Liever investeren dan beleggen: technologieforum in Amsterdam en Utrecht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Liever investeren dan beleggen: technologieforum in Amsterdam en Utrecht"

Transcriptie

1 IGNALEMENT De Beurs van Berlage in Amsterdam en de Jaarbeurs Utrecht hebben deze maanden iets met elkaar: beiden zijn toneel van een technologieforum van FHI. En het gaat over beleggen en investeren, twee verschillende activiteiten waarbij technologie de basis voor succes kan zijn. Bij beide evenementen is de bekende futuroloog Paul Ostendorf uitgenodigd, lid van de Raad van bestuur van Cap Gemini Ernst & Young die onlangs voorspelde dat binnen afzienbare tijd niemand meer een pc op zijn bureau zal hebben. over down to earth investeren in mkb, familiebedrijven en echte technologie, maar wel graag in bankierstermen. Eric van Schagen, CEO van Simac en penningmeester van de FHI-branche Industriële Elektronica, maakt deel uit van het hoofdprogramma. Hij is een van de panelleden in de afsluitende paneldiscussie met voorzitters raden van besturen. Twee keer een technologieforum dus in de komende periode, elk met een eigen, elkaar aanvullende insteek. En dan is er tussendoor nog een evenement waarin duidelijk wordt hoe je elkaar in de bedrijfskolom, de supply chain, nodig hebt; in een tijd van internationalisering en informatisering meer dan ooit. Het is de thematiek van de Benelux Electronics Market Conference, door de FHI branche Industriële Elektronica, samen met de Belgische FEE-organisatie en uitgever Ten Hagen & Stam georganiseerd in het Hilton Antwerpen op 2 en 3 november. Liever investeren dan beleggen is in het belang van de branche. Wel gecalculeerd risico nemen. Veel van wat er binnen de brancheorganisatie gebeurt, kan helpen om de risico s te calculeren, waarde aan investeringen toe de voegen, zowel voor leveranciers als afnemers. In het verleden opgebouwde netwerken kunnen best enige garantie bieden voor de toekomst. Het Instrument is van 9 tot en met 13 oktober in de Jaarbeurs van Utrecht. Het FHI Federatiecongres (Technologie Forum 2000) is op 28 november in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Leden van FHI ontvangen hiervoor een uitnodiging. Verder in dit nummer: 2 Regelgeving en arbeidsmarkt 5 Conjunctuurinformatie 6 Het Instrument Federatienieuws 13 Industriële Elektronica 16 Development Club 17 Industriële Automatisering 20 STEP-Nieuws 21 Weeginstrumenten 22 Laboratorium Technologie 25 Medische Technologie 27 Agenda Te circuleren aan: Retour aan: 39e jaargang oktober 2000 Liever investeren dan beleggen: technologieforum in Amsterdam en Utrecht Eerst zijn alle ogen gericht op de beurs Het Instrument 2000, die van 9 tot en met 13 oktober wordt gehouden in Utrecht. Het is waarschijnlijk het grootste technologieforum dat Nederland kent: professionele bezoekers en daarnaast nog eens duizenden mensen van de exposerende en presenterende bedrijven. Het gaat er echt om de technologie zelf: waarin moeten klanten - de technologietoepassers - investeren om geld te verdienen? Paul Ostendorf is een van de naar schatting tweehonderd sprekers die in die week optreden. Hij is op de eerste beursdag hoofdspreker in het congresonderdeel van het FHI-platform Industrial Business Solutions. Een dikke maand later is bij het tweede evenement - Technologie Forum 2000 in de Beurs van Berlage - beleggen het uitgangspunt. Hoe kun je geld verdienen aan het feit dat anderen risico nemen met investeringen in technologie, of misschien wel pseudo-technologie? Via Paul van Ostendorf kwam FHI in contact met de uitgever van het tijdschrift Money, initiatiefnemer van het Technologie Forum. Het thema van de dag bleek perfect aan te sluiten bij de ideeën van FHI voor haar Federatiecongres. Zelfs de data vielen vrijwel gelijk. Zo kwam de combinatie tot stand: op 28 november is het FHI Federatiecongres, gekoppeld aan het gezamenlijk met Money georganiseerde Technologie Forum De betrokkenheid van de federatie van technologiebranches riep natuurlijk om nuances ten aanzien van het uitgangspunt beleggen. Vandaar dat FHI een onderdeel van het forum een eigen invulling heeft gegeven met de workshop Private equity, waarin gediscussieerd gaat worden over de rol van business angels en informal investment. Het mocht gaan

2 Regelgeving en arbeidsmarkt Verlof opnemen soepeler De Wet Financiering Loopbaanonderbreking die nu een jaar bestaat, regelt dat werknemers die hun loopbaan onderbreken voor zorg of studie, een financiële vergoeding krijgen. Het gaat om maximaal ƒ 960,- bruto per maand, gedurende een periode van minimaal twee en maximaal twaalf maanden. Voorwaarde voor de vergoeding is dat de verlofnemer wordt vervangen door iemand die een uitkering heeft of door een herintreder. Van deze wet wordt maar weinig gebruik gemaakt. Daarom wordt de Wet waarschijnlijk op een aantal punten gewijzigd. Dit betreft met name versoepeling van de vervangingseisen. Allereerst zal worden toegestaan dat voor de vervanging uitzendkrachten worden aangenomen. Bovendien zal een vervanger die eenmaal is ingeschakeld, straks achtereenvolgende vervangingen mogen uitvoeren. Vervangers hoeven niet meer exact evenveel uren in te vullen als de verlofgangers achterlaten. Ongewijzigd is de eis dat de werknemer minimaal de helft van zijn normale werkweek verlof opneemt maar het tijdelijke dienstverband moet nog steeds ten minste achttien uren per week omvatten. Staatssecretaris Verstand zal hiervoor een wetsvoorstel aanhangig maken. Het is nog onduidelijk wanneer de gewijzigde wet in werking zal treden. Wij houden u uiteraard op de hoogte. Arbeidscontracten en de euro Per 1 januari 2002 komt de chartale euro beschikbaar. Op die datum worden tevens administraties van de overheid, uitvoeringsinstellingen en pensioenfondsen omgeschakeld. In de periode van 1 januari 2002 tot uiterlijk 28 januari 2002 kan zowel met guldens als euro s worden betaald (duale fase). Na 28 januari 2002 valt definitief het doek voor de gulden als betaalmiddel. De in overeenkomsten genoemde geldbedragen die nu in guldens genoteerd zijn, worden van rechtswege omgezet in euro s. Startpunt hierbij is het nominaliteitsbeginsel: het nominale bedrag waarin de verbintenis luidt, wordt omgerekend volgens de bij de invoering vastgestelde koers. Op Europees niveau zijn regels vastgesteld voor de afronding van de bedragen. Zo is geregeld dat bij de omzetting gewerkt moet worden met significante cijfers en dat bij betalingen op twee decimalen moet worden afgerond. De overgang van gulden naar euro is dus juridisch gezien geen reden om een contract te wijzigen of op te zeggen. Nieuwe Richtlijn Radio- en telecom-apparatuur Op 8 april 2000 is de nieuwe Richtlijn Radio-apparatuur en Telecommunicatie Eindapparatuur van kracht geworden. Deze vervangt de Richtlijn randapparatuur. Voor de Richtlijn geldt een overgangstermijn. Tot 8 april 2001 mogen apparaten in de handel worden gebracht die voldoen aan nationale voorschriften die gelden op de dag voordat de richtlijn in werking treedt. Daarna mag tot 8 april 2002 apparatuur die niet voldoet aan de nieuwe Richtlijn, alleen nog worden verkocht als deze voor 8 april 2001 in de handel is gebracht. De Rijksdienst voor Radiocommunicatie in Groningen heeft twee brochures uitgebracht waarin de eisen van de Richtlijn uiteen zijn gezet. De ene brochure is bedoeld voor fabrikanten, importeurs en andere ondernemingen die dergelijke productgroepen voeren en de andere brochure is bestemd voor detaillisten, die met andere eisen rekening dienen te houden. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de Rijksdienst voor Radiocommunicatie, telefoon (050) Wij adviseren u een mogelijk negatief psychologisch effect te voorkomen door uw medewerkers tijdig voor te lichten. Om de medewerkers te laten wennen kan bijvoorbeeld nu al het eindbedrag op de loonstrook ook in euro s worden vermeld. Indien u overweegt de girale uitbetaling in euro s te starten voor 1 januari 2002, betekent dit een wijziging in de arbeidsovereenkomst waarover uitdrukkelijke overeenstemming dient te bestaan. Er is nog geen absolute duidelijkheid over de verwerking van loonstroken in euro s door de fiscus. Verder is het niet te verwachten dat de uvi s berekeningen in euro s voor 1 januari 2002 verwerken. Dat betekent dat rekening moet worden gehouden met een extra administratieve last voor de onderneming in verband met omrekening. Lagere Pemba-boete bij WAO De uitvoeringsinstellingen mogen de kosten van de WAO-uitkering die ze op aansprakelijke derden verhalen, in de toekomst ook doorberekenen in de hoogte van de Pemba-premie. Van verhaal van kosten op aansprakelijke derden, zoals verzekeraars, is sprake als een werknemer door oorzaken buiten het bedrijf om in de WAO terechtkomt. Dit is een voorstel van staatssecretaris van Sociale Zaken, Hoogervorst. Tot nu toe zien bedrijven niets terug van deze kosten. De ondernemer betaalt nu, ongeacht de oorzaak van arbeidsongeschiktheid, vijf jaar lang een hogere WAO-premie (de Pembaboete). Het regresrecht bestaat al voor werkgevers die eigen risicodrager zijn. Zij kunnen de kosten al wel verhalen op aansprakelijke derden. Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de werknemers in het midden- en kleinbedrijf in de WAO komt door sportblessures en verkeersongevallen, dus ongevallen die in de privé-sfeer van de werknemer liggen. Op dit moment moet de werkgever toch volledig betalen voor deze WAO-werknemers. Het nieuwe voorstel is een eerste aanzet naar een systeem met meer redelijke prikkels voor de werkgever om WAO ers weer aan het werk te krijgen. Als de Tweede Kamer akkoord gaat, wordt deze wet mogelijkerwijs in 2001 of 2002 van kracht. Signalement oktober

3 Regelgeving en arbeidsmarkt Prikkels om ziekteverzuim tegen te gaan Een werkgever kan het ziekteverzuim van zijn bedrijf terugdringen door middel van verschillende financiële prikkels: - de werkgever treft een regeling waarbij een werknemer een vakantiedag inlevert bij ziekte: dit mag slechts tot een bepaald maximum, de werknemer moet recht houden op het wettelijke minimum aantal vakantiedagen (per jaar is dat vier maal het aantal werkuren dat de werknemer per week maakt) - de werkgever heeft het recht twee wachtdagen te hanteren - het is mogelijk niet 100 procent maar 70 procent van het loon door te betalen - de werkgever kan bonussen uitkeren bij een laag ziekteverzuim bijvoorbeeld door het belonen van het behalen van een bepaald aantal aanwezigheidsdagen. - een spaarregeling wordt gekoppeld aan een laag ziekteverzuim. Als een werknemer bijvoorbeeld op een bepaald laag verzuimpercentage uitkomt, daalt de premie die de werkgever betaalt of omgekeerd. Bedrijven kunnen deze prikkels alleen toepassen als er geen CAO of bedrijfsreglement met andersluidende afspraken van toepassing is. Bovendien kunnen bedrijven niet afwijken als in een individuele arbeidsovereenkomst met een medewerker andersluidende afspraken zijn overeengekomen! Ontslag oudere werknemer gaat geld kosten Bedrijven die werknemers van 57,5 jaar en ouder ontslaan, krijgen in de toekomst de rekening gepresenteerd. Dit is althans een voorstel van staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken. Als werkgevers een oudere werknemer ontslaan, moeten ze gemiddeld een kwart van de premie voor de werkloosheidswet gaan betalen, tot de voormalige werknemer een nieuwe baan heeft gevonden of tot hij 65 jaar is. Grotere bedrijven zouden meer moeten bijdragen dan kleine bedrijven. Hoogervoorst hoopt dat zijn plannen tot gevolg hebben dat bedrijven meer moeite zullen doen om oudere werknemers te behouden. Klachtenloket voor export-problemen Wie gehinderd wordt bij de uitvoer van goederen en diensten kan een klacht indienen bij het klachtenloket Europese en Wereldmarkt van het ministerie van Economische Zaken. Het loket staat open voor alle klachten met betrekking tot de landen waarmee Europese en internationale afspraken in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zijn gemaakt. Doordat het klachtenloket veel contacten heeft met ander lidstaten, de Europese Commissie en ambassades, kunnen problemen vaak snel en eenvoudig worden opgelost. Voor meer informatie of het indien van klachten: telefoon (070) of Versoepeling vestigingseisen De eisen van algemene ondernemersvaardigheden bij het vestigen van een nieuw bedrijf worden naar verwachting per 1 januari 2001 ingetrokken. Onderzoek van het ministerie van Economische Zaken heeft aangetoond dat afschaffing van deze eisen leidt tot een flinke toename van het aantal starters, zonder dat gevreesd hoeft te worden voor kwaliteitsverlies. In de nieuwe Vestigingswet zijn alleen de eisen overgebleven die betrekking hebben op gezondheid, veiligheid en milieu. In de toekomst zullen deze eisen worden ondergebracht in wetgeving die specifiek daarvoor bestemd is. De Vestigingswet en het Vestigingsbesluit worden uiterlijk per 1 januari 2006 ingetrokken. Roken op het werk De rechtbank Breda heeft op 25 april 2000 bepaald dat PTT Post in de vestiging in Breda binnen veertien dagen een algeheel rookverbod moet instellen voor de eigen werknemers. Roken mag alleen toegestaan worden in speciale ruimten waar niet-rokers er geen last van hebben. Werkgevers hebben een wettelijke zorgplicht voor de veiligheid en gezondheid van werknemers. Deze zorgplicht is nader uitgewerkt in de Arbeidsomstandighedenwet die iedere werknemer het recht geeft op een veilige werkplek. De rechtbank Breda heeft zijn oordeel gebaseerd op deze wet en op een kabinetsvoorstel voor een wijziging van de Tabakswet waarin wordt bepaald dat er geen veilige ondergrens is voor de hoeveelheid tabaksrook in een ruimte. De rechter heeft geconcludeerd dat ook als er nauwelijks tabaksrook in een ruimte is, de niet-rokende werknemer van zijn baas mag eisen dat het roken geheel verboden wordt. Op grond van deze uitspraak lijkt iedere werknemer die hinder ondervindt van rokende collega s, een rookvrije werkruimte te kunnen eisen. Ook als er met de werkgever of ondernemingsraad afspraken zijn gemaakt over een bepaald rookbeleid kan de individuele werknemer op grond van wettelijke bepalingen in beginsel recht doen gelden op een rookvrije werkruimte. Werkgevers doen er verstandig aan de werkruimten zoveel mogelijk rookvrij te maken en speciale ruimten ter beschikking te stellen waar rokers de gelegenheid hebben om te roken. Afschaffing overhevelingstoeslag Per 1 januari 2001 zal de overhevelingstoeslag (OT) verdwijnen. Om dit te compenseren moet de overhevelingstoeslag worden vervangen door een eenmalige verhoging van de brutolonen. Hiervoor is een algemeen wettelijk percentage van 1,9 vastgesteld, met een maximum van ƒ 1745,- per jaar. Voor een aantal bijzondere groepen, waaronder de vutters, geldt een ander percentage. Werkgevers en werknemers moeten in cao s of individuele arbeidsovereenkomsten afspraken maken om te zorgen dat dit zonder kosten voor werkgevers of werknemers uitwerkt. Voor pensioenregelingen geldt een overgangsregeling tot Signalement oktober 2000

4 Regelgeving en arbeidsmarkt Wijziging regeling surséance van betaling De minister van Justitie wil bedrijven die in surséance van betaling verkeren, meer mogelijkheden op overleving bieden. Nu gaat 95 procent van de bedrijven die in surséance van betaling terechtkomen, uiteindelijk failliet. De minister wil hier verandering in brengen. De volgende zaken worden mogelijk gewijzigd in de Faillissementswet: - de afkoelingsperiode wordt verlengd tot vier maanden. Op dit moment wordt een noodlijdend bedrijf tijdens de periode van surséance gedurende twee maanden beschermd tegen claims van schuldeisers - voorkeurspositie van preferente schuldeisers als de belastingdienst en sociale verzekeraars, zal deels verdwijnen. Zij kunnen niet meer zomaar tijdens de afkoelingsperiode hun schulden innen - een minderheid van de schuldeisers kan straks niet meer op onredelijke gronden een akkoord torpederen als de bewindvoerder en Eenduidigheid definitie zelfstandige Er komt één maatstaf om te bepalen of iemand zelfstandige is of werknemer. Al vanaf 2001 zullen zowel de belastingdienst als de uitvoeringsinstellingen dezelfde definitie gebruiken om te bepalen of iemand als zelfstandige kan worden aangemerkt. Potentiële ondernemers kunnen een beschikking aanvragen, waarbij de verzekeringsplicht voor de Wet Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (WAZ) als criterium zal gelden. Om onduidelijkheden te voorkomen, kunnen ondernemers vanaf januari 2001 vooraf bij de belastingdienst of de uitvoeringsinstelling, een beschikking aanvragen die twee jaar geldig is. De uitvoeringsinstelling en de belastingdienst dienen onderling af te stemmen of er een verzekeringsplicht bestaat voor de WAZ en of de ondernemer dus als zelfstandige kan worden aangemerkt. Internetdiensten belastingplichtig De Europese Commissie heeft voorgesteld dat voortaan op alle producten die via internet worden verkocht, BTW moet worden geheven. Tot nu toe waren elektronisch geleverde diensten, zoals het tegen betaling downloaden van software/muziek, hiervan vrijgesteld. Niet-Europese ondernemingen, die hun diensten via internet aan Europese particulieren verkopen, zullen daar voortaan BTW bij moeten berekenen. Dit principe gold altijd al voor fysieke producten. Het bedrijf moet wel voor minstens honderdduizend euro per jaar verkopen en zich laten registreren in één van de EU-lidstaten. Business to business -verkoop blijft belastingvrij, evenals internethandel tussen twee landen van de Europese Unie. Tegen dit voorstel bestaan veel bezwaren, met name van Amerikaanse internetbedrijven. Amerikaanse bedrijven moeten straks BTW berekenen aan hun Europese klanten, terwijl andersom die verplichting niet bestaat. Buitenlandse ondernemingen mogen zelf kiezen in welk land ze zich laten registreren.. Controle zal overigens erg lastig zijn. schuldeisers een afbetalings- en saneringsregeling overeenkomen. Ook tegen de wil van schuldeisers zal de rechter een dergelijk akkoord kunnen opleggen aan partijen. - nutsbedrijven worden verplicht de levering van energie voort te zetten, als het voortbestaan van een onderneming dat vereist - voorraden mogen, mits dit de bedrijfsvoering ten goede komt, voor de normale bedrijfsuitoefening worden gebruikt tijdens surséance, ook al ligt er een zekerheidsrecht van bijvoorbeeld de bank op. Dit geldt niet voor verpande vorderingen of registergoederen De bewindvoerder krijgt op deze manier meer mogelijkheden om tijdens de surséance-periode het lopende bedrijf voort te zetten. Bovendien wordt surséance van betaling niet meer automatisch verleend aan bedrijven die in financiële nood verkeren. Dat gebeurt alleen nog als het bedrijf overlevingskansen heeft. Vrijstelling mededingingsafspraken binnen bedrijfskolom Sinds 1 juni 2000 is de groepsvrijstellingsverordening verticale mededingingsafspraken van kracht. Volgens deze nieuwe verordening, die voor de hele Europese Unie geldt, hoeven ondernemingen met een marktaandeel onder de 30 procent niet langer individueel vrijstelling aan te vragen voor het maken van afspraken binnen hun bedrijfskolom, bijvoorbeeld tussen fabrikant, groothandel en detaillist. Het maken van dergelijke afspraken wordt hiermee voor het midden- en kleinbedrijf beter mogelijk. Voor meer informatie: FHI, Sandra de Kleijn, Garantierichtlijn consumptiegoederen Op 1 januari 2002 wordt in Nederland de Europese Richtlijn ingevoerd voor bepaalde aspecten van de verkoop van en de garanties voor consumptiegoederen. Op grond van deze Richtlijn heeft een consument recht op genoegdoening als hij een consumptiegoed koopt en op het moment van levering een ondeugdelijk product ontvangt. Het betreft hier een wettelijke minimumgarantie die bestaat naast de handelsgarantie. Een handelsgarantie is een bijzondere, extra garantie die fabrikanten en verkopers bieden naast de wettelijk vereiste garanties. Handelsgaranties gelden ook voor gebreken die ontstaan tijdens de garantietermijn na de levering. De richtlijn garandeert gratis herstel of vervanging van een ondeugdelijk product indien dit niet voldoet op het moment van levering. De verwachting is dat in Nederland zal worden bepaald dat de consument binnen twee maanden na constatering van het gebrek, een beroep op deze richtlijn moet doen. Of een goed een consumptiegoed is, is afhankelijk van de status van de gebruiker. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met FHI, Sandra de Kleijn, Signalement oktober

5 Regelgeving en arbeidsmarkt Octrooiliteratuur als kennisbron Ondernemers die actief zijn op het terrein van innovatie, doen er baar via internet, is het mogelijk informatie te doorzoeken. goed aan gebruik te maken van de schat aan technologische informatie die opgeslagen ligt in de miljoenen octrooidocumenten. Hierin staan praktisch alle ontwikkelingen van de afgelopen tachtig jaar uit de hele geïndustrialiseerde wereld. Het overgrote deel daarvan Daardoor kan met weinig voorkennis al veel worden gevonden. Zie Daarnaast is het mogelijk in het virtuele octrooiregister van het bureau Industriële Eigendom te zoeken. Dit register geeft toegang tot gegevens over gepubliceerde Nederlandse is niet terug te vinden in de gewone vakliteratuur. Het Bureau octrooiaanvragen. Zie Geïnteresseerden voor de Industriële Eigendom te Rijswijk biedt ondernemers via internet gratis octrooiliteratuur aan. Via diverse databanken, bereik- kunnen contact opnemen met FHI, Sandra de Kleijn of met het Bureau voor Industriële Eigendom, telefoon (070) Conjunctuurinformatie UITVOER ELEKTROTECHNISCHE PRODUCTEN STIJGT De Nederlandse uitvoer bedroeg in 1999 meer dan 50 procent van het bruto binnenlands product. Dat percentage is hoog in vergelijking met andere landen en illustreert het grote belang van de export voor de Nederlandse economie. Elektrotechnische machines en optische apparaten zijn voor de uitvoer het belangrijkste. Het aandeel in de totale goederenuitvoer is meer dan 20 procent. De laatste drie jaar groeide de uitvoer van deze producten De ondernemers in de industrie verwachten dit jaar 22 procent meer te investeren dan in Dit percentage werd in april gemeten en is veel hoger dan de schatting die in de najaarsenquête van oktober werd gegeven. Na twee jaar van gematigde voorspellingen voorzien de ondernemers nu een vrij forse investeringsgroei. Verbeterde groeicijfers van de industriële productie zijn de voornaamste oorzaak hiervan. Vooral in de chemie denken de ondernemers in april veel positiever over de investeringen dan een jaar eerder. De ondernemers in deze bedrijfsklasse schatten nu 20 procent meer te investeren. In het najaar van 1999 dachten zij nog dat de investeringen zouden afnemen. Positieve ontwikkelingen op de wereldmarkt liggen mede ten grondslag aan de positievere prognose. Ook in de voedings- en genotmiddelenindustrie is de verwachte investeringsgroei 25 procent. Dit percentage is gelijk aan dat van oktober vorig jaar. De ondernemers in de metaal- en elektrotechnische industrie zijn het positiefst over de toekomstige ontwikkeling van de investeringen. Zij rekenen op een investeringsgroei van 30 procent. sterk, met groeicijfers van 10 à 20 procent op jaarbasis. Chemische producten en voedings- en genotmiddelen zijn twee andere belangrijke productcategorieën. Het aandeel van deze groepen ligt rond de 15 procent. De chemie is echter een conjunctureel gevoelige sector en sterk afhankelijk van de wereldhandel. Het groeicijfer is daarom met name in het laatste kwartaal van vorig jaar hoog. De ontwikkeling van de uitvoer van voedings- en genotmiddelen is daarentegen veel gelijkmatiger. POSITIEVE INVESTERINGSVERWACHTING INDUSTRIE De indicatoren van de Nederlandse conjunctuur geven een iets minder positief beeld dan in voorgaande maanden, toen de geschetste ontwikkelingen zeer gunstig waren. De industrie vormt echter een uitzondering. Daar groeide het productievolume in april fors. In bijna alle branches in de industrie is de productie groter dan een jaar eerder. De ondernemers in de industrie blijven optimistisch. Hun investeringsverwachtingen in april van dit jaar waren veel positiever dan in oktober van het vorig jaar. 5 Signalement oktober 2000

6 Het Instrument 2000 Marketing Communicatie Cup Net als tijdens andere beursedities is dit jaar een prijs uitgeloofd voor de exposant die de meeste bezoekers naar Het Instrument weet te trekken: de Marketing Communicatie Cup. Nieuw is dat er twee prijswinnaars gehonoreerd zullen worden: één voor Industriële Automatisering en één voor Laboratorium Technologie. Beide winnaars krijgen de Cup uitgereikt tijdens de exposantenborrel op donderdagavond 12 oktober en verdienen het recht op 50 procent korting op hun standhuur in 2002, voor het aantal meters dat men in 2000 heeft afgenomen. De winnaars worden bepaald aan de hand van het aantal voorinschrijvingen dat men weet te werven, gerelateerd aan het aantal vierkante meters. Daardoor hebben grote en kleine standhouders gelijke kansen. Even lekker surfen In hal 12 van Het Instrument 2000 bevindt zich een Internetcafé met negen pc s. Bezoekers kunnen hier kosteloos surfen of via publieke diensten zoals Hotmail hun berichten ophalen of verzenden. Ze kunnen ook een bezoek brengen aan de Technobase-site, Via Technobase is het mogelijk het complete aanbod aan producten van de FHI-branches te verkennen, waaronder die van Laboratorium Technologie en Industriële Automatisering. Het Internet-café bevindt zich op locatie F12.2 (hal 12). Beursvloertheaters Op de beursvloer van Het instrument 2000 vindt u technologiepresentaties over verticale integratie, business process IT en veldbussen, in het beursvloertheater in hal 12 stand 12 BB. Het theater bevindt zich tegenover het Industrial Business Solution Plaza. Technologiepresentaties over innovatieve technologieën, sensoren en instrumenten voor biotechnologie en analytische chemie, vindt u in het beursvloertheater op de doorgang van hal 7 naar half 8, stand 8C8. Tevens vinden er diverse presentaties plaats op het gebied van Laboratorium Informatie Management Systemen die gekoppeld zijn aan het web. De beursvloertheaters zijn gratis toegankelijk voor alle bezoekers van de beurs. CONGRESPROGRAMMA HET INSTRUMENT 2000 Datum Seminartitel Zaal 9 oktober Industrial Business Solutions Avond Irene 10 oktober Test to match Ochtend Croese PC Based Control Ochtend Irene Industrial Control Programming Conference Middag Irene Veldbussen Plug & Play fictie of realiteit Ochtend Bernhard Online metingen in de bioprocestechnologie Ochtend Marijke 11 oktober Ontwikkelingen in de medische microbiologie: sneller dan snel Ochtend Croese Industrial Control Programming Conference Dag Irene The Sense of Contact II Ochtend Bernhard Vacuümtechniek Ochtend Marijke 12 oktober LIMS in het WEB Ochtend Croese Industrial Business Solutions Ochtend Irene Wegen & Doseren: beheers uw processen Ochtend Bernhard Process Analytical Chemistry Ochtend Marijke 13 oktober Informatisering in de industrie Ochtend Croese Feed & Food, flexibiliteit en efficiency Ochtend Irene Engineering Automatisering Ochtend Bernhard Instrumenten voor integriteitsmanagement Ochtend Marijke Progress 2000, workshop on embedded systems Dag Beatrix gebouw Exposantenborrel Tijdens de beurs Het Instrument 2000 wordt op donderdagavond 12 oktober in congreszaal en foyer Irene een uitgebreide borrel georganiseerd voor exposanten. In een gezellige omgeving en onder het genot van een hapje en drankje, napraten over de eerste vier beursdagen. De borrel wordt opgeluisterd door de flitsende band Hooked on Red, die de sterren van de hemel speelt. Exposanten ontvangen een uitnodiging. Signalement oktober

7 TechnoBase : virtuele productpresentatie Tijdens Het Instrument 2000 kunt u niet om TechnoBase heen. TechnoBase is de FHI-portal op internet voor de branches industriële automatisering, industriële elektronica, medische technologie en laboratorium technologie. Geïnteresseerde (in-)kopers kunnen er zoeken op productnaam, merknaam of leveranciersnaam en na een efficiënte verkenning regelrecht uitkomen bij de juiste leverancier. Na een klik op een winkelwagentje is de bestelling een feit. Tijdbesparend en efficiënt is de verkenning in de internetdatabase. De meerwaarde van TechnoBase? De 800 bedrijven die aan TechnoBase deelnemen, kunnen 24 uur per dag hun laatste productnieuws op TechnoBase plaatsen. Elektronische dartmachine Een elektronische dartmachine die pijltjes kan gooien en daarmee wereldkampioen Raymond van Barneveld verslaat! Hij bestaat en is het werk van drie studenten van de TU Delft: Martijn van Os, Evert van der Plassche en Vital van Reeven. FHI-projectmanager Paul Petersen: De dartmachine is een prima voorbeeld van een product waarin intelligentie is verwerkt. Een uitstekende illustratie dus van een toepassing van Intelligente Producten en Systemen. Fabrikanten Virtuele vakbeurs E-commerce Producten Technologie-database Hét virtuele knooppunt voor industrie, wetenschap en gezondheidszorg Actueler kan niet. Hetzelfde geldt voor de vacaturebank, Technosearch. Deze extra service wordt ongetwijfeld een trekpleister voor studenten die zich willen oriënteren op de arbeidsmarkt. Maar de virtuele beurs kan de fysieke beurs nooit verdringen. Handel heeft immers twee kanten: je wilt de juiste informatie om een gefundeerde keuze te maken en je wilt weten of je de juiste mensen aan tafel hebt. Een virtuele beurs zorgt voor informatieoverdracht, maar een gevoel bij een bepaalde leverancier krijg je pas door persoonlijk contact. Een virtuele productpresentatie kan wel de fysieke presentatie ondersteunen doordat potentiële kopers eerst rustig en vrijblijvend kennismaken en een indruk al dan niet bevestigd zien. Dat virtuele en fysieke productpresentaties goed samengaan, zal blijken tussen 9 en 13 oktober. Dan staat in hal 9 van de Jaarbeurs de TechnoBase -stand en in hal 12 is er een Internet-café waar iedereen digitaal kan rondkijken in allerhande productcatalogi. Internetadres: Standnummer TechnoBase : 9A1.2 TechnoBase is een FHI-initiatief. De elektronische dartmachine is ook op de beursvloer te vinden en wel in de FHI-stand (hal 9A5). Op deze stand kunnen bedrijven die intelligentie in een product willen toepassen, nadere informatie krijgen over assistentie vanuit het ministerie van Economische Zaken en de brancheorganisaties. De FHI-stand bevindt zich in hal 9, stand A5. Beurskrant naar potentiële bezoekers In september is de beurskrant van Het Instrument 2000 naar meer dan potentiële bezoekers verstuurd. In de krant veel achtergrondinformatie over de beurs, aankondigingen van seminars en lezingen. Natuurlijk ontbreekt niet de plattegrond en een overzicht van alle standhouders. Ook is een volledig overzicht van het congresprogramma opgenomen. Mensen die de beurskrant nog niet in hun bezit hebben, maar die wel graag willen ontvangen, kunnen de krant bestellen bij Ten Hagen & Stam, Janet Muller, telefoon (0570) Signalement oktober 2000

8 Federatienieuws Gewijzigde statuten goedgekeurd De statuten van de brancheorganisaties voor Industriële Elektronica, Industriële Automatisering, Medische Technologie, Laboratorium Technologie en Medische Technologie zijn aangepast om strijdigheid met de Mededingingswet te voorkomen. De aanpassingen betroffen met name nationaliteitseisen die aan leden zijn gesteld en de instandhouding van de beroepscommissie. Tijdens de algemene ledenvergaderingen van de brancheorganisaties zijn de gewijzigde statuten ter accordering aan de leden voorgelegd. De leden van de vier brancheorganisaties hebben ingestemd met de wijzigingen in de statuten. FHI zal de nieuwe statuten van de brancheorganisaties ter verificatie aan de notaris aanbieden. Daarmee zijn de gewijzigde statuten van kracht voor de huidige en nieuwe leden van de brancheorganisaties. Voor meer informatie: FHI, Sandra de Kleijn, Internationaliseren Het is belangrijk dat bedrijven die belangstelling hebben voor het starten van internationale activiteiten, op de hoogte zijn van het programma starters op buitenlandse markten PSB-regeling, een programma van het ministerie van Economische Zaken. Binnen dit programma wordt voor bedrijven onder meer een exportstrategie opgesteld en de activiteiten die daaruit voortvloeien komen in aanmerking voor subsidies. Er is wel een aantal voorwaarden. Zo mag een bedrijf maar een zeer minimale hoeveelheid hebben geëxporteerd naar het land waarvoor zij de strategie wil laten schrijven. De strategieën worden geschreven door een aantal uitvoerders; maar de Kamers van Koophandel schrijven verreweg het grootste aantal. FHI is in gesprek met de Vereniging van Kamers van Koophandel over eventuele samenwerking als het gaat om de PSB-regeling. Voor leden zou dit kunnen betekenen dat zij bijvoorbeeld deelname aan de Interkama op kunnen laten nemen in de exportstrategie, waarna die deelname in aanmerking kan komen voor subsidie. MKB-REIZEN Verder worden exportreizen georganiseerd door MKB Nederland in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken. Er staan voor dit jaar nog reizen op het programma naar Frankrijk en Duitsland. De bedrijven die aan een exportreis willen deelnemen, worden beoordeeld op onder meer hun exportpotentieel en worden toegelaten zolang er plaatsen zijn. Het aantal deelnemende bedrijven is dus beperkt. Voor de deelnemende bedrijven wordt wel een uitgebreide matchmaking gedaan zodat er enige zekerheid is over de vraag of zij voor hun bedrijfsvoering /export nuttige contacten opdoen. Voor meer informatie over exportreizen: FHI, Leo Oosterveen, telefoon (033) Oriënterende besprekingen FHI UNETO Begin oktober vindt een bijeenkomst plaats tussen vertegenwoordigers van FHI en UNETO, Unie van elektrotechnische ondernemers. Tussen de beide organisaties zijn er al goede contacten. Tijdens de bijeenkomst in oktober zal worden gesproken over de mogelijkheden voor samenwerking tussen beide organisaties. Aangezien beide brancheorganisaties zich voor een deel op aanpalende terreinen bewegen, kan mogelijk synergie worden bereikt door samenwerking bij bepaalde activiteiten. FHI houdt u op de hoogte over de verdere gang van zaken. Voor meer informatie: FHI, Sandra de Kleijn, General Assembly WORLD-F.I.M.A Van 5 tot 9 september vond in Basel de vakbeurs Swiss Automation Week plaats. Ook werd daar diezelfde week, op 6 september, de Algemene Ledenvergadering gehouden van de internationale organisatie World Fairs of Instrumentation, Measurement and Automation (W- FIMA). Tijdens de Algemene Ledenvergadering traden drie nieuwe leden toe: Scanautomatic (Zweden), Automaatio (Finland) en Otomasyon (Turkije). De W-FIMA-leden zijn, behalve de hiervoor genoemde leden: AADECA (Argentinië); BIAS (Italië); Het Instrument; ICA (Maleisië); Instrurama (België); Interkama (Duitsland); ISA EXPO Control (Mexico); ISA Show Brasil (Brazilië) Messtechnik (Oostenrijk); Miconec (China); S.A.W. (Zwitserland) en Scanlab (Denemarken). Doelstelling van de W-FIMA is het afstemmen van beurscycli en -data en het bewaken van het beursbeleid per lidstaat. World-F.I.M.A. Het voorzitterschap kent een tweejaarlijkse periode. Walter Rampini (BIAS Italië) trad dit jaar af als voorzitter. De Algemene Ledenvergadering heeft unaniem prof.dr. Michael Bruns gekozen tot nieuwe voorzitter. Bruns is lid van het Dagelijks Bestuur van de Interkama en tevens directeur van het Kenniscentrum van Hoechst in Duitsland. Signalement oktober

9 Federatienieuws Bron: Staatscourant d.d. 20 september Signalement oktober 2000

10 Federatienieuws MKB-Nederland: Miljoenennota 2001 uitgavennota voor collectieve sector De Miljoenennota 2001 is voor alles een politieke nota die de extra uitgaven in de collectieve sector bepaalt. Hoewel er voldoende redenen zijn om te investeren in de collectieve sector, is de grote vraag of de kwaliteit en capaciteit van de publieke dienstverlening navenant verbetert. De organisatie van overheidsdiensten zal veel efficiënter en klantgerichter moeten zijn en publiek ondernemerschap zal moeten worden gestimuleerd. Voorkomen moet worden dat meer geld meer van het oude betekent en dat meer geld de prikkel wegneemt om ondoelmatigheid en gebrek aan effectiviteit te bestrijden. Dit stelt MKB-Nederland in een eerste reactie op de Miljoenennota MKB-Nederland heeft waardering voor de fraaie totaalcijfers. Voor 2001 komt er bijna 15 miljard voor intensivering van beleid, zoals in zorg, onderwijs en veiligheid beschikbaar en treedt er een lastenverlichting op van 6,6 miljard, vooral als gevolg van de belastingherziening. Ten aanzien van de extra investeringen plaatst MKB-Nederland vraagtekens bij de effectiviteit. Een systeem van monitoring met goede kwaliteitscriteria is essentieel vingertje naar de moeizame implementatie van het arbeidsomstandighedenbeleid in voor deze investeringen. De lastenverlichting voor het bedrijfsleven komt in een heel ander daglicht te staan, wanneer de stijging van de brandstofprijzen en de wijziging van de Gemeentewet terzake de Onroerendzaak Belasting (OZB) worden meegerekend. Het gaat om verliesposten voor het midden- en kleinbedrijf van f 500 resp. f 300 miljoen. Ook een ministerie als Sociale Zaken en Werkgelegenheid verwijst bij de Kaderwet Zorg en Arbeid naar de ruimte die door de lastenverlichting ontstaat. MKB-Nederland vraagt de werkgelegenheid groeit met 2,5% en de winst stijgt met gemiddeld 6 à 7%. Bij dit PERSBERICHT gunstig verloop van de economie passen evenwel een paar kanttekeningen die de groei kunnen belemmeren. In de eerste plaats de enorme krapte op de arbeidsmarkt. Het aantal openstaande vacatures bevindt zich op record niveau. MKB-Nederland is van mening dat alle zeilen moeten worden bijgezet om die mensen die nog kunnen werken aan de slag te helpen. De nieuwe arbeidskorting is wat dat betreft een veel substantiëler instrument dan het arbeidskostenforfait. In de tweede plaats loopt de inflatie op tot 3,5% in 2001, waarvan niet minder dan de helft direct of indirect door de overheid wordt veroorzaakt. Deze raming kan aan de lage kant zijn, want het CPB houdt rekening met een geringe verlaging van de olieprijs en een hogere koers van de euro. Tegelijkertijd rekent het CPB met een gematigde contractloonstijging van 3,5%. Het gevaar van een hogere loon- en prijsstijging is niet denkbeeldig. En dat schaadt de winstgevendheid en de concurrentiepositie van de bedrijven met op den duur consequenties voor de werkgelegenheid, zeker in het mkb. In de derde plaats neemt de arbeidsproductiviteit maar mondjesmaat toe. Innovatie en vernieuwing zullen volgens MKB-Nederland moeten worden gestimuleerd, zeker in het mkb. Voor een voortgaande groei is een verhoging van de productiviteit noodzakelijk. In de vierde plaats baart de toenemende bereikbaarheidsproblematiek en het gebruik aan fysieke ruimte grote zorgen. MKB-Nederland vindt dat hiervoor extra middelen moeten worden uitgetrokken. Bepaalde delen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben nog steeds moeite zich een helder beeld van het midden- en kleinbedrijf te vormen. Zo gaat de Kaderwet Arbeid en Zorg volledig voorbij aan de uitvoerbaarheid in kleine en middelgrote bedrijven; is er weinig oog voor een mkb-specifieke aanpak in de sfeer van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid; wijst de overheid met een beschuldigend het midden- en kleinbedrijf. Los van het feit dat het midden- en kleinbedrijf het geringste ziekteverzuim op zijn conto heeft en sowieso anders bejegend zou moeten worden, moet nieuwe wetgeving vanuit de uitvoerbaarheid in het mkb worden bekeken. De commissie-linschoten die de administratieve lasten te lijf gaat, heeft hier de komende tijd de handen vol aan. MKB-Nederland onderschrijft het kabinetsvoornemen veiligheid tot speerpunt van beleid te maken. Hoe taai en weerbarstig deze materie is, blijkt wel uit het feit dat zich hardop af of we in dit kader wel zo bang moeten zijn voor een oververhitting van opeenvolgende ministers nauwelijks inzicht hebben in de effectieve politiesterkte. onze economie. Overigens constateert MKB-Nederland dat bepaalde lasten kunstmatig hoog worden gehouden. Premies voor WW, AWBZ en Zfw zijn hoger dan noodzaringen in alle mogelijke vormen van veiligheid. MKB-Nederland is teleurgesteld over Nederland kan bepaald niet trots zijn op haar laatste positie op de lijst van investekelijk. Het waarom is MKB-Nederland onduidelijk. MKB-Nederland constateert met de uitkomst van de stroomlijningsoperatie van het ministerie van Economische genoegen dat de economie in 2001 met 4% groeit. Dit is het vijfde jaar op rij, waarin Zaken. Het is verbazingwekkend dat deze zich tot nu toe beperkt tot goed-lopende dat het geval is. De omzet van het totale mkb neemt in 2001 met iets meer dan 4% toe, mkb-regelingen, terwijl de wirwar van specifieke regelingen buiten schot blijft. Positief is MKB-Nederland over de uitbreiding van de WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk)-regeling, die in mkb-gunstige zin is uitgebreid. Een compliment geldt ook de aanzienlijke verruiming van de exportstimule- ringsregeling PSB, die in het mkb goed blijkt aan te slaan. Een minpunt is het bedrag dat jaarlijks beschikbaar wordt gesteld voor de revitalisering van bedrijventerreinen. Waar f 500 miljoen nodig is wordt slechts f 75 miljoen uitgetrokken. Een groot zorgpunt voor MKB-Nederland is het btw-gat dat ontstaat door de enorme toename van de handel via internet en E-commerce. MKB- Nederland vindt dat deze concurrentie-ongelijkheid zo snel mogelijk moet worden opgeheven. Tenslotte vindt MKB-Nederland het wrang dat met al deze mooie begrotingscijfers in het achterhoofd de getroffen ondernemers in Enschede wel erg lang in de kou moeten staan en in onzekerheid verkeren. (integrale tekst van het MKB Persbericht) Signalement oktober

11 Federatienieuws Cursussen voor midden- en kleinbedrijf Mensen motiveren, bedrijfsopvolging regelen, beoordelingsgesprekken voeren, een nieuwe strategie bedenken, verkoopbevordering, In het midden- en kleinbedrijf doe je van alles en wordt er van je verwacht dat je dat ook allemaal kunt. Vaak is dat ook zo, maar soms ook niet. Of het niveau kan best wat omhoog. Daarom organiseert het MKB speciaal voor het midden- en kleinbedrijf cursussen en trainingen op het gebied van management, marketing en verkoop, personeel en veiligheidstrainingen. FHI-leden kunnen gebruik maken van het programma van open inschrijvingen tegen het MKB-Nederland ledentarief. Onlangs verscheen het overzicht van cursussen voor dit najaar en komend voorjaar. Belangstellenden kunnen de brochure aanvragen bij MKB Cursus & Training, telefoon (015) , Het complete programma staat ook op internet: DTB: Kennispartner Ondernemingsplanning In deze dynamische tijd is ondernemingsplanning meer dan ooit opportuun. Met ondernemingsplanning wordt bedoeld: bedrijfsfacetten die elk jaar relevant zijn, in een ondernemingsplan beknopt vastleggen qua uitgangspunten, plannen en hulpmiddelen voor de langere en korte termijn. DTB Nederlands Centrum voor Ondernemingsplanning is het enige instituut, met kwalificaties, dat ruim twintig jaar gespecialiseerd is in het ondersteunen van de ondernemingsleiding bij ondernemingsplanning. DTB kan elke gewenste vorm van ondersteuning bieden: kennisoverdracht, secretarieel, assistentie, sparringpartner, begeleiding. De core bij DTB is een jarenlang geoptimaliseerde en praktijkbeproefde structuur voor ondernemingsplanning. Vanwege het belang van een ondernemingsplanning voor onze leden, het specialisme en de kwalificaties van DTB heeft FHI DTB gekwalificeerd als Kennispartner Ondernemingsplanning. Dat betekent onder meer dat FHI door DTB op de hoogte wordt gehouden over de ontwikkelingen ten aanzien van ondernemingsplanning, dat FHI een zetel heeft in de Stuurraad DTB, dat FHI de leden op de hoogte stelt van de halfjaarlijkse kennisoverdrachtsdagen en FHI-leden een reductie genieten van 12,5 procent van alle DTB-diensten. Promotiecampagne uitzendondernemingen De Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen (NBBU) is een promotiecampagne gestart om de kwaliteit van de dienstverlening van haar leden extra te ondersteunen. De NBBU telt op dit moment 245 uitzendondernemingen met in het totaal 402 filialen over heel Nederland. De leden zijn over het algemeen MKB-bedrijven en gespecialiseerde intermediairs in de uitzendbranche. Behalve het primaire doel de kwaliteit van de dienstverlening van leden ondersteunen - wil de NBBU met de campagne gericht informatie verstrekken aan iedereen die in de praktijk in contact komt met tijdelijk werk of aspecten daarvan. Zaken doen met een niet-bonafide uitzendorganisatie kan voor de inlener van uitzendkrachten namelijk risico s met zich meebrengen. Gaat de uitzendorganisatie tijdens het inlenen failliet, dan is het aan het inlenende bedrijf om premies af te dragen aan de UVI en aan de belastingdienst. Dat kan een enorme strop betekenen. Bedrijven lopen dit risico niet als zij in zee gaan met uitzendorganisaties die aangesloten zijn bij de ABU of het NBBU, omdat hun leden verplicht aangesloten zijn bij de Stichting Vrijwaarding Uitzendbranche (SVU). Door voorlichting hierover te geven, wil de NBBU voorkomen dat zaken gedaan worden met ondernemingen die er de oorzaak van kunnen zijn dat confrontaties met UVI en belastingdienst in het verschiet ligt. Ten slotte ziet de bond de campagne als een presentatie van de eigen brancheorganisatie. Nieuw gezicht bij FHI Het bureau van FHI heeft er een nieuw gezicht bij. Op 1 juli is Jessica van Dam officieel in dienst getreden als communicatiemanager van FHI. Na haar opleiding journalistiek heeft Jessica een aantal jaren als freelance journalist gewerkt. Daarna is zij in dienst getreden als communicatiemedewerker bij CPS, een onderwijsadviesinstelling. Gedurende de periode dat zij daar werkzaam was, heeft zij de opleiding communicatietrainer gevolgd. Als vrijwilliger is zij een aantal keren verantwoordelijk geweest voor de persvoorlichting rondom grote, internationale congressen. Met de indiensttreding van Jessica van Dam is invulling gegeven aan de vacature die ontstond door het vertrek van Anita van den Berg naar de Metaalunie. Binnen FHI gaat Jessica zich bezighouden met de communicatie en persvoorlichting. Zij is bereikbaar onder het algemene telefoonnummer van FHI: (033) Signalement oktober 2000

12 Federatienieuws FHI 12 e Golftournament Twaalfde FHI Golftournooi Onder ideale weersomstandigheden vond op woensdag 30 augustus het twaalfde FHI Golftournooi plaats op de banen van de Nunspeetse Golf & Country Club. De golfdag werd verzorgd door de Golfcommissie, bestaande uit de heren Henri van Adelberg (voorzitter), Ton Kersbergen, Willem Snijders en Ronald Bakker. De wedstrijdspelers ontvingen op de 18- holes baan een verse Hollandse haring en een glaasje korenwijn. De haring werd gesponsord door Ton Kersbergen (Getronics) en Henri van Adelberg (Samson). Ruim zestig wedstrijdspelers en zo n veertig clinic- /masterclinicspelers hadden zich voor dit federatieevenement aangemeld. De deelnemende leden uit de branches Industriële Elektronica, Industriële Automatisering, Laboratorium Technologie en Medische Technologie konden na afloop terugkijken op een zeer geslaagde dag. De FHI Wisselbokaal werd dit jaar gewonnen door Christine Mendlik (MediLease). De Teamprijs ging naar het team van Willem Snijders, Wim Teunissen en Christine Mendlijk. Uiteraard was er ook weer veel belangstelling voor de negentiende hole! Op het terras en tijdens het gezamenlijke diner werd heel wat genetwerkt. Signalement oktober

13 Levendige ledenmeeting elektronicabranche Voor de branche Industriële Elektronica werd de combinatie van de jaarlijkse algemene ledenvergadering met een minisymposium een succes. Het was een levendige, geanimeerde bijeenkomst op 22 juni in Baarn, met leerzame presentaties, opbouwende discussies. En er werden ook nog wat zaken gedaan. In het formele, huishoudelijke deel van de bijeenkomst werden de jaarcijfers over 1999 goedgekeurd. Penningmeester Eric van Schagen vroeg de vergadering akkoord te gaan met een contributieverhoging. De vergadering ging mee met het bestuursvoorstel. De vraag of differentiatie van de contributie naar omvang van de lidbedrijven overwogen moet worden, werd geparkeerd tot het moment dat het jaarbedrag zodanig substantieel is dat er iets te differentiëren valt. Ton Westendorp (president directeur Nedap) werd herkozen als bestuurslid. In het kader van haar beleidsplanontwikkeling liet het bestuur branchemanager Kees Groeneveld de voorgestelde missie en scope van de branche. De vergadering kon zich vinden in de missie. Dat de scope werd gekoppeld aan de scope van de vakbeurs Electronics & Automation was niet onlogisch. De onlosmakelijke verbondenheid van industriële elektronica met technische automatisering werd daarmee erkend en bevestigd. De goedkeuring van de vernieuwde statuten was een bevestiging van de besluitvorming in de ledenvergadering van Toen werd al besloten dat in het buitenland gevestigde bedrijven, met name in België, niet geweigerd kunnen worden als lid. E-BUSINESS EN EMBEDDED INTERNET Na de presentaties van Luc Knaven van TechnoBase, en Jeroen van Velzen van Origin-extended enterprise Esire, ging de discussie niet zozeer over de Nederlandstalige handleiding bij test- & meetapparatuur? Tijdens de laatste bijeenkomsten van de T&M-groep kwam naar voren dat dringend behoefte bestaat aan een standpuntbepaling vanuit de branche over de vraag of elk test- en meetapparaat voorzien moet worden van een volledige Nederlandstalige handleiding of dat kan worden volstaan met een Engelse handleiding. Op dit moment blijkt hierover binnen de groep geen duidelijkheid en eenduidigheid te bestaan. Inmiddels is een tijdelijke werkgroep opgericht, die hierover een standpunt wil formuleren. Enkele deelnemers vanuit de T&M-groep participeren in deze werkgroep. Het primaire doel is een T&M-standpunt te formuleren, maar wellicht kan het standpunt zelfs breder worden uitgedragen. Daarnaast is gesproken over de mogelijkheid een gebruikscode op te leggen aan de afnemers van T&M-apparatuur. Aan de hand van de eisen van diverse toepasselijke richtlijnen en besluiten, het FEE-standpunt en de huidige praktijk, wordt momenteel hard gewerkt aan het formuleren van een T&M- standpunt. Het voorstel van de werkgroep zal uiteen worden gezet tijdens de eerstvolgende bijeenkomst van de T&M-groep op 18 oktober a.s. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met FHI, Sandra de Kleijn, vraag of elektronisch zakendoen al dan niet moet worden ingevoerd. De vraag was veel meer welke consequenties de invoering heeft voor de onderlinge verhoudingen in de branche. Waar vinden we binnen de branche elk onze eigen toegevoegde waarde? Aardig was dat uit de presentatie van Wim Baderhop van Nedap bleek dat sommige lidbedrijven de verworvenheden van het internet ook heel anders gebruiken dan alleen voor het elektronisch bestellen en verkopen. Nedap blijkt een van de eerste bedrijven in Nederland te zijn die producten klaar hebben met embedded internet-communicatie. Na een aantal jaren van productontwikkeling kan Nedap nu vanuit een locatie niet alleen winkeldiefstalinstallaties in heel Europa controleren, maar zelfs besturen en onderhoudservice bieden. Omdat daardoor via Nedaps systemen een schat aan informatie beschikbaar komt voor de klant, het winkelbedrijf, wordt de rol van de leverancier van dit systeem plotseling heel anders: hij gaat bedrijfsprocesinformatie leveren voor de klant in plaats van piepende poortjes. BEURSPRESENTATIE De dag werd afgesloten met een presentatie van tentoonstellingscommissievoorzitter Jos van Hartingsveldt. Hij liet zien hoe de Electronics & Automation 2001 er van 3 tot en met 6 april gaat uitzien. Het beursthema The art of technology was ook al van toepassing op de bijeenkomst van 22 juni: veel creativiteit op een hoog niveau. Arrangement Electronica 2000 München Van 21 tot en met 24 november wordt in het Duitse München de tweejaarlijkse beurs Electronica 2000 gehouden. De beurs geeft een overzicht van de meest recente ontwikkelingen. Ruim 3200 bedrijven uit 50 landen presenteren er de nieuwste technieken op het gebied van onder andere elektronische componenten, modules, sensoren, microsystemen en mediatechnieken. Ten Hagen & Stam organiseert een tweedaagse reis naar Electronica 2000 op 21 en 22 november Het arrangement bestaat uit: vliegreis Amsterdam Munchen inclusief luchthavenbelasting, transfer van luchthaven naar hotel, 1 overnachting op basis van logies en ontbijt in het Novotel Munchen (op basis van een gedeelde tweepersoonskamer), toegangskaarten en beurscatalogus inclusief cd-rom voor Electronica 2000, bagage- en ongevallenverzekering, reistechnische begeleiding, gezamenlijke borrel. Het arrangement kost ƒ 1.790,- (toeslag eenpersoonskamer ƒ 100,-). Leden van FHI krijgen een korting van ƒ 100,- en betalen slechts ƒ 1.690,-. Voor reserveringen en meer informatie: Ten Hagen & Stam, Ingrid Hoevenagel, telefoon (070) of 13 Signalement oktober 2000

14 Benelux Electronics Market Conference Eten we elkaar op, gaan we over elkaar heersen of maken we elkaar als bedrijven tot edelen in de supply chain, die beheerst gaat worden door e-business, draadloze communicatie en speech recognition? Een dergelijke probleemstelling, in een global context, gaan de Belgische en de Nederlandse brancheorganisaties voor industriële elektronica op 2 en 3 november 2000 gezamenlijk te lijf. De vierde editie van de Benelux Electronics Market Conference vindt ook dit jaar plaats in het Hilton in Antwerpen. Het sprekersprogramma ziet er schitterend uit en er is nu voor het eerst ook een conference-eve diner op de avond voor de conferentie. Op deze vooravond zal professor Patrick Dewilde, directeur van DIMES, TU Delft en voorzitter van STW, een leerzame en ludieke voordracht houden, getiteld: het e-paleozoicum, oerkrachten in het elektronische universum. Tijdens de conferentie op 3 november definiëren drie kopstukken de Electronics Supply Chain: professor Sicco Santema (SC Group/TU Delft), Siebren de Vries (CEO/DGA van Chess), Kees Hage (CEO van Semecs, de nieuwe naam voor de Nedworks Group) en Ton Westendorp (CEO van Nedap). Hoe het spel gespeeld wordt - via beheer van data in het proces van design tot productie - vertellen twee R&D managers (Theo van den Akker van ASML en Theo Gransier van Uniphy/Gymna) en twee design toolspecialisten (Tonnie Tuinte en Peter Bakker van Transfer). Tijdens het conferentielunch-interval zijn er posterpresentaties en worden onder de conferentiedeelnemers stellingen verzameld voor de namiddagdiscussie. PRESENTATIES Na de middag presenteren Philips (Kees den Otter, vice president software business development) en Alcatel twee voorbeelden van nieuwe technologie/markt-ontwikkelingen die de rollen in de supply chain beïnvloeden: nieuwe hardware/software platformtechnologie voor embedded toepassingen en de marktdoorbraak van hoogfrequenttechnologie. De twee laatste sprekers voor de discussiesessie laten zien hoe nieuwe technologie enabling kan zijn voor de werking van de supply chain. Wim Teunissen laat zien hoe e-business de positie van componentendistributie wereldwijd beïnvloedt. Pascal Persyn van Syvox praat over speech recognition als enabler in de keten. Na het discussieuur is er nog volop tijd zijn om informeel te netwerken; de hele Benelux-branche wordt geacht aanwezig te zijn. Het complete conferentieprogramma met inschrijfformulier is op te vragen bij FHI, telefoon (033) of via Procurement & Technology a supply chain approach Benelux Electronics Market Conference 2000 Conference on the ongoing internationalisation of the Benelux Electronics Market Value Chain in general and the role of Supply Chain Management in particular. Presentations from DIMES, Getronics, SC Group, Chess, Semecs, Nedap, ASML, Gymna/Uniphy, Transfer, Philips Semiconductors, Mitec, Avnet, Syvox, Moeller Electric. Thursday 2nd of November Friday 3rd of November Hilton Antwerp Pre-conference dinner programme Fullday conference programme INDUSTRIAL ELECTRONICS Dutch Branch Organisation for Industrial Electronics For more information contact: FHI, Dutch Branch Organisation for Industrial Electronics, Telephone: (0) , Internet: Signalement oktober

15 Electronics & Automation 2001 de backbone van ICT gebundeld Het nieuwe concept voor de vakbeurs voor industriële elektronica en technische automatisering is goed ontvangen door bedrijven in de branche. Bedrijven die nu inschrijven voor deelname aan Electronics & Automation 2001 blijken dat heel gericht te doen. Omdat de beurs de hele verticale keten bundelt die de ICT, Informatie & Communicatie Technologie realiseert, kijkt iedereen heel goed op welke plek, in welke cluster men zich wil presenteren. Meer dan eens schrijven bedrijven zich in met verschillende kleine stands in verschillende clusters. Marktgerichtheid heet dat. Het nieuwe concept is door de tentoonstellingscommissie vastgelegd in een schema waarin drie onderdelen bepalend zijn. Aan de kant van de exposanten is dat enerzijds de traditionele elektronicabedrijfskolom, design, componenten, productie en engineering/integratie en anderzijds automatisering, de hard-&software integratietrajecten als besturingstechniek, communicatietechniek, sensortechnologie, power & motion control, beeldverwerking en mechatronica. System design System Engineering Het tweede Componenten onderdeel, Test Productie & Measurement, Product engineering Systeemintegratie Consumer products is zowel voor de Domotica Office equipment Medical equipment Telecom Industrial equipment exposanten als Automotive & transport Besturingstechniek Aerospace & defence Communicatietechniek Safety & security Sensortechnologie Power distribution Power & motion control voor de bezoekers een onmis- Beeldverwerking Mechatronica bare faciliteit. Het derde onderdeel wordt gevormd door de doelgroepen, de bezoekers aan het evenement. In het concept van Electronics & Automation zijn er tien doelgroepen gedefinieerd. Uit deze applicatiegebieden zullen het vooral de R&D, design en engineering georiënteerde bedrijven zijn die de beurs en het congresprogramma bezoeken. AUTOMATISERING ELEKTRONICA Test & Measurement T & M Werktitels congresprogramma Electronic Design Automation & The Internet Elektronicaproductietechniek, van design tot product en repair Opto-elektronica & beeldverwerking Power Technology, spanningstechniek Sensor- & Interfacetechniek, the sense of contact III Industriële PC-techniek & embedded Internet Hoogfrequent techniek, van outdated naar ICT-hype: wireless communication Domotica, professionele elektronica of consumer products? Automotive, transport, aerospace & defence: data-acquisitie in testomgevingen Technologiemanagement in the valuechain: de main supplier als keyplayer ERP & Business Solutions in de Elektronica Industrie APPLICATIEMARKT EXPOSITIEPROGRAMMA EN CLUSTERS De vertaling van het aanbod aan industriële elektronica & technische automatisering naar het expositieprogramma en de beursvloerclusters is gemaakt aan de hand van de inmiddels bekende ogen. De titels daarvan Leden tentoonstellingscommissie E&A 2001 Martin van den Brandt, T&M Systems B.V. Jos van Hartingsveldt, SEI Benelux B.V. (voorzitter) Pink Hillen, Multicore Benelux Jacques de Kort, Radikor Electronics B.V. Ben Maarleveld, Rohde & Schwarz Nederland B.V. Geert Mosterdijk, Tech 5 B.V. Ton Plooy, tbp Electronics b.v. Herman Tuininga, SE Electronics BV Peter Wigleven, Radiall Nederland B.V. zijn in het onderdeel elektronica niet gewijzigd: design & engineering, components, electronics production. De schakelcluster test- & measurement was er ook al. Nieuw zijn de ogen embedded systems en communication technology, de clusters waarmee het onderdeel automatisering wordt ingevuld en de elektronica aansluiting vindt bij haar applicatiegebieden. CONGRESPROGRAMMA De tentoonstellingscommissie is hard aan het werk om invulling te geven aan het congresprogramma. Technologieoverdracht en marktontwikkeling zijn daarbij de doelen. In dit stadium worden groepen van bedrijven geformeerd die de verschillende onderwerpen gaan invullen. Er is een shortlist gemaakt van werktitels die het uitgangspunt vormen voor de organisatie. Steeds gaat het om een combinatie van technologie en applicatie. Enkele opmerkelijke actuele onderwerpen: industriële pc-techniek en embedded internet, hoogfrequent-techniek en draadloze communicatie (UMTS, Bluetooth, TETRA). Een tweetal titels zijn gereserveerd voor de elektronicaproductie, een vooral productietechnisch, een andere richting ERP en bedrijfsprocessturing in de elektronicaproductie. Bedrijven die willen aanhaken bij een van de onderwerpen of ideeën hebben voor de invulling van themapaviljoens, kunnen zich melden bij FHI of bij een van de tentoonstellingscommissieleden. 15 Signalement oktober 2000

16 Sensor Technologie Club gebundeld In het Sensor Technologie Club technologieveld. Hiertoe is regelmatig overleg met ondermeer het sensor profielenboek is het netwerk te platform van technologiestichting STW en het ministerie van vinden van sensortechnologie Economische Zaken. Daarnaast is een raad van advies van de Sensor ontwikkelende en producerende Technologie Club samengesteld met daarin vertegenwoordigers van bedrijven in Nederland. De club overheid, technische universiteit en bedrijfsmarketing deskundigen. Het bundelt de belangen van de doel van dit alles is een zo goed mogelijke afstemming te krijgen tussen bedrijven, met als doel: het sneller naar de markt brengen van professioneel in de (wereld)markt gezet worden. de schakels die uiteindelijk moeten leiden tot innovatieve sensoren die sensortechnologie. De Sensor Technologie Club hield haar ledenvergadering op 27 september over biosensoren. De gastheren van Applisense gaven hun visie op de De Sensor Technologie Club werkt aan belangenbehartiging ontwikkeling van biosensoren en bespraken met name hun ervaringen voor initiatoren in het sensor- met biosensor-ontwikkeling. Development Club: van idee naar markt Hoe kun je iets leren van Okkie Trooi? Hoe kun je de bank voor jou laten werken in plaats van andersom? Wat zit er tussen samenwerking op grond van iemands blauwe ogen en wurgcontracten? Drie gechargeerde vraagstellingen schetsen de wereld aan dagelijks actuele problematiek die op tafel kwam Johan van der Eyden in de laatstgehouden Development Club kwartaalbijeenkomst op 28 juni. Cor Westerbaan van der Meij legde een schat aan technologie-informatie bloot via de website van het Europese FUSE-project. Iets soortgelijks deed Luc Holtzapfel van het Bureau Industrieel Eigendom. Key-note speaker Wouter Pijzel van de NOVU (Nederlandse Orde van Uitvinders) maakte heel wat los met zijn verhaal Van idee naar markt, wat er allemaal mis kan gaan. Zijn adagium 3 X O + O was helder en leerzaam. Volgens hem zijn drie typen onderzoeken, te weten nieuwheidsonderzoek, marktonderzoek, technisch Onderzoek en een Ondernemingsplan allemaal nodig op de weg van idee naar vinding naar markt. Geld heb je ook nodig. Maar kies dan als het even kan voor geld met toegevoegde waarde. Liever een Business Angel, die betrokken is en kan helpen op de weg naar de markt, dan een bank of venture fund waar alleen in geld en rendement wordt gedacht zonder interesse in het leveren van toegevoegde waarde. Tijdens het tweede deel van de DevClub-meeting kwamen de leden aan het woord: hoe kun je als bedrijf in de ontwikkelsfeer met anderen samenwerken, wat kan het opleveren en wat kan er mis gaan? Als een bedrijf met een Yuppencultuur moet samenwerken met een organisatie van techneuten en nerds, dan gaar het snel fout, stelde Johan van der Eyden van Arcap. Hij won met die stelling meteen de wisseltrophee, de MYTHOS voor het beste verhaal van het kwartaal, toegekend door de winnaar van de vorige meeting, Nick Ray van Interay. Wat de uitvoerige discussie uiteindelijk opleverde, was een aantal randvoorwaarden voor succesvolle samenwerking: - Er moet een gemeenschappelijk doel zijn waarbij beide partijen iets te winnen hebben. - De samenwerkende partijen moeten een bepaalde mate van gelijkwaardigheid hebben ten opzichte van elkaar, in omvang, in kennisniveau, etcetera. - Geen van de partijen mag een zware machtspositie hebben over de andere. - De culturen van de samenwerkende partijen mogen niet te ver uiteen lopen (de yup en de nerd ); - Partijen moeten de meerwaarde ten opzichte van elkaar zien en erkennen; - De samenwerking moet project- en planmatig en efficiënt worden georganiseerd. Als samenwerking leidt tot eindeloos overleg, dan werkt het niet. Het bestuur van de DevClub en een speciale werkgroep is mede naar aanleiding van deze input en ervaringuitwisseling begonnen een actieplan op te stellen dat moet leiden tot concrete samenwerkingsprojecten tussen DevClub-leden. Verwacht wordt dat dit plan in de volgende kwartaalmeeting gepresenteerd kan worden, op 19 oktober bij Te Strake in Deurne. Te Strake won in 1993 de Mechatronics Trophy met de ontwikkeling van een garenvoorbereidingseenheid. Signalement oktober

17 Platform Industrial Business Solutions gaat aan de slag De kloof tussen business-it en proces-it wordt steeds kleiner. De werelden van de procesbesturing en die van bedrijfsprocessturing komen steeds dichter bij elkaar, onder andere doordat de gebruikte technologieën steeds beter met elkaar te koppelen zijn. Het dichten van deze en personen uit de business-it en die uit de proces-it. Dat partijen uit de business-it nu samenwerken binnen de branche Industriële Automatisering is door partijen uit de procesindustrie en de semiprocesindustrie met instemming begroet. kloof wordt verticale integratie genoemd. Voor de FHI-branche Industriële Automatisering was deze marktontwikkeling reden in het afgelopen half jaar een groep software-bedrijven uit te nodigen om te spreken over de haalbaarheid van een nieuw cluster binnen de branche Industriële Automatisering. Dit initiatief werd al snel gedragen door de interesse en inzet van partijen uit de business-it. Zij zagen in dat het samenbrengen van business-it en proces-it een belangrijke toegevoegde waarde kan betekenen voor de eindklant. Verder bleek dat een aantal partijen uit de business-it al regelmatig in projecten samenwerkt met andere bedrijven uit de FHI-branche Industriële Automatisering. Er was echter duidelijk sprake van een cultuurverschil tussen de bedrijven TOP DOWN BENADERING Kenmerkend voor het platform is dat het zich richt op de inbedding van productieprocessen in bedrijfsprocessen. Het gaat dus veel verder dan het sec verzorgen van technische koppelingen. Het vereist onder meer performance indicators en een benadering die vanuit de bedrijfsstrategie komt tot die performance indicators. Voorbeelden van hoe dit in zijn werk kan gaan, worden ondermeer gepresenteerd bij het seminar Industrial Business Solutions op 9 en 12 oktober tijdens het seminarprogramma. De meest recente informatie over het platform IBS is te vinden op internet Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met FHI, Leo Oosterveen, Jules Vos presenteerde als voorzitter zijn platform tijdens de persconferentie HI2000. Interkama 2001 Het is zo langzamerhand traditie dat een aantal FHI-bedrijven in een collectieve FHI-stand op de Interkama in Dusseldorf staan. Interkama is de Duitse tegenhanger van Het Instrument als het gaat om industriële automatisering. Ook dit jaar is FHI benaderd door de organisatoren van de Interkama voor het organiseren van een collectieve stand op de Interkama De voorgaande collectieve stand in 1999 werd bemand door twaalf bedrijven en had een oppervlakte van ongeveer 350 vierkante meter. De ervaringen van deze twaalf bedrijven zijn dat Interkama bezoekers uit veel verschillende landen trekt. Daardoor is deelname aan Interkama niet alleen aantrekkelijk voor bedrijven die de Duitse markt willen benaderen; ook bedrijven die internationale contacten zoeken, komen hier aan hun trekken. Direct na onze eigen beurs Het Instrument 2000 ontvangen leden van FHI een uitnodiging om deel te nemen aan dit collectief. Voor meer informatie over Interkama: FHI, Leo Oosterveen, telefoon (033) Signalement oktober 2000

18 FHI/SBC Elsevier Opleidingen HONDERDEN MENSEN OPGELEID IN MEET- EN REGELTECHNIEK Op de beurs Het Instrument 1998 werd de samenwerking aangekondigd tussen FHI-branche Industriële Automatisering en SBC Elsevier Opleidingen. Die samenwerking heeft sindsdien haar vruchten afgeworpen. In anderhalf jaar tijd hebben tussen de 400 en 500 cursisten de opleidingsmodule ProcesInstrumentatie Technicus met succes doorlopen. De opleiding, die uitgaat van instroom van mensen op mbo is nu in vijf edities gegeven. Inmiddels is de vervolgmodule die opleidt voor Support Engineer gereed. Deze module wordt gepresenteerd op Het Instrument De volgende stap zal de ontwikkeling van de module commercieel technicus zijn. Voor het vakgebied meet- en regeltechniek is twee jaar geleden een vernieuwde opleiding gestart waarbinnen cursisten zijn opgeleid tot ProcesInstrumentatie Technicus. Deze cursisten kunnen nu doorstromen naar Support Engineer. De commercieel technische module komt daar straks bovenop. De opleiding bestaat op dit moment uit maximaal zes delen die al dan niet in combinatie gevolgd kunnen worden. TOEGEPASTE VELDBUSTECHNOLOGIE Op dit moment worden twee internationale veldbusnormen voor de procesindustrie toegepast: Foundation Fieldbus en Profibus DP/PA. Daarnaast wordt de ActorSensor Interface veelvuldig toegepast voor discrete I/O. Deze bussytemen zijn tegenwoordig ook geschikt voor toepassing in explosiegevaarlijke omgevingen. Deze delen zijn: Field Instruments Control & Documentation Computerregel- en besturingssystemen Start-up & Maintenance Interfacing & Storing zoeken Toegepaste Veldbustechnologie Om de cursisten een installatie in bedrijf te stellen en te controleren die is uitgerust met veldbustechnologie, is een procesinstallatie ontwikkeld die met eerder genoemde veldbussen is uitgerust. Alle voordelen die een veldbussyteem biedt, zijn in deze installatie Communicatie & Kwaliteit opgenomen, zoals overzichtelijke (Support Engineer). Twee jaar geleden is voor het deel Ondertekening samenwerking tijdens Het Instrument 98 bekabeling en Asset Management met uitgebreide diagnostische mogelijkheden. Instrumentatie, documentation en Control een practicum gebouwd. Dit bestaat uit een aantal werkende processen met instrumentatie uitgevoerd in de laatste stand van de 4 20mA techniek. De besturing wordt uitgevoerd door een DCS-systeem met drie werkstations. Alle toegepaste transmitters en regelklepen zijn voorzien van een veldbusaansluiting. Sommige bezitten het Foundation Fieldbus protocol en een aantal is uitgerust met Profibus PA mogelijkheden. Zo wordt bijvoorbeeld de flow gemeten met behulp van massaflowmeters, magnetisch inductieve flowmeters (MID), vortexflowmeters en meetschijven. Daarnaast zijn natuurlijk ook de parameters zoals druk, drukverschil, temperatuur, niveau maar ook de kwalitatieve parameters zoals ph en geleidbaarheid in de processen verwerkt. Elk proces is uitgevoerd met regelaars en regelkleppen. Om een aantal procesparameters ook lokaal af te lezen, is gebruik gemaakt van Profibus PA indicators. Alle discrete I/O voor het starten en stoppen van bijvoorbeeld de pompen is gebruik gemaakt van de AS- Interface. Door gebruik te maken van deze moderne veldbustechnologie gaan er, behalve een krachtstroomkabel, slechts drie communicatiekabels vanaf het DCS-systeem naar de gehele installatie. De bediening kan via De besturing wordt door plc s uitgevoerd en enkele processen zijn voorzien van een soft plc en scada systeem. Alle toegepaste transmitters zijn uitgevoerd met het 4..20mA Hart protocol. drie operator stations worden uitgevoerd. Een speciaal gebouwde mobiele trainingsinstallatie, waaraan alle leveranciers die bij FHI zijn aangesloten hebben bijgedragen, zal worden opgesteld in de Fieldbus Foundation stand op Het Instrument Industriële Automatisering Voor nadere Door gebruik te maken van deze processen kunnen cursisten in de praktijk informatie: SBC Elsevier Opleidingen&Advies, Erik Karsemeijer de theorie toetsen. (trainer/adviseur), telefoon (078) Signalement oktober

19 Model voor het testen van instrumenten Een gezamenlijke taskforce van fabrikanten, gebruikers en testhuizen heeft recent een feasibility study afgerond. De studie was gericht op het ontwikkelen van een methode die de verificatie van specificaties van instrumenten buiten de muren van de fabrikant overbodig maakt. WIB ren. Het vastleggen van een format voor specificaties bleek moeilijk te zijn. Niettemin zien beide partijen, de leveranciers en de fabrikanten van de branche IA en de gebruikers van WIB goede toekomstmogelijkheden voor een dergelijke audit-achtige samenwerkingsvorm. Brede en internationale wil voor de bedrijven die bij haar aangesloten zijn, testrapporten acceptatie van de beschikbaar hebben op het moment dat een nieuw instrument op de uitkomsten is uiteraard een markt verschijnt, zonder veel testkosten. noodzakelijke voorwaarde waar beide partijen aan moeten gaan De oplossing wordt gezocht in een methodiek van verificatie tijdens het werken. ontwikkelproces van het instrument, op de locatie van de fabrikant. Bij twee IA-leden, Enraf en Endress&Hauser, is een pilot uitgevoerd. Uit die pilot bleek dat een dergelijke verificatie zonder problemen bij de fabrikant Tijdens de beurs Het Instrument wordt daaraan gewerkt. Daarom heeft WIB zelf ook een stand op de beursvloer. uitgevoerd kan worden. De problematiek wordt onder de aandacht gebracht in het seminar met Het ontwikkelde theoretische model moet een basis vormen voor reproduceerbaarheid van de methode bij verschillende fabrikanten, maar de toepasselijke titel The Sense of Contact, woensdag 11 oktober, Jaarbeurs Utrecht, Bernhardzaal. werd door een van de participanten als enigszins wereldvreemd erva- PLatform OmgevingsTechnologie PROFIELEN EN STRATEGIE Het nieuwe PLOT profielenboek is verschenen. De profielen in het PLOT profielenboek bestaan uit een korte bedrijfsschets aangevuld met foto s van de contactpersonen. Daarmee is het PLOT profielenboek de ingang geworden tot het netwerk van bedrijven en instituten op het gebied van omgevingstechnologie. STRATEGIEONTWIKKELING Het PLOT-bestuur werkt op dit moment aan een strategisch plan voor de toekomst van het platform. De eerste brainstormsessie over de toekomst van het PLOT maakte duidelijk dat een strategieproces kan helpen de koers van het PLOT duidelijker uit te stippelen. Inmiddels zijn drie brainstormsessies gepland. Het is de bedoeling dat deze uiteindelijk resulteren in een document dat onder de leden verspreid zal worden voor eventueel commentaar. Daarna zullen bestuur en leden zich hiervan moeten committeren en overgaan tot acie! Het PLOT-profielenboek is gratis beschikbaar en opvraagbaar bij Sandra van Dusschoten van FHI. FHI-IA/WIB liaison krijgt nieuwe gezichten Tom Kuperij Twee nieuwe mensen gaan deeluitmaken van het halfjaarlijkse overleg tussen de leveranciers van de FHI-branche Industriële Automatisering en de industriële instrumentatie gebruikersgroep WIB. Arend Meijer (FischerRosemount) vervangt als nieuw IA-bestuurslid de afgetreden Frans Stevens, terwijl de nieuwe WIB-manager Tom Kuperij zijn voorganger Bart Danen opvolgt. Van het liaisonoverleg maken verder deel uit, Henry van Adelberg (Samson) als voorzitter van de branche IA, Jacob Shakouri (Heineken) als voorzitter WIB en Kees Groeneveld, branchemanager IA. 19 Signalement oktoberi 2000

20 Nieuws Succesvolle strategieworkshop USPI-NL Hoe bereiken we een doorbraak in de standaardisatie van data-opslag en dataverkeer in de engineering omgeving van de procesindustrie en waarom willen we dat eigenlijk? Deze twee basisvragen stonden centraal in een intensieve strategieworkshop op woensdag 23 augustus en raken daarnaast het bestaansrecht van USPI-NL en haar samenwerking met ondermeer FHI. De deelnemers aan de workshop werden het eens over een zestal stellingen. We moeten de STEP AP221 standaard nu zo snel mogelijk ISOgeaccepteerd krijgen en zonder overdreven ambities resultaatgericht verder werken aan de inhoud. Daarbij moeten we de ogen open houden voor en gebruik maken van de verdiensten van aanpalende standaards, zoals ISO Voor bedrijven die willen implementeren moet er een strategisch stappenplan komen. Zo n stappenplan moet strategisch zijn en beschikbaar voor elk type bedrijf in de industrieketen. De binnen het AP221-traject bereikte resultaten moeten nadrukkelijk onder de aandacht worden gebracht van met name de belangrijke internationale samenwerkingsverbanden die bezig zijn met e-businessinitiatieven. Het is de hoogste tijd om de software-industrie nu volledig te betrekken bij de implementatie van de huidige standaardisatieresultaten in hun softwarepakketten en applicatiemethodes. Softwarematige import en export moet in elk geval nu gerealiseerd kunnen worden. De bereikte resultaten en potentiële resultaten van het standaardisatiewerk moet veel meer en beter worden verkocht. Een overlegplatform tussen de belanghebbende partijen is onontbeerlijk, dus USPI-NL moet blijven. USPI-NL-manager Paul van Exel had een selecte groep van achttien deskundigen bijeengebracht in Holiday Inn Soestduinen; allen bedrijfsmanager met oog voor het belang van moderne informatietechnologie in de engineeringomgeving. Alle bloedgroepen waren vertegenwoordigd: plantowners, engineering contractors, equipment vendors en software vendors. Van de twee laatstgenoemde groepen waren FHI-leden en was het FHI-bureau aanwezig. Na een lange dag hard werken onder leiding van USPI-NL boardmember Gert Jan Kaper van Cap Gemini, bleef bij de deelnemers het gevoel: We gaan zinvol vooruit, al is er nog veel te doen. Afgesproken werd dat de conclusies worden vertaald in werkplannen voor de komende twee tot vier jaar. Iedereen was ook volledig overtuigd van de economische noodzaak het traject te vervolgen. Het meest vergaand daarbij waren de analyses van enkele aanwezige engineering contracting firma s: Het is de enige weg naar productiviteitsverbetering en overleving. Brochure over STEP Onlangs verscheen de brochure STEP: de wereldtaal voor digitale communicatie. De publicatie geeft aan op welke manier STEP de bedrijfsvoering en de aanverwante activiteiten van een bedrijf kan beïnvloeden en verbeteren. Ook geeft de brochure een helder overzicht van de huidige stand van zaken rond STEP. Nieuwe elektronica en hard- en software maken veel complexere processen mogelijk. Hiermee ontstaat tegelijkertijd een toenemende behoefte aan communicatie tussen grootschalige en complexe gegevensbestanden. Deze bestanden bevinden zich echter meestal bij verschillende bedrijven, in verschillende hard- en software-omgevingen, met alle problemen in de onderlinge communicatie van dien. Om deze verschillende bestanden toch succesvol met elkaar te laten communiceren is STEP (Standard for The Exchange of Product) in het leven geroepen. De succesvolle invoering van een open standaard als STEP staat of valt met de snelheid van acceptatie door een grote groep gebruikers. Om dit proces te stimuleren voeren de brancheorganisaties FHI, FME-CWM, ITC en VNCI samen met USPI-NL, het ministerie van Economische Zaken en SENTER, een awareness programma uit. Dit programma richt zich op de bewustwording van STEP en gaat in op aspecten als: wat houdt STEP in en waar en hoe moet het worden toegepast. Deze zaken komen terug in de brochure STEP: de wereldtaal voor digitale communicatie. Maar STEP is nog niet klaar en volop in ontwikkeling. De brochure geeft daarom ook een beeld van de stand van zaken. De publicatie is onder bestelnummer ITC-i-13 te bestellen bij het Servicecentrum van de Vereniging FME-CWM, telefoon (079) , fax (079) , De brochure kost ƒ 37,50. (Deze prijs is exclusief btw en inclusief verzendkosten.) Signalement oktober

D e n H a a g 12 juni 2012

D e n H a a g 12 juni 2012 Aan de voorzitter en de leden van de Vaste Commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG B r i e f n u m m e r 12/10.937/12-017/MF/Gau

Nadere informatie

Vijf maatgerelen voor de WKR in 2015

Vijf maatgerelen voor de WKR in 2015 Gelukkig (of helaas) treedt per 2015 de werkkostenregeling (WKR) in werking en zijn vanaf dat moment de meeste bestaande vergoedings- en verstrekkingsregelingen - allemaal met hun eigen regels - verleden

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

Een eerlijke kans op overheidsopdrachten voor kleinere ondernemers

Een eerlijke kans op overheidsopdrachten voor kleinere ondernemers Aanbestedingsrecht Een eerlijke kans op overheidsopdrachten voor kleinere ondernemers In de zomer van 2010 heeft de ministerraad ingestemd met een wetsvoorstel van de minister van economische zaken over

Nadere informatie

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst 4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst De arbeidsvoorwaarden van veel werknemers zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst die per bedrijf of bedrijfstak wordt afgesloten

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Een eigen bedrijf en dan?

Een eigen bedrijf en dan? Een eigen bedrijf en dan? Hieronder treft u de belangrijkste onderwerpen aan, waarmee u als (startend) ondernemer geconfronteerd kunt worden. Opstellen ondernemingsplan Natuurlijk bent u niet verplicht

Nadere informatie

Mijn werkgever kan mij niet meer betalen!

Mijn werkgever kan mij niet meer betalen! Mijn werkgever kan mij niet meer betalen! Wat moet u doen? Kunt u een uitkering krijgen? VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

1. Nieuwe reserve siert voortaan de deelnemingsvrijstelling

1. Nieuwe reserve siert voortaan de deelnemingsvrijstelling 1. Nieuwe reserve siert voortaan de deelnemingsvrijstelling Heeft uw B.V. aandelen in een of meerdere dochtervennootschappen, dan is waarschijnlijk de deelnemingsvrijstelling hierop van toepassing. Aan

Nadere informatie

Value Chain Industriële Elektronica

Value Chain Industriële Elektronica In de Nederlandse brancheorganisatie voor Industriële Elektronica zijn circa 225 bedrijven verenigd met een gezamenlijke omzet van 1,9 miljard in 2007. De applicaties van elektronica zijn de laatste decennia

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau?

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Vanaf 1 april 2012 is er sprake van een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten. Dit kan grote

Nadere informatie

De schakel tussen mens en techniek

De schakel tussen mens en techniek 3, 4 en 5 november 2015 Venray De schakel tussen mens en techniek voor Midden- en Zuidoost-Nederland Schrijf u nu online in! Evenementen HAL HARDENBERG GORINCHEM VENRAY Evenementenhal Venray De Voorde

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Reglement Vakantiefonds

Reglement Vakantiefonds Reglement Vakantiefonds voor het Schilders,- Afwerkings- en Glaszetbedrijf HOOFDSTUK I ALGEMEEN Artikel 1 Begripsbepaling In dit reglement wordt verstaan onder: het Fonds: de Stichting Vakantiefonds voor

Nadere informatie

Informatie afkomstig van www.abu.nl

Informatie afkomstig van www.abu.nl Als je gaat werken voor een uitzendonderneming zijn er een aantal zaken waar je rekening mee moet houden en wat je zou moeten weten, zoals bijvoorbeeld: Wat neem je mee naar de inschrijving? Welke wet-

Nadere informatie

Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015

Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015 Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015 De arbeidsmarkt is de afgelopen decennia sterk veranderd. De nieuwe Wet werk en zekerheid (Wwz) biedt werkgevers en werknemers de mogelijkheid mee te groeien

Nadere informatie

Back office Services voor intermediairs

Back office Services voor intermediairs Back office Services voor intermediairs Wat houdt Back office Services in? Als intermediair wilt u zich continu kunnen richten op uw core business: werving, selectie en het plaatsen van medewerkers. Oftewel:

Nadere informatie

Personeelshandboek. el&p Payrolling

Personeelshandboek. el&p Payrolling Personeelshandboek el&p Payrolling Maart 2015 Inhoud 1. Voorwoord... 3 2. Algemene Beschrijving Organisatie... 3 3. Indiensttreding:... 3 4. Salaris:... 3 1. Salaris:... 3 2. Onkostenvergoeding:... 3 3.

Nadere informatie

FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk

FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk Het gebruik van de WBSO in 25 in opdracht van FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk Het gebruik van de WBSO in 25 Inhoud Inleiding 3 Effect WBSO 4 Toegekende aanvragen

Nadere informatie

Uitzenden van 65-plussers Wat zijn de specifieke regelingen?

Uitzenden van 65-plussers Wat zijn de specifieke regelingen? Uitzenden van 65-plussers Wat zijn de specifieke regelingen? Het CBS voorspelt dat binnen vijf jaar de groep 65-plussers zal stijgen met 400.000 personen, de groep 65-70-jarigen zal met 210.000 personen

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co.

1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co. 1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co. 5. Toekomstperspectief Werken als zzp-er Verschillen

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Technology Matchmaking. Wie zijn wij. Kernteam. 7 juli 2014

Technology Matchmaking. Wie zijn wij. Kernteam. 7 juli 2014 7 juli 2014 Technology Matchmaking Wie zijn wij Het Expertisecentrum Internationaal Onderzoek en Innovatie organiseert al ruim 10 jaar internationale technologie missies. Het doel van deze missies is om

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Het wettelijk minimum loon of wettelijk minimum jeugdloon is het loon of het salaris dat je minimaal uitbetaald hoort te krijgen. Werknemers

Nadere informatie

Bedrijfspresentatie. Euroforce B.V.

Bedrijfspresentatie. Euroforce B.V. Bedrijfspresentatie Algemeen is opgericht in 2001 en is begonnen als uitzendorganisatie, inmiddels heeft Euroforce zich ontwikkeld tot een breder dienstverlenende organisatie en hebben we veel ervaring

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij

Nadere informatie

Bedrijfsopleidingen in de industrie 1

Bedrijfsopleidingen in de industrie 1 Bedrijfsopleidingen in de 1 M.J. Roessingh 2 Het aantal bedrijfsopleidingen dat een werknemer in de in 1999 volgde, is sterk gestegen ten opzichte van 1993. Ook zijn er meer opleidingen gaan volgen. Wel

Nadere informatie

4 juni 2015. Algemene Ledenvergadering

4 juni 2015. Algemene Ledenvergadering 4 juni 2015 Algemene Ledenvergadering Algemene ledenvergadering programma: Opening Goedkeuring notulen algemene ledenvergadering 17 april 2014 Ingekomen stukken en mededelingen VNT 2014-2015 Financiën

Nadere informatie

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 29544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 514 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 7 april 2014 Bijgaand treft u het rapport

Nadere informatie

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld Een nieuwe baan Je toekomst uitgestippeld Colofon Redactie: Syntrus Achmea Tekst: Syntrus Achmea Vormgeving: Vormplan Design bno, Amsterdam 1e druk januari 2008 Deze brochure is met zorg samengesteld.

Nadere informatie

U wilt vrijheid en flexibiliteit?

U wilt vrijheid en flexibiliteit? U wilt vrijheid en flexibiliteit? Uw medewerkers op onze loonlijst! Uitbesteden biedt rust wat is payrolling? Voordelen Medewerkers zonder ZORGEN Payrolling is een van de snelst groeiende diensten van

Nadere informatie

Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht:

Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht: Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht: https://ictrecht.nl/diensten/juridische- generatoren/arbeidsovereenkomst-

Nadere informatie

Whitepaper Wet werk en zekerheid

Whitepaper Wet werk en zekerheid Whitepaper Wet werk en zekerheid Als gevolg van de Wet Werk en Zekerheid staat u als directeur of bestuur een aantal ingrijpende veranderingen te wachten, onder meer ten aanzien van het ontslagrecht, sociale

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht?

Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht? Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht? Een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten kan grote gevolgen hebben voor uitzendkrachten

Nadere informatie

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering De W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering(wao) is een Nederlandse wet die is bedoeld voor werknemers die langdurig ziek of gehandicapt zijn en niet meer (volledig)

Nadere informatie

Werken via Attract Uitzendbureau, hoe werkt dat? PERSONEELSGIDS

Werken via Attract Uitzendbureau, hoe werkt dat? PERSONEELSGIDS PERSONEELSGIDS 1. INTRODUCTIE Gefeliciteerd met je nieuwe baan via Attract Uitzendbureau! Werken als uitzendkracht heeft zo zijn voordelen. Je kunt ervaring op doen bij verschillende bedrijven, bijverdienen

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid De elf belangrijkste wijzigingen en gevolgen voor de werkgever September 2014 Inhoud 1. Beëindiging tijdelijk contract 2. Proeftijd in tijdelijk contract 3. Concurrentiebeding in

Nadere informatie

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Achtergrond Vanaf het najaar 2005 vindt door de SNCU in de uitzendbranche controle plaats op de naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en sinds 2009

Nadere informatie

44. Doel 2. Contributie beroepsorganisaties

44. Doel 2. Contributie beroepsorganisaties Contributie beroepsorganisaties 44. Doel 2 4.1 Mogelijkheden 2 4.2 Inzet van bronnen 2 4.3 Arbeidsrechtelijke/CAO voorwaarden 2 4.4 Fiscale regelgeving 3 4.5 Fiscale gevolgen, gevolgen voor de zorgverzekering

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Overzicht van besprekingspunten en de verschillen daarin tussen werkgever en vakbonden bij Feenstra Verwarming per 14-10-2014

Overzicht van besprekingspunten en de verschillen daarin tussen werkgever en vakbonden bij Feenstra Verwarming per 14-10-2014 Overzicht van besprekingspunten en de verschillen daarin tussen werkgever en bij Feenstra Verwarming per 14-10-2014 Huidige regeling volgens De ATW rooster overeenkomst is tussen directie, en OR afgesproken

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau?

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten kan grote gevolgen hebben voor uitzendbureaus die niet

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika!

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! 1 Beursdeelname AUTOMECHANIKA DUBAI Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! Messe Frankfurt Nederland organiseert

Nadere informatie

Rollenspel centraal akkoord (2x)

Rollenspel centraal akkoord (2x) Rollenspel centraal akkoord (2x) 1 Algemeen Een zestal leerlingen spelen tijdens dit rollenspel het onderhandelingsproces voor een centraal akkoord na. Zij moeten hierbij rekening houden met een gegeven

Nadere informatie

SALARISSTROOK WGI Iedere maand ontvangen werknemers van Werkgeversinstituut (WGI) een salarisbetaling en een salarisstrook.

SALARISSTROOK WGI Iedere maand ontvangen werknemers van Werkgeversinstituut (WGI) een salarisbetaling en een salarisstrook. SALARISSTROOK WGI Iedere maand ontvangen werknemers van Werkgeversinstituut (WGI) een salarisbetaling en een salarisstrook. Hieronder wordt beschreven wat u op de salarisstrook kunt tegenkomen en wat dit

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

Wat betekent dat voor u?

Wat betekent dat voor u? uitzenden detacheren payrolling interim bedrijfsvoering Wet Werk en Zekerheid (WWZ) en inlenersbeloning Wat betekent dat voor u? Op de hoogte van de nieuwe wetgeving informatiebrochure versie juli 2015

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Nieuwsbrief van d.d. 21-04-2005

Nieuwsbrief van d.d. 21-04-2005 Nieuwsbrief van d.d. 21-04-2005 Nummer: 06-2005 1) Belastingcontrole. Vaak komt de vraag naar voren of de belastingdienst ook vragen mogen stellen aan derden betreffende uw belastingplicht. Hof Den Haag

Nadere informatie

Fiscale vragen en antwoorden over het loopbaanbudget

Fiscale vragen en antwoorden over het loopbaanbudget Fiscale vragen en antwoorden over het loopbaanbudget 1. Wat zijn de consequenties als er geen jaargesprek plaatsvindt/geen afspraken worden vastgelegd? De Belastingdienst heeft de cao-tekst van hoofdstuk

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk.

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. ------ Advies nr. 74 van 27 februari 2004 over een ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Sociale Verzekeringen Nr. SV/F&W/05/89716 s -Gravenhage, 11 november 2005 Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Werkloosheidswet

Nadere informatie

Doorwerken na AOW. Doorwerken na AOW

Doorwerken na AOW. Doorwerken na AOW Doorwerken na AOW Doorwerken na AOW Vanaf volgend jaar wordt het voor AOW ers makkelijker om door te werken op basis van een arbeidsovereenkomst, bij de eigen of bij een andere werkgever. Op dit moment

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014)

Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) Concept Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van (Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2014) De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, handelend in overeenstemming

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Fact sheet avv-loze periode ABU-cao

Fact sheet avv-loze periode ABU-cao Fact sheet avv-loze periode ABU-cao INLEIDING De CAO voor Uitzendkrachten (hierna nader te noemen de ABU-CAO ) is op dit moment niet algemeen verbindend verklaard. Dit wordt ook wel de avv-loze periode

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008

Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008 Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008 Voor een werknemer van 23 tot 65 jaar is het bruto minimumloon bij een volledig dienstverband per 1 januari 2008: per maand 1.335,00 per week 308,10 per dag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 883 Wijziging van de Wet milieubeheer (verbetering kostenvereveningssysteem in titel 15.13) Nr. 4 ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Veilig een huis kopen in Spanje

Veilig een huis kopen in Spanje Veilig een huis kopen in Spanje Het Ministerie van Publieke Werken, Transport en Huisvesting heeft, in samenwerking met de Spaanse Vereniging van vastgoed- en commerciële administrateurs, een korte, eenvoudige

Nadere informatie

Middels dit schrijven willen wij nogmaals uw aandacht vragen voor de werkkostenregeling (WKR).

Middels dit schrijven willen wij nogmaals uw aandacht vragen voor de werkkostenregeling (WKR). Cliëntenbrief werkkostenregeling (WKR) Onderwerp: werkkostenregeling Doel: informeren en adviseren Bestemd voor: ondernemers Eersel, november 2012 Geachte heer, mevrouw, Middels dit schrijven willen wij

Nadere informatie

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI 2014... 3 Wijzigingen flexibele arbeid... 3 1. Proeftijd... 3 2. Aanzegtermijn... 3 3. Concurrentiebeding...

Nadere informatie

Loyalis Verzuimverzekering Met scherpe premies en veel voordelen

Loyalis Verzuimverzekering Met scherpe premies en veel voordelen Loyalis Verzuimverzekering Met scherpe premies en veel voordelen Loyalis Verzuimverzekering Met scherpe premies en veel voordelen Stel: uw werknemer wordt langdurig ziek. De loondoorbetaling van uw werknemer

Nadere informatie

Werkkostenregeling per 2015

Werkkostenregeling per 2015 Werkkostenregeling per 2015 Inhoud Werkkostenregeling verplicht...1 Verschil ter beschikking stellen en verstrekken...1 Hoofdlijnen Werkkostenregeling...1 Werkkostenregel in schema...3 Kosten uit uw financiële

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa)

Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) 1. Inleiding De overheid heeft besloten de Ziektewet (ZW) per 1 januari 2013 aan te

Nadere informatie

Overzicht instrumenten re-integratie

Overzicht instrumenten re-integratie Overzicht instrumenten re-integratie Werken met behoud van uitkering Zowel UWV als gemeenten bieden werkgevers mogelijkheden om een periode kosteloos te bekijken of de werknemer het werk aankan. Dit heet

Nadere informatie

Ons kantoor. www.mudifin.nl

Ons kantoor. www.mudifin.nl 0 UW ONDERNEMING Ons kantoor In 2004 hebben wij, Ingrid en Michael Muyres, Mudifin opgericht. Inmiddels is ons kantoor uitgegroeid tot een full service organisatie op financieel en fiscaal gebied. Samen

Nadere informatie

Algemene informatie faillissement FNV KIEM

Algemene informatie faillissement FNV KIEM Algemene informatie faillissement FNV KIEM Inleiding Als u deze informatie leest dan heeft u er waarschijnlijk mee te maken of u krijgt hiermee te maken dat uw werkgever failliet wordt verklaard. In een

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid Wijzigingen per 1 januari 2015 De plannen om het arbeidsrecht te hervormen gaan nu concrete vormen aannemen. De Eerste en Tweede Kamer hebben ingestemd met het wetsvoorstel Wet Werk

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. economie 1

Examen HAVO - Compex. economie 1 economie 1 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 23 mei totale examentijd 2,5 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Wijzigingen Flexibel werken. Wat verandert er voor u?

Wijzigingen Flexibel werken. Wat verandert er voor u? Wijzigingen Flexibel werken Wat verandert er voor u? WIJZIGINGEN FLEXIBEL ARBEID De nieuwe Wet Werk en Zekerheid heeft als doel medewerkers met een tijdelijk contract beter te beschermen, het ontslagrecht

Nadere informatie

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan:

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan: Arbeidsovereenkomst Na het arbeidsvoorwaardengesprek stelt een werkgever meestal een arbeidsovereenkomst op. Klakkeloos ondertekenen is niet verstandig. Wat houdt een arbeidsovereenkomst in en wat hoort

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

URGERSCHAP ORGANISATIES. AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen.

URGERSCHAP ORGANISATIES. AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. URGERSCHAP - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters

Nadere informatie

Besluit van *****, houdende regels inzake de verzending van mededelingen langs elektronische weg in het kader van een verzekeringsovereenkomst

Besluit van *****, houdende regels inzake de verzending van mededelingen langs elektronische weg in het kader van een verzekeringsovereenkomst Besluit van *****, houdende regels inzake de verzending van mededelingen langs elektronische weg in het kader van een verzekeringsovereenkomst NOTA VAN TOELICHTING Algemeen In dit besluit worden ter uitvoering

Nadere informatie

Goed om te weten voor uw personeelsadministratie 2014

Goed om te weten voor uw personeelsadministratie 2014 Goed om te weten voor uw personeelsadministratie 2014 DRV Accountants & Adviseurs 15-01-2014 Gedeeltelijke teruggave basispremie Aof Aan werkgevers wordt een gedeeltelijke teruggave verstrekt van de basispremie

Nadere informatie