Peter Hermans, Chief Architect Eneco

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Peter Hermans, Chief Architect Eneco"

Transcriptie

1 Peter Hermans, Chief Architect Eneco interviewer Daan Rijsenbrij t.b.v. Via Nova Architectura Als Chief Architect - vanuit het CIO office - is Peter werkzaam op het snijvlak tussen business en IT. Zijn huidige taak omvat enterprise architectuur, applicatieportfolio management en het zorgen voor de adequate IST-SOLL roadmaps. Zijn uitdaging is de hieraan verbonden thema s duidelijk op de agenda van de onderneming te laten zetten, en daadwerkelijk de gewenste verandering op gang te krijgen en te kunnen (bij)sturen. Voorts is hij vanuit het CIO office actief als Quality Assurance manager bij grote businessprogramma s en zorgt voor de adequate informatie vanuit de IT-strategy die een afgeleide is van de ondernemingsstrategie. Enkele actuele businessthema s: De introductie van nieuwe marktmodellen in de energiesector. Hierbij zal ITondersteuning een cruciale rol spelen. De splitsing van Eneco in drie kernbedrijven: een netbeheer bedrijf, een energieleverancier en (bij Eneco) een infrastructuur aannemersbedrijf. Deze splitsing vergt een complexe ontvlechting van het applicatielandschap van de ruim 500 applicaties. Het bepalen van de impact op de IT van nieuwe businessmodellen die gaan ontstaan als gevolg van duurzame decentrale energieopwekking in de energiesector. De positionering van IT als business enabler. In 2007 heeft Peter met enkele collega s de Enterprise Architectuur van Eneco geformuleerd. Vervolgens is in 2008 de IST situatie daarop gemodelleerd (ook financieel), een plateauplanning ten behoeve van de roadmaps ingevoerd waarin de continue Business-IT alignment is geborgd en een applicatieportfolio strategie opgesteld. In 2008 en 2009 heeft hij een plan opgesteld voor de IT-unbundling in het kader van de afsplitsing van het netwerkbedrijf. In zijn vorige architectuurbaan bij KPN heeft hij een SOA-gebaseerde enterprise architectuur opgesteld. Als programmamanager EAI was hij bij KPN de grondlegger van het integratiecentrum. Daan: Hoe definiëren jullie architectuur bij Eneco? Peter: Een uniforme formele definitie wordt niet echt gehanteerd. Binnen Eneco wordt de DYA-benadering gevolgd: businessarchitectuur (producten, processen), informatie architectuur (functies en gegevensverzamelingen) en technische architectuur (systemen, netwerken). november

2 Het werken met architectuur zien we eigenlijk als een proces: het opstellen van een gewenste architectuur (stip aan de horizon), de interactie met de stroom van businesswensen in de scoping fase die tot projecten leidt en waarvoor een PSA wordt opgesteld en een implementatie fase waarin vanuit een QA benadering wordt veilig gesteld dat ook echt wordt geïmplementeerd wat is afgesproken. Daan: Hoe omschrijf jij voor niet-it ers wat jij doet bij Eneco op architectuurgebied? Peter: Een ook door mij veel gehanteerde metafoor is stedenplanning of ruimtelijke ordening. Iedereen snapt dat je geen chemische fabrieken in woonwijken moet aanleggen of snelwegen dwars door natuurgebieden. Daarom worden er bestemmingsplannen gemaakt. En uiteraard is er ook een welstandscommissie actief die toetst wanneer een businessproject ergens een huisje gaat bouwen of dat past in het plan. Daan: De welstandscommissie kijkt ook naar het uiterlijk van een bouwsel, de uitstraling. Besteden jullie expliciet aandacht aan de wijze waarop applicatiefunctionaliteiten overkomen bij de eindgebruiker? Ik bedoel of de applicatie de arbeidssatisfactie verhoogt? Peter: Niet expliciet. De zorg dat een applicatiefunctionaliteit bijdraagt aan de arbeidssatisfactie ligt meer bij de business (specificeren van de eisen), het ontwerpteam in de IT organisatie en de wisselwerking tussen beiden Daan: Hoe belangrijk is architectuur voor Eneco? Peter: Architectuur is essentieel voor Eneco. Zoals bij veel grote bedrijven is ook het huidige IT-landschap van Eneco niet ontworpen, maar organisch gegroeid met als gevolg de beruchte spaghettistructuren. Dit belemmert flexibiliteit en beweeglijkheid, waardoor er nogal wat lock in kosten waren. Met alle huidige en komende veranderingen in de energiesector, is het vermogen om te kunnen bewegen cruciaal. Dat wordt ook vanuit de Raad van Bestuur onderkend en dat is ook de directe aanleiding geweest voor het starten van het programma visie architectuur in In 2008 en 2009 is dit vervolgens het fundament geweest voor het IT-ontvlechtingsplan. Daan: Hoeveel mag architectuur kosten in termen van menskracht en managementaandacht? Peter: Ik zou de vraag zo niet willen stellen. Architectuur mag best wat kosten, maar essentieel is dat het architectuurproces gaat werken zoals ik al eerder aangaf. En daar zijn geen grote groepen architecten voor nodig die dikke inhoudelijke rapporten produceren. Het kunnen interacteren met de business is het belangrijkste en als dat lukt blijft ook het management echt wel bij de les. Daan: Is de Raad van Bestuur geïnteresseerd in architectuur? Peter: De Raad van Bestuur is daadwerkelijk geïnteresseerd omdat zij groot belang hecht aan het vermogen om te kunnen bewegen. Zij ziet dat de huidige IT-landschapstructuur dat belemmert. En vanuit de afbeelding van de applicatieportfolio op de enterprise architectuur ziet zij de geïdentificeerde dubbels, waardoor mogelijke plaatsen voor kostenreductie zichtbaar worden. En, in kostenreductie zijn zij natuurlijk ook geïnteresseerd. Daan: Hoe heb jij de noodzaak van architectuur verkocht aan het businessmanagement en de Raad van Bestuur? Peter: Eigenlijk niet. Als de pijn te groot wordt, ontstaat de behoefte vanzelf. Wel hebben we de pijn meer expliciet zichtbaar gemaakt. november

3 Daan: Dit is een zeer krachtige benadering. Jij laat ze zelf de conclusie trekken door hen te helpen hun eigen situatie duidelijker te kunnen (over)zien met behulp van architectuurvisualisaties. Wat zijn de onderwerpen die jij hiervoor hebt gevisualiseerd? Peter: Allereerst het IT-landschap in haar totaliteit ten behoeve van de samenhang en het overzicht. Daarnaast ook specifieke vraagstukken die gerelateerd zijn aan de IT-ontvlechting. Ook hebben we architectuurvisualisaties gemaakt om de veranderingen in de tijd weer te geven (roadmaps) Daan: Gebruiken jullie ook architectuurvisualisaties om de vraagstukken rond business-it alignement duidelijk te maken aan het businessmanagement? Peter: Ja zeker, ik zou zelfs willen stellen dat visualisatie één van de belangrijkste instrumenten is van een professionele architect. Het brengt overzichtelijk in beeld wat de samenhang is. Met tekst valt het gebrek aan samenhang niet of nauwelijks voldoende duidelijk te etaleren. Daan: Welke Eneco-specifieke architectuurprincipes heb jij onderkend? Op welke strategische uitgangspunten zijn die gebaseerd? Peter: Strategisch uitgangspunt is geweest het komen tot drie onafhankelijke zelfstandige (kern)bedrijven: Eneco (energiebedrijf), Stedin (netbeheerbedrijf) en Joulz (infrabedrijf). Bij het opstellen van de enterprise architectuur hebben we de business van Eneco gemodelleerd op een wijze die hiermee in lijn ligt, en wel in vijf businessrollen, te weten Supply, Trade, Generation (allen energiebedrijf), Transport (netbeheer bedrijf) en Infra (infrabedrijf). Hierbij hebben we als architectuurprincipe een role based architectuur als uitgangspunt genomen, of te wel volledige ontkoppeling tussen deze vijf rollen. Dit principe hebben we van toepassing verklaard op data en applicaties, infrastructuur is (vooralsnog) geshared. Dit laatste in tegenstelling tot NUON en Essent (waar infra ook ontkoppeld is). Binnen de architectuur hebben we een aantal informatiedomeinen gedefinieerd, gebaseerd op sterke koppelingen binnen een domein en zwakke koppeling tussen domeinen. Daarnaast zijn deze domeinen vanuit businessoptiek zodanig gekozen, dat sprake is van eenduidige business sturing: consolidatie/kostenreductie versus groei/investering Daan: Welk groots architectuurconcept heb jij geïntroduceerd bij Eneco? Peter: Het bovengenoemde role based architectuurconcept, gecombineerd met de etomconcepten (een procesmodel van het Telecom Management Forum TMF voor telecom providers) die ik uit de Telecom wereld meebracht, heeft geleid tot de enterprise architectuur van Eneco. Het betreft in wezen een simpele basiskaart, vijf rijen businessrollen versus vijf kolommen bedrijfsfuncties. Op deze kaart zijn vervolgens meerdere mappings/views te maken zoals: functies, data, applicaties, projectenkosten en verantwoordelijke afdelingen. Simpel uitlegbaar en iedereen ziet zijn plek. Daan: Welke zijn die vijf businessrollen en die vijf bedrijfsfuncties? Peter: De vijf businessrollen (corresponderend met de business portfolio) zijn, zoals ik al aangaf, Supply (levering aan eindklant), Trade, Generation, Transport en Infra. De bedrijffuncties zijn: CPLM (customer & product life cycle management), billing, energymanagement, assetmanagement en enterprise management. Van belang is onderscheid te maken tussen energymanagement en assetmanagement. Net als bij de telco s enkele jaren geleden is het van belang onderscheid te maken tussen het beheer van je spullen (assets) en het beheer van de producten/diensten (energielevering) die je met je assets levert. Dit onderscheid te hanteren wordt ook bij elektrisch autorijden (e mobility) in de toekomst erg belangrijk; afrekenen van de dienst (energielevering) wordt ontkoppeld van de aansluiting. Daan: Welke soorten architecten onderscheidt Eneco? Peter: Eneco hanteert het demand-supply model. Aan de businesszijde bevinden zich de businessarchitecten en de informatiearchitecten, aan de IT-zijde hebben we de informatiearchitecten, solution architecten en technische architecten. Vanuit Corporate IT wordt dit aangevuld met enterprise architecten. november

4 Daan: Dus er zijn zowel informatiearchitecten aan de businesszijde als aan de ITzijde. Wat is het verschil in hun werkzaamheden/werkgebied? Peter: Er zijn wat accentverschillen vanuit de benadering (business of IT-organisatie), fundamentele verschillen in werkgebied zijn er niet. Dit betekent tevens dat men moet samenwerken in plaats van paaltjes slaan tussen business en IT Daan: Ik begrijp dat enterprise architecten ondernemingsbreed opereren. Waar ligt hun accent dan op? Peter: Correct. Enterprise Architecten opereren ondernemingsbreed en richten zich voornamelijk op business aspecten, informatiearchitectuur aspecten en applicatieportfolio strategie Daan: Eneco en jouw vorige werkgever KPN zijn beide nutsbedrijven. Welke strategische uitgangspunten en architectuurprincipes hebben zij daardoor overeenkomstig? Peter: KPN is uiteraard geen nutsbedrijf meer en Eneco (leveranciersbedrijf) ook niet meer. Het zijn commerciële ondernemingen die het gevecht met de concurrent aangaan omwille van de gunst van de klant. Het gehele proces waar KPN de afgelopen decennia doorheen is gegaan, herken ik ook in de energiesector: back to the future zeg ik wel eens. Veel strategische uitgangspunten - zoals de klant centraal - en architectuurprincipes uit de Telecom-wereld zijn ook in de energiesector van toepassing. Wel is, naar mijn oordeel, in energiesector de impact van overheidswetgeving veel groter en die wetgeving is niet altijd in lijn met wat je vanuit een zuivere architectuur zou willen. Daan: Kan jij expliciet wat architectuurprincipes noemen die bij Eneco en KPN hetzelfde zijn? Peter: Enkele voorbeelden: met betrekking tot data is de eis dat van ieder gegevenselement er slechts een master is we hebben principes met betrekking tot integratie binnen de serviceoriëntatie (SOA en BPM) we hanteren duidelijke domeinen in de informatiearchitectuur Daan: Kan jij wat duidelijker zijn over de impact van de wet- en regelgeving op jullie architectuur? Wat bedoel jij dat dat een zuivere architectuur tegenwerkt? Peter: In een gesplitst energiebedrijf (leverancier en netbeheerder) is door de wetgever bepaald dat bij slimme meters de netbeheerder verantwoordelijk is voor het ophalen van de ruwe meetdata. Die biedt hij vervolgens aan de leverancier aan. Die voert de validatie uit en levert de gegevens terug aan de netbeheerder ten behoeve van het opmaken van de factuur naar het energiebedrijf voor allocatie/reconciliatie. Alsof je bij Albert Heijn vraagt of de klanten zelf de kassa willen aanslaan. En dit soort processen zie je dus in de architectuur tot uitdrukking komen Daan: Zou de architectuur van ondernemingen in de energiesector ter zijner tijd moeten voldoen aan de NORA (Nederlandse Overheid Referentie Architectuur)? Peter: Nee, ik vind de NORA nog onvoldoende expliciet hiervoor. Tevens ontbreekt in de NORA een duidelijke architectuurgovernance. Uiteraard zijn de in de NORA gehanteerde SOAconcepten met betrekking tot serviceoriëntatie wel van toepassing, maar die zijn wat mij betreft niet NORA-specifiek. Daan: Maakt Eneco gebruik van specifieke technologieën die een speciale invloed hebben op haar architectuur? Peter: Niet echt. Wel is het zo dat specifieke businesskarakteristieken van invloed zijn op de architectuur en de invulling daarvan. De beschikbaarheid van een energie trade platform en een SCADA omgeving ten behoeve van de aansturing van centrales zijn veel crucialer dan bij voorbeeld een standaard CRM applicatie. Dat zie je in de architectuur wel terug. november

5 Daan: Hoe zie je dat in de architectuur terug? Beïnvloed SCADA de administratieve en bestuurlijke omgeving vanuit een architectuuroptiek? Peter: Vandaag de dag zijn technische en administratieve automatisering nog redelijk gescheiden (net als bij KPN een aantal jaren geleden). Met de opkomst van smart grids en de businesstransformatie naar decentraal duurzaam waarin klanten ook zelf energie gaan opwekken en soms aan het net gaan terugleveren, zullen in de toekomst beide werelden nauw met elkaar verweven worden. Daardoor zal uiteindelijk een gehele nieuwe set van monitoringapplicaties nodig zijn. Die verandering zien we nu al in de architectuur van de toekomst Daan: Als IT een businessenabler is, neem ik aan dat de technologen en innovators de ideeën verstrekkers zijn voor de Chief Architect. Alleen de Chief Architect kan immers de architecturele haalbaarheid van die ideeën overzien. Klopt dat? Peter: Ja, maar het omgekeerde is ook waar. Echte innovatie vindt meestal buiten de mainstream plaats. Als chief architect bewaak ik wel dat bij de IT-landschapsontwikkeling het later snel en eenvoudig invoegen van een succesvolle innovatie mogelijk is. Daarnaast kijk ik vanuit een IT-optiek naar de business en signaleer ik kansen. Uiteindelijk gaat het om informatiegeneratie, informatieverwerking en informatiedistributie rondom het basale energieproduct (gas en elektriciteit). Daarin zit een groot deel van het onderscheidend vermogen naar de markt. Daan: Interessant. Heb jij een voorbeeld hoe je vanuit de IT een businessinnovatie hebt aangedragen? En welke architecturele facetten zaten daaraan? Peter: Een voorbeeld: Vanuit architectuur streven we naar modulariteit, ontkoppelbaarheid en herbruikbaarheid. Binnen Eneco zijn we doende deze principes ook bij productmanagement te introduceren, zodat op termijn snel nieuwe samengestelde producten opgebouwd kunnen worden uit standaard productcomponenten (met daarachter standaard processen en standaard IT-services). Die vervolgens naar de markt kunnen worden gebracht. Voor marketing zijn dit redelijk nieuwe concepten. Wij denken steeds in de volgorde: markt; product; proces Daan: Ik neem aan dat jij een grote fan bent van SOA, gezien het feit dat jij SOA topic-expert bent bij Computable. Kan jij in conceptuele zin de essentie van SOA uiteenzetten. Peter: Allereerst is het een paradigmaverschuiving van applicatiecentrisch denken naar servicecentrisch denken. Daarnaast worden businessprocessen niet meer hardcoded vorm gegeven in onderling verbonden applicaties, maar zit de verbinding een dimensie hoger, namelijk in het businessproces zelf door middel van BPM. Overigens gaan we er vanuit dat op termijn een businessproces niet meer upfront wordt gemodelleerd, maar dat het businessproces ontstaat middels (rule based) orkestratie op het moment dat er een (extern) event optreedt (event driven architecture) Daan: Welke rol speelt SOA in het Business-IT alignement probleem? Peter: SOA biedt een mogelijkheid om het gesprek tussen business en IT te faciliteren. De business geeft haar processen vorm en inventariseert van daaruit de gewenste services. IT levert de gewenste services vanuit het achterliggende applicatielandschap. Door de ontkoppeling via services kan zowel de business als IT zich op haar eigen core business richten. Voorheen, toen processen waren vervlochten in applicaties, was dat nauwelijks mogelijk. Punt is wel dat de SOA-Governance goed dient te worden ingericht wil dit samenspel ook echt zo gaan werken. Daan: Je hoort sinds begin dit jaar, zelfs van Gartner, nogal wat geluiden dat SOA over de hill is of in Gartner-termen over de peak of inflated expectations in hun hypecycle benadering. Wat is jouw commentaar daarop? Denk jij dat SOA toch een blijvertje is en waarom? Peter: De verwachtingen over SOA waren enkele jaren geleden overdreven groot, opgeklopt tot hype-proporties. Dat is nu wel over, echter de beweging naar serviceoriëntatie is blijvend en zal verder doorzetten. Interoperabiliteit in businessketens neemt toe, ook dankzij internet. En middels serviceoriëntatie voorkomen bedrijven dat zij zich isoleren van de buitenwereld. november

