Maatschappelijk Verslag Siemens Nederland N.V.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maatschappelijk Verslag 2014. Siemens Nederland N.V. www.siemens.nl"

Transcriptie

1 Maatschappelijk Verslag 2014

2

3 Maatschappelijk verslag Hoofdstuk 1 pagina 5 Voorwoord CEO Siemens Nederland Hoofdstuk 7 pagina 51 Compliance Hoofdstuk 2 pagina 11 Strategie, profiel en structuur Hoofdstuk 8 pagina 59 Medewerkers (Health & Safety) Hoofdstuk 3 pagina 21 Kerncijfers Hoofdstuk 9 pagina 69 Leveranciers Hoofdstuk 4 pagina 25 Duurzaamheid als guiding principle Hoofdstuk 10 pagina 75 Milieubescherming (Environment) Hoofdstuk 5 pagina 33 Duurzaam portfolio Hoofdstuk 11 pagina 85 Corporate Citizenschip Hoofdstuk 6 pagina 45 Bijlagen pagina 93 Stakeholders

4 4 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 1 Voorwoord

5 Hoofdstuk 1 Voorwoord Maatschappelijk verslag Hoofdstuk 1 Voorwoord

6 6 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 1 Voorwoord Inspelen op een snel veranderende maatschappij Nederland bevindt zich, net als veel andere landen, in een ingrijpende transitiefase. Maatschappelijke, demografische en geopolitieke veranderingen laten zien dat de economische crisis van de voorbije jaren geen tijdelijke onderbreking was, maar een kantelpunt. Europa en Nederland zien zich gesteld voor de opgave om hun concurrentie- en innovatiekracht te versterken. Waar het afgelopen jaar de trend van economisch herstel is doorgezet, moeten we helaas ook constateren dat de geopolitieke situatie verre van geruststellend is. Niettemin bood het, in sommige sectoren nog voorzichtige economische herstel, tal van kansen. Voor Nederland als exportland in zijn geheel, maar ook voor Siemens Nederland. Ingrijpende transities Op dit moment vinden op tal van gebieden ingrijpende transities plaats. In de energievoorziening, in de infrastructuur en de (gezondheids)zorg, maar ook op de arbeidsmarkt en in het onderwijs en dat alles met een krimpende beroepsbevolking. Waar in het verleden vijf op de zeven Nederlanders actief waren in het arbeidsproces, is dat nu de helft. Instroom van jonge goed geschoolde mensen op een flexibeler arbeidsmarkt, langer doorwerken en (permanente) bijscholing zijn van het grootste belang om de BV Nederland een toppositie in Europa te laten behouden. Siemens investeert continu in oplossingen. Langjarige partnerships Naast de krimp in de arbeidsmarkt stelt ook de vergrijzing vooral de zorgsector de komende jaren voor een grote uitdaging: meer patiënten behandelen met minder mensen en beperkter budgetten. Langjarige partnerships waarin onze onderneming samenwerkt met ziekenhuizen en onderzoeksinstellingen richten zich op een vroegtijdiger diagnose en een nog beter op de individuele patiënt toegesneden behandeling, tegen acceptabele kosten. Kennisuitwisseling en cocreatie Moderne technologie genereert enorme hoeveelheden data, die beveiligd, beheerst en benut moeten worden. Bij herhaling is gebleken hoe kwetsbaar complexe datasystemen in bedrijven, maatschappelijke organisaties, maar ook in de openbare infrastructuur zijn geworden. Siemens investeert continu in de daarvoor benodigde oplossingen. Met haar competence center voor datacenters, de monitoring en aansturing van verkeersstromen, de ontwikkeling van smart grids en de digitalisering van de maakindustrie onder het motto Industrie 4.0. Maar ook initiëren wij kennisuitwisseling, stimuleren wij cocreatie en participeren wij in tal van platforms. Deelname in de Stichting Maatschappij en Veiligheid en in de The Hague Security Delta zijn daar voorbeelden van, evenals kennisuitwisseling met stakeholders over cyber security of Smart Industry, een initiatief van FME-CWM. Honderden extra banen In 2016 vindt het evaluatiemoment plaats van het Energieakkoord dat in 2013 via de SER werd gesloten tussen kabinet, bedrijfsleven, vakbonden en milieubeweging. Het akkoord onderschrijft de noodzaak tot substantiële verduurzaming van opwekking en gebruik van onze energie en koppelt hieraan een ambitieus investeringsprogramma. Niet alleen mocht ik zelf actief betrokken zijn bij de totstandkoming en zijn wij als onderneming (nog steeds) in voortdurende dialoog met ngo s, overheden en andere stakeholders in dit speelveld, het legt ons ook (duurzaamheids)verplichtingen op. Bijvoorbeeld in het omvangrijke innovatieprogramma om de kosten van windenergie rond 2020 met 40 procent te verlagen. De opgewekte duurzame energie zal hierdoor niet alleen aanmerkelijk goedkoper worden, het levert de branche door

7 Hoofdstuk 1 Voorwoord Maatschappelijk verslag

8 8 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 1 Voorwoord onze innovaties, ook die in de off shore, honderden extra banen op. De opdrachten voor het grootste Nederlandse offshore windpark Gemini en het grootste near shore windpark Westermeerwind hebben daartoe de eerste belangrijke aanzet gegeven. Het leveren van toegevoegde waarde is cruciaal voor het succes van onze onderneming. Duurzaamheidswinst Ook zijn in het Energieakkoord doelstellingen geformuleerd voor de CO2 -reductie in de gebouwde omgeving, de logistiek en het transport. Alleen in het verkeer en vervoer is al een forse duurzaamheidswinst te boeken. Regio s zetten daarbij in op samenwerkingsverbanden tussen overheden en bedrijven. Siemens participeert hierin actief en zoekt de dialoog, bijvoorbeeld via Bereikbaar Haaglanden, of beter Benutten. En eisen uit de samenleving worden gehonoreerd. Dat komt tot uitdrukking in de nieuwe milieuvriendelijke door Siemens geleverde ultralagevloer trams die in Den Haag gaan rijden, maar ook in de 120 nieuwe hybride bussen voor De Lijn, waarvoor wij de elektrische aandrijvingen leveren aan VDL Bus & Coach. Strategische keuzes Het leveren van toegevoegde waarde is cruciaal voor het succes van onze onderneming. Teneinde onze marktpositie verder uit te bouwen is het strategisch van groot belang nu en in de komende jaren heldere portfoliokeuzes te maken, gemotiveerde en hooggekwalificeerde medewerkers te mobiliseren en onze tijd en middelen doelgericht in te zetten. Met het oog hierop moesten we de activiteiten in onze fabriek voor paneelbouw in Zoetermeer beëindigen en, gezien de cyclische markt, het personeelsbestand in onze vestiging in Hengelo inkrimpen. Het merendeel bestond uit inleenkrachten, maar voor een beperkt gedeelte ook uit vaste medewerkers. Daarentegen heeft de forse toename van onze activiteiten in het noorden van ons land er toe geleid dat Siemens onlangs een nieuwe vestiging heeft geopend op de campus van het Universitair medisch Centrum Groningen (UMCG). Met de medische technologie en het medisch onderzoek, de al langer bestaande activiteiten inzake olie en gas (het Groninger gasveld), de gebouwentechniek, alsmede de recentelijk verworven grote projecten in de windenergie, is een nieuwe vestiging in Groningen hiervan een logisch vervolg. Marktgerichte organisatie Aan het eind van het verslagjaar werd afscheid genomen van het wereldwijd gebruikte organisatiemodel, met de vier operationele sectoren: Energy, Industry, Healthcare en Infrastructure & Cities. Per 1 oktober 2014 werd internationaal - en dus ook in ons land - een meer marktgericht organisatiemodel geëffectueerd, bestaande uit negen divisies: Power and Gas, Wind Power and Renewables, Power Generation Services, Energy Management, Building Technologies, Mobility, Digital Factory, Proces Industries and Drives en Healthcare. Siemens levert met deze negen divisies haar klanten een breed portfolio aan producten, systemen, installaties en diensten op de gebieden elektrificering, automatisering en digitalisering. Drie gebieden waarop we de komende jaren belangrijke investeringen verwachten. Deels gaat het dan om geheel nieuwe, maar deels ook om, door de economische crisis, uitgestelde investeringen. Voorbeelden daarvan zijn verouderde infrastructuren in de industrie en de publieke infrastructuur, die geen verder uitstel dulden.

9 Hoofdstuk 1 Voorwoord Maatschappelijk verslag Carbon footprint verkleinen Afgezien van het feit dat de helft van onze omzet wordt geboekt met groene producten en oplossingen, verkleinen we ook onze eigen carbon-footprint. Siemens Nederland bereikte het hoogste niveau op de CO2-prestatieladder en verduurzaamt momenteel haar eigen hoofdkantoor in Den Haag naar de LEED Gold-standaard, een certificering voor energiezuinigheid. Ook wordt het gebouw ingericht volgens het Siemens Office-concept, dat uitgaat van tijd- en plaatsonafhankelijk werken en het stimuleren van samenwerken en kennisdelen. Hiermee bieden we nu ook onze medewerkers in Den Haag na de eerdere bouw en ingebruikname van ons duurzame kantoorgebouw in Hengelo - een centrale, goed met het openbaar vervoer te bereiken, prettige en vooral goed gefaciliteerde werkomgeving, die hen in staat stelt hun productiviteit te verhogen. Grotere diversiteit Siemens werd in 2014 door technische studenten verkozen tot meest aantrekkelijke werkgever van Europa, een uitverkiezing waar we niet alleen trots op zijn, maar die ons inziens ook aangeeft dat we op de goede weg zijn. Waar Siemens streeft naar een evenwichtige vertegenwoordiging, op man/vrouw gebied als ook in diversiteit in bredere zin, is het aantal vrouwen in hogere posities (helaas) nog (te) beperkt. Om tot een meer evenwichtige verdeling man/vrouw te komen is een programma gestart voor meer vrouwen in topfuncties, dat inmiddels zijn eerste vruchten heeft afgeworpen. Dialoog met de stakeholders Hoewel de afgelopen jaren een solide basis is gelegd, wil Siemens Nederland de dialoog met haar stakeholders in de toekomst nog verder intensiveren. Duurzaamheid is - en ik zei het al eens eerder - niet alleen een kwestie van doen, maar óók van praten. Om te beginnen met elkaar. Daarenboven is het zeker zo belangrijk dat we duurzaamheid ook met cijfers kunnen onderbouwen. Het geeft criticasters het nakijken, maar wat belangrijker is: het levert ook meer op, voor onze stakeholders en voor onze hele maatschappelijke omgeving. Siemens werd in 2014 door technische studenten verkozen tot meest aantrekkelijke werkgever van Europa A.F.van der Touw CEO Siemens Nederland

10 10 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur

11 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Maatschappelijk verslag Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur

12 12 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Strategie Siemens wil een pionier van deze tijd zijn. Met innovatieve technologie antwoorden en oplossingen bieden voor de megatrends verstedelijking, klimaatverandering, digitalisering, mondialisering en demografische verandering. Om dat waar te maken, wakkeren we de geest van vernieuwing continu aan. Denken we aan de lange termijn. En boren we met een duurzaam portfolio van innovatieve producten en oplossingen continu nieuwe markten aan. Kernwaarden van Siemens bij dit alles zijn Verantwoordelijk, Excellent en Innovatief. De informatie in dit Maatschappelijk Verslag van maakt integraal onderdeel uit van het Annual Report (AR) en het Sustainability Report (SR), dat Siemens AG ieder jaar publiceert. De visie, beleidslijnen en doelstellingen zoals vermeld in die Reports gelden voor alle Siemens organisaties en vestigingen in de wereld. Het Maatschappelijk Verslag van vermeldt de specifieke informatie van de lokale Nederlandse vestiging, met name ten aanzien van duurzaamheid en meer algemeen ten aanzien van het maatschappelijk verantwoord ondernemen. Voor de algemene doelstelling, strategie, portfolio en resultaten wordt verwezen naar het Annual Report 2013 van Siemens AG en het Sustainability Report van Siemens AG 2013, te vinden via reporting/current_reporting.htm In dit Nederlandse Maatschappelijk Verslag zal worden toegelicht hoe Siemens Nederland deze onderwerpen actief in praktijk brengt. Visie: Als pionier oplossingen aanbieden voor urbanisatie, globalisering, klimaatverandering, demografische verandering en digitalisering. Sustainability programma staat voor duurzaam handelen bij creëren van nieuwe business mogelijkheden. Business mogelijkheden Walk the Talk Stakeholder Betrokkenheid Ontwikkeling portfolio. Duurzaamheid gerelateerde initiatieven in divisies / sectoren. Toenemende focus op sociale bijdrage business activiteiten. Innovatie in duurzame producten en business modellen. Waarborgen efficiënt grondstofverbruik, gezondheid en veiligheid door de gehele waardeketen Sturing op duurzaamheid en compliance via effectieve managementsystemen. Betrokken leiderschap en medewerkers. Implementeren van strategische citizenship approach. Waardetoevoegende projecten met leidende instellingen. Constructieve dialoog met relevante stakeholders. Aanmoedigen van eerlijke marktcondities via collectieve acties. De Kernwaarden van Siemens: Verantwoordelijk Excellent Innovatief Voldoen aan alle wettelijke en ethische eisen en waar mogelijk overtreffen. Zaken doen volgens de hoogste professionele en ethische normen. Afwijken wordt niet getolereerd. Ambitieuze doelstelling op basis visie. Controle aan de hand van benchmarks. Ondersteunen klanten bij zoektocht naar hoogst mogelijke kwaliteit. Oplossingen die verwachtingen overtreffen. Innovatie is hoeksteen van succes Investeringen in R&D afgestemd op bedrijfsstrategie. Doelstelling om in al onze marktsegmenten toonaangevend te zijn.

13 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Maatschappelijk verslag Profiel Siemens Nederland Actief sinds 1879 Vestiging Zoetermeer Vestiging Assen Hoofdkantoor Den Haag Vestiging Hengelo Vestiging Amersfoort Vestiging Rotterdam Vestiging Den Bosch Producten, systemen, installaties, diensten op vrijwel alle terreinen van de elektrotechniek en elektronica Omzet circa 1 miljard 2309 medewerkers Omzet van circa 1 miljard en 2309 medewerkers (status 30 september 2014). Belangrijkste afnemers instellingen uit gezondheidszorg, openbaar vervoerbranche, industrie- en energiemarkt.

14 14 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur De organisatie van Siemens Nederland bestaat (per 1 oktober 2014) uit 9 divisies: Power and Gas Conventionele elektriciteitsopwekking Olie- en gasindustrie Generatoren, Compressoren Gas- en stoomturbines, turnkey STEG installaties Drives, Proces automatisering, E-techniek Wind Power and Renewables Windparken Zowel op land als op zee Energy Management Slimmer omgaan met energie Maatwerkoplossingen groener en efficiënter energiebeheer Energienetwerk betrouwbaar en beschikbaar Building Technologies Veilige, energie-efficiënte, milieuvriendelijke gebouwen en infrastructuur Brandveiligheid Veiligheid Intelligente gebouwen Verwarming, ventilatie, airconditioning Energiebeheer Power Generation Services Onderhoud voor Wind Power and Renewables Onderhoud voor Power and Gas Mobility Oplossingen voor vlotter en sneller wegverkeer Milieuvriendelijke en efficiënte treinen en trams Betrouwbare treindienstregelingen en vrachtzendingen IT-gestuurde mobiliteit Digital Factory Naadloos geïntegreerde hardware, software en diensten Verbeterde flexibiliteit en efficiëntie productieprocessen Snellere time to market van producten Process Industries and Drives Verhoging productiviteit van bedrijven wereldwijd Kortere marktintroductietijd Innoverende geïntegreerde technologie in hele levenscyclus Optimalisatie producten, processen en fabrieken Healthcare Oplossingen medische beeldvorming, therapie, laboratoriumdiagnostiek en IT Patiëntvriendelijke en personalized healthcare Organisatieschema Voor een uitgebreide beschrijving van de organisatiestructuur van Siemens Nederland en haar portfolio zie ondernemingsstructuur/country-cross-sector.htm en

15 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Maatschappelijk verslag Structuur is een 100% dochter van Siemens International Holding B.V., gevestigd te Den Haag. Deze holding is een volledige dochter van Siemens Beteiligungsverwaltung GmbH & Co. OHG, welke weer een volledige dochter is van Siemens AG in Berlijn / München. De Raad van Bestuur van bestaat uit: drs. A.F. van der Touw (CEO), W.G. van der Poel (CFO) en ir. B. C. Fortuyn. De Raad van Commissarissen bestond in het verslagjaar uit de heren Christian Kaeser, Hans de Boer en Georg Weiher. Voor meer informatie over de Raad van Bestuur en de Commissarissen, zie ondernemingsstructuur/raad-van-bestuur.htm Boundary van dit maatschappelijk Verslag De gegevens in deze publicatie hebben alleen betrekking op en haar 100% dochter Siemens Healthcare Diagnostics B.V. Naast Siemens Nederland N.V. zijn in Nederland ook andere vennootschappen actief die tot de Siemens groep behoren. Bijvoorbeeld Siemens Audiologie Techniek B.V. (hoortoestellen), Siemens Industry Software. (PLM oplossingen) en Omnetric B.V. (smartgrid oplossingen). Deze bedrijven maken geen deel uit van en zijn daarom niet meegenomen in de boundary van dit verslag. Dit geldt ook voor de overnames en desinvesteringen die niet door, maar bijvoorbeeld door het moederbedrijf Siemens AG zijn gedaan. Ook cijfers van door Siemens ingeschakelde onderaannemers en/of leveranciers zijn niet in dit verslag opgenomen, omdat deze bedrijven een eigen beleid voeren ten aanzien van maatschappelijke verslaglegging, los van De verslagperiode van deze jaarlijkse publicatie betreft het fiscale boekjaar 2013/2014 Dit boekjaar loopt van 1 oktober 2013 tot en met 30 september Daarmee loopt de maatschappelijke verslaglegging parallel met de financiële verslaglegging. Gevraagd naar sterke en zwakke punten van Siemens Nederland ten opzichte van andere ondernemingen, noemde CEO Van der Touw de volgende punten: Kansen Marine en offshore technologie Verduurzaming bestaande gebouwen Smart grid, windturbines Kansen Sterktes Portfolio gericht op verduurzamen van infrastructuur Internationaal opereren Zeer grote orderintake in afgelopen boekjaar Sterktes Zwaktes _ Hoge leeftijdsopbouw _ Weinig vrouwen in topfuncties Zwaktes Bedreigingen! Geopolitieke situatie! Onvoldoende flexibiliteit op de arbeidsmarkt! Weinig technici Bedreigingen

16 16 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Siemens AG zal zich in de toekomst positioneren rond elektrificatie, automatisering en digitalisering. Binnen deze waardeketens heeft Siemens verschillende groeivelden geïdentificeerd, waarin het concern voor zichzelf het grootste langetermijn-potentieel ziet. Op die groeivelden richt de onderneming haar middelen-allocatie en heeft daarvoor concrete maatregelen aangekondigd. Daartoe behoren de overname van het grootste deel van de energietak van Rolls-Royce. Ook wordt er gewerkt aan een beursgang van de audiologie-business. Siemens zal de organisatie bovendien platter en klantgeoriënteerder maken. Dat is Siemens Visie Siemens presenteert Visie 2020 Onze Visie 2020 richt zich op de langetermijn-perspectieven van onze onderneming met betrekking tot de waardeketens van moderne elektrificatie en automatisering. Met de uitbreiding van de aandelengeoriënteerde participatie van medewerkers in het succes van onze onderneming creëren we duurzame betrokkenheid bij Siemens, aldus Joe Kaeser, voorzitter van het Siemens-concernbestuur. De onderneming wil haar aandelenprogramma voor medewerkers die niet tot het senior management behoren, uitbreiden en het aantal aandeelhoudende medewerkers met een toename van ten minste 50 procent tot ruim boven de laten stijgen. Daartoe stelt Siemens jaarlijks een bedrag tot een maximum van EUR 400 miljoen beschikbaar, afhankelijk van het succes van de onderneming. Bovendien gaat binnenkort het reeds aangekondigde aandelenterugkoopprogramma tot EUR 4 miljard van start. Op het gebied van elektrificatie en automatisering neemt Siemens in tal van markten nu al de nummer 1-positie in. Tot de groeivelden binnen deze gebieden behoren de markten voor kleine gasturbines en offshore windturbines, die profiteren van de stijgende vraag naar betrouwbare en duurzame stroomvoorziening. De procesindustrie biedt Siemens aantrekkelijke mogelijkheden om zichzelf op deze markt, bijvoorbeeld met haar oplossingen op het gebied van automatisering en aandrijving, nog sterker te positioneren. Ook de markt voor de winning van onconventionele olie en gas biedt voor Siemens een aantrekkelijk groeipotentieel. Daarnaast wil Siemens het potentieel van de toenemende digitalisering volledig benutten, niet alleen voor wat de productie betreft. De Digital Factory maakt dankzij software en simulatie aanzienlijk snellere en efficiëntere productontwikkelingen mogelijk. Datagedreven services, software en IT-oplossingen zijn van doorslaggevende betekenis, doordat ze van grote invloed zijn op alle toekomstige groeivelden van Siemens. Om in deze groeivelden het markt potentieel ten volle te kunnen benutten, wijzigt Siemens haar organisatiestructuur. Ten behoeve van de herinrichting van de organisatiestructuur zijn met ingang van 1 oktober 2014 de sectoren afgeschaft en zijn de activiteiten in negen - in plaats van de huidige zestien - divisies gebundeld. Daarnaast zullen de Healthcare-activiteiten in de toekomst zelfstandig worden geleid. Als gevolg hiervan kunnen regionale organisatiestructuren aan de eisen van de zorgmarkt aangepast worden en hoeven zij niet meer overeen te komen met de matrix van de concernorganisatie. Hierdoor krijgt Healthcare meer flexibiliteit op de markt voor medische techniek, die fundamenteel aan het veranderen is en die gekenmerkt wordt door paradigma verschuivingen. In het kader van de nieuwe positionering wil Siemens op termijn ook haar audiologie-activiteiten naar de beurs brengen. Door de divisies te bundelen en de sectoren op te heffen, zal bureaucratie worden verminderd, zullen kosten worden bespaard en beslissingen binnen de onderneming worden versneld. Tevens zullen de overkoepelende functies van de onderneming zoals Human Resources en Communicatie in de toekomst gestroomlijnd en centraal aangestuurd worden. Deze maatregelen zullen in totaal een extra productiviteit van circa een miljard euro genereren. Het volledige effect van alle maatregelen zal tegen het einde van boekjaar 2016 zijn bereikt. Om de kostenontwikkeling duurzaam te optimaliseren, heeft de onderneming zich een nieuw doel gesteld met betrekking tot de totale kosten van de productiviteit. Deze zal vanaf het boekjaar 2015 jaarlijks drie tot vijf procent bedragen. De divisies ontvangen vanaf boekjaar 2015 als doelstelling een bandbreedte voor wat betreft de winstmarge exclusief de acquisitiegerelateerde afschrijvingen op immateriële vermogenswaarden). Deze bandbreedtes zijn gebaseerd op de resultaten van de belangrijkste concurrenten in de betreffende divisie.

17 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Maatschappelijk verslag Waardeketen Siemens Nederland waardecreatie, output strategie input Siemens AG, R&D budget 4.1 miljard per jaar Verantwoordelijk, Excellent en Innovatief + technologische kennis Siemens + leningen + aandelenkapitaal, eigen vermogenverschaffers + vooruitbetalingen voor projectfinancieringen Duurzame oplossingen, producten, turnkey projecten voor afnemers in de volgende branches: Energie Mobiliteit Industrie Gezondheid Gebouwen 2309 medewerkers + klanten + samenwerkingspartijen, partnerships + leveranciers, agenten, business partners, tussenpersonen en onderaanemers + training medewerkers + verwachtingen stakeholders Vision 2020 Siemens voorkeurspartner voor: Elektrificatie Automatisering Digitalisering Bijdrage aan maatschappij, milieu en medewerkers + betrouwbare en duurzame stroomvoorziening + lagere Co2 uitstoot door duurzaam portfolio 428 miljoen ton minder in FY antwoorden op maatschap pelijke trends als klimaatverandering, verstedelijking, globalisering en demografische veranderingen (gezondheidszorg) + Corporate Citizenship + dialoog met stakeholders + investeren in medewerkers Megatrends: digitalisering, urbanisatie demografische veranderingen, klimaatverandering, globalisering 20 nieuwe patenten per werkdag Vision 2020: clear mission lived ownership culture consistent strategy Meer informatie: Bijdrage aan klanten: + efficiënte productieprocessen, en snelle productontwikkeling door automatisering en digitalisering (Digital Factory) + laag energieverbruik door inzet innovatieve technologie Bijdrage aan shareholders: + dividendbetaling ( 3,30 per aandeel) + aandelenparticipatie medewerkers (wereldwijd 400 miljoen beschikbaar)

18 18 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Siemens wil waarde creëren voor al haar stakeholders. Zowel voor aandeelhouders, medewerkers en klanten als voor de maatschappij als geheel. Om dit te realiseren focust Siemens op innovatiegedreven groeimarkten. Met medewerkers in Research & Development en een onderzoeksbudget van 4,1 miljard is Siemens goed voor circa 20 patenten per werkdag. Deze worden ingezet op uiteenlopende werkgebieden van Siemens als Energie, Gezondheid, Industrie, Mobiliteit en Gebouwen. Waardecreatie door een helder bedrijfsproces In Nederland is Siemens al actief vanaf 1879, een periode van 135 jaar, waarmee de onderneming haar klanten een grote mate van continuïteit biedt. Met een omzet van circa 1,0 miljard en bijna 3000 medewerkers behoort de Siemens Groep tot de grootste onderneming op elektrotechnisch en technologisch gebied in ons land. Wereldwijd werken er bij Siemens ongeveer medewerkers, verspreid over meer dan 190 landen. De concernomzet bedraagt 72 miljard en 46% hiervan wordt behaald met een duurzaam portofolio. Om het innovatietempo hoog te houden, wordt er wereldwijd per jaar ongeveer 4 miljard besteed aan research & development. In Nederland levert Siemens Nederland N.V. zowel producten, systemen, installaties als diensten. Het gevarieerde leveringsprogramma bestrijkt vrijwel alle terreinen van de elektrotechniek en de elektronica. De Nederlandse afnemers uit de zakelijke markt vinden bij Siemens totaaloplossingen op het gebied van Power and gas, Wind Power and Renewables, Power Generation Services, Energy Management, Building Technologies, Mobility, Digital Factory, Process Industries and Drives en Healthcare. Met deze 9 divisies geeft Siemens antwoord op de maatschappelijke vragen die de Megatrends (urbanisatie en demografische veranderingen) met zich meebrengen. Het klantenbestand van Siemens is divers samengesteld. Van ziekenhuizen, waaronder vele academische centra tot procesindustrie, openbaar vervoermaatschappijen tot energiebedrijven. Ook hotelketens, zuivelfabrieken en scheepsbouwers mag Siemens tot haar klanten rekenen. Vaak gaat Siemens ook partnerships aan in consortiaverband om omvangrijke opdrachten te realiseren. Bijvoorbeeld bij de bouw van windpark Westermeer, het grootste nearshore windpark van Nederland. Bij de bouw daarvan werkt Siemens nauw samen met Nederlandse banken, het Deense EKF en Eneco. Grote projecten worden vaak door de klant voorgefinancierd.of door moeder Siemens AG of door de banken of door kapitaal van aandeelhouders Omdat Siemens een integrale solution partner wil zijn, heeft haar toegevoegde waarde vele gezichten; van activiteiten op projectmanagement, advies en engineering tot service, onderhoud en reparatie. Maar bijvoorbeeld ook het gebied van installatie, inbedrijfstelling en logistiek. Opleidingen en insourcing tot slot, maken eveneens dee l uit van het uitgebreide leveringspakket. Naast continuïteit en betrouwbaarheid zoeken klanten bij Siemens kwaliteit en innovatieve kracht binnen een mondiaal opererend kennisnetwerk.

19 Hoofdstuk 2 Strategie, profiel en structuur Maatschappelijk verslag Waardecreatie door Bedrijfsmodel met kernactiviteiten en -processen.

20 20 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 3 Kerncijfers

21 Hoofdstuk 3 Kerncijfers Maatschappelijk verslag Hoofdstuk 3 Kerncijfers 1

22 22 Maatschappelijk verslag 2014 Hoofdstuk 3 Kerncijfers Omzet 973 miljoen 969 miljoen 2012/ /2014 Orderontvangst 867 miljoen 2924 miljoen 2012/ /2014 Belastingafdracht Betaalde belasting 2014 in Nederland Vennootschapsbelasting BTW Loonbelasting & sociale premies Elektriciteit 2 Behaalde resultaten op het gebied van milieu zijn uit te drukken in een monetaire waarde. De milieubesparingen op elektriciteit en stads verwarming hebben geleid tot een geprognotiseerde besparing van ,-, op basis van werkelijk verbruik 2014 t.o.v 2011 genormaliseerd naar graaddagen. Gas kwh kwh 2012/ /2014 De daadwerkelijke reductie electriciteit/stadsverwarming, genormaliseerd naar graaddagen, FTE en m2 is kwh/2090 GJ, waarvan ruim kwh productie gerelateerd is en derhalve niet als structureel wordt beschouwt. De gas en water reductie zijn financieel niet significant en derhalve niet meegenomen m m / /2014

23 Hoofdstuk 3 Kerncijfers Maatschappelijk verslag Stadsverwarming / GJ 2013/ GJ C02 emissie / ,1 ton 2013/ ,7 ton Water / m / m 3 Medewerkers 2012/ / Ziekteverzuim /2013 2,1 % 2013/2014 2,2 % Voetnoten: 1) Cijfers per 30 september van het betreffende jaar. Siemens hanteert een gebroken boekjaar, steeds lopend van 1 oktober tot en met 30 september van het betreffende jaar. Geconsolideerde cijfers Siemens Nederland N.V. 2) Alleen het energieverbruik waar Siemens Nederland partijen gebruikmaken van de ruimte maakt onderdeel uit van dit overzicht. Dit is met name van belang voor het deels aan externe partijen verhuurde Bedrijvencentrum Zoetermeer. Het totaalcijfer van het Elektriciteitsverbruik geeft het verbruik weer van de locaties Den Haag (Hoofdkantoor), (Bedrijvencentrum) Zoetermeer, Assen, Den Bosch, Hengelo, Rotterdam en Amersfoort. 3) Het gasverbruik van het boekjaar 2012/2013 is van de locaties Amersfoort, Assen, Den Bosch, Rotterdam, Zoetermeer en Hengelo. Het gasverbruik voor het boekjaar 2012/2013 is exclusief het gas verbruik van de testfaciliteiten van locatie Hengelo. Dit gasverbruik is op dit moment nog niet bekend en maakt overigens geen onderdeel uit van de reductiedoelstelling door het niet te voorspellen karakter van dit gasverbruik. 4) De locaties Den Haag en Hengelo maken gebruik van stadsverwarming. 5) Totale emissie van aardgasverbruik, brandstof leaseautoís, elektriciteitsverbruik, warmte (stadsverwarming), zakelijk gebruik van privéauto s en vliegverkeer over het boekjaar 2010/2011 heeft Siemens Nederland voor het eerst haar Carbon Footprint officieel laten vaststellen door een externe certificerende organisatie. In de cijfers over het boekjaar 2012/2013 is nu ook de locatie Hengelo betrokken die door de aard van zijn productieproces een aanzienlijke CO2 uitstoot heeft. 6) Het waterverbruik van het boekjaar 2012/2013 is van de locaties Den Haag, Zoetermeer, Assen, Hengelo en Rotterdam. Het waterverbruik van Den Bosch is in deze cijfers niet opgenomen. Het gebruik van Hengelo voor 2013/2014 is gebaseerd op het gebruik van vorig jaar en geëxtrapoleerd op basis van aantal medewerkers. 7) De vestiging van Siemens Nederland in Hengelo beschikt over een eigen interne arbodienst. De cijfers van Hengelo zijn door de interne arbodienst van Siemens Nederland verwerkt in het gemiddelde van 2,2%.

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Met genoegen kondigen we de verkiezing van De Slimste Binnenstad van Nederland aan.

Met genoegen kondigen we de verkiezing van De Slimste Binnenstad van Nederland aan. Gemeente t.a.v. het College van Burgemeester en wethouders Datum: 24-2-2015 verkiezing@smartdatacity.org Aankondiging Slimste Binnenstad van Nederland Bijlage: Toelichting Geacht college, Met genoegen

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Maatschappelijk Verslag 2013

Maatschappelijk Verslag 2013 Maatschappelijk Verslag 2013 Siemens Nederland N.V. www.siemens.nl Inhoudsopgave Hoofdstukken Voorwoord CEO Siemens Nederland 4 2. Strategie, profiel en structuur 6 3. Kerncijfers 10 4. Duurzaamheid als

Nadere informatie

Energie management actieplan. Copier Groep B.V.

Energie management actieplan. Copier Groep B.V. Energie management actieplan Copier Groep B.V. Aspect van de CO 2 prestatieladder: 3.B.2. Datum: 31 maart 2015 Versie: 00 Auteur: M.J.A. Rijpert Vrijgegeven: T.J. Crum, J. Copier Voorwoord Voor u ligt

Nadere informatie

Carbon Footprint Rapportage 2014 3.A.1

Carbon Footprint Rapportage 2014 3.A.1 Carbon Footprint Rapportage 2014 3.A.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Afbakening... 3 2.1 Organisatiegrenzen... 3 2.2 Korte beschrijving rapporterende organisatie... 4 3 Inventarisatie CO2-emissies...

Nadere informatie

Emissie-inventarisrapport

Emissie-inventarisrapport Emissie-inventarisrapport CO 2 -prestatieladder MVO medewerker Naam: S. Gorter Algemeen directeur Naam: M. van Vuuren-Sanders Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2013-2014 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.1 Datum: 26-mei-2014 Doc.nr: Red1314 Alfen B.V. CO 2-reductierapport 2013-2014 Doc. nr. Red1314 26-mei-2014

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Plan van Aanpak. Verkrijgen van niveau 4 op de CO 2 Prestatieladder

CO 2 Prestatieladder. Plan van Aanpak. Verkrijgen van niveau 4 op de CO 2 Prestatieladder CO 2 Prestatieladder Plan van Aanpak Verkrijgen van niveau 4 op de CO 2 Prestatieladder Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 28 februari 2012 Inhoud Plan van Aanpak...

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

IHC Merwede. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen. Dave Vander Heyde 26 maart 2014

IHC Merwede. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen. Dave Vander Heyde 26 maart 2014 IHC Merwede Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen Dave Vander Heyde 26 maart 2014 Over IHC Merwede: enkele kerngegevens 2 - Voortdurende ontwikkeling van ontwerp- en

Nadere informatie

Handboek CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2

Handboek CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Handboek CO2 reductiesysteem Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 A: Inzicht (wegingsfactor 40%) 4 2.1. Eisen voor niveau 1 4 2.2. Eisen voor niveau 2 4 2.3. Eisen

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Algemene Vergadering van Aandeelhouders Batenburg Techniek Ralph van den Broek, 23 april 2014 Inhoud 1. Focus 2014 3 2. Batenburg Techniek, huidige situatie 4 Sectoren en marktsegmenten Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2012-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A3 Hoogland Vastgoedonderhoud 5 Scope 1

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Carbon footprint BT Nederland NV 2014

Carbon footprint BT Nederland NV 2014 Carbon footprint BT Nederland NV 2014 1 Inleiding Ten behoeve van het behalen van niveau 3 van de CO 2 Prestatieladder heeft BT Nederland N.V. (hierna BT Nederland) haar CO 2-uitstoot (scope 1 & 2 emissies)

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Carbon Footprint Rapportage 2013 3.A.1

Carbon Footprint Rapportage 2013 3.A.1 Carbon Footprint Rapportage 2013 3.A.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Afbakening... 3 2.1 Organisatiegrenzen... 3 2.2 Korte beschrijving rapporterende organisatie... 3 3 Inventarisatie CO2-emissies...

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Document: Energiemanagementplan

Document: Energiemanagementplan Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): De heer W. de Vries De heer H. Kosse 26 juni 2014 Definitief rapport Inhoudsopgave: blz. 1. Inleiding

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

Inhoud. Pagina 2 van 7

Inhoud. Pagina 2 van 7 Energie Audit 2014 Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling... 3 3. Energie-aspecten... 3 Uitstoot door procesemissies... 3 Uitstoot door fabriek installaties... 3 Uitstoot vanuit de kantoorpanden...

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel JM Vrij beheer b.v. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel onderzoek, en het energiemeetplan 2014-2020 Conform niveau 3 op de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Documenten 1.B1.1, 3.B1.1 en 3.B2.2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 CO-2 Rapportage 2014 Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 Aalten 28-04-2015 Versie 2.2 J.Nannings Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Dit document bevat de uitgewerkte actuele emissie-inventaris van Welling Bouw Vastgoed Rapportage 1 e halfjaar 2010 (januari juli 2010) Opgesteld door: TL Gecontroleerd

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 4 3.1. Vestiging Oosterhout 4 Scope 1 emissies 4 Scope

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Steelweld

Kracht door samenwerking. VDL Steelweld Kracht door samenwerking VDL Steelweld VDL Steelweld VDL Steelweld staat op het gebied van productieautomatisering bekend als de innovatieve systeemintegrator. Wij hebben deze reputatie gedurende de afgelopen

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V.

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Energieverbruik en CO 2 emissies juni 2015 Opgesteld door: M. Kelger Rapportage 2014 Energieverbruik en CO2 emissies Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Energieverbruik

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2013-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2013-2017 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A 5 Scope 1 emissies 5 Scope 2 emissies

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 G.R.M. Maassen 24-10-2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V.

Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V. Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V. Energieverbruik en CO 2 emissies december 2015 Opgesteld door: E. Goudvis Rapportage 2015 S1 Energieverbruik en CO2 emissies Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Energieverbruik

Nadere informatie

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2012-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A 5 Scope 1 emissies 5 Scope 2 emissies

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2020. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

Energie meetplan 2013-2020. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Energie meetplan 2013-2020 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestigingen Cofely en VOF s 5 Scope 1 emissies

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Tussentijdse halfjaarlijkse rapportage CO2 prestatieladder, niveau 3

Tussentijdse halfjaarlijkse rapportage CO2 prestatieladder, niveau 3 Tussentijdse halfjaarlijkse rapportage CO2 prestatieladder, niveau 3 T&A-APG Dynamostraat 48 1001 NR Amsterdam T&A Bedrijvenpark Twente 305 7602 KL Almelo Laatste wijzigingen : december 2014 Versie : 1

Nadere informatie

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Conform niveau op de CO2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 1 Inleiding... 3 2 Doelstellingen... 4 3 Planning meetmomenten...

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 2012 scope 1 en 2

Voortgangsrapportage 2012 scope 1 en 2 Notitie Contactpersoon Manja Buijen Datum 13 augustus 2013 Kenmerk N028-0495501BUJ-los-V01-NL 1 Inleiding Tauw heeft zich eind 2011 laten certificeren voor de -prestatieladder. Hiervoor heeft zij onder

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Handboek CO 2 reductiesysteem. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1

Handboek CO 2 reductiesysteem. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Handboek CO 2 reductiesysteem Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 A: Inzicht (wegingsfactor 40%) 5 2.1. Eisen voor niveau 1 5 2.2. Eisen voor niveau 2 6 2.3. Eisen

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020]

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] 2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Co2-prestatieladder 3.0 2015 Inhoud Inleiding... 2 1.1. Doelstellingen... 3 1.2. Planning meetmomenten... 3 1.3.

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO)

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO) Procedure 07 CO 2 -prestatieladder 24 februari 2013 (FKO) Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Stuurcyclus Energiemanagement 4 2. Methodiek voor de emissie inventaris 6 Procedure 07 CO 2-prestatieladder 2 Inleiding

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Carbon footprint 2011

Carbon footprint 2011 PAGINA i van 12 Carbon footprint 2011 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2011_1.2 Versie: 1.2 Status: Definitief Uitgegeven

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Carbon Footprint 2014

Carbon Footprint 2014 Carbon Footprint 2014 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Projectnummer: 550613 Versie: 1.1 Datum: 19-6-2015 Status: Defintief Adres Kievitsweg 13 9843 HA, Grijpskerk Contact Tel. 0594-280 123 E-mail: info@oosterhofholman.nl

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): F. Reijm () A.T. Zweers (A.T.

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2. Voortgang subdoelstelling

Nadere informatie

Communicatieplan CO2 reductiesysteem

Communicatieplan CO2 reductiesysteem Communicatieplan reductiesysteem Conform niveau 3 op de prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen, Jan den Boer Kenmerk 3.C.2_1 Communicatieplan reductiesysteem Datum 13 maart 2015 Versie 1.0 Status

Nadere informatie

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0 Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 1.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: december 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V.

Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V. Beschrijving energiemanagement systeem Siemens Nederland N.V. V1.2 / 17 juni 2013 Country Cross-sector SNL Management Office Deze handleiding beschrijft het energiemanagementsysteem en het actieplan voor

Nadere informatie

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Energie auditverslag 2014... 4 Bedrijfsgrootte en organisatiegrenzen... 4 Inzicht... 5 CO2 Emissies onderverdeeld naar

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman Duurzaam Vastgoed Roy Bruggeman Ingenieursbureau Archicom Multidisciplinair ingenieursbureau gericht op: Consultancy: logistiek & supply chain advies, Architectuur en detail engineering, Bouwmanagement

Nadere informatie

CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3

CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3 CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 1 2. Beleid en doelstellingen 1 2.1

Nadere informatie

Review CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiesysteem Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprintberekening 4 2.2. Kwaliteitsmanagement (ISO 14064-1 hoofdstuk

Nadere informatie

Energie meetplan 2015-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2

Energie meetplan 2015-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Energie meetplan 215-217 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 3.1. 4 Vestiging A 3.2. 6 Vestiging B 6 6 3.3. 7 Werkplaats

Nadere informatie

Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder

Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging Utrechtsestraatweg

Nadere informatie

Carbon footprint 2013

Carbon footprint 2013 PAGINA i van 13 Carbon footprint 2013 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2013_2.0 Versie: 2.0 Status: Def Uitgegeven

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2015

Energie meetplan 2013-2015 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015 Ko Hartog Elektrotechniek BV Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten

Nadere informatie

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan 2015

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan 2015 CO2 prestatieladder Belanghebbenden en communicatieplan 2015 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 28-02-2011 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 02-03-2012 Marije de Vreeze Consistentie

Nadere informatie

Communicatieplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Communicatieplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Communicatieplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteur: Van Dorp dienstencentrum Datum: update: oktober 2015 Inhoudsopgave Introductie... 2 1. Doelstelling en boodschap... 3 2. Doelgroepen

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald.

2 Voorwoord. Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Visie en Waarden 2 Voorwoord Wij hebben voor ons bedrijf duidelijke strategische prioriteiten en ambitieuze doelen bepaald. Momenteel werken wij aan een Winning Culture bij Henkel, die ons zal helpen onze

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2020

Energie meetplan 2013-2020 Energie meetplan 2013-2020 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Onderwerp: Energiemeetplan 2013-2020 Referentie: CO₂ prestatie Blad 2 van 5 Inhoud Energie meetplan 2013-2020... 1 1 Inleiding...

Nadere informatie