STARTERSPAKKET HANDLEIDING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STARTERSPAKKET HANDLEIDING"

Transcriptie

1 STARTERSPAKKET L E T S HANDLEIDING Mijn buurt helpt, kletst, LETSt...

2 LETS: leuk eigentijds samenwerken Beste lezer, In LETS-groepen helpen mensen elkaar. Naar het Engels (Local Exchange and Trade System) spreken we ook in Vlaanderen over LETS. Bij LETS wordt er Leuk EigenTijds Samengewerkt. En reken maar! Als een buurt aan het letsen gaat, mensen elkaar een plezier doen door diensten te ruilen daar leeft die buurt van op! Een LETS-groep starten is een proces vol boeiende uitdagingen, je leert mensen kennen die je anders nooit zou ontmoeten. Wie je ook bent, iedereen kan zijn steentje bijdragen. Wat je ook doet, bij LETS krijgt het een meerwaarde. Met LETS kan je iets doen voor het milieu, duurzaamheid is belangrijk voor letsers. In dit starterspakket vind je informatie die je helpt om een LETS-groep op te starten. Dit pakket bundelt ervaringen uit de praktijk en reikt hulpmiddelen aan. Er bestaan in Vlaanderen al sinds 1994 LETS-groepen en met hun medewerking is dit starterspakket tot stand gekomen. LETS Vlaanderen vzw is benieuwd naar jullie werking. Laat dus zeker weten hoe het gaat: je kan ons bereiken via Uiteraard is je mening over dit starterspakket belangrijk. Heb je suggesties, verbeteringen of andere elementen aan te brengen, geef gerust een seintje. Goed om weten: op de website wordt het starterspakket up-to-date gehouden. Wij wensen je veel succes op je LETS-pad! Peter Dauwe, voorzitter LETS Vlaanderen vzw Aalst, maart 2010 Dit starterspakket is gerealiseerd met de steun van het Fonds Delhaize Group, ter bevordering van de sociale cohesie in lokale gemeenschappen, beheerd door de Koning Boudewijnstichting, met de steun van Fortis Foundation en met de steun van de Vlaamse minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie. 2

3 INHOUD INLEIDING 4 KENNISMAKING MET LETS 5 1. Wat is LETS? 6 2. Hoe werkt LETS? 6 3. Wie kan letsen? 8 4. Waarom letsen? 8 5. Letsen buiten de plaatselijke groep 9 STAPPEN START een groep 10 Vind andere geïnteresseerden 10 Zoek ondersteunende organisaties en andere ervaren letsers 10 Organiseer een of meer startmomenten 11 De eerste vergadering ORGANISEER de groep 13 Kern- en groepsvergaderingen 13 Verdeel de verantwoordelijkheden 13 Groepsactiviteiten voor alle leden 14 Instapmomenten voor nieuwe geïnteresseerden 15 Hou de groep in beweging 15 PRAKTISCHE INFORMATIE Inschrijvingsformulier Huishoudelijk reglement Geldkwesties 18 Lidgeld 18 Waarborg 18 Bankrekening openen Feitelijke vereniging versus vereniging zonder winstoogmerk Verzekering Mag iedereen zomaar letsen? Kan een LETS-groep erkend worden als socio-culturele vereniging? LETS als methodiek voor organisaties 21 WAT RUILEN LETSERS? Wat kun je aanbieden? Wat kun je vragen? 23 DANKWOORD 25 BIJLAGEN COMMUNICEER binnen en buiten de groep 16 3

4 INLEIDING In het starterspakket Mijn buurt helpt, kletst, LETSt vind je een handleiding, praktische achtergrondinformatie, materialen en hulpmiddelen voor het starten en organiseren van een LETS-groep. In Kennismaking met LETS (p.5) krijg je antwoord op de vragen: wat is LETS, wie kan letsen, hoe en waarom letsen? In Stappen (p.10) vind je hoe je een LETS-groep start en draaiende houdt. Bij Praktische informatie (p.17) vind je meer info die nuttig kan zijn bij de opstart en werking van een LETS-groep. In Wat ruilen letsers? (p.22) vind je een lijst die geïnteresseerden kan helpen bij deze vraag. In Bijlagen (p.26) worden hulpmiddelen aangereikt die je kan gebruiken voor de organisatie van een LETS-groep. Deze bijlagen vind je op de bijgevoegde cd-rom. Als je deze via je pc opstart, krijg je automatisch een menu waarmee je de cd-rom kan doorbladeren. Deze menu is identiek aan de indeling van de bijlagen. Moest dit niet gebeuren, dan kan je het menu opstarten door het bestand autorun.exe aan te klikken op de cd-rom. Sommige bijlagen vind je ook op papier in dit starterspakket. Piet De Kersgieter 4

5 KENNISMAKING MET LETS De eerste LETS-kring Courtenay, British Columbia, Canada, Een kleine gemeenschap leeft van een houtvesterij, een militaire basis en toerisme. Op twee jaar tijd stort het toerisme in, wordt de boskap aan banden gelegd en verhuist de defensiebasis. De werkloosheid stijgt pijlsnel van minder dan 3% naar 60%. Wat te doen als ik geen geld meer heb om mijn buurman te betalen voor een autoreparatie, maar mijn koe wel melk geeft en mijn kip nog steeds eieren legt? Noodgedwongen terug ruilen. Maar dan wél volgens een handig ruilsysteem, uitgedokterd door Michael Linton. En óf zijn idee gehoor vindt. Op tien jaar tijd verspreidt het zich van Canada naar Amerika, vliegt over naar Australië en later Europa, waar het zich vooral nestelt in Engeland en Nederland om vervolgens in België te belanden. Te Leuven in 1994 om precies te zijn. Tussen groepen in de samenleving bestaan bepaalde verhoudingen: gezinsleden gaan werken bij bedrijven, bij bedrijven gaan gezinsleden winkelen, dankzij de belastingen zorgt de overheid voor gemeenschapsvoorzieningen (scholen, wegeninfrastructuur, enz.), waar gezinnen en bedrijven dan weer baat bij hebben, enz. Om dit alles te doen draaien gebruiken we geld! Geld is een ruilmiddel en sinds 1 januari 2002 is dit voor ons de euro! Toch zijn er groepen waarbinnen de euro als ruilmiddel niet wordt gebruikt: binnen het gezin en de familie, tussen buren en vrienden doet men tal van diensten voor elkaar, geeft men van alles aan elkaar, zonder beroep te doen op een ruilmiddel, zoals de euro. Als het eens past, kom jij mij wel eens helpen? is een vaak gehoorde vraag wanneer buren, vrienden en familie met elkaar omgaan. LETS-groepen breiden die familie- en vriendenkring aanzienlijk uit en binnen LETSgroepen worden evenmin euro s gebruikt. Katrien - Gent 5

6 1. WAT IS LETS? LETS staat voor Local Exchange and Trade System en is een eigentijdse manier van ruilen en samenwerken tussen mensen. Een LETS-groep is per definitie een plaatselijke ruilkring in een wijk, gemeente of stad die gebruik maakt van eigen LETS-eenheden om de ruildiensten te waarderen. Een LETS-eenheid geeft aan hoeveel tijd er in een ruildienst wordt geïnvesteerd: de LETS-groep spreekt af hoeveel LETS-eenheden overeenkomen met één uur. Een ruildienst is occasionele hulp en/of uitwisseling van kennis, vaardigheden en ervaring tussen LETS-leden. Ook spullen kunnen verletst worden. 2. HOE WERKT LETS? Het ruilen tussen letsers gebeurt niet één-op-één: ik doe iets voor jou en jij doet iets voor mij, maar volgens het principe ik doe iets voor jou, jij doet iets voor een ander en een ander doet ooit wel eens iets voor mij. LETS-leden formuleren vragen en aanbiedingen, een kleine greep uit vraag- en aanbodgidsen: letsers lossen eenvoudige PC-problemen voor elkaar op, helpen hout zagen, carpoolen naar de winkel, vragen een kindergrime op een verjaardagsfeestje, breien sjaals en mutsen, maken wenskaartjes, organiseren bijles en/of Franse en Engelse conversatielessen wisselen tuingroenten uit, helpen bij een feest of bakken taarten en/of maken vissoep en garnaalkroketten voor anderen. Zie ook ter inspiratie de vraag- en aanbodgidsen in dit starterspakket en op cd-rom. Enkel de LETS-leden hebben afgesproken om met elkaar te handelen en de transacties te waarderen met LETS-eenheden. Mensen buiten het systeem herkennen deze afspraken niet, voor hen hebben LETS-eenheden dus geen waarde. Hoe werkt dat dan? Ewel Tijs gaat helpen het muurtje van Pieter schilderen, Pieter geeft aan Ninke informatie over zijn reis naar de Provence, Ninke helpt Hortence boodschappen doen, Hortence breit een muts voor Fatima, Fatima leent een boek aan Nele, Nele leert Frans aan Tijs, Hoezo LETS-eenheden? Enkele voorbeelden van reeds bestaande LETS-eenheden in Vlaanderen: 20 ietsjes per uur in de regio Aalst-Oudenaarde 40 stropkes per uur in Gent 60 nx per uur in Turnhout 4 vlasbloemen per uur in de streek rond Kortrijk-Leie 20 klontjes per uur in Tienen 60 hartjes per uur in Geel 60 schelpjes per uur in Oostende 20 drepkes per uur in Limburg, 6

7 Creëer je eigen munten! Met LETS-eenheden waardeer je de tijd die wordt geïnvesteerd in een ruildienst. Je formuleert enkele vragen en geeft aan welke diensten je aanbiedt. Dit lever je in op het secretariaat. Je krijgt een persoonlijke rekening, bonnen en/of login, contactgegevens en een overzicht van vraag en aanbod van alle leden. Het zijn eenheden of complementaire munten die worden gecreëerd op het moment dat letsers met elkaar een dienst uitwisselen. Het saldo van de ene LETSrekening gaat naar boven, het andere saldo gaat naar beneden. Als je saldo onder nul staat, is dit niet meer dan een belofte aan de LETS-groep om iets terug te doen en zo opnieuw LETS-eenheden te creëren. START: Je schrijft je in bij de LETS-groep Je geeft de LETS-eenheden die verdiend worden door aan het secretariaat of je schrijft ze via internet in op de rekening van de ontvanger. Dit was je eerste LETS-transactie Je kan starten met letsen. Via de vraag- en aanbodgids of via internet ga je op zoek naar aanbiedingen of vragen die je interesseren. Je maakt zelf uit wanneer je dit doet en met wie je wat uitwisselt. Voer de transactie uit: LET S DO IT! Je neemt contact met die persoon en maakt vooraf goede afspraken: welke dienst, wanneer, waar en hoeveel LETSeenheden je geeft of krijgt voor de dienst. Ook regel je de eventuele onkosten in euro s. 7

8 3. WIE KAN LETSEN? Een LETS-groep is een netwerk van individuele leden, families en/ of organisaties. Iedereen kan lid worden van een LETS-groep, er is in principe aan het lidmaatschap geen enkele voorwaarde verbonden. Leden van een LETS-groep wonen doorgaans binnen dezelfde gemeente of regio, dit vergemakkelijkt het uitwisselen van diensten en spullen. De praktijk leert dat het ruilen gemakkelijker gaat als mensen elkaar kennen. 4. WAAROM LETSEN? Sociaal LETS Ecologie Economie Figuur: drie domeinen van duurzame ontwikkeling Je kan, zoals de illustratie aantoont, letsen om vele redenen. Behoren tot een LETS-groep heeft een duurzaam effect op verschillende gebieden. Letsen is ecologisch. LETS streeft naar hergebruik, herstellingen en recyclage. LETS is per definitie lokaal, wat minder transport tot gevolg heeft. Je kan ook met meerdere gezinnen één grasmachine of heggenschaar gebruiken, spullen hoef je niet meer weg te gooien: je kan ze verletsen, bovendien kan je samen naar de winkel of het containerpark rijden, enz. Letsen is sociaal. De echte rijkdom van een gemeenschap zijn de mensen die er deel van uitmaken. Ik heb je nodig, wordt bij LETS: Wij hebben elkaar nodig. Iedereen kan iets en draagt zijn of haar steentje bij en dit ongeacht leeftijd, inkomen, opleiding, geslacht, overtuiging of culturele achtergrond. Bij het letsen zijn vertrouwen, wederkerigheid en engagement belangrijk. Letsen is doen wat je graag doet en daarvoor gewaardeerd worden. Letsers leren ook van en met elkaar. Het is deze win-win-relatie die LETS zo bijzonder maakt. Tijdens groepsactiviteiten ontmoeten LETS-leden elkaar in een gezellige sfeer en worden ook kennis en vaardigheden uitgewisseld. Letsen is ook economisch. Het is niet de bedoeling dat LETS de gewone economie vervangt, het is een aanvullend muntsysteem en daarom noemt men het complementair. Met complementaire muntsystemen 1, zoals het LETS-systeem, neemt de veerkracht van de economie toe 2 omdat het transacties en ruilhandelingen tot stand brengt die in de gewone economie niet zouden hebben plaatsgevonden. Complementaire muntsystemen ontstaan en groeien doorgaans sneller in landen waar het met de economie en de gewone nationale munt niet goed gaat. LETS is daarop geen uitzondering, het is in Canada (1983) ontstaan na het massaal sluiten van bedrijven met een toenemende werkloosheid als gevolg. Het toenemend succes van LETS in Vlaanderen is mee te verklaren door de economische crisis. Artikels met meer informatie over complementaire muntsystemen vind je op de cd-rom. 8 1 Zie `Verklarende woordenlijst 2 Bienstman M. (2009). Pionieren met complementair geld. In: Magazine Netwerk Vlaanderen: anders omgaan met geld (27) 1 (p.4-6)

9 5. LETSEN BUITEN DE PLAATSELIJKE GROEP Er kan ook tussen groepen onderling geletst worden: letsers uit de ene stad gaan logeren bij letsers in een andere stad, letsers uit de ene groep krijgen een stadswandeling aangeboden door een lid van een andere groep, Dit is interletsen 3! In Vlaanderen experimenteren we met deze formule. Informeer bij LETS Vlaanderen vzw naar de stand van zaken. En zelfs internationaal kan er geletst worden. In Frankrijk bestaat al 10 jaar de Route des SEL 4 (Système d Echange Local), de deelnemers van de verschillende SEL-groepen kunnen doorheen heel Frankrijk bij elkaar logeren. Ook in Vlaanderen zijn reeds enkele LETS-groepen hierbij aangesloten. Meer informatie hierover vind je op de cd-rom. Neem ook eens een kijkje op Gravesteen - Gent 3 Zie Verklarende woordenlijst 4 Zie Verklarende woordenlijst 9

10 STAPPEN Als je plannen hebt om met een LETS-groep te beginnen, informeer je best eens of er al een groep in je buurt bestaat. Je kan hiervoor bij LETS Vlaanderen vzw terecht: 053/ Meer informatie vind je op de website 1. START EEN GROEP Vind andere geïnteresseerden Vaak willen vrienden of mensen die elkaar in hun zoektocht vinden een LETS-groep oprichten. Als je in je eentje het initiatief neemt, zoek dan andere geïnteresseerden in je buurt, je kennissenkring, groepen waarbinnen je actief bent, verenigingen of hobbyclubs in je gemeente,... Zoek andere ervaren letsers en ondersteunende organisaties Ga eens op bezoek bij een LETS-groep in de buurt die al een tijdje bezig is. LETS Vlaanderen vzw kan je in contact brengen met ervaren LETS-leden. Zij zijn bereid je te helpen met raad en (wie weet?) daad. Op het jaarlijkse LETS Vlaanderen Feest kom je ook meer te weten over LETS-groepen: wie ze zijn, wat ze doen en hoe ze werken. Kijk ook eens in je gemeente of er organisaties bereid zijn je te ondersteunen met bijvoorbeeld het ter beschikking stellen van een lokaal, bij printen en kopiëren en bij promotieacties. Vraag bij LETS Vlaanderen naar bestaande samenwerkingsverbanden tussen LETS-groepen en organisaties (zie ook pagina 21 puntje 8). Vind je geen ondersteunende organisatie? Geen probleem, veel LETS-groepen doen het zonder. Hoe zij de eventuele kosten van hun werking oplossen, lees je op pagina 18 puntje 3. Piet De Kersgieter 10

11 Organiseer één of meer startmomenten Maak in je gemeente of wijk via de plaatselijke radio of de lokale informatiebladen bekend dat je met een LETS-groep wil starten en organiseer een bijeenkomst waarop uitgelegd wordt wat LETS is en hoe het werkt. Nodig een letser van een bestaande LETS-groep uit, hij/zij kan vanuit zijn/haar ervaring vertellen over LETS. Maak op zo n avond ook gebruik van hulpmiddelen zoals de Doe-de-LETS-test en vraag-en aanbodgidsjes om de deelnemers vertrouwd te maken met het letsen. Uiteraard kunnen de aanwezigen zich inschrijven. Noteer in ieder geval de contact-gegevens van iedereen, zodat je hen kan uitnodigen voor een volgende bijeenkomst. Op de bijgevoegde cd-rom vind je de nodige informatie voor een eerste LETS-bijeenkomst. Ook vind je er een voorbeeld van een inschrijvingsdocument. Hou het gezellig, zorg voor een drankje en een hapje, maak tijd voor een informele babbel! De eerste vergadering Nodig alle geïnteresseerden uit die je hebt leren kennen tijdens je zoektocht. Tijdens deze babbel kan je samen nadenken over enkele afspraken voor de nieuwe groep: Zoek een naam voor de LETS-eenheid. Een naam is het uithangbord van jullie groep. Neem rustig de tijd om één te kiezen die iedereen goed vindt en bij jullie groep past. Spreek af hoeveel één uur in LETS-eenheden waard is. Ga hiervoor eventueel te rade bij andere LETS-groepen in jullie regio. Misschien zullen jullie in de toekomst ook met hen uitwisselen (interletsen) en dan is het handig om eenzelfde schaal te gebruiken (4, 20, 40, 60 of 100 LETS-eenheden per uur). Bepaal de boven- of ondergrens van een LETS-rekening. De LETS-rekening van iedere letser binnen de groep heeft een boven- en ondergrens. Dit is een groepsafspraak. Enkele voorbeelden: in Oostende letst men tegen 60 à 80 schelpjes/ uur en kan men letsen tussen -800 en +800, in Kortrijk letst men tegen 4 vlasbloemen/uur en kan men letsen tussen -100 en +100, in Antwerpen provincie letst men tegen 20 handjes/ uur en dit tussen -750 en Met deze boven- en ondergrens stimuleer je de letsers om zowel te geven als te nemen en hierin het evenwicht te bewaren. Een bovengrens zorgt er voor dat letsers niet oneindig kunnen geven en een ondergrens zorgt ervoor dat letsers niet oneindig kunnen vragen, dit houdt het letsen in beweging. Ervaring leert dat leden op verschillende manieren met het geven en nemen omgaan, een delicaat evenwicht in LETS: de ene is iemand die heel graag iets doet voor anderen, de andere zal al eerder geneigd zijn anderen van alles te laten doen. Op de cd-rom wordt dit thema in de tekst Hoe letsers letsen?, verder uitgewerkt. 11

12 Kies voor een registratiesysteem. Je kan een LETS-boekhouding voeren op papier, met een computerprogramma en/of via internet. Hoe je dit doet, beslis je in groep. Momenteel zijn in Vlaanderen reeds een tiental groepen aangeloten op elas, het elektronisch LETS Administratiesysteem. Dit systeem is speciaal ontworpen voor LETS. Het registreert contactgegevens, vraag en aanbod van ieder lid en de individuele rekeningen. Het voordeel van een systeem als elas is dat het de boekhoudkundige en administratieve last van een groep beperkt houdt. Interesse? Meer hierover vind je op de website of neem contact met LETS Vlaanderen vzw. Groepen die geen registratiesysteem op internet hebben, zullen een LETS-boekhouding op papier of in Excel dienen bij te houden. Het is dan goed om af en toe de standen van de leden mee te delen. Groepen waarvan (enkele) leden geen internet hebben, zullen ook informatie op papier en papieren bonnen moeten voorzien. Voorbeelden hiervan vind je in dit starterspakket en op de cdrom. Bepaal ook of er een neutrale rekening wordt voorzien. Op deze rekening (we noemen dit ook de rekening van het secretariaat) kunnen letsers bijvoorbeeld jaarlijks of per transactie LETS-eenheden afstaan. Dit is een groepsrekening waaruit letsers, die zich inzetten voor de LETS-groep, kunnen gewaardeerd worden. Bij vele groepen gaat dit over een jaarlijkse bijdrage van één à twee uur per lid. Jasmine Verspeet Je kan niet alles op een eerste vergadering bespreken. Neem de tijd om de zaken rustig door te praten, het moet ook leuk blijven. Maak een afspraak voor een volgende vergadering! Thema s die aan bod kunnen komen tijdens een van de eerste vergadermomenten vind je in het hoofdstuk Praktische informatie (p.17). 12

13 2. ORGANISEER DE GROEP Kern- en groepsvergaderingen Om de werking van de LETS-groep te organiseren en te evalueren worden er kern- en groepsvergaderingen gehouden. In de opstartfase kan dit zeker met de volledige groep, misschien ontstaat er na verloop van tijd de behoefte om een kerngroep van enkele leden op te richten. Vergader efficiënt: Iemand stelt, in overleg met de groep, een agenda op en bezorgt deze aan de deelnemers. Een gespreksleider zorgt ervoor dat de agenda gevolgd en afgewerkt wordt en dat iedereen aan het woord komt. Voorzie voor elk agendapunt een To Do -lijst: wie doet wat en tegen welke datum? Op de volgende vergadering overloop je in de eerste plaats dit lijstje. Een verslaggever noteert wat er besproken wordt en maakt hiervan een verslag (met de To Do - punten op een opvallende plaats!). Maak het gezellig: zorg voor een aangename ruimte, een drankje en een hapje! Las eventueel een kleine pauze in. Verdeel de verantwoordelijkheden Tracht de taken te verdelen over verschillende mensen; een kleine goed omschreven taak kan iemand makkelijker afwerken. Een opeenvolging van kleine taken is ook langer vol te houden dan veel verantwoordelijkheid bij één en dezelfde persoon. Soms zitten er mensen met talent in de groep. Mensen die goede teksten kunnen schrijven of die zorgen voor een mooie lay-out en treffende foto s. Met wat geluk tref je zelfs een vrijwillige webdesigner in de groep die zijn of haar ervaring wil delen. Vergeet de helpers niet te waarderen met kleine LETS-attenties of -eenheden. De inhoud van de taken die bij het organiseren van een LETS-groep nuttig kunnen zijn, vind je omschreven op de bijgevoegde cd-rom. Niemand kan in zijn eentje een LETS-groep trekken, zorg er dus ook voor dat naar iedereen goed geluisterd wordt. Wie zich betrokken voelt, zal ook meer geneigd zijn om zich actief in te zetten voor de nieuwe LETS-groep. 13

14 Groepsactiviteiten voor alle leden Groepsactiviteiten zijn onmisbaar om een LETS-groep draaiende te houden. De redenen hiervoor zijn: Ze houden de dynamiek in je LETS-groep levendig. Letsers ontmoeten elkaar, slaan een babbeltje, leren elkaar beter kennen en op die manier worden er vlotter vragen en aanbiedingen uitgewisseld. Er worden ook ervaringen uitgewisseld: wat gaat er goed, wat valt iets minder mee. Mensen leren ook van elkaar, je groep bruist van leven! Mensen die niet graag vergaderen worden op een andere manier actief betrokken. Niet alle letsers zijn vergadermensen, sommigen doen liever iets met hun handen of zullen alleen maar komen als het aangenaam en gezellig is. Ook deze letsers kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan jullie LETS-groep! Misschien zoek je iemand die een korte, duidelijke en welomschreven taak voor de groep wil uitvoeren? Iemand uit je LETS-groep wil een taart bakken of soep maken bij een volgende activiteit, eens naar iemand bellen die al lang niks meer van zich heeft laten horen, helpen bij het verzenden van vraag- en aanbodgidsjes, een nieuwsbrief of andere zaken. Ook gemerkt dat er zelden iemand reageert als je een mail verzendt met zo n vraag? Mensen worden liever persoonlijk aangesproken en dat kan je doen op een groepsactiviteit. Je houdt beter de vinger aan de pols. Gebruik groepsactiviteiten om bij deelnemers te polsen hoe het met letsen gaat. Je weet dan nog beter of er knelpunten zijn en waar er eventueel nog actie ondernomen moet worden. Rond die acties kunnen mensen worden betrokken in een werkgroepje dat gedurende een paar maanden een beperkte opdracht uitvoert voor de LETS-groep zoals een enquête opstellen en verspreiden, het organiseren van een feest of een werkgroepje dat uitzoekt hoe het zit met verzekeringen. Een tijdelijk engagement weegt dan ook nooit te zwaar... Mensen engageren zich makkelijker op korte termijn of voor een duidelijke taak. Letsers voelen zich meer betrokken bij de LETS-groep. Een kerngroep is soms toe aan vernieuwing en dan is het belangrijk dat er kan teruggevallen worden op andere letsers om kerntaken over te nemen waar en wanneer dat nodig is. Zo vermijd je dat je kerngroep zijn vitaliteit verliest. Door groepsactiviteiten te organiseren, voelen letsers zich meer betrokken bij de groep en vind je makkelijker iemand die (tijdelijk) een kerntaak wil overnemen. Het maakt LETS plezant! Er is een geweldig aanbod van groepsactiviteiten die door diverse LETS-groepen worden georganiseerd. Laat je door dit creatieve aanbod inspireren. Je vindt het onder het item draaiboek op de cd-rom. Stimuleer ook kleine, makkelijke groepsactiviteiten tussen de leden onderling (bijvoorbeeld een knutselgroepje, een kooroptreden, een tuinploeg, een workshop, een sportclubje, een gezelschapsspellenbende, ). 14

15 Instapmomenten voor nieuwe geïnteresseerden Op de instapmomenten wordt aan nieuwe geïnteresseerden informatie gegeven en kunnen mensen zich inschrijven. Organiseer ze op regelmatige basis. Laat letsers uit je eigen groep vertellen over hun LETS-ervaring, dat spreekt meer aan dan lange theoretische uiteenzettingen en bovendien leren de nieuwe letsers meteen al enkele groepsleden kennen. Zorg voor een goede mix van informatie en een gezellige sfeer, dat nodigt mensen meer uit om zich in te schrijven. Er zijn diverse manieren om dit te doen, elke groep heeft haar eigen typische instapmoment. Vraag ook eens aan LETS-groepen in je buurt hoe zij dit doen. Er werd speciaal voor instapmomenten een ZERO-spel ontwikkeld. Met dit spel leren deelnemers LETS al doende kennen. Drempels als moet ik nu een wildvreemde vragen om voor mij iets te doen? worden spelenderwijs overwonnen, er wordt gebabbeld over hobby s en deelnemers leren elkaar kennen. Allemaal belangrijke troeven om uiteindelijk na de inschrijving actief met letsen te beginnen. Spelregels en alles wat je nodig hebt om dit spel te spelen, vind je op de bijgevoegde cd-rom. Hou de groep in beweging Sommige leden vinden spontaan hun weg in het LETS-gebeuren, anderen hebben meer stimuli nodig. Door even te telefoneren naar een letser die weinig of niet letst, kan je misschien voorkomen dat het ruilverkeer voor sommigen niet meer aanslaat. In de LETS-groep te Leuven spreekt men van het wekken van de slapende LETS-leden. Eenzijdig geven of vragen van een of meer letsers doet het ruilsysteem stagneren. De rekening van deze letsers staat dan respectievelijk ver boven of onder nul: Degene die veel diensten aan anderen levert, kan je meehelpen na te denken over wat zij eens kunnen vragen. Je kan hen bij wijze van geschenk ook eens een dienst van een ander aanbieden: een fotosessie, een etentje of enkele potjes zelfgemaakte confituur bijvoorbeeld. Letsers die met hun rekening ver onder nul staan, kan je stimuleren om iets te doen voor iemand anders of voor de groep. Hen een rol of taak geven bij een groepsactiviteit kan de rekening al een beetje doen stijgen. TIPS: Leg een aantal vraag- en aanbodgidsjes ter inzage, dat helpt geïnteresseerden om zich een beeld te vormen wat een goede vraag of goed aanbod zou kunnen zijn. Zorg er ook voor dat je inschrijvingsformulieren en een huishoudelijk reglement hebt, zodat deelnemers zich kunnen inschrijven en het huishoudelijk reglement kunnen raadplegen (zie verder bij Praktische informatie puntje 1 en 2). Verkies de letser van het jaar. Zet een letser die zich extra heeft ingezet in de bloemetjes. 15

16 3. COMMUNICEER BINNEN EN BUITEN DE GROEP Mond-tot-mondreclame is de beste manier om mensen te informeren over LETS en om nieuwe leden aan te trekken. Maar gebruik ook de media en andere informele kanalen, alsook infoblaadjes van verenigingen om activiteiten van jullie LETS-groep aan te kondigen. Op de cd-rom vind je materialen die speciaal ontworpen zijn voor jullie promotie. Hou de LETS-leden ook op de hoogte van het reilen en zeilen van jullie groep, bijvoorbeeld via een LETS-krantje of e-zine (zie cd-rom). Spreek ook de talenten binnen de eigen LETS-groep aan. De creatieve bijdrage van een eigen fotograaf, vormgever, schrijver of tekenaar geven een persoonlijke uitstraling aan je LETS-groep. Piet De Kersgieter 16

17 PRAKTISCHE INFORMATIE De nieuwe LETS-groep in je gemeente, dorp of stad krijgt stilaan vorm, er is een kerngroep èn er is belangstelling! Na een tijdje rijzen er ongetwijfeld vragen op: zouden we geen lidgeld moeten vragen om een flyer te maken en te verspreiden? En wat als een lid bij het letsen een dure Chinese vaas breekt? Of een been? Of kan een LETS-groep erkend worden als een socio-culturele vereniging in de gemeente? Of biedt het oprichten van een vzw voordelen? Met onderstaande informatie willen we jullie op weg helpen om hierin goede keuzes te maken die bij jullie LETS-groep passen. 1. INSCHRIJVINGSFORMULIER Voor de inschrijving van nieuwe leden heb je een inschrijvingsformulier nodig. Hierop komen de contactgegevens van de nieuwe letser. Wie inschrijft, kan best op dit formulier ook zijn/haar vraag en aanbod invullen. Voorbeelden van een dergelijk document vind je op de cd-rom. 2. HUISHOUDELIJK REGLEMENT In een huishoudelijk reglement vermeld je alle belangrijke groepsafspraken: de waarde van de LETS-eenheid, de boven-en ondergrens van de LETS-rekening, privacyregels, eventueel lidgeld en/ of waarborg, verzekeringsafspraken en alles wat jullie belangrijk vinden voor het goed functioneren van jullie LETS-groep. Het huishoudelijk reglement wordt in tweevoud ondertekend door het nieuwe LETS-lid en door iemand van de kerngroep. Op die manier stemt het nieuwe lid in met de afspraken van de LETS-groep. Voorbeelden van huishoudelijk reglementen vind je op de cd-rom. Piet De Kersgieter 17

18 3. GELDKWESTIES Lidgeld In de gewone geldwereld kan er (nog ) niet met LETS-eenheden betaald worden. Sommige groepen vragen lidgeld aan de leden voor bv. de huur van een vergaderlokaal of voor administratieve kosten: het printen van adressenlijsten en vraag-enaanbodgidsen, eventueel de druk van een krantje of folders en de aankoop van postzegels. Als mensen bereid zijn jaarlijks hun lidgeld opnieuw te betalen, weet je meteen trouwens dat de groep goed draait. Je kan ook op zoek gaan naar logistieke steun bij sociaal-culturele en/of welzijnsorganisaties of misschien is de gemeente wel bereid een subsidie toe te kennen (zie ook puntje 8 op pagina 21 van dit hoofdstuk). Op die manier kan je het lidgeld laag houden, wat zeker belangrijk is als mensen met een laag inkomen zich willen inschrijven. Laat mensen met een laag inkomen minder betalen en zorg dat dit discreet gebeurt. Waarborg In enkele groepen wordt bij lidmaatschap een waarborg in euro s gevraagd (meestal +/- 20 euro). Deze waarborg krijgen leden terug die, om welke reden ook, uit de groep stappen met een stand aan LETS-eenheden gelijk aan of groter dan nul. Mensen die uit de groep stappen met een negatief saldo hebben veel voor zich laten doen, maar veel te weinig voor andere leden gedaan en dit is niet fair! Gevolg: zij krijgen hun waarborg niet terug! Dergelijke afspraken noteer je best in een huishoudelijk reglement dat nieuwe leden dienen te ondertekenen. Bankrekening openen Eens je lidgeld of een waarborgsom vraagt aan je leden, heb je een bankrekening nodig. Er zijn verschillende banken die een gratis zichtrekening aanbieden als je enkel internet gebruikt om verrichtingen te doen. Als vzw kan je een dergelijke rekening openen, maar of dit kan als feitelijke vereniging moet je aan de bank zelf vragen. Waarschijnlijk moet je in het laatste geval de rekening op iemand zijn naam openen. Op cd-rom vind je een formulier dat het je als feitelijke vereniging gemakkelijker moet maken een bankrekening te openen. LETS betekent een andere manier van omgaan met geld, misschien kan je erover nadenken of je het geld van de leden niet zou toevertrouwen aan een bank die het op een ethisch verantwoorde manier belegt. Informatie hierover vind je bij de organisatie in Vlaanderen die het anders omgaan met geld promoot: Netwerk Vlaanderen vzw (www.netwerkvlaanderen.be). 18

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Waar kan je vrijwilligerswerk doen?

Waar kan je vrijwilligerswerk doen? werk vrijwilligers Je wil je graag inzetten als vrijwilliger, maar je hebt geen idee waar? Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg. Rechten en plichten van de vrijwilliger: nooit van gehoord? Toch zijn er

Nadere informatie

Waar kan je vrijwilligerswerk doen?

Waar kan je vrijwilligerswerk doen? werk vrijwilligers Je wil je graag inzetten als vrijwilliger, maar je hebt geen idee waar? Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg. Rechten en plichten van de vrijwilliger: nooit van gehoord? Toch zijn er

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF JULI 2007

NIEUWSBRIEF JULI 2007 1 NIEUWSBRIEF JULI 2007 Beste LETSers, LETS Geel is eindelijk opgestart! Dank aan iedereen die heeft meegeholpen! Een verslag van de infodag vind je op onze website (http://letsgeel.vsbnet.be). Graag willen

Nadere informatie

LETS STEKENE HUISHOUDELIJK REGLEMENT. 1. Omschrijving LETS. 2. lidmaatschap

LETS STEKENE HUISHOUDELIJK REGLEMENT. 1. Omschrijving LETS. 2. lidmaatschap LETS STEKENE HUISHOUDELIJK REGLEMENT 1. Omschrijving LETS LETS (Local Exchange Trading System) is een systeem van ruilhandel. Binnen de LETSkring ruilen de leden goederen en diensten tegen waardering.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF JULI 2007

NIEUWSBRIEF JULI 2007 1 NIEUWSBRIEF JULI 2007 Beste LETSers, Hier een update van ons vraag en aanbod. Je kan zelf je vraag en aanbod aanpassen via MARVA. Ook vragen we om je gegevens verder aan te vullen in MARVA. Zo weten

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

1. Ouders en jij: opvoedingspartners

1. Ouders en jij: opvoedingspartners 1. Ouders en jij: opvoedingspartners Ouders die jouw opvang kiezen, vertrouwen je hun kostbaarste bezit toe. Jij voedt hun kinderen mee op tijdens hun belangrijkste levensjaren, een mooie taak! EEN GOEDE

Nadere informatie

Samen werken aan een open en diverse samenleving en gelijke kansen voor iedereen

Samen werken aan een open en diverse samenleving en gelijke kansen voor iedereen Samen werken aan een open en diverse samenleving en gelijke kansen voor iedereen Welkom bij vzw AIF! Wil jouw vereniging culturele activiteiten organiseren, maar weet je niet hoe? Is jouw organisatie op

Nadere informatie

Vrijwilligers aan het stuur Toelichting op het nieuwe vrijwilligersbeleid van Raffy

Vrijwilligers aan het stuur Toelichting op het nieuwe vrijwilligersbeleid van Raffy Vrijwilligers aan het stuur Toelichting op het nieuwe vrijwilligersbeleid van Raffy Welkomstwoord De vrijwilligers van Raffy en Lâle zijn de olie in de machine. Zonder olie loopt de machine heel snel

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp Vrijwilligerswerk Mantelzorg Vrijwillige hulp Burenhulp Maak samen het verschil. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil. Hun inzet op het gebied van onder andere cultuur, zorg, sport, natuur

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

Vind je eigen geld uit

Vind je eigen geld uit Geld graad 2 Vind je eigen geld uit Lesvoorbereiding Print verhaal Meneertje Yamada en de drukbezette zakenman uit en steek hem in een envelop. Print, schrijf zelf (of laat overschrijven) brief 1 van meter

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 december 2010 Transitie Berchem-Wilrijk-Mortsel

Nieuwsbrief 1 december 2010 Transitie Berchem-Wilrijk-Mortsel Nieuwsbrief 1 december 2010 Transitie Berchem-Wilrijk-Mortsel De derde nieuwsbrief van het transitie-initiatief Berchem-Wilrijk-Mortsel! Je verneemt hiermee wat er in onze buurt te gebeuren staat: als

Nadere informatie

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Heb je problemen met lezen, schrijven of rekenen? Je bent niet alleen! In Vlaanderen heeft 1 op 7 mensen er moeite mee. Bij Basiseducatie kan je opnieuw bijbenen. Er zijn 13 Centra voor

Nadere informatie

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen De Zorgmakelaar aan huis Zonder zorgen thuis blijven wonen Mijn vrouw en ik kunnen onszelf nog goed uit de slag trekken. Wel organiseert Debbie al wat praktische hulp bij ons thuis waardoor we nu opnieuw

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving.

Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Je talenten komen tot bloei bij Bloesem Theehuis Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Rita deed werkervaring op bij Bloesem Theehuis in Herpen. Gasten genieten er van de lekkerste thee, taart en

Nadere informatie

lift met Femma in de stel Femma voor in dertig seconden

lift met Femma in de stel Femma voor in dertig seconden met Femma in de stel Femma voor in dertig seconden lift 1 met Femma in de lift Ken jij Femma al? Met die vraag beginnen veel promotionele gesprekjes. Soms is het antwoord ja, maar vaak ook neen. Meestal

Nadere informatie

LETS Amersfoort - HANDLEIDING

LETS Amersfoort - HANDLEIDING LETS Amersfoort - HANDLEIDING Voorwoord Voor je ligt 'LETS Amersfoort - HANDLEIDING', met alle informatie over LETS Amersfoort. Het is bedoeld voor bestaande leden en voor mensen die erover denken om lid

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LETS SINT-NIKLAAS

HUISHOUDELIJK REGLEMENT LETS SINT-NIKLAAS HUISHOUDELIJK REGLEMENT LETS SINT-NIKLAAS 1. Omschrijving LETS LETS (Local Exchange Trading System) is een systeem van ruilhandel. Binnen de LETSkring ruilen de leden goederen en diensten tegen waardering.

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Inhoudsopgave: 2. Inloggen Je komt via onze website www.letshetgooi.nl in Local Exchange (LEX) door te klikken op Ledenmenu.

Inhoudsopgave: 2. Inloggen Je komt via onze website www.letshetgooi.nl in Local Exchange (LEX) door te klikken op Ledenmenu. Lets t Gooi HANDLEIDING ADMINISTRATIEPROGRAMMA LOCAL EXCHANGE Met het programma Local Exchange, afgekort LEX, kun je zelf je vraag en aanbod wijzigen. Ook kun je knikkers overschrijven. Het is een geweldige

Nadere informatie

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Wie niet goed kan lezen, schrijven en rekenen, is geen uitzondering. In ons land heeft meer dan half miljoen mensen er moeite mee. In een centrum voor basiseducatie kan je die achterstand

Nadere informatie

Vluchtelingen op bivak. Tips & Tricks

Vluchtelingen op bivak. Tips & Tricks Vluchtelingen op bivak Tips & Tricks Bespreek het in je leidingsploeg Als je een dergelijk project aanpakt, is het belangrijk dat iedereen van je leidingsploeg weet waarom je ervoor kiest. Het is goed

Nadere informatie

Starten als zelfstandige in 10 stappen

Starten als zelfstandige in 10 stappen Starten als zelfstandige in 10 stappen Hoe begin ik eraan? Wil je een eigen zaak starten, maar zit je met de handen in het haar omdat je niet weet waar eerst beginnen? De volgende 10 stappen leiden je

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be

vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be DE VRIJWILLIGERSACADEMIE vormingsaanbod voor vrijwilligers I voorjaar 2013 www.vrijwilligersacademie.be Bent u een enthousiaste vrijwilliger en wilt u graag bijblijven, nieuwe vaardigheden aanleren, en

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

SURPLUS. het clubbegeleidingsproject van de Vlaamse Liga Gehandicaptensport vzw. Blijf niet surplace maar kies voor SURPLUS

SURPLUS. het clubbegeleidingsproject van de Vlaamse Liga Gehandicaptensport vzw. Blijf niet surplace maar kies voor SURPLUS SURPLUS het clubbegeleidingsproject van de Vlaamse Liga Gehandicaptensport vzw Blijf niet surplace maar kies voor SURPLUS Uitgangspunt Club staat centraal in de werking van de federatie Sterke clubs Steeds

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Wonen in een behandelgroep

Wonen in een behandelgroep Wonen in een behandelgroep OPEN BEHANDELGROEP MET VERBLIJF Informatie voor jongeren Kom verder! www.ln5.nl We vragen ook hoe de groepsleiders je het beste kunnen helpen in de tijd dat je bij ons bent.

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

ONTHAALBROCHURE. De Patio vzw KAMERTRAINING BRUGGE 050/33 23 09. Veldmaarschalk Fochstraat 8-10 8000 Brugge

ONTHAALBROCHURE. De Patio vzw KAMERTRAINING BRUGGE 050/33 23 09. Veldmaarschalk Fochstraat 8-10 8000 Brugge ONTHAALBROCHURE De Patio vzw KAMERTRAINING BRUGGE 050/33 23 09 Veldmaarschalk Fochstraat 8-10 8000 Brugge Inhoud Voorstelling... 2 Voor wie?... 2 Wat?... 3 Kennismaking... 4 Intake... 5 Eerste gesprek...

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult.

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult. Deel 2 Kwaliteitsbeleid Deze leidraad is gebaseerd op de digitale leermodules van Kind & Gezin. Die modules zijn bedoeld om de verschillende onderdelen van het kwaliteitshandboek uit te werken. Die modules

Nadere informatie

WONEN IN EEN BEHANDELGROEP

WONEN IN EEN BEHANDELGROEP WONEN IN EEN BEHANDELGROEP Open behandelgroep Informatie voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen Voor wie? In een open behandelgroep wonen kinderen en jongeren in de leeftijd

Nadere informatie

Praktische tips Ieder kind een Sint werkjaar 2013-2014

Praktische tips Ieder kind een Sint werkjaar 2013-2014 1 Praktische tips Ieder kind een Sint werkjaar 2013-2014 Hier kan je enkele nuttige tips vinden bij het organiseren van de kwb-activiteit Ieder kind een Sint. Om de actie bij ouders, grootouders en/of

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding

Inhoudsopgave. Inleiding Handboek Inhoudsopgave Inleiding... 1 Thema... 2 1. Aan de slag... 3 2. Waar beginnen?... 4 2.1 WANNEER?... 4 2.2 AANMELDEN ALS ORGANISATOR... 5 2.3 SAMENSTELLEN VAN EEN TEAM... 5 2.4 WAARVOOR MOETEN WE

Nadere informatie

Zet je in als vrijwilliger voor Plan België. Foto: Plan / Denis Closon

Zet je in als vrijwilliger voor Plan België. Foto: Plan / Denis Closon Foto: Plan / Denis Closon Zet je in als vrijwilliger voor Plan België Foto: Plan / Daniel Silva het Plan Zet je in als vrijwilliger voor Plan België en verander de toekomst van kinderen en hun gemeenschap

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem

Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem 1 www.cocreatie.net - www.de-raet.be vorming, training, opleiding en procesbegeleiding op maat voor besturen, organisaties, verenigingen en bedrijven 2 Werven

Nadere informatie

Help! Mijn kind wil op het Internet!

Help! Mijn kind wil op het Internet! 2012 2013 Help! Mijn kind wil op het Internet! En dan? In dit ithema gaan we op een zeer eenvoudige manier in op hoe je samen met je kind aan de slag kan gaan met de computer en het internet. We geven

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Jij als leider!

Hoofdstuk 3: Jij als leider! Kijk eens in de spiegel Hoofdstuk 3: Jij als leider Elke dag als je opstaat, sta je waarschijnlijk een moment voor de spiegel. Misschien let je er niet meer bewust op, maar als je voor de spiegel staat

Nadere informatie

Januari 2011 VERWENMOMENT

Januari 2011 VERWENMOMENT Januari 2011 VERWENMOMENT Galerijtip van de maand: VERWENMOMENT Januari is voor heel wat jeugdleiders examenmaand. De ideale gelegenheid om de Jeugd Rode Kruiskindjes eens iets voor de leiding te laten

Nadere informatie

TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN

TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN Het Handvest succesvol vrijwilligen is opgevat als een handig en visueel aantrekkelijke tool. Het moet organisaties toelaten zich te profileren als vrijwilligersorganisatie(-dienst

Nadere informatie

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten 1 Inleiding Word een 5 sterren FairTradeGemeente Een gemeente die de titel FairTradeGemeente behaald heeft, komt in

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk en PAB / PGB HANDLEIDING VOOR BUDGETHOUDERS DIE WERKEN MET VRIJWILLIGE ASSISTENTEN

Vrijwilligerswerk en PAB / PGB HANDLEIDING VOOR BUDGETHOUDERS DIE WERKEN MET VRIJWILLIGE ASSISTENTEN Vrijwilligerswerk en PAB / PGB HANDLEIDING VOOR BUDGETHOUDERS DIE WERKEN MET VRIJWILLIGE ASSISTENTEN Laatst aangepast: 28/08/2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Vrijwilligerswerk: wat en voor wie?...

Nadere informatie

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid CRKC Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid Programma 23 april 2015 Kennismaking Erfgoedcel Brugge Vrijwilligerswerking religieus

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

zo maak je een prachtige Femma-stand

zo maak je een prachtige Femma-stand zo maak je een prachtige Femma-stand 1 zo maak je een prachtige femma-stand Elke groep krijgt regelmatig de vraag om op een activiteit in de gemeente een standje te zetten: op de avondmarkt, kermis, boekenbeurs,

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

OPLEIDING SOCIAAL WERK Sociaal-Cultureel Werk LETS VS BUURTRUIL DEELNAME AAN LOKALE RUILHANDEL

OPLEIDING SOCIAAL WERK Sociaal-Cultureel Werk LETS VS BUURTRUIL DEELNAME AAN LOKALE RUILHANDEL OPLEIDING SOCIAAL WERK Sociaal-Cultureel Werk LETS VS BUURTRUIL DEELNAME AAN LOKALE RUILHANDEL Scriptie van Leentje DE WEERDT tot het behalen van het diploma bachelor sociaal werk academiejaar 2010-2011

Nadere informatie

Over de KLJ-leden. Nota s Hoofdanimator - Over de KLJ-leden - 1 -

Over de KLJ-leden. Nota s Hoofdanimator - Over de KLJ-leden - 1 - Over de KLJ-leden Boven alles willen we uiteraard alle kinderen en jongeren die lid zijn van KLJ een onvergetelijke KLJ-tijd bezorgen. Dit is en blijft het hoofddoel van elke KLJ-afdeling. Hoe je dat kan

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Geef Ruimte Laat ons spelen

Geef Ruimte Laat ons spelen Geef Ruimte Laat ons spelen 2 Inhoudsopgave inleiding...4 hoe werkt collecteren...5 materialen om te collecteren...5 financiële afwikkeling...5 praktische tips...6 tot slot...7 3 Inleiding Wat geweldig

Nadere informatie

Bel 078 15 50 10. Surf www.citycareplus.be

Bel 078 15 50 10. Surf www.citycareplus.be In alle comfort thuis wonen CARE - voor mantelzorgers & zorgbehoevenden... die genieten van hun moment Bel 078 15 50 10 Surf www.citycareplus.be City Care Plus is een eigentijdse, onafhankelijke organisatie

Nadere informatie

ONTBIJT OP SCHOOL. Voorbereiding van het ontbijt. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

ONTBIJT OP SCHOOL. Voorbereiding van het ontbijt. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS ONTBIJT OP SCHOOL De jongeren organiseren zelf een ontbijt op school. Ze bepalen hoe het ontbijt er zal uitzien en staan ook in voor de praktische organisatie. Hiervoor moeten ze een heel aantal zaken

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

WET OP HET VRIJWILLIGERSWERK

WET OP HET VRIJWILLIGERSWERK WET OP HET VRIJWILLIGERSWERK 1.1. DEFINITIES: Vrijwilligerswerk: Feitelijke vereniging: dient verricht te worden ten behoeve van andere personen, een groep, een organisatie of de samenleving in zijn geheel

Nadere informatie

Familiekwesties (respect voor diversiteit en privacy)

Familiekwesties (respect voor diversiteit en privacy) Familiekwesties (respect voor diversiteit en privacy) (Uit: Recht in de roos) Doel Elkaar beter leren kennen en begrijpen. Kennis maken met de vele verschillende of net dezelfde gewoontes en gebruiken

Nadere informatie

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu?

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Proficiat & bedankt! Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. Fantastisch dat je je zo wil engageren om samen met ons kwetsbare

Nadere informatie

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PAGINA 1 VAN 5 COLLECTIEVE MOESTUINEN - 2012 Voorstelling projectoproep Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt

Nadere informatie

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit.

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit. Hierbij ontvang je het stappenplan voor het snel en gemakkelijk schrijven van een inhoudelijk goede blogtekst. Het schrijven van een blog hoeft niet lang te duren, als je hier een goede methodiek voor

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Op cursus met KEI-JONG vzw zeker iets voor jou...!?

Op cursus met KEI-JONG vzw zeker iets voor jou...!? Op cursus met KEI-JONG vzw zeker iets voor jou...!? Op cursus met KEI-JONG vzw is... op stap gaan bijleren nieuwe mensen Bijleren op een plezante manier. Nieuwe dingen uitproberen. Nieuwe mensen leren

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk en PAB

Vrijwilligerswerk en PAB Vrijwilligerswerk en PAB Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben over hun leven,zodat

Nadere informatie

Handleiding maatschappelijke stage

Handleiding maatschappelijke stage Handleiding maatschappelijke stage Christiaan Huygens College Broodberglaan Voorwoord Het 3e jaar ga je een maatschappelijke stage lopen. Dat is een andere stage dan de arbeidsoriëntatie stage, waar je

Nadere informatie

Ambulante ondersteuning

Ambulante ondersteuning Ambulante ondersteuning Wie zijn we? Tweb biedt ambulante ondersteuning aan mensen met een beperking die zelfstandig wonen of willen gaan wonen in de regio Vlaamse Ardennen. Wij worden gesubsidieerd door

Nadere informatie

Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure

Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure Wat is meter-peterschap? Via meter-peterschap wordt een onthaalouder die aan het begin van haar carrière staat (=een startende onthaalouder of

Nadere informatie

Draaiboek vorming oudercontact

Draaiboek vorming oudercontact Draaiboek vorming oudercontact Doel van de avond: - De juiste informatie over uw kind uit het oudercontact kunnen halen en zelf de juiste informatie aan de leerkracht tijdens het oudercontact kunnen geven

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis Geld graad 1 Lesvoorbereiding Maak zelf geld Print 1 keer het verhaal Isaura s droom, Toon Isaura's foto op het smartboard Print de Braziliaanse munt, de real uit. Verwondering Lees het verhaal Isaura

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk bij Doras

Vrijwilligerswerk bij Doras Welzijn Ouderen Thuisadministratie Vrijwilligerswerk bij Doras Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Vrijwilligerswerk bij Doras Doras

Nadere informatie

De Kar wil ook beleidsbeïnvloedend werken vanuit de noden en signalen die zij bij mensen opvangt.

De Kar wil ook beleidsbeïnvloedend werken vanuit de noden en signalen die zij bij mensen opvangt. De Kar Folder Wat is De Kar? Soms kan je leven plotseling veranderen door een tegenslag (ziekte, werkloosheid, scheiding, een overlijden binnen je gezin...) en word je verplicht om met weinig geld rond

Nadere informatie

ADMINISTRATIEMAP. Stamnummer: Parochie/wijk: Gemeente:

ADMINISTRATIEMAP. Stamnummer: Parochie/wijk: Gemeente: ADMINISTRATIEMAP CHIRO Stamnummer: Parochie/wijk: Adres: Gemeente: Een woordje uitleg Bij een Chirogroep runnen, komen er veel belangrijke administratieve taken kijken. Chirojeugd Vlaanderen wil jou daarbij

Nadere informatie

Op zoek naar geschikte kinderopvang. Onze tips voor u. Goede zorg voor uw naasten.

Op zoek naar geschikte kinderopvang. Onze tips voor u. Goede zorg voor uw naasten. Op zoek naar geschikte kinderopvang. Onze tips voor u. Goede zorg voor uw naasten. Welkom bij Care.com! Wij willen u graag helpen bij het vinden van de beste zorg voor uw kinderen. Dit doen wij enerzijds

Nadere informatie

Particulier autodelen = Kosten delen!

Particulier autodelen = Kosten delen! Particulier autodelen = Kosten delen! Enkele weetjes 88% van de stedelingen bezit een auto Een auto staat gemiddeld 23 u per dag stil (95% van de tijd) Gemiddeld budget voor mobiliteit per huishouden ca.

Nadere informatie

Vrijwilligerscollege Roosendaal

Vrijwilligerscollege Roosendaal Vrijwilligerscollege Roosendaal Wie zijn wij? Wat doen wij? Wat kunnen wij voor jou betekenen? Wat is het vrijwilligerscollege? Onze missie en visie Het motto is leren van elkaar. Het vrijwilligerscollege

Nadere informatie

Ich bön d r väör dich!

Ich bön d r väör dich! Ich bön d r väör dich! Wie zijn wij? NaoberzorgPunt is een vereniging van betrokken inwoners en ondernemers in Roggel. Wij zijn een netwerkorganisatie en werken samen met de huisartsenzorg, ondernemersvereniging,

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt, collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling Als coach kan je samen

Nadere informatie

startertips Opbouw, Financiering, en Uitvoering

startertips Opbouw, Financiering, en Uitvoering 23 EigenWIJze startertips Opbouw, Financiering, en Uitvoering Wil je jouw buren beter leren kennen? Je straat opfleuren met een feestje? Of een oplossing vinden voor problemen in je wijk? De flyer 23 EigenWIJze

Nadere informatie

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven? Coördinatie Erfgoeddag p/a FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw T +32 (0)2 213 10 60 F +32 (0)2 213 10 99 E info@erfgoeddag.be W www.erfgoeddag.be Handleiding: Hoe een activiteit inschrijven?

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Profielschets Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Overzicht: Score hoog = 4-5 Score gemiddeld = 3 Score laag = 1-2 Deel 1: Gezondheid. Gemiddelde

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

ACTIVITEITEN CURIEUS DOET HET ZELF

ACTIVITEITEN CURIEUS DOET HET ZELF GENIAAL LOKAAL ACTIVITEITEN CURIEUS DOET HET ZELF Consumptiegoederen worden op steeds grotere schaal geproduceerd. We worden alsmaar rond onze oren geslagen met schreeuwerige advertenties die MEER, BETER,

Nadere informatie

Breien en haken, een stapje verder

Breien en haken, een stapje verder Breien en haken, een stapje verder Hobby & Vrije tijd Heb je enige ervaring in het haken en/of breien. Beheers je volgende technieken: Breien: opzet, rechts en averechts breien, tricotsteek Haken: ketting

Nadere informatie

Draaiboek De Grote Voorleesdag

Draaiboek De Grote Voorleesdag Draaiboek De Grote Voorleesdag Tussen 21 en 29 november 2015 Wat is de Grote Voorleesdag? In de week van 21 tot en met 29 november 2015 organiseren de ouderkoepels de Grote Voorleesdag voor ouders op school.

Nadere informatie