuwe versies van hun CF-19, CF-30 (Mark 3) en CF- 52Toughbooks. Dit zijn extra stevige ( ruggedized ) notebooks voor buitengebruik. De concurrentie is nog enkele passen verwijderd, maar de uitvinder van het Toughbook wil niet al te veel veranderen aan het bekende concept. Hardware, Pagina 56.

5 Elke dag opnieuw aan het begin Solid Works World 2009, een bijeenkomst voor de gebruikers, de leveranciers en medewerkers van Solid Works, waar ze ervaringen uitwisselen en hun wensen kenbaar kunnen maken. Deze elfde keer gehouden in Orlando, Florida van 9 tot en met 11 februari. Mechanical & Design, Pagina 22. BIRA maakt instrumenten voor ruimteonderzoek 8 Elke dag opnieuw aan het begin 22 Hightech kenniscentrum vertrouwt op Productstream 38 Strak trekken en repareren 44 Eenvoudiger tekeningen bekijken 51 Comsol is als een Zwitsers zakmes 54 Add-ins naadloos verwerkt in SolidWorks 63 Achter het stuur 68 Wat zijn de verschillen? Sinds vorig jaar oktober was ik al in het bezit van de nieuwste versie van 3ds Max genaamd 3ds Max (Design) 2010 als een van de bèta-testers in Nederland. Uit eindelijk heeft Autodesk het officieel aangekondigd dat er nieuwe versies uitkomen van 3ds Max en mag er officieel over gepubliceerd worden. 3ds Max (Design 2010) of eigenlijk versie 12 bevat verschrikkelijk veel nieuwe mogelijkheden. Visualisatie, Pagina 20. Nog eens wat anders dan fotorealistisch 34 Wat zijn de verschillen? 74 Voorplaat De vestiging van BrainCenter in Noord-Nederland te Drachten is gespecialiseerd in het engineeren van apparatuur ten behoeve van ECMbewerkingen. Toen 3D voor iedereen bereikbaar werd, heeft het gekozen voor Autodesk Inventor. Zoals Altijd Zie Pagina 38 Trainingswijzer 16 CAD-Courant 29 Kort Nieuws 10, 31 Agenda 32 Lezersservice 78 Volgende keer 78

6 BOUW & CIVIEL Efficiënte energieproductie Naadloze planning en constructie Door de redactie STB Advies- en ingenieursbureau gebruikt Allplan BIM 2008 voor de planning en de constructie van de Europark Verbrandings installatie (EVI) in het Nederlands-Duitse grensgebied bij Coevorden. De EVI verwerkt afval, wekt daar elektriciteit uit op en de vrijgekomen warmte wordt ook gebruikt. De afvalverwerkingsinstallatie kan voor meer dan honderdduizend huishoudens stroom voorzien. De afvalverwerkingsinstallatie bestaat uit twee verbrandingsovens. Na een constructieperiode van twee jaar is de Europark Verbran dings - installatie bij Coevorden nu in bedrijf. Het bedrijf gebruikt afval voor de productie van elektriciteit en warmte. De energie die vrijkomt bij het verbranden van het afval wordt in het elektrische net ingezet zodat, bedrijven en huishoudens dit weer kunnen gebruiken, zo is de cirkel weer rond. Ook de warmte die vrijkomt bij het verbranden kan gebruikt worden. Grensoverschrijdend Er is veel vraag naar afvalverwerking met de modernste technieken omdat het een goede alternatieve energiebron is. Niet alleen wordt restafval verwerkt, ook wordt er waardevolle energie door het gebruik van geavanceerde processen waarmee milieuvervuiling tot een minimum wordt beperkt. Met een investering van 180 miljoen euro s hebben EVI Abfallverwertung BV & CO KG en EVI Nederland VOF samengewerkt bij de bouw van de installatie, die bestaat uit twee verbrandingsovens op het industrieterrein Europark Coevorden-Emlichem dat zich uitstrekt over beide zijden van de Duits-Nederlandse grens. Deze locatie is geselecteerd vooral omdat het terrein goed toegankelijk is vanaf de weg, het spoor en over het water, zowel vanuit Duitsland als vanuit Nederland. De EVI is operationeel vanaf eind april De capaciteit is ton afval per jaar. De turbines van de installatie zijn vanaf juli in bedrijf. De stoom die ontstaat bij het verbrandingsproces bij 850 graden Celsius wordt naar de turbines geleid, die dit op hun beurt omzetten naar elektrische energie en het Nederlandse elektriciteitsnet voeden. Bouwen met vooruitziende blik Voor de planning van dit grote Duits- Nederlandse project werd, door de twee eigenaren/investeerders, het ingenieursadviesbureau STB Döhren Sa - bot ke Triebold & Partner ingeschakeld. Een bureau met uitvoerige kennis van de implementatie van complexe concepten in industriële bouw en civiele techniek. Het bureau is in 1948 in Bremen opgericht en heeft nu veertig medewerkers, het is gespecialiseerd in innovatieve concepten die zowel veilig als economisch verantwoord zijn. In februari 2006 is STB begonnen met het ontwerp van de buitenkant en wapening voor het betonnen deel van de afvalinstallatie. Tussen de start van de planning en de start van de constructie zat slechts een maand, beide processen liepen dus in elkaar over. Vertelt Maike Timm een civiel ingenieur en projectmanager voor de afvalverwerkingsinstallatie. Omdat het ontwerp niet compleet was bij de start van de constructiefase, werd het fundament voor het EVI-project gelegd zonder dat in detail bekend was hoe de installatie eruit ging zien en zich zou ontwikkelen tijdens de constructiefase. Dat betekende dat we met vooruitziende blik moesten bouwen, en klaar moesten staan om met allerlei onverwachte problemen om te gaan en die op te lossen. STB kon met deze hoge eisen omgaan door de coördinatie te optimaliseren tussen de verschillende ontwerpers en planners, en daarnaast het gebruik van 3D planning software: Allplan BIM 2008 Engineering. Visuele checks Volgens Maike Timm: Onze belangrijkste reden om met Allplan Engineering te werken was dat bekisting en wapening in één centraal model zichtbaar gemaakt konden worden. 3D 6

7 STB kon met deze hoge eisen omgaan door de coördinatie te optimaliseren en het gebruik van 3D planning software: Allplan BIM 2008 Engineering. Tussen de start van de planning en de start van de constructie zat slechts een maand, beide processen liepen dus in elkaar over. was zondermeer een recept voor succes en foutloos ontworpen constructies in dit complexe project. Tijdens het ontwerp- en bouwproces hadden we zowel 2D- als 3D-representaties nodig, we hadden dus een programma nodig die beide aanpakken kon bolwerken. Toen STB het ontwerp van de architect in 2D kreeg, konden de data probleemloos worden omgezet in Nemetschek s planning software, die de basis werd voor de ontwikkeling van het 3D-model. Dat maakt het mogelijk op elk gewenst moment te schakelen tussen het oorspronkelijke ontwerp, het ontwerp van de mantel, de wapeningsontwerpen en diverse tekeningen en ontwerpen met één druk op de knop. Onafhankelijk van of de ontwerper met intelligente componenten had gewerkt of simpele lijnen, het ontwerp werd altijd juist weergegeven. Een ander voordeel voor Maike Timm was dat de planning steeds up-to-date was en gecontroleerd werd door het bouwmodel: Het eenmaal invoeren van planningdata in het programma was voldoende om het in alle secties van het model door te voeren. Alles werd automatisch aangepast in alle aanzichten en lijsten, en daarmee konden bronnen voor fouten worden voorkomen. Ook kon de doorvoertijd sterk verkort worden, vergeleken met het conventionele ontwerpen in 2D. Gelijktijdig bezig zijn Eén aspect van het planningproces bleek erg veeleisend, dat was de planning van de bekisting en wapening in relatie met de betonnen componenten die ter plekke gemaakt moesten worden en opgericht met een hoogte van 45 meter, gebruikmakend van een techniek waarbij delen van een samenstelling langs elkaar glijden. Deze ontwerpuitdaging vroeg om intensieve samenwerking en een uitgebreide coördinatie tussen ontwerpers en planners. Om het beheer van alle ontwerpen centraal te houden, gebruikte STB de Workgroup Manager die snel toegang biedt tot data van het project vanaf elk werkstation. Hierdoor konden de data bewerkt worden op een werkstation en meer computers geïntegreerd worden als er meer geheugen of processors nodig waren. Het werkgroepprincipe verzekerde zo een consistente dataopslag en vormde de basis voor gladjes verlopend en parallel teamwerk. Maike Timms somt de situatie op: De optie om gelijktijdig bezig te zijn met verschillende stappen in het project en het volledige overzicht van alle data in het model, maakt een naadloze werkstroom mogelijk. Met Allplan Engi - neering hadden we vanaf het begin een transparant planning systeem dat ons ook steunde tijdens de complexe wapeningstaken. De positieve ervaringen bij het EVI-project, hebben ons ervan overtuigd Nemetschek Allplan 3D planning software ook te gebruiken voor toekomstige projecten. 7

8 MECHANICAL & DESIGN Met CoCreate de ruimte in BIRA maakt meetinstrumenten voor ruimteonderzoek Door Job van Haaften Ontwerper Jeroen Maes van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) vertelt geestdriftig over zijn projecten en over CoCreate Modeling. Hij werkt de mechanische onderdelen uit voor wetenschappers die metingen willen uitvoeren in de atmosfeer, zowel rond de aarde, als rond andere planeten. Zo leren we meer kennen over fenomenen als zonnewinden, ruimteplasma, het gat in de ozonlaag en de opwarming van de aarde. Jeroen Maes vertelt: Als meetinstrumenten op satellieten gebruikt worden, zijn er bijzonder strenge eisen. Er moet bijzonder licht materiaal gebruikt worden en de constructie moet bestand zijn tegen hevige vibraties. Denk maar aan de lancering van een raket. Bovendien kost het allemaal (raket, satelliet en lancering) heel veel geld, zodat we ons geen fouten kunnen veroorloven. De belangrijkste klant van BIRA voor de ruimtevaartinstrumenten is de Euro pe - se Ruimtevaartorganisatie ESA. De keuze van BIRA voor het ontwerpen en ontwikkelen viel op CoCreate. Maes: Wij hebben voor CoCreate OneSpace Designer gekozen omdat wij in onze branche aan prototyping doen en hierdoor dikwijls from scratch onze ontwerpen moeten opbouwen en/of verfijnen. Snelle aanpassingen of radicale ontwerpwijzigingen vragen een flexibel designpakket zonder gebonden te zijn aan een eerdere ontwerpstrategie. Het feit dat One - Space Modeling niet parametrisch werkt, is daarin een groot voordeel. De zon volgen Maes: Momenteel testen we een Suntracker, een instrument op aarde die de zon van zonsopgang tot zonsondergang volgt en het zonlicht naar een sterke FTIR-spectrometer stuurt. Met deze spectrometer worden de bestanddelen in de troposfeer en de stratosfeer opgemeten en vergeleken met de data gemeten door satellieten. Deze metingen kaderen vooral in het onderzoek naar de opwarming van de aarde. Door de gegevens op verschillende plaatsen op aarde te verzamelen, krijgen de wetenschappers een schat aan informatie. Het voordeel van deze meetstations op aarde is dat ze met een heel grote resolutie de atmosfeer kunnen analyseren. Dit in tegenstelling tot satellieten die minder nauwkeurig zijn, maar die dan weer wel het ganse aardoppervlak kunnen omspannen. Beide systemen vullen elkaar als het ware aan. Bij ons in Ukkel wordt zo n FTIR-meetstation opgesteld en worden de metingen in België uitgevoerd. Be langrijker zijn de meetcampagnes die uitgevoerd worden op La Réunion in de Indische Oceaan. Het meetnetwerk op het zuidelijke halfrond is matig uitgebouwd en om de opwarming van de aarde over het hele aardoppervlak goed te begrijpen, zijn zulke meetcampagnes dan ook erg belangrijk. Het is onze bedoeling een volledig geautomatiseerd meetstation continue te laten functioneren in een nieuw gebouwd observatorium op de Maidoberg in La Réunion. Ontworpen met CoCreate BIRA is bijzonder trots op SOIR, een infraroodspectrometer met hoge resolutie voor interplanetair gebruik. Met een infraroodspectrometer worden chemische bindingen vastgesteld, ofwel welke moleculen en bindingen er in de atmosfeer zitten. Maes: Er was al een 8

