Beleggen: Verantwoord, duurzaam of met impact? Themapublicatie februari 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleggen: Verantwoord, duurzaam of met impact? Themapublicatie februari 2015"

Transcriptie

1 Beleggen: Verantwoord, duurzaam of met impact? Themapublicatie februari 2015 Steeds meer beleggers willen hun beleggingskeuzes baseren op financiële criteria én niet-financiële criteria. Dit betekent dat zij bedrijven niet alleen beoordelen op financiële resultaten maar ook op de manier waarop zij omgaan met milieu, sociale en maatschappelijke thema s. Denk bijvoorbeeld aan kinderarbeid, kernenergie of controversiële wapens. De wijze waarop beleggers deze thema s laten meewegen, verschilt sterk. Dat verklaart ook waarom we verantwoorde beleggers, duurzame beleggers en impact beleggers kennen. In deze themapublicatie gaan we dieper in op deze drie manieren van beleggen en laten we zien wat de aanpak van Van Lanschot is. In deze publicatie vindt u de volgende onderdelen. 1. Drie beleggingsvormen 2. Marktomvang en rendement 3. De aanpak van Van Lanschot 4. Conclusie Bijlage Hoe verantwoord is Van Lanschot?

2 2 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? 1. Drie beleggingsvormen 1. Drie beleggingsvormen Behalve verenigingen, stichtingen en kerkelijke instellingen zijn ook steeds meer institutionele beleggers en particulieren geïnteresseerd in beleggen op basis van financiële en niet-financiële criteria. In lijn daarmee is het aantal beleggingsproducten dat hier op inspeelt de laatste jaren stevig gegroeid. Veel van deze producten heten verantwoord (responsible) of duurzaam (sustainable). En de laatste jaren zien we ook steeds vaker beleggingsproducten verschijnen onder de naam impact beleggen. Wat verstaan we precies onder deze benamingen? Verantwoord beleggen Bij verantwoord beleggen beoordelen beleggers bedrijven op basis van financiële en niet-financiële criteria en wordt daarnaast een zogenoemde engagementaanpak gehanteerd. Bij engagement spreken beleggers bedrijven aan op hun sociale, milieu of maatschappelijke prestaties als daar aanleiding voor is. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven die internationale conventies of wetten over kinderarbeid of werktijden schenden, of bedrijven die veelvuldig in opspraak zijn in verband met ernstige milieuvervuiling. Het doel van engagement is de sociale, milieu of maatschappelijke prestaties van het bedrijf te verbeteren. Als de dialoog met het bedrijf geen resultaat oplevert, behoort uitsluiting van het bedrijf tot de mogelijkheden. Maar uitsluiting is bij verantwoord beleggen geen doel op zich. milieu of maatschappelijke criteria. Voorbeelden van uitsluitingen zijn tabaksbedrijven, bedrijven die kernenergie produceren of bedrijven die veelvuldig bij corruptie betrokken zijn. Sommige duurzame beleggers gebruiken de niet-financiële informatie tevens om binnen bepaalde sectoren de meest duurzame bedrijven te selecteren; dit noemen we positieve screening. Bijvoorbeeld: een duurzame belegger kiest bij de selectie van farmaceutische bedrijven de meest transparante bedrijven die zich meer dan gemiddeld inspannen om medicijnen te leveren aan patiënten in ontwikkelingslanden. Voor veel verantwoorde en duurzame beleggers geldt tevens dat zij hun invloed op bedrijven ook uitoefenen door het stemmen op aandeelhouders vergaderingen. Impact beleggen Een derde beleggingsvorm die gebruikmaakt van financiële en niet-financiële informatie en met name de laatste tijd vaak in de publiciteit is, is impact beleggen. Bij deze beleggings aanpak wordt er belegd in bedrijven of instellingen die nadrukkelijk zijn opgericht om in positieve zin bij te dragen aan een betere wereld (impact). Deze bedrijven en instellingen veelal social enterprises genaamd richten zich bijvoorbeeld op de bestrijding van armoede of jeugd werkloosheid, het ontwikkelen van medicijnen voor Figuur 1. Keuzemogelijkheden voor beleggers vergeten ziektes of de ontwikkeling van (milieu)technische innovaties. Globaal genomen bestaan er twee vormen van impact investing: finance first, waarbij de belegger niet of nauwelijks bereid is financieel rendement op te offeren in ruil voor maatschappelijk rendement, en impact first, waarbij die bereidheid groter is. Figuur 1 vat de drie beleggingsvormen nog eens kort samen en zet ze tevens af tegen traditioneel beleggen (waarbij geen gebruik wordt gemaakt van niet-financiële data) en filantropie. Filantropie is het doneren aan goede doelen met het oog op sociaal, milieu of maatschappelijk rendement. Het financiële rendement van filantropie is nihil. In deze figuur neemt de relatieve waarde die de belegger aan het financiële rendement hecht van links naar rechts af, en stijgt de waarde die aan het maatschappelijk, milieu en/of sociale rendement wordt toegekend. Voor de meest rechtse positie die van de filantroop geldt dat er eigenlijk geen sprake meer is van beleggen, maar van doneren. Tip voor (aankomend) filantropen Overweegt u te schenken aan een goed doel? Mogelijk kan de Van Lanschot Charity Service u dan ondersteunen. Voor meer informatie en contactgegevens zie Duurzaam beleggen Duurzame beleggers hanteren net als verantwoorde beleggers financiële en niet-financiële criteria in hun beleggingsproces. Het grote verschil is echter dat duurzame beleggers zich sterker richten op het uitsluiten van bedrijven of sectoren die niet voldoen aan vooraf opgestelde sociale, Traditioneel beleggen Op basis van financiële criteria Verantwoord beleggen Engagement obv financiële en nietfinanciële criteria Duurzaam beleggen Uitsluiting obv financiële en niet-financiële criteria Impact zonder verlies van financieel rendement Bron: Van Lanschot, European Venture Philanthropy Association en Impactspace, januari 2015 Impact investing Impact met evt verlies van financieel rendement Doneren aan een doel met eigen inkomsten Filantropie Doneren aan een doel dat volledig afhankelijk is van donaties

3 3 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? 2. Marktomvang en rendement 2. Marktomvang en rendement Diverse onderzoeken geven aan dat de markt van verantwoorde, duurzame en impact beleggingen sterk groeit. Zo toont het recente Eurosif-onderzoek 1 onder Nederlandse institutionele beleggers en vermogensbeheerders het volgende beeld. Tabel 1. Nederlandse institutionele markt (in mrd euro) Gescreende beleggingen (obv internat. normen) Beleggingen met engagement en stemmen Beleggingen met uitsluitingscriteria Beleggingen op basis van positieve screening 15 1 Impact beleggingen 9 - Ook de cijfers van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) bevestigen dat er sprake is van aanzienlijke groei 2. Volgens de VBDO werd er in door Nederlandse particulieren 4,8 miljard euro (4,7% van alle beleggingen) belegd in duurzame beleggingsproducten. Tien jaar eerder lag dit percentage nog op 0,9%. Zie figuur 2. Rendement Uit talloze wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat verantwoord beleggen (waarbij het aantal uitsluitingen gering is) op de lange termijn qua rendement niet afwijkt van traditioneel beleggen 3. Voor duurzaam beleggen geldt veelal dezelfde conclusie, tenzij de duurzame beleggingsstrategie een groot deel van de economie uitsluit. In dat geval neemt de kans op een afwijkend rendement wel toe. Impact beleggen tot slot kan in zeer uiteenlopende rendementen resulteren. Een en ander is onder meer afhankelijk van de specifieke risico s van de social enterprise waarin wordt geïnvesteerd en de gekozen beleggingscategorie. Bron: Eurosif, Figuur 2. Marktomvang duurzaam beleggen door particulieren in Nederland miljarden euro's % van totale beleggingen 5,0 5,0 4,5 4,5 4,0 4,0 3,5 3,5 3,0 3,0 2,5 2,5 2,0 2,0 1,5 1,5 1,0 1,0 0,5 0, Duurzame beleggingsfondsen; niet fiscaal gefaciliteerd; mrd euro Duurzaam beleggen (% van totale beleggingen), r-as Bron: VBDO,

4 4 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? 3. De aanpak van Van Lanschot 3. De aanpak van Van Lanschot Al sinds 2008 biedt Van Lanschot haar beleggers, zowel in Beleggingsadvies als Vermogensbeheer, een verantwoorde beleggingsoplossing aan. Deze zetten we hieronder kort uiteen. Daarna wordt beschreven hoe wij duurzaam beleggen en impact beleggen hebben ingevuld. A. Verantwoord beleggen Veruit de meeste beleggingsfondsen die wij opnemen in vermogensbeheer en adviseren bij beleggingsadvies zowel van Kempen als van externe aanbieders worden ieder kwartaal gescreend op niet-financiële criteria. Hetzelfde geldt voor de individuele aandelen en obligaties die op onze advieslijsten voorkomen. Bedrijven, instellingen en fondsbeheerders die niet aan de vooraf opgestelde minimale eisen voldoen, worden hier op aangesproken (engagement) met het verzoek hun beleid en/of prestaties te verbeteren. Indien hier onvoldoende op wordt gereageerd, zal Van Lanschot haar positie heroverwegen en het bedrijf, instelling of beleggingsfonds uitsluiten. Figuur 3 laat zien hoe het verantwoorde beleggingsproces is vormgegeven. Basis. De basis van het proces wordt gevormd door twee belangrijke internationale raamwerken die Van Lanschot en Kempen in 2008 hebben ondertekend: de United Nations Figuur 3. Ons verantwoorde beleggingsproces UNGC PRI HR 59 conventies & verdragen Screening Global Compact (UNGC) en de Principles for Responsible Investment (PRI). Samen met de Guiding Principles on Business and Human Rights (HR) bevatten deze raamwerken de belangrijkste thema s voor ons verantwoorde beleggingsbeleid. Zie figuur 4. Figuur 4. Thema s voor verantwoord beleggen Thema s op basis van UNGC, PRI en HR Mensenrechten Kinderarbeid Gedwongen arbeid Collectieve onderhandeling Discriminatie Corruptie Milieubescherming Controversiële wapens Biodiversiteit Verantwoord ketenbeheer Milieugevaarlijke stoffen Bron: Van Lanschot, januari 2015 Invulling. De genoemde raamwerken hebben we vervolgens vertaald naar 59 internationale verdragen en/of conventies. Het gaat hier bijvoorbeeld om internationale conventies over arbeidsrechten, de universele verklaring van de rechten van de mens, diverse conventies over klimaatverandering en biodiversiteit, anti-corruptieverdragen en internationale verdragen ten aanzien van (controversiële) wapens. ESG Council Engagement Screening. De eigen Kempen-fondsen, de meeste fondsen van andere financiële instellingen en de bedrijven en instellingen op de Advieslijsten worden op kwartaalbasis getoetst op mogelijke schendingen van deze 59 verdragen en/of conventies. Voor deze toetsing maakt Van Lanschot gebruik van een externe consultant. De resultaten van de screening worden besproken in het ESG Council, bestaande uit beleggingsspecialisten van Kempen en Van Lanschot, aangevuld met externe specialisten. Engagement. Op basis van de screening besluit het ESG Council welke individuele bedrijven en beleggingsfondsen (die in deze bedrijven beleggen) worden aangesproken. Daarna monitort het ESG Council de resultaten van het traject. Leidt het engagementtraject niet tot verbeteringen, dan kan het ESG Council besluiten dat Van Lanschot zich terugtrekt als belegger. Van Lanschot verwijdert het bedrijf, instelling of fonds dan van haar Advieslijsten en modelportefeuilles. Kempen neemt deze bedrijven ook niet meer op in de eigen beleggingsfondsen. Uitsluiting van bedrijven die controversiële wapens produceren Hoewel onze verantwoorde beleggingsaanpak zich dus vooral richt op engagement met bedrijven en beleggings fondsen, geldt er voor bedrijven die betrokken zijn bij de productie van controversiële wapens een strikt uitsluitings beleid. Bedrijven die betrokken zijn bij de productie van antipersoonsmijnen, kernkoppen, clustermunitie, chemische en biologische wapens worden uitgesloten. Hetzelfde geldt ook voor beleggingsfondsen die in dergelijke bedrijven beleggen. Bron: Van Lanschot, januari 2015 Uitsluiting

5 5 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? 3. De aanpak van Van Lanschot Voorbeelden van recente engagementresultaten In tekenden diverse palmoliebedrijven (o.a. Sime Darby en IOI Corporation Berhad) het Palm Oil Manifesto. Hiermee geven zij aan niet meer te ontbossen, veengebieden te beschermen en de belangen van de lokale bevolking te respecteren. Het Manifesto is strenger dan de uitgangspunten van de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO), waarvan alle ondertekenaars al lid zijn. Andere ondertekenaars van het Manifesto zijn wereldwijde handelaren in palmolie, zoals Cargill. ÅF AB, een technische consultant die is betrokken bij de bouw van de controversiële Ilisu-dam in Turkije, tekende in augustus de UN Global Compact. Hiermee geeft ÅF AB aan mensenrechten en arbeidsrechten te respecteren en milieu- en corruptieissues te voorkomen. Engagement nader beschouwd Indien bedrijven, instellingen of beleggingsfondsen niet voldoen aan de internationale verdragen en/of conventies worden zij hier binnen de verantwoorde beleggingsaanpak dus op aangesproken. Dit noemen we engagement. Mede op basis van de wensen van klanten richten wij onze engagementinspanningen op enkele specifieke duurzaamheidsthema s. Zo zijn we momenteel vooral in gesprek met cacaoproducenten over hun betrokkenheid bij kinderarbeid in de cacaosector in West Afrika en spreken we palmolieproducenten aan op het (illegaal) kappen van tropisch regenwoud. Tevens zijn we in gesprek met ondernemingen die controversiële stuwdammen bouwen. Vaak gaat het hier om gebrek aan inspraak van lokale bewoners die gedwongen worden te verhuizen en daar niet (voldoende) voor worden gecompenseerd. Omdat wij een relatief kleine speler op de internationale kapitaalmarkt zijn, is het belangrijk om zoveel mogelijk samen te werken met andere financiële instellingen. Door op te trekken met instellingen die in hetzelfde bedrijf of beleggingsfonds beleggen, kunnen we meer gewicht in de schaal leggen en neemt de kans op succes toe. Als betrokken aandeelhouder hecht Kempen veel waarde aan het stemmen (namens beleggers in de beleggingsfondsen) op aandeelhoudersvergaderingen van de ondernemingen waarin de beleggingsfondsen beleggen. Kempen stemt daarom op aandeelhoudersvergaderingen van Nederlandse ondernemingen en bij volmacht in geval van internationale ondernemingen. Ons stembeleid is in lijn met het hierboven beschreven verantwoorde beleggingsbeleid. Sociale, milieu en maatschappelijke thema s worden dus ook hier meegewogen. Samenvattend Onze verantwoorde beleggingsaanpak geldt voor zowel Advies als Vermogensbeheer (eigen fondsen en fondsen van derden) en beslaat een groot aantal niet-financiële thema s. De kern van de verantwoorde aanpak is engagement, aangevuld met uitsluiting van controversiële wapens. B. Duurzaam beleggen Voor beleggers die meer nadruk willen leggen op uitsluiting (naast controversiële wapens) hebben wij een duurzame beleggingsoplossing gecreëerd. Zie figuur 5. Het beleggingsproces voor duurzaam beleggen is grotendeels gelijk aan dat van verantwoord beleggen. Op drie onderdelen wijkt het echter af. Figuur 5. Ons duurzame beleggingsproces UNGC PRI HR + VFI Bron: Van Lanschot, januari conventies & verdragen + VFI-thema s Screening Tips voor verantwoorde beleggers in beleggingsadvies Volg de Advieslijsten van Van Lanschot. De titels op deze lijsten voldoen aan ons verantwoorde beleggingsbeleid. 1. De eerder genoemde raamwerken (UNGC, PRI en HR) zijn uitgebreid met de richtlijnen van de Vereniging van Fondsenwervende Instellingen (VFI) 4. Dit resulteert in tien extra duurzaamheidsthema s waaronder tabak, bont, kernenergie etc. Zie figuur De tien aanvullende thema s zijn opgenomen in de periodieke duurzaamheidsscreening. Bedrijven of beleggingsfondsen die materieel betrokken zijn bij een of meer van deze thema s komen door middel van de screening in beeld. 3. Op basis van de uitkomst van de screening besluit het ESG Council welke bedrijven en beleggingsfondsen worden uitgesloten van het beleggingsuniversum. In de praktijk betekent dit dat de volgende bedrijven zijn uitgesloten. Bedrijven die betrokken zijn bij de tien aanvullende criteria (bont, kernenergie etc.) of bij controversiële wapens. Alle bedrijven die de 59 verdragen en/of conventies structureel overtreden en om die reden als engagement case waren aangemerkt in het eerder genoemde verantwoorde beleggingsproces. ESG Council Uitsluiting

6 6 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? 3. De aanpak van Van Lanschot Figuur 6. Thema s voor duurzaam beleggen Thema s op basis van UNGC, PRI en HR Mensenrechten Kinderarbeid Gedwongen arbeid Collectieve onderhandeling Discriminatie Corruptie Milieubescherming Controversiële wapens Biodiversiteit Verantwoord ketenbeheer Milieugevaarlijke stoffen Bron: Van Lanschot, januari 2015 Thema s op basis van VFI Wapens Kernenergie Alcohol Tabak Proefdieren Porno Bont Gokken Bio-industrie Genetische modificatie Kiezen uit drie duurzame fondsen Het duurzaam beleggingsproces met een sterke nadruk op uitsluiting is inmiddels toegepast op drie Kempenfondsen: het Kempen Sustainable Smallcap Fund, het Kempen Global Sustainable Equity Fund en het Kempen Sustainable Credit Fund. Bijgaande tabel geeft een overzicht van een aantal karakteristieken van deze beleggingsfondsen. Het Kempen Sustainable Smallcap Fund sluit in verhouding veel alcoholproducenten uit. Bij het Kempen Global Sustainable Equity Fund worden de meeste uitsluitingen veroorzaakt door betrokkenheid bij nucleaire energie en wapens. En bij het Kempen Sustainable Credit Fund zijn onder meer de tabaksproducenten BAT en Philip Morris uitgesloten. Ook Cargill (bio-industrie) wordt in dit fonds uitgesloten. Beleggen brengt risico s met zich mee, u kunt uw inleg verliezen. De waarde van uw beleggingen is mede afhankelijk van de ontwikkelingen op de financiële markten. C. Impact beleggen Ook al is impact beleggen in Nederland nog betrekkelijk nieuw, de laatste jaren gaan de ontwikkelingen snel. Wat begon met enkele microfinancieringsfondsen breidt zich nu snel verder uit. Vanuit diverse richtingen komen er momenteel impact beleggingsfondsen naar de markt. Van Lanschot is zich aan het oriënteren op haar positie ten aanzien van impact beleggen. In dat kader hebben we in de herfst van de potentiele vraag naar impact beleggen onder onze klanten in kaart gebracht. In de loop van 2015 beslissen wij of en op welke wijze wij impact beleggen gaan invullen. Tip voor duurzame beleggers in beleggingsadvies U kunt beleggen in de drie duurzame Kempenfondsen die op de Advieslijst van Van Lanschot staan. Deze volgen het duurzame (uitsluitings) beleggings beleid van Van Lanschot. Wilt u weten of deze fondsen bij u en uw portefeuille passen? Neem contact op met uw adviseur of kijk hier. 4. Conclusie Beleggers die niet-financiële informatie willen laten meewegen in hun beleggingen hebben steeds meer te kiezen, ook bij Van Lanschot. Afhankelijk van uw voorkeuren kunt u kiezen voor verantwoord beleggen en duurzaam beleggen. Voor impact beleggen onder zoeken wij momenteel de mogelijkheden. Tabel 2. Drie duurzame beleggingsfondsen Fondsnaam Kempen Sustainable Smallcap Fund Kempen Global Sustainable Equity Fund Kempen Euro Sustainable Credit Fund Belegt in Duurzame small- & midcaps in Europa Duurzame largecaps wereldwijd Duurzame Europese bedrijfs obligaties Omvang fonds (mio euro) Meer informatie? Voor vragen naar aanleiding van deze themapublicatie kunt u zich richten tot uw adviseur of de afdeling Verantwoord Ondernemen, telefoon (020) Aantal belangen (bedrijven) Uitsluitingen (% van totale beleggingsuniversum) Ca. 6% Ca. 11% Ca. 14% Voorbeelden van uitsluitingen Campari, Koninklijke Wessanen (alcohol) Areva, Fortum, Iberdrola (nucleair); Airbus, GE, Thales (wapens) BAT, Philip Morris (tabak) Cargill (bio-industrie) Bron: Kempen Capital Management, januari 2015

7 7 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? Bijlage Bijlage Hoe verantwoord is Van Lanschot? Wij zijn een integere bank met respect voor de wereld waarin wij leven en met oog voor volgende generaties. Integer bankieren houdt in dat wij, in alles wat we doen, rekening houden met onze belanghebbenden: klanten, medewerkers, aandeelhouders, maatschappelijke organisaties, overheden en collegabanken. Mede op basis van gesprekken met deze belanghebbenden (stakeholderdialoog) formuleren wij ons verantwoordondernemenbeleid. Wij hebben voor ons beleid voor verantwoord ondernemen key performance indicators (KPI s) vastgesteld. Deze KPI s zorgen voor een stevige verankering van het beleid en maken de resultaten meetbaar. Bancaire kernactiviteiten Beleggen en kredietverlening zijn het hart van onze bank; hier speelt verantwoord ondernemen een belangrijke rol. Kredietverlening De gelden die onze klanten inbrengen, zetten wij uit in verantwoorde kredietverlening. Wij toetsen zakelijke kredieten op duurzaamheid. Kredietnemers die zich onvoldoende inspannen voor duurzaamheid spreken we aan (engagement); treedt er geen verbetering op, dan nemen we afscheid. Wij verlenen geen kredieten in gevoelige sectoren (bijv. olie en gas, bio-industrie) of gevoelige regio s (bijv. Afrika, Azië of Zuid-Amerika). Onze handels- en beleggingsportefeuille Onze eigen portefeuille is relatief klein, wordt periodiek getoetst op duurzaamheid en heeft een laag risicoprofiel. De portefeuille bestaat vooral uit Europees staatspapier (voor liquiditeitsdoeleinden) en bevat geen ingewikkelde gestructureerde producten. Voor het vermogen dat we voor onze klanten beleggen hebben we een verantwoord beleggingsbeleid. Zie de uitleg vanaf pagina 4 in deze themapublicatie. Oog voor milieu We proberen onze ecologische footprint voortdurend te verlagen. Hierbij richten wij ons vooral op onderdelen die een groot aandeel hebben in onze totale uitstoot (leaseauto s, vliegverkeer, gasverbruik). Ons milieubeleid is door CDP een toonaangevende non-profit organisatie op dit gebied beoordeeld met een zeer hoge score. Betrokken bij de samenleving We hebben een eigen maatschappelijk programma, De Volgende Generatie. Dit is gericht op donaties en het inzetten van medewerkers voor goede doelen. Kijk voor meer informatie op Transparantie en externe rankings Jaarlijks publiceren we een maatschappelijk jaarverslag (zie Dit verslag is geverifieerd door een externe accountant en is opgesteld volgens de richtlijnen van het Global Reporting Initiative (B+ level). Diverse externe partijen beoordelen periodiek ons beleid en resultaten ten aanzien van verantwoord ondernemen. Onderzoeksbureau Forum Ethibel heeft ons beloond met een Forum Ethibel Certificaat. Een bevestiging dat wij ons eigen beleid naleven. Ratingbureau Sustainalytics plaatst ons voor in de top 15 van 220 wereldwijde banken en op de eerste plaats in de peergroup van kleine banken. In de Transparantiebenchmark, een vergelijkingsinstrument van het ministerie van Economische Zaken, nemen wij in met 183 punten een 11e positie in op een lijst van bijna 500 bedrijven. In de Eerlijke Bankwijzer, een initiatief dat Nederlandse banken onderling vergelijkt op duurzaamheid, wisten wij de afgelopen jaren bovengemiddelde scores te behalen. Figuur 7. Externe rankings van Van Lanschot Transparantiebenchmark (score) Sustainalytics (score) Eerlijke Bankwijzer (gemiddelde 6,9 score)* 8 6,0 6,9 6,1 8 6,0 6,9 6,1 6 4,3 6,0 6,1 6 4,3 4 4, ,3 6,3 6,3 * De gemiddelde scores zijn berekend door Van Lanschot. Bron: Van Lanschot,

8 8 Beleggen: verantwoord, duurzaam of met impact? Bijlage Voetnoten/bronnen 1 European SRI Study, 2 In lijn met de definitie van de VBDO rekenen we de fiscaal gefaciliteerde beleggingsfondsen (o.a. de zogenaamde groenfondsen die zijn vrijgesteld van box 3) niet mee onder de duurzame beleggingsfondsen. In deze fondsen werd in nog eens 1,7 miljard euro door particulieren belegd. Bron: Duurzaam sparen en beleggen Keuze te over!, 3 Zie bijvoorbeeld het literatuuroverzicht opgesteld door PRI (Responsible investment and investment performance). Klik hier. Een soortgelijk overzicht van meer dan 100 wetenschappelijke studies is te vinden in M. Fulton, B. Kahn en C. Sharples, Sustainable Investing: Establishing Long-Term Value and Performance,. Klik hier. 4 De VFI Richtlijn Financieel Beheer Goede Doelen uit (zie is oorspronkelijk opgesteld voor goede doelen die strenge duurzaamheidscriteria in hun beleggingsbeleid willen toepassen, maar is tevens een goed handvat voor duurzame particuliere beleggers. Disclaimer De informatie die is opgenomen in deze publicatie is uitsluitend bestemd voor algemene doeleinden. Met uw individuele specifieke omstandigheden is geen rekening gehouden. De informatie kan niet worden beschouwd als een juridisch, financieel, fiscaal of ander professioneel advies. Wij adviseren u op grond van de informatie niet meteen tot actie over te gaan en voorafgaand aan uw eventuele actie eerst deskundig advies in te winnen. Deze publicatie is geen aanbod en u kunt aan deze publicatie geen rechten ontlenen. Bij de totstandkoming van deze publicatie hebben wij de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht bij de selectie van externe bronnen. Wij kunnen niet garanderen dat de informatie van deze bronnen die in deze publicatie is opgenomen juist en volledig is of in de toekomst zal blijven. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor druk- en zetfouten. Wij zijn niet verplicht de informatie die we hebben opgenomen in deze publicatie te actualiseren of te wijzigen. Alle rechten ten aanzien van de inhoud van de publicatie worden voorbehouden, inclusief het recht van wijziging. Het is niet toegestaan de gegevens in de publicatie geheel of gedeeltelijk te reproduceren, in welke vorm dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van F. van Lanschot Bankiers NV. Overige informatie F. van Lanschot Bankiers NV is statutair gevestigd aan de Hooge Steenweg 29, 5211 JN te s-hertogenbosch, KvK s-hertogenbosch nr met BTW-identificatienummer NL B.01. F. van Lanschot Bankiers NV is als bank geregistreerd in het Wft-register en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank NV (DNB), Postbus AB Amsterdam, en de Autoriteit Financiële Markten (AFM), Postbus GS Amsterdam. F. van Lanschot Bankiers NV kan optreden als aanbieder van betaal-, spaar en kredietproducten, als bemiddelaar in verzekeringsproducten en als aanbieder en/of uitvoerder van beleggingsdiensten. Voor eventuele klachten inzake onze financiële dienstverlening kunt u zich richten tot uw eigen kantoor van F. van Lanschot Bankiers NV, de afdeling Klachtenmanagement van het hoofdkantoor, Postbus HC s-hertogenbosch of het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KiFiD),Postbus AG Den Haag. 02/15

Index Performance Deposito. Wanneer is een Index Performance Deposito geschikt voor u? Hoe werkt een Index Performance Deposito?

Index Performance Deposito. Wanneer is een Index Performance Deposito geschikt voor u? Hoe werkt een Index Performance Deposito? Van Lanschot Index Performance Deposito Wilt u profiteren van een verwachte koersontwikkeling op een index? Hebt u een geldbedrag over en wilt u over dit geldbedrag mogelijk een aantrekkelijk rentepercentage

Nadere informatie

Evi Beheer. Achter de schermen

Evi Beheer. Achter de schermen Evi Beheer Achter de schermen De kennis van een private bank, maar dan online. Dat is Evi. En of u nu een grote of kleine belegger bent, Evi helpt u om uw geld te beleggen gericht op behoud en groei van

Nadere informatie

Gestructureerde ProductenWijzer

Gestructureerde ProductenWijzer Gestructureerde ProductenWijzer Producten met gehele of gedeeltelijke hoofdsombescherming U bent mogelijk geïnteresseerd in beleggen in gestructureerde producten. Maar wat zijn gestructureerde producten?

Nadere informatie

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen

De leden van de beleggingscommissie. 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen NOTITIE Van Aan CC Datum Betreft Sjoerd Hoogterp De leden van de beleggingscommissie 10 januari 2011 Beleid Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Inleiding Het pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI)

Nadere informatie

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN

RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN RICHTLIJN FINANCIEEL BEHEER GOEDE DOELEN Deze richtlijn heeft betrekking op reserves en fondsen en het verantwoord beheer daarvan. Hierbij gaat het om alle vormen van beheer, dat wil zeggen alle spaar-

Nadere informatie

verantwoord beleggen

verantwoord beleggen verantwoord beleggen Verantwoord beleggen bij Delta Lloyd Delta Lloyd Groep ziet beleggen als een effectieve manier om waarde te vermeerderen, zolang dat op een verantwoorde manier gebeurt. Maar wat is

Nadere informatie

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 1. Productkenmerken van de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 2. Voorwaarden voor de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening In deze

Nadere informatie

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Verantwoord beleggen beleid Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Inleiding Fysiotherapeuten heeft als eerste doelstelling zorg te dragen voor een goed en betaalbaar pensioen. Binnen deze fiduciaire

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner

Voorwoord. Patrick Mol Managing partner Voorwoord In 2011 ondertekende Wealth Management Partners (WMP) zowel de United Nations Principles for Responsible Investments (UNPRI) als de UN Global Compact (UNGC). Dit was voor ons de stimulans om

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds)

Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) Beleggingsstatuut Longfonds (voorheen Astma Fonds) April 2012 Inhoud 1. Algemeen...3 1.1 Inleiding...3 1.2 Wet- en regelgeving...3 2. Financiële middelen...3 2.1 Algemeen...3 2.2 Schulden en reserves...4

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandel en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324

Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Code maatschappelijk verantwoord beleggen 1 januari 2010 PF-B-2009 / 324 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleid maatschappelijk verantwoord beleggen... 3 2.1. Maatschappelijke verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om?

Aan de basis van onze dienstverlening. ligt een transparant en duurzaam beleid. Hoe gaan we met onze klanten om? Because we care Onze missie is het realiseren van beleggingsdoelen voor onze klanten door het leveren van duurzame performance, service en advies. Verantwoord in alles wat we doen, blijven verrassen en

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 1. Productkenmerken van de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 2. Voorwaarden voor de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 3. Informatieblad

Nadere informatie

Evi Advies. Achter de schermen

Evi Advies. Achter de schermen Evi Advies Achter de schermen De kennis van een private bank, maar dan online. Dat is Evi. En of u nu een grote of kleine belegger bent, Evi helpt u om uw geld te beleggen gericht op behoud en groei van

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Longfonds

Beleggingsstatuut Longfonds Beleggingsstatuut Longfonds April 2016 Inhoud 1. Algemeen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Wet- en regelgeving... 3 2. Financiële middelen... 3 2.1 Algemeen... 3 2.2 Schulden en reserves... 4 2.3 Doel en tijdshorizon

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Private Banking 30 september 2013. Onderwerp: Instemmen aanpassing Voorwaarden voor Beleggen en omwisselen beleggingsfondsen

Private Banking 30 september 2013. Onderwerp: Instemmen aanpassing Voorwaarden voor Beleggen en omwisselen beleggingsfondsen POSTBUS T F E VANLANSCHOT@VANLANSCHOT.COM WWW.VANLANSCHOT.NL BIC FVLBNL22 KVK S-HERTOGENBOSCH NR. 16038212 VERTROUWELIJK AFDELING EN TELEFOON Private Banking 30 september 2013 Onderwerp: Instemmen aanpassing

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Maatschappelijk Verantwoord Beleggen en Corporate Governance Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance

Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Maatschappelijk verantwoord beleggen en Corporate governance Uitgave april 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid

Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid SPMS en Maatschappelijk Verantwoord Beleggen In dit document wordt het Maatschappelijk Verantwoord Beleggingsbeleid (MVB-beleid) van Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (SPMS) uiteengezet. Dit

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA 's-gravenhage Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500EA Den Haag Directie Arbeidszaken Publieke Sector Arbeidsvoorwaarden en Overleg

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015

Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 Methodiek Nominaties Gouden Stier 2015 September 2015 AF Advisors Content - Introductie - Nominatiemethodiek op hoofdlijnen - Methodiek Beste Beleggingsfonds - Methodiek Beste Duurzame Beleggingsfonds

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds

Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds INTRODUCTIE Het Verantwoord Beleggingsbeleid van Ahold Pensioenfonds Ahold Pensioenfonds (APF) belegt op lange termijn en wereldwijd. Als belegger heeft APF de taak om het beste resultaat te behalen in

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID

VERANTWOORD BELEGGINGSBELEID Providence Capital NV Meerweg 7, 1405 BA Bussum Postbus 286, 1400 AG Bussum Nederland T +31 (0)35 6926 750 F +31 (0)35 6926 740 info@providencecapital.eu www.providencecapital.eu ProvCapBussum VERANTWOORD

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN

1. ALGEMENE RICHTLIJNEN Beleggingsstatuut JULI 2015 1. ALGEMENE RICHTLIJNEN 1.1. Statutaire doelstelling De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF, zich beroepend op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, stelt

Nadere informatie

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009

1/5. Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Stembeleid BNG Vermogensbeheer B.V. februari 2009 Inleiding In hoofdstuk 5.6 van de Wet op het financieel toezicht (Wft) zijn de bepalingen uit de Nederlandse corporate governance code (Code Tabaksblat)

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Viertal pijlers voor verantwoord beleggen

Viertal pijlers voor verantwoord beleggen Achmea Beleggingsfondsen Beheer BV (Achmea Beleggingsfondsen) is beheerder van meerdere beleggingsinstellingen van Achmea en voert daarvoor een verantwoord beleggingsbeleid. In dit document wordt het Verantwoord

Nadere informatie

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen

VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV. geen. geen VGZ verantwoord beleggingsbeleid in vergelijking met Code Duurzaam Beleggen VVV Code Duurzaam Beleggen VvV onderdeel inhoud verschil artikel 1 De Code Duurzaam Beleggen opgesteld door het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

CharityWijzer. Inhoud

CharityWijzer. Inhoud CharityWijzer Misschien geeft u wel eens aan één of meer goede doelen. Effectief geven is niet altijd eenvoudig. Er zijn veel goededoelenorganisaties en er zijn verschillende manieren om vermogen over

Nadere informatie

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen

10 oktober 2014. Beleid Verantwoord Beleggen 10 oktober 2014 Beleid Verantwoord Beleggen Beleid Verantwoord Beleggen SPW Verantwoord beleggen is voor SPW een belangrijk onderdeel van de beleggingsfilosofie en een integraal onderdeel van de beleggingsbeginselen.

Nadere informatie

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid Inleiding De AFM heeft de afgelopen jaren verschillende marktbrede onderzoeken naar de kwaliteit van de beleggingsdienstverlening uitgevoerd. Dit heeft onder andere geresulteerd in de publicatie van diverse

Nadere informatie

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014 Dufas Code Vermogensbeheerders Verslag over 2014 Inhoud 1. Over dit verslag 3 2. Algemene principes 4 2.1 Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten 4 2.2 Vermogensbeheerders kennen hun

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015

Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Beleggingsaanbod a.s.r. Presentatie Astra Zeneca 27 oktober 2015 Onderdeel van a.s.r. a.s.r. is de Nederlandse verzekeringsmaatschappij voor alle verzekeringen. Bij a.s.r. werken ruim 3.900 medewerkers

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Zitting 2006-2007 25 oktober 2006 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heer Ludo Sannen betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Dit voorstel van resolutie

Nadere informatie

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen AEGON Rendementplan Je wilt meer dan sparen Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Nadenken over wat je echt wilt. Iedereen doet dat van tijd tot tijd. Even stilstaan

Nadere informatie

DGAWijzer. Vermogensopbouw. Inhoud

DGAWijzer. Vermogensopbouw. Inhoud DGAWijzer Vermogensopbouw Inhoud Vermogensopbouw door de DGA 1 Beleggen in de BV 2 Beleggen in de BV via stapelaars 2 Beleggen in privé na dividenduitkering 2 Lenen van de BV 3 De vrijgestelde beleggingsinstelling

Nadere informatie

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst AEGON Rendementplan voor uw kind Je gunt je kind een mooie toekomst Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Ook uw kind heeft een eigen wil. De wil om iemand te

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U?

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten 8 oktober 2015 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Oprichter

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 21 januari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn

Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Beleid verantwoord beleggen Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn Juni 2014 Inleiding In juni 2013 heeft het bestuur van Stichting Pensioenfonds Zorg en Welzijn, hierna te noemen PFZW of het pensioenfonds,

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN

LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN LAUDATO SI INSPIRATIEDAG DOUBLEDIVIDEND WORKSHOP DUURZAAM BELEGGEN 23 april 2016 Agenda Doelstelling: het verbinden van de maatschappelijke missie van kerkelijke instellingen met de beleggingen Wat betekent

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Dutch Sustainability Research

Dutch Sustainability Research Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen ANP 2002/FOTO: PICTOR UNIPHOTO Dutch Sustainability Research Helpt u beter geïnformeerd beleggen Uw klant, bestuur of management vraagt

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies.

Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Triodos Bank Private Banking. Meer over duurzaam beleggen met Triodos Fondsadvies. Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes

DUFAS Code Vermogensbeheerders. Algemene principes DUFAS Code Vermogensbeheerders ref. 14_041 Algemene principes 1. Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten. 2. Vermogensbeheerders kennen hun klanten. 3. Vermogensbeheerders doen eerlijk

Nadere informatie

Fondsen. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext.

Fondsen. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Wat zijn de voordelen van een beleggingsfonds? 4 3. Hoe uw rendement

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR:

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: STICHTINGEN EN VERENIGINGEN KERKELIJKE EN CHARITATIEVE INSTELLINGEN UW VERMOGEN IS HET WAARD HOF HOORNEMAN BANKIERS vermogensbeheer - 2 - INTRODUCTIE Als

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Klant. Pensioen life cycle indicators

Klant. Pensioen life cycle indicators Pensioen life cycle indicators Klant Rapport om een gefundeerde keuze te maken tussen verschillende premiepensioenproducten. Gebaseerd op analyses op het gebied van beleggingsbeleid, duurzaamheid, rendement

Nadere informatie

Stembeleid ASR Nederland

Stembeleid ASR Nederland Stembeleid ASR Nederland Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Nadere toelichting op het stembeleid van ASR Nederland 2.1. Algemene uitgangspunten van het stembeleid 2.1.1. Socially Responsible Investments (SRI)

Nadere informatie

Onze benadering van beleggen op de beurs

Onze benadering van beleggen op de beurs TlB Onze benadering van beleggen op de beurs Inleiding Dit is de derde versie van de Beleggingsstrategie voor beleggingen op de beurs zoals toegepast door Triodos Investment Management B.V. * voor haar

Nadere informatie

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen

pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen pggm.nl PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Mei 2014 PGGM Overtuigingen en Uitgangspunten ten aanzien van Verantwoord Beleggen Inleiding Dit document beschrijft de

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen Beleggen Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen 225517_1213.indd 1 29-10-13 11:21 Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 VAN HARTE WELKOM BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 PROGRAMMA 20.00 uur - 20.10 uur Inleiding: over de VEOV 20.10 uur - 20.30 uur Beleggen na het provisieverbod: in hoeverre staat de cliënt centraal? Hans Dubbeldam,

Nadere informatie

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments Introductie ABN AMRO werkt continue aan haar dienstverlening. Om die reden gaat er dit jaar en begin 2009 een aantal zaken op beleggingsgebied veranderen. Hier kunt u meer lezen over het assortiment beleggingsfondsen

Nadere informatie

RegioBank Doelbeleggen

RegioBank Doelbeleggen RegioBank Doelbeleggen Denkt u erover om te beleggen? En wilt u hierbij gemak en niet meer risico lopen dan bij u past? Dan is Doelbeleggen de oplossing voor u. Met Doelbeleggen beleggen onze experts uw

Nadere informatie

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen

Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen Maximale transparantie voor Stichtingen en Instellingen WMP heeft zowel de UN PRI als de UN Global Compact getekend Wealth Management Partners is actief als vermogensbeheerder en vermogensregiseur (investment

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Fiduciair Vermogensmanagement

Fiduciair Vermogensmanagement Fiduciair Vermogensmanagement 2 Bank Oyens & Van Eeghen Bank Oyens & Van Eeghen is een professionele vermogensmanager die vanuit een onafhankelijke positie diensten levert aan vermogende particulieren,

Nadere informatie

AEGON Verzekeren&Beleggen. Beleggingsprofiel

AEGON Verzekeren&Beleggen. Beleggingsprofiel AEGON Verzekeren&Beleggen Beleggingsprofiel Waarom uw beleggingsprofiel vaststellen? U heeft aangegeven een AEGON Verzekeren&Beleggen beleggingsverzekering te willen afsluiten. Door het invullen van de

Nadere informatie

Kenmerk : B/09/2459/TW 21 december 2009 Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen

Kenmerk : B/09/2459/TW 21 december 2009 Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer mr J.P.H. Donner Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Kenmerk : B/09/2459/TW Onderwerp : Inventarisatie verantwoord beleggen Geachte heer Donner,

Nadere informatie

ZELF ONLINE BELEGGEN BELEGGEN ZONDER TRANSACTIE- KOSTEN HOF HOORNEMAN REKENING

ZELF ONLINE BELEGGEN BELEGGEN ZONDER TRANSACTIE- KOSTEN HOF HOORNEMAN REKENING ZELF ONLINE BELEGGEN BELEGGEN ZONDER TRANSACTIE- KOSTEN HOF HOORNEMAN REKENING ZELF BELEGGEN ONLINE Iedereen kan eenvoudig meeprofiteren van de beleggingsexpertise van Hof Hoorneman Bankiers door te beleggen

Nadere informatie

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1 Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

De kennis van een private bank, met het enthousiasme van een online coach. Van geld naar vermogen

De kennis van een private bank, met het enthousiasme van een online coach. Van geld naar vermogen De kennis van een private bank, met het enthousiasme van een online coach. Van geld naar vermogen Dit is Evi De kennis van een private bank, maar dan online. Dat is Evi. En of u nu een grote of kleine

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Kerngegevens De

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie