Inhoudsopgave. Jaarverslag. Jaarrekening. Bijlagen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Jaarverslag. Jaarrekening. Bijlagen"

Transcriptie

1

2 2 Ymere jaarverslag 2012

3 Inhoudsopgave Jaarverslag 1. Voorwoord 5 2. Bericht van de Raad van Bestuur 9 3. Verslag van de Raad van Commissarissen Strategie, ontwikkelingen en beleid Bezit Toewijzing en beheer Resultaten van onze ambities Maatschappelijke verankering Personeel en organisatie Financiën 73 Ymere in 't kort 92 Verklaring Raad van Bestuur 93 Jaarrekening 11. Geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerde winst- en verliesrekening over Geconsolideerd kasstroomoverzicht Algemeen Grondslagen voor waardering van activa en verplichtingen Grondslagen voor bepaling van het resultaat Financiële instrumenten en risicobeheersing Belangrijke inschattingen ten aanzien van waardering en resultaatbepaling Kasstroomoverzicht Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december Toelichting en specificatie winst- en verliesrekening Overige informatie Enkelvoudige balans per 31 december Enkelvoudige winst- en verliesrekening over Toelichting op de enkelvoudige balans per 31 december Toelichting en specificatie van de enkelvoudige winst- en verliesrekening Overige informatie 193 Overige gegevens 194 Controleverklaring 196 Holdingstructuur 198 Bijlagen Governancecode Activiteiten in de gemeente Almere Activiteiten in de gemeente Amsterdam Activiteiten in de gemeente Haarlem Activiteiten in de gemeente Haarlemmermeer Activiteiten in de gemeente Noord-Kennemerland

4

5

6 1

7 1. Voorwoord Het jaar 2012 was voor Ymere een bijzonder jaar. Lokaal is sprake van een goede samenwerking tussen corporaties en belanghouders als huurderorganisaties en gemeenten. Helaas staan de corporaties in politiek Den Haag in een negatief daglicht. Ook Ymere voelt dit spanningsveld, zeker in het licht van onze activiteiten om de lokale verankering via onze acht vestigingen verder te optimaliseren. Hierbij bieden we huurders en gemeentebestuurders op verschillende wijzen de mogelijkheid om ons beleid en onze (investerings)beslissingen te beïnvloeden. Transparantie en responsiviteit zijn voor ons geen modewoorden, maar vanzelfsprekendheden die zich steeds verder ontwikkelen. Daarmee is niet gezegd dat Ymere boven kritiek verheven is. Een deel van onze voorraad heeft nog een technische kwaliteitsslag nodig. Ook willen we nog beter en alerter omgaan met klachten van onze klanten. Verder behoeven onze duurzaamheidsmaatregelen een impuls. Daar staan tegenover de resultaten en de waardering voor onze wijkaanpak, onze eigentijdse gebiedsontwikkeling, onze innovatie en natuurlijk de aandacht die betaalbaarheid voor lage(re) inkomens van ons krijgt. We zijn blij dat de klanttevredenheid positieve cijfers vertoont en zich ook nog verbetert. Het recente regeringsbeleid noopt tot een aanpassing van de huidige strategie, met name waar het de omvang van onze investeringen in de kwaliteit van onze woningvoorraad betreft. Helaas zullen vele huurders de effecten daarvan ondervinden en worden ze ook geconfronteerd met hogere jaarlijkse huurverhogingen. De missie en strategie blijven echter ongewijzigd. Dit betekent dat Ymere zich, als breed actieve corporatie, zal blijven inzetten voor huurders en woningzoekenden die zijn aangewezen op de huurmarkt en die willen wonen, leven, groeien. Het besluit van het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) om Ymere onder verscherpt toezicht te plaatsen heeft ons verrast. Los van alle discussies en interpretaties die daarover in onze omgeving zijn ontbrand, is het de realiteit, een teken van deze tijd. Niet alleen in de corporatiesector wordt in de wereld van politiek en toezicht risicoaversie boven risicomanagement gesteld. We zullen ons daarmee moeten verstaan. Dit item vindt u op een aantal plaatsen in het jaarverslag en de jaarrekening terug. Volkshuisvestelijk kijken we terug op een succesvol jaar. Bijna alle targets werden gehaald, ondanks de stagnerende woningmarkt. Ook heeft Ymere op zeer hoog niveau geïnvesteerd in haar vastgoedportefeuille. De financiële ratio's ontwikkelen zich conform prognose. Het operationele kasstroomresultaat stemt tot grote tevredenheid. Onze keuze om, in de lijn van commerciële verhuurders, te sturen op marktwaarde in verhuurde staat heeft gevolgen voor onze balans en volgt hierin het landelijke beeld van een verminderde waarde van het vastgoed. Al is de prijsdaling in ons aantrekkelijke werkgebied lager dan elders in het land, het leidt boekhoudkundig tot forse fluctuaties. Ondanks de daling van het eigen vermogen blijft Ymere een solide en financieel gezonde corporatie. Ymere jaarverslag

8 We danken onze medewerkers, onze belanghouders en onze zakelijke relaties voor hun grote betrokkenheid en samenwerking. We ervaren die als steun en stimulans om in deze bijzondere en onzekere tijd onze volkshuisvestelijke ambitie hoog te houden. Roel Steenbeek Voorzitter Raad van Bestuur 6 Ymere jaarverslag 2012

9 Ymere jaarverslag

10 8 Ymere jaarverslag

11 2. Bericht van de Raad van Bestuur 2.1 Terugblik op 2012 De Raad van Bestuur kijkt terug op een zeer roerig jaar. Het begon met de Vestia-affaire, daarna volgde het lenteakkoord, vervolgens kwam er een nieuwe regering met een regeerakkoord inclusief verhuurdersheffing, en ten slotte werd Ymere onder verscherpt toezicht gesteld. En dat alles in een volledig tot stilstand gekomen woningmarkt, die door het huidige regeringsbeleid niet in beweging wordt gebracht. Tegenover deze somber stemmende context zien we met trots een Ymere dat volkshuisvestelijk en financieel goed presteert. De klanttevredenheid laat goede cijfers zien, de wijkaanpak is op hoog niveau gebleven en ook de investeringen in eigenwoningbezit liggen met Z 372 miljoen op een zeer hoog peil. We verkochten wederom een groot aantal woningen (876) en op vele plekken werken we succesvol en innovatief samen met bewoners(organisaties), belanghouders en zakelijke partners. Ten slotte werden we door bestuur, Raad van Toezicht en ledenraad van De Woningbouw in Weesp geselecteerd om een fusie met hun woningcorporatie te onderzoeken. Onze medewerkers hebben zich in 2012 met veel ziel en zakelijkheid ingezet. En dat terwijl ze in een onzekere positie verkeren, want om onze bedrijfslasten verder te reduceren ontkwamen we er niet aan om via gedwongen ontslagen afscheid te nemen van werknemers. Onze kasstroom zal de komende jaren sterk onder druk komen te staan door de verhuurdersheffing (oplopend tot Z 75 miljoen), de saneringssteun aan het Centraal Fonds Volkshuisvesting, die is ingeschat op Z 85 miljoen voor vijf jaar, en door de stagnerende woningmarkt. Deze druk kan alleen worden opgevangen door het volume van onze investeringen te verlagen, in combinatie met extra bezuinigingen en huurverhogingen. Vanuit onze keuze voor customer intimacy is het programma Ymere vernieuwt vormgegeven. Daarin kiezen we ervoor om onze bedrijfsprocessen vanuit de wensen van de klant opnieuw in te richten op een innovatieve manier. Tegelijkertijd kijken we op concernniveau naar strategie, besturing en inrichting. Op deze manier willen we komen tot een verlaging van de lasten, zonder onze innovatieve en conceptuele kracht te verliezen. Financieel gezien sturen we op de kasstroom. Met een operationele kasstroom van Z 97 miljoen, een cashflowindicator van 2,5% en een direct rendement van 3,1% op ons vastgoed behaalden we over 2012 het beste operationele resultaat uit onze historie. Ook sturen we goed op onze bedrijfslasten. Ze liggen ongeveer op het niveau van 2011, ondanks Z 5 miljoen aan kosten voor organisatieverandering. Tegenover de aankoop/oplevering van woningen en 98 eenheden bedrijfsonroerendgoed staan onrendabele investeringen in renovatie, herstructurering en nieuwbouw en helaas ook afboekingen op gronden en (her)ontwikkellocaties (Z 38 miljoen). Ymere ondervindt, evenals andere corporaties, ontwikkelaars en gemeenten, de invloed van de tot stilstand gekomen koopwoningmarkt en de dalende marktprijzen. We hebben voor verdere tegenvallers en de afbouw van onze ontwikkelportefeuille een extra voorziening getroffen ten laste van het resultaat Ymere jaarverslag

12 Het indirecte rendement van 3,3% negatief is mede vanwege onze marktpositie gunstiger dan in de rest van Nederland. In totaal sluit de winst-en-verliesrekening op Z 230 miljoen negatief, Z 100 miljoen beter dan vorig jaar. De Raad van Bestuur is van mening dat Ymere gezond is en dat een financieel solide beleid wordt gevoerd. Uiteraard loopt Ymere als maatschappelijk ondernemer risico s. We voeren een professioneel risicomanagement en hebben afdoende buffers om tegenvallers en risico s te kunnen opvangen. De marktwaarde in verhuurde staat van ons bezit bedraagt Z 9,3 miljard. Dit is gefinancierd met een leningenportefeuille van Z 3,8 miljard. Het eigen vermogen en onze solvabiliteit bieden ruimte om een verdere waardedaling van woningen op te vangen. Bovendien is ons werkgebied de metropoolregio Amsterdam, waar de vraag toeneemt en die als eerste zal blijven groeien en waarschijnlijk als eerste zal profiteren van het herstel van de woningmarkt. Op basis van taxaties zijn de activa gewaardeerd. Voor de projecten zijn, wat het huurdeel betreft, al in een relatief vroeg stadium voorzieningen voor onrendabel genomen. Het koopdeel in de portefeuille is gewaardeerd op basis van de huidige marktverwachtingen. Om ook in de toekomst (sociale) huurwoningen te kunnen toevoegen aan de portefeuille heeft Ymere grondposities. Ook deze portefeuille is op basis van taxaties gewaardeerd. Voorzichtigheidshalve is ten laste van het resultaat 2012 een extra voorziening genomen om de consequenties van het terugbrengen van het investeringsvolume op de bestaande ontwikkelportefeuille op te vangen. De nieuwe derivatenbeleidsregel van de overheid als reactie op de Vestia-affaire beperkt Ymere in haar mogelijkheden om het renterisico te managen. Vooralsnog is de impact hiervan beperkt. De leningenportefeuille kent een dalende gemiddelde rentevoet (4,08%) en in onze meerjarenprognose zijn de risico s van rentestijgingen opgevangen door middel van derivaten. Voor uitleg van de nieuwe beleidsregels derivaten verwijzen we naar hoofdstuk 10. Een blijvend risico en een risico waarop we beperkt kunnen sturen is de beschikbaarheid van geld. Corporaties zijn veelal aangewezen op sectorbanken. Strengere regels van banken met betrekking tot eigen vermogen en gedachten over schatkistbankieren kunnen een negatieve invloed hebben op de mogelijkheid en bereidheid om corporaties te financieren. In dat kader had Ymere eerder in samenwerking met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) een Euro Medium Term Notes (EMTN) programma opgezet, waarmee Ymere zich rechtstreeks tot de kapitaalmarkt zou richten. Na de Vestia-affaire heeft de minister besloten dit besluit vooralsnog niet te ondertekenen. We zullen ervoor pleiten dit alsnog te accorderen en zodoende nieuwe kanalen te openen voor de financiering van woningcorporaties. Met betrekking tot het verscherpte toezicht voeren we constructief overleg met het CFV. Dit spitst zich toe op de bedrijfswaardesystematiek, het door het CFV bepaalde volkshuisvestelijke vermogen in relatie tot de leningenportefeuille. In dat kader is in dit jaarverslag naast de actuele waarde meer inzicht gegeven in de aannames en ontwikkeling van de bedrijfswaardesystematiek. Het is duidelijk dat 2013 en 2014 geen krachtig herstel zullen laten zien van de economie en de woningmarkt. Door de verhuurdersheffing en de saneringssteun hebben we onze vastgoedinvesteringen moeten terugbrengen van Z 275 miljoen naar Z 100 miljoen. Dat is een zeer forse aderlating, die niet alleen de bouw zal raken, maar ook onze klanten en de steden in ons werkgebied. 10 Ymere jaarverslag 2012

13 De Raad van Bestuur zet de bedrijfslastenreductie voort en ziet daarnaast een solide en gezonde financiële toekomst van Ymere voor zich op een middellange termijn voor wat betreft de kasstroom, de solvabiliteit en de loan to value. In de nieuwe werkelijkheid waarin we moeten opereren zal de Raad van Bestuur inzetten op maximaal volkshuisvestelijk presteren als breed actieve woningcorporatie, waarbij we werken aan wijken met perspectief, lokaal dicht bij de klant, en vanuit onze missie: wonen, leven, groeien. 2.2 Algemeen De Raad van Bestuur bestuurt de stichting Ymere. De statuten geven regels over onder meer de samenstelling van het bestuur, de besluitvorming, de taken en bevoegdheden van het bestuur en de verantwoording door het bestuur. In de statuten staat ook welke voorgenomen besluiten het bestuur ter goedkeuring moet voorleggen aan de Raad van Commissarissen. De werkwijze van het bestuur is nader beschreven in het reglement Raad van Bestuur Ymere. De Raad van Bestuur vindt het vanwege zijn bestuursverantwoordelijkheid van belang om een aantal onderwerpen nader toe te lichten in dit jaarverslag. Het betreft de samenstelling van de Raad van Bestuur, de nevenfuncties van de Raad van Bestuur, de governancestructuur en de ontwikkelingen daarin in 2012, de integriteit en het toezicht op het bestuur. Samenstelling Raad van Bestuur De Raad van Bestuur bestaat uit vier leden. De besluitvorming van de Raad vindt plaats op basis van meerderheid van stemmen, waaronder de stem van de voorzitter. Het onderstaande schema geeft de samenstelling van de Raad van Bestuur in 2012 aan. Naam Functie Portefeuille Geboortejaar Werkzaam in huidige functie sinds Werkzaam bij Ymere of rechtsvoorganger sinds R. Steenbeek Voorzitter Raad van Bestuur Algehele coördinatie Externe vertegenwoordiging Concernstaf L.A. Bosveld Lid Raad van Bestuur, tevens plaatsvervangend voorzitter Raad van Bestuur Waardesturing, Financiën en Ondersteuning P.D. de Jong Lid Raad van Bestuur Wonen S.J. Schuwer Lid Raad van Bestuur Gebieds- en Projectontwikkeling Een actueel overzicht van de samenstelling van het bestuur staat op Nevenfuncties leden Raad van Bestuur Ymere in 2012 De leden van de Raad van Bestuur van Ymere oefenen een aantal nevenfuncties uit. Een bestuurder die een nevenfunctie wil accepteren, legt deze vooraf ter goedkeuring voor aan de Raad van Bestuur. Voor structureel betaalde nevenfuncties of andere werkzaamheden vragen de leden van de Raad van Bestuur vooraf goedkeuring aan de Raad van Commissarissen. Incidenteel betaalde werkzaamheden leggen de leden van de Raad van Bestuur vooraf ter goedkeuring voor aan de voorzitter van de Raad van Bestuur. De voorzitter van de Raad van Bestuur meldt zijn incidenteel betaalde werkzaamheden aan de voorzitter van de Raad van Commissarissen. Bij de beoordeling van de toelaatbaarheid van een nevenfunctie spelen onder meer de eventuele strijdigheid met het bedrijfsbelang, de (schijn van) belangenverstrengeling en het verwachte tijdsbeslag een rol. Ymere jaarverslag

14 De leden van de Raad van Bestuur van Ymere bekleedden in 2012 de volgende relevante nevenfuncties. De betreffende personen ontvangen voor deze nevenfuncties geen vergoeding, tenzij anders (met een *) aangegeven. Naam L.A. Bosveld P.D. de Jong S.J. Schuwer Nevenfunctie - Lid deelnemersraad Waarborgfonds Sociale Woningbouw - Penningmeester bestuur stichting Boom Ruygrok* - Lid bestuur Stichting Colonnade DuHaf Holding - Lid bestuur Stichting Vrienden Ymere - Lid Raad van Toezicht HWW Zorg, Den Haag* - Lid Raad van Toezicht Humanitas Groep Den Haag* - Lid nationaal adviescomité Dag van de Dialoog - Lid bestuur stichting Studenten voor Samenleving - Lid dagelijks bestuur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) - Lid agendacommissie Platform Woningcorporaties Noordvleugel Randstad - Lid bestuur stichting Het Hofje De Zeven Keurvorsten - Lid bestuur Stichting Vrienden Ymere - Lid Raad van Advies Master of Urban & Area Development, Hogeschool Utrecht - Lid bestuur NEPROM - Voorzitter commissie Duurzaamheid en transformatie NEPROM - Lid bestuur Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling - Lid lokale adviesraad AISEC - Lid bestuur stichting Landelijk Nieuwbouw Portaal - Docent leergang projectontwikkeling NEPROM R. Steenbeek - Lid algemeen bestuur Aedes, ver. van woningcorporaties (tot 15 november) - Lid dagelijks bestuur de Vernieuwde Stad (vanaf november 2012) - Lid bestuur ABC Architectuurcentrum Haarlem - Voorzitter Raad van Toezicht stichting DIGH - Lid bestuur Platform Openbare Ruimte - Lid bestuur Stichting Vastgoed Overleg Een actueel overzicht van nevenfuncties van de bestuurders is te vinden op In 2012 waren er bij de besluitvorming van het bestuur geen onverenigbaarheden. Er zijn geen transacties geweest waarbij sprake was van een tegenstrijdig belang. 2.3 Corporate governance De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur vinden goed ondernemingsbestuur (corporate governance) van groot belang. Het helpt ons om slagvaardig, in control en transparant te handelen. De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het onderwerp governance en bespreken dit meerdere keren per jaar (o.a. in de governancecommissie die de Raad van Commissarissen heeft ingesteld). In overeenstemming met de statuten keurt de Raad van Commissarissen de wijzigingen in de governancestructuur goed. De hoofdlijnen van de governancestructuur bij Ymere zijn als volgt: - Ymere heeft als rechtsvorm de stichting; - de Raad van Bestuur bestuurt de onderneming Ymere; - de Raad van Commissarissen ziet toe op de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken van de stichting, en geeft het bestuur gevraagd en ongevraagd advies; - de Raad van Commissarissen beslist over benoeming, beloning, schorsing en ontslag van de bestuurders; - Ymere legt verantwoording af aan en overlegt met belanghebbenden. Ymere ziet hierbij de huurders als primaire belanghouders. Daarnaast zijn het Centraal Fonds Volkshuisvesting (als externe toezichthouder), het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (borgingsinstituut voor corporaties), gemeenten en banken de belangrijkste belanghouders; 12 Ymere jaarverslag 2012

15 - Ymere streeft naar een organisatie en processen die gebaseerd zijn op principes als betrouwbaarheid, controleerbaarheid, checks and balances en integriteit; - voor Ymere is de Governancecode Woningcorporaties leidend. Daarnaast is naar relevante onderdelen uit overige codes gekeken (zie verder); - de corporate-governanceprincipes komen tot uitdrukking in documenten als: - de statuten van Ymere; - het reglement Raad van Commissarissen Ymere; - het reglement commissies Raad van Commissarissen Ymere; - de profielschets Raad van Commissarissen Ymere; - de profielen van de leden van de Raad van Bestuur Ymere; - het reglement Raad van Bestuur Ymere; - het investeringsstatuut Ymere; - het verbindingenstatuut Ymere; - het treasurystatuut Ymere; - het onafhankelijkheidsprotocol externe accountant; - de integriteitscode Ymere; - de beschrijving gewenste integriteitscultuur Ymere; - de klokkenluidersregeling Ymere; - de integriteitsverklaring Raad van Commissarissen; - de Raad van Bestuur legt wijzigingen in de governancestructuur vooraf ter goedkeuring voor aan de Raad van Commissarissen. Een uitgebreide beschrijving van de hoofdlijnen van de governancestructuur staat op Ontwikkelingen corporate governance in 2012 Beloningscodes De Raad van Commissarissen besprak de betekenis voor Ymere van de Beloningscode bestuurders woningcorporaties, de Code voor de honorering van toezichthouders bij woningcorporaties en de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Voor meer informatie wordt verwezen naar het verslag van de Raad van Commissarissen (hoofdstuk 3). Plaatsing governancedocumenten op website Overeenkomstig de Governancecode Woningcorporaties staan de governancestructuur, de integriteitscode, de klokkenluidersregeling, het reglement van de Raad van Commissarissen en zijn commissies, de profielschets van de Raad van Commissarissen, het rooster van aftreden, het overzicht van nevenfuncties en een beknopte inzage in het remuneratierapport op de website vermeld. Ymere beschikt ook over een verbindingen- en investeringsstatuut. Betrekken van belanghouders bij vastgoedsturing en beleidscyclus In 2012 heeft Ymere haar belanghouders zoals gemeenten en collega-woningcorporaties op verschillende manieren intensiever betrokken bij de vastgoedsturing en beleidscyclus. Ymere hecht hier veel waarde aan, omdat de lokale verankering, en daarmee de legitimiteit, geborgd wordt. Dit is onder meer gebeurd bij de cockpitsturing, waarbij Ymere 'aan de voorkant' kijkt welke investeringen we in welk gebied willen doen. In 2012 is een aantal tactische cockpitsessies georganiseerd. Hierbij zijn ambtenaren en politici van (deel)gemeenten uitgenodigd. In Haarlem betrokkken we hierbij ook nog andere lokale corporaties en in Almere lokale huurdersorganisaties. Daarnaast wordt geprobeerd op lokaal niveau allianties aan te Ymere jaarverslag

16 gaan. Ook bij het opstellen van het Jaarplan 2013, waarin onze voorgenomen activiteiten voor 2013 zijn aangegeven, hebben we belanghouders betrokken. De Nederlandse Corporate Governance Code en de Governancecode Woningcorporaties Ymere voldoet in het algemeen aan de aanbevelingen van de Nederlandse Corporate Governance Code en de Governancecode Woningcorporaties. 1 Beide codes zijn gebaseerd op het principe pas toe of leg uit. Het is mogelijk om af te wijken van de meeste aanbevelingen in de code, maar dat dient wel te worden gemotiveerd (zie bijlage). Integriteit Ymere vindt integer handelen van haar medewerkers en de bedrijven waarmee we samenwerken vanzelfsprekend van groot belang. De kern van het integriteitsbeleid van Ymere is dat integer handelen enerzijds duidelijke regels vergt, anderzijds een bedrijfscultuur vereist waarin het handelen op basis van deze regels vanzelfsprekend is. Het bestuur vindt het ook van groot belang dat medewerkers zelf verantwoordelijkheid durven te nemen voor hun activiteiten. Dit vanuit de ervaring dat de werkelijkheid complexer en afwisselender is dan vooraf in regels is te vangen. Om werkelijk integer handelen te bevorderen, gaat het dus om het vinden van de juiste balans tussen regels en eigen verantwoordelijkheid. De regels met betrekking tot integriteit zijn onder meer vastgelegd in: - de integriteitscode Ymere. Deze code geeft regels met betrekking tot integer handelen waaraan het bestuur en de medewerkers zich moeten houden. We verwachten dat onze leveranciers en klanten ons niet in een positie brengen waarin we in de verleiding worden gebracht om niet integer te handelen. Om deze reden is de integriteitscode ook terug te vinden op In 2012 werden geen sancties opgelegd vanwege het niet volgen van de code; - de beschrijving gewenste integriteitscultuur Ymere. Deze cultuur is gebaseerd op principes als eigen verantwoordelijkheid, transparant handelen, het goede voorbeeld geven en elkaar aanspreken op gedrag; - de klokkenluidersregeling Ymere. Deze regeling biedt medewerkers de mogelijkheid om zonder gevaar voor hun rechtspositie melding te doen van vermeende misstanden en andere onregelmatigheden van algemene, operationele of financiële aard. Onze website geeft aan hoe belangstellenden in het bezit van deze regeling kunnen komen. Het meldpunt ontving in 2012 geen meldingen; - het reglement Raad van Bestuur. Dit reglement bevat regels voor bestuurders over onverenigbaarheden in hun werkzaamheden. Het schrijft ook voor hoe ze moeten handelen bij mogelijke gevallen van belangenverstrengeling; - de integriteitsverklaring Raad van Commissarissen. Zie hiervoor het verslag van de Raad van Commissarissen, hoofdstuk 3; - het onderschrijven van de Aedes-code; - het onderschrijven van de NEPROM-gedragscode; - de AO/IC (administratieve organisatie/interne controle) geeft regels over de bevoegdheid van medewerkers van Ymere tot het aangaan van verplichtingen en de controle daarop. 1 De Nederlandse Corporate Governance Code is een belangrijke basis voor de Governancecode Woningcorporaties. 14 Ymere jaarverslag 2012

17 De Raad van Bestuur is van oordeel dat elke bestuurder zijn functie in 2012 onafhankelijk en integer heeft uitgeoefend. Dit komt onder meer tot uitdrukking in het feit dat alle bestuurders voldoen aan de onafhankelijkheidscriteria zoals omschreven in de Governancecode Woningcorporaties. In 2012 deden zich bij de besluitvorming door de Raad van Bestuur geen onverenigbaarheden voor. Er zijn geen transacties geweest waarbij sprake was van een tegenstrijdig belang. Integriteit in 2012 In 2012 hebben diverse zogenoemde dilemmatrainingen plaatsgevonden voor delen van het management en medewerkers. De trainingen zijn gericht op bewustwording en het bespreekbaar maken van mogelijke situaties waarbij integriteit een rol speelt. Besloten is om extra aandacht aan het integriteitsbeleid te besteden en dit in 2013 in een programma te vatten. 2.4 Toezicht Het toezicht op het bestuur van Ymere bestaat uit intern en extern toezicht en horizontale verantwoording/responsiviteit. - Intern toezicht door de Raad van Commissarissen. Zie hiervoor hoofdstuk 3. - Extern toezicht: corporaties vallen onder toezicht van de minister van Wonen en Rijksdienst, onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De financiële toezichthouder is het Centraal Fonds Volkshuisvesting. In oktober 2012 heeft het CFV in zijn continuïteitsoordeel Ymere de A1-status toegekend. Dit betekent dat de voorgenomen activiteiten in financieel opzicht gewaarborgd zijn. In november 2012 heeft het CFV geoordeeld dat Ymere voldoende solvabel is. Met het solvabiliteitsoordeel wordt vastgesteld of de corporatie op basis van voortzetting van het beheer op balansdatum haar verplichtingen kan nakomen. Het CFV is van oordeel dat Ymere financieel gezond is, maar dat er voor de toekomst wel diverse aandachtspunten zijn. Die betreffen het teruglopen van het volkshuisvestelijk vermogen in 2011, de aard en omvang van de leningportefeuille, de omvang van de groepsmaatschappijen en de kwaliteit van de aangeleverde informatie. Deze constateringen leiden bij het Fonds tot zorg inzake de financiële continuïteit van Ymere. Ondanks het positieve solvabiliteitsoordeel heeft de minister in de oordeelsbrief van eind november besloten Ymere onder verscherpt toezicht te plaatsen. Ymere heeft inmiddels een plan van aanpak gepresenteerd, teneinde de zorg bij het CFV weg te nemen. In de oordeelsbrief wijst de minister ons verder nog op regels rond de taxatie van te verkopen woningen en vraagt hij onder andere om nadere informatie over sponsoractiviteiten, grondposities en een aantal verbindingen. Ymere heeft daar inmiddels naar tevredenheid van de minister op geantwoord. - Dialoog met de omgeving. Ook collega-corporaties, gemeenten, huurdersorganisaties of andere belanghouders kunnen ons aanspreken op ons functioneren. Om duidelijk aan te geven waarop we aanspreekbaar zijn, heeft Ymere de Aedes-code (voor woningcorporaties) en de NEPROM-gedragscode (voor projectontwikkelaars) onderschreven. Ymere heeft in 2012 in overeenstemming met beide codes gehandeld. De Aedes-code en de NEPROM-gedragscode staan op Ymere jaarverslag

18 16 Ymere jaarverslag

19 3. Verslag van de Raad van Commissarissen 3.1 Terugblik op 2012 De Raad van Commissarissen kijkt met zorg, maar ook met waardering terug op De zorg betreft de ontwikkelingen in de context van het bedrijf Ymere. Er leeft in politiek Den Haag een negatief sentiment met betrekking tot woningcorporaties in zijn algemeenheid, waar Ymere de consequenties van voelt. Ook is de volkshuisvestelijke opgave per regio verschillend. Ymere ervaart dat het steeds moeilijker wordt om haar, ook door de Raad van Commissarissen gewenste, brede volkshuisvestelijke opgave en aanpak te blijven continueren. De woningmarkt stagneert en naar verwachting neemt de lastendruk als gevolg van de verhuurdersheffing en de saneringssteun fors toe. Eind november 2012 is Ymere onder verscherpt toezicht geplaatst. Het riep in onze omgeving onbedoeld het beeld op dat er sprake was van een tweede Vestia-affaire. Dit staat haaks op onze reputatie van innovatieve én solide corporatie. De Raad van Commissarissen (in aanvulling op de Raad van Bestuur) en het CFV hebben het initiatief genomen de dialoog aan te gaan. Begin 2013 heeft een delegatie van de Raad van Commissarissen hiertoe een gesprek gehad met de directie van het CFV. De Raad van Commissarissen streeft naar beëindiging van het verscherpte toezicht. De volkshuisvestelijke resultaten, zichtbaar in dit jaarverslag, zijn positief en Ymere is met haar strategie duidelijk op koers. De cijfers over de bedrijfsvoering stemmen tot tevredenheid, de sturing is onder controle, het risicomanagement is transparant en er is voldoende buffer voor het managen van de risico s en het opvangen van tegenvallers. De Raad van Commissarissen is van mening dat Ymere financieel gezond is. De Raad van Commissarissen heeft waardering voor de wijze waarop de Raad van Bestuur en de medewerkers Ymere door de zware omstandigheden loodsen. Dat ook de processen nog dichter op de klant worden vormgegeven met instandhouding van de lokale verankering, biedt extra kracht en vertrouwen voor de toekomst. De Raad van Commissarissen heeft net als de andere jaren veel aandacht besteed aan good governance. Een kapitaalintensief en complex bedrijf als Ymere moet voldoen aan de hoogste standaard in dezen. De Raad is te allen tijde bereid inzicht te geven in de inrichting, aanpak en keuzes die hij als toezichthouder en adviserend orgaan maakt. 3.2 Algemeen De Raad van Commissarissen vindt een gezonde financiële positie van groot belang. Tegelijkertijd wil de Raad van Commissarissen dat Ymere maximaal blijft investeren in de volkshuisvesting door nieuwbouw en ingrijpende verbetering van bestaande woningen, en in de leefbaarheid en de wijkaanpak. Ook hecht de Raad van Commissarissen er waarde aan dat woningen voor het merendeel aan bewoners met de lagere inkomens worden toegewezen. De betaalbaarheid is een belangrijk issue. Het bestuur heeft in 2012 op de mogelijke gevolgen van het regeerakkoord geanticipeerd en dit ook met de Raad van Commissarissen besproken. Nu de verhuurdersheffing sinds begin 2013 een feit is, wordt Ymere gedwongen de volkshuisvestelijke ambities aan te passen. Dit zal in de loop van 2013 verder worden uitgewerkt. Ymere jaarverslag

20 Verantwoordelijkheden Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen van Ymere houdt toezicht op het functioneren van de Raad van Bestuur van Ymere en de algemene gang van zaken binnen Ymere. De Raad adviseert daarnaast de Raad van Bestuur gevraagd en ongevraagd, is verantwoordelijk voor de benoeming (en eventuele schorsing of ontslag) van bestuurders, en stelt de beoordeling en arbeidsvoorwaarden van de bestuurders vast. De Raad van Commissarissen geeft de accountant opdracht voor de controle van de jaarstukken en keurt de opdrachtverlening goed voor de visitatie die Ymere elke vier jaar laat uitvoeren. De Raad van Commissarissen handelt op basis van de bevoegdheden die in de statuten zijn omschreven. Een actuele versie van deze statuten staat op De werkwijze van de Raad is beschreven in een reglement van de Raad van Commissarissen. Leden Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen bestaat ultimo 2012 uit acht personen. Per 1 januari 2013 zijn de heren W.T. Brethouwer en A.W. Kouwets geen lid meer van de Raad van Commissarissen. Zij waren, vanwege het aflopen van hun zittingstermijnen, niet herkiesbaar. Wij zijn hen veel dank verschuldigd voor hun bijdrage aan de Raad van Commissarissen en de professionalisering van Ymere. Op 1 oktober 2012 is mevrouw E.F. van Galen (lid op voordracht van de Ondernemingsraad) toegetreden tot de Raad van Commissarissen. Op 1 januari 2013 is de heer V.H. Gruis (lid op voordacht van de Samenwerkende Huurdersorganisaties Ymere) toegetreden tot de Raad van Commissarissen. De Raad van Commissarissen bestond eind 2012 uit de volgende leden: Naam Geboortejaar Functie in RvC Benoemd op voordracht van De heer W.T. Brethouwer 1957 Vicevoorzitter RvC, lid agenda- en remuneratiecommissie, voorzitter governancecommissie. Voorgedragen door Ondernemingsraad Benoemd tot 31 december 2012 (niet herbenoembaar) Mevrouw drs. M.H. Carrilho 1960 Lid Governancecommissie, Lid Commissie Volkshuisvesting Voorgedragen door Huurdersorganisatie Benoemd tot en met 31 december 2014 (herbenoembaar) Relevante (neven)functie(s) Functie: - Directeur-grootaandeelhouder MarketResponse International Group, Leusden (onderzoeks- en adviesbureau gespecialiseerd in belevingsonderzoek) Nevenfunctie(s): - Lid bestuur Nudge - Lid Raad van Commissarissen Unirobe/Meeùs groep B.V. (holding van intermediaire bedrijven voor verzekeringen) - Penningmeester Stichting Beheer Gelden Vrouwen Hogerop, Balans in de Top Functie: - Zelfstandig adviseur Nevenfunctie(s): - Lid Raad van Toezicht Fonds Podiumkunsten, Den Haag - Lid bestuur Holland Festival, Amsterdam - Penningmeester bestuur Theater ZO!, Amsterdam - Penningmeester bestuur stichting Julius Leeft, Amsterdam (stichting gericht op het onder de aandacht brengen van maatschappelijke issues bij breed publiek) - Voorzitter Stichting Week van de Amateurkunst 18 Ymere jaarverslag 2012

21 Mevrouw mr. E.F. van Galen 1961 Lid Governancecommissie Voorgedragen door Ondernemingsraad Benoemd tot en met 31 december 2016 (herbenoembaar) Functie: - Partner bij TheRockGroup BV Nevenfunctie(s): - Bestuurslid Nederlandse Emissie autoriteit - Commissaris Oasen - Voorzitter Raad van Commissarissen GITP - Lid Green Deal Board - Bestuurslid De Balie, Amsterdam - Lid Raad van Advies Share Business - Bestuurslid Stichting Rijnkade 1630 Mevrouw drs. M.W. Gout-van Sinderen 1954 Lid Auditcommissie, lid commissie Gebiedsen Projectontwikkeling Benoemd tot en met 31 december 2013 (herbenoembaar) Functie: - President-directeur ProRail, Utrecht Nevenfunctie(s): - Lid Raad van Toezicht Haagse Hogeschool, Den Haag (onderwijs) - Lid Raad van Advies ROC Midden Nederland - Voorzitter bestuur Intercoach (onderdeel ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), Den Haag (coaching van leidinggevenden en adviseurs bij overheid) De heer mr. A.W. Kouwets 1954 Voorzitter Commissie Volkshuisvesting Voorgedragen door Huurdersorganisatie Benoemd tot en met 31 december 2012 (niet herbenoembaar) De heer ir. Th. Sijmons 1940 Voorzitter commissie Gebieds- en Projectontwikkeling Functie: - Partner Vorstman Advocaten, Naarden Nevenfunctie(s): - Voorzitter Raad van Commissarissen Braspenning B.V. (industrieel bedrijf op het gebied van stralen en coaten van schepen en staalobjecten) - Voorzitter van het scheidsgerecht voor de Grafische Industrie Functie: - Directeur-eigenaar Amstate B.V., Rosmalen (bedrijfsorganisatorisch adviesbureau) Benoembaar tot en met 31 december 2013 of aftredend zoveel eerder als redelijkerwijs mogelijk (niet herbenoembaar) De heer drs. F.J. Smit 1947 Voorzitter Auditcommissie Benoemd tot en met 31 december 2014 of aftredend zoveel eerder als redelijkerwijs mogelijk (niet herbenoembaar) Nevenfunctie(s): - Lid Raad van Toezicht Hartekampgroep (zorginstelling voor mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking) De heer mr. G.H.N.L. van Woerkom 1955 Voorzitter RvC, voorzitter agenda- en remuneratiecommissie Benoemd tot en met 31 december 2015 (herbenoembaar) Functie: - Hoofddirecteur ANWB, Den Haag Nevenfunctie(s): - Diverse internationale functies gerelateerd aan de ANWB - Voorzitter Raad van Toezicht Hotelschool, Den Haag - Vicevoorzitter Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, Leidschendam - Lid Algemeen Bestuur VNO-NCW, Den Haag (ondernemingsorganisatie) - Lid Dagelijks Bestuur Algemene Werkgevers Vereniging, Den Haag - Lid Bestuur Fonds Slachtofferhulp, Den Haag - Penningmeester Stichting Nederland Schoon, Den Haag - Waarnemend voorzitter Formule E-team, Den Haag (bevordering van het elektrisch rijden in Nederland) - Voorzitter Maatschappelijke dialoog Rijk-Regiobesluiten Amsterdam-Almere-Markermeer - Raad van Advies Stichting Innovatie Recreatie & Ruimte, Den Haag Een actueel overzicht van de samenstelling, de commissies en de relevante (neven)functies van de Raad van Commissarissen is te vinden op De Raad van Commissarissen is op de hoogte van de gevolgen van de Wet Bestuur en Toezicht, die vanaf 1 januari 2013 geldt. Bij (her)benoemingen wordt deze wet toegepast. Ymere jaarverslag

22 Alle commissarissen hebben de Nederlandse nationaliteit. De gemiddelde leeftijd eind 2012 was 59. De Raad van Commissarissen is van oordeel dat de Raad van Commissarissen voldoende divers is samengesteld wat betreft deskundigheid en competenties. De samenstelling en deskundigheid van de Raad sluiten aan bij de beschrijving daarvan in de profielschets van de Raad van Commissarissen. 3.3 Activiteiten van de Raad van Commissarissen in 2012 In 2012 kwam de Raad van Commissarissen vijf keer bijeen voor een formele vergadering. Naast deze vergaderingen waren er besprekingen in verschillende commissies en tijdens diverse bijeenkomsten. In het voorjaar vond de strategiedag plaats en in december de themabijeenkomst. De Raad van Commissarissen heeft in 2012 drie excursies/werkbezoeken afgelegd. Ze stonden alle in het teken van integrale gebiedsontwikkeling en leefbaarheid en werden als waardevol en inspirerend ervaren. In april ging de Raad op werkbezoek naar Birmingham en Manchester met als onderwerp wijkorganisatie/trust/financiering. De excursies in 2012 gingen naar de Tugelaweg in Amsterdam-Oost en naar Almere. De Raad van Bestuur was aanwezig bij de bijeenkomsten van de Raad van Commissarissen. Nieuw dit jaar was de invoering van een intern beraad van de Raad van Commissarissen direct voorafgaand aan de vergadering. Bij de zelfevaluatie van de Raad van Commissarissen was de Raad van Bestuur niet aanwezig. De resultaten van deze vergadering zijn gedeeld met de voorzitter van de Raad van Bestuur. Investeringsbeslissingen De Raad van Commissarissen heeft in 2011 een Investeringsstatuut vastgesteld. Investeringsbeslissingen die een bepaald bedrag te boven gaan, dienen ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de Raad van Commissarissen. In 2012 ging het om de volgende investeringen: - Tugelawegblokken eerste fase (Amsterdam); - renovatie Het Breed (Amsterdam); - Van Voorthuijsenlocatie (Leiden); - gebiedsontwikkelplan Bloemendalerpolder (Weesp); - gebiedsontwikkelplan Tudorpark (Hoofddorp). Besluitvorming in 2012 In 2012 heeft de Raad van Commissarissen 49 besluiten genomen. Het betreft hier 18 goedkeuringsbesluiten, 6 vaststellingsbesluiten en 25 besluiten ter kennisname. Eén besluit werd goedgekeurd na herformulering. Eén besluit is via een spoedprocedure buiten de vergadering genomen en vervolgens tijdens een volgende vergadering bekrachtigd. Alle besluiten worden geregistreerd en zijn inzichtelijk voor de accountant. Majeure gespreksonderwerpen Gevolgen problemen Vestia voor Ymere Begin 2012 werd bekend dat woningcorporatie Vestia in grote financiële problemen verkeerde, doordat de derivatenportefeuille een fors negatieve marktwaarde had. In vervolg op de ontwikkelingen bij Vestia heeft de Raad van Commissarissen zich opnieuw laten informeren over de derivatenportefeuille van Ymere. 20 Ymere jaarverslag 2012

23 De problemen bij Vestia waren voor het CFV aanleiding om de derivatenportefeuille van andere corporaties te onderzoeken. Ymere heeft deze zogenoemde stresstesten telkens goed doorstaan. Om tot een oplossing te komen voor de financiële problemen van Vestia is er een deal gesloten met de banken, is er bij Vestia zelf een saneringsplan en vindt sanering plaats via het CFV. Ymere is vanaf het begin betrokken bij het zoeken naar alternatieve oplossingen voor de heffing van het CFV. Dit heeft tot nu toe niet tot resultaat geleid. Het gevolg is dat het CFV bij de corporaties een saneringsheffing in rekening brengt. De gevolgen hiervan zijn verwerkt in de financiële meerjarenprognose, die in januari 2013 door de Raad van Commissarissen is goedgekeurd. Verscherpt toezicht De minister heeft eind november 2012 besloten Ymere onder verscherpt toezicht te plaatsen. Hoewel Ymere financieel gezond is, heeft het CFV diverse aandachtspunten voor de toekomst. Die betreffen het teruglopen van het volkshuisvestelijk vermogen in 2011, de aard en omvang van de leningportefeuille, de omvang van de groepsmaatschappijen en de kwaliteit van de aangeleverde informatie. Deze constateringen leidden bij het CFV tot zorg over de financiële continuïteit van Ymere. De Raad van Commissarissen betreurt het verscherpte toezicht. Met het bestuur is uitvoerig gesproken over de aandachtspunten van het CFV en over de vraag hoe Ymere en het CFV nader tot elkaar kunnen komen. Ook heeft een delegatie van de Raad van Commissarissen begin 2013 een gesprek gehad over het verscherpte toezicht met de directie van het CFV. Met het bestuur streeft de Raad van Commissarissen ernaar dat het verscherpte toezicht zo snel mogelijk beëindigd wordt. Integriteit Het onderwerp integriteit is enkele keren ter sprake geweest. De Raad van Commissarissen is ermee bekend dat het integriteitsbeleid binnen Ymere de volle aandacht heeft. De Raad van Commissarissen is geïnformeerd over een vermeende onregelmatigheid bij een van de vestigingen. Hoewel uit onderzoek niet bleek dat er sprake was van fraude, zijn de arbeidsovereenkomsten met de betrokken medewerkers toch beëindigd. Vastgoedtransactie Portaal In 2012 heeft Ymere woningen en ontwikkelposities in Alphen aan den Rijn en Oegstgeest verkocht aan woningcorporatie Portaal. Portaal bood Ymere een pakket woningen in Leiden aan. Eind november 2012 is hierover overeenstemming bereikt. Deze vastgoedtransactie past in de portefeuillestrategie van Ymere, die gericht is op uitbreiding van de huidige positie in Leiden. Daarnaast was de transactie bedrijfseconomisch interessant. Aangezien Ymere vanaf eind november onder verscherpt toezicht is geplaatst, heeft de Raad van Commissarissen de vastgoedtransactie goedgekeurd onder de voorwaarde dat deze transactie onder het verscherpte toezicht niet bezwaarlijk is. Dit bleek niet het geval. Fusievoornemen De Woningbouw (Weesp) Nadat de Raad van Commissarissen in april 2012 over de uitnodiging van De Woningbouw is geïnformeerd, is tijdens de strategiedag in mei uitvoerig stilgestaan bij de meerwaarde van deze fusie voor Ymere. Hierbij is onder meer gesproken over het werkgebied, de opgave in Weesp in relatie tot de opgave van Ymere en de schaalgrootte. De Raad heeft toen ingestemd met het verder onderzoeken van de fusie. Ymere jaarverslag

24 De beoogde fusie was ook gespreksonderwerp tijdens het overleg van een delegatie van de Raad van Commissarissen met de Ondernemingsraad en het bestuur van de Samenwerkende Huurdersorganisaties Ymere. Beide organen vragen aandacht voor het effect op de investeringsopgave van Ymere. Het bestuur en de Raad van Commissarissen hebben dit toegelicht en hebben geprobeerd de zorg weg te nemen. De Raad van Commissarissen heeft een actieve bijdrage geleverd aan het fusieverzoek van de Woningbouw te Weesp door zitting te nemen in een klankbordgroep. Deze klankbordgroep bestaat uit een delegatie van beide Raden van Commissarissen en van de Ledenraad van De Woningbouw. De klankbordgroep kwam in het verslagjaar periodiek bijeen. Tijdens deze bijeenkomsten zijn onderzoeksrapportages en documenten besproken. In het algemeen kan worden gesteld dat de Raad van Commissarissen zich, al dan niet via de klankbordgroep, heeft beziggehouden met advisering aan het bestuur bij het nemen van strategische beslissingen rondom de fusie. In december heeft de Raad van Commissarissen het voornemen tot fusie goedgekeurd. Ook zijn toen de ontwerpstatuten van de toekomstige organisatie vastgesteld, waarbij rekening is gehouden met de aangepaste Governancecode Woningcorporaties. Nadat de Ledenraad van De Woningbouw had ingestemd met omzetting van de vereniging in een stichting, zijn de Samenwerkende Huurdersorganisaties Ymere, de Ondernemingsraad en de verschillende gemeenten gevraagd om advies. Al geruime tijd is de landelijke politiek kritisch met betrekking tot de schaal van corporaties. Ymere heeft met haar vestigingsmodel en sterke lokale verankering dicht bij huurders en stakeholders een antwoord op deze kritische benadering. Bij positieve adviezen wordt het fusieverzoek ter goedkeuring voorgelegd aan de minister van Wonen en Rijksdienst. 3.4 Raad van Commissarissen in toezichthoudende rol Toezicht op strategie De Raad van Commissarissen houdt toezicht op de inhoud van de strategie van de organisatie en de mate waarin deze strategie wordt gerealiseerd. De Raad van Commissarissen besprak in mei 2012 de strategie van Ymere. De Raad ontvangt jaarlijks het bedrijfsplan van Ymere. Dit bedrijfsplan bevat een concrete uitwerking van de geldende strategie voor het komende jaar. Toezicht op beheersing financiële risico s De Raad van Commissarissen heeft een auditcommissie. Deze bestaat uit twee personen, maar zal, wegens almaar toenemende werkzaamheden, in 2013 worden uitgebreid naar drie personen. De auditcommissie rapporteert haar bevindingen aan de Raad van Commissarissen en adviseert het bestuur onder meer over haar bevindingen op het gebied van financiën, de interne beheersing, het risicoprofiel, de treasury en de werkzaamheden en aanbevelingen van de accountant. De auditcommissie heeft met het bestuur en de accountant de jaarrekening 2012 besproken. Ook zijn in aanwezigheid van de accountant de uitkomsten van de interim-controle besproken. Voorts zijn de uitkomsten van het due-diligencerapport inzake de beoogde fusie tussen De Woningbouw en Ymere aan de orde geweest. Hetzelfde geldt voor de interne auditrapporten. Ten slotte zijn het treasurystatuut, het treasurybeleidsplan en het treasuryjaarplan aan de orde geweest. 22 Ymere jaarverslag 2012

25 De Raad van Commissarissen is het orgaan dat (financiële) besluiten goedkeurt of vaststelt. Het financieel meerjarenplan (FMP) van Ymere heeft betrekking op de ontwikkeling van de financiële positie van de organisatie in de komende tien jaar. De Raad van Commissarissen keurt jaarlijks het FMP goed. Hierbij neemt de Raad ook kennis van het risicomanagement. De begroting die de Raad van Commissarissen jaarlijks ter goedkeuring ontvangt, bevat de operationele en financiële doelstellingen van Ymere voor het komende jaar. Sinds de stelselwijziging waarbij Ymere op marktwaarde waardeert, is ook het solvabiliteitspercentage aangepast. De Raad van Commissarissen heeft hiervoor een norm (> 50%) vastgesteld waarop wordt gestuurd. In december 2012 heeft de Raad van Commissarissen de begroting 2013 en het FMP goedgekeurd. Vervolgens kwam vanuit het CFV en WSW de opdracht om de in het regeerakkoord opgenomen verhuurdersheffing en de saneringssteun CFV in de meerjarenprognose mee te nemen. Dit leidde ertoe dat de Raad begin 2013 een nieuwe meerjarenprognose kreeg voorgelegd. Deze prognose is goedgekeurd en is de basis van de op 1 februari 2013 ingestuurde dpi (de prospectieve informatie). De financiële pijlers van de financiële sturing van Ymere staan aangegeven in hoofdstuk 10 van dit jaarverslag. Via tertiaalrapportages ontvangt de Raad van Commissarissen gedurende het jaar informatie over de financiële positie van Ymere. De auditcommissie wordt maandelijks geïnformeerd over de ontwikkeling van de belangrijkste (financiële) cijfers. De besluiten die de Raad van Commissarissen neemt over investeringen voor concrete projecten, baseert de Raad mede op informatie over het beslag van het project op het risicoprofiel van het bedrijfsonderdeel Gebieds- en Projectontwikkeling. Treasury Het oude treasurybeleidsplan had betrekking op de periode Door recente ontwikkelingen in wet- en regelgeving is besloten om naast een nieuw beleidsplan ook een herziene versie van het treasurystatuut op te stellen. De Raad van Commissarissen heeft het herziene treasurystatuut en het nieuwe treasurybeleidsplan vastgesteld. Interpretatie bedrijfsrisico s Raad van Commissarissen Tegelijkertijd met het meerjarenplan bespreekt de Raad van Commissarissen het financiële risicoprofiel van Ymere. Dit profiel benoemt en kwantificeert risico s die Ymere loopt op het gebied van vastgoed, maatschappij, klant, organisatie en financiën. De Raad van Commissarissen is na beoordeling van de informatie die van het bestuur is ontvangen en het overleg met de accountant van oordeel dat Ymere in voldoende mate rekening houdt met en stuurt op de diverse risico s. Herbenoeming accountant Sinds 1994 is PwC de accountant van Ymere en van een aantal rechtsvoorgangers. Vanaf de controle van de jaarstukken 2008 heeft PwC de tekenende accountant gewisseld, om op deze manier een onafhankelijke positie te bevorderen. Daarnaast wordt de onafhankelijke positie van de accountant ten opzichte van Ymere gewaarborgd door het bestaande onafhankelijkheidsprotocol. Dit bevat onder meer afspraken over de randvoorwaarden waaronder (de organisatie van) de accountant diensten kan verlenen aan Ymere. Ymere jaarverslag

26 In 2012 is de relatie met de accountant geëvalueerd. De Raad van Commissarissen en Ymere zijn tevreden over de huidige accountant. Deze heeft de afgelopen jaren goede diensten verleend en levert nog steeds een bijdrage aan de verdere professionalisering van de organisatie op financieel gebied. Gezien de ingewikkelde administratieve scheiding van de activiteiten vanaf naar verwachting 1 januari 2014, lijkt het bovendien niet raadzaam om nu van accountant te wisselen. Na deze evaluatie is besloten de accountant te herbenoemen voor drie jaar. Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties De Raad van Commissarissen ontvangt jaarlijks informatie over het investeringsprogramma van Ymere. Hierin wordt aangegeven welke initiatieven Ymere de komende tien jaar wil ontplooien op het gebied van onder andere nieuwbouw, renovatie, sloop, aankoop, samenvoegen en verkoop van onder meer woningen, teneinde de gewenste opbouw van de vastgoedportefeuille te bereiken. Het meerjareninvesteringsprogramma vormt de basis voor het FMP. De Raad van Commissarissen ontvangt rapportages en informeert zich daarnaast periodiek over specifieke onderwerpen en bespreekt via de commissie Volkshuisvesting, de auditcommissie en de commissie Gebieds- en Projectontwikkeling thema s op het gebied van de volkshuisvesting en de gebieds- en projectontwikkeling. Herziene Woningwet De inwerkingtreding van de Herziene Woningwet was voorzien voor 1 januari De minister van Wonen en Rijksdiensten wil echter enkele gevolgen van het regeerakkoord hierin verwerken. Daardoor is de inwerkingtreding uitgesteld. De Raad van Commissarissen volgt de ontwikkelingen op dit terrein. Toezicht op verbindingen In het belang van risicospreiding en de overzichtelijkheid van de organisatie vindt een deel van de activiteiten van Ymere niet plaats in de stichting Ymere, maar in andere rechtspersonen of samenwerkingsverbanden. Ymere is direct of indirect 100% aandeelhouder van deze entiteiten of bij samenwerking met andere organisaties voor een beperkter deel. Ymere heeft een verbindingenstatuut dat regels stelt ten aanzien van het aangaan van en handelen in verbindingen. Op de website staat aangegeven hoe Ymere omgaat met verbindingen. 3.5 Raad van Commissarissen in werkgeversrol De Raad van Commissarissen vervult de werkgeversrol voor de bestuurders van Ymere. Deze werkgeversrol krijgt onder meer gestalte door het sluiten van arbeidsovereenkomsten. Hierin zijn onder meer afspraken gemaakt over salariëring, variabele beloning, pensioenvoorziening, nevenactiviteiten en declaratiemogelijkheden. De Raad van Commissarissen heeft de bestuurders benoemd voor onbepaalde tijd. De Raad kiest hiervoor vanwege het belang van continuïteit in de besturing van de organisatie. De opzegtermijn van elke bestuurder is minimaal vier maanden. De Raad van Commissarissen heeft in 2012 geen bestuurders berispt, geschorst of ontslagen. In 2012 heeft de Raad van Commissarissen ingestemd met een betaalde nevenfunctie van de heer Bosveld. Er is geen tegenstrijdig belang. 24 Ymere jaarverslag 2012

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES November 2006 1 GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES PRINCIPES I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur 1 en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jaarverslag. Jaarrekening. Bijlagen

Inhoudsopgave. Jaarverslag. Jaarrekening. Bijlagen 2 Ymere jaarverslag 2013 Inhoudsopgave Jaarverslag 1. Voorwoord 5 2. Bericht van de Raad van Bestuur 9 3. Verslag van de Raad van Commissarissen 19 4. Strategie, ontwikkelingen en beleid 35 5. Bezit 43

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Bestuursreglement. Woningstichting Heteren

Bestuursreglement. Woningstichting Heteren Bestuursreglement Woningstichting Heteren Status: Definitief, 11 februari 2014 Bestuursreglement Woningstichting Heteren 1 Doel en reikwijdte 1. Dit reglement is vastgesteld door het bestuur op 4 februari

Nadere informatie

Werken met commissies

Werken met commissies Werken met commissies Inleiding De Raad van Commissarissen van Maasvallei streeft in het kader van good governance naar transparantie en het zo goed mogelijk invullen van haar rol als toezichthouder op

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar verbonden

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016

VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016 VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016 Woningcorporaties staan voor het huisvesten van mensen met een bescheiden inkomen en voor kwetsbare groepen. Woningcorporaties

Nadere informatie

Bestuursreglement Stichting Welzijn Buren

Bestuursreglement Stichting Welzijn Buren I. Keuze en naleving van de governancecode I.1 Het Bestuur van de Stichting Welzijn Buren is verantwoordelijk voor goed bestuur, goed toezicht en een goede verantwoording daarover. In het verlengde daarvan

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Finale versie d.d. september Profiel Raad van Commissarissen Rentree

Finale versie d.d. september Profiel Raad van Commissarissen Rentree Profiel Raad van Commissarissen Rentree Rentree verhuurt circa 3800 woningen en zakelijke ruimtes in Deventer; in de oude binnenstad, in bestaande wijken en in nieuwbouwwijken. Rentree bouwt aan de toekomst

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN. Algemeen Status en inhoud van het reglement

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN. Algemeen Status en inhoud van het reglement Algemeen Status en inhoud van het reglement Artikel 1 1. In dit reglement staan nadere regels voor de raad van commissarissen en voor zijn leden. 2. Als dit in dit reglement bepalingen ontbreken die de

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds Diabetes Fonds Amersfoort, 1 september 2006 Stichting Diabetes Fonds Preambule In dit reglement wordt de positie van de Raad van Toezicht van de Stichting Diabetes Fonds (hierna te noemen: stichting) omschreven

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN Reglement Raad van Toezicht Stichting Hogeschool Leiden ALGEMEEN Artikel 1. Algemene bepalingen 1. Dit reglement is het Huishoudelijk Reglement van de Raad van Toezicht, bedoeld in artikel 15 van de Statuten

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN ALGEMEEN De Raad van Commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar verbonden

Nadere informatie

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel.

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel. Bijlage Code Cultural Goverance: Principes en uitwerkingen Nummer Principe De organen van de culturele instelling zijn verantwoordelijk voor de keuze van het besturingsmodel en de naleving van deze code.

Nadere informatie

Governance in Inleiding. Het bestuur

Governance in Inleiding. Het bestuur Governance in 2014 Inleiding In dit hoofdstuk is beschreven hoe Parteon inhoud geeft aan de principes van de per 1 juli 2007 in werking getreden en per 1 juli 2011 gewijzigde Governancecode (GC). De GC

Nadere informatie

Reglement, werkwijze en taakverdeling RVC

Reglement, werkwijze en taakverdeling RVC Reglement, werkwijze en taakverdeling RVC Artikel 1. Begripsbepalingen De RvC De vennootschap De Statuten De RvC van Commissarissen zoals bedoeld in artikel 16 e.v. van de statuten van Twente Milieu N.V

Nadere informatie

Bestuursreglement. Stichting VELISON WONEN

Bestuursreglement. Stichting VELISON WONEN Bestuursreglement Stichting VELISON WONEN Status: Definitief Versie: 28 februari 2014 Versie: Aangepast 1 september 2014 Bestuursreglement stichting Velison Wonen, versie 1 september 2014 1 Doel en reikwijdte

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN ZORG GROEP BEEK B.V.

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN ZORG GROEP BEEK B.V. REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN ZORG GROEP BEEK B.V. Artikel 1. Definities - Governancecode: de Zorgbrede Governancecode 2010 of een daarvoor in de plaats tredende regeling; - Raad van Bestuur: de

Nadere informatie

Governancestructuur Wooncompagnie

Governancestructuur Wooncompagnie Governancestructuur Wooncompagnie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Principes en uitwerking Wooncompagnie 3 1 1 Inleiding Wooncompagnie onderschrijft het belang van een deugdelijk ondernemingsbestuur, waaronder

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING THEATER DAKOTA Cultural Governance in Theater Dakota Vastgesteld door het bestuur van de Stichting Cultuuranker Escamp op: 26 november 2012 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Verdeling taken en bevoegdheden Raad van Commissarissen Bestuur Wonen Limburg

Verdeling taken en bevoegdheden Raad van Commissarissen Bestuur Wonen Limburg Bijlage B TBV-matrix Raad van Commissarissen Bestuur Wonen Limburg Toelichting TBV-matrix T = toezicht (dit gebeurt achteraf) = goedkeuren (dit gebeurt vooraf) B = besluit A = adviesbevoegdheid Verdeling

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Uitgangspunten 1. Deze profielschets wordt gehanteerd: bij de werving en selectie van nieuwe leden van de Raad van Commissarissen; bij de discussie over de

Nadere informatie

Samenvatting herziene Woningwet

Samenvatting herziene Woningwet Samenvatting herziene Woningwet 1. Algemeen De Tweede Kamer stemde op 5 juli unaniem in met de herziening van de Woningwet. In het najaar van 2012 wordt het wetsvoorstel door de Eerste Kamer besproken.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera 1 Uitgangspunten Het toezicht richt zich vooral op het bewaken van de maatschappelijke doelstellingen van de rechtspersoon. Continuïteit bij

Nadere informatie

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Instruerend Bestuur (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1.

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VAN DE RAAD De RvC van Pré Wonen hecht grote waarde aan het werken conform de principes van good governance, waarbij de Governance code een

Nadere informatie

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL 1. Uitgangspunten Deze profielschets is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d. 17 mei 2013

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d.

Nadere informatie

1 9 DEC. 2012. Wat houdt het verscherpt toezicht precies in? Verkeert Ymere in financiële problemen? Postbus 250

1 9 DEC. 2012. Wat houdt het verscherpt toezicht precies in? Verkeert Ymere in financiële problemen? Postbus 250 gemeente De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Maatschappelijke en Economische

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Bestuursreglement Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement is opgesteld

Nadere informatie

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR Inleiding In deze handleiding wordt toegelicht hoe aan de hand van de Governancecode woningcorporaties reglementen voor bestuur en

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap]

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] BESTUURSREGLEMENT Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] 1 Inleiding 1.1 Dit bestuursreglement is een reglement in de zin van art. [...] van de statuten van [naam betreffende stichting/vennootschap]

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR STICHTING VESTIA Vastgesteld op 26 juni 2013 Pagina 1 van 8 Algemeen Status en inhoud van het reglement Artikel 1 1. Dit reglement dient ter aanvulling op de regels en voorschriften

Nadere informatie

Reglement Directie Stichting Peuterspeelzalen Hoogeveen

Reglement Directie Stichting Peuterspeelzalen Hoogeveen Reglement Directie Stichting Peuterspeelzalen Hoogeveen Vastgesteld door het Toezichthoudend Bestuur op 14 juli 2016 Gebaseerd op modelreglement MO-groep (2009) Artikel 1. Structuur 1. De directie is belast

Nadere informatie

TWEE LEDEN RAAD VAN COMMISSARISSEN (PROFIEL FINANCIËN EN PROFIEL REGIONALE BINDING)

TWEE LEDEN RAAD VAN COMMISSARISSEN (PROFIEL FINANCIËN EN PROFIEL REGIONALE BINDING) RvC 23-10-2014; pt. 9 TWEE LEDEN RAAD VAN COMMISSARISSEN (PROFIEL FINANCIËN EN PROFIEL REGIONALE BINDING) Vastgesteld d.d. 23-10-2014 DE ORGANISATIE is een ondernemende, maatschappelijk gedreven en ambitieuze

Nadere informatie

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n Directie Reglement Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Artikel 1. Structuur 1. De directie is belast met de dagelijkse leiding van de W&MD-onderneming en de door het bestuur aan de directie gedelegeerde

Nadere informatie

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6 TOEZICHT EN TOETSING 2014 Raad van Commissarissen Stadgenoot Het toezichtskader Het toezichtskader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de taken van de corporatie en omvat het geheel van spelregels

Nadere informatie

Bestuursreglement. Woonwenz

Bestuursreglement. Woonwenz Bestuursreglement Woonwenz 25 april 2014 Inhoudsopgave Artikel 1. Vaststelling en reikwijdte reglement... 1 Artikel 2. Taak en werkwijze bestuur... 1 Artikel 3. Benoeming, ontslag, schorsing en de beoordeling...

Nadere informatie

Raad van Toezicht Quickscan en checklist

Raad van Toezicht Quickscan en checklist Raad van Toezicht Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Raad van Toezicht (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1. Hoe

Nadere informatie

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement 1.1 Dit bestuursreglement (reglement) is opgesteld ingevolge artikel 11 lid 1 van de statuten

Nadere informatie

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT 1. Taken en verantwoordelijkheden 1. Ingevolge de statuten bestuurt de Raad van Bestuur de Stichting onder toezicht van de Raad van Toezicht.

Nadere informatie

BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT

BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT In de zelfevaluatie Raad van Toezicht worden de volgende onderwerpen besproken, met behulp van een vragenlijst: De mate waarin de Raad van Toezicht

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid Werk in uitvoering Vastgesteld door de Bestuurder op 17-06-2014 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 26-03-2015 INHOUD INVESTERINGSSTATUUT INLEIDING...

Nadere informatie

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides Profielschets 4 leden Raad van Commissarissen Provides ERLY the consulting company Opdrachtgever: Provides Datum: april 2015 De Raad De Raad van Commissarissen (RvC) van Provides heeft tot taak toezicht

Nadere informatie

Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011

Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011 Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit Reglement is opgesteld ingevolge artikel 14 en 15 van de

Nadere informatie

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014 Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 PROFIEL RAAD VAN COMMISSARISSEN 1. Kerntaken van de raad van commissarissen

Nadere informatie

REGLEMENT STICHTING GREENPEACE NEDERLAND

REGLEMENT STICHTING GREENPEACE NEDERLAND REGLEMENT STICHTING GREENPEACE NEDERLAND Artikel 1 Begrippen In dit reglement wordt verstaan onder: 1.1 "Stichting": Stichting Greenpeace Nederland; 1.2 "Statuten": de statuten van genoemde Stichting;

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

LID RAAD VAN COMMISSARISSEN. bedrijfseconomisch profiel

LID RAAD VAN COMMISSARISSEN. bedrijfseconomisch profiel TWENTE MILIEU NV LID RAAD VAN COMMISSARISSEN bedrijfseconomisch profiel September 2016 HCG/TK/ES DE ORGANISATIE Twente Milieu richt zich op inzameling van diverse soorten grondstof uit huishoudens, op

Nadere informatie

KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK

KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK ALGEMEEN Woningstichting Wonen Vierlingsbeek is een kleine woningcorporatie (ca. 500 vhe) met een sterke lokale binding. De stichting wordt bestuurd door een

Nadere informatie

Reglement bestuur Stichting Havensteder

Reglement bestuur Stichting Havensteder Reglement bestuur Stichting Havensteder Dit reglement is krachtens artikel 7 lid 3 van de statuten door het bestuur van Stichting Havensteder vastgesteld op 6 september 2011, na goedkeuring door de raad

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING BO-EX 91

REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING BO-EX 91 REGLEMENT RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING BO-EX 91 Vastgesteld in de vergadering van de raad van commissarissen van 18 september 2007 Preambule In dit reglement van de raad van commissarissen wordt verstaan

Nadere informatie

Reglement Raad van Bestuur Woningstichting Rochdale

Reglement Raad van Bestuur Woningstichting Rochdale Reglement Raad van Bestuur Woningstichting Rochdale Dit reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen in zijn vergadering van 23 juni 2016. 1 Artikel 1 - Status en inhoud reglement 1. Dit reglement

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen binnen het

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID 1 De raad van toezicht Artikel 1 1. De Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid, hierna te

Nadere informatie

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015 Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015 Goedgekeurd door de Raad van Toezicht d.d. 20 januari 2015 1 Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum

Nadere informatie

Aanvullend Reglement Raad van Toezicht Vastgesteld door de Raad van Toezicht d.d. (2 oktober 2012)

Aanvullend Reglement Raad van Toezicht Vastgesteld door de Raad van Toezicht d.d. (2 oktober 2012) Aanvullend Reglement Raad van Toezicht Vastgesteld door de Raad van Toezicht d.d. (2 oktober 2012) Algemeen De raad van toezicht van de Stichting Gereformeerde Scholengroep, statutair gevestigd te Groningen,

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College vastgesteld door de Raad van Toezicht d.d. 22 april 2009 ingestemd door de Medezeggenschapsraad d.d. 31 maart 2009 1 Bestuursreglement

Nadere informatie

Raad van Bestuur Reglement

Raad van Bestuur Reglement Raad van Bestuur Reglement Reglement Raad van Bestuur versie mei 2016 Pagina 1 f:\mt\bz\vrt\regl\as\sm\sw Artikel 1. Structuur 1. De raad van bestuur is belast met het besturen en draagt de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering;

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering; Code Goed Bestuur DVN vastgesteld in de Ledenraad van 6 oktober 2012 Vooraf DVN heeft een aantal kernwaarden vastgelegd rondom de houding, gedragingen en cultuur van de vereniging DVN. Deze zijn uitgewerkt

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief Geacht bestuur, L1875 Stichting Woningcorporaties Het Gooi en Omstreken t.a.v. het bestuur Postbus 329 1200 AH HILVERSUM Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief

Nadere informatie

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT HOOFDSTUK 8 VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT INLEIDING Sinds 24 oktober 2011 is het Raad van Toezichtmodel bij de Meerwaarde operationeel. De dagelijkse leiding is vanaf die datum in handen van een eenhoofdig

Nadere informatie

Klager vraagt zich af wat de status is van de besluiten die door de RvC in die periode zijn genomen.

Klager vraagt zich af wat de status is van de besluiten die door de RvC in die periode zijn genomen. Klacht 2: Ten tijde van de schorsing van de toenmalige directeur van WSN hebben de commissarissen X en Y tijdelijk (van 16 april 2014 tot 21 oktober 2014) het bestuur van WSN waargenomen. Genoemde commissarissen

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0117 Stichting Portaal t.a.v. het bestuur Postbus 375 3900 AJ VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB Inleiding De Raad van Toezicht en het bestuur van de Stichting Contractspelersfonds KNVB (hierna respectievelijk te noemen: de Raad van Toezicht,

Nadere informatie

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL Dit reglement is op 12 december 2005 door de bestuursraad van Stichting De Kempel, statutair gevestigd te Helmond, kantoorhoudende te 5709

Nadere informatie

Reglement Raad van Commissarissen Stadgenoot. Samenstelling Raad van Commissarissen

Reglement Raad van Commissarissen Stadgenoot. Samenstelling Raad van Commissarissen Reglement Raad van Commissarissen Stadgenoot Dit reglement is vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 december 2015 en is van toepassing vanaf 1 januari 2016. Algemeen Status en inhoud van het

Nadere informatie

Reglement Raad van Commissarissen Woonbron 2015

Reglement Raad van Commissarissen Woonbron 2015 1. Definities: 1.1. Governancecode: Governancecode Woningcorporaties 2011 1.2. Reglement: Dit reglement, dat is gebaseerd op de artikel 12.4 van de statuten van stichting Woonbron. 12.4 statuten 1.3. Bewonersorganisatie:

Nadere informatie

EVALUATIE GOVERNANCECODE INTERMARIS (uitgevoerd in juni 2015)

EVALUATIE GOVERNANCECODE INTERMARIS (uitgevoerd in juni 2015) EVALUATIE GOVERNANCECODE INTERMARIS (uitgevoerd in juni 2015) Toegepast: Actiepunt: Uit te leggen: Bespreekpunt RvC: Niet van toepassing: I. Leden van bestuur en RvC hanteren waarden en normen die passen

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht Stichting Scholengroep Over- en Midden-Betuwe

Reglement Raad van Toezicht Stichting Scholengroep Over- en Midden-Betuwe Reglement Raad van Toezicht Stichting Scholengroep Over- en Midden-Betuwe Dit reglement is vastgesteld door de Raad van Toezicht van de Stichting Over- en Midden-Betuwe (de Stichting ) op 24 november 2010.

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010 REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN DE SLEUTELS JUNI 2010 Pagina 1 van 10 Reglement voor de Raad van Commissarissen Dit reglement is vastgesteld door de Raad van Commissarissen van de Sleutels op

Nadere informatie

Reglement directeur/ bestuurder

Reglement directeur/ bestuurder Reglement directeur/ bestuurder Artikel 1. Structuur 1. De directeur-bestuurder is belast met het besturen en draagt de verantwoordelijkheid voor de algehele gang van zaken binnen Miks welzijn. Hij/zij

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN KWH Water B.V. Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 11 december 2014 INLEIDING Dit reglement is opgesteld ingevolge artikel 12 lid 5 en 12 van

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

Samenvatting visitatierapport

Samenvatting visitatierapport Samenvatting visitatierapport Visitatie, de voorbereiding Visitatie is, als onderdeel van de Aedescode, voor leden van branchevereniging Aedes verplicht. Naast een verantwoordingsinstrument is visitatie

Nadere informatie

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden.

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden. sdw REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR DEFINITIES Cliëntenraad: het door de stichting ingestelde orgaan dat binnen de doelstellingen van de stichting in het bijzonder de gemeenschappelijke belangen van de cliënten

Nadere informatie

Toezichtkaders Woningstichting Het Grootslag

Toezichtkaders Woningstichting Het Grootslag Toezichtkaders Woningstichting Het Grootslag Inhoud Inhoud... 1 1 Uitgangspunten besturing, toezicht en responsiviteit... 2 1.1 Generiek kader en systeem-ankers van de governance... 2 1.2 Spelers en rolverdeling...

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Reglement Auditcommissie WormerWonen Reglement Auditcommissie WormerWonen Vastgesteld in de Auditcommissie van WormerWonen Ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht op 29 oktober 2014 14 oktober 2014 1 1. INHOUD 1. Doelstelling

Nadere informatie

Directiestatuut Domijn

Directiestatuut Domijn Directiestatuut Domijn 4 mei 2012 Diskisnr.: 1972042 Inhoudsopgave 1. Directiestatuut Domijn 3 1.1. Inleiding 3 1.2. Doel van de functies 3 1.3. Plaats in de organisatie 4 1.4. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

HULPINSTRUMENT EVALUATIE GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES (1 juli 2011)

HULPINSTRUMENT EVALUATIE GOVERNANCECODE WONINGCORPORATIES (1 juli 2011) HULPINSTRUMENT EVALUATIE GVERNANCECDE WNINGCRPRATIES (1 juli 2011) Toegepast: Actiepunt: Uit te leggen: Bespreekpunt RvC: Niet van toepassing: I Naleving en handhaving van de code 1. Hoofdlijnen governance

Nadere informatie

Vastgoedsturing bij Ymere.

Vastgoedsturing bij Ymere. Ymere Vastgoedsturing bij Ymere. Pablo van der Laan strategisch adviseur Kennisochtend NVDO Kwaliteitsborging en vastgoedsturing Utrecht, 18 september 2015 Groot stedelijke corporatie in Metropool Regio

Nadere informatie

Mooiland & Governance

Mooiland & Governance Mooiland & Governance Een onafhankelijke deskundige Commissie Governancecode Woningcorporaties onder leiding van professor Jaap Winter, eerder lid van de commissie-tabaksblat, heeft begin juni 2006, in

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Artikel 1 Begripsbepalingen De stichting: de Stichting Openbaar Onderwijs Oost Groningen;

Artikel 1 Begripsbepalingen De stichting: de Stichting Openbaar Onderwijs Oost Groningen; Betreft: Bestuursstatuut SOOOG Artikel 1 Begripsbepalingen De stichting: de Stichting Openbaar Onderwijs Oost Groningen; De raden: de gemeenteraden Raad van Toezicht: het intern toezichthoudend orgaan

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht Thuiszorg Maatschappij

Reglement Raad van Toezicht Thuiszorg Maatschappij Artikel 1 Inleiding 1. Dit reglement is opgesteld ter aanvulling van de statuten van de coöperatieve vereniging ThuisZorg Maatschappij en is gebaseerd op de Governance Code Zorg en Welzijn 2010 2. Dit

Nadere informatie

Governancestructuur Patrimonium woonservice

Governancestructuur Patrimonium woonservice Governancestructuur Patrimonium woonservice Patrimonium woonservice onderschrijft de Governancecode voor woningcorporaties. Hieronder verantwoorden wij ons over de toepassing van de code. Per onderdeel

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE

REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR WONINGSTICHTING ROCHDALE 1 Dit reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 19 april 2010 en vastgesteld door de Raad van Bestuur op 26 april 2010. Algemeen Status

Nadere informatie

2. De achtergrond: het Wetsvoorstel MO; stand van zaken en algemeen

2. De achtergrond: het Wetsvoorstel MO; stand van zaken en algemeen MEMO Aan : Leden Woningbouwvereniging Amerongen Leden Adviesraad Volkshuisvesting Amerongen Leden Raad van Toezicht Woningbouwvereniging Amerongen Bestuur Woningbouwvereniging Amerongen Leden Geschillencommissie

Nadere informatie

Profielschets raad van commissarissen

Profielschets raad van commissarissen Profielschets raad van commissarissen 1. Algemeen De raad van commissarissen (rvc) heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar

Nadere informatie

Bestuursreglement Zadkine

Bestuursreglement Zadkine Bestuursreglement Zadkine Dit reglement dient tot nadere uitwerking van artikel 6 lid 5 van de statuten van de Stichting voor Educatie en Beroepsonderwijs Zadkine Algemeen Artikel 1 In dit reglement wordt

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

Notitie Pas toe of leg uit

Notitie Pas toe of leg uit Notitie Pas toe of leg uit Deze notitie is vastgesteld in de gezamenlijke vergadering Bestuur en RvT d.d.10 april 2015. Gelijk met de vaststelling van deze notitie is ook de Governancecode Het Grootslag

Nadere informatie

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Vastgesteld door bestuurder op d.d. 10-3-2015 Goedgekeurd door Raad van Commissarissen op d.d. 26-03-2015 INHOUD VERBINDINGENSTATUUT 1. INLEIDING... 2 1.1 INTERNE

Nadere informatie