Abstracts. Dutch Demography Day Utrecht, 27 November 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Abstracts. Dutch Demography Day 2013. Utrecht, 27 November 2013"

Transcriptie

1 Abstracts Dutch Demography Day 2013 Utrecht, 27 November

2 Plenary Session: Generation Y Opening Use it or Lose it? Explaining age-related differences in people s key information processing skills Health and labor market access of young workers Granting of the NIDI Master Thesis Award Presentation by NIDI Master Thesis Award winner Location: Aula Inge Hutter (RUG, NvD Chairman) Rolf van der Velden (ROA) Paulien Bongers (TNO) Leo van Wissen (NIDI) To be announced 2

3 Parallel Session Round Session 1a: Healthy Ageing [ENG] 1. Maatschappelijke participatie onder ouderen (55+) in Zuid Limburg 2. The importance of cultural differences for health literacy interventions: Older adults voice in Greece, Hungary and Netherlands 3. Iedereen zelfredzaam en actief? Behoefte aan en gebruik van ondersteuning onder de WMO 4. Life expectancy is increasing does the experience of older people change with it? Session 1b: Migration [NL-ENG] 1. The attractiveness of the regions Twente, Foodvalley and Healthvalley for highly skilled international migrants 2. Life paths of migrants: a sequence analysis of Polish labour migrants family-life trajectories 3. Motieven om te blijven of weg te gaan: kansen en bedreigingen voor jongvolwassenen op de Friese Waddeneilanden Chairman: Hinke Haisma Location: Kannunikenzaal Nicole Curvers, Klaas Jan Hajema (GGD Zuid Limburg) Liesbeth de Wit (RUG) Peteke Feijten (SCP) Henrike Galenkamp (VU medisch centrum and LASA), Dorly Deeg Chairman: Clara Mulder Location: Eijkmankamer Pascal Beckers (RU) Tom Kleinepier (NIDI) Inge de Vries (Partoer) Session 1c: Generation Y [ENG] Chairman: Francis van der Mooren Location: Opzoomerkamer 1. Verschilt X werkelijk zoveel van Y? Ruben van Gaalen (CBS) 2. The Russian Generation Y in reproductive and matrimonial spheres Ekaterina Mitrofanova (National Research University) 3. Economische crisis, krapte op de woningmarkt en hotel mama: jongeren blijven langer thuis wonen 4. Onderwijs- en beroepsloopbaan door de generaties heen Lenny Stoeldraijer (CBS) Tanja Traag and Francis van der Mooren (CBS) Session 1d: Fertility [NL] Chairman: Eva-Maria Merz Location: Belle van Zuylenzaal 1. Geboortecijfers Marieke Houben-van Herten (CBS), Kim Knoops (CBS) 2. In wat voor gezin worden kinderen geboren? Suzanne Loozen (CBS) 3. Postponement and recuperation of first births in Europe: the effect of economic and institutional contexts over the life-course Karel Neels (Universiteit Antwerpen) 4. Challenging culture: the role of personal experiences in abstinence-only education in Uganda Billie de Haas (RUG) Session 1e: Inequalities [NL] 1. Acculturation and Transnational Orientation of the Turkish Second Generation in 11 European Cities Chairman: Arieke Rijken Location: Kernkampkamer George Groenewold and Helga de Valk (NIDI) 3

4 2. Expected and actual demand for care in deprived neighbourhoods 3. Als het gras bij de buren groener is: Leidt lokale ongelijkheid tot criminaliteit? Auke Vlonk (Jan van Es Instituut) Gregory Besjes (CBS) Parallel Session Round Session 2a: Intergenerational Relations [ENG] 1. The Impact of Parental Health on Older Parents' Contact with Stepchildren over 17 Years Chairman: Nina Conkova Location: Kannunikenzaal Theo van Tilburg (VU) 2. The role of family in the transition to homeownership in Europe Clara Mulder (RUG) 3. Family-life and wellbeing at older ages Daniël Herbers (RUG) 4. Intergenerational Support and Societal Ageing Thomas Emery (NIDI) Session 2b: Morbidity and Mortality [ENG] 1. Effectiveness of statin use in reducing cardiovascular mortality in birth cohorts in the Netherlands ( ): analysis of aggregated data. 2. Age patterns in individual- and contextual-level mortality inequalities Chairman: Fanny Janssen Location: Eijkmankamer Bijlsma MJ, Janssen F, Bos H, Vansteelandt S and Hak E. (RUG) Eva Kibele, Patrick Präg (RUG) 3. Scenario's voor overlijden in Nederland AHP Luijben (RIVM) 4. Using demographic composition and socio-economic profile to identify areas with high prevalence of type 2 diabetes mellitus Aletta Dijkstra (RUG) Session 2c: Gender and Employment [NL] Chairman: Katia Begall Location: Opzoomerkamer 1. The end of men era arrives in Dutch suburbia: Closing Gender Employment Gap in the Netherlands Katja Chkalova, Niels C. Kooiman (CBS) 2. Overwegingen van topmanagers omtrent werk-prive regelingen in een tijd van economische crisis Wike Been (UU) 3. Vrouwen en mannen in hogere managementposities in Nederland, Lieselotte Blommaert (UU) Session 2d: Marriage and Fertility [ENG] Chairman: Karel Neels Location: Belle van Zuylenzaal 1. The meaning of marriage vis-à-vis childbearing in Europe and the Jennifer A. Holland (NIDI) United States 2. Fertility inhibiting role of the proximate determinants of fertility Darak Shrinivas (RUG) among HIV infected Indian women 3. Forecasting Provincial Fertility in Spain Alessandra Carioli (NIDI and RUG) 4. The effect of family policy uptake on second births in Europe Jonas Wood and Karel Neels (Universiteit Antwerpen) 4

5 Parallel Session Round Session 3a: Family and Employment [NL] Chairman: Wike Been Location: Kannunikenzaal 1. Divorce and changes in social status for women Maike van Damme (UPF) 2. The transition to parenthood, attitudes towards work, and women s roles and the division of paid and unpaid work in couples 3. Arbeidsmarktparticipatie na ouderschap in 10 Europese landen 4. Au pairs in Nederland: demografische ontwikkelingen, motivaties en ervaringen Session 3b: Unions [ENG] 1. To marry or to separate. The association between meaning of cohabitation and relationship transitions of cohabiters. 2. The planning status of (non-)marital fertility and its educational gradient in 9 European countries 3. Personality traits and partnership 4. My friends, your friends, our friends: Differences between first and higher-order unions Session 3c: Population Modelling [ENG] Katia Begall (Goethe University Frankfurt) Karel Neels, David De Wachter (Universiteit Antwerpen) Djamila Schans (WODC), Han Nicolaas Chairman: Jennifer Holland Location: Belle van Zuyenzaal Nicole Hiekel (NIDI) Vergauwen Jorik (Universiteit Antwerpen) Maja Djundeva and Melinda Mills (RUG) Katya Ivanova (UVA) Chairman: Eva Kibele Location: Opzoomerkamer 1. Toekomstige bevolkingstrends in de vier grote steden Andries de Jong (PBL) 2. Investigating additive genetic, maternal, and paternal (co-) variation in fertility and educational level in the Netherlands. An application of the animal model 3. Disentangling social mobility and differential demographic behavior in Belgium based on a population renewal model 4. Anticipating effects of marriage? Examining pre- and post-marital patterns of criminal offending Session 3d: Mobility and Social Cohesion [NL] 1. Moving intentions and moving behaviour between neighbourhoods; effects on segregation. 2. Post-separation mobility: Moving close to the family 3. The Relation between Social Capital of Families with Children and Social Cohesion in Rural Villages Facing Population Decline Jornt Mandemakers (RUG) Maarten Hermans (CELLO and Universiteit Antwerpen) Arieke Rijken, Esther van Groeningen and Arjan Blokland (Netherlands Institute for the Study of Crime and Law Enforcement) Chairman: Geroge Groenewold Location: Eijmankamer Sanne Boschman (TU Delft) Marjolijn Das (CBS), Helga de Valk and Eva-Maria Merz (NIDI) Hans Elshof (NIDI and RUG) 5

6 ABSTRACTS 6

7 Plenary Session: Generation Y Aula Use it or lose it? Explaining age-related differences in people s key information processing skills Rolf van der Velden (ROA) Understanding the processes how people s skills accumulate and depreciate over the life course is of crucial importance to enhance or preserve the stock of human capital in an economy. Identifying the many different factors that are associated with accumulation or depreciation of skills over the life course is very difficult. The recently published PIAAC data provide a unique opportunity to investigate this more in-depth. This paper advances the existing literature in two aspects. First, we look at both processes simultaneously and try to separate out all these different effects. Second, we explore whether these processes are different for younger and older people. We show that the following factors affect the accumulation or depreciation of skills over the life course (ranked in order of importance): 1. formal education; 2. the use of relevant skills at home; 3. the use of relevant skill at work; 4. work experience, age and time that has elapsed since leaving education; 5. health, non-formal training and volunteering and 6. not having worked in the past 12 months. Health and labor market access of young workers Paulien Bongers (TNO) Presentation by NIDI Master Thesis Award Winner (to be announced) 7

8 Session 1a: Healthy Ageing Kannunikenzaal Chairman: Hinke Haisma Name: Nicole Curvers and Klaas Jan Hajema Organization: GGD, Zuid Limburg Maatschappelijke participatie onder ouderen (55+) in Zuid-Limburg In de nieuwe Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het RIVM is maatschappelijke participatie het centrale thema. Het gaat dan vooral over de relatie tussen gezondheid en maatschappelijke participatie. Gezondheid en het ontbreken van beperkingen worden gezien als determinant van participatie. In dit onderzoek heeft maatschappelijke participatie betrekking op arbeid, mantelzorg en vrijwilligerswerk. Vraagstelling Wat is de relatie tussen maatschappelijke participatie en gezondheid bij ouderen en welke factoren beïnvloeden deze relatie? Methode De onderzoekspopulatie zijn zelfstandig wonende personen van 55 jaar en ouder in Zuid- Limburg. De regio is relatief ongezond en kenmerkt zich door sterke vergrijzing en bevolkingskrimp. In totaal waren er ouderen benaderd om deel te nemen aan de monitor. De respons was 52% (N = ). De volgende indicatoren van gezondheid zijn onderzocht: chronische aandoeningen, depressieve klachten, eenzaamheid, ADL- en HDLbeperkingen en beperkingen in vervoer. Naast gezondheid is de invloed van geslacht, leeftijd, opleiding, inkomen en burgerlijke staat onderzocht. Vanwege de complexe steekproeftrekking is gebruik gemaakt van SPSS Complex samples. Resultaten Niet zozeer gezondheid maar vooral beperkingen lijken van invloed op participatie. De resultaten voor participatie in de vorm van betaald werk, vrijwilligerswerk en mantelzorg zijn verschillend. Speciale aandacht verdient daarbij ook beperkingen met betrekking tot vervoer. 8

9 Session 1a: Healthy Ageing Kannunikenzaal Chairman: Hinke Haisma Name: Liesbeth de Wit Organization: University of Groningen (RUG) The importance of cultural differences for health literacy interventions: Older adults voice in Greece, Hungary and Netherlands Health literacy (HL) is one of the determinants of health. It reflects how well a person understands, digests, critically reflects on and applies information regarding health, illness and prevention. Low HL is a major issue among the aging population in Europe as it is associated with higher health care expenses and a lower quality of life. There is a need for effective interventions that increase older people s HL. The success of such interventions strongly depends on the needs and perceptions of older adults regarding health, care and prevention. This study investigates these needs and perceptions from the perspective of both older adults, particularly those with low HL, and health professionals. Twelve qualitative focus group discussions were conducted with 50 older adults and 30 health professionals in Greece, Hungary and Netherlands. Using a grounded theory approach three overarching main themes were identified: 1) managing individual health; 2) barriers of the health system; and 3) health information and communication. However, within these themes there were important differences in participant s needs and perceptions between the three countries. An initial conclusion is that these differences must be taken into account in developing effective HL interventions for older adults. 9

10 Session 1a: Healthy Ageing Kannunikenzaal Chairman: Hinke Haisma Name: Peteke Feijten Organization: Sociaal en Cultureel Planbureau Iedereen zelfredzaam en actief? Behoefte aan en gebruik van ondersteuning onder de Wmo Het toenemende appel van de overheid op burgerkracht en zorgen voor elkaar treft vooral mensen met een beperking. Met de toenemende vergrijzing en almaar stijgende zorgkosten zou de overheid immers graag zien dat deze mensen proberen om hun hulpbehoefte eerst in eigen kring op te lossen alvorens een beroep te doen op collectief gefinancierde ondersteuning. Als dat niet gaat, kunnen zij een beroep doen op de gemeente, die onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moet zorgen dat burgers zich kunnen redden en kunnen participeren in de maatschappij. Zijn er aanwijzingen dat mensen met een beperking het vaker zelf oplossen en minder snel naar de gemeente stappen? Wie zijn degenen die gemeentelijke ondersteuning vragen en krijgen? Is de samenstelling van die groep in de laatste jaren veranderd? En wat doet Wmo-ondersteuning voor hun redzaamheid en participatie? Op basis van dataverzameling in het kader van de tweede Wmo-evaluatie en door middel van frequentietabellen en multivariate analyse wordt op deze vragen een antwoord gegeven. 10

11 Session 1a: Healthy Ageing Kannunikenzaal Chairman: Hinke Haisma Name: Henrike Galenkamp and D.J.H. Deeg Organization: VU medisch centrum and LASA Life expectancy is increasing does the experience of older people change with it? In most developed countries, life expectancy is increasing, particularly in the older population. The question addressed in this study is how this objective prospect of a longer life is reflected in older people s subjective experience of their remaining life time. Using data from four waves (1999 through 2009, each wave including ages 65-90) of the nationally representative Longitudinal Aging Study Amsterdam, it is examined if older people in 2009 feel they are in an earlier stage of life than same-aged people in previous years. Selfperceived life stage (SPLS) was measured on a scale from 0 (earliest possible) to 100 (latest possible). The correlation of SPLS with age was positive (r=0.34). Women felt in a younger SPLS than same-age men. Age-adjusted generalised estimating equations with SPLS as the dependent variable and wave year as the independent variable showed a curvilinear trend over time, with an initial increase followed by a decline. In women, this decline occurred a bit earlier than in men. This trend was unchanged after including personal and health determinants. It is concluded that the trend in self-perceived life stage follows the trend in objective life expectancy across the period studied, but with a delay. 11

12 Session 1b: Migration Eijmankamer Chairman: Clara Mulder Name: Pascal Beckers Organization: Radboud Universiteit Nijmegen (RU) The attractiveness of the regions Twente, Foodvalley and Healthvalley for highly skilled international migrants Many regions in the Netherlands are facing a declining workforce and a growing shortage of workers with the right qualifications and talents. In this regard, attracting and retaining highly skilled international migrants can make an important contribution to achieve sustainable regional economic development. Besides national factors, such as migration policies, the issuance of visa and the image of the country, also region-specific factors are important in the location choice of highly skilled international migrants. Efficient local policies with focus on attracting and retaining highly skilled international migrants can make a difference. In this research the attractiveness of the regions Food Valley (Wageningen and surroundings), Health Valley (Arnhem/Nijmegen) and Knowledge Region Twente for highly skilled international migrants is assessed. By conducting a survey among international highly skilled migrants the motives and experiences of this group for this region as a settlement location are measured. The general migration motives - in combination with the influence of region-specific factors in the choice of highly skilled international migrants should render a good overview of the attractiveness of these three regions. 12

13 Session 1b: Migration Eijmankamer Chairman: Clara Mulder Name: Inge de Vries Organization: Partoer Motieven om te blijven of weg te gaan: kansen en bedreigingen voor jongvolwassenen De samenstelling van de Friese bevolking verandert. Het aantal ouderen neemt toe, terwijl het aantal jongvolwassenen afneemt. Op de Friese Waddeneilanden zijn deze veranderingen extreem: tussen 2000 en 2012 daalde het aantal jarigen met 36%, terwijl het aantal jarigen juist met 46% steeg. Veel jongeren trekken weg van de eilanden, anderen blijven. Het onderzoek is bedoeld om inzicht te krijgen in de motieven van beide groepen jongeren. Welke aspecten wegen zwaar bij het maken van hun keuze? Aan welke eisen moet het eiland voldoen om er prettig te kunnen wonen? Welke kansen en bedreigingen zien de jongeren voor hun eiland? Per eiland is een focusgroep gehouden. Onder de aanwezigen waren zowel jongeren woonachtig op het eiland, als jongeren die vertrokken zijn. Vervolgens is een online enquête gehouden om een breder beeld van de situatie te krijgen. Al het contact tussen de jongeren en de werving voor de enquête is via Facebook gegaan. Analyse van de resultaten vindt de komende maanden plaats. Wel kan al gesteld worden dat het vertrek van jongvolwassenen van de Waddeneilanden vooral te maken heeft met de woning- en arbeidsmarkt en opleidingsmogelijkheden. De hechte gemeenschap en de natuurlijke omgeving zijn een trigger om te blijven. 13

14 Session 1b: Migration Eijmankamer Chairman: Clara Mulder Name: Tom Kleinepier Organization: NIDI Life Paths Of Migrants: A Sequence Analysis Of Polish Labor Migrants Family-Life Trajectories Although Polish migration to the Netherlands has increased substantially over the past decade, still little is known about this large and growing group of migrants. In this study, we examine to what extent migration affects the timing and sequencing of family-life transitions and how this relates to return migration of Polish migrants in the Netherlands. The majority of studies on family-life transitions of migrants exclusively focus on one transition only, which is unfortunate as different events in the life course are strongly interdependent. Using rich longitudinal register data from the Netherlands, we apply sequence analysis and cover multiple life events simultaneously (migration, union formation, childbirth, divorce). Our analysis focus on young adult (aged at migration) Polish labor migrants that recently arrived in the Netherlands. We follow the life courses of these migrants for a period of five years on a monthly time base. Preliminary analyses reveal that about 40 percent of the Polish migrants leave the Netherlands within our five-year observation window. In particular men who migrated at relative young ages have a high likelihood to leave the Netherlands, which seems to be related to the fact that these migrants more often remain single. 14

15 Session 1c: Generation Y Opzoomerkamer Chairman: Francis van der Mooren Name: Ruben van Gaalen Organization: CBS Verschilt X werkelijk zoeveel van Y? Een typering van de leefsituatie van in 1970, 1975 en 1980 geborenen 30-jarigen met het Sociaal Statistisch Bestand (SSB). Generatie X: geboren tussen 1960 en Generatie Y: geboren tussen 1980 en Er wordt vaak gesuggereerd dat ze verschillen qua preferenties en ontwikkelkansen, bepaald door het ouderlijke milieu, persoonlijke kwaliteiten en de conjuncturele situatie. Generatie X genoten maakten als kind een economische crisis, als jongvolwassene slechts conjuncturele groei en expansie mee. Greed is good, verder NiX, was hun motto, aldus opiniemakers. Generatie Y geborenen zouden minder interesse in persoonlijk gewin, losser qua levens- en werkhouding hebben; ze beleven nu ook een economische crisis. Verschillen deze generaties echt zo van elkaar? Onderzocht wordt de leefsituatie van 30-jarigen van 3 complete geboortejaargangen: 1970, 1975 en Een verschuiving van Generatie X naar Y zou te zien moeten zijn tussen deze jaren. Met een Latente Klassen Analyse wordt hun leefsituatie getypeerd: (1) Woonsituatie (ouders/alleen/samenwonend), (2) Samenwoonrelatie gehad, (3) Kinderen, (4) Werkzaam, (5) Werkzaam geweest, (6) Ooit uitkering gehad, (7) Economisch zelfstandig (Ja/nee). Daarna wordt de kans op het toebehoren tot een leefsituatie-type gerelateerd aan ouderlijke kenmerken en het opleidingsniveau van het kind. 15

16 Session 1c: Generation Y Opzoomerkamer Chairman: Francis van der Mooren Name: Ekaterina Mitrofanova Organization: National Research University The Russian Generation Y in reproductive and matrimonial spheres Norms, values, and behaviour of young Russians differ from generations which have grown up in the Soviet Union. Members of Generation Y have a big privilege to behave not as they are told but as they want. Such a big change as an appearance of freedom in all spheres of life produces new models of thinking and acting. Using representative data of European Social Survey and Generations and Gender Survey, we analyzed it with the most recent methods such as Event history analysis and Sequence analysis. Our results demonstrate the gap between generations. It becomes apparent in postponing of the first matrimonial and reproductive events of the new generation. Young people prefer unregistered unions, they bear children regardless of the type of the union, and they are much more open to new forms and ways of living together. 16

17 Session 1c: Generation Y Opzoomerkamer Chairman: Francis van der Mooren Name: Lenny Stoeldraijer Organization: CBS Economische crisis, krapte op de woningmarkt en hotel mama: jongeren blijven langer thuis wonen De slechte economische situatie, stijgende jeugdwerkloosheid en stagnatie op de woningmarkt noopt jongeren langer thuis te blijven wonen. Sinds 2007 steeg de gemiddelde leeftijd bij uit huis gaan met ruim een half jaar, waarbij vooral de versnelling van de stijging na 2009 opmerkelijk is. Daarnaast trekt ook een groter aantal weer bij de ouders in. Een vergelijking van de gemeentelijke verschillen in het uit huis gaan tussen de jaren 1996 en 2003 liet zien dat de ruimtelijke patronen behoorlijk stabiel waren (de Jong e.a. 2006). In veel gemeenten in de meer perifere provincies verlaten jongeren het ouderlijk huis eerder dan jongeren in gemeenten in de meer centraal gelegen provincies. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht nemen een speciale plaats in: hier verlaten jongeren eerder dan gemiddeld het ouderlijk huis. De vraag is of de verandering in de gemiddelde leeftijd waarop jongeren uit huis gaan in de recente jaren ook invloed heeft gehad op het ruimtelijk patroon. Is bijvoorbeeld de gedragsverandering in gemeenten met een krappe woningmarkt sterker dan in andere gemeenten geweest? Uit voorlopige resultaten blijkt dat de vier grote steden geen speciale plaats meer innemen: de gemiddelde leeftijd bij uit huis gaan is momenteel gelijk aan het Nederlands gemiddelde. 17

18 Session 1c: Generation Y Opzoomerkamer Chairman: Francis van der Mooren Name: Tanja Traag and Francis van der Mooren Organization: CBS Onderwijs- en beroepsloopbaan door de generaties heen De afgelopen decennia hebben zich in het onderwijs en de arbeidsmarkt verschillende veranderingen voorgedaan. Jongeren volgen niet alleen langer onderwijs dan eerdere generaties, ook hebben meer jongeren het hoger onderwijs met een diploma verlaten. Verder is het voor vrouwen in de loop der jaren gebruikelijker geworden om te gaan werken en is het aandeel vrouwen met betaald werk onder de huidige twintigers dus hoger dan onder oudere cohorten. Dergelijke ontwikkelingen kunnen in beeld worden gebracht door middel van een databestand dat is samengesteld op basis van de Enquête Beroepsbevolking (EBB) en de Arbeidskrachtentellingen (AKT), en waarin gegevens over onderwijs en arbeidsparticipatie beschikbaar zijn voor de jaren 1973 tot en met Met behulp van dit databestand worden generaties starters op de arbeidsmarkt met elkaar vergeleken en wordt de vraag beantwoord hoe de huidige generatie starters het doet vergeleken met oudere cohorten toen die als starter op de arbeidsmarkt kwamen. Onderwerpen die onder andere aan bod komen zijn de werkloosheid onder starters en het hebben van een vaste of een tijdelijke baan. Daarbij wordt rekening gehouden met een aantal achtergrondkenmerken, zoals het onderscheid tussen jonge mannen en jonge vrouwen. 18

19 Session 1d: Fertility Belle van Zuylenzaal Chairman: Eva-Maria Merz Name: Marieke Houben-van Herten en Dorly Deeg Organization: CBS Geboortecijfers Achtergrond: Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verzamelt permanent cijfers over geboorte, sterfte en gezondheid onder de Nederlandse bevolking van 0 jaar en ouder. Doel: Het monitoren van bevolking- en sterftecijfers en gezondheidsuitkomsten in Nederland. In deze presentatie zullen enkele cijfers rondom de geboorte worden gepresenteerd. Resultaten: In 2012 werden kinderen geboren. De pas geboren jongens hadden een gemiddelde levensverwachting van 79.1 jaar, meisjes 82.2 jaar. In de periode 2010/2012 werd 78 % van de kinderen in het ziekenhuis geboren en 21 % thuis. Kinderen wogen gemiddeld 3413 gram en waren gemiddeld 50 cm groot. Bijna 95 procent van de 0-4 jarigen bezocht het consultatiebureau. Ruim 95 % van de moeders die in de periode 2010/2012 meededen aan de gezondheidsenquête en aangaven in de afgelopen 2 jaar bevallen te zijn heeft gebruik gemaakt van kraamzorg. Ten opzichte van de periode 1989/1991 is het percentage ziekenhuisbevallingen gestegen van 61.2 naar 78 %. Het geboortegewicht is in deze periode lichtjes toegenomen terwijl de lengte nagenoeg constant is gebleven. Het percentage 0-4 jarigen dat het consultatiebureau bezocht is gestegen sinds 2001/2003. Conclusie: Het percentage ziekenhuisbevallingen is de afgelopen jaren toegenomen. Meer kinderen bezochten het consultatiebureau in 2010/

20 Session 1d: Fertility Belle van Zuylenzaal Chairman: Eva-Maria Merz Name: Suzanne Loozen Organization: CBS In wat voor gezin worden kinderen geboren? Uit recente gegevens blijkt dat ruim vier op de tien kinderen buiten het huwelijk wordt geboren. Van de eerstgeborenen is dat zelfs iets meer dan de helft. Vaak betreft het geboorten bij samenwonende paren. Bijna één op de tien levendgeborenen heeft een alleenstaande moeder. Over geboorten, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen ongehuwd paar en alleenstaande moeder, zullen rond september nieuwe StatLine-tabellen verschijnen. Aan de hand van deze gegevens wordt duidelijk hoe het gezin waarin een kind wordt geboren eruit ziet: uit hoeveel personen bestaat dat gezin en hoeveel kinderen maken deel uit van dat gezin? Hierbij worden zowel biologische als stiefbroertjes en zusjes die in hetzelfde gezin wonen, meegeteld. Ook komt informatie beschikbaar over eventuele wijzigingen in de samenleefvorm van de moeder binnen afzienbare tijd na de geboorte van het kind: bijvoorbeeld van ongehuwd samenwonend naar gehuwd samenwonend, van alleenstaand naar samenwonend etc. Voorts wordt duidelijk of dat soort wijzigingen vaker plaatsvinden na de geboorte van het éérste kind dan na de geboorte van een tweede of volgend kind. 20

21 Session 1d: Fertility Belle van Zuylenzaal Chairman: Eva-Maria Merz Name: Karel Neels Organization: Universiteit Antwerpen Postponement and recuperation of first births in Europe: the effect of economic and institutional contexts over the life-course Postponement of parenthood contributed heavily to the emergence of subreplacement fertility in Europe in the 1980s and 1990s. Recuperation of fertility has gained importance in determining period fertility levels and is associated with policies that reduce the opportunity costs of fertility and support dual earners in combining work and family. We use data from the European Social Survey to assess the impact of economic and policy contexts on first birth hazards of men and women in 14 EU countries between 1970 and Using multilevel discrete-time hazard models, we focus on differential effects of these contextual factors by age, gender and socio-economic position. Results show that adverse economic conditions significantly reduce first birth hazards of both men and women below age 30, with effect being more pronounced among the higher educated. After age 30, family policies contribute to the recuperation of fertility but the effects vary by socio-economic group. 21

22 Session 1d: Fertility Belle van Zuylenzaal Chairman: Eva-Maria Merz Name: Billie de Haas Organization: Population Research Centre, University of Groningen (RUG) Challenging culture: the role of personal experiences in abstinence-only education in Uganda Little is known about the role of personal experiences in teachers motivations to teach sexuality education. Cultural schema theory is utilized to explore teachers personal experiences with abstinence and premarital sex and to explain how teaching of sexuality education is motivated by such experiences. In-depth interviews were conducted with 40 teachers in Kampala, capital of Uganda. The interviews were transcribed verbatim and analysed using grounded theory. Preliminary findings show that a majority of the teachers recall negative experiences of premarital sex or positive experiences of abstinence. The emotions evoked by these personal experiences are found to comply with cultural schemas of teaching abstinence-only and to interact with teachers goal of contributing to the social well-being of their students. The teachers want to be a role model for their students. Therefore, they usually do not share their personal experiences with students nor do they explain to them that they want to prevent them from experiencing the same negative consequences of premarital sex. Alternatively, teachers may urge students to abstain because of cultural or religious reasons or because of perceived risks for students including expulsion from school, pregnancy and HIV/AIDS. 22

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl The Relation between Daily Stress and Affect with Moderating Influence of Coping Style Bundervoet Véronique Eerste

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner

De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner De Relatie tussen Momentaan Affect en Seksueel Verlangen; de Modererende Rol van de Aanwezigheid van de Partner The association between momentary affect and sexual desire: The moderating role of partner

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie

De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse. Maakindustrie De Effecten van Informeel Werkplekleren op Duurzame Inzetbaarheid in de Nederlandse Maakindustrie The effects of Informal Workplace Learning on Employability in the Dutch manufacturing sector Jochem H.

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische. Werkomgeving

LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische. Werkomgeving LMX EN LEARNING AGILITY LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische Werkomgeving LMX and Learning Agility: Building Blocks for Sustainable Employability in a dynamic

Nadere informatie

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden.

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Well-being of Family Caregivers in Flanders: The Relationships between Social

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1 Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Fysieke Activiteit bij Ouderen Main Effects and Mediators of a

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias in Students with Anxiety Janneke van den Heuvel Eerste begeleider: Tweede

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

Trends and dilemma s in an aging society

Trends and dilemma s in an aging society Trends and dilemma s in an aging society Martin van Rijn, CEO PGGM March 11 th 2011 Roadmap PGGM in a nutshell Societies in transformation and the impact on collective schemes The strategy for a pension

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressive Complaints in Adolescents: Risk Factors at School and the Influence of

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria De Invloed van Religieuze Coping op Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria Ria de Bruin van der Knaap Open Universiteit Naam student:

Nadere informatie

Validatie van een idiografische hechtingslijst. voor volwassenen in relatie tot ZKM-affecten. Validation of an idiographic attachment list

Validatie van een idiografische hechtingslijst. voor volwassenen in relatie tot ZKM-affecten. Validation of an idiographic attachment list Validatie van een idiografische hechtingslijst voor volwassenen in relatie tot ZKM-affecten. Validation of an idiographic attachment list for adults in relation to SCM-affects. Mieke van den Boogaard van

Nadere informatie

Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa EU-FP7-IROHLA. NCVGZ April 2013 Andrea de Winter. Jaap Koot & Menno Reijneveld

Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa EU-FP7-IROHLA. NCVGZ April 2013 Andrea de Winter. Jaap Koot & Menno Reijneveld Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa NCVGZ April 2013 Andrea de Winter EU-FP7-IROHLA Jaap Koot & Menno Reijneveld Omvang en aard van problemen met gezondheidsvaardigheden Doelen

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

Het stigma van een WW-uitkering bij mannen van 50 tot 60 jaar en de gevolgen. daarvan op het psychologisch welbevinden

Het stigma van een WW-uitkering bij mannen van 50 tot 60 jaar en de gevolgen. daarvan op het psychologisch welbevinden Het stigma van een WW-uitkering bij mannen van 50 tot 60 jaar en de gevolgen daarvan op het psychologisch welbevinden The stigma of unemployment benefit for men of 50 to 60 years old and the consequences

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs The Relationship between Existential Fulfilment, Emotional Stability and Burnout

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en. Sociale Steun

Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en. Sociale Steun Running head: ANGSTIGE MOEDER, ANGSTIG KIND? Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en Sociale Steun Anxious Mother, Anxious Child? The Moderating Influence

Nadere informatie

Community Based Service for Elderly. CVZ mei 2013. Prof. dr. Joris Slaets University Medical Center Groningen

Community Based Service for Elderly. CVZ mei 2013. Prof. dr. Joris Slaets University Medical Center Groningen Community Based Service for Elderly CVZ mei 2013 Prof. dr. Joris Slaets University Medical Center Groningen Who is living there? Strenght Capabilities Needs one fits all? Sustainable care in relation to

Nadere informatie

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Arne IJpma Clinical Genetics Department, Erasmus MC, Rotterdam, The Netherlands Financial Disclosure I have no financial relationships

Nadere informatie

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen op Mindfulness, Stressbeleving, Interne Locus of Control, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties en Kwaliteit van Leven The

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten

De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten The Relationship between Self-Care, Glycemic Regulation and Depressive Symptoms in Diabetic Patients Jeff Bernaerts

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie