25. 21e eeuwse vaardigheden: wat moet je er mee en wat kan je er mee?

Save this PDF as:
Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "25. 21e eeuwse vaardigheden: wat moet je er mee en wat kan je er mee?"

Transcriptie

1 25. 21e eeuwse vaardigheden: wat moet je er mee en wat kan je er mee?

2 21 e eeuwse vaardigheden in het funderend onderwijs - stand van zaken- SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Petra Fisser NRO Congres Samen op Expeditie Amersfoort, 4 november 2015

3 SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Onafhankelijke, niet-commerciële positie als landelijke kennisinstelling Curriculumontwikkeling: ontwikkelen en onderhouden van landelijke leerplankaders (kerndoelen, eindtermen, examenprogramma s, referentieniveaus) ondersteunen en adviseren van OCW m.b.t. leerplanontwikkeling uitvoering van onderzoek ter ondersteuning van deze twee hoofdtaken primair en voortgezet onderwijs (incl. speciaal onderwijs)

4 Welk onderwijs nu voor straks?

5 21 e eeuwse vaardigheden 2014: Wat wilden we weten? Wat zijn de vaardigheden van de toekomst? Hoeveel aandacht is er voor deze vaardigheden in het primair onderwijs en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs? 2014: Wat hebben we gedaan? Debat gevolgd en literatuuronderzoek gedaan om te bepalen om welke vaardigheden het zou moeten gaan Kerndoelen en leermiddelen onderzocht Vragenlijst en case studies van scholen Discussiebijeenkomsten met leraren en andere experts

6

7 Analyse kerndoelen & referentieniveaus 21e eeuwse vaardigheden komen aan de orde, maar in geringe mate Meeste aandacht voor: Communiceren Zelfregulering Sociale en culturele vaardigheden Weinig aandacht voor: Probleemoplosvaardigheden Samenwerken Digitale geletterdheid (po) Creativiteit

8 Analyse van leermiddelen Weinig doelgericht, substantieel en systematisch aandacht voor de vaardigheden in leermiddelen Weinig aandacht voor probleemoplosvaardigheden, creativiteit en sociale en culturele vaardigheden Meer aandacht voor de vaardigheden in geïntegreerde methodes

9 Voorbeelden uit methodes PO Bedenken van een nieuw voorwerp voor de fopwinkel (creativiteit, Nederlands) Bedenken hoe een pretparkattractie boeiender gemaakt kan worden (probleemoplosvaardigheden, Nederlands) Kennismaken met computertaal (ICT-basisvaardigheden, Rek-wis) Gezamenlijk een tijdschrift ontwikkelen (samenwerken/communiceren, OJW) VO Vorm je mening over 'zwarte piet is racisme' (kritisch denken, AK) Leren hoe een frisdrankautomaat werkt (computational thinking, M&N) Realistische doelen stellen en time managen bij grotere opdrachten (zelfregulering, AK) Reclamefilmpje maken om een boek te promoten (creativiteit/communiceren, NL)

10 Analyse van de onderwijspraktijk Vragenlijst 822 leraren po 867 leraren vo onderbouw Extra respons: 1139 leraren Tweede Fase Case studies 10 po-scholen, 9 vo-scholen Mix van traditioneel/traditioneel vernieuwend/veelbelovend

11 Wat gebeurt er in de lespraktijk? Vaardigheden worden belangrijk gevonden Soms tot regelmatig aandacht voor de vaardigheden in de les Meer aandacht voor vaardigheden in po (bovenbouw) dan vo-onderbouw!

12 Digitale geletterdheid Mate van aandacht voor ICT-(basis)vaardigheden (gemiddelde score leraren po/onderbouw vo) (score 1=bijna nooit; score 5=bijna altijd) Leraren uit de bovenbouw po besteden significant meer aandacht aan ICT- (basis)- vaardigheden dan leraren in andere leerjaren po. Zij scoren ook significant hoger dan leraren vo onderbouw.

13 Digitale geletterdheid Mate van aandacht voor mediawijsheid (gemiddelde score leraren po/onderbouw vo) (score 1=bijna nooit; score 5=bijna altijd) Leraren uit de bovenbouw po besteden significant meer aandacht aan mediawijsheid dan leraren in andere leerjaren po. Zij scoren ook significant hoger dan leraren vo onderbouw.

14 Digitale geletterdheid Mate van aandacht voor informatievaardigheden (gemiddelde score leraren po/onderbouw vo) (score 1=bijna nooit; score 5=bijna altijd) Leraren uit de bovenbouw po besteden significant meer aandacht aan informatievaardigheden dan leraren in andere leerjaren po. Zij scoren ook significant hoger dan leraren vo onderbouw.

15 Creativiteit Mate van aandacht voor creativiteit (gemiddelde score leraren po/onderbouw vo) (score 1=bijna nooit; score 5=bijna altijd) Er zijn geen significante verschillen tussen leraren po en onderbouw vo, en ook niet tussen leraren in verschillende leerjaren po. meer resultaten m.b.t. de andere vaardigheden, zie

16 Lespraktijk: uitkomst case studies Scholen die (meer) aandacht besteden aan doen dit vanuit: pedagogische visie of schoolprofiel (bijv. technasium, cultuurprofielscholen) projectonderwijs, weinig (structureel) in leergebieden Leraren vinden innovatieve toepassing vaardigheden vaak lastig vorm te geven Kritisch denken, probleemoplosvaardigheden, digitale geletterdheid worden complex gevonden Meerderheid van de leraren (67%) voelt zich niet voldoende toegerust en heeft behoefte aan lesmateriaal en professionalisering

17 Conclusie e eeuwse vaardigheden komen weinig structureel en doelgericht aan de orde Leraren hebben meer houvast nodig Gegeven het belang van de vaardigheden is meer aandacht wenselijk Inbedden in bestaande leergebieden meest kansrijke optie

18 Project 21EV in 2015 QuickScans 21e eeuwse vaardigheden Inventarisatie huidige onderwijspraktijk & internationale studie Concretiseringen In 2015 probleemoplosvaardigheden, creativiteit en digitale geletterdheid omdat uit het onderzoek van 2014 bleek dat deze vaardigheden op dit moment het moeilijkst uit te voeren, onduidelijk of nog weinig bekend zijn Ontwerpen, ontwikkelen en evalueren van voorbeeldmatige uitwerkingen geschikt voor in ieder geval po en onderbouw vo probleemoplossen, creativiteit en digitale geletterdheid Nederlands, kunst en cultuur, rekenen/wiskunde en mens en maatschappij Inzicht in de manier waarop kaders en instrumenten voor het volgen en beoordelen van leerlingen ontworpen en ontwikkeld kunnen worden

19 curriculumvandetoekomst.slo.nl

20 Beschikbare voorbeeldmaterialen PO Probleemoplossen Kunst & Cultuur, onder-, midden-, bovenbouw Nederlands, bovenbouw Rekenen, onder-, midden-, bovenbouw Creativiteit Kunst & Cultuur, onder-, midden-, bovenbouw Aardrijkskunde, onder-, middenbouw Natuurkunde, bovenbouw Rekenen, onder-, midden-, bovenbouw Digitale geletterdheid Kunst & Cultuur, onder-, midden-, bovenbouw Nederlands, bb

21 Beschikbare voorbeeldmaterialen VO Probleemoplossen Kunst & Cultuur, vmbo-tl, klas 2 Nederlands, vmbo b/k, klas 2 Natuurkunde, onderbouw Aardrijkskunde, onderbouw Wiskunde, onderbouw Creativiteit Kunst & Cultuur, vmbo-tl, klas 2 Aardrijkskunde, onderbouw Digitale geletterdheid Wiskunde, onderbouw Nederlands, onderbouw

22 SLO-project in 2016 Afronden van een deel van de lesvoorbeelden van 2015 Verder met digitale geletterdheid Nieuwe vaardigheden, een keuze uit: kritisch denken sociale en culturele vaardigheden zelfregulering communiceren samenwerken

23 Vragen, opmerkingen, etc. Petra Fisser Ook bij interesse in het gebruik (en evaluatie!) van de lesvoorbeelden creativiteit, probleemoplossen en digitale geletterdheid!

21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs. stand van zaken en toekomstige mogelijkheden. Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015

21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs. stand van zaken en toekomstige mogelijkheden. Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015 21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs stand van zaken en toekomstige mogelijkheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015 SLO, nationaal

Nadere informatie

Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan

Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling VELON conferentie Brussel, 4 februari 2016 Petra Fisser, Monique van der Hoeven, Sigrid

Nadere informatie

21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs. Maaike Rodenboog, SLO

21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs. Maaike Rodenboog, SLO 21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs Maaike Rodenboog, SLO m.rodenboog@slo.nl SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Onafhankelijke, niet-commerciële positie als

Nadere informatie

Programmeren, computational thinking en 21 e eeuwse vaardigheden

Programmeren, computational thinking en 21 e eeuwse vaardigheden Programmeren, computational thinking en 21 e eeuwse vaardigheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Petra Fisser, Allard Strijker openingsbijeenkomst Codeweek Amsterdam, 10 oktober 2015

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het onderwijs

Ontwikkelingen in het onderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Ontwikkelingen in het onderwijs Marja van Graft Inspiratiedag NME 10 april 2017 Leerplan(kader) Wetenschap & technologie Doelen bijeenkomst informeren

Nadere informatie

21 e -eeuwse vaardigheden

21 e -eeuwse vaardigheden Scholen maken werk van 21 e -eeuwse vaardigheden NOT 2019, 22 januari Kirsten Krebbekx, Yvonne van Ravenstein, Nick Leeuwenburg, Maaike Rodenboog, Sigrid Loenen, Stéfanie van Tuinen Opzet bijeenkomst 21

Nadere informatie

Onderzoekend en ontwerpend leren bij OJW: ruimte voor 21e eeuwse vaardigheden

Onderzoekend en ontwerpend leren bij OJW: ruimte voor 21e eeuwse vaardigheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Onderzoekend en ontwerpend leren bij OJW: ruimte voor 21e eeuwse vaardigheden Marja van Graft Leerplan(kader) Wetenschap & technologie e Conferentie

Nadere informatie

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO.

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science,

Nadere informatie

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel Presentatie VTOI 8 april 2016 Paul Schnabel Visie Ingrediënten voor het eindadvies Resultaten dialoog Wetenschappelijke inzichten Internationale vergelijkingen Huidige wet- en regelgeving en onderwijspraktijk

Nadere informatie

kansen voor betekenisvol zaakvakonderwijs

kansen voor betekenisvol zaakvakonderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling kansen voor betekenisvol zaakvakonderwijs Martin Klein Tank Leerplan(kader) Techniekpact jaarconferentie Wetenschap & 19 technologie mei 2014 Waarom?

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Talen in het curriculum van de toekomst

Talen in het curriculum van de toekomst Talen in het curriculum van de toekomst SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Jornada de formación para profesores de español como lengua extranjera, Utrecht 16 enero 2017 Daniela Fasoglio,

Nadere informatie

Stimuleren van vakgebied overstijgende vaardigheden? Doen!

Stimuleren van vakgebied overstijgende vaardigheden? Doen! SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Stimuleren van vakgebied overstijgende vaardigheden? Doen! Marja van Graft en Nora Steenbergen-Penterman Workshop Lunteren 5 april 2016 Inhoud Inventariseren

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering in school Curriculumontwikkeling. 30 maart 2017 VO-congres

Leiderschap bij verandering in school Curriculumontwikkeling. 30 maart 2017 VO-congres Leiderschap bij verandering in school Curriculumontwikkeling 30 maart 2017 VO-congres Programma Inleiding 20 minuten - de richting van het advies - politieke stand van zaken Aan tafel! Uitwerking van een

Nadere informatie

21 e eeuwse vaardigheden in jouw onderwijs?!

21 e eeuwse vaardigheden in jouw onderwijs?! 21 e eeuwse vaardigheden in jouw onderwijs?!, programmeren en coderen Wassenaarse Onderwijsdag 24 november 2016 Even voorstellen Henk van de Hoef - mede-eigenaar O21 - onderwijs en ict-vraagstukken - visietrajecten

Nadere informatie

Stichting Groningen Programmeert

Stichting Groningen Programmeert - - - Stichting Groningen Programmeert 1 1 1 Is deze visie bruikbaar en werkbaar in zowel het primair als voortgezet onderwijs? De indeling in de vier hoofdgroepen is erg verduidelijkend voor beide soorten

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Vmbo. Wat je als professional moet weten over kunst en cultuur in het vmbo.

Vmbo. Wat je als professional moet weten over kunst en cultuur in het vmbo. Vmbo Wat je als professional moet weten over kunst en cultuur in het vmbo. Kunst en cultuur onderbouw De onderbouw in het vmbo omvat de eerste twee leerjaren. Kunst en cultuur komen aan de orde in het

Nadere informatie

Theoretisch kader De 21st century skills Onderverdeling in cognitieve en conatieve vaardigheden

Theoretisch kader De 21st century skills Onderverdeling in cognitieve en conatieve vaardigheden Theoretisch kader: Zoals ik in mijn probleemanalyse beschrijf ga ik de vaardigheid creativiteit, van de 21st century skills onderzoeken, omdat ik wil weten op welke manier de school invloed kan uitoefenen

Nadere informatie

Verkenning van de curriculumpraktijk in primair en voortgezet onderwijs

Verkenning van de curriculumpraktijk in primair en voortgezet onderwijs Curriculummonitor 01 Verkenning van de curriculumpraktijk in primair en voortgezet onderwijs SLO nationaal epertisecentrum leerplanontwikkeling Curriculummonitor 01 Verkenning van de curriculumpraktijk

Nadere informatie

Universiteit Leiden / Stichting Creativiteit & Innovatie. Diverse (onderwijs) congressen en bijeenkomsten (meerdere data, i.o.)

Universiteit Leiden / Stichting Creativiteit & Innovatie. Diverse (onderwijs) congressen en bijeenkomsten (meerdere data, i.o.) - - - Universiteit Leiden / Stichting Creativiteit & Innovatie Diverse (onderwijs) congressen en bijeenkomsten (meerdere data, i.o.) 1000+ 100+ 50+ 300+ 300+ 35 100+ 100+ 200+ 150+ 400+ Politiek, Bedrijfsleven,

Nadere informatie

Toekomstgericht onderwijs

Toekomstgericht onderwijs Toekomstgericht onderwijs Doelen, werkwijzen en ervaringen van scholen met een innovatief onderwijsconcept Iris Bogaers (Rudolf Steiner College Haarlem) Monique Volman (Universiteit van Amsterdam) ORD,

Nadere informatie

Curriculum in beweging

Curriculum in beweging Curriculum in beweging SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Strategische Agenda SLO 2017-2020 Curriculum in beweging De afgelopen twee jaar is een breed, landelijk debat gevoerd over een

Nadere informatie

Waar gaan de ontwikkelteams mee aan de slag?

Waar gaan de ontwikkelteams mee aan de slag? Waar gaan de ontwikkelteams mee aan de slag? Wat hebben onze leerlingen nodig om uit te groeien tot volwassenen die hun steentje bijdragen aan de samenleving, economisch zelfredzaam zijn én met zelfvertrouwen

Nadere informatie

Digitale geletterdheid

Digitale geletterdheid Digitale geletterdheid Meewerken aan het onderwijs van morgen Onder de naam Curriculum.nu vindt een landelijke herziening van het vaste onderwijsprogramma van alle leerlingen in het primair en voortgezet

Nadere informatie

Leermiddelenmonitor. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Leermiddelenmonitor. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 2007 SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling SLO 2007 De van SLO is een jaarlijks onderzoek naar het selectieproces en gebruik van leermiddelen door leraren in het basis- en voortgezet onderwijs.

Nadere informatie

LVHOM (ELAN) 21 E EEUWSE VAARDIGHEDEN 21E EEUWSE VAARDIGHEDEN BIJ MAATSCHAPPIJLEER AFSTUDEERBEGELEIDER: DR. M.I JELIAZKOVA

LVHOM (ELAN) 21 E EEUWSE VAARDIGHEDEN 21E EEUWSE VAARDIGHEDEN BIJ MAATSCHAPPIJLEER AFSTUDEERBEGELEIDER: DR. M.I JELIAZKOVA LVHOM (ELAN) 21 E EEUWSE VAARDIGHEDEN 21E EEUWSE VAARDIGHEDEN BIJ MAATSCHAPPIJLEER IN NEDERLAND AFSTUDEERBEGELEIDER: DR. M.I JELIAZKOVA TWEEDE BEOORDELAAR: DRS. J.G. ZONJEE AUTEUR: JONATHAN DAG, MSC S1393561

Nadere informatie

Herziening van het curriculum in het primair en voortgezet onderwijs

Herziening van het curriculum in het primair en voortgezet onderwijs Herziening van het curriculum in het primair en voortgezet onderwijs Plan van aanpak De Onderwijscoöperatie en de regiegroep Onderwijs2032 (PO-Raad en VO-raad, AVS, LAKS en Ouders & Onderwijs) hebben bij

Nadere informatie

Het Ontwikkelteam Digitale geletterdheid geeft de volgende omschrijving aan het begrip digitale technologie:

Het Ontwikkelteam Digitale geletterdheid geeft de volgende omschrijving aan het begrip digitale technologie: BIJGESTELDE VISIE OP HET LEERGEBIED DIGITALE GELETTERDHEID Digitale geletterdheid is van belang voor leerlingen om toegang te krijgen tot informatie en om actief te kunnen deelnemen aan de hedendaagse

Nadere informatie

Doelen. Aanleiding Passende perspectieven. Programma. Doel Passende perspectieven. Mogelijke interventies

Doelen. Aanleiding Passende perspectieven. Programma. Doel Passende perspectieven. Mogelijke interventies Doelen Passende perspectieven: doelgericht werken en evalueren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Kennisnemen van het gedachtengoed en de materialen van passende perspectieven Leren toepassen

Nadere informatie

Leermiddelenmonitor 17/18

Leermiddelenmonitor 17/18 Leermiddelenmonitor 17/18 Leermiddelen in het po en vo: gebruik, digitalisering, beschikbaarheid en beleid SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Leermiddelenmonitor 17/18 Leermiddelen in

Nadere informatie

Mediaplan. digitale geletterdheid TIP! School: Contactpersoon:

Mediaplan. digitale geletterdheid TIP! School: Contactpersoon: Mediaplan digitale geletterdheid School: Contactpersoon: De 21e-eeuwse vaardigheden zijn elf competenties die leerlingen nodig hebben om succesvol deel te nemen aan de maatschappij van de toekomst. Om

Nadere informatie

Informatievaardigheden. in het basisonderwijs

Informatievaardigheden. in het basisonderwijs Informatievaardigheden in het basisonderwijs Agenda 1. Wanneer ben je informatievaardig? 2. Waarom is het (nu) zo belangrijk informatievaardig te zijn? 3. Wat betekent dit voor het onderwijs? 4. Hoe

Nadere informatie

De visie van Amersfoortse PO-scholen en VO-scholen op het onderwijs in Amersfoort in 2030

De visie van Amersfoortse PO-scholen en VO-scholen op het onderwijs in Amersfoort in 2030 De van Amersfoortse PO-scholen en VO-scholen op het onderwijs in Amersfoort in 2030 Denkstap 1 Denkstap 2 Relevante trends en Visie factoren Denkstap 1: Trends en factoren Denkstap 1 Welke trends en factoren

Nadere informatie

Een andere kijk op onderwijs

Een andere kijk op onderwijs Een andere kijk op onderwijs PROF.DR. SIETSKE WASLANDER Inhoud Onderwijs: voorbereiding op de toekomst Stand van zaken in Nederland Wat nu? 2 1 3 4 2 5 Gemene deler Samenwerken Communiceren ICT geletterdheid

Nadere informatie

Quickscan voor personeel

Quickscan voor personeel Quickscan 2018-2019 voor personeel Uitslagen Quick Scan SBO De Vlieger Inleiding In dit rapport worden de resultaten beschreven van de Quickscan 2018-2019 voor personeel van SBO De Vlieger. De gebruikte

Nadere informatie

Feedback conceptvisie DIGITALE GELETTERDHEID

Feedback conceptvisie DIGITALE GELETTERDHEID Feedback conceptvisie DIGITALE GELETTERDHEID Negen ontwikkelteams, leraren en schoolleiders werken aan de actualisatie van het curriculum voor alle leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs. Dit

Nadere informatie

Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing

Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing Basis voor cultuureducatie als basis voor vernieuwing Ronald Kox, hoofd Cultuureducatie Nieuwegein, 17 maart 2017 ronaldkox@lkca.nl Waarom kunst en cultuur? Artistiek-creatief proces Iteratief proces Universeel

Nadere informatie

Wat vraagt lesgeven met en over ict van leraren? Aanknopingspunten voor professionalisering van leraren in het PO, VO en MBO

Wat vraagt lesgeven met en over ict van leraren? Aanknopingspunten voor professionalisering van leraren in het PO, VO en MBO Wat vraagt lesgeven met en over ict van leraren? Aanknopingspunten voor professionalisering van leraren in het PO, VO en MBO Marjoke Bakker, Rianne Kooi, Marijke Kral, Carolien van Rens & Dana Uerz Leren

Nadere informatie

Achtergrond onderzoeksvraag 1

Achtergrond onderzoeksvraag 1 Achtergrond onderzoeksvraag 1 1. Kerncurriculum en keuzedelen voor school en leerling Wij pleiten voor een vaste basis van kennis en vaardigheden die zich beperkt tot datgene wat alle leerlingen ten minste

Nadere informatie

21e eeuwse vaardigheden in examenprogramma s vmbo. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

21e eeuwse vaardigheden in examenprogramma s vmbo. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 21e eeuwse vaardigheden in examenprogramma s vmbo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 21e eeuwse vaardigheden in examenprogramma's vmbo December 2016 Verantwoording 2016 SLO (nationaal

Nadere informatie

CHECKLIST PO VOOR OVERGANG VAN PO NAAR VO

CHECKLIST PO VOOR OVERGANG VAN PO NAAR VO AANSLUITING PO-VO AFSLUITING EN START CHECKLIST PO VOOR OVERGANG VAN PO NAAR VO Leerlingen hebben er recht op dat hun schoolloopbaan zo soepel mogelijk verloopt. De overgang van het PO (inclusief het speciaal

Nadere informatie

Rekenen van groep 8 naar de brugklas. Herfst, 2012 Bert Claessens (HAN)

Rekenen van groep 8 naar de brugklas. Herfst, 2012 Bert Claessens (HAN) Rekenen van groep 8 naar de brugklas Herfst, 2012 Bert Claessens (HAN) Inhoud Wat vertellen leerkrachten en leraren ons? Wat vertellen de resultaten van leerlingen ons? Wat vertellen de leerlingen ons?

Nadere informatie

Don Bosco College. Advies basisschool. Jouw groei is ons doel. LVS Ervaringen met de leerling

Don Bosco College. Advies basisschool. Jouw groei is ons doel. LVS Ervaringen met de leerling Don Bosco College Jouw groei is ons doel Advies basisschool LVS Ervaringen met de leerling Brede scholengemeenschap VWO HAVO VMBO Voortgezet Onderwijs in schema WO HBO MBO Werken 6 VWO 5 HAVO 4 V M B O

Nadere informatie

Vanuit doelen Jonge Kind naar een beredeneerd aanbod voor peuters en kleuters

Vanuit doelen Jonge Kind naar een beredeneerd aanbod voor peuters en kleuters SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Vanuit doelen Jonge Kind naar een beredeneerd aanbod voor peuters en kleuters Netwerkbijeenkomst Utrecht 23 mei 2018 het curriculum Curriculum verschillende

Nadere informatie

Hoe ict-bekwaam moet een leraar zijn? sambo-ict conferentie 2017 Frans Schouwenburg Kennisnet

Hoe ict-bekwaam moet een leraar zijn? sambo-ict conferentie 2017 Frans Schouwenburg Kennisnet Hoe ict-bekwaam moet een leraar zijn? sambo-ict conferentie 2017 Frans Schouwenburg Kennisnet - @allfrans Programma 1. Bijstelling verwachting 2. Handreiking PO en VO 3. Urgenties in het MBO uit onderzoek

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 1873 16 januari 2018 Regeling van de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media van 8 januari 2018, nr. VO/BZO/1168692,

Nadere informatie

Nieuwsflits Nobelhorst September 2017

Nieuwsflits Nobelhorst September 2017 Nieuwsflits Nobelhorst September 2017 Beste kinderen/ouders/verzorgers, Via deze nieuwsflits brengen we u graag regelmatig op de hoogte van de dingen die zijn geweest en de dingen die nog gaan komen. Deze

Nadere informatie

VERSLAG N.A.V. DERDE CONSULTATIEFASE (16 OKT 14 NOV 2018) Ontwikkelteam Rekenen & Wiskunde

VERSLAG N.A.V. DERDE CONSULTATIEFASE (16 OKT 14 NOV 2018) Ontwikkelteam Rekenen & Wiskunde VERSLAG N.A.V. DERDE CONSULTATIEFASE (16 OKT 14 NOV 2018) Ontwikkelteam Rekenen & Wiskunde 1. Achtergrond In maart 2018 zijn negen ontwikkelteams met daarin leraren en schoolleiders uit het primair en

Nadere informatie

Bezinning op onderwijs in de veranderende maats

Bezinning op onderwijs in de veranderende maats Bezinning op onderwijs in de veranderende maats Onderwijs Waar moet onderwijs op voorbereiden? Op 17 november 2014 lanceerde Sander Dekker, staatssecretaris van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Nieuwe media. Ander onderwijs?

Nieuwe media. Ander onderwijs? Nieuwe media. Ander onderwijs? Joke Voogt Typ hier de footer 1 Wij streven ernaar dat over vijf tot tien jaar alle leerlingen voor hun toekomstig beroep, voor het deelnemen aan het maatschappelijk leven

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6 Referentiekaders Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2 Station en de referentiekaders 6 1 Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen (Commissie Meijerink) Een beknopte samenvatting/ de belangrijkste

Nadere informatie

1 van :30

1 van :30 Statistieken Naam formulier Titel formulier Aantal vragen 60 Totaal aantal ingevuld 277 mediatheek De mediatheek en informatievaardigheden in het voortgezet onderwijs 1. Welke onderwijsniveau's biedt de

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Koers. Onderwijs anders organiseren

Koers. Onderwijs anders organiseren We zijn op Koers! Ben jij iemand die graag de ruimte krijgt om de dingen te doen die je graag wilt doen? Iemand die graag wil ontdekken waar je echt goed in bent? Die graag zelf bepaalt op welke manier

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Tien competenties voor de 21 e eeuw

Tien competenties voor de 21 e eeuw Tien competenties voor de 21 e eeuw Natuurlijk leren in de 21 e eeuw 28 september, Keete Voerman en Anne Remmerswaal Programma Introductie Waar denk je aan? Uitwerking model Aan de slag met aanpak voor

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Sportieve bb- en kbleerlingen

Sportieve bb- en kbleerlingen Sportieve bb- en kbleerlingen in de bovenbouw van het vmbo Leerarrangementen voor het inrichten van beroepsgerichte programma's voor sportieve leerlingen die met en voor mensen willen werken Martha Haverkamp

Nadere informatie

Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink. 1 december 2015

Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink. 1 december 2015 Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink 1 december 2015 THORBECKE SCHOLENGEMEENSCHAP Zwolle atheneum havo mavo 1820 leerlingen 160 docenten 10 jaar Mediawijsheid Relatie tot digitale geletterdheid Opzet en

Nadere informatie

21 ste -eeuwse vaardigheden. Dr. Pieter

21 ste -eeuwse vaardigheden. Dr. Pieter 21 ste -eeuwse vaardigheden Dr. Pieter Baay @BaayPieter School2Work proefschrift Link naar proefschrift @BaayPieter Link naar literatuurstudie @BaayPieter Mentimeter www.menti.com Code: 123015 @BaayPieter

Nadere informatie

Gaat 'gezond bewegen' het verschil maken?

Gaat 'gezond bewegen' het verschil maken? Gaat 'gezond bewegen' het verschil maken? SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling VO Studiedag 20-01-2016 Berend Brouwer (b.brouwer@slo.nl) Agenda Warming-up Het leerplankader SBGL Thema 'bewegen

Nadere informatie

Werkopdracht derde ontwikkelsessie

Werkopdracht derde ontwikkelsessie Werkopdracht derde ontwikkelsessie Preambule Wat hebben onze leerlingen nodig om uit te groeien tot volwassenen die bijdragen aan de samenleving, economisch zelfstandig zijn én met zelfvertrouwen in het

Nadere informatie

Het Leukste Vmbo. Haalt je beste binnenste buiten. Van ALMELO. Open dagen

Het Leukste Vmbo. Haalt je beste binnenste buiten. Van ALMELO. Open dagen ar ol ja Scho 2020 / 2019 Het Leukste Vmbo Open dagen Van ALMELO Woensdag 28 november 2018 van 15.00 tot 20.00 uur Woensdag 16 januari 2019 van 15.00 tot 20.00 uur Haalt je beste binnenste buiten. informatie

Nadere informatie

Werken aan 21 e eeuwse vaardigheden met NPDL

Werken aan 21 e eeuwse vaardigheden met NPDL Werken aan 21 e eeuwse vaardigheden met NPDL Door: Fréderieke van Eersel (Eigenaar Eduet www.eduet.nl /adviseur eigentijds onderwijs) Op veel onderwijssites en in veel beleidsstukken kom je de term 21st

Nadere informatie

Curriculum.nu onderwijsvernieuwing Ria Brandt en Jeroen Bron. Jaarvergadering Wolvega 7 mei 2019

Curriculum.nu onderwijsvernieuwing Ria Brandt en Jeroen Bron. Jaarvergadering Wolvega 7 mei 2019 Curriculum.nu onderwijsvernieuwing Ria Brandt en Jeroen Bron Jaarvergadering Wolvega 7 mei 2019 Vraag Pitch Wij horen graag hoe het staat met Curriculum.nu en verder". Inhoud pitch Ontwikkelingen curriculum.nu

Nadere informatie

Digitale Geletterdheid. Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO. Producten en prijzen 2019 DIGIT DIGIT. DigitaleGeletterdheid.

Digitale Geletterdheid. Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO. Producten en prijzen 2019 DIGIT DIGIT. DigitaleGeletterdheid. Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO Producten en prijzen 2019 DigitaleGeletterdheid.nl 1 Juli 2019 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Digitale geletterdheid in het curriculum...

Nadere informatie

Waar moet de nieuwe speelvoorziening komen?

Waar moet de nieuwe speelvoorziening komen? Waar moet de nieuwe speelvoorziening komen? Voor de docent Vak(gebied) Schooltype / afdeling Oriëntatie op jezelf en de wereld, Mens en Maatschappij, Aardrijkskunde VO onderbouw (havo/vwo) Leerjaar 1 Tijdsinvestering

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 21e eeuwse vaardigheden in het curriculum van het funderend onderwijs Verantwoording

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Evalueren van de kwaliteit van onderzoek

Evalueren van de kwaliteit van onderzoek Evalueren van de kwaliteit van onderzoek Een aanpak voor zelfevaluatie van nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en validiteit door vwo-leerlingen bij onderzoek in de bètavakken Promotieonderzoek in kader van

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

TEST COACHING CULTUURWIJSHENGELO Totaal aantal vragen: 10

TEST COACHING CULTUURWIJSHENGELO Totaal aantal vragen: 10 TOPHES 04/04/2018 TEST COACHING CULTUURWIJSHENGELO Totaal aantal vragen: 10 De meeste juiste antwoorden: #6 Minste Juiste antwoorden: #6 1. De volgende coachingsvragen komen naar voren bij enkele basisscholen.

Nadere informatie

Hoofdlijnenbrief SLOA

Hoofdlijnenbrief SLOA Hoofdlijnenbrief SLOA 2014-2015 Datum: 28 maart 2013 Colofon: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Directie Voortgezet Onderwijs D. Duinkerke dduinkerke@minocw.nl Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

Het creatief vermogen vergroten

Het creatief vermogen vergroten Projectmatig werken binnen wereldoriëntatie Het creatief vermogen vergroten In mijn klas zie ik leerlingen die mee willen gaan met hun tijd. Ze vinden het belangrijk om mee te denken over maatschappelijke

Nadere informatie

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Achtergrond De globale kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs bieden

Nadere informatie

Veranderingen in ons onderwijs; uitkomst van de tweede denktank bijeenkomst van Stichting Primo

Veranderingen in ons onderwijs; uitkomst van de tweede denktank bijeenkomst van Stichting Primo Veranderingen in ons onderwijs; uitkomst van de tweede denktank bijeenkomst van Stichting Primo Peter Jonkers heeft op 1 november 2017 deelnemers van de Primo Denktank 1 uitgenodigd om zijn visie te geven

Nadere informatie

Lerarenopleiding Nederlands. wordt niet gepubliceerd. wordt niet gepubliceerd

Lerarenopleiding Nederlands. wordt niet gepubliceerd. wordt niet gepubliceerd Lerarenopleiding Nederlands wordt niet gepubliceerd wordt niet gepubliceerd Hogeschool van Amsterdam 12 april 2018 6 6 Op welke manier doet deze visie voldoende recht aan de ontwikkeling en kansen van

Nadere informatie

21ST CENTURY SKILLS wat houdt dat eigenlijk in?

21ST CENTURY SKILLS wat houdt dat eigenlijk in? 21ST CENTURY SKILLS wat houdt dat eigenlijk in? Inleiding De 21ste eeuw staat in het teken van digitalisering. In de 18 jaar die tot nu toe gepasseerd zijn, hebben vele nieuwe technologieën hun intrede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2013 Nr. 131 BRIEF

Nadere informatie

Curriculumontwikkeling in de praktijk 4

Curriculumontwikkeling in de praktijk 4 Curriculumontwikkeling in de praktijk 4 DEEL 1 HOE STEL JE ALS SCHOOL EEN GOED CURRICULUM SAMEN? VERA MEEWIS (LKCA) VIOLA VAN LANSCHOT HUBRECHT (SLO) Curriculumontwikkeling vindt plaats op verschillende

Nadere informatie

Goed voorbereid op de toekomst!

Goed voorbereid op de toekomst! Goed voorbereid op de toekomst! U bereidt jongeren voor op een succesvolle toekomst op de arbeidsmarkt. Maar wat als de maatschappij steeds sneller verandert? Goed voorbereid op de toekomst! U bereidt

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

Monitoring vernieuwde examenprogramma aardrijkskunde vmbo

Monitoring vernieuwde examenprogramma aardrijkskunde vmbo Titel in de rug vermelden Monitoring vernieuwde examenprogramma aardrijkskunde vmbo SLO heeft als nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling een publieke taakstelling in de driehoek beleid, praktijk

Nadere informatie

ABCDE ik begrijp het! Kerndoelanalyse SLO

ABCDE ik begrijp het! Kerndoelanalyse SLO ABCDE ik begrijp het! Kerndoelanalyse SLO juli 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan

Nadere informatie

Digitale Geletterdheid

Digitale Geletterdheid Digitale Geletterdheid Visie van de vakvereniging i&i - november 2017 Inleiding Dit document beschrijft de visie van de vakvereniging van informaticadocenten in het VO, i&i, op het vak/leergebied Digitale

Nadere informatie

Kennisbasis natuurwetenschappelijke vakken en technologie

Kennisbasis natuurwetenschappelijke vakken en technologie Kennisbasis natuurwetenschappelijke vakken en technologie Ontwikkeling en implementatie SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Ecent conferentie 2016: Bèta in samenhang in 2032 Dirk Jan Boerwinkel,

Nadere informatie

OnsOnderwijs2032: Het domein Taal & Cultuur de (on)mogelijkheden

OnsOnderwijs2032: Het domein Taal & Cultuur de (on)mogelijkheden OnsOnderwijs2032: Het domein Taal & Cultuur de (on)mogelijkheden 29 september 2016 Netwerkdag Taalcoördinatoren en -specialisten Stéfanie van Tuinen SLO Opbouw workshop OnsOnderwijs2032 Cultuuronderwijs

Nadere informatie

VNK-e (Vereniging Nederlandse Kunsthistorici, sectie educatie)

VNK-e (Vereniging Nederlandse Kunsthistorici, sectie educatie) KunstEnCultuur - - - VNK-e (Vereniging Nederlandse Kunsthistorici, sectie educatie) 10 Beschrijft de conceptvisie in voldoende mate de relevantie van ons leergebied voor de ontwikkeling van de leerling?

Nadere informatie

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool In dit beroepsproduct ontwerp je onderwijs op het gebied van Wetenschap en technologie voor de basisschool. Uitgangspunt bij je onderwijsontwerp

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

BIJGESTELDE VISIE REKENEN & WISKUNDE

BIJGESTELDE VISIE REKENEN & WISKUNDE BIJGESTELDE VISIE REKENEN & WISKUNDE Het project Curriculum.nu Doelstelling van het project Curriculum.nu is ontwikkeling van de curricula in negen leergebieden (uit: werkopdracht aan de ontwikkelteams):

Nadere informatie

SCHOOL. Design-a-Thon: Afval INHOUD: Programma & uitleg Leerdoelen / kerndoelen en 21e eeuwse vaardigheden Informatie over de Afval Thema

SCHOOL. Design-a-Thon: Afval INHOUD: Programma & uitleg Leerdoelen / kerndoelen en 21e eeuwse vaardigheden Informatie over de Afval Thema SCHOOL Design-a-Thon: Afval INHOUD: Programma & uitleg Leerdoelen / kerndoelen en 21e eeuwse vaardigheden Informatie over de Afval Thema Global Children s Design-a-Thon, Dublin, November 2014 PROGRAMMA

Nadere informatie

Cultuureducatie, geen vak apart

Cultuureducatie, geen vak apart Cultuureducatie, geen vak apart Uitvoeringsplan Theo Thijssen Inleiding Op Educatief Centrum Theo Thijssen wordt gewerkt aan een ononderbroken ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar. Het ondernemend leren

Nadere informatie

NiBi-conferentie Gezonde leefstijl van leerlingen. SLO Ger van Mossel

NiBi-conferentie Gezonde leefstijl van leerlingen. SLO Ger van Mossel NiBi-conferentie Gezonde leefstijl van leerlingen SLO Ger van Mossel (g.vanmossel@slo.nl) Kennismaking Wie...? Werkwijze bijeenkomst Leerplankader Gezonde leefstijl Naar een leerplan gezonde leefstijl

Nadere informatie