6 Daan: Hoe heb je met SOA de adaptiviteit bij Eneco geregeld? Heb jij een separate filosofie over ontkoppelpunten? Peter: In het IT-ontvlechtingplan van Eneco is voor ieder kernbedrijf een eigen integratielaag voorzien waarmee deze adaptiviteit naar de buitenwereld wordt geregeld. Daan: Ruim een jaar geleden zijn jullie gewisseld van externe serviceprovider. Ik heb een paar jaar geleden een artikel geschreven met als titel Outsourcing zonder architectuur is als autorijden zonder autogordel. Oftewel je kunt wel outsourcen zonder een architectuurstudie, maar dat lijkt hoogst onverantwoord. Als er een ongeluk gebeurt, kan de klap zeer grote gevolgen hebben. Hebben jullie je eigen architectuureisen geëxpliciteerd alvorens jullie die overstap van provider hebben gemaakt? Peter: Ja, een architectuurvisie is een integraal onderdeel van het outsourcingstraject. We hebben architectuureisen opgesteld, zowel technisch als functioneel. Die architectuureisen zijn opgenomen in de request for proposal en vervolgens zijn daar afspraken over gemaakt in de contracten. De uiteindelijke architectuur is ontstaan in dialoog met de serviceprovider. Daan: Waren jullie architecten dus pas betrokken bij de RfP of ook al eerder? Spelen jullie architecten ook een rol in de verdere levensloop van de outsourcingsrelatie? Hierbij hanteer ik de volgende fasering: besluitvorming over de mogelijkheid/wenselijkheid van follow-up sourcing, selectie van de providers (RfI, RfP, BAFO, Due Dillegence), transitie, transformatie, leveren van diensten en onderhoud daarop, en wellicht beëindiging/overstap naar een andere provider? Peter: Architecten waren vanaf het begin bij het traject betrokken en blijven betrokken in de servicedelivery en innovatie. Daan: Wat is de waarde van architectuur bij outsourcing? Peter: Dat is moeilijk in geld uit te drukken. Flexibiliteit en modulariteit zijn uitgangspunten voor onze business, dus die eisen stellen we ook aan het back office van onze serviceprovider. Daan: Bij een outsourcingdeal zijn vaak adviesbureaus betrokken als mediator. Dienen zij ook architectuurkennis in te brengen? Peter: Als zij kennis meebrengen, is dat mooi meegenomen. Wij hanteren de zienswijze dat een uitbesteding pas succesvol kan zijn, als je zelf in staat bent de regie te voeren en daarvoor de kennis zelf in huis hebt. Architectuurkennis hoort daar absoluut bij omdat het direct verbonden is met de beweeglijkheid die de business wenst. Daan: Welke specifieke architectuurprincipes zijn van toepassing bij jullie outsourcing? Peter: Afspraken over netwerksegmentering, netwerkstorage, en utility based computing. Daan: Hebben jullie architectuurprincipes overgenomen van de provider? Peter: Over bovenstaande onderwerpen hebben we met de provider in onderling overleg afspraken gemaakt en vastgelegd in de SLA s. Daan: Ik vind de combinatie van Chief Architect en Quality Assurance manager uitermate interessant. Persoonlijk zie ik een grote overeenkomst tussen een architectuur en een kwaliteitssysteem. Voor beiden geldt dat ze expliciet dienen te zijn vastgelegd, daadwerkelijk begrepen moeten worden door de toepassers (en stakeholders) en aantoonbaar dienen te worden toegepast. Kan jij deze drie fasen ook bij jullie architectuur onderscheiden? En hoe heb jij geborgd dat het ook zo loopt? Peter: Zoals ik eerder aangaf, zien wij drie fasen: 1. Allereerst op basis van de businessstrategie het vaststellen van een (enterprise ) architectuur. 2. Vervolgens bij scoping van de businessprojecten zorgdragen dat de architecturele november

7 invulling van het project past in de overall architectuur. Hiervoor dient de Project Start Architectuur (PSA), die door solution architecten wordt opgesteld en die een tollgate deliverable is. 3. Ten slotte, vanuit een QA rol (die vanuit het CIO office overigens breder is dan alleen architectuur) bewaken en toetsen of de implementatie geschiedt zoals is afgesproken. Daan: Wat zie jij als de belangrijkste producten van een architectuurtraject? Peter: De zes belangrijkste architectuurproducten zijn voor mij: Een explicitering van businessuitgangspunten die relevant zijn voor architectuur. Een richtinggevende enterprise architectuur in de dimensies: producten, processen, functies en gegevens. Een accuraat en actueel beeld van de IST situatie op het gebied van de applicaties. Een heldere applicatieportfolio strategie. Roadmaps die aangeven hoe de architectuur kan worden geïmplementeerd. Governance-afspraken wie doet wat, als noodzakelijke voorwaarde om rol bewust te kunnen samenwerken aan gemeenschappelijke doelen. Daan: Welke tools gebruikt Eneco in het architectuurproces? Peter: Binnen Eneco wordt voornamelijk gebruik gemaakt van case-wise. Voor communicatiedoeleinden gebruiken we eenvoudige architectuurvisualisaties die gemaakt worden met powerpoint en visio. Daan: Welke rol speelt architectuur bij de splitsing? Peter: De organisatie splitsen is één, het IT-landschap ontvlechten is twee. In opdracht van de Raad van Bestuur zijn wij eind vorig jaar gestart om in kaart te brengen wat Eneco te doen staat. Dat was een inhoudelijk georiënteerde klus gericht op het in kaart brengen van de problematiek, als ook de uitdaging om het onderwerp op de agenda krijgen binnen Eneco. Dat laatste was een uitdaging omdat de energiesector dit voorjaar volop was gefocust op de invoering van nieuwe marktmodellen (programma stroomopwaarts van de energiesector in Nederland). Daarna, na een tussenrapportage begin maart, werd de focus verlegd naar het gaan scopen samen met de business van de vele programma s met duidelijkheid over deliverables, tijdslijnen, geld, besturing, risico s en afhankelijkheden. Veel energie is gestoken in de business in de lead krijgen om te vermijden dat het als een IT-feestje werd gepercipieerd. Half september zijn deze plannen in de Raad van Bestuur goedgekeurd en inmiddels is de uitvoering opgestart. Bij alle bovenstaande activiteiten speelde architectuur een belangrijke, soms impliciete rol. Daan: Welk architectuurproject vergt op dit moment jouw hoogste aandacht? Peter: Het IT-ontvlechtingsvraagstuk zoals hierboven beschreven. Dat vraagstuk behelsde de subvragen wat staat ons te doen en hoe gaan we het doen. Daaraan heb ik invulling gegeven, niet zozeer als de expert die het bedenkt en dan uitdraagt, maar veel meer vanuit een interactie met vele betrokkenen. De oplossing van hoe te doen, ontstaat in dat interactieproces. De functie van chief architect is zeer communicatie intensief. Daan: Wat boeit jou persoonlijk in het architectuurvak? Ik begreep dat jij een fan bent prof. Thijs Homan (organisatiedynamica aan de Open Universiteit). Kan jij daar iets dieper op ingaan? Peter: Zoals al blijkt uit dit interview is architectuur weliswaar inhoud, maar uiteindelijk gaat het om de juiste bewegingen te creëren zodat je qua architectuur uitkomt waarnaar je streeft. Dat creëren van die beweging heeft niets met inhoud te maken, maar alles met verandermanagement en het begrijpen van de dynamiek in een organisatie. Thijs Homan beschrijft in zijn boek Organisatie Dynamica op een zeer treffende wijze hoe dat werkt. Wat mij betreft verplichte literatuur voor iedere architect. november

8 Daan: Wat doe jij voor jouw eigen verdere ontwikkeling als architect (éducation permanente)? Ik begreep dat jij onder andere een SIOO-cursus volgt? Kan jij iets zeggen over jouw motivering daarvoor? Peter: Momenteel volg ik de opleiding In de Wind bij Sioo die opleidt tot de Certified Management Consultant (Europees geaccrediteerde titel: CMC). Nogmaals, het gaat er niet om over architectuur veel te weten, maar om met die kennis de juiste bewegingen te creëren in de organisatie. En dat is puur verandermanagement. Daan: Welke werkrelatie is er tussen jou als Chief Architect en de CIO? Peter: Als Chief Architect rapporteer ik direct aan de CIO. Daarnaast heb ik in het verleden als zijn plaatsvervanger geacteerd. Daan: Wat zou jij junior architecten adviseren op opleidingsgebied? Peter: Lijkt me gezien wat ik eerder aangaf duidelijk: het gaat om mensen in beweging te krijgen. november

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Berg Agenda Inleiding Wat is de rol van de provider architect?

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008 in samenwerking met Invloed op de IT-organisatie Welk van onderstaande ontwikkelingen zullen in de komende twee jaar grote invloed hebben op uw IT-organisatie?

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit MVO-Control Panel Instrumenten voor integraal MVO-management Intern MVO-management Verbetering van motivatie, performance en integriteit Inhoudsopgave Inleiding...3 1 Regels, codes en integrale verantwoordelijkheid...4

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

Aan de slag met Regie van kwaliteit!

Aan de slag met Regie van kwaliteit! Aan de slag met Regie van kwaliteit! Jochem Pollmann - Jos van Rooijen - René Bliekendaal - Charissa Nab 1 Introductie - Welkom Wie ben je? Waar werk je / Wat is jouw rol? Wat weet je van Regie van kwaliteit?

Nadere informatie

All about Energy College Doel van dit ronde tafel gesprek

All about Energy College Doel van dit ronde tafel gesprek All about Energy College Doel van dit ronde tafel gesprek Een gezamenlijk project definiëren, dat samen met ons netwerk succesvol kan worden gerealiseerd. Het definiëren van uw Roadmap naar 26 mei 2025

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT

Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT 24 november 2010 Procesgerichte IT BPM de link tussen bedrijf en IT ir. Martin R. Meijer senior BPM/EAI consultant Agenda Business Process Management, een historisch overzicht BPM als bindmiddel geschikte

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Functiebeschrijving Enterprise Architect

Functiebeschrijving Enterprise Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de CIO of aan de manager van

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Gaston Halders (Enexis) Arjan van Diemen (TNO) Derek Rodenberg (KPN) Energie Informatie Agenda Introductie sprekers Projectachtergrond Het

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

Opleiding MARIJ Module 7

Opleiding MARIJ Module 7 1. Sturen op samenhang 2. Overview MARIJ 3. MARIJ voor architecten Opleiding MARIJ Module 7 5. Architectuur processen en producten 4. MARIJ implementatie 6. Architectuur bemensing en competenties Architectuur

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Applicatie outsourcing

Applicatie outsourcing Applicatie outsourcing Architectuur van en in de samenwerking dr. Jan Campschroer Management Consultant Ordina 13 oktober 2011 m.m.v.: Martin van den Berg Deze presentatie is gebaseerd op interviews met

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

Regie van kwaliteit. Testnet thema avond 6-2-2013. Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek

Regie van kwaliteit. Testnet thema avond 6-2-2013. Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek Regie van kwaliteit Testnet thema avond 6-2-2013 Chester Jansen Jos van Rooyen Kees Lindhout Henk Klein Gunnewiek Waarom Regie van Kwaliteit? - De markt van vandaag vraagt veel: bedrijven moeten lenig

Nadere informatie

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Robert Deckers SASG okt 2012 v3 Architectuur: technologie in perspectief Klantbehoefte Toepassing Systeem T 2 Vele wegen die naar ergens leiden Bewuste

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

Het toepassen van het raamwerk Bedrijfsvoering bij Stedin. Jeroen Bode & Casper Nahon

Het toepassen van het raamwerk Bedrijfsvoering bij Stedin. Jeroen Bode & Casper Nahon Het toepassen van het raamwerk Bedrijfsvoering bij Stedin Jeroen Bode & Casper Nahon Inhoud 1. Eneco en Stedin 2. De afdeling Interne Bedrijfsvoering Stedin Jeroen Bode 3. Het project Inrichten Interne

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

Dragon1 EA Methode Bridge Training

Dragon1 EA Methode Bridge Training www.yvomar.nl DRAGON1 GEACCREDITEERDE TRAINING ORGANISATIE (ATO) Word Dragon1Certified Architect Maak grondig kennis met het VEA Kernmodel van Dragon1 Leer 10 veelgevraagde Architecture Baseline producten,

Nadere informatie

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010 Applicatie Portfolio Optimalisatie BMC klantendag 4 maart 2010 Introductie Pim van der Kleij consultant applicatieen servicemanagement Benno Faase consultant servicemanagement 2 Sogeti Professioneel ICT-vakbedrijf

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Statistics. Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88

Statistics. Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88 Statistics Form name enquete Form title Enterprise Architecture na 2012 Number of questions 24 Total number of submissions 88 Enterprise Architecture na 2012 Algemene gegevens 1. Functie Als u bij een

Nadere informatie

Inrichting ICT organisatie

Inrichting ICT organisatie Inrichting ICT organisatie Taken en verantwoordelijkheden ICT discipline Klassieke ICT Organisatie Ontwikkelen strategie strategisch plan architectuur opstellen automatiseringsplan Leveren applicaties:

Nadere informatie

Realiseren van een gezamenlijke BI visie als kader voor toekomstige initiatieven

Realiseren van een gezamenlijke BI visie als kader voor toekomstige initiatieven Business Intelligence bij Eneco... Realiseren van een gezamenlijke BI visie als kader voor toekomstige initiatieven 11 november 2009 IBM Cognos Performance Profiel Rob Bakker... Vanaf 2003 in Business

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK

M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK M A S T E R C L A S S ARCHITECTUUR IN DE PRAKTIJK Kennis en beheer van Informatie als bedrijfsmiddel Een intensieve cursus voor Architecten in de Informatievoorziening [1], Adviseurs en geïnteresseerden

Nadere informatie

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance Hier komt tekst Lokale overheid, Hier eigen komt governance, ook tekst eigen PMO INHOUD 1. INLEIDING 2. ORGANISATIE Gemeente Utrecht Project en Programma

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

TAM. Control Model for Effective Testing

TAM. Control Model for Effective Testing TAM Control Model for Effective Testing Test management group Missie Adapteren specifieke context klant Klanten helpen met testuitdaging Resultaatgericht testmanagement Standaardisatie en industrialisatie

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Congres 2012 inkoop+beleid=meerwaarde Datum: 7 juni 2012 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau

Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Strategisch en tactisch advies van hoog niveau Mark Jenniskens MARK JENNISKENS, SENIOR CONSULTANT MOBILE ENTERPRISE M.Jenniskens@strict.nl 06-54 24 69 57 @markjenniskens www.linkedin.com/in/markjenniskens

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Regie en Demand Management bij ICT uitbesteding

Regie en Demand Management bij ICT uitbesteding Regie en Demand Management bij ICT uitbesteding www.slagkracht-outsourcing.nl Organisatie XYZ Business Units Staf ICT / ondersteuning Demand Ondersteuningsfuncties zijn nog in huis aanwezig Organisatie

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013 De zachte factoren van business IT alignment Hemke Havinga 12 maart 2013 Hemke Havinga RE RA MMI Auditmanager Auditdienst Rijk (ADR) h.b.p.havinga@minfin.nl 06 5569 2781 Inhoud Wat is Business-IT alignment

Nadere informatie

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht

Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 21 November 2013 Utrecht Workshop transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 21 November 2013 Utrecht Agenda Introductie Aanleiding Cloud in het onderwijs Veranderingen voor de organisatie Interactieve workshop Afsluiting 2 Aanleiding

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen Bouwblokken Kantoor Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen NORA Gebruikersraad 3 februari 2015 Victor Akkersdijk Vraag van B/CAO: Welke bouwblokken?

Nadere informatie

NS in beweging, Security als business enabler september 2008

NS in beweging, Security als business enabler september 2008 NS in beweging, Security als business enabler september 2008 Rien Dijkstra Enterprise IT Architect Informatiemangement & Technologie .. de noodzaak en uitdagingen van een topvervoerder, onder eigen regie,

Nadere informatie

VMS Implementatie in SAP Omgevingen

VMS Implementatie in SAP Omgevingen VMS Implementatie in SAP Omgevingen Ervaringen van Business Case tot Realisatie Huub Waterval, Directeur TheNextFlex TheNextFlex BV Amerikastraat 3 5232 BE s-hertogenbosch Tel. 084-8305764 E-mail: info@thenextflex.nl

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze?

Werkplek anno 2013. De werkplek; maak jij de juiste keuze? Werkplek anno 2013 Welkom Agenda Bas van Dijk & Peter Klix (EIC) Pauze HP Converged infrastructuur Johan Benning Presales consultant HP Diner Wie is wie Bas van Dijk Infrastructuurarchitect Specialisatie

Nadere informatie

Roadmap BIM Loket. Versie 7, 1 december 2015. 1.1 Inleiding

Roadmap BIM Loket. Versie 7, 1 december 2015. 1.1 Inleiding Roadmap BIM Loket Versie 7, 1 december 2015 1.1 Inleiding Eind april 2015 is de Stichting BIM Loket opgericht. Afgelopen maanden is de organisatie ingericht en opgestart. Mede op verzoek vanuit de BIR

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet?

Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle. Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Prijzengeld: 5.000,- Deadline: 23 November 2014 Battle type: Premium Battle Hoe voorkomen we piekbelasting van het elektriciteitsnet? Introductie Stedin is als netbeheerder verantwoordelijk voor een veilig

Nadere informatie

Factsheet STRATEGIE & DIGITALE TRANSFORMATIE Mirabeau

Factsheet STRATEGIE & DIGITALE TRANSFORMATIE Mirabeau Factsheet STRATEGIE & DIGITALE TRANSFORMATIE Mirabeau STRATEGIE & DIGITALE TRANSFORMATIE We helpen u met resultaatgerichte strategieën en digitale transformaties De vraag hoe digitaal verder ontwikkelt

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Functiebeschrijving Informatie Architect

Functiebeschrijving Informatie Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

White paper. Uitbesteden van Werkzaamheden naar Suriname Alembo 2011. Administratieve diensten. Content management. Multichannel klantenservice

White paper. Uitbesteden van Werkzaamheden naar Suriname Alembo 2011. Administratieve diensten. Content management. Multichannel klantenservice Uitbesteden van Werkzaamheden naar Suriname Alembo 2011 Administratieve diensten Content management Multichannel klantenservice Data- entry verrijking Waar moet ik aan denken als ik wil outsourcen naar

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie BUSINESS CASE Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie Veenman, leverancier van afdrukapparatuur en document management oplossingen, heeft in 2012 succesvol het nieuwe ERP-systeem

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein 31 oktober 2013 2 Inhoud 1. Introductie & Onderzoeksopzet 3 2. Conclusies 6 3. Resultaten Uurtarieven 10 4. Resultaten Algemene Vragen 16

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011

THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011 THIS is IT! Kadaster en Sourcing Stella Kuin & Robert Schotman 3 februari 2011 Agenda : Kadaster en Sourcing Proces Sourcing strategie Meerjaren Beleidsplan Kadaster Verkaveling HR aspecten Marktconsultatie

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; Een lange aanloop Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop Marto Boes The Outsourcing Day 30-10-2012 I-Kadaster ICT-ontwikkelingen Automatische verwerking van aktegegevens Kadastrale gebieden tbv WKPB

Nadere informatie

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur Jaap Schekkerman 1 Service Architecture staat volop in de belangstelling en veel IT leveranciers promoten hun SOA oplossingen via diverse kanalen. Wat

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Zaandam, November 2006. Albert Heijn

Zaandam, November 2006. Albert Heijn Zaandam, November 2006 Albert Heijn Albert Heijn let op de kleintjes In een wereld waarin IT meer en meer als commodity wordt gezien is Outsourcing en Global Sourcing een richting die door veel bedrijven

Nadere informatie

Businesscase. Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine.

Businesscase. Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine. Businesscase Dit document is een sjabloon voor een businesscase rond sourcing en is gebaseerd op artikelen uit het blad Informatie Magazine. Colofon Datum 14 oktober 2010 Referentie Auteur BusinessCase

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie