De Chinese auto- industrie: een succesverhaal? IA- China //

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Chinese auto- industrie: een succesverhaal? IA- China // 01-11- 2013"

Transcriptie

1 De Chinese auto- industrie: een succesverhaal? IA- China // Inleiding China is de grootste producent en consument van auto s ter wereld. In 2012 produceerde China 15,52 mln. personenauto s 1 die voor het overgrote gedeelte in China verkocht werden. Alhoewel de groei de komende jaren waarschijnlijk zal afvlakken, blijven de vooruitzichten positief. China kent nog steeds een laag percentage autobezitters (ongeveer 5% in 2012, ofwel een tiende van het OECD- gemiddelde). De maandelijkse statistieken die de China Association of Automobile Manufacturers (CAAM) publiceert, vertonen ook in de eerste helft van dit jaar een stijging t.o.v Daarnaast exporteerden de Chinese autofabrikanten vorig jaar voor het eerst meer dan 1 mln. personenauto s en commerciële voertuigen. Dit is een grote vooruitgang vergeleken met 2001, toen nog slechts voertuigen werden geëxporteerd. Op het eerste gezicht lijken deze cijfers te duiden op een ongeëvenaard succesverhaal. Nadere bestudering van de cijfers laat echter een geheel ander beeld zien: de Chinese auto- industrie verliest over de gehele linie terrein ten opzichte van buitenlandse fabrikanten. Sinds 2010 lijken de Chinese automerken niet in staat hun aandeel uit te breiden in een groeiende markt (zie figuur 1). Hun marktaandeel daalde van 33,6% in 2010 naar 30,7% in Dat lijkt klein, maar betekent dat als Chinese fabrikanten in staat waren geweest de groei van hun marktaandeel vol te houden, zij Figuur 1: Verdeling Chinese personenautomarkt per afkomst autofabrikant (d.w.z. een in China geproduceerde BMW telt mee als Duits marktaandeel). Bron: Gasgoo Global Auto Sources in de afgelopen twee jaar 1,3 mln. meer auto s zouden hebben verkocht. De terugval staat in schril contrast met de doelstelling van de Chinese overheid (in het Automotive Readjustment and Revitalization Plan uit 2009) om het marktaandeel in 2012 te verhogen naar 40%. Het zijn vooral de Duitse en Amerikaanse spelers, Volkswagen (VW) en General Motors (GM), die ten koste van de Chinese en recentelijk ook Japanse merken, hebben kunnen profiteren. Voor VW en GM is China inmiddels uitgegroeid tot hun grootste afzetmarkt (respectievelijk 27,9% en 30,6% van het wereldwijde verkoopvolume). BMW, de grootste premium autofabrikant ter wereld, verkoopt nu 1 In dit artikel worden alleen personenauto s (hierna genoemd auto ) in beschouwing genomen. d.w.z. geen voertuigen met meer dan negen zitplaatsen, zoals bussen, vrachtwagens, of andere bedrijfsvoertuigen.

2 bijna net zoveel BMW s en Mini s in China als in de VS (17,7% t.o.v. 18,9% van het wereldwijde verkoopvolume). Ook uit de exportstatistieken blijkt dat China nog steeds vrijwel uitsluitend naar minder ontwikkelde markten exporteert. Zo bestond de top drie exportbestemmingen in 2012 uit Algerije ( ), Irak (90.000) en Rusland (89.700). Bovendien zijn de exportvolumes sinds mei dit jaar aan het krimpen. Al deze trends en cijfers bevestigen dat China nog jaren verwijderd is van grootschalige export naar ontwikkelde markten. Tenslotte kampen Chinese automerken vanwege de matige kwaliteit nog steeds met een negatief imago in binnen- en buitenland. Hoewel er een opgaande trend is, concludeerde een recente studie 2 dat Chinese fabrikanten nog zo n vijf à tien jaar nodig zullen hebben om het gat te dichten. Daarbij moet worden aangetekend dat de niet- Chinese autofabrikanten de lat voor kwaliteit ook steeds hoger zullen leggen. Wat zijn de onderliggende oorzaken van de tegenvallende prestaties? Die kunnen voor een deel gezocht worden in demand- side factoren, zoals subsidies voor consumenten. Zo is de terugval in verkoopcijfers deels het gevolg van de uitfasering van overheidssubsidies op auto s met een cilinderinhoud van minder dan 1,6 liter, een segment waarin de Chinese merken het sterkst zijn vertegenwoordigd. Dit artikel gaat echter in op factoren die inherent zijn aan de wijze waarop de Chinese auto- industrie gestructureerd is, in het bijzonder de rol van joint ventures (JV s), de gefragmenteerde markt en de beperkte innovatiecapaciteit van Chinese spelers. De invloed van deze factoren is veel groter dan vraagzijde factoren. Ook is er een sterke samenhang tussen bovengenoemde factoren: de dominante rol van JV s en de gefragmenteerde markt hebben beide een negatief effect op de innovatiecapaciteit. Deze beperkte innovatiecapaciteit leidt uiteindelijk weer tot een zwakkere product line- up en verslechterde concurrentiepositie t.o.v. internationale spelers. Overmatige afhankelijkheid van joint ventures In de auto- industrie hanteert de Chinese overheid al sinds begin jaren tachtig van de twintigste eeuw de welbekende strategie van markttoegang in ruil voor technologie. Internationale fabrikanten mogen alleen in een JV- constructie met een lokale partner op de Chinese markt opereren. Het Chinese aandeel moet minimaal 50% zijn. De eerste JV werd in 1983 gevormd en tegenwoordig heeft elke grote autofabrikant een JV in China. Puur vanuit het marktperspectief is deze strategie zeer succesvol geweest. Het heeft van China de grootste autoproducent ter wereld gemaakt en het heeft ook de internationale fabrikanten geen windeieren gelegd. Geen Chinese industry champions Ondanks het succes heeft het Chinese overheidsbeleid gefaald in twee belangrijke beleidsdoelstellingen. Ten eerste is het niet gelukt om sterke Chinese merken, zogenaamde industry champions, te creëren. Integendeel, het heeft de grote Chinese fabrikanten zodanig afhankelijk van hun JV s gemaakt dat een Chinese oud- minister zelfs de vergelijking met opium maakte. De grote drie, Shanghai Automotive Industry Corporation (SAIC), First Auto Works (FAW) en Dongfeng, genereren zo n 90% van hun winst met de verkoop van JV- voertuigen. De dominantie van de JV s is nog lang niet voorbij en men blijft investeren in uitbreiding van productiecapaciteit. Zo wil VW met haar JV- partners de productiecapaciteit in de komende vijf jaar bijna verdubbelen. Capaciteit die vrijwel geheel op de binnenlandse markt gericht is. Grootschalige export 2 Deze studie is uitgevoerd door Bernstein Research. Het volledige rapport is alleen beschikbaar gesteld voor cliënten van Bernstein, maar enkele delen zijn openbaar gemaakt op o.a. en

3 staat voor internationale fabrikanten op dit moment nog niet hoog op de agenda om gevestigde belangen in het buitenland te beschermen. Vooralsnog exporteren alleen GM en Honda een aantal van hun in China geproduceerde modellen. De Chinese overheid onderkent het probleem en probeert met beleid de situatie bij te sturen. Zo heeft de National Development and Reform Commission (NDRC) in de meest recente buitenlandse investeringscatalogus uit 2011 investeringen in de sector gedegradeerd van aangemoedigd naar toegestaan. Daarmee is na zeven jaar een einde gekomen aan de verscheidene incentives voor buitenlandse investeerders. Overigens is NDRC in mei dit jaar hier gedeeltelijk op teruggekomen en heeft de incentives hersteld voor het westen van China. Ook zijn investeringen in alternative energy vehicles nog steeds van harte welkom. Vissen achter het technologie- net De tweede doelstelling van het Chinese overheidsbeleid is de overdracht van buitenlandse kennis en technologie aan de Chinese sector. Ook hier is de strategie slechts beperkt succesvol gebleken. Een vicepresident van Lifan, een private autofabrikant uit Chongqing, zegt we have barely gotten hold of any key technologies in the past 30 years. Internationale bedrijven zijn er grotendeels in geslaagd hun kerntechnologieën af te schermen. Daar waar wel kennisoverdracht plaats vindt betreft het voornamelijk procestechnologie en - management, die de JV in staat stelt effectief in China te produceren. De Chinese partner is daarom ook vanuit technologisch opzicht zeer afhankelijk geworden. De overheid blijft proberen via richtlijnen en beleid technologie en intellectueel eigendom (IP) los te weken, echter tot dusver zonder resultaat. Zo formaliseerde NDRC met de Auto Industry Development Policy (AIDP) uit 2004 een aantal eisen t.a.v. overdracht van technologie, waaronder: Opzetten van een R&D- faciliteit met een minimum investering van RMB 500 mln. voor nieuwe investeringen in de auto- industrie; Tekenen van een technologie- overdrachtsovereenkomst als er nieuwe productiefaciliteiten worden opgezet; Verplichte ontwikkeling van een nieuwe aandrijflijn. Deze regels zijn door de jaren heen verder aangescherpt en bijgesteld. Een ander voorbeeld zijn de meest recente richtlijnen voor aankoop van overheidsvoertuigen, gepubliceerd door het Ministry of Industry and Information Technology (MIIT). Deze stipuleren dat fabrikanten gedurende twee jaar minimaal 3% van de verkoopomzet moeten investeren in R&D om in aanmerking te komen voor overheidsaankopen. Een maatregel die grotendeels symbolisch is, omdat de overheidsvloot naar schatting slechts 2% van de totale markt vertegenwoordigt. Naast heldere richtlijnen over overdracht van kennis en technologie, hanteert de Chinese overheid ook ander middelen om haar beleidsdoelstellingen te behalen. Sinds 2010 dwingt NDRC internationale fabrikanten om bij uitbreiding van productiecapaciteit een nieuw lokaal merk in samenwerking met de Chinese JV- partner te ontwikkelen. Volgens het China Automotive Technology and Research Center (CATARC), een door de overheid gefinancierd onderzoeks- en testcentrum, hoopt de overheid daarmee internationale fabrikanten te dwingen om meer technologie af te staan aan hun Chinese partner. De realiteit is echter geheel anders. Talloze internationale fabrikanten, waaronder Honda, GM en Nissan, hebben nieuwe merken gecreëerd, maar de modellen die zij met hun Chinese partners op de markt brengen zijn verre van nieuw. In plaats van het gezamenlijk ontwikkelen van een nieuwe auto

4 waarbij de Chinese partner de helft van het IP bemachtigt, steken veel fabrikanten een oud model in een nieuw jasje. Xu Liuping, voorzitter van staatsbedrijf Chang an Automobile, beschreef het als volgt: take a product [that is] 20 years- old and tweak a few parameters, it s like displaying mutton but handing over dog s meat. Bovendien stelt deze tactiek de buitenlandse fabrikanten ook nog in staat hun marktaandeel in het lage segment te vergroten zonder de reputatie en waarde van hun eigen merk te schaden. Een voorbeeld is Venucia, het nieuwe merk van de Dongfeng- Nissan JV. Het merk verkoopt een licht gewijzigde vorige generatie Nissan hatchback met forse korting t.o.v. een vergelijkbare nieuwe Nissan. Het onbedoelde gevolg is dus een verdere erosie van het marktaandeel van (onafhankelijke) Chinese merken omdat internationale fabrikanten nu ook in het lage segment actief worden. Fragmentatie en overcapaciteit De Chinese markt voor auto s is sterk gefragmenteerd. Te weinig Chinese spelers zijn in staat zich te onderscheiden en een stabiel en rendabel marktaandeel op te bouwen. In 2012 telde China volgens MIIT 171 autofabrikanten. Het merendeel is actief in het lage segment van de markt, waar hoge volumes nodig zijn om de dunne winstmarges te compenseren. De marges staan al onder druk door productieovercapaciteit. Waar verkoop en geplande capaciteit tot 2010 redelijk gelijk opgingen, zal de productiecapaciteit in 2015 de verwachte vraag met 35% overschrijden. Fragmentatie speelt ook op het niveau van individuele fabrikanten. Zo heeft Chery een line- up van tien verschillende modellen, waarvan in 2012 slechts drie een verkoopvolume van meer dan auto s bereikten (en daarmee driekwart van het totale verkoopvolume van Chery voor hun rekening namen). Een dergelijk gefragmenteerde line- up betekent in feite dat de al beperkte R&D budgetten en ontwikkelingskosten worden verspild aan modellen waar nauwelijks kopers voor zijn. De ongeschreven regel om een nieuw lokaal merk te ontwikkelen, maakt de markt er alleen maar complexer op. De centrale overheid roept al jaren om consolidatie van de sector. De State Council pleitte in het Industrial Transformation and Upgrading Plan ( ) voor een consolidatie van de industrie d.m.v. overnames en fusies: 90% geconcentreerd in de top tien in 2015 t.o.v. 82% in Daarnaast heeft MIIT aangekondigd dat vergunningen van fabrikanten die twee jaren achtereen minder dan 1000 voertuigen produceren zullen worden ingetrokken. Het probleem is dat lokale overheden de lokale merken graag in stand houden d.m.v. zachte leningen en incentives. Uiteindelijk zal de markt voor consolidatie zorgen. De China Association of Automobile Manufacturers (CAAM) voorspelt dat ongeveer de helft van de Chinese autofabrikanten de komende drie jaar niet zal overleven. Een aantal van hen zal een overnamedoel worden voor SOE s met diepe zakken. Beperkte innovatiecapaciteit De pogingen van de overheid om overdracht van technologie af te dwingen lijken sterk op symptoombestrijding. Het beleid slaagt er niet in het onderliggende probleem op te lossen, nl. de beperkte innovatiecapaciteit van de Chinese autofabrikanten. De volgende quote, afkomstig van Wang Chuanfu, oprichter van BYD, illustreert hoe sommige Chinese fabrikanten innovatie aanpakken: In the development of new products, BYD had learned 60% from public documents, 30% from finished products, and just 5% from BYD s own R&D. Volgens Hu Maoyuan, voorzitter van SAIC, is men wel degelijk bezig met het uitvoeren van onafhankelijk onderzoek en het investeren in eigen merken, maar is dit een lange termijn exercitie waarvan de resultaten pas later zichtbaar worden.

5 Patentanalyse Om een objectieve analyse te kunnen maken, kan het aantal patentaanvragen gebruikt worden als indicatie van de innovatiecapaciteit. Tabel 1 geeft de top- vijf patentaanvragers weer voor de afgelopen 6 jaar. Tabel 1: Top 5 Chinese aanvragers uitvindingspatenten in de periode NB: categorie transport, alleen autofabrikanten. Namen van Chinese SOE s zijn dik cursief. *Niet alle patentaanvragen in 2012 zijn verwerkt. Bron: IA- China Top 5 Chinese aanvragers uitvindingspatenten * 1 Chery Chery Chery Chery Chery Chery 2 BYD BYD Chang an Chang an Chang an Geely 3 Lifan Chang an BYD Geely Geely Lifan 4 Chang an Lifan Lifan Foton Lifan Chang an 5 FAW - Foton FAW - Great Wall Het valt op dat in een markt die gedomineerd wordt door staatsbedrijven (SOE s) 3, deze niet evenredig vertegenwoordigd zijn in de statistieken. De grote centraal en lokaal gesteunde SOE s nemen, samen met hun buitenlandse JV- partners, ongeveer driekwart van de markt voor hun rekening, terwijl alleen het staatsbedrijf Chang an consistent in de top- vijf voorkomt. Zoals ook in andere sectoren staan SOE s niet bekend om hun efficiëntie en innovatiekracht. De auto- industrie vormt daarop geen uitzondering. Bedrijven als SAIC, Dongfeng, FAW en BAIC zijn vooral gericht op marktaandeel en volumes en minder op winstgevendheid, kwaliteit en concurrentiekracht. Helaas zijn er geen totaalcijfers beschikbaar van patentaanvragen van in China gevestigde buitenlandse autofabrikanten. Zij zijn echter wel degelijk actief met R&D in China. GM is daarvan een goed voorbeeld. Het bedrijf heeft zijn R&D footprint in China sterk uitgebreid en beschikt over verschillende grootschalige R&D centra i.s.m. SAIC, waaronder het Pan- Asia Technical Automotive Center (PATAC) en het GM China Advanced Technical Center. Naast R&D voor specifieke technologieën als lichtgewicht materialen en batterijen, ontwikkelt GM ook auto s in China. Over het algemeen hebben internationale spelers ook een groter R&D budget dan hun onafhankelijke Chinese concurrenten. Recente cijfers ontbreken maar de cijfers voor 2010 geven een indicatie: 4-5% van de omzet voor de internationale fabrikanten tegenover 2-3% voor de private Chinese bedrijven en 0,5-2,5% voor SOE s als SAIC, Dongfeng en FAW. Chery voert de lijst van Chinese patentaanvragers aan. Dit lijkt een direct gevolg van bovengemiddelde R&D uitgaven, ongeveer 5% in Chery en vele anderen fabrikanten worden in hun R&D- inspanningen gesteund met overheidssubsidies, zowel op nationaal (NDRC) als op lokaal niveau. Omdat veel lokale overheden graag een local champion zien ontstaan, is het risico groot dat subsidies voor R&D weinig doelmatig worden besteed. Een ander cruciaal verschil dat niet op te maken is uit tabel 1, is de aard van de patenten van Chinese en internationale fabrikanten. Volgens een studie van Deloitte betreft 20% van de totale Chinese patentaanvragen uitvindingspatenten. De overige patenten zijn zogenaamde utility patents. Kerntechnologieën zijn hoofdzakelijk in handen van buitenlandse spelers. Geavanceerde verbrandingsmotoren zijn een voorbeeld van een dergelijke kerntechnologie. Het probleem van de technologische achterstand zal steeds 3 In China kunnen twee verschillende SOE s onderscheiden worden: centrale SOE s, zoals Dongfeng, FAW en Chang an, en lokale SOE s, zoals SAIC (Shanghai), BAIC (Beijing) en GAIC (Guangzhou). Tenslotte is er een grijs gebied van private fabrikanten die meestal een (lokale) overheid als aandeelhouder hebben of overheidssteun ontvangen (bijv. Chery).

6 urgenter worden naarmate de Chinese overheid strengere eisen t.a.v. emissies en brandstofverbruik stelt. Buitenlandse overnames Chinese fabrikanten gaan op verschillende manieren met hun kennisachterstand om. Behalve organische groei zoals in het geval van Chery is het bemachtigen van buitenlandse technologie d.m.v. internationale fusies en overnames een strategie die door de Chinese overheid sterk wordt aangemoedigd. Geely en BAIC zijn voorbeelden van bedrijven die zich met succes op het overnamepad hebben begeven. Geely, formeel een privaat bedrijf, gebruikt overnames ter versterking van de interne R&D. Na zich intensief bezig te hebben gehouden met ontwikkeling van eigen motoren en automatische transmissies nam Geely in 2009 Drivetrain System International (DSI) over. Na de overname van deze in faillissement verkerende Australische fabrikant van automatische transmissies, bouwde Geely haar binnenlandse voorsprong op dit gebied uit. Geely werd de eerste Chinese fabrikant met een 6- versnellingen automaat. De overname van Volvo in 2010 bracht midden- en high- end automobiele technologie en knowhow binnen handbereik. In meerdere samenwerkingsovereenkomsten tussen Geely en Volvo is de toegang tot o.a. Volvo s mid- size platform, interieur luchtkwaliteit management en veiligheidstechnologieën vastgelegd. Deze technologieën zullen door Geely gebruikt worden voor hoger gepositioneerde producten. Volvo is overigens nog steeds geen verkoophit in China. Ook wordt Volvo nog steeds beschouwd als een buitenlandse fabrikant, met alle verplichtingen van dien (nl. aangaan van een JV voor productie, opzetten van een nieuw merk). Lokaal gesteund staatsbedrijf BAIC nam in 2009 het platform en de tooling van de vorige generatie Saab 9-3 en 9-5 over, inclusief motor- en transmissietechnologie. Volgens de voorzitter van BAIC zou deze overname de ontwikkelingsduur van BAIC s eigen modellen met 4 tot 5 jaar inkorten. Inmiddels zijn de eerste modellen gebaseerd op de 9-5 en 9-3 op de markt. Ook nam BAIC in 2011 het Zweedse Weigl Transmission Plant AB en de bijbehorende IP over. Een dochteronderneming van BAIC nam in 2011 het bedrijf Nederlandse Inalfa Roof Systems over. Het laatste voorbeeld is Wanxiang, een batterijen fabrikant uit Hangzhou. Dochteronderneming Wanxiang America doet naar verluidt ongeveer twee tot drie acquisities per jaar. De bekendste acquisitie betreft de failliete Amerikaanse batterijfabrikant A123 Systems begin dit jaar. Chinese fabrikanten doen ook greenfield R&D investeringen. Zo hebben JAC en Chang an beide geïnvesteerd in R&D centra in Turijn. Landwind heeft een sinds 2011 een R&D centrum op de High Tech Automotive Campus in Eindhoven. Elektrische voertuigen In China worden hoge verwachtingen gekoesterd t.a.v. de grootschalige introductie van elektrische voertuigen (EV s). Een aantal jaar geleden rekende de overheid nog op de leapfrog die China zou gaan maken door het stadium van de conventionele verbrandingsmotor over te slaan en in één keer wereldleider in puur elektrische mobiliteit te worden. Het is nog te vroeg om een eindoordeel te vellen over de meerjarenstrategie die de overheid heeft ingezet, maar nu de hype voorbij is, kan geconstateerd worden dat de grote sprong voorlopig niet gemaakt zal worden. Het doel om new energy vehicles (hybride en puur elektrische voertuigen) in 2015 en 5 miljoen in 2020 op de weg te krijgen, zoals vastgelegd in het Energy saving and new energy auto industry development plan, is in het huidige tempo verre van realistisch. In 2012 werden slechts new energy vehicles verkocht, waarvan het merendeel niet aan consumenten (ter vergelijking: in Nederland werden er verkocht). De exportcijfers laten zich raden. De overheid blijft echter vasthouden aan de

7 ambitieuze doelstellingen. Voor R&D wordt de komende jaren 1 tot 2 miljard RMB uitgetrokken, waarbij puur elektrische aandrijving de hoogste prioriteit krijgt. Dit lijkt verstandig gezien de extra (mechanische) complexiteit van hybride aandrijflijnen waarvoor China geheel afhankelijk is van buitenlandse technologie. Ook na miljardenuitgaven aan R&D blijft de technologieachterstand zeer groot. Een inventarisatie van het Japanse ministerie van Economie, Handel en Industrie laat bijvoorbeeld zien dat China slechts 1% van de wereldwijde patenten voor lithium ion batterijen houdt. Voor Japan en de VS is dat resp. 52% en 22%. Ook voor elektrische voertuigen geldt dat toestemming voor productie- uitbreiding alleen wordt verleend als een nieuw merk met de JV- partner wordt ontwikkeld. Bovendien moeten buitenlandse fabrikanten die een elektrisch voertuig willen introduceren eerst allerlei gedetailleerde technische specificaties (over batterijtechnologie, elektronica en motor) overleggen voordat men toegang tot de markt krijgt, hetgeen de facto neerkomt op gedwongen overdracht van IP. Voorbeelden van recente JV s toegespitst op EV s zijn Daimler- BYD (Denza), BMW- Brilliance (Zinoro) en VW- FAW (Kaili). Kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven Uit bovenstaande observaties komt de afhankelijkheid van buitenlandse fabrikanten en hun technologie naar voren als een centraal thema. De Chinese markt biedt buitenlandse bedrijven die actief zijn in de automotive sector nog steeds volop kansen. In het geval van Nederland zijn dat uiteraard voornamelijk toeleveranciers. Het EU SME Centre in Peking identificeert 4 voornamelijk kansen voor toeleveranciers van componenten die zich met high- end innovatieve producten van hoge kwaliteit kunnen onderscheiden van lokale leveranciers. Ten eerste kiezen steeds meer Chinese fabrikanten voor Europese componenten en technologie om de kwaliteit van hun mid- range auto s te verbeteren. Ten tweede lokaliseren buitenlandse fabrikanten hun supply chain om in het lagere segment beter op prijs te kunnen concurreren. Volgens het EU SME Centre onderscheiden Europese leveranciers zich van Amerikaanse en Japanse concurrenten in diesel technologie en technologie die de impact op het milieu vermindert. Voorbeelden zijn: Systemen voor nabehandeling van uitlaatgassen; Systemen voor brandstofbesparing; EV en hybride technologie; Nieuwe gewicht besparende (composiet- )materialen. Overigens zijn volgens statistieken van de Chinese douane Japan, Duitsland, Korea, de VS en Frankrijk de grootste toeleveranciers. Conclusie De Chinese auto- industrie heeft de afgelopen jaren een explosieve groei doorgemaakt. Gezien de verwachting dat deze groei de komende jaren zal afvlakken, zullen Chinese en buitenlandse autofabrikanten een periode van toenemende concurrentie tegemoet gaan. Waar voorheen de meest gestelde vraag was hoe snel Chinese auto s de buitenlandse markt zouden veroveren, is nu de vraag hoeveel Chinese spelers de concurrentiestrijd op de binnenlandse markt zullen overleven. Grootschalige export naar volwassen buitenlandse markten is nog jaren verwijderd, dus zullen de winsten en volumes op de Chinese thuismarkt gerealiseerd moeten worden. De trend wijst echter op een terugval in marktaandeel voor Chinese autofabrikanten. 4 Zie de website van het EU SME Centre (www.eusmecentre.org.cn) voor het volledige rapport The automotive market in China,

8 Aan deze tegenvallende prestaties ligt een aantal structurele problemen ten grondslag. Verreweg het belangrijkste probleem is de overmatige afhankelijkheid van buitenlandse JV- partners voor kennis en technologie. Daarnaast zijn de Chinese fabrikanten ook voor hun omzet in hoge mate afhankelijk van hun buitenlandse partners. Buitenlandse autofabrikanten hebben met succes de overdracht van kerntechnologieën weten te beperken. Daarnaast dringen zij nu ook door tot het enige segment waar de Chinese spelers goed vertegenwoordigd zijn: het lage segment. Het overheidsbeleid heeft niet geleid tot het creëren van homegrown industry champions en het dichten van de technologische achterstand. De markt is nog steeds sterk gefragmenteerd en er zijn weinig innovatieve spelers. De auto- industrie vormt hiermee een interessante case study van een sector waarin de Chinese overheid niet geslaagd is d.m.v. beleid en regelgeving haar doelstellingen te bereiken: het creëren van eigen Chinese automerken die zich kunnen meten met de meest succesvolle buitenlandse merken. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de telecomindustrie waar Chinese spelers zeer succesvol zijn gebleken. Het is de vraag hoe de Chinese overheid dit doel alsnog zal proberen te bereiken. De overheid zal vermoedelijk buitenlandse fabrikanten nieuwe regels opleggen om overdracht van kennis en technologie af te dwingen. Daarnaast is het de verwachting dat de Chinese overheid sterk zal aansturen op verdere consolidatie van de sector. De overheid zal daarbij een afweging moeten maken tussen verdere ondersteuning van de dominante staatsbedrijven of de private autofabrikanten. De staatsbedrijven zijn het meest gesteund maar juist zij hebben het slechtst gepresteerd als het gaat om de ontwikkeling van eigen merken.

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Advanced Battery Tech Inc.

Advanced Battery Tech Inc. TIP 1: Advanced Battery Tech Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten ABAT US00752H1023 Industrial Electrical Equipment Advanced Batteries (ABAT) ontwikkelt, fabriceert en

Nadere informatie

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer Octrooidatabases worden met het jaar completer. Het analyseren van de hierin aanwezige informatie, ook wel landscaping

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie

CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten. Economie Economie CHINA NU Tekst: Maaike Okano-Heijmans en Frans-Paul van der Putten China als investeerder in Europa Chinese investeringen in Europa nemen snel in omvang toe. Volvo Cars is tegenwoordig eigendom

Nadere informatie

i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be

i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be i-sint eni i-sint, de nieuwe lijn smeermiddelen van eni Iedere motor heeft het juiste smeermiddel nodig voor optimale

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

50 JAAR HOOGWAARDIGE TECHNOLOGISCHE INNOVATIE. Diafragmakoppeling

50 JAAR HOOGWAARDIGE TECHNOLOGISCHE INNOVATIE. Diafragmakoppeling Diafragmakoppeling De eerste innovatie die een belangrijke rol heeft gespeeld in het succesverhaal van LuK is de diafragmakoppeling, die in 1965 is geïntroduceerd. Dr. Wilhelm en Dr. Georg Schaeffler hebben

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv. 20 augustus 2008

Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv. 20 augustus 2008 Halfjaarcijfers 2008 Koninklijke Ten Cate nv 20 augustus 2008 Agenda Profiel / Organisatie Kerncijfers tweede kwartaal / eerste halfjaar 2008 Belangrijkste ontwikkelingen 2008 Ontwikkelingen per sector

Nadere informatie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie is de redding van de Nederlandse Economie 3D printing als voorbeeld van een nieuw industrieel paradigma Managing Director Industrial Innovation 2 Hier de RTL video over 3D-printen invoegen 3 De vraag Een

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

trends en ervaringen

trends en ervaringen 5 "ntwi''elingen op de energiemar't in het 3uitenland trends en ervaringen 1 "ondiale trends van marktmacht naar staatsmacht "e sterk gestegen vraag en onvoldoende 0itbreiding van de prod04tie- 4apa4iteit

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Marktbeeld appels en peren

Marktbeeld appels en peren Afzet appels en peren door Russische boycot in de verdrukking Productie De appelproductie in de EU bedroeg in 215 ruim 12 miljard kilo. Dit was de op één na grootste EUoogst ooit. Bijna een derde van de

Nadere informatie

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen VMx studiedag mobiliteit Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen 05/09/2013, Leuven Carlo Mol Vlaamse Proeftuin Elektrische Voertuigen Agenda» Elektrische Mobiliteit : Wat? Waarom? Wie?

Nadere informatie

Dynamiek huidige Automotive

Dynamiek huidige Automotive Dynamiek huidige Automotive wat brengt het ons en waar gaat het naar toe Driving Business Aftermarket congress Putten, 4-12-2012 Rob Henneveld Inhoud 1. Wat beweegt Upstream? 2. Gevolgen & kansen Downstream:

Nadere informatie

Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet?

Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet? Wat wil Greenpeace dat Volkswagen doet? Volkswagen (VW) mag niet langer zijn lobbykracht gebruiken om belangrijke klimaatwetten tegen te houden. Het moet ook zijn retoriek omzetten in daden door standaard

Nadere informatie

Biobrandstoffen een belangrijke bijdrage op

Biobrandstoffen een belangrijke bijdrage op 16 Biobrandstoffen een belangrijke bijdrage op korte termijn Meer dan 4 miljoen GM E85 FlexFuel Voertuigen in circulatie Biofbrandstoffen kunnen CO2 uitstoot op source to wheels basis gevoelig reduceren

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China

Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China Speech Gwenn SONCK 23/11/2015 Opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven in China Mijnheer de gouverneur, vice-gouverneur, dames en heren, goede namiddag. Het is voor de Vlaams-Chinese Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 september 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 december 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Met een bijdrage van meer dan 1.000 miljard euro aan de Europese economie, zijn mid-market bedrijven de stuwende kracht achter de Europese groei

Met een bijdrage van meer dan 1.000 miljard euro aan de Europese economie, zijn mid-market bedrijven de stuwende kracht achter de Europese groei Persbericht Met een bijdrage van meer dan 1.000 miljard euro aan de Europese economie, zijn mid-market bedrijven de stuwende kracht achter de Europese groei Hoewel de Europese mid-market in 2014 slechts

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2011 Gezien de verkoop van Avis Europe, die op 3 oktober 2011 van kracht werd, heeft deze mededeling enkel betrekking op de voortgezette activiteiten. SAMENVATTING

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Respect voor klanten, partners en medewerkers

Respect voor klanten, partners en medewerkers Respect voor klanten, partners en medewerkers Service : een ander woord voor het respect dat een onderneming verschuldigd is aan haar klanten, medewerkers en partners. Voertuigbeglazing KERNCIJFERS (in

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom

Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom Deelnemersbijeenkomst Veldhovens Ondernemers Contact Donderdag 21 februari 2013 Welkom Waar hebben we het over? - Historie. - De Franse Tijd. - Het BMW Dealerschap. - De Veranderende Markt. - De Wereld

Nadere informatie

De Nederlandse concurrentiepositie in de internationale dienstenhandel

De Nederlandse concurrentiepositie in de internationale dienstenhandel De Nederlandse concurrentiepositie in de internationale handel De Nederlandse architect die gebouwen ontwerpt in Frankrijk en Portugal is net zoals de Bulgaarse datatypist die vanuit Sofia werkt voor een

Nadere informatie

Outsourcing ICT & Sales India

Outsourcing ICT & Sales India Outsourcing ICT & Sales India Introductie & Lessons learned InnoVites BV Albert Groothedde CEO InnoVites BV Agenda Introductie InnoVites Achtergrond InnoVites team Markt en Oplossingen Organisatie Outsourcing

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector Wereld Natuur Fonds Driebergseweg 10 Postbus 7 3700 AA Zeist Tel: +31 30 693 7333 Direct: Fax: +31 30 691 2064 Info@wnf.nl www.wnf.nl Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Nationaal Aftersales Congres. Jeroen van de Braak Secretaris afdeling Autovak Aftermarket & Suppliers

Nationaal Aftersales Congres. Jeroen van de Braak Secretaris afdeling Autovak Aftermarket & Suppliers Nationaal Aftersales Congres Jeroen van de Braak Secretaris afdeling Autovak Aftermarket & Suppliers Actuele marktsituatie De markt voor onderhoud en reparatie verandert in volume en samenstelling. Economische

Nadere informatie

Het kennisintensieve MKB in Taiwan

Het kennisintensieve MKB in Taiwan Het kennisintensieve MKB in Taiwan door: Erik Blomjous, Tokio, 23 juli 2004 Samenvatting Het MKB speelt in Taiwan een zeer belangrijke rol in de economische en sociale structuur van het land. Ondanks dat

Nadere informatie

De favoriete aandelen van Bart Sebrechts

De favoriete aandelen van Bart Sebrechts De favoriete aandelen van Bart Sebrechts 08/08/2016 om 09:16 door Bart Sebrechts Bart Sebrechts, hoofd beleggingen van Merit Capital, geeft in zijn aandelenselectie geven de voorkeur aan marktleiders met

Nadere informatie

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet Workshop Dun & Bradstreet NEVI INKOOPDAG 2015 BJÖRN VAN RAAK MIKE VAN KESSEL ROSANNA VAN DER WOUDE Agenda Introductie Dun & Bradstreet Welke trends & uitdagingen zien wij in de markt? Interactieve break-out

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie Bron: Agentschap NL Spanje: Toelevering automobielindustrie De Spaanse automobielfabrieken De automotive sector in Spanje is van groot belang voor de Spaanse economie. Het biedt werk aan een groot aantal

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie

Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie Nederlandse automotive toelevering Sterk in export, sterk in innovatie 44% van de totale export Omvang Nederlandse automotive toelevering 9,2 miljard 88% bestemd voor export Automotive-industrie mondiaal:

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. NIEUW VANAF ZOMER. VARTA. The power behind. And beyond.

Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. NIEUW VANAF ZOMER. VARTA. The power behind. And beyond. Ontdek het geheim achter startvermogen op maat. VARTA. The power behind. And beyond. NIEUW VANAF ZOMER 2007 VARTA OE leverancier voor: Aston Martin Audi Bentley BMW Citroën Ford Honda Jaguar Land Rover

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1 Inleiding Dit verslag is geschreven in het kader voor het project Desk & Fieldresearch. Het project is voor het eerste studiejaar van de opleiding Commerciële Economie, aan Saxion Hogeschool te Enschede.

Nadere informatie

The Future: what s in it for us!

The Future: what s in it for us! The Future: what s in it for us! Tim Rook Marketing Republic! 16 juni 2010 Persoonlijke introductie: Chief Inspiration Officer: Marketing Republic! Ruim 20 jaar ervaring in Channel Marketing & Communicatie:

Nadere informatie

Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel

Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel Bekaert ontwikkelt samen met klanten milieuvriendelijke gasbranders voor verwarmingsinstallaties. Een optimale verbranding van het gas/luchtmengsel wordt bekomen dankzij de structuur van het oppervlak,

Nadere informatie

Master Of Code voor haar opdrachtgevers

Master Of Code voor haar opdrachtgevers Master Of Code voor haar opdrachtgevers nov12 Een trend: mobiel in zakelijk verkeer Een trend: mobiel in zakelijk verkeer(2) 1,6 miljoen x online boekjes bekeken waarvan 600.000 keer via mobiele apparaten

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Barometer van de Belgische Automobielsector

Barometer van de Belgische Automobielsector Persbericht 31 maart 2010 Barometer van de Belgische Automobielsector Kernpunten van de eerste barometer Maart 2009 Februari 2010 Inschrijvingen op de West-Europese automarkt gestegen met 6,1% 2010: een

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

National Gummi AB. Thomas Helgasson - Halmstad-universiteit Zweden

National Gummi AB. Thomas Helgasson - Halmstad-universiteit Zweden National Gummi AB Thomas Helgasson - Halmstad-universiteit Zweden National Gummi heeft problemen. Voor het bedrijf zijn deze nieuw, maar het middenen kleinbedrijf krijgt er tegenwoordig vaak mee te maken,

Nadere informatie

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2013-I

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2013-I Wereld Opgave 1 Ontwikkelingen in de mondiale autoproductie Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik bron 1. 1p 1 Met welk begrip wordt de mondiale verandering

Nadere informatie

NEW MOBILITY CONCEPT

NEW MOBILITY CONCEPT NEW MOBILITY CONCEPT Inhoud 1. Fabrikant & Merk 2. Produkt 3. Technische Ontwikkeling 4. Mobiliteitssegment 5. Communicatie 6. Voorbeeld Stuttgart Fabrikant & Merk Doelstelling van de Duitse fabrikant

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Een wijs man overbrugt een kloof door het pad uit te stippelen dat hem brengt van waar hij is naar waar hij naartoe wil. John Pierpont Morgan.

Een wijs man overbrugt een kloof door het pad uit te stippelen dat hem brengt van waar hij is naar waar hij naartoe wil. John Pierpont Morgan. Groei Voordat u vraagt: Hoe kan ik mijn bedrijf laten groeien? is het verstandig om eerst antwoord te krijgen op deze elementaire vragen: waarom moet ik groeien?, kan ik groeien? en wat is groei? Een wijs

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

Special: Toekomstige EV modellen

Special: Toekomstige EV modellen Special: Toekomstige EV modellen De afgelopen jaren is het aantal elektrische voertuigen in Nederland flink gestegen. Ook het aanbod vanuit de voertuigfabrikanten groeit: steeds meer merken bieden een

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Makers van biodiesel en bioethanol

Makers van biodiesel en bioethanol De Standaard Makers van biodiesel en bioethanol verzuipen donderdag 12 maart 2009 Auteur: BRUSSEL - Verscheidene biodiesel- en bioethanolbedrijven dreigen over de kop te gaan. Hun installaties draaien

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

CHINESE INVESTERINGEN VERSTERKEN HET NEDERLANDSE INNOVATIESYSTEEM

CHINESE INVESTERINGEN VERSTERKEN HET NEDERLANDSE INNOVATIESYSTEEM CHINESE INVESTERINGEN VERSTERKEN HET NEDERLANDSE INNOVATIESYSTEEM Ona Akemu Mark Greeven Tom Hoorn Marcel Kleijn December 2012 DE CHINEZEN KOMEN De opkomst van China als economische grootmacht is al lang

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Introductie. Beschrijving van je onderneming

Introductie. Beschrijving van je onderneming Checklist voor Businessplan Er zijn een aantal zaken waar je op moet letten bij het opstellen van een ondernemingsplan. Hieronder volgt een checklist waar je kunt zien of je alles wat van belang is voor

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

PARTNER PROGRAM GENEREER MEER BUSINESS MET DE UNIEKE PRINTOPLOSSINGEN VAN RISO IT S UNIQUE AND IT S FOR YOU

PARTNER PROGRAM GENEREER MEER BUSINESS MET DE UNIEKE PRINTOPLOSSINGEN VAN RISO IT S UNIQUE AND IT S FOR YOU GENEREER MEER BUSINESS MET DE UNIEKE PRINTOPLOSSINGEN VAN RISO IT S UNIQUE AND IT S FOR YOU Boost RISO: wie zijn wij? Al meer dan 50 jaar specialist in het printen op hoge snelheid RISO KAGAKU Corporation,

Nadere informatie

Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij

Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij Wisseling van de macht: Perspectief van de Leasemaatschappij Breukelen, 28 oktober 2009 June 17, 2008May 22, 2008 Page 1 Facts & Figures LeasePlan Wereldwijd Opgericht in 1963 1.4 miljoen voertuigen wereldwijd

Nadere informatie

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË ECONOMISCH JAARRAPPORT 27 Federplast.be Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen VZW Association des Producteurs d Articles en Matières Plastiques

Nadere informatie

WEGVERKEER STATUSDOCUMENT ELEKTRISCH VERVOER 2015 > 2020

WEGVERKEER STATUSDOCUMENT ELEKTRISCH VERVOER 2015 > 2020 STATUSDOCUMENT 2 3 STATUSDOCUMENT Van 607 elektrische personenvoertuigen in 2010 naar 7.410 stuks in 2012 en 46.111 stuks in 2014. Van 400 (semi)publieke laadpunten in 2010 naar 3.674 stuks in 2012 en

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

Ga niet in op América Móvil s partieel bod op KPN

Ga niet in op América Móvil s partieel bod op KPN Ga niet in op América Móvil s partieel bod op KPN 1 juni 2012 Deze presentatie is een verkorte versie met de hoofdpunten van de Engelstalige presentatie Take no action regarding América Móvil s partial

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 december 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Persinfo. 5 februari 2013. HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie

Persinfo. 5 februari 2013. HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie Persinfo HANNOVER MESSE 2013 (8 t/m 12 april): 5 februari 2013 Elf vakbeurzen vertegenwoordigen de wereld van de industrie Hannover. In 2013 vindt de HANNOVER MESSE plaats met als thema Integrated Industry

Nadere informatie

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor.

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. www.absgroup.com The ABS EffeX range complies fully with Een geheel nieuwe benadering

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag

Nadere informatie

TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER

TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER Wij geloven in techniek en technici, economische vooruitgang en maatschappelijke welvaart. Dat wij een positief beeld van de techniek en de technici hebben, is gezien

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt Na een teleurstellend vierde kwartaal in het vorige jaar, start

Nadere informatie

Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie

Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie Mei 2014 www.ecn.nl Nederlands industrieel energiegebruik Feedstock M 3792 Elektrisch M 1736 Een economische waarde van ca. 6 miljard euro per jaar Jaarlijks

Nadere informatie

INVESTEREN IN. Strategische Metalen

INVESTEREN IN. Strategische Metalen INVESTEREN IN Strategische Metalen Neodium Neodium BVBA werkt nauw samen met een van de grootste leveranciers van strategische metalen in Europa. In tijden van crisis, inflatie, politieke instabiliteit

Nadere informatie