Nulmeting. ( E le ktronis c h e ) F acturen Business-to- drs. J.P. Vendrig J.J. Boog H. de Bondt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nulmeting. ( E le ktronis c h e ) F acturen Business-to- drs. J.P. Vendrig J.J. Boog H. de Bondt"

Transcriptie

1 Nulmeting ( E le ktronis c h e ) F acturen Business-to- G o vernment (B2G) drs. J.P. Vendrig J.J. Boog H. de Bondt Zoetermeer, juni 2008

2 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM bv. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van EIM bv. EIM bv aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. The responsibility for the contents of this report lies with EIM bv. Quoting numbers or text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of EIM bv. EIM bv does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

3 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding 9 2 Doelstelling, definities en uitgangspunten Doelstelling Definities nulmeting, factuur, elektronische factureren, bedrijven en overheid Uitgangspunten ten aanzien van de specificaties bij de nulmeting 12 3 Onderzoeksverantwoording Inleiding De onderzoeksmethoden Stap 1: oriënterende interviews met overheidsorganisaties Stap 2: de opzet en uitvoering van de overheidsenquête 17 4 Onderzoeksresultaten Totale omvang B2G-inkoopfacturen op jaarbasis Wijze waarop B2G-inkoopfacturen afgehandeld kunnen worden Elektronische facturering Onderverdeling B2G-inkoopfacturen naar soort goederen en dienst Toekomst Betalingsverzoeken 36 5 Conclusies 39 Bijlagen I Zelfstandige Bestuursorganen naar departement 43 II Inspecties/baten-lastendiensten 47 III Overige onderzoeksresultaten 49 3

4

5 Samenvatting Aantal B2G-facturen per jaar Het aantal B2G-inkoopfacturen op jaarbasis bedraagt bijna 10,5 miljoen. Bijna een derde daarvan is door de overige uitvoeringsorganisaties 1 ontvangen; de middelgrote gemeenten volgen met circa 28%. Het gemiddeld aantal B2G-inkoopfacturen voor alle overheidsorganisaties is ruim De ministeries kennen het hoogste gemiddelde, te weten ruim , gevolgd door de grotere gemeenten met ruim Percentage elektronische B2G-facturen Van de bijna 10,5 miljoen B2G-inkoopfacturen is bijna 4% een elektronische factuur, overeenkomend met bijna Vooral de kleine gemeenten blijken relatief de meeste elektronische inkoopfacturen te kennen, namelijk 4,3%. Bij de middelgrote gemeenten is dat aandeel het laagst: 1,6%. Aantal en typering van de goederen en diensten waarvoor be drijven de B2G-facturen versturen Van het totaal aantal B2G-inkoopfacturen (bijna 10,5 miljoen) heeft ruim 15% betrekking op de inhuur van externen en uitzendkrachten. De infrastructurele werken nemen met bijna 15% een tweede plaats in, gevolgd door de kosten van automatisering en ICT. Binnen de typen overheidsorganisaties zijn infrastructurele werken bij de kleine gemeenten (met bijna 31%), de provincie (bijna 28%) en de waterschappen (bijna 27%) verantwoordelijk voor de meeste B2G-inkoopfacturen. Bij ministeries komt de inhuur van derden en uitzendkrachten op de eerste plaats (bijna 25%). Ook bij de grote gemeenten is dat het geval (21%), alsmede bij de overige uitvoeringsorganisaties (bijna 20%). Wijze van verwerking van elektronische B2G-inkoopfacturen De meest optimale afhandeling van de elektronische factuur is 'niet uitprinten en geautomatiseerd verwerken'. Van de overheidsorganisaties waarvan leveranciers elektronisch facturen versturen, komt dat bij 9% voor. Het meest komt voor: 'het uitprinten en handmatig verwerken (met eventueel scannen) van de elektronische facturen', namelijk ruim 71%. Het beeld per type overheidsorganisatie is wisselend. Opvallend is dat 100% van de provincies de elektronische factuur uitprint en handmatig verwerkt (met eventueel scannen). Gehanteerde methoden voor het elektronisch factureren Van de overheidsorganisaties waarvan leveranciers elektronisch facturen versturen, blijkt vooral de elektronische handtekening door overheidsorganisaties te worden geaccepteerd (bijna 5%). Bij de grotere gemeenten is dat aandeel hoger (16%). 1 In dit rapport worden de ZBO s (zelfstandige bestuursorganen) en de uitvoerende organisaties en diensten (zoals inspecties, agentschappen, baten-lastendiensten e.d.) gezamenlijk als overige uitvoeringsorganisaties aangeduid. 5

6 Ministeries hanteren met name een andere methode dan EDI en de elektronische handtekening die door de Belastingdienst is goedgekeurd (ruim 14%). Het grootste deel geeft echter een alternatieve vorm aan (de categorie 'anders'), mogelijk vanwege onbekendheid. Uit die antwoorden blijkt dat de gesprekspartners van de overheidsorganisaties afwijken van de toegestane methoden. Het overgrote deel geeft aan de PDF als methode te hanteren. Mate waarin plannen bestaan om in de toekomst elektronisch factureren in te voeren Ondanks dat de meerderheid van de overheidsorganisaties stelt elektronisch factureren niet af te kunnen dwingen, zijn er bij meer dan de helft (ruim 54%) plannen aanwezig om het elektronisch factureren in te gaan voeren. Vooral bij ministeries (bijna 87%) en de waterschappen (76%) is dat het geval. Gewenste ondersteuning bij de introductie van elektronisch factureren, alsmede de gewenste vorm Aan de vertegenwoordigers van de overheidsorganisaties die plannen hebben om elektronisch factureren in te voeren (ongeveer 54%), is gevraagd op welke wijze de rijksoverheid ondersteuning kan bieden bij het vergemakkelijken van elektronisch factureren. Het grootse deel geeft aan dat er meer voorlichting nodig is (ruim 15%); 10% vindt dat er helemaal geen ondersteuning nodig is. Het beeld per type overheidsorganisatie is divers. Ministeries en de grote gemeenten vinden dat er vooral meer voorlichting nodig is (bijna 36%, respectievelijk 25%). Waterschappen roepen binnen de categorie 'anders' vooral om een standaardprotocol (bijna 30%) en kleine gemeenten stellen dat er meer geld nodig is (bijna 21%). Gemiddelde termijn waarop overheidsorganisaties willen beginnen of uitbreiden met elektronische facturering Gemiddeld willen overheidsorganisaties over iets meer dan 2 jaar met de elektronische facturering beginnen of deze verder uitbreiden. De provincies en de ministeries zijn het meest ambitieus en willen al over ongeveer een jaar beginnen of verder uitbreiden. De grote gemeenten zijn met ongeveer 3,75 jaar het meest afwachtend. Aantal betalingsverzoeken per jaar Ook de andere kant van de medaille is belicht: de G2B-stroom (government to business), niet zozeer van facturen, maar wel van (elektronische) betalingsverzoeken aan bedrijven. Voorbeelden van betalingsverzoeken zijn aanslagen, leges, heffingen en verhuur van accommodaties. De totale omvang van de (G2B) betalingsverzoeken is bijna 17 miljoen 1. De overige uitvoeringsorganisaties nemen daarvan het grootste deel voor hun rekening, namelijk ruim 15 miljoen, overeenkomend met bijna 89%. De overige overheidsorganisaties volgen op gepaste afstand. 1 De omvang van 17 miljoen betalingsverzoeken is exclusief die van de Belastingdienst. Op basis van de recent uitgevoerde 0-meting Administratieve Lasten 2007 zijn er door de Belastingdienst in totaal ongeveer tussen de 12 en 13 miljoen aanslagen aan bedrijven opgelegd (waarvan bijna de helft betrekking heeft op de Loonheffing). 6

7 Samenvattende figuur figuur 1 omvang en onderverdeling B2G-inkoopfacturen 10,4 miljoen facturen Kantoorartikelen Kantoordiensten Nutsvoorzieningen Inhuur van externen/ uitzendkrachten Bancaire diensten Telecommunicatie - diensten Automatisering/ ICT elektronische facturen Infrastructurele werken System-to-System aanpak Overig Web-presentment PDF-attachment Weet niet/w.n.z Uitprinten en handmatig verwerken Uitprinten en geautomatiseerd verwerken Niet uitprinten en handmatig verwerken Niet uitprinten en geautomatiseerd verwerken

8

9 1 Inleiding In sommige landen wint elektronisch factureren duidelijk terrein. Zo heeft de overheid in Denemarken en Zweden gekozen voor een strategie waarbij ondernemingen verplicht zijn facturen aan de overheid elektronisch aan te leveren. In Finland wordt elektronisch factureren al meer dan 30 jaar toegepast, in eerste instantie tussen grote bedrijven op basis van interne standaarden (een ontwikkeling die ook in Nederland wordt toegepast). De Nederlandse overheid wil het elektronisch factureren graag propageren. De directie ICT en Toepassingen van het Ministerie van Economische Zaken is in februari 2008 een project gestart ter introductie van elektronisch factureren bij de overheid. Een van de doelstellingen daarbij is dat de overheid over drie jaar, aan het eind van het project, 10% van de facturen van bedrijven elektronisch heeft ontvangen en verwerkt. Voor de duidelijkheid: het gaat hier om facturen van het bedrijfsleven naar de overheid (Business-to-Government i.c. B2G). Met andere woorden: het betreft hier de inkoopfacturen van de overheid voor geleverde goederen en/of verleende diensten door het bedrijfsleven (in het vervolg van deze rapportage B2G-facturen genoemd). Om de doelstelling van 10% elektronische B2G-facturen in de tijd te kunnen monitoren, is een nulmeting nodig die een overzicht biedt van de aantallen (elektronische) B2G-facturen op dit moment naar een aantal specificaties, zoals: het aantal B2G-facturen per jaar; het percentage elektronische B2G-facturen; het aantal en de typering van de bedrijven die de facturen versturen; de huidige wijze van factuurontvangst en -verwerking, zoals het gebruik van een handmatige of geautomatiseerde administratie, uitbesteding aan derden, mate van integratie met inkoopportalen en/of processen; in geval van elektronisch factureren: de verschijningsvorm en de gebruikte methode; de aanwezigheid van plannen voor elektronisch factureren; de gewenste ondersteuning bij de introductie van elektronisch factureren, alsmede de gewenste verschijningsvorm, de geschatte benodigde tijd om e-factureren operationeel te hebben. Dit overzicht moet gesegmenteerd zijn naar verschillende overheidsorganisaties: ministeries, uitvoeringsorganisaties (waaronder Zelfstandige Bestuursorganen), provincies, waterschappen en gemeenten. Het Ministerie van Economische Zaken heeft EIM opdracht verleend tot het uitvoeren van een nulmeting B2G-facturen conform de hiervoor genoemde specificaties. De onderhavige rapportage is de weerslag van die opdracht. Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de uitgangspunten van het onderzoek. De onderzoeksverantwoording (opzet en uitvoering van het onderzoek) komt in hoofdstuk 3 aan de orde. Hoofdstuk 4 bevat de onderzoeksresultaten. Vervolgens worden in hoofdstuk 5 de belangrijkste conclusies van het onderzoek weergegeven. 9

10

11 2 Doelstelling, definities en uitgangspunten 2.1 Doelstelling Het onderzoek moet betrouwbare ramingen opleveren van het aantal (elektronische) facturen dat jaarlijks door bedrijven aan de overheid wordt verzonden, dit in verband met de inkoop van goederen en diensten door de overheid. Het is belangrijk om duidelijkheid te geven over de uitgangspunten en de terminologie die van toepassing zijn geweest in de nulmeting. Daarom wordt hierna ingegaan op een aantal definities en een nadere uitwerking van de vereiste specificaties. 2.2 Definities nulmeting, factuur, elektronische factureren, bedrijven en overheid Centraal in het onderzoek staat: een nulmeting van aantallen (elektronische) facturen van bedrijven aan overheidsorganisaties. Hieronder wordt ingegaan op de inhoud van deze begrippen. Nulmeting Feitelijk is een nulmeting niet meer dan een inventarisatie van de IST- (huidige) situatie, echter met een specifiek doel. Vanuit deze IST-situatie kan makkelijk en weloverwogen naar een SOLL (toekomstige) situatie toegewerkt worden. De bedoeling van een nulmeting is om inzicht te krijgen in de stand van zaken bij de aanvang van het ontwikkelproces van het aantal (elektronische) facturen. B2G-factuur Ondernemers verstrekken, naar aanleiding van geleverde goederen of diensten, een factuur aan de overheidsorganisatie (B2G). Niet alleen als onderdeel van een proces om de inkomsten, en daarmee de bedrijfsvoering, te borgen, maar ook omdat dat verplicht is vanwege de wettelijke administratie- en bewaarplicht, de te betalen BTW en andere belastingen. Een verkoopfactuur van bedrijven aan een overheidsorganisatie is een rekening voor geleverde goederen of verleende diensten. De verkoopfacturen van bedrijven komen als inkoopfacturen bij de overheidsorganisaties binnen. In deze nulmeting staan de omvang en kenmerken van de inkoopfacturen voor de overheid centraal. Elektronisch factureren Elektronische facturen zijn facturen die niet op papier van de verzender naar de ontvanger gaan. Vormen waarin elektronisch factureren kan voorkomen zijn: System-to-System aanpak, waarbij computersystemen van leverancier en ontvanger met elkaar communiceren, al dan niet met behulp van een intermediair (bedrijf dat het elektronisch factureren verzorgt); Webpresentment, waarbij de factuur op internet wordt gezet en de ontvanger een link (URL) krijgt die aangeeft waar de factuur te vinden is; PDF, waarbij een verzonden wordt en de factuur als PDF-attachment is bijgevoegd. 11

12 Bedrijfsleven Het bedrijfsleven bestaat uit alle sectoren van de economie, met uitzondering van de publieke delen van het openbaar bestuur, overheidsdiensten en de verplichte sociale verzekeringen (SBI'93 code 75), en het onderwijs (SBI'93 code 80). Voor deze uitzonderingen geldt dat de private onderdelen erin wél onder het bedrijfsleven vallen. Het criterium hierbij is de vraag of organisaties al dan niet kostendekkend zijn. Is dit het geval, dan is er sprake van bedrijfsleven. Dit conform de definitie van het Centraal Bureau voor de Statistiek in de Nationale Rekeningen. Overheidsorganisaties Onder de publieke sector vallen eenheden die activiteiten organiseren in het algemeen belang. Kenmerkend voor die eenheden is dat de werkzaamheden niet worden uitgevoerd met een winstoogmerk. Het gaat om bestuurlijke lichamen met taken die door de overheid zijn ingesteld, zoals: ministeries, gemeenten, provincies en waterschappen; ZBO's (zelfstandige bestuursorganen). Zie voor een opsomming bijlage I; uitvoerende organisaties en diensten, zoals inspecties, agentschappen/batenlastendiensten, politiediensten en rechterlijke macht. Zie voor een opsomming bijlage II. In het vervolg van dit rapport worden de ZBO's en de uitvoerende organisaties en diensten gezamenlijk als 'overige uitvoeringsorganisaties' aangeduid. 2.3 Uitgangspunten ten aanzien van de specificaties bij de nulmeting Hierna worden een aantal uitgangspunten geformuleerd die samenhangen met de gewenste specificaties van de opdrachtgever in het kader van de nulmeting. Aantallen B2G-facturen per jaar Uitgangspunt is het aantal B2G-facturen op jaarbasis. Het aantal B2G-facturen is door respondenten geschat op basis van het aantal facturen van een recent(e) gemiddeld(e) week, maand, kwartaal of jaar en is eventueel gecorrigeerd voor de periode waarvoor duidelijk meer of minder facturen zijn binnengekomen dan gemiddeld. Percentage elektronische B2G-facturen Het aandeel elektronische B2G-facturen is op dezelfde wijze bepaald als hiervoor aangegeven bij het totaal aantal B2G-facturen. Aantal en typering van de goederen en diensten waarvoor be drijven de B2G-facturen versturen Het is van belang om een typering van de bedrijven die de B2G-facturen (elektronisch) versturen, te onderscheiden. Het gaat met name om perspectiefrijke sectoren waarbij ervan uitgegaan kan worden dat elektronische facturering nu of de komende drie jaren substantieel is en/of kan worden. Het gaat bijvoorbeeld om (elektronische) B2G-facturen aan de overheid van bedrijven voor producten en diensten als kantoren, kantoordiensten (printers, waterkoelers, koffieautomaten), nutsvoorzieningen, inhuur van externen/uitzendkrachten, bancaire en tele- 12

13 communicatiediensten (internet, telefoon), automatisering en ICT en infrastructurele werken (wegen, bruggen, riolering e.d.). Huidige wijze van factuurontvangst en -verwerking Ten aanzien van de huidige wijze van factuurontvangst en -verwerking zijn een aantal aspecten onderscheiden, te weten: het gebruik van een handmatige of geautomatiseerde administratie. Indien de factuuradministratie met een softwarepakket wordt uitgevoerd, is er sprake van een geautomatiseerde administratie. Indien facturen bijvoorbeeld in Word of Excel worden opgesteld en verstuurd, is er sprake van handmatige administratie; uitbesteding aan derden; mate van integratie met inkoopportalen en/of bestelprocessen. Door leveranciers elektronisch te laten factureren of door gebruik te maken van 'selfbilling' kunnen aanzienlijke kostenbesparingen worden gerealiseerd. De voordelen van elektronisch factureren zijn het grootst als het in combinatie met elektronisch bestellen wordt uitgevoerd. Dan is immers alle informatie over de bestelde en geleverde producten in het e-procurementsysteem aanwezig. Facturen kunnen eenvoudig met de bestellingen en de leveringen worden vergeleken. In geval van elektronisch factureren de gehanteerde vorm en de gebruikte standaard In Nederland is begin 2007 een verkenning uitgevoerd naar elektronisch factureren door het Forum Standaardisatie. Het resultaat van deze verkenning is verwoord in een rapport dat onder meer ingaat op standaards, nationale initiatieven en ontwikkelingen in andere (EU-)landen op het gebied van elektronisch factureren. Essentieel voor het succes van e-factureren is immers dat alle bedrijven en instellingen zich kunnen vinden in een standaard. De standaarden genoemd in het rapport van het Forum Standaardisatie vormen het uitgangspunt, en daarnaast eventuele andere onderscheiden standaarden genoemd door respondenten. De aanwezigheid van plannen voor elektronisch factureren Plannen van overheden om elektronisch te gaan factureren zijn interessant om te weten, omdat bij deze overheden het groeipotentieel aanwezig is om de komende jaren grote slagen te maken met het aantal elektronische facturen. Gewenste ondersteuning bij de introductie van elektronisch factureren, alsmede de gewenste vorm Om elektronisch factureren te stimuleren bij de overheid is inzicht in de drempels die dit belemmeren en de gewenste ondersteuning om het te bevorderen van belang. Geschatte benodigde tijd om e-factureren operationeel te hebben Het gaat hier niet om de totale tijdsbesteding die nodig is om te komen tot e- factureren, maar het gaat om de doorlooptijd alvorens de overheidsorganisaties facturen zouden kunnen ontvangen. 13

14

15 3 Onderzoeksverantwoording 3.1 Inleiding Het doel van het onderzoek is om een betrouwbare raming te verstrekken van het aantal (elektronische) B2G-facturen dat jaarlijks door bedrijven aan de overheid wordt opgesteld, dit in verband met de inkoop van goederen en diensten door de overheid. In dit hoofdstuk is verantwoording afgelegd over de wijze waarop de gewenste resultaten zijn verkregen. Het startpunt hierbij vormt de constatering dat informatie omtrent het aantal (elektronische) facturen dat jaarlijks door bedrijven voor de overheid wordt opgesteld, niet uit bestaande - makkelijk raadpleegbare - databronnen kan worden verkregen. Deze constatering heeft ertoe geleid dat inzicht in het aantal (elektronische) facturen dat bedrijven jaarlijks opstellen voor de overheid alleen via indirecte wegen kan worden verkregen. Dit betekent dat informatie via de overheidsorganisaties is verzameld. 3.2 De onderzoeksmethoden Via twee onderzoeksmethoden zijn de onderzoeksgegevens verkregen: 1 oriënterende interviews met overheidsorganisaties; 2 een enquête onder overheidsorganisaties en ophoging resultaten. Een groot deel van de benodigde onderzoeksgegevens is verkregen via een steekproef onder circa 900 Nederlandse overheidsorganisaties. Ter voorbereiding op deze enquête zijn vooraf tien oriënterende interviews gehouden, dit om de vraagstelling in de overheidsenquête zo scherp mogelijk te kunnen opstellen. Na afloop van de enquête, in de vorm van een telefonisch voor te leggen vragenlijst, zijn de resultaten opgehoogd naar macrototalen voor Nederland. In het onderstaande zijn de afzonderlijke onderzoeksstappen toegelicht. 3.3 Stap 1: oriënterende interviews met overheidsorganisaties Het doel van de oriënterende interviews is om informatie te verwerven over de wijze waarop de overheid met (elektronische) facturen omgaat. Met deze informatie is de enquête, die in de volgende fase heeft plaatsgevonden, zo goed en zo compleet mogelijk opgesteld. In deze interviews is ingegaan op de volgende onderwerpen: inschatting van aantal inkopen: aantal facturen en de spreiding in aantal facturen over een bepaalde tijdsperiode (bijv. een jaar); verzamelfacturen: bij hoeveel leveranciers is dit gebruikelijk, gemiddelde bedrag per verzamelfactuur, gemiddeld aantal transacties per factuur, maandelijks/per kwartaal/jaarlijks; betaling van de vergoeding in gedeelten: aantal deelbetalingen, hoe vaak komt dit voor, wat is dan de gemiddelde omvang van de transactie; 15

16 elektronisch factureren: hoe vaak komt het voor, bij welke leveranciers, omvang leveringen, hoe vaak is er een papieren totaaloverzicht, is de elektronische handtekening geregeld; facturen voor doorlopende prestaties: hoe vaak komt dit voor en hoe vaak wordt een factuur verstuurd; controle op gebruikte terminologie/vaktermen etc. in overheidsenquête; de functie van de persoon bij de overheid die het beste kan worden benaderd voor de enquête. Voor deze oriënterende fase zijn tien expert-interviews gehouden. Bij de selectie is gelet op de spreiding over de overheidsorganisaties. In tabel 1 is een overzicht gegeven van de overheidsorganisaties in Nederland naar type. tabel 1 type overheidsorganisaties naar aantallen Type overheidsorganisatie Aantal Ministeries 16 Gemeenten (> ) 25 Gemeenten ( > ) 229 Gemeenten (< ) 189 Provincies 12 Waterschappen 27 Uitvoeringsorganisaties (w.o. ZBO's)* ca. 400 Totaal ca. 900 * Zie Pyttersen's Nederlandse Almanak, een jaarlijks verschijnend handboek (sinds enige jaren ook op cd-rom) van organisaties, instellingen en personen in Nederland. Bron: Pyttersen Almanak. In overleg met het ministerie van EZ zijn expert-interviews gevoerd met vertegenwoordigers van inkoopafdelingen dan wel financiële afdelingen van: 3 gemeenten: de gemeenten Utrecht (grote gemeente), Eindhoven (middelgroot) en Voorschoten (klein); 3 uitvoeringsorganisaties: het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), de Belastingdienst en ICTU; 2 ministeries: Economische Zaken (regiebureau Inkoop) en Defensie (Centraal Betaalkantoor Defensie); de provincie Zuid-Holland en de Unie van Waterschappen. Met de input van deze gesprekken heeft EIM enerzijds gevoel gekregen hoe de inkoop verloopt, wat men weet van en hoe men staat tegenover elektronisch factureren (voordelen, nadelen, vermeende misvattingen, valkuilen, etc.). Anderzijds is daarmee informatie gegenereerd voor de vragenlijst van fase 2: een telefonische enquête onder de respondentgroep. 16

17 3.4 Stap 2: de opzet en uitvoering van de overheidsenquête De aard van de te achterhalen informatie Bij de enquête valt de onderzoeksmethodiek uiteen in twee stappen: de opzet en uitvoering van de enquête zelf (stap 2A) en de ophoging van de verkregen enquêteresultaten naar betrouwbare landelijke gegevens (stap 2B). Beide stappen zijn in de volgende twee paragrafen afzonderlijk nader toegelicht Stap 2A: de opzet en de uitvoering van de overheidsenquête De kernvraag waar het in de overheidsenquête om draait, is de volgende vraag: Hoeveel facturen stellen bedrijven voor de overheid gemiddeld in een bepaalde periode (bijvoorbeeld een maand of jaar) op?'. en hoeveel daarvan zijn e- facturen? Als dit gegeven voor een bepaald aantal overheidsorganisaties bekend is, kan in principe het totale aantal (elektronische) facturen dat jaarlijks in Nederland door de overheid wordt ontvangen, door ophoging worden bepaald. Daarbij gaat het om de inkoopfacturen waar de Nederlands overheid mee te maken heeft. De doelstelling van het onderzoek is overwegend kwantitatief. Daarbij is het een nulmeting, wat aangeeft dat het de bedoeling is dat er in de toekomst vervolgmetingen plaatsvinden. Om zinvol statistisch te toetsen, is een relatief grote steekproef nodig. De onderzoeksvragen zijn enerzijds inventariserend (aantal facturen, aandeel elektronisch, soort van goederen en diensten waarvoor B2G-facturen worden ontvangen, wijze van - elektronische - facturering) en anderzijds opiniërend. Daarbij is van het perspectief van de respondent uitgegaan. Normaliter zouden van sommige onderzoeksvragen de antwoorden op de onderzoeksvragen moeten worden opgezocht. Gelet op de korte doorlooptijd en het karakter van het onderzoek, is toegestaan dat respondenten op basis van een globale indruk hun antwoorden mochten verstrekken. Respondent Voor ministeries is in de telefonische enquête gevraagd naar het hoofd van de Centrale Inkoopafdeling. Voor gemeenten, waterschappen, provincies en andere overheidsorganisaties was het iets meer zoeken, waarbij gevraagd is naar het hoofd van de Centrale Inkoop Afdeling en/of de controller/financieel manager/ hoofd inkoop, die verantwoordelijk is voor het inkoopbeleid en inzicht heeft in het aantal (elektronische) facturen. EIM heeft een gestratificeerde steekproef getrokken, zoals is weergegeven in tabel 2. In deze tabel is ook de verkregen respons vermeld. 17

18 tabel 2 gestratificeerde steekproef overheidsorganisaties Populatie Respons Weegfactor Gerealiseerd Gerealiseerd Populatie/ Type organisatie (#) (%) -respons Ministeries ,5 1,63 Gemeenten (> ) ,0 2,08 Gemeenten ( > ) ,3 4,49 Gemeenten (< ) ,0 3,57 Provincies ,3 1,20 Waterschappen ,0 1,59 Ov. uitvoeringsorganisaties van de overheid (klein) ca ,3 3,96 Idem (groot) variërend Totaal ca ,0 Op basis van de respons hebben we per type organisatie een, statistisch gezien, representatief beeld op de onderzoeksvragen gekregen. Anderzijds stelt dit aantal ons in staat de uitkomsten van nu te vergelijken met die van toekomstige metingen. De telefonische enquête is uitgevoerd door Stratus Marktonderzoek BV, net als EIM onderdeel van Panteia. Werkzaamheden die in deze fase zijn verricht zijn: voorbereidend overleg over opzet en uitvoering; het samenstellen van de (definitieve) vragenlijst; trekking van de steekproef (opbouw van het bestand); programmeren en testen van de vragenlijst; uitvoering veldwerk (250 interviews met (adjunct-)directeuren, (adjunct)- Hoofden Inkoop aan de hand van een gestructureerde vragenlijst met een gemiddelde afnametijd van ongeveer 15 minuten); levering databestand en onderzoeksverantwoording. Na afronding van het veldwerk zijn de enquêteresultaten geanalyseerd. Daarbij is aandacht besteed aan mogelijke uitschieters. De uiteindelijke kengetallen zijn de basis voor de weegfactor, die in de volgende stap wordt toegelicht Stap 2B: de ophoging van de enquêteresultaten naar landelijk niveau In de tweede stap zijn de enquêteresultaten opgehoogd, zodat uitspraken over de situatie op landelijk niveau kunnen worden gedaan. In deze subfase is per categorie informatie verzameld waarmee de resultaten zijn opgehoogd. Voor de categorieën waarvan de populatie bekend is (ministeries, gemeenten, provincies en waterschappen) heeft de ophoging als volgt plaatsgevonden. Het aantal B2G-inkoopfacturen per categorie overheidsorganisatie volgens de telefonische enquête is gerelateerd aan het totaal aantal overheidsorganisaties per categorie (zie tabel 2). 18

19 Voor de 'kleine' overige uitvoeringsorganisaties van de overheid is voor de berekening van de weegfactor dezelfde systematiek gevolgd. Daarbij is uitgegaan van een populatie van 100 ZBO's. Weliswaar zijn er meerdere ZBO's te onderkennen, maar de schaalgrootte daarvan is zo klein dat is aangenomen dat de omvang van de facturen aldaar te verwaarlozen is. Voor de grote ZBO's (bijvoorbeeld het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen en het Centrum voor Werk en Inkomen) is een weegfactor berekend overeenkomstig het aantal werkzame personen per organisatie (variërend van 1,01 tot 1,33). Daarbij is verondersteld dat het aantal werkzame personen samenhangt met de omvang van facturen. 19

20

21 4 Onderzoeksresultaten 4.1 Totale omvang B2G-inkoopfacturen op jaarbasis Omvang Jaarlijks ontvangen de circa 900 overheidsorganisaties bijna 10,5 miljoen inkoopfacturen. Bijna een derde daarvan is door de overige uitvoeringsorganisaties ontvangen; de middelgrote gemeenten volgen met circa 28%. Zie verder tabel 3. tabel 3 omvang B2G-inkoopfacturen op jaarbasis, totaal, per type overheidsorganisatie, in procenten (respondentgroep: alle overheidsorganisaties) Totale omvang Type overheidsorganisatie In aantallen In procenten Gemeente < ,9 Gemeente ,6 Gemeente > ,3 Provincie ,3 Waterschap ,6 Ministerie ,0 Overige uitvoeringsorganisaties ,3 Totaal Gemiddelde en spreiding Het gemiddeld aantal B2G-inkoopfacturen voor alle overheidsorganisaties is ruim De ministeries kennen het hoogste gemiddelde, te weten ruim , gevolgd door de grotere gemeenten met ruim Zie verder tabel 4. tabel 4 gemiddelde omvang B2G-inkoopfacturen op jaarbasis, per type overheidsorganisatie (respondentgroep: alle overheidsorganisaties) Gemiddelde omvang Spreiding Type overheidsorganisatie Min. Max. Gemeente < Gemeente Gemeente > Provincie Waterschap Ministerie Overige uitvoeringsorganisaties Totaal

(Elektronische) Facturen Businessto-Government

(Elektronische) Facturen Businessto-Government (Elektronische) Facturen Businessto-Government (B2G) Een-meting drs. J.P. Vendrig J.J. Boog Zoetermeer, december 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Elektronisch factureren

Elektronisch factureren Elektronisch factureren 1 Waarom deze brochure Wanneer u als ondernemer goederen of diensten levert aan een andere ondernemer, bent u meestal verplicht een factuur uit te reiken aan die andere ondernemer.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling Veldwerkverslag Vrouwen in besluitvormende posities Dataverzameling Zoetermeer, 24 juni 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

Papieren factuur wordt verleden tijd! Handboek e-factureren voor ȟȟ overheidsorganisaties

Papieren factuur wordt verleden tijd! Handboek e-factureren voor ȟȟ overheidsorganisaties Papieren factuur wordt verleden tijd! Handboek e-factureren voor ȟȟ overheidsorganisaties Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Doel en scope handboek 2 1.2 Leeswijzer 2 2 E-Factureren minder complex dan u denkt

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u?

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? Makkelijker, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper aan administratieve verplichtingen voldoen! www.xbrlvoorondernemers.nl BESPAREN OP UW ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Second Opinion Achter de Lange Stallen

Second Opinion Achter de Lange Stallen Second Opinion Achter de Lange Stallen Henk J. Gianotten Capelle aan den IJssel, 5 februari 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Henk Gianotten. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

administratieve software, de vergeten doelgroep bij e-factureren?

administratieve software, de vergeten doelgroep bij e-factureren? administratieve software, de vergeten doelgroep bij e-factureren? 30 oktober 2008, Kenniscongres Administratieve Software Friso de Jong, Factuurwijzer, Platform ELFA, EEI Platform Platform ELFA Westervoortsedijk

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

Uitkomsten knelpuntenstudie

Uitkomsten knelpuntenstudie Uitkomsten knelpuntenstudie Heleen Stigter Maureen Lankhuizen Zoetermeer, september 2003 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Mprise B.V. Newtonstraat 2 P.O. Box 598 3900 AN VEENENDAAL The Netherlands Copyright 2012 Mprise B.V., Veenendaal, The Netherlands All rights reserved.

Nadere informatie

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening?

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening? De en de Dienstenrichtlijn Deze factsheet behandelt de Dit is een middel om te kunnen vertrouwen op berichten en transacties. Op 28 december 2009 moet in alle EU-lidstaten de Dienstenrichtlijn zijn ingevoerd.

Nadere informatie

Consumentengedrag op de makelaarsmarkt

Consumentengedrag op de makelaarsmarkt Consumentengedrag op de makelaarsmarkt drs. P.Th. van der Zeijden drs. J. Snoei drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 maart 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Nadere informatie

Tevredenheid over MEE. Brancherapport 2011. Een onderzoek in opdracht van MEE Nederland. Marieke Hollander Betty Noordhuizen BA3913

Tevredenheid over MEE. Brancherapport 2011. Een onderzoek in opdracht van MEE Nederland. Marieke Hollander Betty Noordhuizen BA3913 Tevredenheid over MEE Brancherapport 2011 Een onderzoek in opdracht van MEE Nederland Marieke Hollander Betty Noordhuizen BA3913 Zoetermeer, 21 december 2011 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, januari 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2 1.1

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning. Een verkenning

Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning. Een verkenning Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning Een verkenning Martin Belder, Ruud Hoevenagel, Lennart de Ruig C11209/2015/1050 Zoetermeer, 13 juli 2015 De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Ricoh Effeciency Index Purchase 2 Pay

Ricoh Effeciency Index Purchase 2 Pay heliview Ricoh Effeciency Index Purchase 2 Pay Benchmark voor de top van de Nederlandse markt Heliview introduceert samen met Ricoh een tool om de efficiency van processen rondom inkomende facturen te

Nadere informatie

Functionele Modules. Document versie: 1.0 Datum: Juni 2010. Copyright 2010, PRIDIS

Functionele Modules. Document versie: 1.0 Datum: Juni 2010. Copyright 2010, PRIDIS Functionele Modules Document versie: 1.0 Datum: Juni 2010 Copyright 2010, PRIDIS Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 1 1. INTRODUCTIE... 2 1.1 INDELING MODULES... 2 2. FLORIN BASIS (TEM)... 3 2.1 KOSTENRAPPORTEN...

Nadere informatie

E-factureren met de overheid

E-factureren met de overheid E-factureren met de overheid E-factureren Wat is het beleid van de Nederlandse Overheid voor e-factureren? Uitgangspunt is dat e-factureren gaat gebeuren in Nederland. Het Ministerie van Economische zaken

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Profiteren van E-factureren Show me the money

Profiteren van E-factureren Show me the money Profiteren van E-factureren Show me the money Digitaal Bestuur Congres 2011 Donderdag 20 januari 2011 Tanaquil Arduin Accountmanager E-factureren Logius Even voorstellen: wij zijn Logius Historie: Logius

Nadere informatie

Minirapportage biomaterialen

Minirapportage biomaterialen Minirapportage biomaterialen Arnoud Muizer Zoetermeer, juni 2013 ISBN-nummer : 978-90-371-1067-8 Rapportnummer : A201325 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Complexiteit Elektronisch factureren is geen moeilijke exercitie. De essentie is dat bij elektronisch factureren de factuurstroom

Complexiteit Elektronisch factureren is geen moeilijke exercitie. De essentie is dat bij elektronisch factureren de factuurstroom 24 Voordelen De verwachte voordelen om over te stappen op elektronisch factureren zijn onder meer kostenbesparing en voldoen aan de wens of zelfs eis van de klanten, en ook het eerder betaald krijgen van

Nadere informatie

Demo applicatie. Functionele Beschrijving SPITS

Demo applicatie. Functionele Beschrijving SPITS Demo applicatie Aantonen functioneren LogiFlor systematiek Functionele Beschrijving SPITS Standaardisatie Project Informatievoorziening Transport Sierteelt onderwerp: Functionele beschrijving Demo applicatie

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2014 Tussentijdse meting Trendmeter 14 B16475 / juni

Nadere informatie

4 Onderzoeksverantwoording

4 Onderzoeksverantwoording 4 Onderzoeksverantwoording Het onderzoek Het veldwerk van de Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2005 liep 11 weken en vond plaats van 19 september tot en met 6 december 2005. In totaal zijn 38.030 bedrijven

Nadere informatie

Rapport Onderzoek Toegang Wmo 2015

Rapport Onderzoek Toegang Wmo 2015 Z Rapport Onderzoek Toegang Wmo 2015 Maart 2015 In opdracht van het Transitiebureau Wmo Team Kennisnetwerk Wmo Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Over het onderzoek 3 3. De resultaten 4 3.1 Omvang deelnemende

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 10 juni 2009 (25.08) (OR. en) 10791/09 Interinstitutioneel dossier: 2009/0009 (C S) LIMITE FISC 84

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 10 juni 2009 (25.08) (OR. en) 10791/09 Interinstitutioneel dossier: 2009/0009 (C S) LIMITE FISC 84 Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 10 juni 2009 (25.08) (OR. en) PUBLIC 10791/09 Interinstitutioneel dossier: 2009/0009 (C S) LIMITE FISC 84 OTA van: aan: Betreft: het aantredende Zweedse voorzitterschap

Nadere informatie

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45 Inhoud Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9 1 Onderzoek inkoopmarkt 9 1.1 Opzet van het marktonderzoek 10 1.2 Desk research 12 1.3 Field research 12 2 Inkoop en leverancierskeuze 15 2.1 Doelstellingen van

Nadere informatie

Elektronisch factureren De btw-regels: waar let u op?

Elektronisch factureren De btw-regels: waar let u op? Elektronisch factureren De btw-regels: waar let u op? InvoiceSharing Masterclass Digitale Facturen 2 juli 2013 Sandhya Nathoeni & Jasper van Melick Inhoud Introductie Belang van een correcte btw factuur

Nadere informatie

April 2014 Stichting S@les in de Bouw

April 2014 Stichting S@les in de Bouw XML XML XML XML XML Resultaten enquête naar gebruik XMLberichten S@les in de Bouw April Stichting S@les in de Bouw HOOFDSTUK BLZ. 1. ALGEMEEN 2 2. SAMENVATTING 3 3. GEBRUIK XML-ARTIKELBESTAND 4 4. GEBRUIK

Nadere informatie

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad -

Nadere informatie

DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst

DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst DigiInkoop Efficiënter zaken doen met de Rijksdienst Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Menno van Drunen - Logius Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend. Even voorstellen: wij zijn

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Utrecht, januari 2010 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

EIM onderdeel van Panteia

EIM onderdeel van Panteia EIM onderdeel van Panteia Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Onderzoek voor Bedrijf & Beleid Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Zoetermeer, 30 januari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Overview. Ingekomen facturen registratie. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Ingekomen facturen registratie. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Ingekomen facturen registratie Overview 2006 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system,

Nadere informatie

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Inleiding In het arboconvenant Sociale Werkvoorziening is bepaald dat jaarlijks een vergelijkend onderzoek naar de hoogte van het ziekteverzuim

Nadere informatie

Managementsamenvatting Meting aanbod Digitale Dienstverlening 2017

Managementsamenvatting Meting aanbod Digitale Dienstverlening 2017 Managementsamenvatting Meting aanbod Digitale Dienstverlening 2017 Eindrapport In opdracht van Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Economische Zaken April 2015

Nadere informatie

Consumentengedrag op de hypotheekmarkt

Consumentengedrag op de hypotheekmarkt Consumentengedrag op de hypotheekmarkt drs. P.Th. van der Zeijden drs. J. Snoei drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 21 maart 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Nadere informatie

Standaarden voor gegevensuitwisseling

Standaarden voor gegevensuitwisseling Standaarden voor gegevensuitwisseling Afspraken over informatie-uitwisseling Wereldwijde afspraken binnen de ict om hard- en software met elkaar te kunnen laten communiceren noemen we standaarden voor

Nadere informatie

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, KvK Noordwest-Holland en tien andere regionale KvK's. Het onderzoek is uitgevoerd door EIM in samenwerking NL Octrooicentrum.

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep Gemeente Ubbergen Juni 2013 Colofon Uitgave I&O Research BV Zuiderval 70 7543 EZ Enschede tel. (053) 4825000 Rapportnummer 2013/033 Datum

Nadere informatie

Supplier Kit verzenden elektronische facturen voor leveranciers van SITA Nederland

Supplier Kit verzenden elektronische facturen voor leveranciers van SITA Nederland Supplier Kit E-Facturatie Supplier Kit verzenden elektronische facturen voor leveranciers van SITA Nederland Introductie E-Facturatie Verschillende verzendopties E-Factuur vereisten en informatie 2 (5)

Nadere informatie

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit Minirapportage drs. W.H.J Verhoeven dr. R.G.M. Kemp drs. H.H.M. Peeters Zoetermeer, 26 september 2002 Deze studie

Nadere informatie

Informatie voor ondernemers

Informatie voor ondernemers Informatie voor ondernemers Factuurvereisten en regels Vrijwel elke ondernemer heeft te maken met btw. Btw is de belasting die u als ondernemer verschuldigd bent over uw omzet. Daar staat tegenover dat

Nadere informatie

Overview. Zorgsector. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Zorgsector. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Overview 2006 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form

Nadere informatie