Kennis managen in organisaties voor zorgen dienstverlening aan mensen met een beperking. Praktijkcasussen groep 4 Februari 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kennis managen in organisaties voor zorgen dienstverlening aan mensen met een beperking. Praktijkcasussen groep 4 Februari 2010"

Transcriptie

1 Kennis managen in organisaties voor zorgen dienstverlening aan mensen met een beperking Praktijkcasussen groep 4 Februari 2010 Praktijkcasussen: Kennisinfrastructuur van de Lichtenvoorde André Temming, Projectleiding en Kwaliteitsmanagement Bedrijfsbureau De Lichtenvoorde Kennisgroep Kennisgebied Autisme Anky Timmer, Hoofd Vakgroepen Promens Care Ontwikkelen en inrichten van een gezamenlijke kenniscollectie VisioSensisDeBrink Groep Erica Smit, informatiespecialist Koninklijke Visio Database Expertiseplein van Visio, Sensis en De Brink (Koninklijke Visio) Ymkje de Vries, afdelingsmanager De Brink Ondersteuning van netwerken vanuit het Kennisplein Gehandicaptensector Marieke van Noort, Kennispleincoördinator VGN Visiedocument Centrum voor Kennis- en Expertiseontwikkeling (CKEO) Joop Hoekman, hoofd kennis- en expertisecentrum, Zonnehuizen Programmaleiderschap en kennismanagement Jetty den Hartog, Hoofd Behandeling Pluryn 1

2 Kennisinfrastructuur van de Lichtenvoorde André Temming, Projectleiding en Kwaliteitsmanagement Bedrijfsbureau De Lichtenvoorde Aanleiding De Lichtenvoorde is een zorginstelling die vanuit Oost-Gelderland mensen met een beperking ondersteunt en begeleidt. Een eigen leven en een eigen plek is voor iedereen van belang. Daarom kunnen kinderen, jongeren en volwassenen bij De Lichtenvoorde terecht voor ondersteuning in hun dagelijkse leven. Of zij nu een ontwikkelingsachterstand of een verstandelijke beperking hebben. Of zij nu thuisondersteuning willen, ondersteuning bij het wonen of andere vragen hebben. Omdat iedereen zijn eigen leven heeft.. bij De Lichtenvoorde maken medewerkers het verschil!! Medewerkers zijn belangrijk voor De Lichtenvoorde. Iedere medewerker die voldoende opleiding en ervaring heeft, kan met zijn talenten, wensen en ambities bijdragen om cliënten die ondersteuning te bieden die zij wensen. Cruciale vraag hierbij is hoe het kennisniveau van dit Human Capital op een professioneel (hoog) niveau te brengen en te houden. Kennismanagement en innovatie van de huidige kennisinfrastructuur worden als instrumenten gezien om die ambitie te realiseren. (Beoogd) resultaat Kennismanagement en innovatie van de kennisinfrastructuur leidt naar verwachting tot een omgeving waarin medewerkers verleid worden tot het slim omgaan met hun eigen kennis en de kennis van anderen om zo hun individuele en collectieve ambities te realiseren. Het ultieme doel van kennismanagement is competentieontwikkeling (kunnen) en deskundigheidsbevordering (kennen) van medewerkers. Het streven van kennis managen daarbij is om geen kostbare kennis en tijd verloren te laten gaan in een steeds zakelijker wordende zorgmarkt. Kennis en gegevens dienen daarom: eenvoudig vindbaar te zijn makkelijk oproepbaar en voor medewerkers gebruiksvriendelijk in hun toepassing Beoogde effecten: het kennisniveau is hoog binnen de gehele organisatie slimme gegevens maakt sturen/corrigeren inzichtelijk en makkelijk medewerkers vinden kennis nuttig en waardevol Doelgroep Alle medewerkers en waar van toepassing functiegericht. Werkwijze en activiteiten Bij het richten vanuit kennismanagement en kennisinfrastructuur gaat de aandacht uit naar doelmatigheid, optimalisatie, efficiëntie en noodzakelijkheid (DOEN). Simpel gezegd moet elke medewerker niet minder maar ook niet meer kennis voorhanden hebben dan functioneel noodzakelijk. Kennis en gegevens dienen daarom makkelijk vindbaar en oproepbaar te zijn. Daarnaast dienen medewerkers er makkelijk mee om te kunnen gaan. 2

3 Vanuit DOEN worden eisen gesteld aan het inrichten van de kennisinfrastructuur gefocust op de volgende kennisgebieden: - kwaliteits- c.q. prestatie-indicatoren - intranet/extranet/kwaliteitsportaal - documenten - processen - meldingen - analyses - managementinformatie - expertise Intranet/extranet Kwaliteitsportaal Documenten Expertise Processen Kwaliteits- c.q. Prestatieindicatoren Managementinformatie Meldingen Analyses Model: kennisinfrastructuur De Lichtenvoorde Per kennisgebied is geformuleerd wat er aan innovatie is te verrichten: Kwaliteits- c.q. Prestatie-indicatoren Elke medewerker is zich bewust van wat er vanuit het landelijk kwaliteitskader en de externe/interne prestatie-indicatoren wordt gevraagd. Medewerkers gebruiken deze kennis voor de kwaliteit van de zorg- en ondersteuningsplannen. Intranet/extranet/kwaliteitsportaal Alle werklocaties en daarbij behorende medewerkers hebben toegang tot intranet/extranet, voor vluchtige informatie, en het kwaliteitsportaal. Binnen het kwaliteitsportaal zijn beleidsnotities, protocollen, procedures en formulieren via een algemene zoekfunctie makkelijk vindbaar en up to date. 3

4 De Lichtenvoorde kent een voortdurende informatiestroom (vluchtige informatie en nieuws) en kennisuitwisseling (thema s en ervaringen). Deze informatie wordt meestal via de fysieke verschijningsvorm verstrekt (nieuwsbrieven, flyers, brochures etc). Idee is om al deze kennisinformatie een digitale plek te geven op intranet. Als opdracht geldt dat voornoemde toepassing (intranet) wordt geïntegreerd met de zogenaamde kwaliteitssuite (portaal). Daar waar het vluchtig nieuws betreft voor zowel intern als extern gebruik dient een koppeling mogelijk te zijn met de website/citrix. Hiervoor dient een zogenaamd CMS (content management systeem) te worden ingericht. Het geheel aan systeem inspanningen bevordert het kennisgebruik en klimaat, zowel gekeken naar aantallen bezoekers als naar hoeveelheid content. Documenten Alle documenten zijn getransformeerd (html) en ondergebracht in een documentenbeheersysteem. Dit systeem DKS beschikt over een algemene zoekfunctie en synoniemenlijst. Het compact weergeven en de combinatie van algemene en specifieke kennis bevordert het gebruik en het leesgemak. Vooral de beknoptheid van protocollen maakt dat de medewerkers in de directe zorg daar graag mee werken. Processen De werkprocessen binnen De Lichtenvoorde zijn onderverdeeld in zorg- en bestuurlijke processen en ondersteunende diensten. De komende periode wordt het Procesmanagementsysteem verder gevuld. Waar van toepassing zijn koppelingen in een werkproces aangebracht naar desbetreffende documentatie of formulieren. Doordat medewerkers inzichtelijk krijgen hoe een bepaald proces verloopt, bijvoorbeeld instroom van cliënten, ontstaat collegiaal kennisinzicht: goh, ik wist niet dat het bij jullie afdeling zo verliep, nu snap ik het en kan daarover beter met de cliënt en familie over praten. Meldingen Leren van fouten staat hoog in het vaandel bij De Lichtenvoorde. De komende periode wordt het huidige meldingsysteem getransformeerd naar een slimmere versie. Zowel op micro (werkvloer), meso (middel-management) en macro-niveau (organisatie) zijn meldingen visueel beschikbaar en is de afhandelingsflow zichtbaar. Wens is nog om een analysetool in te bouwen. Analyses Huidige analyses zijn nog voornamelijk gebaseerd op klassieke economische bestudering en vertaling in geld, personeel, huisvesting etc. Analyses worden ook conservatief toegedicht aan het management. Kennisdeling genereert bewustwording en een functioneel verantwoordelijkheidsgevoel. Momenteel ligt een plan voor om te komen tot meting van niet alleen harde maar ook zachte aspecten zoals de kwaliteit van een zorg- c.q. ondersteuningsplan. Managementinformatie De Lichtenvoorde heeft de beschikking over een managementinformatiesysteem. Dit systeem is echter verouderd en dient te worden omgezet naar slimme gegevens en betere performance. Uit het aantal hits per gegevensaspect kan worden geconcludeerd dat het raadplegen en gebruik van managementinformatie onder de maat blijft. Dit terwijl het generen en publiceren de nodige tijd vraagt. De managementinformatie is vooral kwantitatief en weinig kwalitatief. Weinig kwalitatief wil niet zeggen dat de gegevens niet kloppen maar dat de gegevens onvoldoende slim zijn (veel cijfers en weinig analyse oftewel meten is weten maar niet gelijk aan inzicht en adequate sturing). Daarnaast blijft de performance achter. Voor de huidige kale factsheets is een metamorfose wenselijk. Op sommige aspecten kan gestuurd worden andere niet of weinig. Een te ontwikkelen dashboard zou daarom een selectiefunctie moeten kennen. 4

5 Expertise Alle medewerkers van De Lichtenvoorde beginnen in 2009 aan een leer-ontwikkeltraject (Academie). Dit leren en ontwikkelen geschiedt op individueel en organisatie niveau. Daarbij is van belang dat de organisatie inzicht verkrijgt over welke kennis medewerkers individueel en de organisatie in z n geheel beschikt. Als voorwaarde is geformuleerd: vanuit persoonlijk dossier weten welke expertise er is het personeelssysteem (Beaufort) vullen met kennis/ervaringen van medewerkers Vanuit deskundigheid is de wens om nieuwe producten en zorginhoudelijke ontwikkelingen een digitaal podium te geven met ruimte voor uitwisseling en oproepen. In aansluiting hierop wordt ook aan de uitwisseling van best practices veel waarde gehecht. Dit dient vormt te krijgen in het ontwikkelen van zogenaamde werkplaatsen. Tips en valkuilen Een nuttig hupmiddel is de kenniscollectie (Masterclass kennismanagement); het leren als organisatie, leren in een collectief en leren van eigen en andermans handelen. Zeker bij complexere casussen is de zogenaamde kennismanagement navigator een handig hulpmiddel. De kunst is om de grote lijnen te zien en klein te beginnen. 5

6 Bijlage: Werkplaatsen Het organiseren van kennisinformatie in systemen (intranet/extranet/kwaliteitsportaal, documenten of processen) is slechts een aspect, een groot deel van de kennis daarentegen is niet te vatten in informatie of systemen. Hiertoe zul je mensen bijeen moeten brengen en dan blijkt een eeuwenoud concept toch weer een passend alternatief. De Werkplaats Het woord werkplaats wordt meestal gebruikt voor een plek waar ambachtelijk wordt gewerkt. In de tijd van de gilden werd daar een ambacht in de praktijk geleerd. Een gilde 1 was een belangenorganisatie van personen met hetzelfde beroep. Deze gilden hebben vanaf de middeleeuwen tot eind 18e eeuw bestaan. In een gilde werd kennis en ervaring uitgewisseld. Nieuwe gildeleden werden opgeleid in het vak. Na een gedegen opleiding kon een leerling erkend worden als vakman met de titel gezel en uiteindelijk de titel meester verkrijgen na het doen van de gildeproef. Het proefstuk was in de gildebrieven vrij nauwkeurig omschreven. Ook tegenwoordig zien we het begrip gezel nog in deze betekenis: een handwerksman of -vrouw onder een baas. Men heeft het bijvoorbeeld over de meester en zijn gezellen. Zo intens als in de middeleeuwen, toen de gehele opleiding in aanwezigheid van de meester plaatsvond, is de samenwerking echter niet meer. Veel van het onderricht is in de loop der jaren overgenomen door scholen. In bepaalde beroepen is gezel een door een vakexamen verworven rang in een ambacht, bijvoorbeeld een gezel-timmerman. Een equivalent vindt men ook bij loodgieters en elektriciens, waar een tijd samenwerken met een gediplomeerd vakman deel uitmaakt van de opleiding. Volgens het gilde-concept willen we bij De Lichtenvoorde werkplaatsen inrichten waarbinnen kennis en ervaring kan worden uitgewisseld. De werkplaatsen worden thematisch ingericht en staan onder leiding van een meester. Binnen de werkplaats wordt thema s behandeld waarbij beschikbare kennis en het eigen lerend vermogen van de organisatie wordt aangesproken. Voorbeelden van werkplaatsen kunnen zijn: werkplaats verpleging en verzorging werkplaats niet aangeboren hersenletsel werkplaats sociale participatie Binnen een werkplaats wordt de ingebrachte kennis en uitkomsten gebundeld om vervolgens aan en binnen de gehele organisatie te worden aangeboden en verspreid, ondermeer via intranet. De organisatorische uitvoering wordt verricht door: medewerker Informatie & Communicatie adviseur P&O kwaliteitsmedewerker 1 Bron: Wikipedia 6

7 Kennisgroep Kennisgebied Autisme Anky Timmer, Hoofd Vakgroepen Promens Care Aanleiding Deze casus is een vervolg op de casuïstiek van Marian Vierhout en Ria Schuurmans, die eerder de Masterclass hebben gevolgd. De Raad van Bestuur van Promens Care heeft aangegeven een start te willen maken met kennismanagement voor de hele organisatie, maar daarbij te willen starten met de afdeling Advies en Ondersteuning (verder afgekort als: A&O), de afdeling waartoe de vakgroepen van de verschillende disciplines behoren. Het is de bedoeling om kennismanagement daar een plek te geven en dit vervolgens te verbreden naar de rest van de organisatie. Naar aanleiding hiervan is in het voorjaar van 2008 een onderzoek gedaan naar de mate van efficiënt omgaan met kennis binnen de organisatie en dan met name binnen de afdeling A&O. Op grond van de resultaten van dit onderzoek is er een plan van aanpak voor kennisontwikkeling en kennisdelen geschreven. Er zijn een zes actuele kennisgebieden gekozen, waarvoor kennisgroepen samengesteld zijn. De leden zijn allen mensen van de afdeling A&O. Het is de bedoeling om voor elk kennisgebied concrete doelen op te stellen, waarmee een kennisgroep zich vervolgens gaat bezig houden. De startbijeenkomsten voor de kennisgroepen staan/ worden binnenkort gepland. Een van de kennisgebieden is autisme. Het vervolg van de casus zal hierover gaan. Doel kennisgebied autisme Het doel van de kennisgroep is meerledig: De aanwezige expertise/kennis welke bij een slechts beperkte groep mensen aanwezig is zodanig in te zetten dat medewerkers van het primaire proces hier maximaal hun voordeel mee kunnen doen. De kennis van autisme actueel houden en eventueel verder uitbreiden. In het verlengde hiervan komen onderstaande vragen aan de orde: Welke kennis hebben we in huis en aan welk niveau van kennis hebben we intern behoefte? Aan welke kennis is behoefte in het primaire proces? Hoe kunnen we de kennis meer in het primaire proces krijgen, zodat begeleiders hier in de dagelijkse situatie ook daadwerkelijk wat aan hebben? Hoe krijgen we het primaire proces betrokken bij de ontwikkeling van kennisdiensten? Doelgroep Begeleiders van cliënten. Werkwijze en geplande activiteiten Er worden startbijeenkomsten georganiseerd voor de leden van de kennisgroep, waar de volgende punten worden uitgewerkt: kennisdienst per kennisgebied vaststellen kenniskringloop per kennisdienst vaststellen toegankelijk maken kennis vaststellen contracten afsluiten met kennisgroepen kennisdienst uitvoeren en opzetten 7

8 Valkuilen Het opzetten van kennismanagement ligt bij een afdeling, waardoor de kans op draagvlak binnen de rest van de organisatie mogelijk gering is. Gevraagde tijdsinvestering en aanwezige werkdruk van betrokkenen. Tips Maak verbinding door van het begin af aan de verschillende sectoren van de organisatie te betrekken en hen te vragen feedback te geven op de plannen en de uitvoering van kennisdiensten. Voer het onderzoek naar de wensen vanuit het primaire proces heel gericht uit. 8

9 Ontwikkelen en inrichten van een gezamenlijke kenniscollectie VisioSensisDeBrink Groep Erica Smit, informatiespecialist Aanleiding De VisioSensisDeBrink Groep is een landelijke expertiseorganisatie en is partner voor slechtziende en blinde mensen op het gebied van onderwijs, zorg (wonen en dagbesteding), revalidatie en arbeid. Op 1 januari 2010 zijn Visio, Sensis en De Brink gefuseerd en de nieuwe naam van de organisatie is Visio. Goede en nieuwe samenwerking tussen professionals van de drie fusiepartners wordt gestimuleerd en is gewenst. Door de ontwikkeling en inrichting van een gezamenlijke kenniscollectie is samenwerking zichtbaar, een quick win. Het bijeenbrengen van branchespecifieke informatie en kennis biedt medewerkers ondersteuning in hun dagelijks werk en geeft de mogelijkheid tot het verhogen van het basiskennisniveau waardoor de klant een kwalitatief goede dienstverlening ontvangt. Kennis is een persoonlijk vermogen dat gezien moet worden als het product van de informatie, de ervaring, de vaardigheid en de attitude waarover iemand op een bepaald moment beschikt; k=i.eva. Mathieu Weggeman. Tevens is er bij de medewerkers in de organisatie behoefte aan een overzicht van wie over welke kennis beschikt (dus wie kennisdragers zijn) en wie bij welke taken/projecten/onderzoeken betrokken zijn, onder andere om bijvoorbeeld het wiel niet opnieuw te hoeven uitvinden. In 2007 is expertisebeleid voor de VisioSensisDeBrink Groep geformuleerd, de opdracht tot het realiseren van een kenniscollectie vloeit daar onder andere uit voort en de opdrachtgever is de directeur sector Innovatie en Expertise van Sensis. Zie verder de casus die in het najaar van 2007 door het Hoofd Onderzoek en Innovatie (Sanny van der Steen) van Visio in de masterclass kennismanagement is uitgewerkt over Agenderen van kennismanagement door middel van discussienota voor Visio. In de kennisklapper (casusbeschrijvingen) van de vorige leergroep van de masterclass is de beschrijving van deze casus terug te vinden. Beoogd resultaat Een digitale infrastructuur (SharePoint) waarin informatie, expliciete en impliciete kennis is vastgelegd en geborgd. Dit instrument voorziet in de behoefte van medewerkers om informatie en kennis te halen en te brengen, om ervaringen uit de beroepspraktijk te delen (wiki s) en om medewerkers met een bepaald kennisgebied in de organisatie te kunnen vinden (MySites). Het realiseren van een gezamenlijke kenniscollectie ondersteunt de missie van de VisioSensisDeBrinkGroep, dat het mogelijk is samen de beste willen zijn door de inzet van specialistische expertise en de ambitie van medewerkers om in wisselwerking met de klant voortdurend te willen verbeteren en vernieuwen. Doelgroep Alle medewerkers van Visio, Sensis en De Brink. 9

10 Werkwijze en activiteiten Quick scan In 2008 is door een kennismakelaar en een informatiespecialist door interviews (quick scan) onderzoek gedaan naar: de kennis- en informatiebehoefte van medewerkers en welke vorm van informatievoorziening wenselijk is de zoekstrategieën van medewerkers, waaronder hun gangbare zoektermen (om aanwijzingen te krijgen voor de optimale structuur, informatieontsluiting en navigatie) de specifieke inhoudelijke thema s van de branche (om de content te bepalen) De interviews zijn bij ca 30 medewerkers van Visio, Sensis en De Brink afgenomen, uit alle sectoren en op diverse niveaus. Het verslag is teruggekoppeld naar de geïnterviewden en eventuele opmerkingen konden worden geplaatst. Het verslag en de terugkoppeling is gerapporteerd aan de directeur sector Innovatie en Expertise van Sensis. De belangrijkste uitkomst van de quick scan is dat er in de eerste plaats zeer veel behoefte is aan een goede kenniskaart, wie doet wat, wie is bij welk project/onderzoek betrokken, etc. Daarnaast wordt aangegeven dat vakinhoudelijke informatie en ontwikkelingen rondom die vakinhoud belangrijk is. Daartoe volstaan goede vaktijdschriften en goede vakwebsites, maar up to date themapagina s op een kennisnet zouden ook aan die behoefte kunnen voldoen. Bijvoorbeeld een up to date pagina met unieke jurisprudentie of interpretaties van sociaaljuridische casuïstiek binnen de visueel gehandicaptensector, of een database - niet vakinhoudelijk - waarin contacten van medewerkers van Visio met externen (bijv. oogartsen) op datum vastgelegd worden. Zo ontstaat er een overzicht van de profilering van Visio naar buiten toe. Dit is ook belangrijk in verband met de samenwerking met Sensis en De Brink. Tevens is er veel interesse in ontwikkelingen in de interne organisatie, externe ontwikkelingen rondom een bepaald vakgebied, ook internationaal, en informatie over mogelijk te volgen opleidingen. Wat betreft de zoekfunctie in SharePoint (het huidige intranet bij Visio) zijn kritische geluiden te horen. Er is erg veel ruis onder de hits. Op het moment wordt hier technisch verbetering in gebracht. Medewerkers zijn over het algemeen enthousiast over interactief werken met een digitaal hulpmiddel. Discussiefora, digitale nieuwsbrieven, wiki s en teamsites in SharePoint worden als nuttig en aanvullend gezien. Wel is een zorg aangegeven over het vullen van het intranet: sommige informatie komt dubbel voor in een aantal rubrieken en het intranet wordt snel rommelig en niet efficiënt. Er moet iemand zijn met een blik op het totale systeem; iemand die de structuur en inhoud bewaakt. Daarnaast is er zorg over de betrouwbaarheid van informatie; validatie ontbreekt nu. Er wordt tevens gewaarschuwd voor te veel informatie. Het is gewenst dat het nieuwe intranet met expertiseplein bij de locaties gepresenteerd en uitgelegd wordt. Informatievoorziening in digitale vorm, op papier èn mondeling is gewenst. Verder gaven medewerkers uit zichzelf vaak aan dat zij een spanningsveld ervaren bij het zoeken naar informatie en ontwikkelen van kennis en het tegelijkertijd ook aan de productie te moeten werken. Voor wat betreft zoekstrategieën, terminologie en thema s zijn geen nieuwe, of onverwachte aspecten naar voren gekomen. Uit de interviews met de medewerkers van Visio, Sensis en De Brink over hun informatieen kennisbehoefte is duidelijk gebleken dat er grote behoefte is aan een goede kenniskaart, wie is deskundig op welk kennisgebied, wie participeert in welk project, onderzoek, etc. 10

11 Deze behoefte wordt gehonoreerd door het goed inrichten van en communiceren over MySites in SharePoint. Dit gebeurt na fase 1 en 2 (zie verder). Een allereerste start met een goede kenniskaart voor de drie organisaties is goed mogelijk omdat dit aan de eerste informatiebehoefte van de medewerkers voldoet en omdat dit zeker ook passend zou zijn als een van de eerste quick wins van een fusie. Kennismanagement begint bij de mensen. Daarbij ondersteunt een kenniskaart het organisatiebelang, medewerkers kunnen snel en efficiënt de juiste collega vinden. Ontwikkeling en inrichting gezamenlijke kenniscollectie Na de terugkoppeling en rapportage volgde een opdracht tot het ontwikkelen en inrichten van een gezamenlijke kenniscollectie VisioSensisDeBrink Groep. Naar aanleiding daarvan heeft de projectgroep, bestaande uit een kennismakelaar van Sensis, een manager van De Brink en een informatiespecialist van Visio een startbijeenkomst georganiseerd, waarbij ca 17 medewerkers (collega s primaire proces, itdeskundigen, opleidingen) van de drie organisaties zijn uitgenodigd om problemen te onderkennen die de projectgroep binnen dit project kan tegenkomen. Er zijn problemen onderkend op het gebied van ICT/techniek, rondom inhoud/content en de menskant. Al de genoemde problemen op deze terreinen zijn omgezet naar doelen en resultaten. De opdracht van de projectgroep heeft betrekking op het realiseren en inrichten van de digitale infrastructuur (Fase 1) en het maken van een begin met het selecteren van content (Fase 2). De projectgroep is nu bezig met het schrijven van het projectplan voor deze twee fasen. Later, in fase 3 worden interactiemogelijkheden toegevoegd (wiki s/teamsites) en in fase 4 wordt de gezamenlijke kenniscollectie stapsgewijs opgebouwd en onderhouden. Het procesresultaat van fase 1 en 2 is: een doelgroepenanalyse heeft plaatsgevonden de structuur van de site is ontwikkeld de zoek- en navigatiestructuur is ontwikkeld en gevisualiseerd een pilotgroep van gebruikers is samengesteld expertiseplein (naam van de gezamenlijke kenniscollectie) is als site beschikbaar een communicatieplan is opgesteld er zijn duidelijke afspraken over toegankelijkheid, rechten en validatie beschrijving van processen die noodzakelijk zijn om vraag en aanbod bij elkaar te brengen is gereed er is eerste content geplaatst op het expertiseplein Het daadwerkelijk organiseren en realiseren van maatregelen om de kenniscollectie op te bouwen en te onderhouden verdient in fase 4 uitgebreide aandacht zodat dit instrument medewerkers werkelijk blijft verleiden om slim om te gaan met hun eigen kennis en kennis van anderen om zo collectieve en individuele ambities te realiseren. Een uitgangspunt hiervoor is om expertisegroepen uit de drie organisaties samen te stellen waarbij kennismakelaars bemiddelen in de verwerking van de kennis. Het is nuttig om per expertisegroep een kenniscoördinator te hebben. Deze persoon onderhoudt contact met de kennismakelaar, zorgt naast anderen uit de expertisegroep ook voor het plaatsen van informatie en expliciete en impliciete kennis op het expertiseplein en houdt de continuïteit hiervan in de gaten. Tips en valkuilen Communiceer het expertisebeleid en het belang daarvan met het management in alle lagen van de organisatie zodat er draagvlak ontstaat. Doe dit niet eenmalig, maar zorg voor regelmatige berichtgeving over kennismanagement in de organisatie. Zorg voor de randvoorwaarden (bijvoorbeeld tijd en beloning) die noodzakelijk zijn om medewerkers betrokken bij het kennismanagement te laten zijn. 11

12 Zorg voor een cultuur waarin het gedrag van de medewerkers zodanig is dat zij de eigen kennis kunnen, willen en durven delen met anderen en dat zij de kennis bij anderen ook echt kunnen, willen en durven gebruiken. Geef inzicht in de opbrengsten, lever een stukje meetbaarheid, wordt er bijvoorbeeld met minder tijdverlies gewerkt, is er werk ontdubbeld, wordt het juiste werk tijdig gedaan. Leg content vast waardoor opbouw en vernieuwing van kennis - passend in de strategie van de organisatie - mogelijk is, vermijd het vasthouden aan stokpaardjes. Houd het klein, wil niet alles tegelijk. Focus niet alleen op expliciete kennis voor de database, maar richt de inhoud vooral ook op impliciete kennis en leerervaringen. Door het vastleggen van leerervaringen wordt voorkomen dat groepen in de organisatie steeds door dezelfde leerervaring gaan. Train medewerkers in het omgaan met de techniek (SharePoint). De projectgroep moet voldoende tijd en prioriteit geven aan de opzet, houd het strak. 12

13 Database Expertiseplein van Visio, Sensis en De Brink (Koninklijke Visio) Ymkje de Vries, afdelingsmanager De Brink Aanleiding De Brink biedt onderzoek, advies en behandeling, dagbesteding en wonen en verblijf aan mensen met een verstandelijke en zintuiglijke beperking. De Brink bestaat uit een hoofdlocatie in Vries waar ongeveer 200 cliënten wonen en 600 medewerkers werken. Naast de hoofdlocatie zijn er woonlocaties in Burgum, Emmen en Meppel. De Brink werkt samen met Visio en Sensis, de drie organisaties voor zorg, onderwijs, revalidatie en dienstverlening aan mensen met een visuele beperking al dan niet in combinatie met een verstandelijke of meervoudige beperking. Wij zijn bestuurlijk gefuseerd per 31 december 2007 in de VisioSensisDeBrink Groep. Samen de beste willen zijn om zo de klanten nog beter van dienst te zijn: dat is de drijfveer van de VisioSensisDeBrink Groep. Vanaf januari 2010 zullen we de naam: Koninklijk Visio gaan dragen. De nieuwe organisatiestructuur kent drie domeinen: 1. Expertise: Kennis, Expertise en Innovatie (KEI) 2. Primair proces: Revalidatie Wonen & dagbesteding Onderwijs 3. Ondersteuning: Services Finance & control HRM ICT, facilitair & inkoop In deze fusie en de daarmee gepaard gaande reorganisaties is het waardevol om quick wins te identificeren. Acties die met relatief minimale inspanning op korte termijn tot concrete resultaten leiden. Voor het domein van Kennis, Expertise en Innovatie (KEI) is dat het versneld beschikbaar stellen van een gezamenlijke VisioSensisDeBrink Groep expertiseplein. Dit is een database van voor ons werk en voor ons werkgebied relevante documenten en presentaties. De kenniscollectie is ons gezamenlijk organisatiegeheugen, waarbij onze kennis is vastgelegd en geborgd en waarmee we medewerkers een instrument ter ondersteuning van hun dagelijkse werk aanbieden. Het expertiseplein is een middel om kennis te kunnen delen en is, naast het instellen van expertisegroepen en een kennismakelaar, bedoeld om het organisatiedoel: samen de beste willen zijn, te behalen. Doelgroep en (beoogd) resultaat De doelgroep van het expertiseplein omvat alle medewerkers die werkzaam zijn in het primaire proces, medewerkers die direct of indirect contact hebben met de cliënten. Hierbij kan gedacht worden aan activiteitenbegeleiders, medewerkers zorg, behandelaars, onderzoekers, onderwijzers, enz. Verder behoren tot de doelgroep: de managers die deze mensen aansturen, zoals: afdelingsmanagers, seniors. De opdracht is verstrekt vanuit het domein KEI: de werkgroep bestaat uit drie mensen, van iedere organisatie één. In de opdracht staat het als volgt omschreven: Het project levert de volgende resultaten, producten en/of diensten op: 13

14 het informatieontwerp 2 is klaar zoek- en navigatiestructuur is ontwikkeld en gevisualiseerd doelgroepenanalyse is uitgevoerd en geanalyseerd er is een testgroep samengesteld expertiseplein is als site beschikbaar een communicatieplan is opgesteld er zijn afspraken over toegankelijkheid en rechten afspraken over auteursrecht en intellectueel eigendom zijn geregeld Werkwijze en activiteiten Hierbij beperk ik mij in deze casus tot de onderdelen doelgroepanalyse en testgroep samenstellen. De andere punten zijn vooral eisen aan het systeem. Hiervoor is een aparte werkgroep ingesteld die de technische kant van het gezamenlijke intranet en de plaats van het systeem Sharepoint hierin vorm zal geven (zie casus Ontwikkelen en inrichting van een gezamenlijke kenniscollectie VisioSensisDeBrink Groep, van Erica Smit). 1. De doelgroepenanalyse wordt mogelijk gedaan op basis van persona s. Dit zijn beschrijvingen van typische gebruikers. Voorstel is om vijf persona s in detail uit te werken. Hierbij worden de karakteristieken weergegeven van de gebruikers die gebruik zullen maken van het expertiseplein. Deze karakteristieken zijn bijvoorbeeld: waar zoekt men naar, hoe zoekt men, wat doet men met de informatie, wat verwacht men, welke mate van detail zoekt men, etc. 2. Voor het samenstellen van een gebruikerstestgroep worden linking-pins op afdelingen geïdentificeerd. Deze personen kunnen dienen als verbinding en klankbord voor de projectgroep ten aanzien van het expertiseplein. In de groep zitten mensen uit alle verschillende geledingen van de organisaties. De groep zal bestaan uit ongeveer 40 mensen. Om hen erbij te betrekken zullen via de mail vragen en opdrachten verzonden worden waarop zij hun feedback kunnen geven. Naast de mail zal ook een telefonische toelichting nodig zijn. We maken een voorstel over hoe omgegaan dient te worden met samenwerking en kennis delen. Hierbij zullen de managers in hoge mate betrokken worden. Zij zullen de kennis moeten agenderen om zo het goede voorbeeld te geven en mensen te verleiden tot het delen van kennis. Dit punt zal vooral onder de verantwoordelijkheid van KEI vallen en reikt dus verder dan onze opdracht. Om structuur aan te brengen in de opdracht maken we gebruik van de kennisnavigator: 1. Producten en werkprocessen Het delen van kennis met mensen uit dezelfde organisatie Koninklijke Visio op verschillende mogelijke gebieden (onderzoek, behandelingen, adviezen, dagbesteding, arbeid, onderwijs, enz.). Inzet is het leren van elkaar om zo de zorg voor onze cliënten te verbeteren en zorg en onderwijs efficiënter en leuker te maken. Het expertiseplein biedt hiervoor een platform, waar wordt voorkomen dat steeds opnieuw het wiel wordt uitgevonden. 2. Resultaatgebieden Kennis vergroten door te delen. Ter ondersteuning hiervan wordt een instrument (het expertiseplein) ontwikkeld ter verbetering van de zorg en het onderwijs aan mensen met een visuele beperking. Werknemers die enthousiast zijn over wat zij hier zullen vinden worden uitgedaagd om zelf ook hun kennis te delen. 2 Het informatieontwerp geeft inzicht in de manier(en) waarop doelgroepen toegang krijgen tot de beschikbare informatie en functionaliteit en op welke wijze er samengewerkt kan worden. 14

15 Dit verhoogt het werkplezier en dus de productiviteit, en de binding met de organisatie. Op het plein is de kennis te vinden die men zoekt. 3. Kennisgebieden De meest cruciale kennisgebieden zijn alle onderwerpen die direct een relatie hebben met het organisatiedoel. We hebben in eerste instantie gekozen voor de specifieke kennis die we hebben over: mobiliteit en aanpassingen voor visuele gehandicapten, kennis rondom visuele en auditieve beperking en de kennis rondom de visuele beperking en de gevolgen voor omgeving en begeleiding. 4. Kennis- en leerprocessen Het ronden van de kenniscirkel. Leren van elkaar, van collega s die op verschillende plekken in het land werken. 5. Mensen De mensen die gebruik gaan maken van het expertiseplein worden in de doelgroepanalyse geïdentificeerd en omgezet naar persona s. Deze persona s worden gebruikt voor de inrichting van het kennisplein. Kennisuitwisseling gebeurt niet vanzelf omdat met elkaar niet kent. Men weet niet van elkaar wat er in huis is en omdat de geografische afstand groot is. 6. Kennisinfrastructuur Het gaat om het vastleggen van kennis die we al hebben en vervolgens om het verder ontwikkelen daarvan. Daarbij is het van belang dat mensen een plek hebben waar dat kan (namelijk het expertiseplein), maar ook elkaar kunnen bellen, mailen en ontmoeten. Het beschikbaar hebben van een gezamenlijke intranet is voorwaarde voor het welslagen van ons project. Tips en valkuilen Tips: Gebruik meerdere media om de informatie over te brengen, dus ook film en beeldmateriaal op de site plaatsen. Gebruik voor het informeren van de medewerkers ook mondelinge overdracht. Benader verschillende doelgroepen: kennishouders, kenniszoekers en managers (deze laatste speelt een grote rol in het agenderen van kennis). Plaats regelmatig iets nieuws op de site. Verleid mensen tot het delen en halen van kennis. Valkuilen: Het doel is ambitieus gesteld: Niet alle medewerkers van Visio Sensis en De Brink zullen gebruik gaan maken van intranet op basis van Sharepoint. Als we alleen als doel hebben om kennis delen mogelijk te maken, bestaat het risico dat het niet gebruikt gaat worden als samenwerkingsplatform. Het zal dan een op zichzelf staand systeem zijn waar maar een paar mensen optimaal gebruik van maken. Er zal aandacht moeten zijn in alle geledingen van de organisatie om het delen van kennis te stimuleren en mensen uit te dagen om de kennis actueel te houden en te vernieuwen. Kortom: laat de kenniscirkel draaien. 15

16 Ondersteuning van netwerken vanuit het Kennisplein Gehandicaptensector Marieke van Noort, Kennispleincoördinator VGN Aanleiding In het voorjaar van 2008 namen de VGN, MEE Nederland en Vilans 3 initiatief tot het opzetten van het Kennisplein Gehandicaptensector. Aanleiding was het opheffen van de NGBZ 4 en het veelgehoorde geluid dat de kennisinfrastructuur van de gehandicaptensector te versnipperd was. In het kennisplein konden naast de activiteiten van het NGBZ, ook de activiteiten van het LKNG 5 opgaan, en de verbinding worden gemaakt met het kennisbeleid van de VGN (waaronder met de kennisportal) en de kennismanagementactiviteiten van MEE Nederland. De maanden die volgden werd het kennisplein in de steigers gezet: enerzijds werd de organisatiestructuur ingericht, anderzijds werd globaal het ondersteuningsaanbod van het Kennisplein bepaald. Op 28 mei 2009 vond het startschot van het Kennisplein plaats, met een eerste grote bijeenkomst: de Kennismarkt Organisatiestructuur Sinds april 2009 is het coördinatieteam compleet, met vertegenwoordiging uit de drie initiatiefnemende organisaties. Zij worden aangestuurd door de regiegroep, ook een afspiegeling van de drie organisaties. In juni 2009 kwam voor het eerst de pleinraad bijeen, vertegenwoordigers van diverse organisaties 6 ; een brede afspiegeling van de sector. Zij gaan het kennisplein voorzien van input en controleren op output. Activiteiten De activiteiten van het kennisplein zijn: werkplaatsen, kortdurende projecten waarin een kennisproduct wordt samengesteld netwerken, community of practice (kenniskring) bijeenkomsten cursussen en trainingen informatie-dienstverlening (vnl. digitaal) Daarnaast is er ruimte voor nieuwe activiteiten. Casus In deze casus wordt de activiteit netwerken verder uitgewerkt. In de voorbereiding van de Kennismarkt is contact gezocht met de netwerken die al bekend zijn bij het Kennisplein (o.a. netwerken die voorheen ondersteuning kregen van het NGBZ). Enerzijds om te vragen naar informatie over het betreffende netwerk om op de Kennismarkt te kunnen presenteren, anderzijds om het ondersteuningsaanbod van het Kennisplein aan hen bekend te maken. De respons op de inventarisatie was goed, de meeste netwerken hebben hun vragenlijstje teruggestuurd. Er zijn echter nog maar weinig ondersteuningsvragen uit de netwerken gekomen. Momenteel zijn 26 netwerken bij het Kennisplein aangesloten. Die netwerken zijn zeer divers van inhoud en karakter. Er zijn netwerken waar slechts een paar personen deel van uitmaken en netwerken die uit meer dan 100 personen bestaan VGN is de brancheorganisatie van de gehandicaptenzorg;; MEE Nederland is de vereniging van MEE-organisaties, ondersteuning bij leven met een beperking; Vilans is het kenniscentrum voor Langdurige Zorg. Vereniging voor deskundigheidsbevordering in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Landelijk KennisNetwerk Gehandicaptenzorg, onderdeel van Vilans. In de pleinraad zitten vertegenwoordigers van: LFB Onderling Sterk, Platform VG, CG-raad (allen belangenorganisaties voor mensen met een beperking), NIP/NVO, NVAVG (beroepsorganisaties), Klik, Markant (vakbladen), Platform EMG (Ernstig Meervoudig Gehandicapten), CCE Nederland (Centrum voor Consultatie en Expertise), ZonMw (Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) MEE Nederland, Vilans en VGN 16

17 Sommige netwerken zijn nauwelijks georganiseerd, anderen hebben een complete organisatiestructuur en een goede website. Ook de mate waarin de netwerken ondersteuning nodig hebben is zeer divers: goed georganiseerde netwerken gebruiken het Kennisplein alleen als podium, andere netwerken hebben veel ondersteuningsvragen. Resultaat Het Kennisplein heeft zicht op welke fasen van de kenniskringloop de huidige ondersteuning aan netwerken is gericht. Het Kennisplein weet op welke onderdelen van de kenniskringloop concrete diensten moeten worden ontwikkeld om te komen tot optimale ondersteuning van netwerken. Doelgroep 1. De regiegroep en het coördinatieteam van het kennisplein. 2. Leden van landelijke netwerken die actief zijn in de gehandicaptensector. Werkwijze en activiteiten Om te komen tot een analyse van activiteiten op het Kennisplein gebruik ik eerst de theorie van de Kenniscentra om te komen tot een beeld van de netwerken (de afnemers van het kenniscentrum Kennisplein). Vervolgens volg ik de kenniskringloop vanuit perspectief van netwerken. Bij elk onderdeel van de kenniskringloop geef ik de mogelijke knelpunten, en de mogelijke ondersteuning vanuit het Kennisplein. Een gedeelte van dat ondersteuningsaanbod is al beschikbaar. Andere ondersteuningsmogelijkheden moeten nog verder worden uitgewerkt. Deze ondersteuningsmogelijkheden zijn gearceerd aangegeven. Ook kan hierdoor een overzicht worden verkregen van de onderdelen van de kringloop, waar we nog iets nieuws op moeten ontwikkelen. Deze analyse voer ik uit in het volgende hoofdstuk. Tot slot volgt een stappenplan om te komen tot optimale ondersteuning van netwerken. Theorie Kenniscentra Een Kenniscentrum is een organisatorische eenheid waarin de uitvoering en/of ondersteuning van bepaalde kennisprocessen in bepaalde kennisgebieden en in bepaalde werkgebieden gebundeld wordt en dat daarmee mensen helpt kennis te verwerven die zij nodig hebben om hun activiteiten succesvol uit te voeren op een manier die hen past. Afnemers: Zoals al eerder geschetst zijn deze netwerken zeer heterogeen. Alle netwerken kunnen gebruik maken van het ondersteuningsaanbod van het Kennisplein. De mensen achter een netwerk zijn over het algemeen experts of juist nieuwkomers op hun eigen gebied. De meesten zijn medewerkers van zorgorganisaties, onderzoeksinstituten of uit het onderwijs (WO, HBO, MBO). Slechts in een enkel netwerk zitten cliënten of cliëntvertegenwoordigers. Veruit de meeste mensen in netwerken zijn hoog opgeleid. Werkgebied: De (lopende) netwerken zouden qua onderwerp op de volgende manier geclusterd kunnen worden: Netwerken over een beroep of functie binnen de gehandicaptensector: logopedie, educatiemedewerkers, pedagogen/psychologen, spelbegeleiders, speltherapeuten, haptonomie, psychomotorisch therapeuten, gedragsdeskundigen ouderen, bewegingsagogen, cliëntvertrouwenspersonen. Netwerken over een specifieke doelgroep: autisme, ernstig meervoudig gehandicapten. 17

18 Netwerken over een (actueel) onderwerp: sociale netwerken, inclusie, ouderschap en kinderwens, preventie seksueel misbruik, werken en leren, ondersteunende communicatie. Netwerken over beleidsaspecten: kwaliteit, kennisbeleid, sociale innovatie, opleidingen. Netwerken rond onderzoek: geschiedenis gehandicaptenzorg, onderzoekers consortia. Kennisgebied: Naast de inhoudelijke kennis die per netwerk verschilt, en waar de netwerkdeelnemers zelf de grootste bronnen van zijn, hebben zij kennis (en vooral vaardigheden) nodig over netwerkontwikkeling en kennismanagement. Diensten: De diensten die het kenniscentrum uit kan voeren zijn samen te vatten onder: informeren adviseren opleiden netwerken opbouwen en events organiseren Bij de uitwerking van de kenniskringloop valt te lezen in welke concrete diensten (ondersteuningsmogelijkheden) dit resulteert. Kenniskringloop De kenniscollectie Mogelijke knelpunten: 1. te weinig mensen die zich aangesloten hebben bij het netwerk, een eenzijdige samenstelling van het netwerk. 2. de betreffende mensen weten de producten niet te vinden. 3. de mensen in een netwerk hebben door gebrek aan tijd, geld en/of faciliteiten geen mogelijkheden om hun netwerk zinvol te laten functioneren. 18

19 Mogelijke ondersteuning: 1. ondersteuning bij werven van netwerkleden door: a. zoeken in de kenniskaarten b. oproep op het digitale kennisplein c. gebruik van reguliere communicatiemiddelen betrokken organisaties (initiatiefnemers en pleinraad) d. werving door het bieden van een platform tijdens fysieke bijeenkomsten van het kennisplein 2. ondersteuning van zoekstrategieën naar kennisproducten a. zie ondersteuningsmogelijkheden 1a. 1c. b. expliciete kennis op het digitale kennisplein 3. faciliterende rol a. Administratieve ondersteuning voor het verspreiden van de aankondigingen en uitnodigingen van de netwerkbijeenkomsten. b. Facilitaire ondersteuning, zoals het beschikbaar stellen van ruimte en zorgen voor koffie en thee. c. Ondersteuning in de communicatie over de netwerkbijeenkomsten d. Advisering over en/of ondersteuning bij het werven van financiële middelen. Tegen betaling is daarnaast ook de volgende ondersteuning mogelijk: e. De organisatie van inhoudelijke activiteiten die voortkomen uit een netwerk. Toepasbaar maken Mogelijke knelpunten: 1. impliciete kennis wordt niet expliciet gemaakt. 2. ontbreken van ordening in de kenniscollectie. Mogelijke ondersteuning: 1. ondersteuning bij explicitering van kennis a. digitale kenniskaarten b. verslaglegging (tegen betaling) c. koppeling aanbrengen naar een werkplaats (waar nieuwe producten kunnen worden ontwikkeld) 2. ondersteuning van indexering van de kenniscollectie door: a. digitale community s via de kennisportal; en open space community via het digitale kennisplein b. ondersteuning bij het aanbrengen van ordening in de kenniscollectie van de community Mobiliseren Door de kenniscollectie goed in te richten, en de kennis toepasbaar te maken is de belangrijkste stap tot mobiliseren al gezet. Mogelijke knelpunten: De kennis is weliswaar vastgelegd in de kenniscollectie, maar er wordt weinig gebruik gemaakt van de beschikbare kennis (mensen of producten), terwijl wel verondersteld mag worden dat er vraag is naar de kennis. Mogelijke ondersteuning a. Passief mobiliseren kan het kennisplein ondersteunen door het aanbieden van een goed vindbare plek op het digitale kennisplein. b. Actief mobiliseren kan door het ondersteunen van het organiseren van een netwerkbijeenkomst, of het aanbieden van een workshop, bijvoorbeeld op de jaarlijkse kennismarkt. c. Ook is het mogelijk om vanuit een netwerk een cursus of training te ontwikkelen die in het kader van het kennisplein geboden wordt. 19

20 Leren in de praktijk Het toepassen van de kennis in de praktijk is opgedeeld in 3 fases: Voor: activeren van beschikbare kennis en het organiseren van het leren. Tijdens: observeer en documenteer Na: analyseer de ervaring en maak nieuwe kennis beschikbaar. Mogelijke knelpunten Het lukt de netwerkleden niet om het leren in de praktijk voor elkaar te krijgen. Het kan zijn dat de netwerkleden niet de goede positie in de organisatie bekleden om dit te organiseren of randvoorwaarden (tijd, geld) ontbreken. Of the sense of urgency is niet aanwezig in de organisatie. Mogelijke ondersteuning : Het kennisplein kan begeleiding aanbieden bij het gebruik van de instrumenten die in de Masterclass Kennismanagement zijn geoefend, zoals de After Action Review, en het startgesprek het eindgesprek. Integreren De opgedane ervaring uit de praktijk wordt op waarde geschat en kan als input dienen voor de kenniscollectie. Dit kunnen nog ruwe producten zijn, zoals een presentatie, ingevulde vragenlijsten of formats. Mogelijke knelpunten: De evaluaties die in de praktijk zijn gedaan zijn niet uitgewerkt. Mogelijke ondersteuning: Motiveren Eerste analyse De niet-gearceerde ondersteuningsmogelijkheden zijn al eerder beschreven. Deze ondersteuning kunnen we nu al uitvoeren, als er een ondersteuningsvraag komt. Hierbij valt op dat deze ondersteuning zich vooral richt op de linker- en bovenzijde van de kenniskringloop. Prettig is om te zien dat in de ondersteuningsmogelijkheden veel verbindingen zijn met de andere 4 activiteiten van het kennisplein. Het ondersteuningsaanbod van het kennisplein lijkt dus behoorlijk op elkaar afgestemd. De gearceerde ondersteuningsmogelijkheden zijn nog niet beschikbaar. Bij een heel aantal is dit wel al in ontwikkeling, vooral aan de digitale onderdelen wordt momenteel hard gewerkt. Ook aan het werven van financiële middelen wordt al hard gewerkt, mogelijke fondsen zijn geïnventariseerd, en het fonds Nuts-Ohra heeft al toegezegd drie werkplaatsen te willen financieren. De ondersteuning op de laatste twee beschreven onderdelen: leren in de praktijk en integreren, is nog niet vormgegeven op het kennisplein. Het lijkt me zinvol om op deze twee onderdelen, meer dan hierboven beschreven staat, ondersteuningsaanbod te ontwikkelen. Vervolgstappen 1. Naar aanleiding van deze casus hebben we al in een coördinatieteam verkennend gesproken over de mogelijkheid van een bijeenkomst, nog dit jaar, voor netwerken. Het idee hierbij was dat we in deze bijeenkomst de netwerken kunnen ondersteunen door: a. te presenteren welke ondersteuning het kennisplein kan bieden 20

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Workshop NGO congres. VGN Masterclass. de gehandicaptenzorg: betekenis voor beroepsuitoefening en het werkveld. Programma

Workshop NGO congres. VGN Masterclass. de gehandicaptenzorg: betekenis voor beroepsuitoefening en het werkveld. Programma Workshop NGO congres VGN Masterclass wetenschappelijk onderzoek in de gehandicaptenzorg: betekenis voor beroepsuitoefening en het werkveld 27 september 2013 Dr. Joop Hoekman; Joop Hoekman Training Advies

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens)

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens) Knowledge Performance Scan De Knowledge Performance Scan geeft relatief snel en goedkoop inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de manier waarop met kennis wordt omgegaan in een organisatie(onderdeel).

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Welkom bij de Arbocatalogus Provincies. Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen

Welkom bij de Arbocatalogus Provincies. Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen Welkom bij de Arbocatalogus Provincies Jannet Bergman, Projectleider A&O Provincies Henny van den Born, Arbo-beleidsadviseur Provincie Groningen Programma Achtergrond/totstandkoming Werkwijze Implementatie

Nadere informatie

Logeren waarderen. Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen

Logeren waarderen. Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen Logeren waarderen Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen Auteurs : Bram van Beek, Kees van der Pijl Datum : 5 juni 2007 Inhoudsopgave 1. Achtergrond...

Nadere informatie

Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen:

Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen: Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Doelgroep De doelgroep

Nadere informatie

Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie

Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie Meerjaren ontwikkelplan 2014-2016 Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie Januari 2014 Opbouw 1. OUDERRAAD LINDENBORG... 3 1.1 DUIDELIJKHEID

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Plan van Aanpak. en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016

Plan van Aanpak. <naam school> en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 Plan van Aanpak en samen op weg Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 De Expeditie Er gaan 85 docenten samen op pad. Doel: De docenten en leerlingen ervaren dat de inzet van ICT een meerwaarde

Nadere informatie

Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Perspectief voor iedereen In Nederland krijgen jaarlijks duizenden mensen te maken met blijvende slechtziendheid of blindheid. Wanneer

Nadere informatie

Kennismanagement voor omgevingsrecht

Kennismanagement voor omgevingsrecht Kennismanagement voor omgevingsrecht Handreiking: mogelijkheden voor een regionale uitvoeringsdienst Anneke van Leeuwen, 21 december 2011 Inleiding Voor een kwalitatief goede uitvoering van de VTH taken

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland Conform 3.C.2 23 juni 2015 Voorbij Prefab Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING COMMUNICATIE... 3 1.1 Interne communicatie... 3 1.2 Externe communicatie...

Nadere informatie

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Zaakgericht Werken; de oplossing voor het digitaliseringsvraagstuk? Veel organisaties zijn ervan overtuigd dat Zaakgericht Werken (ZGW) essentieel is

Nadere informatie

Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij Informatievaardigheden voor senioren

Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij Informatievaardigheden voor senioren Projectvoorstel Informatievaardigheden voor senioren (SeniorWeb, februari 2009) 1 / 8 Regeling Mediawijsheid Expertisecentrum 2009 Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij

Nadere informatie

plan van aanpak opschaling e- health

plan van aanpak opschaling e- health plan van aanpak opschaling e- health Matthijs Jantzen Projectleider E-health GGz Centraal even voorstellen Historicus Informatiemanager Webmaster Stafmedewerker historie e-health GGz Centraal 2008 eerste

Nadere informatie

Reflectieverslag Master pedagogiek

Reflectieverslag Master pedagogiek Reflectieverslag Master pedagogiek Voor + achternaam: Jan- Hessel Boermans Studentnummer: 277827 Soort verslag: reflectieverslag Master Pedagogiek Cohortjaar: 2013 Opleiding: Master Pedagogiek, Leren en

Nadere informatie

(Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma

(Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma (Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma Mijn naam is Jos van de Ven en ben binnen Dichterbij werkzaam als ambtelijk secretaris van de cliëntenraad. Onafhankelijke ondersteuning Onafhankelijke cliëntondersteuning

Nadere informatie

Leaflet. Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool

Leaflet. Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool Leaflet Het sociaal intranet; kennis delen als krachttool SmartPeople: het sociaal intranet SmartPeople is een combinatie van social networking, wiki s, blogs, (persoonlijke) dossiers en een kennisindex

Nadere informatie

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder)

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sociaal Cultureel Werk Beheerstaak: Samenlevingsopbouwwerk, functienummer 630.00 Dit beleidsterrein omvat kinderwerk,

Nadere informatie

Duurzaam aan het werk

Duurzaam aan het werk Visio Zicht op Werk Duurzaam aan het werk Bent u zelf slechtziend of blind en wilt u graag zo goed mogelijk (blijven) functioneren op uw werk? Heeft u een slechtziende of blinde werknemer? Begeleidt u

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Kennismanagement in de gehandicaptenzorg

Kennismanagement in de gehandicaptenzorg Masterclass 2015 Kennismanagement in de gehandicaptenzorg gedragsproblemen niet-aangeboren hersenletsel licht verstandelijke beperking doofblind kennis begeleidingsmethodieken Masterclass Kennismanagement

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Vormgeven van kennismanagement initiatieven

Vormgeven van kennismanagement initiatieven Vormgeven van kennismanagement initiatieven Jan Kingma, Annelies Kleijsen, Eelco Kruizinga, Jan Schuurman, Rob van der Spek, Ben Römgens In deze bijdrage1 bespreken we een aantal uitgangspunten voor het

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken December 2012 Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken is hét traject voor kwaliteitsverbetering van de mond zorg vanuit het

Nadere informatie

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen 1a. Niveau Ervaren kwaliteit van leven door de cliënt. 1b. Kwaliteitsthema Cliëntervaring Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit van de integrale

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602 Functieprofiel: Communicatie Functiecode: 0602 Doel Verzorgen van activiteiten op het gebied van communicatie en/of voorlichting voor Hogeschool Utrecht of onderdelen daarvan, aan verschillende in- en

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER Algemeen Organisatie: Stichting Magentazorg Organisatorische eenheid: raad van bestuur Opsteller functiebeschrijving: adviseur P&O Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015

Nadere informatie

Communicatieplan. Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen. Conform 3.C.2. 05 Mei 2015

Communicatieplan. Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen. Conform 3.C.2. 05 Mei 2015 Conform 3.C.2 05 Mei 2015 Gebr. Janssen Beheer BV Hagelkruisstraat 6 5835 BD Beugen INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING COMMUNICATIE... 3 1.1 Interne communicatie... 3 1.2 Externe communicatie... 4 2 DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

De visie en doelen van de ondernemingsraad.

De visie en doelen van de ondernemingsraad. De visie en doelen van de ondernemingsraad. Juni 2013 1 1. Inleiding Blz. 3 2. Visie van de ondernemingsraad. Blz. 3 3. Hoofddoelen Blz. 4 4. Visie op Medezeggenschap Blz. 4 5. Aandachtsgebieden & Speerpunten

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie Habilis Executive Search - Interim Management Marketing, Sales en Communicatie Habilis Mens en Organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Borging jur. kwaliteit 2013

Borging jur. kwaliteit 2013 Borging jur. kwaliteit 2013 De overheid als strategische partner Regie voeren/slanke organisatie/uitvoering op afstand Hoogwaardige dienstverlening (van klantgericht naar klantgestuurd) Dat vraagt: visie

Nadere informatie

Voorbeeld stagevoorstel

Voorbeeld stagevoorstel Voorbeeld stagevoorstel BIS (Bedrijfskunde Informatiepunt Stages) Het stagevoorstel moet bestaan uit verschillende onderdelen, welke ook beschreven staan in het instructiedocument (kopje 4.3). In dit document

Nadere informatie

Loopbaanadvisering door HR

Loopbaanadvisering door HR Loopbaanadvisering door HR White paper Auteur: drs. Willem de Jong Februari 2014 Personeel & Organisatie Avans +, dé specialist in het ontwikkelen van mensen en organisaties. www.avansplus.nl Loopbaanadvisering

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

specialistisch uitzendbureau voor zorg en welzijn

specialistisch uitzendbureau voor zorg en welzijn specialistisch uitzendbureau voor zorg en welzijn Inzetbaar? Inzetbaar is de naam van onze onderneming, een specialistisch uitzendbureau voor zorg en welzijn. Inzetbaar staat al ruim 12 jaar voor pragmatisch

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren

Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren Het gerecht Het resultaat: medewerkers met oog voor verbetering, in een organisatiecultuur waarin continu verbeteren

Nadere informatie

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag.

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. Flyer - Intervisie Wat is intervisie? Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. De volgende omschrijving van intervisie

Nadere informatie

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer!

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! brochure.indd 1 07-02-12 11:02 brochure.indd 2 07-02-12 11:02 Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix optimus is

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

PROJECT DE OUDER WORDENDE CLIËNT / aanmelding

PROJECT DE OUDER WORDENDE CLIËNT / aanmelding PROJECT DE OUDER WORDENDE CLIËNT / aanmelding Mensen worden steeds ouder, ook de mensen met een beperking. Ouder worden raakt alle aspecten van het leven en stelt andere eisen aan de zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl

Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70 Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Meer Mens Zorg voor kwaliteit van leven In de zorgsector wordt een breed pakket aan zorg- en

Nadere informatie

Kennismanagement. HiP Consulting Carla Bastiaansen

Kennismanagement. HiP Consulting Carla Bastiaansen Kennismanagement HiP Carla Bastiaansen Redenen om eens te praten over kennis We groeien snel en ik kan niet snel genoeg goede mensen binnenkrijgen en opleiden. Cruciale kennis en expertise wandelt de deur

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Doelgroep De doelgroep voor de methode Meer Mens is onder te verdelen in drie hoofdgroepen. Dit sluit niet uit dat de methode niet van toepassing is

Doelgroep De doelgroep voor de methode Meer Mens is onder te verdelen in drie hoofdgroepen. Dit sluit niet uit dat de methode niet van toepassing is Inleiding In de zorgsector wordt een breed pakket aan zorg- en dienstverlening aangeboden aan mensen met een beperking. Hulpvragen van deze mensen variëren in aard en complexiteit. Deze vragen hebben betrekking

Nadere informatie

Marleen van de Wiel (vanaf 1 oktober 2012 t/m 31 december 2012)

Marleen van de Wiel (vanaf 1 oktober 2012 t/m 31 december 2012) Project Focus op standaarden in examinering Deelprojectplan 5: Servicepunt examinering mbo met website examinering mbo Opdrachtgever MBO Diensten Projectleider Focus op standaarden in examinering Projectaannemer

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

WMO-WERKPLAATS TWENTE

WMO-WERKPLAATS TWENTE WMO-WERKPLAATS TWENTE nieuwe werkvormen voor zorg en welzijn d e juni 2010 Dit is de tweede nieuwsbrief in een serie van vier over het programma Wmo-werkplaats Netwerkregio Twente. De nieuwsbrieven geven

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg REGIE Informatie over Regie, dé app voor de zorg INHOUDS OPGAVE 03 04 05 06 09 10 11 12 Waarom de zorgapp Regie? Wat is Regie? De meerwaarde van Regie Wie gebruiken Regie? Voordelen van Regie Technische

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het?

Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het? Team passend onderwijs wat is het, hoe werkt het? werkgroep bundelen van expertise, 25 mei 2012 Aanleiding voor een team passend onderwijs Passend onderwijs betekent dat iedere leerling het onderwijs en

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01 Functieomschrijving office-coördinator Taken en Werkzaamheden Tot de aandachtsgebieden van office-coördinator behoren 'Beleid', Externe contacten, Communicatie en Relatiebeheer, Financiën, Advisering,

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

Hoe maakt Kentalis kennis delen makkelijker?

Hoe maakt Kentalis kennis delen makkelijker? Hoe maakt Kentalis kennis delen makkelijker? Case study Kentalis Februari 2016 Hoe maakt Kentalis kennis delen makkelijker? En hoe zorgde Kentalis voor adoptie van het sociale intranet op SharePoint? Pagina

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

De Aandachtsfunctionaris 1

De Aandachtsfunctionaris 1 De Aandachtsfunctionaris 1 Profiel aandachtsfunctionaris kindermishandeling Functieomschrijving De aandachtsfunctionaris heeft een belangrijke rol bij de implementatie van de meldcode in de organisatie,

Nadere informatie

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Lia van Meegen Kwaliteitsbeleid Wettelijk kader: inspectie Kwaliteitsbeleid op twee niveaus: Niveau van het swv Niveau afzonderlijke besturen en scholen Kwaliteitszorg

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2014-2018

Strategisch Beleidsplan 2014-2018 Strategisch Beleidsplan 2014-2018 Stichting ELAN Stichting ELAN in onderwijs is op 1 augustus 2014 ontstaan door een fusie van de Stichting CSO Gooi e.o. en de Vereniging Annie M.G. Schmidt. ELAN bestaat

Nadere informatie

Junior medewerker Bezwaar en Beroep

Junior medewerker Bezwaar en Beroep Kennis van de Overheid Junior medewerker Bezwaar en Beroep Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

1. Documenten en informatie beheren

1. Documenten en informatie beheren Het Managementsysteem Onderwijs (MMS-O) is een intranetapplicatie waarmee het mogelijk is om op een gebruiksvriendelijke wijze een managementinformatiesysteem voor een of meerdere scholen op te zetten.

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut Opleidingsmanager Doel Ontwikkelen van programma( s) van wetenschappenlijk onderwijs en (laten) uitvoeren en organiseren van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande van een faculteitsplan

Nadere informatie

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Bas Terlingen en Guus van Schöll Themamiddag Kovon, 26-10-2005 1 Niveaus van managementinformatie Inzomen op detail informatie Gegevens verzamelen PM Strategisch

Nadere informatie

Productive Ward: De eerste ervaringen uit de praktijk #INTERVIEW 1: Sjors van der Maat

Productive Ward: De eerste ervaringen uit de praktijk #INTERVIEW 1: Sjors van der Maat Houttuinlaan 14 3447 GM Woerden t 0348 493000 f 0348 493009 info@cczorgadviseurs.nl www.cczorgadviseurs.nl Productive Ward: De eerste ervaringen uit de praktijk #INTERVIEW 1: Sjors van der Maat Verpleegkundig

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Medezeggenschap verzilveren

Medezeggenschap verzilveren Steven van Slageren Medezeggenschap verzilveren 2 maart 2010 OR-ervaring niet meenemen in je loopbaan is een vorm van kapitaalsvernietiging Medezeggenschap verzilveren Stappenplan/spoorboekje/handleiding:

Nadere informatie

WAT IS DE FOCUS VAN JE WENS TOT VERBETERING BEHOEFTE BEPALEN INNOVATIEVERKENNER AANLEIDING ACHTERGROND INNOVATIEVRAAG

WAT IS DE FOCUS VAN JE WENS TOT VERBETERING BEHOEFTE BEPALEN INNOVATIEVERKENNER AANLEIDING ACHTERGROND INNOVATIEVRAAG WAT IS DE FOCUS VAN JE WENS TOT VERBETERING BEHOEFTE BEPALEN INNOVATIEVERKENNER AANLEIDING ACHTERGROND INNOVATIEVRAAG WAT IS HET PROBLEEM ACHTER HET PROBLEEM BEHOEFTE BEPALEN 5X WAAROM PROBLEEMSTELLING:

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Deze taak-functieomschrijving is bruikbaar voor alle sectoren welke ondersteuning, begeleiding, zorg, hulp en bescherming

Nadere informatie

BELEIDSPLAN 2015-2018 NEDERLANDSE KLINEFELTER VERENIGING

BELEIDSPLAN 2015-2018 NEDERLANDSE KLINEFELTER VERENIGING BELEIDSPLAN 2015-2018 NEDERLANDSE KLINEFELTER VERENIGING Samenvatting Het eerste punt van de missie van de Nederlandse Klinefelter Vereniging (NKV) luidt: zo vroeg mogelijke onderkenning van het syndroom.

Nadere informatie

Masterclass 2013. Kennismanagement in de gehandicaptenzorg

Masterclass 2013. Kennismanagement in de gehandicaptenzorg Masterclass 2013 Kennismanagement in de gehandicaptenzorg Masterclass Kennismanagement in de gehandicaptenzorg 2013 Kennismanagement in de gehandicaptenzorg In de gehandicaptenzorg wordt hard gewerkt aan

Nadere informatie

Bijlage Nieuwsbrief Samenwerking Geboden 2/9 oktober 2008 SECRETARIAAT OP MAAT. Werkinstrument voor de implementatie van een clustersecretariaat

Bijlage Nieuwsbrief Samenwerking Geboden 2/9 oktober 2008 SECRETARIAAT OP MAAT. Werkinstrument voor de implementatie van een clustersecretariaat Bijlage Nieuwsbrief Samenwerking Geboden 2/9 oktober 2008 SECRETARIAAT OP MAAT Werkinstrument voor de implementatie van een clustersecretariaat Inleiding De komende jaren zal het parochiële werk door steeds

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xcellent in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xpertise Xpert Xact Xcellent + Xpertise Een geslaagd opleidingstraject begint met kennis. Onze kennis, maar ook die van u. P3transfer heeft

Nadere informatie

V raag naar nieuwe kennis. Professional, clië nten, branches, zorginst ellingen, kenniscentra en ond erzoekers. Kennis verspreiden

V raag naar nieuwe kennis. Professional, clië nten, branches, zorginst ellingen, kenniscentra en ond erzoekers. Kennis verspreiden Landelijke Kenniskring Fysiotherapie bij EMB cliënten Gecoördineerd en gestimuleerd door het landelijk Platform EMG KennisCirkel V raag naar nieuwe kennis Kennis gebruiken Kennis im p lem en te re n Professional,

Nadere informatie

Link4All Vermenigvuldig door Delen

Link4All Vermenigvuldig door Delen Link4All Vermenigvuldig door Delen Beleidsplan (definitief) Jaap Verbeek 7 juni 2012 Doelstelling van Link4All Het lenigen van noden van mensen met een (verstandelijke) beperking die (willen) deelnemen

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015 Kennisplatform Mantelzorg West Friesland Een netwerkorganisatie van gemeenten, zorgaanbieders, hulverlenende instellingen en belangenbehartigers van mantelzorgers Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Nadere informatie

Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Onderzoek Thema: Ronde 6: Titel: Projectnummer: AKC 27 1. Aanleiding 2. Context en hoofddoelen

Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Onderzoek Thema: Ronde 6: Titel: Projectnummer: AKC 27 1. Aanleiding 2. Context en hoofddoelen Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Professionalisering Arbeidsdeskundig Handelen Onderzoek Thema: Arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte Ronde 6: AKC PAH 2015 Titel: Implementatie en verbreding

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting Agendapunt Mededelingen 011015 BO GGDRU Vergadering : BO Adviescommissie GGDrU Datum : 15 oktober 2015 Onderwerp : Voortgang gezondheidscommunicatie, alcoholpreventie en convenant jeugd Bijlage : Evaluatie

Nadere informatie