Angsthazerij kost Nederland de kop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Angsthazerij kost Nederland de kop"

Transcriptie

1 10 Actueel Tekst: Joop Daggers, foto s: Frits de Beer Angsthazerij kost Nederland de kop De publieke zaak heeft zijn hart, het milieu wellicht nog meer. Toch wordt PvdA-er Hans Alders, nu nog commissaris van de koningin in Groningen, in oktober voorzitter van EnergieNed, de federatie van energiebedrijven. Nu komt het erop aan dat we nieuwe grote sprongen maken. Als minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (vrom) in het derde kabinet-lubbers haalde Hans Alders in de jaren negentig nogal kolderiek het nieuws met een plannetje om wasmachines gezamenlijk te gebruiken. De Telegraaf maakte er een grap van en kopte Alders wil zijn was bij de buren doen. Ze hebben zelfs mijn buren nog gebeld voor een interview. Niemand nam het serieus, maar Alders wilde vooral laten zien dat soms een andere denkwijze nodig is om iets te bereiken. In een debat op de Universiteit van Wageningen ging het over de invloed die milieubeleid zou kunnen hebben op onze ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Ik heb toen gezegd dat het denkbaar zou zijn dat we zaken multifunctioneler en efficiënter zouden gaan gebruiken. Als voorbeeld haalde hij Zwitserland aan, waar het heel gebruikelijk is bepaalde voorzieningen aan te bieden aan alle bewoners in een woongebouw. Nederland is een heel individualistisch land. We vinden het nog nét normaal om via de bibliotheek boeken met elkaar te delen. Maar misschien zijn er wel veel meer dingen die je gemeenschappelijk kunt doen. Een andere denkwijze, dat is ook wat we nú nodig hebben, antwoordt Alders op de vraag hoe hij vandaag de dag tegen het milieubeleid aankijkt. In de jaren die achter ons liggen, is gigantisch veel gebeurd. We moeten vaststellen dat over de hele linie ál het laaghangende fruit is geplukt. Nu komt het erop aan dat we nieuwe grote sprongen maken. Het lijkt te stokken, dat moeten we voorkomen. Er ligt nog een enorm besparingspotentieel, maar niets is moeilijker dan in bestaande situaties tot veranderingen te komen. Misschien is daar ook wel een heel ander instrumentarium voor nodig. De tijd is er rijp voor. Meer nog dan onder zijn bewind als vrom-minister staan energie en milieu in het middelpunt van de belangstelling. Ineens is er echt iets veranderd, zegt Alders. Het is goed voor Nederland dat het onderwerp zo prominent op de agenda staat, maar het is nog veel belangrijker dat het nu internationaal wordt opgepakt. Je hoort in de discussie nog te vaak dat het toch allemaal niks wordt. Maar hoe kun je vanuit dát scenario anderen inspireren? Tandpasta Er zijn mensen die aan Hans Alders denken als ze hun tanden poetsen. In zijn periode als minister van vrom stelde hij de hoeveelheid en samenstelling van verpakkingen ter discussie. Tandpasta gold daarbij als voorbeeld, want dat was in zijn ogen dubbel verpakt, namelijk in een tube en in karton. Ik mocht een toespraak houden op een feestje van de industrie, georganiseerd door de oude heer Heijn. Daar is die discussie begonnen. Hoeveel producten liggen er in een supermarkt? Vijf- of zesduizend? Moet ik dan als minister van al die producten verzinnen hoe het beter kan? Nee, natuurlijk. Ik moet degene zoeken die dat veel efficiënter kan dan ik en hém ervan overtuigen dat het moet. Het is kenmerkend voor de manier waarop Alders de rolverdeling tussen overheid en bedrijfsleven ziet. Als overheid zet je een stip op de horizon, ver in de toekomst. Dáár liggen de doelstellingen. Vervolgens bepaal je het tijdspad. Maar de overheid moet niet voorschrijven hóe je die doelen moet verwezenlijken. Laat dat maar over aan degenen die daar verstand van hebben. Als je het bedrijfsleven ervan kunt doordringen dat er economisch voordeel te behalen valt, en dat voor first movers grote exportkansen in het verschiet liggen, komt alles vanzelf in beweging. Momenteel ontbreekt het volgens Alders aan een duidelijke langetermijnvisie, zijn stip op de horizon. Te vaak ziet hij plannen stranden, uit angst voor negatieve gevolgen. De eerste reacties gaan hier altijd over waarom iets níet nodig is. We zoeken naar redenen waarom iets níet kan. Kijk maar naar infrastructurele projecten. Al in de tekentafelfase willen we ieder risico uitsluiten. Zo krijg je natuurlijk nooit iets van de grond. Op grond van een kostenbatenanalyse was het Noordzeekanaal er nooit gekomen. Die angsthazerij is niet goed, die kost ons de kop. Vergezichten hebben we nodig, het lef om een visie neer te leggen en daar vervolgens consequent aan te werken. We willen dáár naartoe, daar hebben we dát voor nodig en zó gaan we het doen. En dat moet je vervolgens ook langdurig volhouden. e

2 FORUM 26 JULI

3 12 FORUM 26 JULI 2007 Dat vraagt om een visionair, die de samenleving bij de hand kan nemen. Hebben we zo iemand in de Nederlandse politiek? Nee. Maar er is wel ongelooflijk veel behoefte aan. Zonder langetermijnvisie kun je geen beleid voeren. Je moet weten waar je wilt uitkomen en dan terugredeneren welke kleine stapjes daarvoor nodig zijn. En dat ziet u het huidige kabinet niet doen? Ik las een recent advies van de vrom-raad over gedurfd investeren. Hopelijk is dat een teken aan de wand. Het advies komt overeen met mijn pleidooi. Je kunt niet vandaag investeren zonder te weten waar je in de toekomst wilt staan. Zit minister Cramer op de goede weg? Het kabinet heeft op dit gebied de wind in de rug. Als er ooit een spurt kan worden gemaakt, dan is dat nu. Iedereen wil dezelfde kant op, de een nog sneller dan de ander. Ik lees in de krant dat Diederik Samsom het allemaal niet snel genoeg vindt gaan. Zuchtend: PvdA-ministers ontdekken meestal snel dat ze helemaal geen oppositie nodig hebben, want die wordt wel door de PvdA zelf geleverd. Samsoms kritiek is onterecht. Het is er in ieder geval te vroeg voor. Het belangrijkste is dat de minister nu coalities tot stand brengt. Wie tegen de zin van het bedrijfsleven iets voor elkaar wil krijgen, maakt het zichzelf onnodig moeilijk. Natuurlijk, je hoeft Energiekoepel splitst Op 1 oktober 2007 neemt Hans Alders de plaats in van Richard de Lange als voorzitter van EnergieNed, de federatie van energiebedrijven in Nederland. Met ingang van diezelfde datum verandert ook de structuur van de brancheorganisatie, die daarmee alvast invulling geeft aan de wettelijke splitsing die de lidbedrijven van minister Van der Hoeven van Economische Zaken uiterlijk in 2011 moeten afronden. Naast EnergieNed, dat zich gaat richten op overkoepelende zaken als milieu en voorzieningszekerheid, ontstaan dan twee aparte verenigingen. Voor de beheerders van de gas- en elektriciteitsnetten wordt de Vereniging van Energienetbeheerders opgericht. Commerciële bedrijven die energie produceren en leveren kunnen lid worden van de Vereniging van Energieproducenten, -handelaren en -retailbedrijven. De leden van beide verenigingen zijn ook lid van de branchebrede koepel.

4 FORUM 26 JULI het de bedrijven ook niet altijd naar de zin te maken, maar het is zoveel eenvoudiger als je samen optrekt. Dan heeft ze een mooie uitgangspositie dankzij het duurzaamheidsakkoord dat het bedrijfsleven met haar wil afsluiten. Inderdaad. Ik zei al: ze heeft de wind in de rug. Bent u de restaurateur die alle verstoorde relaties gaat herstellen? Dat klinkt me te dramatisch. De splitsingsdiscussie is inderdaad een voorbeeld dat laat zien dat het niet goed gaat. Maar op een heleboel andere gebieden zien we ook positieve ontwikkelingen. Kijk maar eens hoe de sector meewerkt aan de verduurzaming van de energiehuishouding. Gezicht Onder de ondertekenaars van het duurzaamheidsakkoord bevinden zich ook de energiebedrijven. Vanaf oktober wordt Hans Alders hun eerste vertegenwoordiger. Hij volgt dan Richard de Lange op als voorzitter van brancheorganisatie EnergieNed. Het wordt zijn eerste functie buiten het publieke domein waarmee hij zich, zoals hij zelf zegt, met elke vezel verbonden voelt. Een opvallende stap. Ja. En toch ook weer niet. Energie is zó belangrijk voor het functioneren van de samenleving, dat er altijd een wederzijdse afhankelijkheid zal zijn tussen de overheid en de energiesector. Eerder lieten de energiebedrijven weten dat splitsing funest zou zijn voor hun activiteiten op het gebied van duurzaamheid. Ik heb al veel gesprekken gevoerd en sterk de indruk gekregen dat er volop aan wordt gewerkt. De bedrijven zijn allemaal doordrongen van hun rol bij het aanboren van meer duurzame bronnen en het besparen van energie. Voor het eerst in de geschiedenis liggen er plannen om samen met de woningbouwcorporaties wat te gaan doen aan energiebesparing in bestaande bouw. Dat zijn grote ontwikkelingen. Als voorvechter van Groningse belangen kwam u in het geweer tegen de hoge energieprijzen. Grote We moeten vaststellen dat over de hele linie ál het laaghangende fruit is geplukt Energie ligt voor mij op het grensvlak tussen publiek en privaat. De laatste jaren hebben we daar weinig van gemerkt. In de discussie over de splitsing van de bedrijven trokken de energiebedrijven en de overheid fel tegen elkaar van leer. Dat is waar, maar ik durf de stelling aan dat zo n trend altijd zichtbaar is als je een sector liberaliseert of privatiseert. Het leidt aanvankelijk tot een enorme verwijdering. Aan beide kanten wordt naar een nieuwe weg gezocht. Partijen lopen allebei hun eigen kant op. Maar op een zeker moment bereik je het punt waarop weer het besef ontstaat dat er veel vervlechting is en dat je elkaar nodig hebt. De strijd is gestreden, in 2011 moet het netbeheer gescheiden zijn van de commerciële activiteiten. Vindt u dat een goede zaak? De hele discussie over de splitsing heeft de sector zelf ook verdeeld. EnergieNed heeft óók leden die voorstander zijn en is daarom altijd buiten de discussie gebleven. Het lijkt me niet goed als de nieuwe voorzitter er nu wel uitspraken over zou doen. bedrijven in uw provincie dreigden daardoor over de kop te gaan. Nu gaat u de belangen vertegenwoordigen van de bedrijven die die prijzen bepalen. Dat is inderdaad een moeilijke discussie. Het probleem ligt niet zozeer bij de energiebedrijven, maar komt voort uit de samenstelling van onze energiemix. Nederland is door de eenzijdige gerichtheid op aardgas en de prijsontwikkelingen van die brandstof een duurte-eiland geworden in Europa. Over die mix wordt nu volop gediscussieerd. We moeten minder afhankelijk worden van aardgas. Is kernenergie de oplossing? Kernenergie moet niet worden uitgesloten. Natuurlijk moeten we eerst de nodige vragen afdoende beantwoorden. Daar is eerst en vooral maatschappelijke discussie voor nodig. Vervolgens is de vraag waarop Nederland zich dient te richten. Vooralsnog richt Nederland zich op de bouw van kolencentrales. Je zou ook een heel andere keus kunnen maken. Maar de plannen die er liggen, lijken mij gunstig: capture-ready kolencentrales, dus met e

5 14 FORUM 26 JULI 2007 Curriculum Vitae 1952 Geboren in Nijmegen PvdA-gemeenteraadslid in Nijmegen Lid Provinciale Staten van Gelderland Tweede Kamerlid Minister van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Europees directeur van het milieuprogramma van de Verenigde Naties Commissaris van de koningin in Groningen 2007 Voorzitter EnergieNed afvang van de co 2 -uitstoot. Die verplichting zet een grote druk op de innovatie. Ik merk nu al dat de bedrijven zich daarin bekwamen. En dat gaat niet verloren bij splitsing? Er is geen andere weg. Pleitbezorger Door het vertrek van Alders verliest Noord-Nederland een belangrijk pleitbezorger van regionale belangen. De loftrompet die hem uitgeleide doet, staat in schril contrast met de scepsis waarmee hij in 1996 werd ontvangen. Ja, er waren mensen die zich hardop afvroegen wat zo n milieusnuiter in Groningen kwam doen, herinnert hij zich. Hij mag het tot zijn verdiensten rekenen dat de drie noordelijke provincies tegenwoordig eensgezindheid uitstralen. Vroeger vochten ze elkaar in Den Haag de tent uit. Alders: Die omslag hebben we grotendeels aan Den Haag zélf te danken. Bij de presentatie van de Miljoenennota in 1996 werden we niet eens meer genoemd. Voor het paarse kabinet hield Nederland op bij de lijn Amsterdam-Zwolle. De verontwaardiging die dat in het Noorden opleverde, dreef ons naar elkaar toe. We wisten dat we met één verhaal moesten komen en ons niet tegen elkaar moesten laten uitspelen. Een belangrijke omkering was volgens Alders dat niet alleen meer werd gesproken over wat de Randstad voor het Noorden kon betekenen, maar vooral ook wat het Noorden zelf kon doen. Noord-Nederland heeft zelf zijn huiswerk goed gedaan, zegt hij. We zijn scherper geworden in onze keuzes. Er kwamen kernzones waar bedrijven zich konden vestigen. Daarbuiten niet, want we wilden ruimte houden voor de bijzondere kwaliteiten van het leefklimaat. Er is hier nog ruimte, het wordt nog donker, het is nog écht stil. Op zo n gebied moet je zuinig zijn. Klopt de stelling dat het zelfbewustzijn van Noord- Nederland is gegroeid? We houden in het Noorden al jaren geen zieligheidsverhalen meer. Die mythe wordt door anderen in stand gehouden. Steek honderd miljoen in Rotterdam en het heet een investering, geef het uit in Groningen en we noemen het subsidie. Nee, natuurlijk zijn we geen economisch kerngebied in Europa. Maar we moeten er oog voor hebben dat Noord-Nederland een aardig partijtje meeblaast in de Nederlandse economie. Op gebieden als energie en water lopen we voorop. Vijftien procent van de Nederlandse chemie staat in Delfzijl. De kansen van Nederland liggen niet uitsluitend in de Randstad. Intussen kijkt Groningen steeds nadrukkelijker naar het oosten. Die relatie is voor ons minstens zo belangrijk als de relatie met de Randstad. De Duitsers investeren enorm in het gebied dat aan Noord- Nederland grenst. En dan heb ik het nog niet eens over de ontwikkelingen in Scandinavië. Grensoverschrijdende contacten worden steeds intensiever. Dat verloopt natuurlijk niet allemaal even soepel, het vergt ontzettend veel netwerken. De cultuurverschillen zijn groot. Grenzen verdwijnen niet door alleen maar te roepen dat ze er niet meer zijn. Dat merken we bijna dagelijks en daar werken we hard aan. Want het zou dom zijn als wij met onze rug naar de booming business in Bremen en Hamburg zouden blijven staan. Dan missen we pas echt de boot. Naast alles wat het Noorden in het afgelopen decennium mede dankzij Alders inspanningen heeft bereikt, bleef één grote lobby zweven. De Zuiderzeelijn, die Noord-Nederland Als je het bedrijfsleven kunt overtuigen, komt alles vanzelf in beweging een snelle verbinding met de Randstad moet bezorgen, lijkt verder weg dan ooit. Onbegrijpelijk, vindt Alders. De discussie over de Zuiderzeelijn voeren we niet uitsluitend in het belang van Noord-Nederland. We vragen niet om geld op grond van een Calimero-ticket. Het gaat om een algemeen Nederlands belang, om een cruciale oost-westverbinding. Als je de lijn doortrekt naar Hamburg, verandert dat ook iets in de positie van Amsterdam. Dat wordt dan een verbindende schakel in plaats van een eindstation. Maar iedere keer moeten wíj ervoor vechten. Komt die lijn er ooit? Hij komt er. Echt. y

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency 1. Het Convenant Benchmarking energie efficiency Op 6 juli 1999 sloot de Nederlandse overheid met de industrie het Convenant Benchmarking energieefficiency.

Nadere informatie

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015 Technisch-economische scenario s voor Nederland Ton van Dril 20 mei 2015 Overzicht Energieplaatje in historisch perspectief Hoeveel en hoe gebruiken we energie? Wat gebeurt er met verbruik en uitstoot

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012

Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Speech van commissaris van de koningin en voorzitter RvT Energy Valley Max van den Berg, inspiratiemiddag Enexis, Dwingeloo, 7 september 2012 Dames en heren, [Inleiding] Mensen die op inspiratie wachten

Nadere informatie

Actueel Tekst: Roel Smit, foto s: Kick Smeets/HH. Jacqueline Cramer over duurzaamheidsakkoord. Nu echt aan de slag

Actueel Tekst: Roel Smit, foto s: Kick Smeets/HH. Jacqueline Cramer over duurzaamheidsakkoord. Nu echt aan de slag 12 Actueel Tekst: Roel Smit, foto s: Kick Smeets/HH Jacqueline Cramer over duurzaamheidsakkoord Nu echt aan de slag FORUM 15 november 2007 13 Is Nederland weer een gidsland? Jacqueline Cramer, minister

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Excellenties, Dames en heren,

Excellenties, Dames en heren, Alleen de uitgesproken tekst geldt. Welkomstwoord van drs. Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koningin in de provincie Overijssel, bij de opening van de relatiebijeenkomst Lente in Overijssel,

Nadere informatie

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat.

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat. Toespraak bij het Nieuwjaarsontbijt van de Building Society, door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op 10 januari 2012 te Delden. Dames en heren, Allereerst wil ik u een gezegend,

Nadere informatie

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger!

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines en economie Burgers en bedrijven dragen jaarlijks via belas/ngen en heffingen 7,5 miljard bij aan fossiele- en 1,4 miljard

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten.

Deze perskit bevat informatie over Ecofys, de geschiedenis van het bedrijf, de kenmerken, enkele feiten en cijfers en de belangrijkste activiteiten. Ecofys Perskit Ecofys Experts in Energy Inleiding Ecofys is al meer dan 25 jaar een toonaangevend internationaal consultancybedrijf in energie en klimaatbeleid. De visie van Ecofys is "sustainable energy

Nadere informatie

Toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de opening van het Hogeschooljaar van Saxion op 2 september 2014 in Deventer

Toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de opening van het Hogeschooljaar van Saxion op 2 september 2014 in Deventer Toespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de opening van het Hogeschooljaar van Saxion op 2 september 2014 in Deventer Geacht College van Bestuur, geachte docenten en medewerkers, geachte studenten, geachte

Nadere informatie

TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR

TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR TOESPRAAK JOHAN REMKES, COMMISSARIS VAN DE KONINGIN IN NOORD-HOLLAND, TIJDENS HET SYMPOSIUM GROEN GAS IN ZICHT, OP 25 NOVEMBER 2010, TE ALKMAAR Groen Gas als kans voor Noord-Holland Dames en heren, Kansen

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

VAN ALDERSTAFEL NAAR ALDERS- LESSEN

VAN ALDERSTAFEL NAAR ALDERS- LESSEN 131 132 SNELLER & BETER MAGAZINE VAN ALDERSTAFEL NAAR ALDERS- LESSEN Hoe kun je in een complexe omgeving participatie vormgeven en partijen bij elkaar brengen? Als iemand deze vraag kan beantwoorden, is

Nadere informatie

Realisatie energieambitie Wageningen

Realisatie energieambitie Wageningen Dr.ir. Mieke Oostra - lector Innovatieve Technologie in de Bouw - Saxion & lector Ruimtelijke Transformaties - Hanzehogeschool Realisatie energieambitie Wageningen 11 juni 2015 AMBITIE wageningen OPVALLEND

Nadere informatie

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Remko Ybema Lezing Den Bosch 12 oktober 2010 www.ecn.nl Inhoud Noodzaak van duurzame energie Een duurzame energievoorziening in 2050 Doelen van het

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Energie-Nederland heeft zich gebogen over de vraag wat er nodig is om tot een succesvol transitiebeleid voor de energievoorziening te komen.

Energie-Nederland heeft zich gebogen over de vraag wat er nodig is om tot een succesvol transitiebeleid voor de energievoorziening te komen. Vereniging Energie-Nederland Lange Houtstraat 2 2511 CW Den Haag T. 070 311 43 50 ENL-2012-00754 Hans Alders Telefoon 070-3114350 E-mail info@energie-nederland.nl Datum 24 september 2012 Ons kenmerk Behandeld

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013

Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013 Spreektekst wethouder Hans Haring Werkconferentie Energiek Zoetermeer 11 juni 2013 Welkom allemaal! Om te beginnen fantastisch dat we met zo n grote groep en uit diverse geledingen hier bij elkaar zijn

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg ter gelegenheid van in ontvangst nemen boek Klein en groot zijn daar gelijk, 23 november 2009

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg ter gelegenheid van in ontvangst nemen boek Klein en groot zijn daar gelijk, 23 november 2009 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg ter gelegenheid van in ontvangst nemen boek Klein en groot zijn daar gelijk, 23 november 2009 Dames en heren, Een nieuwe stad komt pas tot leven

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Introductie Presentatie aan Bewonersorganisatie. Milieu en Kortenbos Wat kunnen we zelf doen

Introductie Presentatie aan Bewonersorganisatie. Milieu en Kortenbos Wat kunnen we zelf doen Introductie Presentatie aan Bewonersorganisatie Milieu en Kortenbos Wat kunnen we zelf doen Wie ben ik? Mijn naam is Graham Degens Ik heb >30 jaar in de olie industrie gewerkt, om olie en gas optimaal

Nadere informatie

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 Voorzitter, Vandaag voeren wij een bijzondere debat. Later zullen wij hier waarschijnlijk op terug kijken en ons realiseren dat wij vandaag grote stappen

Nadere informatie

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden.

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. -Gesproken woord geldt- We zijn hier in een gebouw van de toekomst. Hier stroomt straks door de leiding geen Gronings

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer

op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer stellen: geef ik iedereen een gelijke kans of staan er misschien onbewust vooroordelen in de weg? Ook in Den Haag worden kansen gemist, waardoor bijvoorbeeld

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Formulier kandidaatstelling lijsttrekker Provinciale Staten verkiezingen 2015 in de provincie Overijssel

Formulier kandidaatstelling lijsttrekker Provinciale Staten verkiezingen 2015 in de provincie Overijssel Formulier kandidaatstelling lijsttrekker Provinciale Staten verkiezingen 2015 in de provincie Overijssel Kandidaatstellingsformulier lijsttrekker Ondergetekende stelt zich kandidaat als lijsttrekker voor

Nadere informatie

Conclusie kort samengevat: Veiligheid voor langzaam verkeersbrug!

Conclusie kort samengevat: Veiligheid voor langzaam verkeersbrug! De Groene Corridor langzaam verkeersbrug Wilhelminakanaal Als eerste zullen we enkele kanttekeningen plaatsen bij de Groene Corridor. Vervolgens komt onze enquête aan bod en tot slot zullen we enkele conclusies

Nadere informatie

Investeer in mooi Nederland De schaarse ruimte in ons land is te kostbaar om te bouwen voor leegstand

Investeer in mooi Nederland De schaarse ruimte in ons land is te kostbaar om te bouwen voor leegstand Investeer in mooi Nederland De schaarse ruimte in ons land is te kostbaar om te bouwen voor leegstand De discussie over de ruimtelijke ontwikkeling van ons land maakt heftige emoties los. Over één ding

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij

Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Rapportage VBG panel Over veerkracht, vitale coalities en Thorbecke voorbij Sjaak Cox Jolanda Westerlaken Twee crises tegelijkertijd versterken de urgentie om tot merkbare verbeteringen te komen in het

Nadere informatie

Schiedam, 12 februari 2007 OCAP, het bedrijf dat CO2 van de industrie. levert aan de Nederlandse glastuinbouw, zal zijn doelstellingen aanzienlijk

Schiedam, 12 februari 2007 OCAP, het bedrijf dat CO2 van de industrie. levert aan de Nederlandse glastuinbouw, zal zijn doelstellingen aanzienlijk PERSMEDEDELING OCAP CO2 project sneller succes dan verwacht Milieu profiteert een jaar eerder van een besparing van 95 miljoen kubieke meter aardgas en een verminderde CO2 uitstoot van 170 duizend ton

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Verpakking en voedselverspilling

Verpakking en voedselverspilling Verpakking en voedselverspilling Presentatie NVVL Hester Klein Lankhorst, directeur In deze presentatie Een korte introductie: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Welke kennis vraagt optimaliseren

Nadere informatie

Energiemarkt moet op de schop

Energiemarkt moet op de schop jeroen de haas Energiemarkt moet op de schop De liberalisering van de Europese energiemarkt heeft niet goed uitgewerkt voor Nederland, zegt Jeroen de Haas, bestuursvoorzitter van Eneco. Zitten we straks

Nadere informatie

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming In 2020 moeten de huizen van alle woningcorporaties gemiddeld energielabel B hebben, een belofte van koepelorganisatie Aedes. Vooral in de Randstad liggen

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : uw vragen over

Nadere informatie

V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013. Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf

V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013. Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013 Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf Herdenking Dr. P.H. (Pieter) Kooijmans (1933-2013) Op 13 februari jongstleden

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Jasper de Vries XTNT Danielle de Bruin XTNT

Jasper de Vries XTNT Danielle de Bruin XTNT Verslag themabijeenkomst Stedelijke distributie: de winkelier centraal! Datum : 26 mei 2011 Aanwezig : Marco Potters Stadsregio Rotterdam Dick Everwijn Gemeente Lelystad André van der Krogt Gemeente Zuidplas

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

OP DE DREMPEL. Daar liet de HEER hem het hele land zien. (Deuteronomium 34,1)

OP DE DREMPEL. Daar liet de HEER hem het hele land zien. (Deuteronomium 34,1) Preek van 31 december 2015, Oudejaarsavond, gehouden in de Bethlehemkerk in Papendrecht door Piet van Die OP DE DREMPEL Daar liet de HEER hem het hele land zien. (Deuteronomium 34,1) Synagoge Oud en Nieuw

Nadere informatie

Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek

Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek Op 13 en 14 april 1973 werd er in opdracht van CV Veronica door het Bureau Veldkamp Marktonderzoek BV. een opinieonderzoek uitgevoerd onder de Nederlandse bevolking

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Welkom, blij dat u er bent. Uit het feit dat u met zovelen bent gekomen maak

Nadere informatie

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN)

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN) HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Kennisnetwerk Krimp In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210-jarig bestaan! Noord-Nederland Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo-onderwijsaanbod

Nadere informatie

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Mark Frequin Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Energiebeleid: van context tot acties. Mark Frequin Rijks Universiteit Groningen Inhoud 1. Context 2. Richting

Nadere informatie

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt.

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt. MdV, De terreur in Parijs heeft in heel Europa afschuw gewekt. Nietsontziende moslimradicalen hebben met hun aanslagen op Charlie Hebdo en op de Joodse supermarkt onze westerse samenleving in het hart

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

E-Transitie S3H Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen

E-Transitie S3H Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen 1 E-Transitie S3H Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander Strategie 8 november

Nadere informatie

: Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas

: Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas 30109151-Consulting 10-2303, rev.2 8-Feb-11 HKo/JMW Notitie aan van Betreft : AER/Den Haag : KEMA Nederland : Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas 1 INLEIDING De AER gaat een advies

Nadere informatie

Vragenlijst Depressie

Vragenlijst Depressie Vragenlijst Depressie Deze vragenlijst bestaat uit een aantal uitspraken die in groepen bij elkaar staan (A t/m U). Lees iedere groep aandachtig door. Kies dan bij elke groep die uitspraak die het best

Nadere informatie

Werkgelegenheid in energie? Vergeet het maar!

Werkgelegenheid in energie? Vergeet het maar! Werkgelegenheid in energie? Vergeet het maar! splitsen. Gulzige, buitenlandse energiereuzen staan al te trappelen om de bedrijven over te nemen. En zo verliest Nederland wéér een gezonde bedrijfstak aan

Nadere informatie

Informational Governance

Informational Governance Story Informational Governance Juli 2013 Nog niet zo heel lang geleden voltrokken veranderingen in de maatschappij zich volgens logische, min of meer vaste patronen. Overheden, bedrijven, wetenschappers,

Nadere informatie

Gebruik lokale energie

Gebruik lokale energie Gebruik lokale energie Juriaan Jansen Deze presentatie gaat over het gebruiken van burgerkracht om klimaatdoelen te verwezenlijken 1 Even voorstellen Visie: Hoe doe je het duurzaam? Waarom investeren in

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Gelukkig heeft Noord-Nederland nog de ruimte. Ruimte om te leven en ruimte om te ondernemen. Nu en in de toekomst. Op zoek naar de kansrijke ruimte 1

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

Rapportage Online VBG-panelonderzoek Decentralisaties: zijn we er klaar voor?

Rapportage Online VBG-panelonderzoek Decentralisaties: zijn we er klaar voor? Rapportage Online VBG-panelonderzoek Decentralisaties: zijn we er klaar voor? Jolanda Westerlaken november Inleiding De huidige crises vragen om veranderingen in het openbaar bestuur in Nederland en Noord-

Nadere informatie

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa. Het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jorritsma Rob, 25 november 2013 Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën

Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën Factsheet van de nationale, provinciale en lokale beslismomenten van windparken in de Veenkoloniën 2008 In 2008 is het Nationaal Plan van Aanpak Windenergie opgesteld als uitwerking van het coalitieakkoord

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze

Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze Moeder Natuur Zo licht als een veertje, zweeft ze door de straten. Gedragen door de wind en uitgevaagd door zijn tranen. Sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden, ze laat ze smelten op haar tong. Ze is als

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Bankieren kan echt anders en vooral normaler Beste lezer, Het vertrouwen in banken is historisch laag. En dat is niet verwonderlijk.

Nadere informatie

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 Er is de komende jaren een fundamentele verandering van onze energievoorziening nodig om het hoofd te bieden aan de mondiale uitdagingen op energiegebied: de

Nadere informatie

'Wat we ook voor een maatregelen nemen, het proces van de opwarming van de aarde kunnen we niet omkeren'

'Wat we ook voor een maatregelen nemen, het proces van de opwarming van de aarde kunnen we niet omkeren' EenVandaag Opiniepanel enquête Klimaattop Kopenhagen 20.000 respondenten december 2009 Ik maak me grote zorgen over de verandering van het klimaat Helemaal mee eens 15,5% Mee eens 35,6% Neutraal 26,1%

Nadere informatie

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen 1 Verantwoording Begin november hield het Onderwijsblad een korte enquête over Zwarte Piet onder de leden in het basisonderwijs waarvan

Nadere informatie

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Nieuwe Energie Aanboren PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Verduurzaming van onze energievoorziening hapert De zekerstelling van onze energievoorziening is één van de grootste uitdagingen voor

Nadere informatie

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom LIMBURG Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom Politieke uitspraak van het jaar - Limburg 3) Ik ben op alles voorbereid maar niet op politici die glashard

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie