VTS operators & schippers Inzicht verschaffen in toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties binnen scheepvaartverkeer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VTS operators & schippers Inzicht verschaffen in toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties binnen scheepvaartverkeer"

Transcriptie

1 Versie 1.3 VTS operators & schippers Inzicht verschaffen in toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties binnen scheepvaartverkeer 2015 Afstudeerperiode februari - juni Bram van der Giessen Tel Bachelor Mediatechnologie Afstudeerbegeleider Hogeschool Rotterdam Rob Zoeteweij Organisatie Havenbedrijf Rotterdam Contactpersoon: Léon Gommans

2 INHOUDSOPGAVE Inhoud Inleiding... 1 Havenbedrijf Rotterdam... 1 Verkeersbegeleiding (VTS)... 1 probleemstelling en context... 1 Doelstelling: Vooruit kijken... 3 Onderzoek... 4 Hoofdvraag... 4 Deelvragen... 4 Doelstelling... 4 Onderzoeksmethode... 5 Veldonderzoek... 5 Deskresearch... 5 Prototyping... 6 Usability onderzoek... 6 Doelgroep... 7 Planning... 8 Bronnen... 9

3 INLEIDING Inleiding HAVENBEDRIJF ROTTERDAM Het Havenbedrijf Rotterdam zorgt voor de ontwikkeling, aanleg, beheer en exploitatie van het Rotterdamse havengebied en het bevorderen van een effectieve, veilige en efficiënte scheepvaartafwikkeling in de Rotterdamse haven en het aanloopgebied voor de kust. De Divisie Havenmeester heeft vanwege haar publieke taak een speciale positie binnen het Havenbedrijf Rotterdam. Met als doel de scheepvaart vlot, veilig, schoon en beveiligd af te wikkelen. De afdeling Verkeerafhandeling van de divisie ondersteunt de afwikkeling van het scheepvaartverkeer in de grootste haven van Europa. De mensen in de verschillende verkeerscentrales werken in teamverband, verzorgen de communicatie met de schepen en met de andere collega s van het Havenbedrijf. VERKEERSBEGELEIDING (VTS) 1 VTS is een dienst welke gericht is op het veilig en vlot laten verlopen van het scheepvaartverkeer. De Vessel Traffic Service (vaak afgekort tot VTS) dient om scheepvaart te coördineren in verkeersscheidingsstelsels, van en naar havens en over een drukbevaren rivier. Het kan worden vergeleken met de luchtverkeersleiding bij het vliegverkeer en maakt eveneens gebruik van radar. De verkeersleiding wordt uitgevoerd door verkeersleiders, ook wel VTS operators genaamd. Zij werken vanuit een verkeerspost of verkeerscentrale (VC). Een verkeerscentrale wordt bij voorkeur op een plaats gebouwd, waar de verkeersleiders zicht hebben op het scheepvaartverkeer. Dit zicht is niet per se noodzakelijk, met camera's en radar kan immers ook een beeld worden gevormd van de scheepvaart. SCHIPPER Een schipper is iemand die een varend beroep uitoefent en daarvoor de kennis, kunde, ervaring en de vereiste diploma's bezit om als gezagvoerder van een schip te mogen optreden. Een schipper is aan boord van een schip de gezagvoerder en daarmee de eindverantwoordelijke aan boord. PROBLEEMSTELLING EN CONTEXT VTS-Operators hebben enkel zicht op wat er zich op het water afspeelt met behulp van radarbeelden. Met alleen deze Radar zou de VTS-Operator echter niet weten welk schip er bij welke positie op de radarbeelden hoort. Pagina 1

4 INLEIDING Door een driehoeksmeting op het marifoonsignaal te doen, berekent de computer na een radiocontact de exacte positie van een schip. De verkeersleider kan daarna met behulp van de software in het VTS systeem een label aan de radar-echo op het computerscherm hangen, waarna de software het schip volgt. Een moderner en eenvoudiger methode is AIS 2, waarbij het schip zijn identificatie, positie, koers, snelheid en overige scheepseigenschappen uitzendt. Deze informatie kan door andere schepen, maar ook door de verkeerspost, ontvangen worden en op het scherm getoond worden. De koppeling van scheepsidentificatie aan een radar-echo gebeurt hierbij volledig automatisch. Kort samengevat werkt de VTS operator met een systeem dat hem een overzicht toont van schepen, hun posities, en in de meeste gevallen ook andere scheepsspecifieke data zoals snelheid en koers. Dit systeem geeft echter géén inzicht in mogelijk gevaarlijke of afwijkende situaties die zich in de toekomst voor kunnen doen. Met het huidige systeem dienen VTS operators zelf inschattingen te doen en voorspellingen te maken over waar schepen in de toekomst zullen varen wetende de snelheid, koers en bestemming van elk schip. Door hier inschattingen over te doen weet een VTS operator bijvoorbeeld wanneer welke schepen elkaar waar tegen zullen gaan komen, wanneer schepen op stukken komen waar ze langzamer moeten varen of wanneer een schip wel of niet een ander schip in mag halen. Vervolgens kan de operator hierover contact opnemen met de schepen. Zo kan de VTS operator gevaarlijke situaties zelf inschatten en hierop reageren. Dit doen van voorspellingen vereist een hoop concentratie en energie van een VTS operator. Tevens is de veiligheid van het scheepverkeer in gevaar wanneer een VTS operator in dit proces fouten maakt. Door fouten en/of onoplettendheid van VTS operators zijn er in het verleden al verschillende ongelukken gebeurd, en zijn verschillende ongelukken pas laat ontdekt 3. Zeker op drukke momenten, wanneer een VTS Operator veel schepen tegelijkertijd moet monitoren is dit een intensief proces. Het voorspellen van gevaarlijke situaties is iets wat de bemanning op de schepen zelf ook moeten doen om te voorkomen dat er ongelukken gebeuren. Hiervoor houdt de bemanning van een schip rekening met verschillende omgevingsfactoren zoals de verschillende schepen in de buurt, stroming, diepte van het water en nog veel meer. Voor deze bemanning is de informatie over de omgevingsfactoren per schip verschillend en in veel gevallen nog veel beperkter dan de informatie die de VTS centrales hebben. Pagina 2

5 INLEIDING DOELSTELLING: VOORUIT KIJKEN Op drukke momenten met veel verkeer is het constant inschatten van waar een schip zich in de toekomst zal bevinden en of dit voor gevaarlijke situaties zal zorgen bijna een onmogelijk proces. Het systeem dat nu in plaats is, is meer een reactief systeem; er wordt gereageerd op situaties op het moment dat ze plaatsvinden. Handiger en veiliger zou het zijn wanneer er een meer proactief systeem hiervoor in de plaats komt. Een systeem dat de VTS operator en de schipper een blik op de toekomst biedt en inzicht in toekomstige (mogelijk gevaarlijke) situaties verschaft. Een systeem dat de operator en de schipper ook op de hoogte stelt van toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties voordat ze daadwerkelijk ontstaan. De doelstelling is dan ook: VTS operators en schippers inzicht verschaffen in toekomstige situaties in het scheepvaartverkeer op basis van bekende data, om zo gevaarlijke situaties te voorspellen en te voorkomen. Pagina 3

6 ONDERZOEK Onderzoek Hoofdvraag Op welke wijze kunnen VTS operators en schippers het beste inzicht worden verschaft in toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties binnen het scheepvaartverkeer? Deelvragen Wat zijn onveilige situaties binnen het scheepvaartverkeer en hoe ontstaan ze? Welke huidig beschikbare data gecombineerd met nieuwe databronnen kunnen VTS Operators en schippers voorzien in hun informatiebehoeften om te kunnen anticiperen op toekomstig mogelijk gevaarlijke situaties? Welke conclusies en voorspellingen kunnen er op basis van de beschikbare data gemaakt worden en tot hoe ver in de toekomst? Op welke wijze kunnen voorspellingen over de toekomstige verkeersituatie het beste worden gevisualiseerd voor beide gebruikersgroepen? Doelstelling Het doel van dit onderzoek is een manier vinden om VTS operators en schippers inzicht te verschaffen in de toekomstige scheepverkeersituatie en de mogelijke gevaarlijke situaties die zich hierin zullen voordoen. Dit alles op een manier waarop zowel de VTS operators als de schippers er het meest aan hebben, en zo goed mogelijk in hun informatiebehoeften worden voorzien. Pagina 4

7 ONDERZOEK Onderzoeksmethode 4 Om op betrouwbare manier aan de juiste antwoorden op de deelvragen te komen zal er gebruik gemaakt worden van verschillende onderzoeksmethoden. Veldonderzoek Door VTS operators en schippers te interviewen zal ik er achter komen welke situaties zij op dit moment zelf als gevaarlijk ervaren. Ook hoop ik op deze manier informatie over persoonlijke ervaringen met gevaarlijke situaties te achterhalen, en de oorzaken die tot deze situaties geleid hebben. Dit draagt bij aan de informatie voor het antwoord op onderzoeksvraag 1. Door verdere interviews met VTS operators en schippers af te nemen zal ik er achter komen welke informatie de operator en de schipper op dit moment tot zijn of haar beschikking heeft en welke informatie hij of zij het meeste gebruikt tijdens het uitvoeren van zijn of haar taken. Aansluitend op de resultaten van de vorige onderzoeksvraag zullen door interviews de informatiebehoeften worden vastgesteld van de operators en de schippers om toekomstig onveilige situaties te kunnen identificeren en hierop in te kunnen spelen. Dit onderzoek is gekoppeld aan onderzoeksvraag 2. Deskresearch Deskresearch zal toegepast worden voor alle onderzoeksvragen. Er zal gezocht worden naar bekende ongelukken binnen het scheepverkeer waarbij een VTS operator (en zijn beperkingen of fouten) een rol speelde om er achter te komen wat nu precies gevaarlijke situaties zijn en hoe deze te herkennen zijn. Hier kunnen dan vervolgens weer informatiebronnen bij gezocht worden om een systeem te bouwen die deze gevaren indien mogelijk leert te herkennen. Hetzelfde zal gedaan worden voor de schipper. Dit onderzoek zal gebruikt worden voor het antwoord op onderzoeksvraag 1. Er zal gezocht worden naar verschillende databronnen die beschikbaar en te gebruiken zijn om conclusies en voorspellingen uit te halen voor toekomstige situaties van het scheepverkeer. Ook zal gekeken worden welke databronnen kunnen worden gebruikt om onveilige situaties te voorspellen, ter ondersteuning voor het antwoord op onderzoeksvraag 2. Onderzocht zal worden of er in vergelijkbare systemen 5 data wordt gebruikt om voorspellingen te doen voor toekomstige situaties, bijvoorbeeld bij autoverkeer. De informatie uit dit onderzoek zal gebruikt worden om inspiratie op te doen en mogelijk nieuwe databronnen te vinden om te gebruiken voor onderzoeksvraag 2 en 3. Door onderzoek te doen naar verschillende technieken en systemen die beschikbaar zijn om data te visualiseren zal er informatie over een effectieve manier Pagina 5

8 ONDERZOEK van datavisualisatie worden verzameld. Hieruit volgt een lijst met goede punten die gebruikt kunnen worden voor onderzoeksvraag 4. Prototyping Tijdens het ontwikkelproces zal in iteraties aan prototypes gewerkt worden. Deze prototypes leveren nieuwe inzichten op en zullen tevens getest worden in simulaties en in veel gevallen met de eindgebruiker. Door middel van het testen van prototypes zal ontdekt kunnen worden welke data effectief een rol kan spelen bij het voorspellen van toekomstige verkeerssituaties. Daarnaast kan door prototyping inzichtelijk worden gemaakt wat de beperkingen van een databron zijn (bijvoorbeeld nauwkeurigheid, consistentie etc.) en hoe dit tot uiting komt in het systeem. Voor onderzoeksvraag 3 en 4 zal dit na iedere iteratie voor nieuwe inzichten zorgen. Uit ieder prototype volgt een test waaruit blijkt of bepaalde functionaliteiten, visualisatiemethoden en databronnen bruikbaar zijn en tot in welke mate. Door prototyping zal getest kunnen worden of bepaalde functionaliteiten aansluiten bij de wensen van de gebruikers en kunnen nieuwe inzichten en aanscherppunten worden ontdekt. Hier zal veel informatie voor onderzoeksvraag 2 uit voort vloeien. Met behulp van prototypes en simulaties zal antwoord kunnen worden gegeven op de vraag tot hoe ver in de toekomst veilig voorspellingen kunnen worden gedaan over de verkeerssituatie. Door de prototypes steeds verder te pushen tot het mis gaat kan worden vastgesteld tot in hoe verre dit voorspellen veilig kan verlopen. Door in iteraties te prototypen worden alle onderdelen van het uiteindelijke product getest aan de hand van een aantal gerichte scenario s. Usability onderzoek Met usability onderzoek zal tevens in iteraties met de gebruiker getest worden. Hierbij gaat het vooral om het testen van gewenste interactie en interface. Er zullen vooraf gestelde scenario s worden doorlopen en gekeken worden of de gewenste uitkomsten zijn behaald. De deelvraag over de ideale manier van datavisualisatie zal hier deels door worden beantwoord. Tevens kan hieruit worden opgemaakt of de gebruiker een duidelijk inzicht heeft in de toekomstige verkeerssituatie. Pagina 6

9 ONDERZOEK Doelgroep VTS operators VTS operators zijn de gebruikers van het huidige systeem om het scheepverkeer in goede banen te leiden, zij voeren de processen uit die benodigd zijn om het verkeer veilig af te handelen. Zij zullen de doelgroep zijn voor dit onderzoek waarbij gekeken wordt hoe het werk van de VTS operator kan worden ondersteund met extra inzicht om de werkzaamheden nog veiliger en efficiënter te maken. Schippers Schippers maken nu gebruik van de navigatiesystemen en ondersteunende apparatuur aan boord van een schip om inzicht te verkrijgen in hun omgeving. Om de schipper te ondersteunen in het zelf organiserende vermogen zullen ook zij worden meegenomen in het onderzoek en zullen hun informatiebehoeften worden meegenomen in de uitwerking van het eindproduct. Pagina 7

10 PLANNING Planning Planning/onderzoeksopzet (planning vanaf startdatum t/m einddatum per week, en benoem alle belangrijke mijlpalen) AFSTUDEERPROJECT PLANNING Start Week 9 februari 2015 Week feb feb feb mrt mrt mrt mrt mrt apr apr apr apr mei mei mei mei jun jun jun jun Notities Starting Verkenning onderzoek FASE 1 : ONDERZOEK Desk research Veldonderzoek & eventuele afspraken inplannen Functioneel ontwerp FASE 2 : PROTOTYPE Userstories Interactie ontwerp Ontwikkelen Usability Testen Inleiding FASE 3 : SCRIPTIE Voorwoord Opmaak Deelvragen beantwoorden Deelvraag 1 beantwoorden Deelvraag 2 beantwoorden Deelvraag 3 beantwoorden Deelvraag 4 beantwoorden Conclusie Uitloop Concept Feedback Afronding + Inleveren Voorbereiden afstudeerzitting Afstudeerzitting EINDE: AFSTUDEERZITTING 19 mei conceptscriptie inleveren Uiterlijk 23 juni scriptie inleveren 23 juni t/m 6 juli Tussen 7 t/m 11 juli Pagina 8

11 BRONNEN Bronnen Bronnen (inspiratie, literatuur, methoden, modellen, onderzoeksmethode, enz.) 1 (2012). Rotterdam - Netherlands - World VTS Guide. Retrieved January 18, 2015, from 1 (2010). IMO Vessel Traffic Services. Retrieved January 18, 2015, from 1 VTS - Taken - Scheepvaartbegeleiding. Retrieved January 18, 2015, from mid=54. 1 (2013). Assessing Vessel Traffic Service Operator Situation... Retrieved January 18, 2015, from 2 (2013). Marine Traffic - AIS ship tracking. Retrieved January 18, 2015, from 3 (2010). More on VTS-Assisted Accidents» Maritime Accident... Retrieved January 18, 2015, from 4 (2011). Kwalitatief onderzoek - Wetenschap - InfoNu. Retrieved January 18, 2015, from 4 (2006). Onderzoeksmethoden (vervolg). Retrieved January 18, 2015, from 5 (2013). The future of Vessel Traffic Management in Europe. Retrieved January 18, 2015, from Pagina 9

VERKEERSMANAGEMENT @ 2030 Wim Veldhuyzen Movares Nederland BV

VERKEERSMANAGEMENT @ 2030 Wim Veldhuyzen Movares Nederland BV VERKEERSMANAGEMENT @ 2030 Wim Veldhuyzen Movares Nederland BV Verkeersmanagement Het geheel aan maatregelen en voorzieningen door een bevoegde autoriteit met als doel: een veilige vlotte en milieuvriendelijke

Nadere informatie

RICHTLIJNEN EN CRITERIA VOOR VERKEERSBEGELEIDING (VTS) OP BINNENWATEREN (VTS Guidelines 2006)

RICHTLIJNEN EN CRITERIA VOOR VERKEERSBEGELEIDING (VTS) OP BINNENWATEREN (VTS Guidelines 2006) RICHTLIJNEN EN CRITERIA VOOR VERKEERSBEGELEIDING (VTS) OP BINNENWATEREN (VTS Guidelines 2006) 1. INLEIDING 1.1. Deze Richtlijnen zijn in overeenstemming met SOLAS-regel V/8-2 en IMOresolutie A.857(20)

Nadere informatie

PROTOCOL 20. Richtlijnen en criteria voor verkeersbegeleiding (VTS) op binnenwateren (VTS-Richtlijnen 2006)

PROTOCOL 20. Richtlijnen en criteria voor verkeersbegeleiding (VTS) op binnenwateren (VTS-Richtlijnen 2006) PROTOCOL 20 Richtlijnen en criteria voor verkeersbegeleiding (VTS) op binnenwateren (VTS-Richtlijnen 2006) 1. In de binnenvaart blijkt duidelijk dat de behoefte aan informatie-uitwisseling toeneemt. Informatie

Nadere informatie

Verkeersbegeleiding van de toekomst

Verkeersbegeleiding van de toekomst Verkeersbegeleiding van de toekomst...en de realisatie door het Programma Corridorgerichte Bediening en Begeleiding (CBB)!Status: Goed doordacht met deskundigen >> verdere verbreding en verdieping is nodig

Nadere informatie

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Project methodiek Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Inhoud 1 PROJECTMETHODIEK... 3 1.1 TIME-BOXING... 3 1.2 USER-STORIES EN STORY-POINTS... 3

Nadere informatie

Controle over domotica Plan van aanpak

Controle over domotica Plan van aanpak Controle over domotica Plan van aanpak April 2005 Student Naam: Studentnr: 0249440 E-mail: bas@tonissen.com Radboud Universiteit Nijmegen Begeleider: Gert Veldhuijzen van Zanten Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Plan van aanpak, 17 september 2014

Plan van aanpak, 17 september 2014 Plan van aanpak, 17 september 2014 DEP WORKS B.V. / DEP WORKS office & management support / DEP WORKS MEET&GREET Marnick de Groot Milan van der Maaten Luuk Roordink Afdeling: Marketing & Communicatie Contactpersonen:

Nadere informatie

Explorer R4 Rivier Radar

Explorer R4 Rivier Radar Alewijnse Explorer R4 Rivier Radar Explorer R4 Rivier Radar De nieuwe generatie binnenvaartradar Digitale techniek 22 beeldscherm met Multi-Menu Mini conning AIS weergave IVP - Intelligent Video Processing

Nadere informatie

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS?

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS? AIS nader verklaard AIS (Automatic Identification System) is de naam van een systeem waarmee het voor schepen mogelijk is om andere schepen te identificeren, en om de voortbeweging van deze schepen te

Nadere informatie

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 Februari 2015 MARIT KLOOSTER CommunicatieManagement Hogeschool van Utrecht Sinds 2002 werkzaam bij Ruigrok NetPanel: Stagiair > Junior > Medior > Senior

Nadere informatie

Testplan. Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62

Testplan. Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62 Testplan Bram Adriaensen Martijn Wiendels Jonique Raemakers Mathieu Maas M62 1. Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken met het testen van ons concept? Door middel van usability testing zal er worden

Nadere informatie

UvAInform FNWI pilot COACH 2

UvAInform FNWI pilot COACH 2 UvAInform FNWI pilot COACH 2 Aanvragers: Bert Bredeweg (IvI, FNWI, UvA) 2 Natasa Brouwer (ESC, FNWI, UvA) Andre Heck (KdV, FNWI, UvA) Datum: versie 14 11 24 3 1. Inleiding algemeen De FNWI gaat drie onderzoeken

Nadere informatie

Social Action Research Plan

Social Action Research Plan Social Action Research Plan Social media project Studenten Dennis Visschedijk 438332 Aileen Temming 474094 Stefan Ortsen 481295 Niels Konings 449822 Renee Preijde 482835 Opdrachtgever Stal te Bokkel Daniëlle

Nadere informatie

VMBO Haven & Vervoer Werkboek 3 BESTUUR VAN DE HAVEN

VMBO Haven & Vervoer Werkboek 3 BESTUUR VAN DE HAVEN VMBO Haven & Vervoer Werkboek 3 BESTUUR VAN DE HAVEN VMBO-25 Haven en vervoer blz. 2 H&V/K5 Dienstverlening in de haven en logistiek BB / KB Eindterm 11 + 12 Bestuurlijke vormen van de haven omschrijven

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden.

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Testplan prototype Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Hierbij wordt een happy flow scenario aan de respondenten voorgelegd met daarin taken die

Nadere informatie

Opinion Mining. Johan Stortelder s Onderzoeksplan masterscriptie. Mei 2006

Opinion Mining. Johan Stortelder s Onderzoeksplan masterscriptie. Mei 2006 Onderzoeksplan masterscriptie Mei 2006 Johan Stortelder s0355593 johanstortelder@student.ru.nl Probleemstelling Inleiding is een methode waarmee automatisch meningen (opinies) uit teksten kunnen worden

Nadere informatie

Functie Profiel. Manager Operatie

Functie Profiel. Manager Operatie Functie Profiel Manager Operatie Bedrijf De Amsterdamse haven is een van s werelds belangrijkste logistieke knooppunten. Het maakt deel uit van de grootste airport-seaport-city combinatie in Europa. Een

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Dienst Verkeerskunde Bureau Dokumentatie Postbus 1031 3000 BA Rotterdam D 0338

Rijkswaterstaat Dienst Verkeerskunde Bureau Dokumentatie Postbus 1031 3000 BA Rotterdam D 0338 S. js.io Rijkswaterstaat Dienst Verkeerskunde Bureau Dokumentatie Postbus 1031 3000 BA Rotterdam D 0338 Ri jkswater s t aat, Dienst Verkeerskunde, Hoofdafdeling Scheepvaart. Dordrecht, 2 juni 1975. NOTITIE

Nadere informatie

Op- en afvaartregeling voor 8000 en meer TEU containerschepen. tot de haven van Antwerpen bij een. maximale diepgang van 145 dm

Op- en afvaartregeling voor 8000 en meer TEU containerschepen. tot de haven van Antwerpen bij een. maximale diepgang van 145 dm Op- en afvaartregeling voor 8000 en meer TEU containerschepen tot de haven van Antwerpen bij een maximale diepgang van 145 dm 1. Algemeen Om een beeld te krijgen van de invloed van de nieuwe generatie

Nadere informatie

Papierloos bouwen. Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews. Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren

Papierloos bouwen. Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews. Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren Papierloos bouwen 2014 Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews Om een

Nadere informatie

Conclusies en afsluiting. Antoine Descamps

Conclusies en afsluiting. Antoine Descamps Conclusies en afsluiting Antoine Descamps De voordelen van het GNB Evolutie van spanningen over het toelatingsbeleid nauwe samenwerking vanuit gezamenlijke belangen Evenwicht ts veiligheid vs vlotheid

Nadere informatie

Prototype/Usability testverslag

Prototype/Usability testverslag Prototype/Usability testverslag Save Energy Leiden Dennis Wagenaar 19-04-10 v1.0 Inhoudsopgave Inleiding...3 1 Opdracht...4 1.1 Probleemstelling...4 1.2 Doelstelling...4 1.3 Onderzoeksvraag...4 1.4 Deelvragen...4

Nadere informatie

Opvallend genoeg? AIS!

Opvallend genoeg? AIS! NAV Recreatievaart 2008 Veiligheid door Communicatie Nederlands Instituut voor Navigatie HISWA te Water IJmuiden 5 september 2008 Wim van der Heijden Ship Monitoring Consultancy Radar reflectors Gezien

Nadere informatie

van A naar Beter app

van A naar Beter app Procesverslag RWS: Doorontwikkeling van A naar Beter app Uitgave: 6-12-2012, versie 1.0 Door JBLT ; Jonathan Marchal, Bas van Agten, Laurens Carbo, Thijs Blaas Inhoudsopgave 1. Inleiding... 03 2. Organisatie

Nadere informatie

Enquête: AIS in de binnenvaart

Enquête: AIS in de binnenvaart Enquête: AIS in de binnenvaart Pagina 1 Enquête: AIS in de binnenvaart A. Contactgegevens Naam... Voornaam... Geboortejaar... Geslacht M V Straat+ nummer+ bus... Postcode + gemeente... Telefoonnummer...

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN MOBILITEIT, OPENBARE WERKEN, VLAAMSE RAND, TOERISME EN DIERENWELZIJN NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - Ontwerp van besluit Vlaamse Regering tot wijziging van het koninklijk

Nadere informatie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie

Bijeenkomst afstudeerbegeleiders. 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Bijeenkomst afstudeerbegeleiders 13 januari 2009 Bespreking opzet scriptie Doel deel II bijeenkomst vandaag Afstudeerbegeleiders zijn geinformeerd over inhoud Medmec jaar vier (scriptievaardigheden) Afstudeerbegeleiders

Nadere informatie

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen

Afstudeertraject. Het schrijven van een scriptie. hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Afstudeertraject Het schrijven van een scriptie hier korte introductie wat ze gaan horen. en zelf voorstellen Soorten afstudeerproject Onderzoek - op de beroepspraktijk georienteerd en verwerkt in een

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Inleiding Ontwerpen CMTONT01-1 Aantal studiepunten: 2 Modulebeheerder: Rob Zoeteweij Modulebeschrijving 3 1. Algemene omschrijving 4 1.1. Inleiding 4 1.2. Relatie met andere

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam opleiding IAM/CMD. Beoordelingsformulier afstudeerproject Ondertekening. handtekening. Student Studentnr:

Hogeschool van Amsterdam opleiding IAM/CMD. Beoordelingsformulier afstudeerproject Ondertekening. handtekening. Student Studentnr: Beoordelingsformulier afstudeerproject 2011-12 Ondertekening naam handtekening Student Studentnr: Afstudeerdocent Tweede lezer Externe deskundige Organisatie: Datum Toelichting Het afstudeerproject bestaat

Nadere informatie

Minimumeisen aan. Inland ECDIS-apparatuur in de informatiemodus en daarmee vergelijkbare visualiseringssystemen

Minimumeisen aan. Inland ECDIS-apparatuur in de informatiemodus en daarmee vergelijkbare visualiseringssystemen Protocol 2014-I-12, bijlage 2 Minimumeisen aan Inland ECDIS-apparatuur in de informatiemodus en daarmee vergelijkbare visualiseringssystemen bij het gebruik van Inland AIS-gegevens aan boord van schepen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Melding Schip 2.0

Informatiebijeenkomst Melding Schip 2.0 Informatiebijeenkomst Melding Schip 2.0 Iwan van der Wolf Algemeen Directeur Service Connector Melding Schip 2.0 Programma 19 januari 2016 Amsterdam 15:00-15:10 Welkom Iwan van der Wolf, Algemeen Directeur

Nadere informatie

1. Management samenvatting

1. Management samenvatting Voorwoord Het plan van aanpak dat hier zal worden weergegeven is een voorbereiding op de ontwikkelingen van het project voor ICT en Media Design van Semester 6. Hierin gaan wij in een groep van 5 studenten

Nadere informatie

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels:

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels: Stappen deelcijfer weging 1 Onderzoeksvragen 10,0 6% 0,6 2 Hypothese 10,0 4% 0,4 3 Materiaal en methode 10,0 10% 1,0 4 Uitvoeren van het onderzoek en inleiding 10,0 30% 3,0 5 Verslaglegging 10,0 20% 2,0

Nadere informatie

Het werkplan. algemene gegevens. gekozen onderwerp

Het werkplan. algemene gegevens. gekozen onderwerp Het werkplan algemene gegevens Naam: Manon Oonk Klas: Vr3C gekozen onderwerp Korte beschrijving van het gekozen onderwerp: Mijn opdracht is om de herfstkinderen in de kleutergroep extra uitdaging te bieden

Nadere informatie

Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform

Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform Al meer dan tien jaar geleden lanceerde SAP APO, het supply chain planning systeem wat in vele bedrijven wereldwijd wordt gebruikt voor sales

Nadere informatie

Bijlage 4: Bruikbaarheids test

Bijlage 4: Bruikbaarheids test Bijlage 4: Bruikbaarheids test Naam Bruikbaarheids test Datum aangepast 08/01/2010 Omschrijving van de inhoud Soort document Opmerkingen In dit document wordt de bruikbaarheids besproken. Dit document

Nadere informatie

Procedure VHF Communicatie VTS en HCC Havenbedrijf Rotterdam N.V. Divisie Havenmeester

Procedure VHF Communicatie VTS en HCC Havenbedrijf Rotterdam N.V. Divisie Havenmeester Procedure VHF Communicatie VTS en HCC Havenbedrijf Rotterdam N.V. Divisie Havenmeester Auteur: B. Röhner Datum: Versie 1.0 - juni 2015 Inhoudsopgave 1. PROCEDURE VHF COMMUNICATIE VESSEL TRAFFIC SERVICES

Nadere informatie

Definitiestudie Pizzaketen

Definitiestudie Pizzaketen Definitiestudie XXXXXXXXXXXX Assen 06-10-2008 xxxxxxxxxxx Pagina 0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ------------------------------------------------------------------------------------------- 1 Inleiding --------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

ScheepvaartVerkeersCentrum

ScheepvaartVerkeersCentrum ScheepvaartVerkeersCentrum Het landelijk ScheepvaartVerkeersCentrum (SVC) is onderdeel van Rijkswaterstaat en werkt aan uniform en optimaal management van het scheepvaartverkeer op de Rijkswateren in Nederland.

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijkheid. Introductie. Onderwerpen 23-11-2007. Student Informatiekunde Universiteit Utrecht. Webdesigner Piozum

Gebruiksvriendelijkheid. Introductie. Onderwerpen 23-11-2007. Student Informatiekunde Universiteit Utrecht. Webdesigner Piozum Gebruiksvriendelijkheid Byte seminar, 23 november 2007 Door: Gwyneth Ouwehand Introductie Student Informatiekunde Universiteit Utrecht Mensen Organisaties Computers Communicatie Webdesigner Piozum Onderwerpen

Nadere informatie

PROTOCOL 11. Behoeften waaraan de voorgestelde wijziging geacht is te beantwoorden

PROTOCOL 11. Behoeften waaraan de voorgestelde wijziging geacht is te beantwoorden - 31 - PROTOCOL 11 Definitieve wijziging van het Rijnvaartpolitiereglement - Vrijstelling voor veerponten van de verplichting tot uitrusting met Inland ECDIS-apparatuur in de informatiemodus of een daarmee

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Veilig varen doen we samen

Veilig varen doen we samen 10 gouden tips voor roeiers Veilig varen doen we samen Roeien op de Geldersche IJssel, Neder-Rijn, Lek, Pannerdensch Kanaal, Twentekanalen, Zwarte Water, Zwolle-IJsselkanaal en Meppelerdiep Veilig roeien

Nadere informatie

Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum

Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum Hoe werkt het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum in Oostende? Een zee van activiteiten Het Belgische gedeelte van de Noordzee is een gebied van 3600 vierkante kilometer, dit is vergelijkbaar met

Nadere informatie

Cultuurparticipatie in Dordrecht.

Cultuurparticipatie in Dordrecht. Cultuurparticipatie in Dordrecht. Bas Hoeing CMV 2 09018387 Inhoudsopgave: Aanleiding Blz. 3 Het probleem Blz. 3 De opdrachtgever Blz. 3 Vraagstelling Blz. 4 Deelvragen Blz. 4 Aanpak Blz. 4 Definities

Nadere informatie

DYNAMISCHE AUTOPILOOT VOOR DE BINNENVAART

DYNAMISCHE AUTOPILOOT VOOR DE BINNENVAART DYNAMISCHE AUTOPILOOT VOOR DE BINNENVAART 1-5-2015 Nieuwe autopiloot zorgt voor reductie brandstof, CO2, fijnstof en NOX èn een behouden vaart VOOR-INFORMATIE 1. ACHTERGROND VAN HET PROJECT NAVMATE Marine

Nadere informatie

Wireless Leiden. Plan van Aanpak. 802.1x

Wireless Leiden. Plan van Aanpak. 802.1x Wireless Leiden 802.1x RADIUS server AP Hsleiden Hogeschool Leiden Wireless Ledien SURFnet RADIUS proxy Internet Universiteit Leiden RADIUS server RADIUS server UTwente Plan van Aanpak Naam : Richard van

Nadere informatie

Rob Duits Sander Helling Xander Knol André van de Polder Paco Josée Klas: Rood. Onderzoeksrapport. Medialandschap

Rob Duits Sander Helling Xander Knol André van de Polder Paco Josée Klas: Rood. Onderzoeksrapport. Medialandschap Rob Duits Sander Helling Xander Knol André van de Polder Paco Josée Klas: Rood Onderzoeksrapport Medialandschap Inhoudsopgave 05 Voorbereiding onderzoek - Doel van het onderzoek - Onderzoeksvraag en deelvragen

Nadere informatie

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP Versie 1.0 Wouter van Kuipers 7 7 2008 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Inleiding... 2 3 Probleemgebied... 3 3.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Port of Amsterdam en DMS. Congres SharePoint

Port of Amsterdam en DMS. Congres SharePoint Port of Amsterdam en DMS Congres SharePoint Port of partnerships Utrecht, 23 september 2014 Overzicht Havens Amsterdam (NZKG) 2 Haven Amsterdam Algemene informatie Zeehaven nr. 4 in Europa Cacaohaven nr.

Nadere informatie

Leerlingboekje Colegio Arubano. Profielwerkstuk VWO. Cursus 2011 2012. Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:...

Leerlingboekje Colegio Arubano. Profielwerkstuk VWO. Cursus 2011 2012. Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:... Leerlingboekje Colegio Arubano Profielwerkstuk VWO Cursus 2011 2012 Naam leerling:... Klas:... Vak:... Naam begeleider:... Leerlingboekje PWS 2011-2012 Inhoudsopgave 1 I. Inleiding: het profielwerkstuk

Nadere informatie

Aanleiding projectweken. Gewenste kaders van een projectweek. Het proces

Aanleiding projectweken. Gewenste kaders van een projectweek. Het proces Aanleiding projectweken In het kader van talentontwikkleing en werken met 21 eeuwse vaardigheden zijn leerkrachten zich aan het ontwikkelen en professionaliseren naar nieuwe, innovatieve vormen van onderwijs.

Nadere informatie

Opdrachtformulering (pagina 3 van 7)

Opdrachtformulering (pagina 3 van 7) Afstudeerovereenkomst van Tim Wils Bijlage 1 Opdrachtformulering (pagina 3 van 7) Dit project betreft een eigen framework (soort API) waarmee relatief gemakkelijk en in korte tijd eindproducten opgezet

Nadere informatie

HORIZON. IC2 Innovative Computer Consultancy

HORIZON. IC2 Innovative Computer Consultancy HORIZON IC2 Innovative Computer Consultancy iconnect Horizon is een zeer compleet programma voor het inrichten, beheren en toepassen van de planning voor onderhoud aan schepen. Het programma is ontwikkeld

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

RIS implementatie Scheldegebied. Johan Deman Beheerder BET GNB-infodag intern, 3 december 2009

RIS implementatie Scheldegebied. Johan Deman Beheerder BET GNB-infodag intern, 3 december 2009 RIS implementatie Scheldegebied Johan Deman Beheerder BET GNB-infodag intern, 3 december 2009 RIS richtlijn 2005/44/EG Doelstelling Komen tot een verbetering van de veiligheid, doeltreffendheid en de milieuvriendelijkheid

Nadere informatie

Nautisch Veiligheidsplan, leidraad

Nautisch Veiligheidsplan, leidraad Nautisch Veiligheidsplan, leidraad Havenbedrijf Rotterdam N.V. Divisie Havenmeester Wilhelminakade 909 3072 AP Rotterdam evenementendhmr@portofrotterdam.com Inhoud 1 Inleiding 4 1.1 Gebruik van dit veiligheidsplan

Nadere informatie

Goed marifoongebruik? Begrepen, over!

Goed marifoongebruik? Begrepen, over! Goed marifoongebruik? Begrepen, over! Goed marifoongebruik is essentieel voor een vlotte en veilige vaart. Niet onbelangrijk als u weet dat de Nederlandse vaarwegen tot de drukste ter wereld behoren. In

Nadere informatie

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

RAD Rapid application development. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. RAD Rapid application development Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Publishing & Printing Company B.V.

Publishing & Printing Company B.V. STAPPENPLAN WEBSITE Versie 1.3 Publishing & Printing Company B.V. Weth. Sangersstraat 38 (0)46-437 73 11 KVK 140.41959 6191 NA Beek web@pp-company.nl BTW NL 0085.52.861.B01 Algemene voorwaarden www.pp-company.nl

Nadere informatie

1.0 Inleiding Testplan Testdoelen Navigatie Lay-out en prioriteit Interactie

1.0 Inleiding Testplan Testdoelen Navigatie Lay-out en prioriteit Interactie Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 3 2.0 Testplan 4 2.1 Testdoelen 4 2.1.1 Navigatie 4 2.1.2 Lay-out en prioriteit 4 2.1.3 Interactie 4 2.1.4 Content 4 2.1.5 Formulieren en foutafhandeling 5 2.1.6 Snelheid 5

Nadere informatie

Your view on business On your favorite device

Your view on business On your favorite device ANY2INFO OVER ONS Your view on business On your favorite device Any2info is een ICT-onderneming gespecialiseerd in de ontwikkeling van standaard software waarmee mobiele bedrijfsapps kunnen worden gebouwd

Nadere informatie

RIS en AIS. In elkaars vaarwater. Ivo ten Broeke 8 november november

RIS en AIS. In elkaars vaarwater. Ivo ten Broeke 8 november november RIS en AIS In elkaars vaarwater Ivo ten Broeke 8 november 2007 8 november 2007 1 Inhoud Tegenstelling of overeenkomst Wat is RIS Introductie AIS op binnenwateren 8 november 2007 2 Deel 1: Tegenstelling

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het is een uitdaging om ouderen te identificeren die baat kunnen hebben bij een interventie gericht op de preventie van beperkingen in het dagelijks leven op het moment dat dergelijke

Nadere informatie

Proactief en voorspellend beheer Beheer kan effi ciënter en met hogere kwaliteit

Proactief en voorspellend beheer Beheer kan effi ciënter en met hogere kwaliteit Proactief en voorspellend beheer Beheer kan effi ciënter en met hogere kwaliteit Beheer kan efficiënter en met hogere kwaliteit Leveranciers van beheertools en organisaties die IT-beheer uitvoeren prijzen

Nadere informatie

Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen

Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen 2/11 Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen Opdrachtnemer: Websdesign Internet Communicatie, Wouter Janssen Opdrachtgever: Websdesign

Nadere informatie

Wat is AIS? Een samenwerking van Nederland, Duitsland en de Europese Unie

Wat is AIS? Een samenwerking van Nederland, Duitsland en de Europese Unie E e n i n t ro d u c t i e va n A I S vo o r d e b i n n e nva a r t Een samenwerking van Nederland, Duitsland en de Europese Unie Een introductie van AIS voor de binnenvaart Europese overheden overwegen

Nadere informatie

Voorblad Naam :Yusha Bakker klas:g&ia1 datum: naam docenten: Emiel Kampen naam les: Usability Conclusie: Ik heb veel geleerd van het

Voorblad Naam :Yusha Bakker klas:g&ia1 datum: naam docenten: Emiel Kampen naam les: Usability Conclusie: Ik heb veel geleerd van het Voorblad Naam :Yusha Bakker klas:g&ia1 datum:21-10-2015 naam docenten: Emiel Kampen naam les: Usability Conclusie: Ik heb veel geleerd van het testen, ik heb fouten gezien in mijn portfolio die ik zelf

Nadere informatie

DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015

DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015 DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015 Extraversion wil het liefst leren door te praten en op te gaan in zijn omgeving wil het liefst de aandacht naar de buitenwereld laten vloeien, naar objectieve gebeurtenissen

Nadere informatie

Voorblad Inhoudsopgave Inhoud

Voorblad Inhoudsopgave Inhoud Voorblad Inhoudsopgave Inhoud (INHOUD) Achtergronden We moeten een website voor een jonge catering en een party service bedrijf bouwen. Dit bedrijf is gespecialiseerd in verzorging van borrelhapjes en

Nadere informatie

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback Aanleiding De lerarenopleiding van de Rijksuniversiteit Groningen werkt mee aan het SURF-project Nonsatis scire. In het kader van dit project wordt een pilot

Nadere informatie

Web Usability. Byte seminar, 23 november 2007. Door: Gwyneth Ouwehand

Web Usability. Byte seminar, 23 november 2007. Door: Gwyneth Ouwehand Web Usability Byte seminar, 23 november 2007 Door: Gwyneth Ouwehand Introductie Student Informatiekunde Universiteit Utrecht Mensen Organisaties Computers Communicatie Bezig met afstudeerproject over kenniselicitatie

Nadere informatie

Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren

Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren Werkplan afstudeerwerkstuk afstudeerkring Schrijven Kun je Leren Student: Berieke Knüfken Klas: VR4A Docent: Eric Besselink Stageschool: CBS De Mate, Doetinchem Onderdeel 1: Een schets het projectkader

Nadere informatie

AERIUS II. Gebruikersbijeenkomsten december 2012

AERIUS II. Gebruikersbijeenkomsten december 2012 AERIUS II Gebruikersbijeenkomsten december 2012 Ansjenet van Reeuwijk InterProvinciaal Overleg (IPO) Stuurgroep AERIUS II Voorzitter werkgroep AERIUS II Mark Wilmot Ministerie van Economische Zaken Product

Nadere informatie

Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo)

Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo) Beoordelingsmodel Profielwerkstuk Lyceum Elst 2016-2017. Deel 1: onderzoeksvoorstel (havo/vwo) Afspraken Om te worden beoordeeld, moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden: 1) Het onderzoeksvoorstel

Nadere informatie

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer Mañuel Handboek tern Handboek Een plan van aanpak v0.9 plan van aanpak v0.1 Tim Logemann, junior developer gemann, tim@mass.im junior developer ass.im 68048, W4Ax, 68048@glr.nl 4Ax, 68048@glr.nl mass.im,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011

J.H. van den Berg. Versie 1.0 Mei 2011 Versie 1.0 Mei 2011 J.H. van den Berg B U S I N E S S C O N T I N U I T Y M A N A G E M E N T Business Continuity Plan Handboek Vertrouw niet altijd op iemands blauwe ogen. Meiberg Consultancy Bronkhorsterweg

Nadere informatie

doordat er op dat moment geen leeftijdsgenootjes aanwezig zijn. Als ze iets mochten veranderen gaven ze aan dat de meeste kinderen iets aan de

doordat er op dat moment geen leeftijdsgenootjes aanwezig zijn. Als ze iets mochten veranderen gaven ze aan dat de meeste kinderen iets aan de SAMENVATTING Er is onderzoek gedaan naar de manier waarop kinderen van 6 8 jaar het best kunnen worden geïnterviewd over hun mening van de buitenschoolse opvang (BSO). Om hier antwoord op te kunnen geven,

Nadere informatie

Bijlage. Bachelor opdracht Trends in Tech. Jessica Sennema S Universiteit Twente

Bijlage. Bachelor opdracht Trends in Tech. Jessica Sennema S Universiteit Twente Bijlage Bachelor opdracht Trends in Tech Jessica Sennema S1487000 Universiteit Twente 2 Inleiding In de bijlage staat alle informatie die tijdens de opdracht is verzameld en waarvan het nuttig is om te

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2014

Nationaal verkeerskundecongres 2014 Nationaal verkeerskundecongres 214 Datafusie voor slimmer gebruik van verkeerssystemen: AID als casestudy Robert de Munter, Data Scientist werkzaam bij MAP Traffic Management Anton Wijbenga, Data Scientist

Nadere informatie

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar:

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar: Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Plaats en datum: Begeleider: Beoordelaar: Amsterdam, mei 15 Inhoud INHOUD... 2 VOORWOORD... 3 1. INLEIDING... 4 PROBLEEMSTELLING... 4 ONDERZOEKSVRAGEN...

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

Inleiding Onderzoek, een lessen-cyclus voor MT/AD 3.

Inleiding Onderzoek, een lessen-cyclus voor MT/AD 3. Inleiding Onderzoek, een lessen-cyclus voor MT/AD 3. Hans Timmermans. De Onderzoekscyclus: In de bovenstaande figuur is schematisch de onderzoekscyclus weergegeven. - Er is een onderwerp van onderzoek.

Nadere informatie

Crew.NET Maakt verbindingen

Crew.NET Maakt verbindingen Maakt verbindingen Het plannen van aflossingen van scheeps bemanningen is een tijdrovende en complexe aangelegenheid. Alles moet kloppen en niets mag aan het toeval worden overgelaten. Met de introductie

Nadere informatie

Zou het niet iedeaal zijn

Zou het niet iedeaal zijn Zou het niet iedeaal zijn ...als op de eerste werkdag van een nieuwe medewerker alles klaarstaat?! Er zal geen discussie over bestaan. Het zou ideaal zijn wanneer alle voorzieningen op de eerste werkdag

Nadere informatie

Plan van Aanpak - Modelmetrieken. Peter Tenbult

Plan van Aanpak - Modelmetrieken. Peter Tenbult Plan van Aanpak - Modelmetrieken Peter Tenbult December 8, 2008 1 Document: Plan van Aanpak Auteur: ing. P. Tenbult Studentnummer: 0652962 Emailadres: PTenbult (at) student.ru.nl Afstudeerbegeleider: P.

Nadere informatie

Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar

Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar Auteurs: Erik Seldenthuis Aminah Balfaqih Datum: 31 Januari 2011 Kerntaak 1 Ontwerpen van applicaties De volgordelijke plaats van de documenten binnen

Nadere informatie

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT Opdracht 03: een formulier ontwerpen Versie voor studenten v5.0 2010.04.28 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

JE NADERT EEN VAN DE ALLERMOOISTE BEROEPEN: LOODS.

JE NADERT EEN VAN DE ALLERMOOISTE BEROEPEN: LOODS. JE NADERT EEN VAN DE ALLERMOOISTE BEROEPEN: LOODS. WAT DENKT EEN LOODS IN DE BOCHT NAAR DE HAVEN? Een verraderlijke stroming vanuit het zuiden, sterke westenwind, een kwets bare jachthaven in het oosten,

Nadere informatie

TRAIN SERVICE & SHUNTING PLANNER

TRAIN SERVICE & SHUNTING PLANNER TRAIN SERVICE & SHUNTING PLANNER BOB HUISMAN Dit projectplan is het startpunt voor de student om 1) een voorkeur voor een project uit te spreken en 2) te gebruiken als start informatie bij begin project.

Nadere informatie

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Faculteit Geesteswetenschappen BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Onderstaand formulier betreft de beoordeling van het stageverslag en het onderzoeksverslag. Deze wordt door de begeleidende

Nadere informatie

GNB infodag VTS 2020. 23 oktober 2008. Nicoline Eisma Reichenfeld

GNB infodag VTS 2020. 23 oktober 2008. Nicoline Eisma Reichenfeld GNB infodag VTS 2020 23 oktober 2008 Nicoline Eisma Reichenfeld VTS 2020 Een studie naar de toekomst van het VTS in 2020 in opdracht van de PC Vragen (1) Welke behoeften moet het VTS in de toekomst invullen

Nadere informatie

Van big data naar smart data. Stappenplan voor B2B leadgeneratie.

Van big data naar smart data. Stappenplan voor B2B leadgeneratie. Van big data naar smart data. Stappenplan voor B2B leadgeneratie. Van big data naar smart data Door big data te verzamelen en om te zetten in werkelijk bruikbare smart data creëert u nieuwe inzichten,

Nadere informatie