9 Jeroen Maes met zijn nieuwe collega Sabrina Bonnewijn, zijn de mechanische ontwerpers-ingenieurs bij Engineering van BIRA. instrument rond Mars dat met het 2Dpakket van ME10 ontworpen werd. Dat werd verder verfijnd met CoCreate Modeling voor een missie naar Venus. De hoge resolutie is het tienvoudige van wat andere landen kunnen bereiken op instrumenten van vergelijkbare omvang. Het instrument ontworpen met het 2Dpakket ME10 heet SPICAM en werd in 2003 gelanceerd aan boord van de ESA-sonde Mars Express en heeft sinds begin 2004 gegevens over de atmosfeer van Mars naar de aarde doorgestuurd. Door het succes van deze sonde besloot de ESA een gelijkaardige satelliet (Venus Express) naar Venus te sturen met aangepaste instrumenten. De bijdrage van het BIRA voor deze missie werd fors uitgebreid door de toevoeging van het krachtige SOIR aan het instrument SPICAM. Dit 2-in-1 instrument heet SPICAV. In het SOIR-instrument werden enkele revolutionaire technologieën geïncorporeerd waardoor er een bijzonder flexibel en voor zijn grootte krachtig instrument ontstond. Er bestaan krachtigere instrumenten, maar dat zijn zware kolossen die enkel aan boord van heel zware satellieten in een baan rond de aarde gebracht kunnen worden en niet geschikt zijn voor interplanetaire reizen. Met de 3D-Modeling werden de optica, de elektronica, de detector en de overige kernonderdelen samengevoegd in een specifiek ontworpen mechanische structuur die het mogelijk maakt te functioneren en te overleven in de ruimte. Het 3D modeling-pakket heeft er vooral toe bijgedragen dat het instrument in een recordtijd ontworpen is. Met de SOIR hopen we ook bij te dragen aan het meten of er leven is of was op Mars. Het BIRA probeert heel hard om SOIR op één van de komende missies van ESA of NASA naar Mars te plaatsten, omdat SOIR in staat is door zijn hoge resolutie methaan in de atmosfeer van Mars te detecteren en in kaart te brengen. De ontdekking van methaan in de atmosfeer van Mars in 2003 bewijst dat Mars ofwel geologisch ofwel biologisch leeft. Verder onderzoek moet uitmaken welke van de twee (of beide) de oorzaak is van deze aanwezigheid in de atmosfeer van Mars. SOIR kan hierin een belangrijke bijdrage leveren. Veiliger naar de maan reizen Een ander project is EPT (Energetic Particle Telescope). Het zeer kleine en flexibele meetinstrument moet aan boord gaan bij heel veel satellieten. Maes: Hiermee wordt in het ruimteplasma de straling rond de aarde gemeten. Doordat deze satellieten in verschillende zones vliegen, kan er op termijn zo een kaart gemaakt worden van de stralingsgordels rond de aarde. De Amerikanen zijn van plan om opnieuw naar de maan te gaan. Bij de eerste Het BIRA maakt onder meer ruimtevaartinstrumenten voor de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. keer hebben de astronauten een grote dosis straling gekregen. Met de resultaten van het onderzoek gaan ze op zoek naar plaatsen met de minste straling. Prototypes Jeroen Maes is heel tevreden over zijn 3D-pakket: Wij maken echt prototypes, totaal nieuwe instrumenten, dus niet op basis van voorgangers waarbij alleen wat parameters worden gewijzigd. Ieder stuk is uniek. Zeventig procent van mijn tijd ben ik aan de slag met het pakket en ik heb er nog geen seconde spijt van gehad, de opleiding bij SAVACO was ook bijzonder aangenaam. We blijven vooruitgang boeken, vorig jaar is er nog een tweede ontwerper bijgekomen en via SAT kunnen we de 3D-ontwerpen nu ook bezorgen aan het CAM-pakket. Het ruimte-experiment EPT (Energetic Particle Telescoop) zoals ze ontworpen is op het CAD-programma met het mechanische prototype op de voorgrond. Aëronomie De aëronomie bestudeert de hogere lagen van de aardse atmosfeer. Het gebied dat raakt aan het aardoppervlak en waarin de weerkundige verschijnselen zich afspelen is de troposfeer die onmiddellijk gevolgd wordt door de stratosfeer. Het onderzoeksgebied van de aëronomie strekt zich verder uit tot aan de interplanetaire ruimte over afstanden van honderdduizenden kilometers. Hier bestaat er, in de strikte zin van het woord, geen atmosfeer meer, maar toch laat de magnetische invloed van onze planeet zich er nog gelden. Alleen nog maar het opsommen van de hierna volgende onderzoeksgebieden bewijst reeds het belang van de kennis en het begrijpen van alle waargenomen verschijnselen in de hoge atmosfeer en in de aardse omgeving: ozongat, broeikaseffect, aërosols van vulkanische oorsprong, voortplanting van radiogolven in de ionosfeer, magnetische stormen die de telecommunicatie kunnen verstoren, stralingsgordels die een gevaar kunnen betekenen voor de astronauten en de elektronica aan boord van ruimtevoertuigen en bijvoorbeeld omloopafwijkingen en het vallen van kunstmatige satellieten door atmosferische wrijvingsweerstand. 9

10 Arkey Interieur versie 6 ProductPoint van Microsoft en PTC geplaatste producten. Deze lijst wordt fraai weergegeven door middel van 3D-illustraties en versnelt het herhalen van plaatsingen. Begin dit jaar is versie 6 van Arkey Interieur verschenen. Arkey Interieur is een 2D en 3D softwaresysteem voor project- en winkelinrichters, interieurbouwers en interieurarchitecten dat is gebaseerd op het CAD-systeem Arkey. De nieuwe versie bevat een verder ontwikkelde componentselector met onder meer een zoekfunctie en een parkeerfunctie. Met deze laatstgenoemde functie is het mogelijk een gedeelte van de selector aan de zijkant van het Arkey-scherm te parkeren, waardoor de producten nog sneller kunnen worden geselecteerd en geplaatst. Verder ontstaat er tijdens het werken automatisch een lijst met recent Voor tekenaars wordt het uitwerken van bouwdetails nu nog gemakkelijker. Op de nieuwe website Bouwcad-online zijn meer dan drieduizend bouwdetails te raadplegen. De online CAD-bibliotheek maakt het mogelijk om met een unieke zoekstructuur binnen drie klikken het gewenste detail op het scherm te toveren. De website, die een initiatief is van Archidat Bouwkosten, is tijdens de Bouwbeurs officieel geïntroduceerd. Bouwcad-online beschikt over de Productbibliotheken Voor het inrichten biedt Arkey Inte rieur zeer complete 2D/ 3D-productbibliotheken van bekende fabrikanten met duizenden producten. In versie 6 is een groot aantal productbibliotheken geüpdatet (o.a. Concept-s, Febrü, Gispen, Renz en Vepa) en zijn er nieuwe productbibliotheken toegevoegd, zoals Amerland, Schaffenburg, Vervoort en Zevenbergen. Naast deze bibliotheken biedt Arkey Interieur een compacte bouwbibliotheek met selector om snel muren, ramen, deuren, en meer te plaatsen. Bovendien bevat Arkey Interieur een accessoirebibliotheek met een groot aantal accessoires zoals planten, lampen, een keuken, en bijvoorbeeld bureauaccessoires. Ruim bouwdetails met Bouwcad-online bibliotheken Woningbouw, Woongebouwen, Utiliteitsbouw, Verbouw en Renovatie. Daarin wordt een handige onderverdeling gemaakt naar de verschillende bouwmethodes zoals gietbouw, prefab, stapelbouw, houtskeletbouw en staalbouw. De bouwdetails zijn na gratis aanmelding eenvoudig te raadplegen. Met een abonnement is het ook mogelijk om de bouwdetails in alle gangbare CAD-formaten te downloaden en af te drukken. Met de bouwdetails van Bouwcad-online kan een tekenaar efficiënter werken. Directeur Max de Jong van Archidat Bouwkosten: De online bouwdetails zijn dé oplossing om kostenbesparend te kunnen werken. Altijd een compleet overzicht van bouwdetails overal met een internetverbinding beschikbaar. Volgens De Jong is dat nog maar het begin en is in de nabije toekomst ook een koppeling te verwachten met bouwkosten. WindChill ProductPoint is het resultaat van een samenwerking tussen PTC en Microsoft, het is een op SharePoint gebaseerde PDM-oplossing. ProductPoint is een krachtige software voor het beheren, bekijken en gecontroleerd delen van CAD-data. Microsoft s SharePoint is hard op weg de standaard te worden op het gebied van Document Management en het aansturen van processen door workflows. Veel bedrijven gebruiken SharePoint inmiddels al voor het beheren en delen van hun documenten. Het inzetten van SharePoint voor het beheren van CADdata met allerlei onderlinge complexe relaties, blijkt tot op heden echter niet goed mogelijk. ProductPoint is een krachtige oplossing voor het beheren, bekijken en gecontroleerd delen van CAD-data. Enkele mogelijkheden die beschikbaar zijn in ProductPoint zijn: Product Data Mana - gement (PDM). Locken en unlocken van files, zodat meerdere mensen gelijktijdig kunnen werken aan hetzelfde project of product. Versiebeheer waardoor altijd de juiste en laatste versie te vinden is maar oudere versies altijd te bekijken zijn. Een centrale kluis waardoor bestanden maar één keer opgeslagen worden. Beheren en delen van CAD-data binnen SharePoint, waarbij ProductPoint in staat is de complexe structuren van Pro/Engineer en andere CAD-applicaties te beheren. Visua - lisatie met 3D-thumbnails en de mogelijkheid om op eenvoudige wijze de modellen te bekijken en daar opmerkingen bij te plaatsen, buiten de oorspronkelijke CAD-applicatie om. Visuele weergave van de altijd bij CAD-data aanwezige onderlinge relaties (bijvoorbeeld family tables). 10

11 TEC/CADCollege 25 jaar Vervolg en verdieping Door Lisa Kamphuis PLATFORM Het TEC/CADCollege is na 25 jaar een begrip in de Nederlandse CAD-wereld. Het werk van docent R. Boeklagen en zijn team is voor het derde achtereenvolgende jaar bekroond met de titel Beste Autodesk Training Center van Nederland. Genoeg redenen om eens een kijkje achter de schermen te nemen bij dit succesvolle CAD-opleidingscentrum. Het pand van het TEC ziet er modern en sfeervol uit. In 1984 was dat wel andere koek. De oprichters Ronald Boeklagen en Leonie Bergsma begonnen hun bedrijf in een oude fabriek die ingericht was als verzamelpand voor kleine bedrijfjes. Studiemateriaal In eerste instantie begon TEC met het adviseren van bedrijven bij de invoering van CAD-systemen. Ronald Boeklagen: Een CAD-systeem toen bestond uit hard- en software van meer dan een ton en was toch minder krachtig dan het eenvoudigste CAD-programma van nu. TEC heeft toentertijd veel bedrijven begeleid met de overstap. Een nieuw aspect van de CAD-systemen waar TEC tegenaan liep, was de begeleiding van de gebruiker. Een hard- en softwarepakket invoeren was niet voldoende voor een succesvol gebruik van het CAD-systeem; de tekenaar had er ook behoefte aan ondersteund te worden. TEC heeft dit opgepakt met het ontwikkelen van gebruikersvriendelijk studiemateriaal. Inmiddels heeft Boeklagen al meer dan 50 AutoCAD- en Inventor-studieboeken uitgebracht. Naast het studiemateriaal biedt TEC ook trainingen aan, waarmee het bedrijf al meerdere jaren in de prijzen is gevallen. Toen TEC begon met de trainingen, volstond een cursus ter kennismaking met het systeem. Nu bieden CADsystemen veel meer mogelijkheden en de cursussen worden daarop aangepast. Ronald Boeklagen: een CAD-ontwerp moet parametrisch zijn, zodat deze snel gewijzigd kan worden. Het ontwerp moet zijn doorgerekend op sterkte-, kosten- of milieuaspecten, daarom hebben we het cursusmateriaal uitgebreid. Nog eens 25 jaar: We zullen zien. Vervolg en verdieping Een enkele cursus is niet meer genoeg om alle facetten van de huidige CAD-systemen onder de knie te krijgen. Het TEC biedt vervolgcursussen aan, maar ook verdiepingsstof voor thuis. Verder publiceert TEC gratis oefeningen, filmpjes en testen op haar website. De afgelopen jaren heeft TEC zich vooral gericht op de complete leertrajecten. Het leertraject van TEC leidt cursisten op tot AutoCAD-systeemmanager, Mechanical-, of 3D-designer. Naast de gebruikelijke kennis van CADsystemen, kunnen afgestudeerde cursisten ook VBA gebruiken of een methodisch ontwerpproces toepassen. Deze beroepsgerichte opleiding van TEC wordt afgesloten met een HBO-verklaring. Aanpassen en inspelen Het succes van TEC valt volgens Ronald Boeklagen onder andere te danken aan het aanpassingsvermogen van het bedrijf: Nieuwe ontwerptechnieken zoals Rapid Proto - typing of 3D-printen worden bijvoorbeeld geïntroduceerd en in de praktijk getest, zodat deze in de leertrajecten meegenomen kunnen worden. Leonie Bergsma voegt daaraan toe: TEC streeft ernaar klantvriendelijk te zijn. We hebben er bewust voor gekozen om kleinschalig te blijven. Dit stelt ons in staat om de kwaliteit van het bedrijf te optimaliseren. Zo kunnen gebruikers online een cursusplaats reserveren en studiemateriaal bestellen. Ronald Boeklagen voegt toe: Deze kleinschaligheid zorgt ervoor dat we klanten goed persoonlijk kunnen begeleiden. We proberen cursisten, waar dat kan, ook buiten het leslokaal te helpen. Het komt ook wel eens voor dat we werk- of opdrachtzoekers aan werkgevers koppelen, we spreken zoveel mensen. Op de vraag of het duo nog 25 jaar met TEC door zal gaan wordt door beiden met een grote glimlach geantwoord. Leonie Bergsma: We zullen zien. Op dit moment hebben we nog veel plezier in het werk. Ronald Boeklagen is het daar zeker mee eens: Het lesgeven en schrijven van studiemateriaal vind ik nog steeds leuk om te doen. We willen blijven voorlopen: software wordt een half jaar voordat deze uitkomt bestudeerd, zodat het aanbod van studiemateriaal en trainingen erop aan wordt gepast. Zoals je hoort hebben we er nog lang niet genoeg van. Lisa Kamphuis is freelance auteur, voor meer informatie 11

12 MECHANICAL & DESIGN Wasmiddelenfabrikant denkt eerst aan milieu Ecover krijgt milieuvriendelijk hervulsysteem Door de redactie Pars Pro Toto is een in Gent gevestigd bureau dat meer diensten levert dan design alleen. De onderneming profileert zich dan ook als een full service ontwerpbureau dat zich richt op het begeleiden en uitvoeren van innovatieprojecten voor bedrijven en overheden. Met behulp van Pro/Engineer worden nieuwe producten ontwikkeld op basis van originele ideeën, zoals bijvoorbeeld voor de Belgische wasmiddelenfabrikant Ecover. Met stickers wordt op de navulling in de landstaal aangegeven wat het product is. Pars Pro Toto is in 1994 gestart met drie partners die zich niet alleen hebben gericht op industrieel ontwerp maar ook op tentoonstellingsontwerp en het zogenaamde brand experience design. Johan Bonner verzorgt de sales en marketing binnen Pars Pro Toto en kan vanuit die positie dan ook prima uitleggen wat deze diensten precies inhouden. In het geval van industrieel ontwerp ontwikkelen we voor onze klant nieuwe producten, of een deelaspect van een product, op zo n manier dat er een balans wordt gevonden tussen vormgeving, functie en prijs. Hierbij gaan we verder dan enkel vormgeving. Ook conceptontwikkeling, engineering, ergonomische studie komen hierin aan bod. Daarnaast verzorgen we tentoonstellingsontwerpen of exhibit design, een dienst die met name door de overheid wordt afgenomen. Vaak krijgen we dan de opdracht om een tentoonstelling te ontwerpen binnen een thema dat door de klant is aangegeven. De opdrachtgever vertelt dan aan onze ontwerpers welke boodschap er uitgedragen moet worden, waarna zij een totaalpakket ontwikkelen van visuele en auditieve onderdelen die interactief beschikbaar zijn voor de bezoekers van de tentoonstelling. De activiteiten op het gebied van tentoonstellingsontwerp hangen nauw samen met het zogenaamde brand experience design. Bonner legt uit: Brand experience design zit als het ware op de rand van tentoonstellingsontwerp, industrieel ontwerp en communicatie. Steeds meer consumentenmerken zoeken naar manieren om hun doelgroep te bereiken op een meer efficiënte manier. Hierbij hebben ze behoefte aan fysieke objecten/omgevingen die hun merk in een perfecte beleving omzetten en die ze kunnen inzetten op festivals, in bezoekercentra of in winkels. Wij bedenken dan een manier waarmee we consumenten als het ware kunnen onderdompelen in een merk. Dat doen we door bijvoorbeeld speciale trucks of andere mobiele units te ontwerpen waarmee roadshows zijn te geven en die festivals kunnen aandoen. Dat hebben we ook gedaan voor Ecover, waarbij bezoekers van de truck bijvoorbeeld konden ruiken welke bloemengeuren er in een wasmiddel zaten. Op die manier krijgen consumenten niet alleen een goed overzicht van het merk en zijn communicatie-uitingen te zien, maar hebben ze ook een herinnering aan de interactie met het product. 12

13 Hervulsysteem Het ontwikkelen van een brand experience is niet het enige werk wat Pars Pro Toto heeft gedaan voor Ecover. Het Gentse bureau was ook betrokken bij de ontwikkeling van een nieuw hervulsysteem voor de wasmiddelenfabrikant. Een opdracht die niet alleen in het teken stond van gemak voor consument en winkelier, maar vooral het milieu. Bonner legt uit hoe dit komt. Ecover is een internationale producent van ecologische was- en reinigingsmiddelen, die in 1980 in België vanuit een natuurboerderij is gestart. De oprichters wilden een fosfaatvrij wasmiddel op de markt brengen, nog vóór fosfaten als een probleem werden gebrandmerkt. Sindsdien is Ecover uitgegroeid tot de grootste producent van ecologische was- en schoonmaakmiddelen. Naast het hoofdkantoor in het Belgische Malle heeft Ecover vestigingen in De Verenigde Staten van Amerika, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland en worden de producten in meer dan twintig landen aangeboden. Milieubeleid Het milieubeleid van Ecover uit zich niet alleen in de producten die het bedrijf op de markt brengt, maar is een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Het meest in het oogspringende hiervan, is het eerste ecologische fabrieksgebouw ter wereld, met een groendak van ruim zesduizend vierkante meter. Ecover zorgt er niet alleen voor dat de eigen bedrijfsvoering milieuvriendelijk is, ook de producten van toeleveranciers worden met een ecologische bril bekeken. Ecover houdt van de oorsprong van zijn grondstoffen tot en met de afbraak van zijn eindproducten, rekening met ecologische, economische en sociale aspecten. Voor de hele bedrijfsvoering, van de grondstofkeuze via de productietechnieken tot en met de volledige afbraak van het eindproduct, worden strikte criteria als leiddraad gehanteerd. De producten bij Ecover worden dan ook ontwikkeld met grondstoffen van plantaardige en minerale oorsprong, die een maximale biologische afbreekbaarheid garanderen. De sluitkraan is zo geconstrueerd dat hij niet in een vaste positie open kan blijven staan zonder dat de gebruiker die zelf openhoudt. Verpakking Uiteraard zijn het niet alleen de wasmiddelen waar Ecover de verantwoording voor draagt. Ook het verpakkingsmateriaal is een belangrijke aandachtspunt. Er wordt daarbij getracht om zo weinig mogelijk verpakkingsmateriaal te gebruiken. Niet alleen moeten alle verpakkingsmaterialen makkelijk te recyclen, maar ook bij voorkeur herbruikbaar zijn. Aan die laatste eis zitten echter verschillende haken en ogen, zo ontdekten Bonner en zijn collega s toen Ecover bij Pars Pro Toto aanklopte. Het principe van hervulbare flessen was al tweemaal gelanceerd door Ecover, maar beide keren is het geen succes geworden. Toen wij de opdracht kregen om na te denken over een nieuwe methode was er een systeem in gebruik waarbij de klant in de winkel met behulp van een handpomp het wasmiddel in zijn meegebrachte fles moest pompen. Dat was in theorie een goed systeem, maar bleek weinig praktisch. Zo was het voor de klant helemaal niet prettig dat hij met één hand de fles moest vasthouden terwijl hij met de andere hand moest pompen. Bovendien liepen de winkeliers ook tegen problemen aan. De grote pompvaten waren niet erg handig in het gebruik: ze wogen tot 40 kilo en waren moeilijk hanteerbaar. Verder was het systeem erg vandalismegevoelig: kinderen die het leuk vonden om te pompen konden een kleine ramp veroorzaken, want het opruimen van zeep is geen sinecure; met water er bij blijft het maar schuimen. Er kwamen toch al genoeg zeepresten op de vloer terecht bij normaal gebruik van de pompen. In de praktijk kwam het dan ook regelmatig voor dat de winkelier een soort vulservice verleende: de klant gaf zijn lege fles aan de winkelier die hem vervolgens vulde met het gewenste product: iets dat nu juist niet de bedoeling was van dit zelfbedieningssysteem, zegt Bonner. Voorwaarden Omdat de nadelen van de oude hervulsystemen bekend waren, was het voor de ontwerpers van Pars Pro Toto duidelijk aan welke voorwaarden een nieuw systeem zou moeten voldoen. Bonner: We wilden een systeem dat hervulstations gebruikte die qua gewicht voor de winkeliers hanteerbaar zouden zijn. Daarnaast zou de zeepvervuiling in de winkel met dit systeem geminimaliseerd moeten worden. Bovendien wilden we dat het oersimpel in het gebruik zou zijn, zodat iedere klant het zou kunnen gebruiken. Verder kregen we de opdracht mee dat het nieuwe concept fris en vernieuwend moest zijn, maar niet zo spectaculair dat het de vaste Ecover-gebruiker af zou schrikken. Dit alles natuurlijk naast de voor de hand liggende eisen op het gebied van milieuvriendelijkheid. Geen schetsen Al de ontwerpwerkzaamheden voor Ecover zijn, zonder voortraject, rechtstreeks uitgevoerd in Pro/Engineer. Bonner stelt dat er binnen Pars Pro Toto nauwelijks nog geavanceerde schetsen worden gemaakt. Ideeën worden vrijwel direct in Pro/Engineer uitgewerkt, omdat het maken van een uitgebreide schets alleen maar een extra stap is. Als we bij een bespreking tot de conclusie komen dat het ontwerp anders moet, is de wijziging snel genoeg 13

14 real power ALS U GEEN ZANDKASTELEN BOUWT, GEBRUIK DAN SOLIDWORKS. U hoeft geen beeldhouwer te zijn om indrukwekkende ontwerpen in 3D te maken. SolidWorks (SWIFT ) beschikt over zeer krachtige hulpmiddelen om uw model te bewerken. Dit vereenvoudigt en automatiseert het ontwerpproces voor uw team. U maakt aantrekkelijke producten, waarmee u zich onderscheidt van uw concurrentie. Skip Barber Racing School LLC gebruikt SolidWorks 3D-CAD software om de prestaties van hun raceauto te verbeteren, terwijl de ontwerptijd met circa 80% wordt teruggebracht. Lees meer over de voordelen van SolidWorks op DESIGN BETTER PRODUCTS SolidWorks is een geregistreerd handelsmerk en SWIFT is een handelsmerk van SolidWorks Corporation Dassault Systèmes. Alle rechten voorbehouden.

15 Voor de hele bedrijfsvoering, van de grondstofkeuze via de productietechnieken tot en met de volledige afbraak van het eindproduct, worden strikte criteria als leiddraad gehanteerd. door te voeren in de software. We kunnen dan ook altijd al binnen een paar dagen een compleet concept aan onze klanten overleggen. In het geval van de hervulstations hebben we ook alle concepten en prototypes rechtstreeks in Pro/ Engineer gemaakt, veruit de meest efficiënte manier van werken voor ons. Zak in een doos Na enig denkwerk en overleg kwamen Bonner en zijn collega s tot de conclusie dat de bag-in-a-box de beste verpakkingsmethode zou zijn voor het nieuwe systeem. Hierbij bevindt zich, zoals de naam al aangeeft, een zak in een kartonnen doos, zoals we deze onder meer terugvinden bij wijnen in de grootwarenhuizen. De zakken kregen hierbij een inhoud van vijftien liter toebedacht: een gewicht dat voor de winkeliers hanteerbaar zou zijn. Het voordeel van de bagin-a-box-methode is verder dat het vervoer van de zakken relatief milieuvriendelijk is omdat deze in een vrachtwagen tegen elkaar aan gelegd kunnen worden zonder dat er lucht tussenzit, waardoor er een maximum aan product wordt vervoerd per rit, zo legt Bonner uit. Het was dan ook niet moeilijk om de marketingafdeling van Ecover te overtuigen van de voordelen van dit systeem. De productieafdeling was in eerste instantie minder enthousiast, want het betekende dat de hele productielijn opnieuw opgezet moest worden. We hebben ze echter kunnen overtuigen van de voordelen. Vandalen Bij de door Pars Pro Toto ontwikkelde vulmethode krijgt de winkelier een doos van gerecycled karton, waar een ring en sluitkraan op te monteren zijn. Deze sluitkraan is zo geconstrueerd dat hij niet in een vaste positie open kan blijven staan zonder dat de gebruiker die openhoudt. Op deze manier is het systeem beschermd tegen vandalen, die denken de kraan open te kunnen draaien om de zeep te laten weglopen. Voor de zeep die toch nog lekt bij het normale gebruik van het systeem, hebben we een opvangreservoir bedacht. Toen het ontwerp van het hervulstation eenmaal uitgedacht was, bogen de ontwerpers zich over de materialen. Samen met Ecover hebben we een volledige analyse gemaakt van de CO2-uitstoot van alle onderdelen en zo de meest ideale oplossing gekozen. De kartonnen doos diende in een frame te worden geplaatst dat voor stevigheid zorgt. Het bleek dat het milieuvriendelijker was om een stalen frame te nemen dan één van hout. Hout is weliswaar een natuurproduct, maar zou te kwetsbaar zijn in het dagelijks gebruik. Ook in het geval van het opvangreservoir bleek de keus voor natuurmaterialen niet de beste te zijn. Bonner: We wilden in eerste instantie de reservoirs laten maken van een bioplastic. Dit is een materiaal dat wordt afgebroken als het in een composthoop wordt verwarmd tot zestig graden. Op zich een mooi, milieuvriendelijk product, maar helaas niet bestand tegen een temperatuur van negentig graden. En dat is de temperatuur van het water in een afwasmachine. De winkelier moet de reservoirs af kunnen koppelen en in de afwasmachine stoppen. We hebben nog wel geëxperimenteerd met de bioplastics, maar als we die in de afwasmachine zetten, werd het een grote softe brij die overal in de machine terechtkwam. Vandaar dat we uiteindelijk toch hebben gekozen voor polyprolyleen. Promotiecampagne Nadat de ontwerpen van Pars Pro Toto waren goedgekeurd, werd de implementatie van de nieuwe hervulstations voorbereid door Ecover. In totaal zullen er 35 duizend navulstations worden ondergebracht bij de winkeliers in Europa, waarbij een winkel gemiddeld over zo n vijf stations beschikt. Over de distributie is inmiddels al nagedacht. Bonner: Omdat tijdens het ontwerpproces met echt alles rekening is gehouden, denk ik dat we kunnen spreken van een succesvol project. We hebben uitgerekend dat er per vulstations één kilo plastic is bespaard. Dat betekent dat we in totaal 35 duizend kilo plastic zullen hebben uitgespaard, een prestatie waar Ecover en Pars Pro Toto trots op mogen zijn

16 Ons doel: U een perfecte CAD-specialist maken USG Innotiv Training Center is gespecialiseerd in het ontwikkelen en organiseren van standaard- en maatwerk trainingen voor CAD-specialisten. Bel of mail voor een informatiepakket of kijk voor trainingsdataen prijzen op Hier kunt u ook onze brochure downloaden. AutoCAD 2D - AutoCAD 3D - AutoCAD Advanced Autodesk Inventor Professional MicroStation V8 - Essentials (2D)- Level 2 (3D) (Introduction to) Pro/ENGINEER Wildfire 3.0 Update from Pro/ENGINEER Wildfire 2.0 Introduction to Windchill PDMLink HOFSTEDE VAN ERKEL Hofstede van Erkel Bilderdijkkade 13a 1053 VA Amsterdam tel.: fax: * AutoCAD Basis * AutoCAD Update * AutoCAD Gevorderd * AutoCAD Update * AutoCAD Mechanical Professional Certification * Inventor Suite Basis Spoed (3 1/2 dag) * Inventor Suite Basis Stnd. (5 dagen) * Inventor Suite Basis Extra (6 dagen) * Inventor Suite Gevorderd * Inventor Professional Basis * Inventor Release Update * Inventor Thema Training * Inventor Professional Modules * Vault Uw trainingen een heel jaar lang in CAD-Magazine en op voor slechts 1300, 16

17 TRAININGSWIJZER TEC / CAD College BV Autodesk Authorized Training Centre AutoCAD Basis AutoCAD Update AutoCAD Gevorderden AutoCAD 3D AutoCAD Optimalisatie AutoCAD & VBA Basis AutoCAD & VBA Gevorderden Inventor Basis Inventor Gevorderden Inventor Ontwerpen 3ds Max Revit Basis Revit Gevorderd Het CAD-Centrum TEC, ook wel genoemd het CAD College, verzorgt sinds 1984 kennis-overdracht in de vorm van CAD -opleidingen, -leerboeken en educatieve software. Bij de cursus ontvangt u een uitgebreid Nederlandstalig leer- en naslagwerk van R. Boeklagen die tevens uw docent is. U krijgt een Autodesk-certificaat bij de cursussen en een HBO-Verklaring bij de opleidingen. Autodesk trainingen standaard en op maat met trainingslocaties door het hele land. Kijk voor ons complete aanbod op AutoCAD (LT) Revit Architecture Revit Structure Autodesk NavisWorks AutoCAD Architecture AutoCAD Civil 3D AutoCAD Map 3D opleidingen.itannex.com Autodesk HBO instituut Behaal uw HBO Verklaring! TEC biedt de mogelijkheid u verder te bekwamen tot een Autodesk Certified Engineer (ACE). U doorloopt een bepaald traject van cursussen, maakt een praktische eindopdracht, bij voorkeur passend binnen uw werk en bij uw eigen werkgever en verdedigt deze. Slaagt u, dan heeft u een Autodesk HBO Verklaring verdiend! De opleiding is inclusief materialen als boeken en software. Toelatingseisen: MBO. Studierichtingen: System Manager (AutoCAD), 3D Designer (AutoCAD/3ds Max), en Mechanical Designer (Inventor) en Architectural Designer (Revit) Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen T: (024) F: (024) E: CP: Leonie Bergsma Kijk op Internet of vraag de brochure aan. Holland Engineering Consultants bv (HEC) verzorgt trainingen en workshops voor de software die wij aan onze klanten kunnen leveren. Deze trainingen vinden doorgaans plaats in ons pand in Nieuwegein maar kunnen op verzoek ook op locatie gegeven worden. De trainingen hebben een hoog hands-on gehalte daar de praktijk nog steeds de beste leermeester is. Ons trainingsaanbod bestaat o.a. uit: 3D CAD Pro/ENGINEER Basis training Pro/ENGINEER Update training Pro/ENGINEER voor Pro/MECHANICA gebruikers Sterkte- en stijfheidsberekeningen Pro/ENGINEER Mechanica Basis training Pro/ENGINEER Mechanica Update training Pro/ENGINEER Fatique Advisor Stromings- en warmteoverdracht NIKA EFD Basis training Mechanisme berekeningen Pro/ENGINEER MDO Basis training Code P10 Pipestress Basis training P10 Pipestress Advanced training P10 Pipestress Update training Microprotol Basis training Realiseer voorsprong met kennis! Met een beginners-, gevorderden-, of updatetraining van CAD & Company haalt u kennis in huis die u direct in de praktijk kunt brengen. U werkt meteen effectiever, sneller én beter met uw CAD software. Bekijk het actuele trainingsaanbod op CAD & Company Training Centers: Alkmaar - Amsterdam - Boxtel - Emmen - Oosterhout - bij u op locatie Nieuw!!! Haal nu uw Autodesk certificering NedGraphics B.V. Autodesk Authorized Training Center Ir. D.S. Tuynmanweg 10 AutoCAD Basis 4131 PN VIANEN AutoCAD Upgrade AutoCAD Applicatiebeheer/Gevorderden AutoCAD MAP tel: +31 (0) AutoCAD Civil 3D fax: +31 (0) Contactpersoon: mevrouw K. van t Reve Voor meer informatie: Databeheer Windchill PDMLink Windchill ProjectLink CM II Change management Kijk voor meer informatie op de website of neem contact met ons op. Holland Engineering Consultants bv Ratelaar 39, 3434 EW Nieuwegein T F E W Onze sterke punten: Persoonlijke aandacht Flexibel Uitstekende trainers Goed uitgeruste leslokalen Gevarieerd cursusaanbod Mogelijkheid van maatwerk Officiële certificaten Certificering van Autodesk Certificering van Microsoft Locaties: Gouda, Heerlen, Meppel, Vianen, Hasselt (be) of onsite Autodesk Certified Associate Autodesk Certified Professional basis, vervolg & update trainingen AutoCAD Inventor Inventor Professional AutoCAD P&ID AutoCAD Electrical AutoCAD Architecture Revit Architecture Revit Structure AutoCAD Civil 3D AutoCAD MAP Arkey-ASD 2D Tekenen Basis en Gevorderden 3D Tekenen Strategiecursus Beheercursus Normworm Cursus Woordpoort Cursus Woordpoort Knaakbaak Informatiebijeenkomst Droomstroom Informatiebijeenkomst Knaakbaak Cursus inclusief Kostenbestand ALFA Basiscursus 2D ALFA NextGen Workshop Gevorderden 3D Tekenen Het Digitale Huis CivilCenter is Autodesk Authorized Training Center (ATC) en gespecialiseerd in het ontwikkelen en verzorgen van professionele standaard en klantspecifieke opleidingen op het gebied van civil en geo/gis. Nederlandstalig, modulair, marktspecifiek, op maat en dankzij ons mobiele opleidingscentrum overal mogelijk. AutoCAD Civil3D AutoCAD Map3D AutoCAD Voor meer informatie kunt u een mail sturen naar CivilCenter 17

18 PLATFORM Drie boeken AutoCAD 2009 Voor elk wat wils Door Rob Sman Voor wie nog geen kennis heeft van AutoCAD maar er toch mee aan de slag moet of wil, staan een paar wegen open om de benodigde kennis te vergaren. Cursussen zijn te hooi en te gras beschikbaar, maar niet iedereen kan zich die veroorloven. Zelfstudie is tot op zekere hoogte mogelijk met de hulpmiddelen in het pakket zelf, maar een boek in je moedertaal, dat helpt de eerste stappen te zetten, is wél zo prettig. Er is een aantal boeken over Auto - CAD in het Nederlands te verkrijgen. De drie meest in het oog lopende boeken hebben wij ter vergelijking eens naast elkaar gezet. Eerst maar eens man en paard noemen. Ten eerste hebben we Basiscursus AutoCAD 2009 en LT 2009, door Harold Weistra, uitgegeven door Academic Service / Sdu ( 29,95). Ten tweede is er Handboek AutoCAD 2009 en LT 2009, door Bram Rademaker, uitgegeven door Van Duuren Informatica / Van Duuren Media ( 39,90). Ten slotte noemen we AutoCAD 2009, door Ronald Boeklagen, uitgegeven door TEC; Twente Engineering Consultancy ( 59,50). In de rest van dit artikel zal ik de namen van de auteurs gebruiken om de boeken aan te duiden. De auteurs zijn overigens alledrie door Autodesk erkende schrijvers, en mogen het predikaat Authorised Author voeren. Ze hebben ook allemaal hun sporen in de AutoCAD-wereld reeds lang verdiend. Minst lang in beeld is voor mij Harold Weistra, die sinds AutoCAD 2007 een waardig opvolger blijkt voor Rademaker, die tot die tijd bij Academic de AutoCAD-boeken schreef. Opvallend is het verschil in gekozen titel. Bij Boeklagen verraadt de subtitel Computer Ondersteund Ontwerpen al een beetje dat het boek iets meer wil zijn dan alleen maar een AutoCAD-boek. De titel bij Weistra liegt er niet om: Basiscursus. Omdat die titel daarmee al vergeven is moest Rademaker met een andere titel komen: Handboek is een gedurfd gekozen titel die zou kunnen suggereren dat het hier niet om een leerboek gaat, 18

19 maar om een (volledig) handboek. Er bestaat denk ik nauwelijks iets als een volledig AutoCAD handboek. Tenslotte merk ik nog op dat zowel Rademakers als Weistra ook Auto - CAD LT in hun boek behandelen. Dat kan makkelijk omdat het hoofdzakelijk neerkomt op het vermelden wanneer een functie niet in LT beschikbaar is, en een paar maal op het bespreken van functies die alleen in LT beschikbaar zijn. Boeklagen heeft voor LT een aparte titel uitgebracht, die we hier niet bespreken. De consistente methodiek die Boeklagen hanteert, laat mijn bevindingen hier vrijwel geheel op zijn LT-boek toepassen. Een eerste indruk Qua uiterlijk en omvang lopen de boeken nogal uiteen. De werken van Rademaker en Boeklagen zouden als kloek kunnen worden gekwalificeerd, met respectievelijk ruim 800, en bijna 1800 pagina s. Zelfs wanneer we er bij Boeklagen een paar honderd bladzijden aftrekken voor het gedeelte Naslagwerk, blijven het indrukwekkende getallen. Weistra lijkt daar met nog geen 400 bladzijden schril bij af te steken, maar kwantiteit en kwaliteit zijn verschillende begrippen, en we moeten ook de doelstelling en de doelgroep in het oog houden. Het Boeklagen-boek is gebonden en de beide andere zijn paperbacks. Dat merk je vooral wanneer je probeert het boek opengeslagen neer te leggen, wat meer dan eens zal moeten gebeuren als je probeert de beschreven oefeningen uit te voeren. Bij Weistra lukt dat zo goed als niet, en bij Rademaker slechts als je meer dan 100 bladzijden van begin of eind afblijft. Alleen Boeklagen laat zich gebruiken zoals ik het van een studieboek verwacht. In het boek bladerend komen we bij Boeklagen de hem typerende indeling van de badzijden tegen. Goed bruikbaar en doordacht, maar het meest effectief als je even de moeite hebt genomen de aanwijzingen voor het gebruik van het boek door te nemen. De bladzijden ogen vaak erg druk. Bij Rademaker oogt de indeling helderder en minder druk, en kun je ook zonder instructies de weg makkelijk vinden. De lettergrootte lijkt wat aan de kleine kant. Bij Weistra ogen de pagina s ook helder, zij het iets minder rustig dan bij Rademaker. Het grootste verschil met de andere twee zit hem in het gebruik van kleur. Vooral afbeeldingen van dialoogvensters, iconen en dergelijke komen zo veel beter tot hun recht, ook wordt er vaak gebruik gemaakt van kleur door vetgedrukte woorden ook een kleur te geven en inleidingen op de hoofdstukken, tips en opmerkingen en dergelijke van een achtergrondkleur te voorzien. Een absoluut pluspunt. Bij geen van de boeken wordt een CD meegeleverd. De lezer wordt geacht over een internetverbinding te beschikken; de benodigde oefenbestanden moeten bij Weistra en Rademaker van de site van de uitgever gehaald worden. Bij Boeklagen zijn de oefeningen vaak van nul af opgebouwd. Op de site van TEC kunnen echter wel filmpjes worden bekeken die het verloop van een oefening tonen; een sterk punt. Ook voor gebruikers van oudere versies is er altijd wat te leren: er wordt in alle boeken uitgegaan van het werken met de ribbon. De inhoud AutoCAD is een veelomvattend en zeer uitgebreid pakket. Bij iemand die er volledig onbekend mee is, kan een foliant als die van Boeklagen de indruk wekken dat je wel héél veel moet weten om er iets mee te kunnen. Schiet het werk van Weistra dan te kort? Naar mijn mening zeker niet. Basiscursus is een volledig juiste benaming voor dit boek. Zonder volledig te kunnen zijn, som ik hier de belangrijkste punten op: de bediening van AutoCAD, de omgang met de bestanden, het pannen en zoomen, het opgeven van afmetingen en posities, de belangrijkste tekenfuncties inclusief bematen, het bewerken van het getekende en het structureren van de tekening, en het afdrukken. Als je dat allemaal beheerst kun je al aan de slag. Dat is ruwweg ook wat je leert in het eerste gedeelte van het de boek van Boeklagen, en ook bij Rademaker. Het verschil zit hem in de hoeveelheid informatie. Die is bij Weistra vaak kort en bondig, maar toch bruikbaar. Bij Rademaker wordt vaak uitvoerige uitleg en achtergrondinformatie gegeven, en zo doet Boeklagen het ook. Dat verklaart niet het hele verschil in omvang van de boeken. Rademaker breidt ook de behandelde functionaliteit uit, veelal in het verlengde van de basis. Een voorbeeld is bijvoorbeeld het onderwerp blocks (symbolen). Weistra houdt het hier erg elementair, terwijl Rademaker ook aandacht schenkt aan dynamic blocks, het toekennen van data (attributen) aan de blocks en de functies om die informatie gestructureerd uit een tekening op te vragen. Ook geavanceerde technieken als het gebruik van referentietekeningen, of het organiseren van tekeningen door gebruik van zogeheten sheetsets komen aan bod. En dan is er ook nog 3D; niet onbelangrijk, want AutoCAD krijgt qua 3D steeds meer mogelijkheden. Ook het aanpassen van de menu s en het macro s opnemen wordt aangestipt. Boeklagen tenslotte trekt op elk front alle registers open. Intern is het boek opgesplitst in maar liefst vijf delen. Deel 1 behandeld het 2D-tekenen, en laat zich vergelijken met Rademaker. In de andere delen komen onder meer 3D-ontwerpen en VBA-programmeren aan bod. In alle boeken worden uiteraard oefeningen voorgeschreven. Meestal wordt daarbij iedere stap beschreven. Bij Boeklagen vindt je aan het eind van ieder hoofdstuk opdrachten om je kennis te testen. Voor wie Eén ding hebben de auteurs en uitgevers in ieder geval goed gedaan; ondanks de onvermijdelijke overlap is er ook genoeg verschil. Wie kennis wil maken met AutoCAD en behoefte heeft aan een helder en vlot boek is met Weistra goed bediend. Wie al wat meer ervaring heeft kan met Rademaker zijn kennis verbreden en verdiepen. Boeklagen doet daar nog een schepje bovenop. Wie bijvoorbeeld wil leren VBA-programmeren komt automatisch bij dit boek uit. Wie een boek kiest dat bij zijn of haar profiel past, maakt altijd een goede keus. Voor meer informatie: en 19

20 ICT-Infrastructuur voor 2e Coentunnel Flexibele opstelling Door de redactie BOUW & CIVIEL Het voor de gelegenheid opgerichte bouwconsortium Coentunnel Company B.V. is gestart met de voorbereidingen voor het aanleggen van een tweede Coentunnel en modernisering van het al bestaande tracé. Om de betrokken bouwpartners zo goed mogelijk te laten samenwerken en de benodigde informatie overal te kunnen raadplegen, heeft CAD & Company een flexibel schaalbare ICT-infrastructuur geïmplementeerd. Wout Molthoff, Coördinator ICT, vertelt hoe de selectie en implementatie zijn verlopen. De aanleg van een tweede Coen - tunnel en modernisering van het bestaande tracé is een megaproject dat als DBFM-contract (Design, Build, Fi nan - ce en Maintain) is gegund aan de Coentunnel Company B.V. Dit bedrijf is een samenwerkingsverband van Ar - ca dis, Besix, CFE, Dredging Inter na - tio nal, Dura Vermeer, TBI Bouw en Vinci. Het totale contract voor de Capaciteitsuitbreiding Coentunnel Tracé heeft een bouwsomwaarde van 500 miljoen en een looptijd van dertig jaar. Om alle betrokken partijen op diverse projectlocaties met elkaar te kunnen laten samenwerken, is de Coentunnel Company op zoek gegaan naar een flexibel te gebruiken en eenvoudig schaalbare ICT-infrastructuur. Tijdens de aanbestedingsfase, die bijna twee jaar heeft geduurd, is gebruik gemaakt van reeds aanwezige infrastructuur, documentmanagementsoftware en ICThelpdesk, om de acquisitiekosten te beperken., vertelt Molthoff. Flexibiliteit Molthoff: Na de opdrachtgunning hebben wij als één van de eerste activiteiten met alle bouwpartners een Programma van Eisen (PVE) opgesteld voor de benodigde ICT-middelen en deze aan twee leveranciers voorgelegd. Hoewel je met zo n PVE de aan te bieden oplossingen goed vergelijkbaar afbakent, is het opvallend hoe verschillend leveranciers daarop reageren. In ons geval kwam de ene leverancier met een starre oplossing waar moeilijk van af te wijken was, terwijl de andere zich veel flexibeler opstelde en ook met meer betrokkenheid meedacht. Die laatste was CAD & Company, waarmee wij een vijfjarig samenwerkingscontract hebben getekend. Korte communicatielijnen De Coentunnel Company heeft ervoor gekozen om de benodigde ICT-infrastructuur en het documentmanagement centraal te regelen, terwijl de bouwpartners verantwoordelijk blijven voor de eigen werkplekken en softwarelicenties. Voor de infrastructuur is vlakbij Amsterdam een centraal datacenter ingericht, waarmee elke medewerker via Microsoft Terminal Server verbinding kan maken. Ook maken het gebruik van , Internet, Office-appli- 20

1. Algemene productinformatie... 3 1.1 Wat is de Autodesk Building Design Suite 2013?... 3

1. Algemene productinformatie... 3 1.1 Wat is de Autodesk Building Design Suite 2013?... 3 Autodesk Building Design Suite 2013 Vragen en antwoorden Autodesk Building Design Suite is een uitgebreide softwareoplossing waarin Building Information Modeling (BIM) en CAD tools worden gecombineerd

Nadere informatie

The easy choise of the pro

The easy choise of the pro The easy choise of the pro Eenvoudig, voordelig en betrouwbaar LINDAB NV Zeeschipstraat 149 B-9000 GENT Tel.: 09 385 50 11 Fax: 09 385 60 62 CADVENT verantwoordelijke : Filip Lioen 0473/85.96.45 Lindab

Nadere informatie

MINIMALE SYSTEEMVEREISTEN

MINIMALE SYSTEEMVEREISTEN MINIMALE SYSTEEMVEREISTEN AUTODESK PRODUCTEN I DEAS ENGINEERED i-theses bvba T +32 (0)52 45 72 62 BTW BE 0462 404 641 F +32 (0)52 45 72 63 RPR Dendermonde Haststraat 1 info@i-theses.com Fortis 293-0191620-03

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

PTC USER EVENT 2010 Tips & Tricks

PTC USER EVENT 2010 Tips & Tricks PTC USER EVENT 2010 Tips & Tricks ENGINEERING IN CONTROL Martin Kalter CAD Services NL www.cadservices.nl Agenda Pro/Engineer Tips & Tricks Robuust Modelleren met Pro/E Lite modules Verhoog uw efficiency

Nadere informatie

Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo

Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo Innovatieve samenwerking bij Bugaboo: betere communicatie en minder e-mail Het designbedrijf Bugaboo bekend van de baanbrekende kinderwagens

Nadere informatie

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Aannemers Architectenbureaus Ingenieurs- en Adviesbureaus Installateurs

Nadere informatie

tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 gwen@lijn-applications.be

tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 gwen@lijn-applications.be http://www.lijn-applications.be Toekomststraat 34a 8790 Waregem tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 www.lijn-applications.be gwen@lijn-applications.be Lijn-Applications is een gespecialiseerde firma die

Nadere informatie

Engineering by Total Support

Engineering by Total Support Engineering is onderdeel van de Total Support Group en werkt nauw samen met de TSG Academy. Engineering, knowledge shapes our future! Engineering by Total Support Heeft u behoefte aan technische kennis

Nadere informatie

AMD DUAL CORE PROCESSOR

AMD DUAL CORE PROCESSOR Computershop NvTrading :" goedkoper! " Computers, notebooks, onderdelen en toebehoren aan groothandelsprijzen Tel : 011 351200 info@nvtrading.be Kapelstraat 59, Diepenbeek MSI 16 NOTEBOOK STUNT 5 x ter

Nadere informatie

Services voor verwerkers. Memo. Geachte mevrouw, geachte heer, Wie voor meubels naar de interieurbouwer stapt, verwacht iets bijzonders!

Services voor verwerkers. Memo. Geachte mevrouw, geachte heer, Wie voor meubels naar de interieurbouwer stapt, verwacht iets bijzonders! Memo Geachte mevrouw, geachte heer, Wie voor meubels naar de interieurbouwer stapt, verwacht iets bijzonders! Blum wil u helpen om aan de hoge verwachtingen van uw klanten tegemoet te komen - op een betrouwbare

Nadere informatie

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Image courtesy of Parker Hannifin Corporation, USA Image courtesy of Engineering Center LTD, Russia Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Peter De Strijker Technical Sales Executive

Nadere informatie

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup!

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup! Space exploration gaat over ruimtevaart. Nergens is techniek zo belangrijk als in de ruimtevaart. De allernieuwste technieken worden gebruikt in spaceshuttles en marslandertjes. Nieuwe materialen worden

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management]

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management] Keuzeverslag Mijn keuze is [IT Management] Studentnaam : Onno van Gijssel Studentnummer : 500664958 Klas : IP110 Emailadres : onno.van.gijssel@hva.nl Datum : 01-11-2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Nadere informatie

Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt?

Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt? Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt? SAAS CONSULTANCY PROJECT MANAGEMENT SUPPORT KLANT E-LEARNING DEVELOPMENT TRAINING BUSINESS PROCESS REDESIGN Alles centraal geregeld Verkoopt,

Nadere informatie

Het Digitale Huis. Samenwerkende software voor de bouw

Het Digitale Huis. Samenwerkende software voor de bouw Het Digitale Huis Samenwerkende software voor de bouw Het Digitale Huis is het eerste en grootste BIM-software project in Nederland. Uniforme Bouwdeelbibliotheek Het is bovendien het enige project dat

Nadere informatie

GEKKO WORKS & WILMINK POEDERCOATING B.V. Over het informatiseren van een vooruitstrevend productiebedrijf

GEKKO WORKS & WILMINK POEDERCOATING B.V. Over het informatiseren van een vooruitstrevend productiebedrijf GEKKO WORKS & WILMINK POEDERCOATING B.V. Over het informatiseren van een vooruitstrevend productiebedrijf INTRODUCTIE Bas Kierkels en Dirk Wilmink Elke project is bijzonder maar de implementatie van Gekko

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit houdt Nederland warm SolarLine Zonneboilers Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste ter wereld de succesvolle

Nadere informatie

www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs

www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs www.intericad.eu 3D visualisaties voor interieurs Maak het verschil architecturale opbouw Teken met specifieke gereedschappen een ruimte uit op een minimum van tijd, zonder enige beperking. Enkele gereedschappen

Nadere informatie

Intelligentie voor Spirometrie. Spirometrie PC Software

Intelligentie voor Spirometrie. Spirometrie PC Software Intelligentie voor Spirometrie Spirometrie PC Software Maakt Spirometrie Eenvoudig De Spirometrie PC Software is ontwikkeld en afgestemd op de wensen van vele professionals in de gezondheidszorg. De multi

Nadere informatie

EMXXXX Product Title from CMS EW1228 Webcamera 2.0 megapixel met microfoon

EMXXXX Product Title from CMS EW1228 Webcamera 2.0 megapixel met microfoon EMXXXX Product Title from CMS EW1228 Webcamera 2.0 megapixel met microfoon 2 NEDERLANDS EW1228 Webcamera 2.0 megapixel met microfoon Inhoudsopgave 1.0 Introductie... 2 1.1 Functies en kenmerken... 2 1.2

Nadere informatie

Citrix Trainingen en Certificeringen

Citrix Trainingen en Certificeringen Citrix Trainingen en Certificeringen Een Citrix training van Global Knowledge leidt u op naar het door u gewenste resultaat! Virtualization Networking Mobility www.globalknowledge.nl/citrix info@globalknowledge.nl

Nadere informatie

Installatiehandleiding MatrixKozijn 3.1

Installatiehandleiding MatrixKozijn 3.1 Installatiehandleiding MatrixKozijn 3.1 INSTALLATIEHANDLEIDING MATRIXKOZIJN 3.1 2 1. AANBEVOLEN SYSTEEMEISEN 2 2. INSTALLATIE MATRIXKOZIJN 3.1 2 3. CONVERSIE GEBRUIKERSBESTANDEN 3 3.1. CONVERSIE STAMBESTANDEN

Nadere informatie

Partner voor het leveren van alle soorten (industrie) gebouwen.

Partner voor het leveren van alle soorten (industrie) gebouwen. Webru Staal B.V. Eemslandweg 100a 7894 AE Zwartemeer T 0591 317 153 F 0591 316 314 E info@webrustaal.nl I www.webrustaal.nl WEBRU STAAL Partner voor het leveren van alle soorten (industrie) gebouwen. Webru,

Nadere informatie

Nieuw: controllers van Syel Europe

Nieuw: controllers van Syel Europe INDUSTRIËLE ELEKTRONICA Nieuw: controllers van Syel Europe De compacte controller die intelligent én voordelig is. voor seriebouw en klantspecifieke toepassingen voor complexe berekeningen én eenvoudige

Nadere informatie

Friesland College Leeuwarden

Friesland College Leeuwarden Voorwoord In dit project stel ik een hele snelle computer samen voor het bedrijf Peer B.V.. Ook laat ik zien wat het grote verschil is tussen Windows 7 en Windows 8, de voor en nadelen laat ik zien. Ook

Nadere informatie

Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze!

Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze! Samenbouwnunits van Fischer- Dat is een slimme keuze! Met Fischer realiseert u in 3 eenvoudige stappen complete, gebruiksklare koelsystemen voor uw klanten. Succes, door een warme samenwerking binnen de

Nadere informatie

De ontwikkelingen bij Stabiplan ondersteunen onze doelstellingen tot procesverbetering...

De ontwikkelingen bij Stabiplan ondersteunen onze doelstellingen tot procesverbetering... KLANT aan het woord 4 De ontwikkelingen bij Stabiplan ondersteunen onze doelstellingen tot procesverbetering... BIM denken, doen en delen met Stabicad Megens Installaties over een grotere orderportefeuille

Nadere informatie

Microsoft Windows XP Professional installatiegids. http://users.telenet.be/amdtje

Microsoft Windows XP Professional installatiegids. http://users.telenet.be/amdtje Microsoft Windows XP Professional installatiegids http://users.telenet.be/amdtje Voorwoord Bedankt voor het downloaden van de Microsoft Windows XP Professional installatiegids. Ik hoop dat deze gids overzichtelijk

Nadere informatie

DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT

DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT PRECIES WAT U VERWACHT VAN UW LAPTOP U wilt een laptop met ongekend gebruiksgemak. U wilt downtime zoveel mogelijk beperken en systemen gebruiken die zijn opgewassen tegen

Nadere informatie

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD 4... lessons learned in Nederland zijn vliegwiel BIM-projecten in het buitenland... Internationale BIM-uitdaging bij Deerns Partnership belangrijker dan ontwerptools 5 BIM is geen doel op zich je hoort

Nadere informatie

Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint

Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint Veelgemaakte fouten bij de inzet van SharePoint Vincent Somers Paul Keijzers Oprichter, directeur Orangehill Online- & IT-professional Oprichter, directeur KbWorks Online Business Consultant Intranet Publieksomgevingen

Nadere informatie

Systeemeisen Exact Compact product update 406

Systeemeisen Exact Compact product update 406 1 van 6 08-10-2013 12:07 Exact Compact Systeemeisen Exact Compact product update 406 Een pressionele administratie moet bedrijfszeker zijn. U moet er in het dagelijks gebruik snel en zonder onderbrekingen

Nadere informatie

Ticon. De volgende generatie projectmanagement

Ticon. De volgende generatie projectmanagement De volgende generatie Optimaal Het virtueel bouwproces model binnen de GWW Virtueel bouwproces model Het fundament van Ticon is het Virtueel bouwproces model. Dit datamodel is een collectie van alle projectgegevens

Nadere informatie

Geachte lezer, Prettig met u kennis te maken!

Geachte lezer, Prettig met u kennis te maken! Geachte lezer, Prettig met u kennis te maken! Wij zijn Vitsch Electronics. Een krachtig team van vakmensen met de juiste kennis en ervaringen die uw elektrotechnische opdracht efficient aanpakken om tot

Nadere informatie

Ervaar het Beste van Online. In-Store.

Ervaar het Beste van Online. In-Store. Ervaar het Beste van Online. In-Store. AOPEN maakt gebruik van de laatste ontwikkelingen op het gebied van IT met als doel de digitale communicatie binnen een winkelomgeving te versterken. Door samen te

Nadere informatie

Nieuwe condities. AlphaCAM update. Welkom. van V5 naar V8. op de dag rond AlphaCAM V8 SAMENAANKOOP. 7 december 2008. Freddy Van de Velde 1

Nieuwe condities. AlphaCAM update. Welkom. van V5 naar V8. op de dag rond AlphaCAM V8 SAMENAANKOOP. 7 december 2008. Freddy Van de Velde 1 Welkom op de dag rond AlphaCAM V8 AlphaCAM update van V5 naar V8 SAMENAANKOOP Nieuwe condities Update van AlphaCAM V5 naar AlphaCAM V8 Een beetje CAM-geschiedenis AGENDA Onthaal Korte historiek CAD/CAM

Nadere informatie

DYNALOG 3.0 versie 3.0.43

DYNALOG 3.0 versie 3.0.43 Van Hoecke nv Europark-Noord 9 9100 Sint-Niklaas, België Tel.: +32 760 19 00 Fax: +32 760 19 19 E-mail: info@vanhoecke.be www.vanhoecke.be DYNALOG 3.0 versie 3.0.43 Geachte klant, Wie voor meubels naar

Nadere informatie

The easy choise of the pro

The easy choise of the pro The easy choise of the pro Eenvoudig, voordelig en betrouwbaar LINDAB NV Zeeschipstraat 149 B-9000 GENT Tel.: 09 385 50 11 Fax: 09 385 60 62 CADVENT verantwoordelijke : Cindy Van De Velde Lindab AB Mei

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

Curriculum vitae. Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats. 10+ jaar Project Lead Autodesk Inventor CorelDRAW X3

Curriculum vitae. Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats. 10+ jaar Project Lead Autodesk Inventor CorelDRAW X3 Curriculum vitae PERSOONLIJKE DETAILS Naam Gijs Woonplaats Den Bosch Geboortedatum 17 december 1975 SAMENVATTING Opleiding Richting Ervaring Veel ervaring in CAD Woonplaats Master MSc Integrated Product

Nadere informatie

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE ontwikkelt en verkoopt zetmeelproducten op wereldwijde schaal. Het verkoopteam werkte met een gefragmenteerde CRM (Customer Relationship

Nadere informatie

Installatiehandleiding release ADOMI 2014.1 ASD 6.10

Installatiehandleiding release ADOMI 2014.1 ASD 6.10 Installatiehandleiding release ADOMI 2014.1 ASD 6.10 Heeft u vragen over deze tekst, dan kunt u e-mailen naar support@tweesnoeken.nl. Algemeen Zorg ervoor dat u als beheerder (administrator) van de pc

Nadere informatie

kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie

kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie CINEMA 4Dcase study Design Express Benelux Vectorworks & CINEMA 4D ontwikkeling verkoop training support kizo & arscom studio specialisten in hyperrealistische fictie Steeds meer 3D-tekenaars leggen zich

Nadere informatie

De Prowise filosofie. Prowise 2011 Pagina 2

De Prowise filosofie. Prowise 2011 Pagina 2 Bijlage 1 Producten De Prowise filosofie Onze jarenlange ervaring vertaalt zich in een zeer klantgerichte filosofie. Afspraak is afspraak en klanttevredenheid zijn geen loze begrippen maar het fundament

Nadere informatie

Profiteer van de nieuwe generatie apotheekrobots

Profiteer van de nieuwe generatie apotheekrobots .E Profiteer van de nieuwe generatie apotheekrobots Zo maakt u met Consis E uw apotheek efficiënter en winstgevender. De Consis E is het nieuwe hart van uw apotheek. Staat u ook voor de vraag hoe u rijen

Nadere informatie

Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm

Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm Gratis dienst, gratis activering Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm Krijgt u een dringende oproep voor een andere persoon op uw gsm? Met Call Transfer schakelt u de oproep onmiddellijk

Nadere informatie

Leones. Business Case Service Management Tool

Leones. Business Case Service Management Tool Leones Business Case Service Management Tool Inhoudsopgave 1. AFBAKENING... 3 1.1 DOEL... 3 1.2 AANNAMES... 3 1.3 HUIDIGE SITUATIE... 3 1.4 PROBLEEMSTELLING... 3 1.5 WAT ALS ER NIETS GEBEURT?... 3 2. OPTIES...

Nadere informatie

Living apart together. Engineering Data Management en Document Control; Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren

Living apart together. Engineering Data Management en Document Control; Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren PDF Document Control-systeem Delen, controleren en goedkeuren Engineering Data Management Algemeen Document Management Creëren en vrijgeven Creëren en vrijgeven r e p a P e t i Wh en Document Control;

Nadere informatie

Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke. Hardware. De computer in een oogopslag. 1 / 11 Cursusontwikkeling

Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke. Hardware. De computer in een oogopslag. 1 / 11 Cursusontwikkeling Hardware De computer in een oogopslag 1 / 11 Cursusontwikkeling Opslag Er worden verschillende apparaten gebruikt om gegevens op te slaan. Dit zijn de meest voorkomende apparaten. Harde schijf; CD / DVD;

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Merkstrategie & Reputatie De cursus Merkstrategie & Reputatie Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

SINUTRAIN. SINUMERIK Trainings- en programmeersoftware voor PC. Overzicht Oktober 2008. Geldig 1/10/2008-30/9/2009

SINUTRAIN. SINUMERIK Trainings- en programmeersoftware voor PC. Overzicht Oktober 2008. Geldig 1/10/2008-30/9/2009 SINUTRAIN SINUMERIK Trainings- en programmeersoftware voor PC Overzicht Oktober 2008 Geldig 1/10/2008-30/9/2009 Copyright Siemens 2008. All rights reserved. SINUTRAIN Besturingsidentieke software voor

Nadere informatie

Ontzorgen Met alle denkbare diensten

Ontzorgen Met alle denkbare diensten In 1993 zijn Frank Scholten en Dion Awater een bedrijf gestart, omdat zij een duidelijke visie hadden op de IT-wereld: IT moet eenvoudiger! Samen met een aantal gedreven vakmensen begonnen zij aan hun

Nadere informatie

PRINTING ARCHITECTURE INHOUDSOPGAVE. Onderzoek naar het gebruik van 3D-printen binnen de architectuurwereld

PRINTING ARCHITECTURE INHOUDSOPGAVE. Onderzoek naar het gebruik van 3D-printen binnen de architectuurwereld PRINTING ARCHITECTURE INHOUDSOPGAVE Onderzoek naar het gebruik van 3D-printen binnen de architectuurwereld 1. 3D-PRINTEN ALS TOEKOMSTIGE SLEUTEL ELEMENT 2.... 3.... Najib Amali 7X660 Product Presentation

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

SMART Notebook 11.2- software voor Windows - en Mac -computers

SMART Notebook 11.2- software voor Windows - en Mac -computers Opmerkingen bij publicatie SMART Notebook 11.2- software voor Windows - en Mac -computers Over deze opmerkingen bij publicatie In deze opmerkingen bij publicatie vindt u een overzicht van de functies van

Nadere informatie

Software. Installatiehandleiding. KUKA.Sim Viewer KUKA.Sim Layout KUKA.Sim Tech KUKA.Sim Pro KUKA.Sim Bibliotheek van componenten. Versie 2.

Software. Installatiehandleiding. KUKA.Sim Viewer KUKA.Sim Layout KUKA.Sim Tech KUKA.Sim Pro KUKA.Sim Bibliotheek van componenten. Versie 2. Software KUKA.Sim Viewer KUKA.Sim Layout KUKA.Sim Tech KUKA.Sim Pro KUKA.Sim Bibliotheek van componenten Versie 2.1 KUKA.Sim 2.1 2010-01-05 Bladzijde 1/11 Copyright KUKA Roboter GmbH Dit handboek mag -

Nadere informatie

Eenvoudig overstappen naar Windows 7 (ik heb Windows Vista)

Eenvoudig overstappen naar Windows 7 (ik heb Windows Vista) Eenvoudig overstappen naar Windows 7 (ik heb Windows Vista) Werk je met Windows Vista? Je kunt eenvoudig een upgrade naar Windows 7 uitvoeren. Bij een upgrade blijven de bestaande gegevens en programma

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING Om bij te dragen aan de bescherming van het klimaat, beperken we de CO2-voetafdruk in onze gehele waardeketen. Daarbij kijken we verder dan alleen onze eigen activiteiten. Ook door nauw samen te werken

Nadere informatie

droomkeukens in 3D Goossens Keukens

droomkeukens in 3D Goossens Keukens Design Express Benelux Vectorworks & CINEMA 4D ontwikkeling verkoop training support droomkeukens in 3D Goossens Keukens handige CAD-software voor keukenontwerp Dankzij Vectorworks interiorcad kan Goossens

Nadere informatie

ECDL, het Europees Computer Rijbewijs

ECDL, het Europees Computer Rijbewijs ECDL, het Europees Computer Rijbewijs Bereik uw doelen met ECDL! Bereik uw doelen en behoud voorsprong met ECDL! Benut u met mobiele apparaten zoals smartphones en tablets de mogelijkheden van het internet

Nadere informatie

De Windows 8 Upgrade is níét te installeren als nieuw product: Er moet een legitieme, werkende Windows-versie aanwezig zijn op de computer.

De Windows 8 Upgrade is níét te installeren als nieuw product: Er moet een legitieme, werkende Windows-versie aanwezig zijn op de computer. Stappenplan installeren Windows 8 Door HCC in samenwerking met Kick de Wolff (zie www.hcchaaglanden.nl/w8 voor zijn uitgebreide versie en meer informatie en adviezen over de Upgrade Windows 8). Snel van

Nadere informatie

Afschaffing eeuwigdurende licenties voor Autodesk Standalone

Afschaffing eeuwigdurende licenties voor Autodesk Standalone Bijgewerkt op: 1 maart 2015 Autodesk is van plan om de aanschaf van nieuwe software voor onze producten geleidelijk om te zetten in verschillende soorten abonnementen. In de eerste fase van deze transitie

Nadere informatie

Logicsim Hydraulics. Vak/onderwerp Techniek, motorvoertuigentechniek, hydrauliek, mechanica

Logicsim Hydraulics. Vak/onderwerp Techniek, motorvoertuigentechniek, hydrauliek, mechanica Logicsim Hydraulics Vak/onderwerp Techniek, motorvoertuigentechniek, hydrauliek, mechanica Hardware-eisen Windows 3.1 of hoger, 486 processor of sneller, 5 Mb vrije ruimte op de harde schijf, 4 Mb RAM,

Nadere informatie

Uw virtuele systemen in drie stappen beschermen. Bedrijven die advies willen over een back-upoplossing voor virtuele omgevingen

Uw virtuele systemen in drie stappen beschermen. Bedrijven die advies willen over een back-upoplossing voor virtuele omgevingen SOLUTION BRIEF: UW VIRTUELE SYSTEMEN IN DRIE STAPPEN BESCHERMEN........................................ Uw virtuele systemen in drie stappen beschermen Who should read this paper Bedrijven die advies willen

Nadere informatie

Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0

Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0 Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0 Om betere verkoopresultaten te behalen koos Danica voor Microsoft Dynamics CRM 3.0. Vanaf de invoering zijn

Nadere informatie

Installatiehandleiding HDN Certificaat

Installatiehandleiding HDN Certificaat Installatiehandleiding HDN Certificaat HDN Helpdesk T: 0182 750 585 F: 0182 750 599 M: helpdesk@hdn.nl 1 Inhoudsopgave Installatiehandleiding Inleiding - Het HDN certificaat, uw digitale paspoort...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken

Cursus Onderwijs en ICT. digitaal leermateriaal maken Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 10 (versie 1.0 NL 19-5-2010) digitaal leermateriaal maken door Serge de Beer Inleiding Tot nu toe hebben we in deze cursus al een aantal mogelijkheden gezien voor

Nadere informatie

Ontworpen voor succes: een uitgebreid ondersteuningsprogramma voor bestekschrijvers in de beveiligingsbranche

Ontworpen voor succes: een uitgebreid ondersteuningsprogramma voor bestekschrijvers in de beveiligingsbranche Honeywell Specifier Programme TER BEVORDERING VAN UITMUNTENDE BEVEILIGINGSONTWERPEN Ontworpen voor succes: een uitgebreid ondersteuningsprogramma voor bestekschrijvers in de beveiligingsbranche Wij helpen

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup!

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup! Space exploration gaat over ruimtevaart. Nergens is techniek zo belangrijk als in de ruimtevaart. De allernieuwste technieken worden gebruikt in spaceshuttles en marslandertjes. Nieuwe materialen worden

Nadere informatie

Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19

Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19 Internet Veiligheidspakket van KPN Handleiding Windows XP, Vista, 7,8 Versie 13.04.19 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Systeemeisen... 4 3 Installatie... 5 4 Gebruik en instellingen... 12 4.1 Algemeen...

Nadere informatie

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Altijd de goede verbinding! Kwaliteit, snelheid en flexibiliteit: uw wensen zijn ons uitgangspunt EPR Technopower is gespecialiseerd in de Engineering,

Nadere informatie

HANDBOEK LSM BASISPRINCIPES LSM

HANDBOEK LSM BASISPRINCIPES LSM Pagina 1 1.0 BASISPRINCIPES LSM 1.1. SYSTEEMEISEN VANAF LSM 3.1 SP1 (WIJZIGINGEN VOORBEHOUDEN) ALGEMEEN Lokale administratorrechten voor de installatie Communicatie: TCP/IP (NetBios actief), LAN (aanbevolen:

Nadere informatie

SURVIVAL OF THE FITTEST: 3 MANIEREN OM U AAN TE PASSEN AAN EEN VERANDERENDE OMGEVING

SURVIVAL OF THE FITTEST: 3 MANIEREN OM U AAN TE PASSEN AAN EEN VERANDERENDE OMGEVING SURVIVAL OF THE FITTEST: 3 MANIEREN OM U AAN TE PASSEN AAN EEN VERANDERENDE OMGEVING Praktisch advies voor planners 5 MINUTEN LEESTIJD SURVIVAL OF THE FITTEST: Combineer het sterk concurrerende landschap

Nadere informatie

I n f o r m a t i e. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord. Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia.

I n f o r m a t i e. Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord. Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia. CMedia B.V. Postbus 231 8300 AE Emmeloord Tel. 0527-619000 rgroothuis@cmedia.nl Ontwikkelingen in CAD, CAM en CAE M e d i a I n f o r m a t i e 2 0 1 6 "Image made using COMSOL Multiphysics and provided

Nadere informatie

Het sociale platform voor je organisatie

Het sociale platform voor je organisatie Het sociale platform voor je organisatie Laat de chaos achter je Tientallen CC tjes op een dag, maar nog steeds niet op de hoogte? Een dagelijkse zoektocht naar verdwenen documenten, specifieke informatie

Nadere informatie

10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN

10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN 10 SUCCESFACTOREN VAN VIP-DAGEN SNEL GOED VERDIENEN MET WERK DAT JE LEUK VINDT DOOR LAURA BABELIOWSKY WWW.BOUWEENBLOEIENDBEDRIJF.NL WAT IS EEN VIP-DAG PRECIES? Je gaat een dag met de klant aan het werk

Nadere informatie

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Simpelweg mobiel. Elektrische hulpaandrijving Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Weer meer dingen samen doen, daar hebben we naar uitgekeken. Geniet van meer mobiliteit Van handbewogen naar elektrisch

Nadere informatie

Kwik-Fit verwerkt 500.000 facturen per jaar met Microsoft Dynamics AX

Kwik-Fit verwerkt 500.000 facturen per jaar met Microsoft Dynamics AX Kwik-Fit verwerkt 500.000 facturen per jaar met Microsoft Dynamics AX Een star UNIX systeem vereiste dat data van de ene applicatie in de andere werd overgetypt. Met Microsoft Dynamics AX is een volledig

Nadere informatie

Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf

Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf Access Professional Edition Het flexibele toegangscontrolesysteem dat meegroeit met uw bedrijf 2 Access Professional Edition: het ideale toegangscontrolesysteem voor het midden- en kleinbedrijf Een flexibele

Nadere informatie

Inventor Wizard. Autodesk Inventor. Large assemblies. Stefaan Boel. Senior Designer Atlas Copco www.inventorwizard.be

Inventor Wizard. Autodesk Inventor. Large assemblies. Stefaan Boel. Senior Designer Atlas Copco www.inventorwizard.be Autodesk Inventor Large assemblies 1 Stefaan Boel Senior Designer Atlas Copco www.inventorwizard.be 2 Inventor Wizard Tegen de lamp lopen 3 Tegen de lamp lopen Situatie Atlas Copco 2010 +120 licenties

Nadere informatie

Inhoudsopgave. PlanRad productinformatie januari 2004 1

Inhoudsopgave. PlanRad productinformatie januari 2004 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1. Pelosa: optimaal rendement in uw organisatie 2 2. PlanRad: het personeelsinformatiesysteem voor de kinderopvang 2 3. Relatiebeheer 3 4. Planning module 3 5.

Nadere informatie

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005 ERP Testing HP Nijhof Testmanager Testnet November 2005 Solution Sales Meeting7 November 2005 1 Agenda Waarom pakketten testen? Schaarse middelen? Ideale ERP test situatie Vragen 2 De centrale vraag ERP

Nadere informatie

Commercieel Duits voor de Binnendienst

Commercieel Duits voor de Binnendienst Taaltrainingen & Workshops Duits 2013 Commercieel Duits voor de Binnendienst Unser Angebot an Sie! & Training Commercieel Duits In 4 dagdelen naar een effectieve binnendienst en meer Duitse klanten Medewerkers

Nadere informatie

D&B Connect. Het maatwerk procesplatform in SAP voor de beoordeling van uw zakenpartners

D&B Connect. Het maatwerk procesplatform in SAP voor de beoordeling van uw zakenpartners Het maatwerk procesplatform in SAP voor de beoordeling van uw zakenpartners Snelle en betrouwbare beslissingsprocessen in SAP D&B Connect is een geïntegreerd procesmanagementplatform voor SAP. Met dit

Nadere informatie

Microsoft Office professionals T R A I N I N G C O N S U L T I N G S E R V I C E S

Microsoft Office professionals T R A I N I N G C O N S U L T I N G S E R V I C E S Microsoft Office professionals T R A I N I N G C O N S U L T I N G S E R V I C E S Over ons Even voorstellen: wij zijn Office-DTC. DTC is de afkorting voor Digital Training & Consulting. Onze hoofdactiviteit

Nadere informatie

Snel, compact, efficiënt. CONSIS B apotheekrobots.

Snel, compact, efficiënt. CONSIS B apotheekrobots. Snel, compact, efficiënt. CONSIS B apotheekrobots. Maak optimaal gebruik van het potentieel van uw apotheek: uw medewerkers, geneesmiddelen en opslagcapaciteit. .B Met Consis B is de opslag en uitgifte

Nadere informatie

HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID

HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID HOUTSKELET BOUW ONTWERPVRIJHEID 2 4 3 1 5 6 TECHNISCHE VOORDELEN dr. ir. Kurt De Proft, houtskeletbouwspecialist bij het Technisch Centrum der Houtnijverheid: Houtskeletbouw wordt gekenmerkt door een grote

Nadere informatie

Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software.

Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software. Uw productassortiment moeiteloos online én op papier met onze database publishing software. De Guidance software pakketten maken het mogelijk om vanuit één centrale database zowel een webshop als catalogus

Nadere informatie

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek Een complete werkplek inclusief hard- en software zonder zorgen? Laat WerkPlek voor u werken Thuis, op kantoor

Nadere informatie

SolidWorks QuickStart Algemene informatie

SolidWorks QuickStart Algemene informatie SolidWorks QuickStart Algemene informatie SolidWorks 3D CAD software biedt intuïtieve oplossingen voor alle aspecten van uw designproces. De SolidWorks producten kunnen worden toegepast binnen de hele

Nadere informatie

Implementatie van een MES systeem

Implementatie van een MES systeem Implementatie van een MES systeem En dus een foutloze fabriek? Nedzink Roel Frissen Industrial Engineer Doel en agenda presentatie Nedzink Waarom MES? Hoe geïmplementeerd? Voorwaarden voor succesvolle

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

10 SUCCESFACTOREN. In het webinar ga ik ook iets vertellen over mijn nieuwe event Meer Verdienen Minder Werken op 3/4/5 april 2014 a.s.

10 SUCCESFACTOREN. In het webinar ga ik ook iets vertellen over mijn nieuwe event Meer Verdienen Minder Werken op 3/4/5 april 2014 a.s. 21 Tips om meer te verdienen en minder te werken 10 SUCCESFACTOREN Veel coaches, trainers en adviseurs verdienen weinig maar werken toch heel hard. Ze werken 1-op-1 en op uur-factuurbasis met klanten.

Nadere informatie