Publieke marktleider

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publieke marktleider"

Transcriptie

1 Honderd jaar BNG Bank 2006-heden Publieke marktleider BNG Bank bestaat dit jaar honderd jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum schreven de Utrechtse historici Jozef Vos en Gerarda Westerhuis het boek Kredietwaardigheid verzilverd. In B&G kunt u dit jaar meelezen met de opmerkelijke geschiedenis van een opmerkelijke bank. In deel 5: In een periode van privatisering, deregulering, internationalisering en schaalvergroting kiest de bank er uitdrukkelijk voor om zich te blijven richten op de publieke klanten en om zelfstandig te blijven opereren onder de paraplu van de staat. Door Robert Bakker BNG Bank Met ingang van 1 januari 1989 stond BNG Bank ingeschreven als kredietinstelling in het register van de Wet toezicht krediet wezen. De dienstverlening van de bank bleef statutair beperkt tot overheden en instellingen in de semipublieke sfeer. Dankzij de nieuw verworven status kon de bank echter wel beschikken over dezelfde geld- en kapitaalinstrumenten als haar concurrenten, de algemene banken. De ongekend dynamische omgeving waarin de bank nu opereerde, vroeg om permanente bezinning over het strategische beleid. De val van de Berlijnse muur, in het westen gevierd als een triomf van de vrije markt economie, versterkte de algemene tendens naar deregulering, liberalisering en globalisering. Onder invloed daarvan ontstond in het Nederlandse bankwezen een nieuwe concentratiebeweging, De val van de Berlijnse Muur in 1989, een keerpunt in de internationale verhoudingen 16 bedoeld om de internationale concurrentie het hoofd te bieden. De concurrentie voor BNG Bank kwam voorlopig alleen nog uit het binnenland, maar hoe zou dit in de (Europese) toekomst zijn? Moest BNG Bank zich daarom ook aansluiten bij een andere financiële instelling? En hoe moest de bank omgaan met de vervaging van de grenzen van het publieke domein? Europese integratie zet door In het kader van een gemeenschappelijke interne markt gold vanaf juli 1990 voor acht van de twaalf Europese lidstaten volledig vrij onderling kapitaalverkeer. In 1991 werd in het Verdrag van Maastricht overeenstemming bereikt over een strenge nationale begrotingsdiscipline. In 1997 werd dit in Amsterdam concreter ingevuld met voor elke lidstaat een maximaal begrotingstekort van drie procent van het bbp en een maximale overheidsschuld van 60 procent van het bbp. Onder die voorwaarden zouden de eurolanden per 1 januari 1999 hun wisselkoersen fixeren en werd in januari 2002 de euro als gemeenschappelijke munt in twaalf landen. Onder leiding van de premiers Lubbers en Kok en gesteund door een krachtige economische groei, kon Nederland relatief eenvoudig aan de eisen voldoen. In 2000

2 De aanleg van de Oude Maastunnel, een onderdeel van de HSL-zuid, is mede gefinancierd door BNG Bank daalde de overheidsschuld tot onder de norm van 60 procent en was er zelfs sprake van een begrotingsoverschot, terwijl landen als Italië en Griekenland bij lange na niet voldeden aan de Europese eisen. De maatschappelijke ontevredenheid nam in Nederland echter toe. De Nederlandse overheidsfinanciën verslechterden als gevolg van economische tegenwind. Zowel de Europese begrotingsdiscipline als de economische tegenwind hadden een dempend effect op de overheidsinvesteringen. Een belangrijk knelpunt vormde de verouderde infrastructuur waardoor de bereikbaarheid van de Randstad een steeds groter probleem werd en Nederland steeds minder aantrekkelijk werd als vestigingsplaats voor buitenlandse bedrijven. Er werden plannen gepresenteerd voor de bouw van vijf tunnels, voor de aanleg van een hogesnelheidslijn van Amsterdam naar het zuiden en van de Betuwelijn voor het goederentransport van Rotterdam naar Duitsland. Voor de financiering daarvan werden belastingen verhoogd en werd ook gerekend op publiek-private samenwerking (pps). De belangstelling van private investeerders viel echter tegen. Decentrale overheden werden betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties in het kader van de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (Vinex). De gemeenten kregen hiervoor rijksbijdragen, maar moesten ook putten uit eigen middelen en kregen minder bijdragen uit het gemeentefonds. Mede onder invloed hiervan werden de geplande projecten vertraagd. In reactie hierop werd in de nieuwe Nota Ruimte meer overgelaten aan provincies en gemeenten zélf. Ook het bestuurlijke speelveld veranderde. Na een vergeefse poging om stadsprovincies te vormen, lukte het achtereenvolgende kabinetten wél om het aantal gemeenten te verkleinen via een proces van schaalvergroting en herindelingen. Van de meer dan duizend Nederlandse gemeenten bij de oprichting van BNG Bank in 1914 waren er in 2013 nog 408 over. Maximale klantenbinding Bovenstaande ontwikkelingen leidden ertoe dat het strategisch beleid van de bank in het voorjaar van 1991 werd aangepast. Centraal stonden drie uitgangspunten: opbouw van een substantieel marktaandeel bij binnenlandse (en eventueel buitenlandse) marktpartijen, handhaving van het zekerheidsprofiel, met als uitgangspunt dat de bank second to the state moest zijn en maximale klantenbinding. Meer dan voorheen richtte de bank zich op de relatie met gemeenten, woningcorporaties, bouwfondsen, nutsbedrijven, zorginstellingen en onderwijsinstellingen. Gemeenten vonden dat ze vanuit het Rijk onvoldoende bijdragen kregen voor de forse investeringen die van het verlangd werden. Dat de gemeentelijke financiën gedurende de tweede helft van de jaren negentig toch een overschot vertoonden, had te maken met de economische bloei, maar vooral met de sterk dalende uitgaven voor sociale volkshuisvesting en in de nutssector. Als gevolg van verzelfstandiging en privatisering daalden niet alleen de gemeentelijke investeringen, maar Op het voormalige vliegveld Ypenburg, aangewezen als vinex-locatie, zijn tussen 2000 en 2010 bijna woningen gebouwd B&G September/oktober

3 Honderd jaar BNG Bank ontving de gemeente ook grote bedragen uit de verkoop van nutsbedrijven. De grotere financiële autonomie van de gemeenten, de meer complexe verdeling van geldstromen vanuit het gemeentefonds, de stijgende lokale belastingen en de privatisering dan wel verzelfstandiging van gemeentelijke taken vroeg om professionalisering van het financiële beheer van gemeenten. BNG Bank sprong nadrukkelijk in op deze vraag met onder meer een eigen netwerk voor elektronische datacommunicatie, BNG Data Services. In 1992 werd via dit netwerk het pakket BNG Treasury Services geïntroduceerd. Vanaf 1993 werd BNG Data Services samen met de elektronische dienstverlening van de VNG ondergebracht in GemNet. Andere diensten die de bank introduceerde in reactie op de vraag van gemeenten waren BNG Consultancy Services (inmiddels omgedoopt tot BNG Advies), het Ontwikkelings- en Participatiebedrijf Publieke Sector (later BNG Gebiedsontwikkeling) en BNG Capital Management, nu actief onder de naam BNG Vermogensbeheer. Als gevolg van de gekozen strategie onderscheidde de bank zich met haar prijs-kwaliteitverhouding altijd positief van haar concurrenten, en dat leidde tot resultaat bij de verschillende klantengroepen. Na een daling van haar marktaandeel in de vaste schuld van gemeenten, tot onder de vijftig procent in de jaren negentig, wist de bank dit aandeel te herstellen tot 54 procent in het jaar Ondanks deze stijging nam het gemeentelijk aandeel als percentage van het totaal door BNG Bank verstrekte vaste leningen flink af. Dit was het gevolg van de zeer snelle opkomst van de verzelfstandigde woningcorporaties binnen de klantenkring van de bank. Op initiatief van staatssecretaris Heerma kregen woningcorporaties in de jaren negentig meer beleidsvrijheid en een grotere financiële zelfstandigheid. Met de zogenaamde bruteringsoperatie kocht het Rijk de toekomstige subsidierechten van de corporaties af en betaalden de corporaties tegelijkertijd de eerdere opgenomen langlopende rijksleningen terug. Omdat het op macroniveau om ongeveer dezelfde bedragen ging, konden ze als het ware tegen elkaar worden weggestreept. De toegenomen verantwoordelijkheid leidde ook hier net als bij de gemeenten tot professionalisering en een meer bedrijfsmatig denken. En ook hier ging dit gepaard met schaalvergroting: het aantal woningcorporaties halveerde tot ongeveer 400 in Al spoedig werd duidelijk dat het toezicht op het functioneren van de woningcorporaties nogal wat te wensen overliet. Er ontstond politieke discussie over onder meer de wenselijkheid van steeds verdergaande fusies, de hoogte van directiesalarissen en de soms wel erg avontuurlijke projecten van sommige corporaties. Dit alles laat onverlet dat de branche voor BNG Bank van groeiende betekenis was. Met 26,8 miljard euro was de bank in 2004 de grootste financier van de sociale woningsector, zoals ook nu nog het geval is. Ook bij de nutsbedrijven was sprake van een sterke beweging naar verzelfstandiging. Dit resulteerde uiteindelijk in een daling van het marktaandeel van BNG Bank. Voor de bank was de centrale vraag of kabelen telecombedrijven, afvalverwerkers, openbaarvervoerbedrijven en water- en energiebedrijven na het proces van verzelfstandiging en liberalisering een statutaire marktpartij zouden blijven. Wanneer overheden niet langer een meerderheidsbelang in voormalige nutsbedrijven hadden of als deze bedrijven niet meer tot het publieke domein werden gerekend, vervielen ze voor de bank statutair als klant. Het sterkst speelde dit bij de energiebedrijven. Na de wettelijk afgedwongen splitsing tussen distributeurs en productie- en handelsondernemingen viel de laatste categorie niet meer binnen het statutaire werkterrein van de bank. Met het oog op kostenbeheersing en in het kader van verzelfstandiging van overheidstaken en liberalisering van de Premier Wim Kok en vice-premier Hans Dijkstal imiteren minister Zalm bij de Algemene Beschouwingen in

4 Het Sophia Kinderziekenhuis te Rotterdam, gefinancierd door BNG Bank markt werd de overheid vanaf 1987 ook terughoudender in het verstrekken van garanties voor zorginstellingen. In reactie hierop werd BNG Bank terughoudend in haar kredietverstrekking aan deze sector. Wel kwam de bank met het idee om, naar analogie van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw, ook voor de zorgsector een waarborgfonds in te richten. Veel later dan gehoopt, in november 1999, volgde de oprichting van het Waarborgfonds voor de Zorgsector. BNG Bank liet haar aanvankelijke terughoudendheid varen en werd ook voor de zorgsector een belangrijke financier. Hoewel ook onderwijsinstellingen in de loop van de jaren tachtig een grotere eigen financiële verantwoordelijkheid kregen, bleven de uitzettingen van BNG Bank in deze sector relatief beperkt. Door in te spelen op de ontwikkelingen bij haar klanten wist BNG Bank haar positie als marktleider in de kredietverlening aan de Nederlandse publieke sector te verstevigen en haar bedrijfsresultaat op peil te houden. groter. Omdat met ingang van 1991 onderhandse leningen door BNG Bank niet meer beleenbaar waren bij DNB, waardoor geldgevers hun uitzettingen aan de bank gingen limiteren, moest de bank voor haar financiering ook nadrukkelijk naar het buitenland kijken. In 1992 werden de eerste stappen gezet op weg naar buitenlandse funding en werden twee leningen in vreemde valuta geplaatst. De jaren daarna werden Medium Term Notes en (buitenlandse) obligaties belangrijker dan onderhandse leningen. Dankzij haar nieuwe status als kredietinstellingen kreeg de bank ook meer mogelijkheden voor kortlopende financiering. Een deel van de korte financieringsbehoefte kon de bank nu eenvoudig verkrijgen uit de kortlopende uitzettingen van haar eigen klanten. BNG Bank streefde naar een scherp inkoopbeleid, maar eind 1991 werd al geconstateerd dat het grotere beroep op de kapitaalmarkt leidde tot hogere tarieven. Na een intensieve voorbereiding slaagde de bank er in 1994 in om de hoogste status, triple A, te verwerven van de drie toonaangevende rating agencies Moody s, Standard & Poor s en Fitch. De triple A-rating en de nauwe verbondenheid met de staat hadden tot gevolg dat de bank kapitaal kon aantrekken tegen zeer lage tarieven. In 2005 vond de langlopende financiering van de bank bijna in zijn geheel plaats door obligatieleningen onder een Debt Issuance Programma, met gestandaardiseerde voorwaarden, dat inmiddels de omvang had van 70 miljard euro. Bij zo n grote omvang van de balans werd risicobeheer steeds belangrijker. Een groot deel van de funding van de bank vindt inmiddels in vreemde valuta plaats. BNG Bank dekt altijd zowel de valutarisico s als de renterisico s af. De bank maakt gebruik Goedkoop lenen dankzij triple A-rating De uitbreiding van de kredietverlening had tot gevolg dat de leningenportefeuille was gestegen van ruim 30 miljard euro in 1990 tot meer dan 75 miljard euro in Om dit te financieren werd het beroep op de kapitaalmarkt van de bank ook steeds P. van Besouw, bestuursvoorzitter BNG Bank ( ) bij de aandeelhoudersvergadering van BNG Bank B&G September/oktober

5 Honderd jaar BNG Bank Haagse tram in 2000, beplakt met reclame, omdat BNG Bank buiten de primaire doelgroep ook bekend wilde worden van geavanceerde systemen voor risicomanagement. Schaalvergroting geen doel op zich Door zich te blijven focussen op de publieke sector en door haar excellente kredietwaardigheid te koesteren, was BNG Bank in staat haar positie als leider in deze nichemarkt te behouden. De algemene tendens van schaalvergroting leidde bij BNG Bank niet tot neigingen in dezelfde richting. Beleidsstukken bevatten steevast de zinsnede dat de bank schaalvergroting niet als doel op zich beschouwt, om daar onmiddellijk aan toe te voegen dat ze meer zag in flexibele vormen van samenwerking op belangrijke deelterreinen. Incidenteel kwam een mogelijk samengaan met NWB Bank, voorheen bekend als de Waterschapsbank, ter sprake. Als voordeel hiervan werd genoemd dat het overheidskarakter van de combinatiebank nóg sterker zou zijn en dat een mogelijke overname van NWB Bank door een andere partij zou worden voorkomen. De schaalvoordelen bij een mogelijke fusie tussen NWB Bank en BNG Bank waren er echter slechts in beperkte mate. Een nadeel was dat beleggers bij één combinatiebank mogelijk een limiet zouden stellen aan hun uitzettingen aan deze combinatie, hetgeen ten koste zou gaan van de funding. Er was ook een belangrijk verschil in strategische visie: NWB Bank verleende uitsluitend krediet aan de solvabiliteitsvrije publieke sector, terwijl BNG Bank ook niet-gegarandeerde solvabiliteitsplichtige leningen verstrekte. Het belangrijkste bezwaar was misschien wel dat de dominantie van één combinatiebank voor de publieke sector bij andere banken verzet zou oproepen. De BNG-directie achtte de nadelen van een fusie derhalve groter dan de voordelen. In de eerste jaren van het nieuwe millennium speelde het vraagstuk van nauwere samenwerking tussen beide banken opnieuw. Toen hield de directie van NWB Bank de boot echter af, omdat een nauwere samenwerking ten koste zou gaan van de herkenbaarheid van deze bank. De staat blijft grootaandeelhouder De privatiseringsgolf leidde tot vragen over de relatie tussen BNG Bank en de staat. Bijvoorbeeld of de bank vennootschapsbelasting moest gaan betalen. Private concurrenten als Postbank en ABN Amro zagen met lede ogen dat BNG Bank, die als overheidsbedrijf was vrijgesteld van vennootschapsbelasting, de grenzen van haar statutaire marktpositie probeerde op te rekken. Als de bank dezelfde klanten heeft als commerciële banken, dan is het toch logisch dat ze ook aan hetzelfde belastingregime wordt onderworpen? De tweede vraag die de staat zich stelde was of ze nog grootaandeelhouder van de bank moest blijven. Veel andere publieke instellingen (zoals bijvoorbeeld KPN) werden geprivatiseerd, ten gunste van het schatkistsaldo. De discussie over deze twee zaken speelde gedurende een aantal jaren. In 2002 stelde de bank het rapport BNG en de publieke taak op, mede ondertekend door de directie financieringen van het ministerie van Financiën. Conclusie van dit rapport was dat de bank voldeed aan de norm van een efficiënte behartiging van het publieke belang. Om te blijven functioneren als inkoopcombinatie voor de publieke sector was een goede rating en dus de steun van de staat essentieel. Zou die steun wegvallen dan zou de publieke sector de hogere tarieven van de commerciële banken moeten opbrengen. Na diverse besprekingen en onderhandelingen werd een compromis bereikt. De raad van commissarissen van de bank concludeerde dat ze kon leven met het betalen van vennootschapsbelasting, onder voorwaarde dat de staat zijn aandeelhouderschap voortzette. Daarmee was één gevaar bezworen. Dat de afdracht van vennootschapsbelasting, per 1 januari 2005, ingrijpende consequenties zou hebben voor het dividendbeleid en de kostenbeheersing van de bank, zou later blijken. De illustraties in dit artikel zijn ontleend aan het boek. De eerste vier delen van de samenvatting kunt u lezen in de drie voorafgaande edities van B&G, die ook toegankelijk zijn via Exemplaren van het boek kunnen worden aangevraagd via 20

Een open loket, ook in slechte tijden

Een open loket, ook in slechte tijden Honderd jaar BNG Bank (slot) 2006-heden 1990-2005 1976-1989 1945-1975 1922-1945 1914-1921 Een open loket, ook in slechte tijden BNG Bank vierde in 2014 haar honderdjarig bestaan. Ter gelegenheid van dit

Nadere informatie

Een solide belegging AAA-borgstelling

Een solide belegging AAA-borgstelling Een solide belegging AAA-borgstelling Onze bijdrage aan de samenleving Het WSW stelt als onafhankelijk instituut woningcorporaties in staat optimale financiering te verkrijgen voor vastgoed in de publieke

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36912 29 december 2014 Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 18 december 2014, CZW/S&B

Nadere informatie

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding De kaders voor het beleid van de gemeente Spijkenisse ten aanzien van de treasuryfunctie liggen wettelijk vast in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : 18 febrewaris 2015 Wurklistnûmer : 09 Ûnderwerp : Verstrekken van Hybride Kapitaal aan de Nederlandse Waterschapsbank Beliedsprogramma : Algemene dekkingsmiddelen,

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie

Van kapitaalmarktinstelling naar kredietinstelling

Van kapitaalmarktinstelling naar kredietinstelling Honderd jaar BNG Bank 2006-heden 1990-2005 1976-1989 1945-1975 1922-1945 1914-1921 Van kapitaalmarktinstelling naar kredietinstelling BNG Bank bestaat dit jaar honderd jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz Toekomstperspectief Zorgmarkt Piet Eichholtz Amsterdam, 6 februari 2013 Bancair krediet blijft mogelijk, alleen met goed businessplan en sterke financiële uitgangspositie Lot Rode Kruis Ziekenhuis in handen

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening

ABN AMRO Groenbank B.V. Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening 1 september 2015 ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2015 INHOUDSOPGAVE 1 Directieverslag per 30 juni 2015 3 2 Beschrijving

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2014 3 Beschrijving van de voornaamste risico s, het risicobeheer en de bestuursorganen 4 Enkelvoudige balans per 31

Nadere informatie

Stagnatie bij bancaire bfi s, groei van activiteiten bij overige bfi s

Stagnatie bij bancaire bfi s, groei van activiteiten bij overige bfi s Stagnatie bij bancaire bfi s, groei van activiteiten bij overige bfi s Bijzondere Financiële Instellingen (bfi s) zijn entiteiten die in Nederland zijn opgericht door buitenlandse multinationale concerns

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2010

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2010 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2010 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Enkelvoudige balans per 30 juni 2010 5 Enkelvoudige winst- en

Nadere informatie

Welkom! Faculty of Economics and Business Administration

Welkom! Faculty of Economics and Business Administration Welkom! Academie voor Overheidsjuristen Academie voor Wetgeving Actualiteitenbijeenkomst Academiegebouw, Den Haag 18 november 2009 DE KREDIETCRISIS: De Gevolgen van de Crisis voor de Koers van de Overheid

Nadere informatie

Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014. Erik Terheggen

Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014. Erik Terheggen Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014 Erik Terheggen 1. WSW in cijfers 1983 Borginstituut opgericht in 1983 De WSW-borging geldt voor nieuwbouw en renovatie van sociale woningen en maatschappelijk

Nadere informatie

Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders. VBG 3 oktober 2012 Staf Depla

Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders. VBG 3 oktober 2012 Staf Depla Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders VBG 3 oktober 2012 Staf Depla Begroting helder en op orde Baas over je eigen prioriteiten Alleen dan geld voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 371 Kredietcrisis Nr. 41 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 november

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008 8 Financiële crisis r slaat gat in de beleggingen n van institutionele beleggers in 28 drs. J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 27 oktober 29 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico Agendapunt 05 Bijlage 08 TREASURYSTATUUT I Begripsbepalingen Artikel 1 In dit statuut wordt verstaan onder: Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde.

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V.

ABN AMRO Groenbank B.V. ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2014 (bevat aanpassingen op stukken gedeponeerd dd 28 augustus 2014) INHOUDSOPGAVE Directieverslag

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

4.4 Financiering. Inleiding

4.4 Financiering. Inleiding 4.4 Financiering Inleiding In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten wordt bepaald, dat gemeenten jaarlijks een paragraaf financiering opnemen in, zowel de begroting als de jaarrekening.

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen.

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. College Onderwerp: V200900783 Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. Samenvatting Vooral door de herfinanciering van bestaande leningen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh E F F E C T U E E L augustus 2011-18 Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh Hilaire van den Bergh werkt bij BCS Vermogensbeheer B.V. te Rotterdam. De inhoud van deze publicatie schrijft hij

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V.

ABN AMRO Groenbank B.V. ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 (bevat aanpassingen op stukken gedeponeerd dd 25 april 2013) INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Risicobeheer 5 Enkelvoudige balans per 31 december

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen

Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen 0n07 07 Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen Florianne Matser en Wouter Jonkers Publicatiedatum CBS-website: 14 juli 2008 Voorburg/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding Centrale Staf Bestuurlijke processturing Doorkiesnummers: Telefoon 015 2602545 Aan College van B & W Van S. Bolten Afschrift aan Memo Datum 04-11-2008 Opsteller M.R.Ram Bijlage Onderwerp Stand van zaken

Nadere informatie

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 ... No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 Bij Kabinetsmissive van 8 november 2012, no.12.002573, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

Financieringsstatuut Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer

Financieringsstatuut Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer Financieringsstatuut Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (statuut ingevolge artikel 57 van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Wet financiering decentrale overheden over de kaders voor

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

P r o v i n c i e F l e v o l a n d

P r o v i n c i e F l e v o l a n d P r o v i n c i e F l e v o l a n d S t a t e n v o o r s t e l Aan: Provinciale Staten Onderwerp: Voorstel tot wijziging treasurystatuut Statenvergadering: 3 oktober 2002 Agendapunt: 21 1. Wij stellen

Nadere informatie

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen

De solvabiliteitsratio van het Nederlandse bankwezen De onrust op de financiële markten heeft tot verscherpte aandacht geleid voor de solvabiliteit van banken, de mate waarin hun vermogen de mogelijke verliezen op (risicogewogen) activa dekt en een voldoende

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 32 622 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek ter implementatie van richtlijn nr. 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli 2009

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014 - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - De recente faillissementen in de zorg tonen aan dat de risico's voor banken zijn toegenomen. Banken hebben

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Een van de informatiebronnen voor de ecb bij het voeren van het monetaire beleid is de Bank Lending Survey, een kwalitatieve kwartaalenquête naar

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

CIRCULAIRE WET FIDO 2001. Voorwoord. Doelstelling Toelichting wet- en regelgeving

CIRCULAIRE WET FIDO 2001. Voorwoord. Doelstelling Toelichting wet- en regelgeving CIRCULAIRE WET FIDO 2001 Doelstelling Toelichting wet- en regelgeving Relatie met andere circulaires Circulaire Handreiking Treasury van 24-02-2000 Ingangsdatum 01-02-2001 Internet http://www.minbzk.nl/

Nadere informatie

Treasurystatuut. Gemeente Westvoorne

Treasurystatuut. Gemeente Westvoorne Treasurystatuut Gemeente Westvoorne Begrippenkader en doelstellingen treasurystatuut...3 Onder de Europese Economische Ruimte (EER) vallen naast de lidstaten van de Europese Unie ook Noorwegen, IJsland

Nadere informatie

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010).

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). 1. Algemeen 1.1 De gemeente Eindhoven gaat alleen over tot het

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2010

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2010 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2010 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2010 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2010 7 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2010 8 Overige gegevens

Nadere informatie

24 november 2008 ET/EM / 8182526

24 november 2008 ET/EM / 8182526 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 24 november 2008 ET/EM / 8182526 Onderwerp Nadere informatie naar aanleiding

Nadere informatie

Revolverend fonds voor energiebesparing in de bestaande bouw

Revolverend fonds voor energiebesparing in de bestaande bouw Bijlage bij brief 12/11.035/EB/Abr Revolverend fonds voor energiebesparing in de bestaande bouw INLEIDING In 2011 en 2012 heeft Holland Financial Centre een onderzoek uitgevoerd naar de versnelling van

Nadere informatie

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet Bart P.M. Joosen 30 januari 2014 Aanbodzijde van de financieringsmarkt 2 Aanbodzijde van de financieringsmarkt Banken Institutionele beleggers Beurs (public

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Versie: AB VRU 21 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 Algemeen 2 Wettelijke voorschriften 2 Opbouw statuut 2 2. Uitgangspunten en doelstellingen 3 Uitgangspunten

Nadere informatie

Hoe realiseren we samen optimale financiering?

Hoe realiseren we samen optimale financiering? Hoe realiseren we samen optimale financiering? Welke hobbels met betrekking tot financiering komen jullie tegen? Visie op financiering januari/februari 2015 2 De thema s van vandaag Waarom optimale financiering

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij Versie 2015-06 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn

Nadere informatie

Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling

Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling 7 Obligatiemarkt arkt Amsterdam ruimschoots s verdubbeld sinds eeuwwisseling ing Jos van Heiningen Publicatiedatum CBS-website: 27 maart 28 Voorburg/Heerlen, 28 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Vreemd vermogen Leningen Verplichtingen Overige schulden Passiva = Creditzijde balans Vreemd vermogen = Passiva -/- EV 2 1 Vreemd vermogen Vreemd vermogen lang Na meer dan een jaar

Nadere informatie

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in %

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in % Tweede kwartaal/eerste halfjaar 2010 26 augustus 2010 Halfjaarbericht Hoofdpunten Omzet met 10,8% gestegen naar 7,1 miljard (stijging van 4,4% tegen constante wisselkoersen) Bedrijfsresultaat met 17,6%

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo I

Eindexamen m&o havo I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Flexia bv is een handelsonderneming in meubels die enkele verkoopvestigingen verspreid

Nadere informatie

HALFJAARBERICHT 2014 BNG VERMOGENSBEHEER B.V.

HALFJAARBERICHT 2014 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. HALFJAARBERICHT 2014 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. Inhoud 1 Profiel 1 2 Directieverslag 2 2.1 Beheerd vermogen 2 2.2 Financieel resultaat 2 2.3 Financiële markten 2 2.4 Personeel en organisatie 3 2.5 Vooruitblik

Nadere informatie

Versteend (on)vermogen

Versteend (on)vermogen Versteend (on)vermogen - Economisch perspectief op woningcorporaties - IPD/aeDex Marktpresentatie, Ermelo, 12 mei 2011 Prof. dr. Barbara Baarsma Economisch perspectief Rol van de woningcorporaties bestaat

Nadere informatie

Stuknummer: AM2.06095

Stuknummer: AM2.06095 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlagefn) (070) 373 8393 1 betreft ons kenmerk datum Ontwikkelingen FLO/U201200941 22 juni 2012 woningcorporatiesector

Nadere informatie

Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering

Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering Inhoudsopgave Voorwoord 2 Samenvatting 3 Investeringen 4 Realisatie 4 Prognose 5 Invloed van verkopen op investeringen

Nadere informatie

Opbouw nationaal vermogen stokt

Opbouw nationaal vermogen stokt 7 Opbouw nationaal vermogen stokt Ontwikkeling nationaal vermogen Het vermogen van huishoudens Het vermogen van de overheid Het vermogen van ondernemingen Conclusie Literatuur De Nederlandse economie 211

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

RUD UTRECHT. Besluit van het Algemeen Bestuur van de RUD Utrecht

RUD UTRECHT. Besluit van het Algemeen Bestuur van de RUD Utrecht Besluit van het Algemeen Bestuur van de RUD Utrecht Overwegende dat: - De RUD Utrecht een gemeenschappelijke regeling is, waarbij een openbaar lichaam is ingesteld - Dat voor genoemd openbaar lichaam regels

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler)

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer ozj..r803.00 Inboeknummer oqjoog668 Classificatienummer Dossiernummer 488.aoa rq september aooq Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) Betreft Kwartaalrapportage treasury

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1811 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Rijksuitgaven net zo hoog als eind jaren tachtig

Rijksuitgaven net zo hoog als eind jaren tachtig Rijksuitgaven net zo hoog als eind jaren tachtig 109 Mark Groen Publicatiedatum CBS-website: 8 december 2010 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie 1. Inleiding Het brutoschuldbegrip is een internationale standaard. Financiële marktpartijen en kredietbeoordelaars maken internationale vergelijkingen op basis

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Tekort Rijk minder groot

Centraal Bureau voor de Statistiek Tekort Rijk minder groot Centraal Bureau voor de Statistiek Tekort Rijk minder groot Arjan Neef Den Haag, 9 november, 2012 Tekort Rijk minder groot Arjan Neef Het vorderingentekort van het Rijk bedroeg in 2011 16,9 miljard euro.

Nadere informatie

Bodemzorg Limburg. Aandeelhoudersvergadering 14 juni 2012

Bodemzorg Limburg. Aandeelhoudersvergadering 14 juni 2012 MONTESQUIEU Bodemzorg Limburg Aandeelhoudersvergadering 14 juni 2012 PROFIEL 2 MONTESQUIEU IN 3 MINUTEN» Onafhankelijk advieskantoor» Sinds 2003» Maastricht» Finance & Institutional Risk Management» Toezicht

Nadere informatie

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Versie 2012/PB/WM/002 Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Februari 2013 (eerste versie: november 2010) Inleiding In de afgelopen jaren zijn de opbrengsten

Nadere informatie

Domein en financiering

Domein en financiering Congres 19-04-2011 Domein en financiering 1. Keuzes voor de toekomst De komende periode worden besluiten genomen die cruciaal zijn voor de toekomst van corporaties. De Europese Beschikking en de daaruit

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V.

HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. Inhoud 1 Profiel 1 2 Directieverslag 2 2.1 Beheerd vermogen 2 2.2 Financieel resultaat 2 2.3 Financiële markten 2 2.4 Personeel en organisatie 2 3 Financiële

Nadere informatie

Analisten conference call

Analisten conference call Analisten conference call 31 augustus 2012 Financiële kernpunten H1 2012 Geconsolideerde omzet: stijging met 6,7% naar 110,5 miljoen (H1 2011: 103,6 miljoen) Autonome omzetgroei 6,4% Omzet in het groene

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden 9 december 2013 pagina 1 Inleiding Door de uitbraak van de kredietcrisis in 2008 en de daaropvolgende Europese schuldencrisis is het duidelijk geworden dat

Nadere informatie

Paragraaf 4.4 Financiering

Paragraaf 4.4 Financiering Paragraaf 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding In de verplichte Verordening Financieel Beheer is onder andere opgenomen dat Spijkenisse een treasurystatuut opstelt en periodiek actualiseert. In het treasurystatuut

Nadere informatie