0 Inleiding: een open architectuurcultuur in Vlaanderen van consolidering naar kwalitatieve doorbraak Inhoudelijk beleidsplan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "0 Inleiding: een open architectuurcultuur in Vlaanderen van consolidering naar kwalitatieve doorbraak... 3 1 Inhoudelijk beleidsplan... 5 1."

Transcriptie

1 0 Inleiding: een open architectuurcultuur in Vlaanderen van consolidering naar kwalitatieve doorbraak Inhoudelijk beleidsplan Identiteit van de organisatie Mission statement van de organisatie Strategische doelstellingen voor de periode Korte schets van de voorbije en huidige werking Historiek Huidige werking Sterkte-Zwakte-Kansen-Bedreigingen analyse Architectuurcultuur in Vlaanderen: sterktes en kansen VAI: Zwaktes en bedreigingen Verhouding tot het kunstenveld Specifieke aspecten architectuurcultuur binnen het Kunstendecreet Sector architectuur Sector architectuurcultuur Sector kunsten Sector onderwijs/onderzoek VAi in internationaal perspectief Uniciteit van de organisatie Profilering en positionering Langetermijnvisie Landelijke en internationale uitstraling Samenwerking/ netwerking Haalbaarheid (zie ook: zakelijk beleidsplan) Artistieke inhoudelijke plannen Steunpunt èn instituut Maatschappelijke thema s en operationele doelstellingen Activiteiten Doelstelling 1: Het VAi als platform legt verbindingen tussen beroepspraktijk, onderzoek en publiek Doelstelling 2: Het VAi zorgt voor informatie- en kennisdisseminatie als basis voor een goed ontwikkelde architectuurcultuur Doelstelling 3: Het VAi ondersteunt de ontwikkeling van experimentele en toekomstgerichte ontwerpconcepten en benaderingen Doelstelling 4: Versterking van het internationale profiel van de Vlaamse architectuur Doelstelling 5: Het VAi ontwikkelt geïntegreerde projecten vanuit de kennis van het architectonisch erfgoed en van actuele ontwikkelingen in de samenleving en het architectuurveld Doelstelling 6: Het VAi creëert en ontsluit gegevens, informatie en monitoringsinstrumenten voor de architectuurcultuur ten behoeve van beleidsvoorbereidend werk, participatie en diversiteit Publicatiebeleid

2 1.3 Begeleiding en logistieke ondersteuning van ontwerpers en onderzoekers Advies steunmaatregelen Stimuleren architectuurcultuur d.m.v. foto- en tekstopdrachten Presentatie jonge architecten Bevordering architectuurkritiek Samenwerking en netwerking met andere organisaties Opsomming van de partners Concrete meerwaarde van de samenwerking Publiekswerking en publiekswerving Doelgroepen Publiekswerving Verkoop en spreiding Verspreiding en verkoop publicaties Kaartverkoop publieksevenementen

3 0 Inleiding: een open architectuurcultuur in Vlaanderen van consolidering naar kwalitatieve doorbraak In de voorbije jaren is de belangstelling voor architectuur sterk gegroeid. De aandacht in de media voor spraakmakende nieuwe gebouwen en stedenbouwkundige projecten heeft ertoe geleid dat het besef dat architectuur een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving levert bij grotere groepen toeneemt. Het Vlaamse architectuurbeleid heeft een positieve invloed uitgeoefend op de architecturale kwaliteit van een belangrijk deel van de bouwproductie en nieuwe kansen geboden aan architectenbureaus. Tegelijkertijd groeit in het publieke debat in Vlaanderen langzaam het bewustzijn dat ook de ruimtelijke inrichting van het land aan een grondige herziening toe is en dat nieuwe concepten voor verdicht wonen en werken de enige uitkomst bieden voor een duurzame verbetering van het leefmilieu. De bijdrage van architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwkundig ontwerpers zal daarbij cruciaal zijn. De dynamiek van de Vlaamse architectuurcultuur wordt inmiddels ook internationaal zeer sterk waargenomen. Dit geldt voor de recente architectuurproductie en het werk van internationaal opererende ontwerpbureaus, maar ook voor het wetenschappelijk onderzoek dat in de verschillende universitaire instellingen wordt verricht. De grote zichtbaarheid van Vlaamse architecten op de Architectuurbiënnale in Venetië en de grote aandacht voor, onder andere, de stedelijke vernieuwing in Gent en Antwerpen hebben een klimaat gecreëerd waarin voor ontwerpers en onderzoekers ongekende nieuwe mogelijkheden zijn ontstaan om zich sterker internationaal te profileren. De levendige internationale discussie over de bijdrage van architectuur aan de hedendaagse cultuur, waarin Vlaamse ontwerpers en onderzoekers nu grotere zichtbaarheid hebben verworven, zal ook een stimulerend effect op de architectuur- en de bouwcultuur in Vlaanderen hebben. Zoals een recent mappingonderzoek naar het architectuurbeleid in Vlaanderen aangeeft, neemt het VAi een sleutelrol in binnen het veld van architectuurorganisaties, wetenschappelijke instellingen, architectenbureaus en de overheid. Het VAi combineert de functies van een kunstensteunpunt voor de architectuursector met een uitgesproken platformfunctie voor ontwerpers, wetenschappers en media en met een brede publiekswerking. Het VAi stimuleert ontwerpers en onderzoekers om zich uit te spreken over de culturele aspecten van hun werk. Het biedt actieve ondersteuning aan architecten en wetenschappers om het architectuurdebat te voeden met nieuwe concepten voor b.v. wonen, werken, zorg en onderwijs. Het biedt een platform voor een kruisbestuiving van ideeën uit de ontwerppraktijk en de onderzoeksinstellingen en de vragen van de samenleving. In zijn omvangrijke publiekswerking en in publicaties agendeert het VAi maatschappelijke vraagstukken die van belang zijn voor de architectuur. Ongeacht deze centrale rol van het VAi voor de architectuurcultuur in Vlaanderen en ondanks de sterk groeiende belangstelling voor architectuur in de samenleving, kende de werking van het instituut ook een zekere tendens van stagnatie. Voor een groot deel is deze ontwikkeling te wijten aan de sterke vermindering van de middelen over een periode van enkele jaren. Vanuit een kritische zelfreflectie zal het VAi zijn positie als steunpunt, als hèt architectuurinstituut in Vlaanderen en als nationaal en internationaal platform opnieuw aanscherpen. In dit beleidsplan worden enkele krijtlijnen aangereikt voor de verdere ontwikkeling van het VAi tot een volwaardige en slagkrachtige organisatie voor de architectuurcultuur in Vlaanderen en voor de internationale presentatie van Vlaamse architectuur. Het VAi zal ook in de toekomst een lenige en flexibele organisatie zijn die haar kracht ontleent aan het netwerk van partners en in belangrijke mate streeft naar een multiplicatie van het effect van bestaande initiatieven. 3

4 Maar om deze rol goed te vervullen, moet het instituut zich kunnen versterken. Deze versterking zal ook nodig zijn om de mogelijke doorbraak van de Vlaamse architectuurcultuur te continueren en krachtig te ondersteunen. Het activiteitenprogramma Architectuur hier! waarmee het VAi in het najaar 2011 zeer offensief de publiciteit heeft gezocht, geeft daarbij aan hoe we deze ambities in de periode willen realiseren. 4

5 1 Inhoudelijk beleidsplan 1.1 Identiteit van de organisatie Mission statement van de organisatie Het Vlaams Architectuurinstituut heeft de taak om het bewustzijn voor het belang van een goed ontworpen leefomgeving bij ontwerpers, onderzoekers, beleidsmakers en het brede publiek te vergroten, het maatschappelijke debat omtrent het ontwerp van gebouwen en steden te stimuleren en om kennis over architectuur te verspreiden. Het VAI is het voornaamste aanspreekpunt voor informatie omtrent Vlaamse architectuur en actuele ontwikkelingen in het architecturale beleid in Vlaanderen. De steunpuntwerking van het VAi kent vijf hoofdaspecten: - ondersteuning van het architectuurbeleid door informatieoverdracht tussen beleidsmakers, ontwerpers en publiek - ondersteuning van initiatieven voor de ontwikkeling, bundeling en verspreiding van kennis voor architecten, onderzoekers en architectuurorganisaties - ondersteuning voor innovatieve ontwerp- en onderzoeksinitiatieven van ontwerpers en onderzoekers - het faciliteren van het debat over actuele ontwikkelingen op het gebied van architectuur, landschapsontwerp, stedenbouw en interieur tussen de ontwerppraktijk, de wetenschappelijke instellingen, het beleid en het brede publiek - een brug slaan tussen de architectuurcultuur en de erfgoedsector - het ondersteunen van een goed architectuurklimaat door middel van publiekswerking in de vorm van tentoonstellingen, lezingen, debatten, publicaties en publieke evenementen Deze taken zijn in de werking van het VAi vertaald in een aantal concrete werkingsvelden: Ondersteuning Binnen de Vlaamse kunstensector vervult het VAi de rol van bemiddelaar. Ontwerpers en onderzoekers die een project voor de kennisontwikkeling of verspreiding willen realiseren, kunnen bij het instituut terecht voor advies over de inhoud, de strategische inbedding en de financieringsmogelijkheden. Het gaat hier om jonge ontwerpbureaus die kunnen profiteren van de aanvullende expertise van het VAi omtrent onderzoeksmethodes, financieringsmogelijkheden en internationale netwerken. Platformfunctie Het VAi heeft een landelijke platformfunctie in het presenteren van actuele ontwikkelingen en het stimuleren van een publiek debat over ruimtelijke ordening, het erfgoed en de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Dit geldt ook voor de erfgoedsector die het architectuurdebat kritisch hoort te begeleiden, en omgekeerd. Het VAi legt een verbinding tussen de architectuurcultuur en de erfgoedsector door onderdak te bieden aan het Centrum voor Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa) dat de verwerving van archieven op het gebied van architectuur en vormgeving coördineert en de samenwerking stimuleert tussen de verschillende archiefinstellingen in Vlaanderen. Bemiddeling en publiekswerking Het VAi organiseert tentoonstellingen en publieke evenementen en debatten, het initieert (en maakt) publicaties. Anderzijds brengt het VAi het Vlaamse publiek in aanraking met belangwekkende internationale ontwikkelingen in de architectuur door middel van tentoonstellingen en lezingen. 5

6 Internationale werking Buiten Vlaanderen speelt het VAi een faciliterende en coördinerende rol voor de Vlaamse aanwezigheid bij internationale evenementen - zoals de Architectuurbiënnale in Venetië - en helpt internationale verbindingen te leggen voor architecten en architectuurorganisaties. Als de grootste instelling in de culturele architectuursector in Vlaanderen is het VAi de belangrijkste partner voor het internationale architectuurbeleid van Vlaanderen. Het VAi draagt er in zijn vele internationale contacten zorg voor dat de architectuurproductie in Vlaanderen in het buitenland de bekendheid krijgt die zij verdient Strategische doelstellingen voor de periode Doelstelling 1: Het VAi als platform legt verbindingen tussen beroepspraktijk, onderzoek en publiek Doelstelling 2: Het VAi zorgt voor informatie- en kennisdisseminatie als basis voor een goed ontwikkelde architectuurcultuur Doelstelling 3: Het VAi ondersteunt de ontwikkeling van experimentele en toekomstgerichte ontwerpconcepten en -benaderingen Doelstelling 4: Het VAi versterkt het internationale profiel van de Vlaamse architectuur Doelstelling 5: Het VAi ontwikkelt geïntegreerde projecten vanuit de kennis van het architectonisch erfgoed en van actuele ontwikkelingen in de samenleving en het architectuurveld Doelstelling 6: Het VAi creëert en ontsluit gegevens, informatie en monitoringsinstrumenten voor de architectuurcultuur ten behoeve van beleidsvoorbereidend werk, participatie en diversiteit Korte schets van de voorbije en huidige werking Historiek Initiatieven om ook in Vlaanderen een architectuurinstituut op te richten gaan terug tot begin jaren tachtig. De oprichting van een Architectuurinstituut werd opgenomen in het regeerakkoord Daarbij werd uitgegaan van een uitgebreide bevraging/nota van de sector en het model van het ambitieus opgezette Nederlands Architectuurinstituut, dat een publiekswerking met collectiebeheer en verwerving van architectuurarchieven als speerpunten benadrukte. In 2001 werd het VAi als onafhankelijke vzw op vraag van de culturele overheid opgericht. In de statuten omschrijft het instituut zich als steunpunt voor de architectuur. Tijdens de legislatuur werd het concept van kunstensteunpunten voor de diverse kunstensectoren ontwikkeld. Het VAi werd een kunstensteunpunt waarbij vanaf het begin duidelijk werd gesteld dat de publiekswerking een centrale taak van het nieuwe instituut zou moeten zijn. Dit werd ook expliciet in de taakstelling door de minister vermeld. 6

7 In de samenwerkingsovereenkomst wordt erkend dat het VAi fundamenteel verschilt van de andere kunstensteunpunten (zie artikel 4, 3) omdat het ook belangrijke publieksopdrachten realiseert gericht op een breed publiek. Dit impliceert dat de opdracht van het instituut als kunstensteunpunt vanaf het begin breder is dan dit van een klassiek kunstensteunpunt. In een sector, die grotendeels buiten het gesubsidieerde veld van de kunsten opereert, benadrukt het kunstensteunpunt de culturele aspecten van architectuur. De ondersteuning van een goed architectuurklimaat houdt vooral de sensibilisering van opdrachtgevers, beleidsmakers en het brede publiek in. Een krachtige publiekswerking is daarom een kerntaak voor een kunstensteunpunt voor de architectuur. In november 2003 werd het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa) opgericht binnen de instelling. Dit expertisecentrum wordt gefinancierd met middelen uit het decreet op privaatrechtelijke archieven en het Erfgoeddecreet. De huidige archiefwerking wordt binnen het vernieuwde erfgoeddecreet opgenomen en is op basis van een beleidsplan voorzien van werkingssubsidies tot VAi en CVAa zijn zowel organisatorisch als inhoudelijk nauw met elkaar verbonden. Dit heeft een meerwaarde voor het geheel van de organisatie die in de periode nog meer benadrukt zal worden Huidige werking De beschrijving van de werking van het VAi in kent een duidelijke periodisering. De opening van nieuwe huisvesting en de samenwerkingsovereenkomst tussen het architectuurinstituut en desingel Internationale Kunstencampus in het najaar 2010 luidde het begin in van een vernieuwde en actievere publiekswerking. Deze publiekswerking is sinds begin 2011 met het aantreden van de nieuwe directeur van het VAi verdergezet. Het VAi is sindsdien sterk naar buiten getreden met tentoonstellingen, lezingen en publieke debatten en wil daarmee invulling geven aan de opdracht om desingel tot een herkenbare bestemming voor de architectuurcultuur in Vlaanderen te maken. Deze werking is alleen mogelijk door zeer intensief samen te werken met een grote groep partners: kunstinstellingen, architectuurorganisaties, de Antwerpse stadsbouwmeester, universiteiten en hogescholen. Met name de samenwerking met het team van de Vlaams Bouwmeester kent een zeer sterke ontwikkeling, die concreet vorm krijgt in de organisatie van de Vlaamse inzending voor de Architectuurbiënnale in Venetië 2012 en nieuwe initiatieven op het vlak van de zorgarchitectuur, het onderwijs en toekomstgerichte woonconcepten. Deze lijn is nu ingezet, maar zal vooral in de beschrijving van de periode vorm krijgen. Het VAi verbindt zich nadrukkelijk tot een hechte samenwerking met deze partners en verwacht dat hiermee een sterke en effectieve alliantie voor de Vlaamse architectuurcultuur ontstaat. De huidige werking van het VAi kan onderscheiden worden in vier deelgebieden: - taken als steunpunt en faciliterend platform - dataverzameling - stimulering van nieuwe ontwikkelingen in ontwerp/onderzoek - publiekswerking - internationale werking 7

8 Taken als steunpunt en faciliterend platform De klassieke steunpunttaken omvatten de adviesverlening aan aanvragers van subsidies vanuit het kunstendecreet en de ondersteuning van architectuurorganisaties. Deze taken worden deels in samenwerking met partners binnen de architectuursector uitgevoerd, deels in samenwerking met de andere kunstensteunpunten. Hierbij hoort ook de disseminatie van kennis en informatie waarbij het VAi een centrale rol binnen de architectuurcultuur in Vlaanderen inneemt. Dataverzameling Binnen de samenwerking van de kunstensteunpunten heeft het VAi de gegevens die vanuit de architectuursector relevant zijn in kaart gebracht en daarbij een bijdrage geleverd aan Kwarts. In samenwerking met een aantal organisaties binnen architectuur heeft het VAi daarnaast meegewerkt aan een uitgebreide enquête onder architecten met het doel de verwachtingen en noden van de beroepsgroep ten aanzien van de culturele instellingen te identificeren. Stimulering van nieuwe ontwikkelingen in ontwerp/onderzoek Zowel door zijn adviesverlening als door regelmatig overleg met ontwerpbureaus en onderwijsinstellingen heeft het VAi zijn rol als stimulerende partij voor het ontwikkelen van nieuwe ontwerpbenaderingen en -concepten actief waargenomen. Daarbij hoort ook de werking van het VAi in het kader van geïntegreerde projecten voor onderzoek, ontwerp en kennisoverdracht, waaronder het project rond de architect Renaat Braem in Publiekswerking De publiekswerking van het VAi kende met de Dag van de Architectuur in de jaren 2007, 2009 en 2011 een duidelijke focus. Daarnaast zijn er sinds 2010 in samenwerking met desingel internationale kunstcampus een reeks tentoonstellingen ontwikkeld die de neerslag vormen van geïntegreerde projecten, ontwerpend onderzoek of de internationale werking. In dezelfde periode heeft het VAi een reeks publicaties (met name de jaarboeken 2008 en 2010) geproduceerd, of er faciliterend aan meegewerkt, waarin de architectuur in Vlaanderen aan het brede publiek wordt gepresenteerd. Internationale werking Het VAi stimuleert en ondersteunt de presentatie van Vlaamse architecten en onderzoekers op internationale fora actief. Dit geldt zowel voor de aanwezigheid van architecten op de internationale Architectuurbiënnale in Venetië als voor tentoonstellingen van Vlaamse architecten die door of in samenwerking met het VAi zijn ontwikkeld. Vlaamse architectuur internationaal Voor een gedetailleerd overzicht van de huidige werking van het VAi in de periode verwijzen we naar bijlage 1 van dit beleidsplan. 8

9 1.1.4 Sterkte-Zwakte-Kansen-Bedreigingen analyse Architectuurcultuur in Vlaanderen: sterktes en kansen De architectuur in Vlaanderen heeft een goede basis uitgebouwd van waaruit haar maatschappelijke en artistieke impact in de breedte en de diepte kan worden versterkt: Sterktes - Over de voorbije jaren realiseerden architecten en onderzoekers in Vlaanderen overtuigend voorhoedewerk. Dit is ook zichtbaar in recente (nationale en internationale) publicaties over infrastructuur, landschap, stadsvernieuwing, stadsontwerp, strategische planning, sociale huisvesting, scholenbouw, wonen in de welvaartstaat en woningbouw. - De instelling van de Vlaams Bouwmeester heeft een stevig draagvlak gecreëerd bij publieke opdrachtgevers. Daarnaast slaagde het VAi erin een steeds toenemend publiek actief te interesseren voor architectuur en te informeren over architectuur. - Een groeiende groep van goede ontwerpers verwierf belangrijke opdrachten onder meer dankzij het systeem van Open Oproepen, dankzij de kwaliteit en de opvallende continuïteit van de Jaarboeken Architectuur Vlaanderen. - Het architectuuronderwijs in Vlaanderen doorstaat zonder moeite elke Europese toets. De recente academisering zette alle scholen op het spoor van het onderzoek. Op het vlak van architectuurwetenschappelijk onderzoek zijn de universiteiten in Vlaanderen mee met de Europese kopgroep. Kansen - Verschillende lokale architectuurverenigingen zijn reeds jarenlang actief en verzetten baanbrekend werk in hun stad of regio. - Het internationale profiel van de Vlaamse architectuur is recent sterk gegroeid, o.a. dankzij de aanwezigheid van Vlaamse architecten en onderzoekers op de Internationale Architectuurbiennale in Venetië. Architectuurcultuur in Vlaanderen: zwaktes en bedreigingen Met de successen van de architectuurscène in Vlaanderen voor ogen, mag men niet nalaten te duiden op haar uitdagingen: Zwaktes - Veel actoren en sectoren - publieke zowel als private - die bouwen, plaatsen zichzelf buiten de architectuur. In belangrijke sectoren zoals sociale huisvesting, infrastructuurwerken, duurzaam bouwen, zorg, sport en vrije tijd, vastgoed, gaat het in de eerste plaats om programma, functie en gebouw en wordt architectuur als culturele bijdrage aanzien als irrelevant of bijkomstig of iets dat zeker veel meer zal kosten. - Ook heel wat geledingen van overheid en beleid beschouwen de architectuur nog steeds als een surplus, moeilijk te verantwoorden in tijden van crisis. Dit verhindert uiteraard een krachtig en coherent architectuurbeleid. - Het betere architectuurwerk blijft een te klein deel van de architectuurproductie. - Architectuur is niet zonder meer een populaire sector die vlot publiek, bewondering, opdrachten of middelen aantrekt. Het kost alle spelers in het veld zeer veel moeite om de eigen doelstellingen te halen. - Op de architectuurscène is het te veel ieder voor zich. Tot samenwerking komt men nog te weinig. Fragmenten van kwaliteit, entiteiten van initiatief hebben nood aan meer synergie. Bedreigingen - De marginale positie van de architectuurkritiek belet de inhoudelijke ontwikkeling van het vak en het maatschappelijke discours over architectuur - Onderfinanciering van de architectuurcultuur - Architectuur kan snel een speelbal tussen verschillende beleidsdomeinen worden. 9

10 VAi: Sterktes en kansen - Het VAi wordt erkend als hèt instituut voor architectuur in Vlaanderen, zowel in Vlaanderen zelf als in het buitenland. - Het instituut is een krachtige bemiddelaar tussen de ontwerpende discipline en de wetenschap enerzijds en het grote publiek anderzijds. Het instituut kan effectief stimuleren dat de onderzoeksresultaten en projecten van ontwerpbureaus en wetenschappelijke instellingen gecommuniceerd worden naar een groter publiek en daarmee het maatschappelijke debat bevruchten. - Het instituut brengt verschillende spelers en stakeholders bij elkaar: architectuurorganisaties, universiteiten en hogescholen, beleidsmakers (waaronder ook de Vlaams Bouwmeester), architectenbureaus en culturele instellingen. Voor de wetenschappers is het VAi vragende partij om de relevatie van hun onderzoek voor de context van de samenleving in Vlaanderen helder te communiceren. Ontwerpers vinden in het VAi een partner om thematieken die belangrijk zijn voor de ruimtelijke ontwikkeling en kwaliteit van het leefmilieu bij een groot publiek onder de aandacht te brengen. - Door de combinatie van initiatieven gericht op de eigentijdse architectuurcultuur en de zorg voor een goede archiefwerking, kan het VAi samen met het CVAa een brug slaan tussen het debat over hedendaagse architectuurvraagstukken en de noden van een zorgvuldig omgaan met het materiële en immateriële erfgoed. - Het VAi werkt productief samen met de verschillende kunstensteunpunten en levert - binnen de beperkte mogelijkheden - een zinvolle bijdrage aan de gemeenschappelijke initiatieven op het gebied van internationalisering, archiefwerking en positionering van de kunsten in de samenleving. - Het internationale netwerk van het VAi, de contacten met architectuurinstellingen en media in Europa en wereldwijd, bieden de mogelijkheid om de internationale aanwezigheid van de Vlaamse architectuur substantieel te vergroten. Het VAi kan daarbij aansluiten bij het netwerk van de kunstensteunpunten en de Vlaamse vertegenwoordigingen. - De verscheidenheid aan initiatieven van het VAi - tentoonstellingen, publicaties èn publieksevenementen - biedt een goede basis om architecturale en culturele vraagstukken precies en afgestemd op specifieke doelgroepen aan de orde te brengen. - Met zijn publiekswerking, vooral in het kader van de Dag van de Architectuur in Vlaanderen, bereikt het VAi een groot publiek. De website van het VAi (met versies in het Engels en het Nederlands) is de meest exhaustieve bron voor actuele informatie over alles wat betrekking heeft op de architectuurcultuur in Vlaanderen. - Het VAi heeft een grote expertise op het gebied van het maken van tentoonstellingen en publicaties en het organiseren van publieksevenementen. Deze worden herkend als ijkpunten voor het architectuurdebat in Vlaanderen en agenderen daarmee maatschappelijke vraagstukken zoals zorg, duurzame ontwikkeling, erfgoedbehoud, onderwijs, diversiteit en integratie. - De activiteiten van het VAi op het gebied van publicaties, waaronder het Jaarboek, zijn belangrijke instrumenten in het overdragen van kennis over eigentijdse ontwikkelingen en het architectonische erfgoed. Door zijn rol als stimulerende partij voor publieksinitiatieven kan het VAi ook optreden als initiator en coördinator voor de bundeling van krachten tussen wetenschappelijke instellingen, uitgevers en distributeurs. Kansen - Het VAi kan uitgroeien tot een vuurtorenorganisatie voor architectuurcultuur in Vlaanderen dankzij de samenwerking met internationale Kunstcampus desingel en de sterkere internationale aanwezigheid van de Vlaamse architectuur VAI: Zwaktes en bedreigingen Zwaktes - Het VAi moet zich sterker profileren als partner in de meningsvorming over architectuurcultuur en samenleving: niet als betrokken partij maar door ruimte te geven aan de verschillende posities en opvattingen. - Daarbij moet de communicatie via diverse media en voor diverse doelgroepen duidelijk worden versterkt en systematischer worden onderhouden dan nu het geval is. - De architectuurcultuur in Vlaanderen kenmerkt zich nu door een zekere mate van fragmentatie waardoor ook het functioneren van het VAi wordt belemmerd. Het VAi moet in de toekomst zijn rol als stimulerende en bemoedigende partij gebruiken om de synergie tussen de bestaande organisaties groter te maken. - Door de relatief kleine schaal van het VAi en de inkrimping van het budget in de voorbije jaren is een professionalisering van een aantal werkingsvelden onderontwikkeld gebleven. - Het VAi zou nog explicieter moeten functioneren als een stimulerende partner voor ontwerpers en onderzoekers om maatschappelijke relevante vraagstukken omtrent duurzaamheid, demografische ontwikkelingen en maatschappelijke cohesie te onderzoeken. Dit vergt echter een zeer grote inspanning voor een kleine organisatie als het VAi. - De internationale aanwezigheid en werking van het VAi zijn niet voldoende ontwikkeld en niet in verhouding tot de sterk gegroeide internationale belangstelling voor de architectuurproductie en het architectuuronderzoek in Vlaanderen. - 10

11 Bedreigingen - Het VAI kan door zijn beperkte slagkracht de brede werking voor de sector en voor het middenveld niet volhouden - Het kan daardoor ook niet als bemiddelaar optreden naar het grote (cultuurminnende) publiek Verhouding tot het kunstenveld Specifieke aspecten architectuurcultuur binnen het Kunstendecreet Architectuur is een complex gegeven dat verschillende domeinen van het bestuurlijke en maatschappelijke leven behelst. Als discipline is architectuur zowel bouw-kunde als bouw-kunst. Dit wil zeggen dat elk architectonisch vraagstuk, elk architecturaal ontwerp en ieder initiatief op het gebied van de architectuurcultuur, altijd onderhevig is aan economische, politieke en sociale overwegingen. Architectuur is veel meer dan geïsoleerde gebouwen, maar raakt de dagelijkse leefwereld. Haar werkveld is de gehele gebouwde ruimte en geen enkele vraag over deze ruimte is haar vreemd: een bewoonbare stad voor iedereen, de zorg voor het landschap, de waardering van het erfgoed, het uitzicht van onze leefomgeving, comfortabel en betaalbaar wonen in alle levensfasen, duurzaam bouwen, ruimte voor mobiliteit, een betere uitrusting voor onderwijs, zorg en gezondheid. Het is evident dat de architectuur niet bij machte is alle mistoestanden in de dagelijkse leefomgeving te verhelpen. Wel is zij in staat de kwaliteit van de gebouwde ruimte te verhogen en daarmee een belangrijke maatschappelijke bijdrage te leveren. Architecturale kwaliteit kan daarmee niet alleen in de esthetische voldoening gemeten worden die een ontwerp teweeg brengt, maar ook aan de wijze waarop dit ontwerp bijdraagt aan het welzijn, het comfort, de sociale integratie, de culturele identiteit, duurzaamheid en economische ontwikkeling. Dit maakt de architectuur relevant in meerdere sectoren tegelijk: economie, welzijn, milieu, cultuur, kunst. In deze veldbeschrijving beperken we ons tot de belangrijkste organisaties die een bewust beleid voeren op het vlak van de architectuurcultuur. De economische bouwsector of het bouwbeleid houden we buiten het bestek van deze veldanalyse Sector architectuur Als steunpunt functioneert het VAi voor een groot en zeer divers veld van ontwerpers, wetenschappers, critici, uitgevers. De architectuursector is veel ruimer dan de gesubsidieerde kunstensector. Naar omzet toe is deze laatste eerder een randverschijnsel binnen de architectuur. Het belang zit vooral in het symbolisch kapitaal dat gegenereerd wordt met een meerwaarde voor architectuur als kunst en als creatieve industrie. Architectuur vertoont hierin dezelfde kenmerken als andere creatieve, zakelijke, dienstverlenende sectoren zoals mode, design en reclame, zoals aangetoond wordt in de studie over de Symbolische meerwaarde van de creatieve industrieën (AMS en Flanders DC, 2010). Dat architectuurcultuur steeds belangrijker wordt in de economische sfeer, blijkt ook uit de tendens van architectenbureaus en projectontwikkelaars om te investeren in goede communicatie naar de publieke opinie en architectuurcultuurproducten zoals tentoonstellingen en publicaties. Het VAi steunt deze toegenomen aandacht, maar wil tegelijkertijd een kritische afstand bewaren. Wanneer architectuurcultuur volledig wordt geïnstrumentaliseerd, gaat dit ten koste van de symbolische waarde en daalt het maatschappelijk belang ervan. Een onafhankelijk instituut is onontbeerlijk om architectuurcultuur kritisch te blijven stimuleren. 11

12 Sector architectuurcultuur Sinds 2006 worden vier architectuurorganisaties gesubsidieerd binnen de regeling twee jaarlijkse subsidies. Dit zijn Stad en Architectuur, Oostende Werft, Archipel, Antwerpen Averechts. De organisatie Ar-Tur kreeg in 2007 voor het eerst een projectsubsidie. Verder zijn er twee werkplaatsen, Lab[au] en Architecture Workroom Brussel en een aantal 'toonplekken' in Vlaanderen waar architectuur regelmatig in de tentoonstellingen aan bod komt. Deze initiatieven worden betoelaagd via andere kunstensubsidies (grote instellingen b.v. voor desingel, ExtraCity of via projectsubsidies), federale subsidies (BozarArchitecture). Naast deze gesubsidieerde architectuurorganisaties zijn er ook tal van groepen en initiatieven die zonder publieke middelen werken en daarbij lezingen, tentoonstellingen en debatten over architectuur organiseren, zoals b.v. Antwerparchitects en de organisatie van Pecha Kucha architectuur in Gent. De werkingsmiddelen van de gesubsidieerde architectuurinitiatieven zijn laag. Hierdoor bevindt de culturele architectuursector zich in een vicieuze cirkel, die de professionalisering in de sector negatief beïnvloedt. De sector teert nog steeds, net als in de jaren negentig, op het engagement van individuen, meestal architecten die zich zonder bezoldiging voor de respectievelijke vzw's inzetten. Ondanks het feit dat men over de kennis voor een inhoudelijk sterk programma beschikt, blijft een inhoudelijke en organisatorische consolidering daardoor vaak achterwege. Het bewustzijn over de culturele waarde van architectuur is aanvaard in de wereld van kunst en cultuur, maar nog lang niet ingeburgerd bij het grote publiek, ondanks haar grote maatschappelijke impact. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de complexiteit van architectuur. Lokale architectuurinitiatieven kunnen hier een belangrijke rol in spelen en zijn dan ook belangrijke partners van het VAi Sector kunsten Het kunstensteunpunt VAi is ingebed in het Kunstendecreet. Deze regelgeving heeft ervoor gezorgd dat subsidies architectuurcultuur voor het eerst in een wettelijk kader werden verankerd. Hoewel de subsidiebedragen in vergelijking met andere kunstensectoren en de architectuursector als geheel eerder gering van aard zijn, is deze steun uiterst belangrijk gebleken voor het stimuleren van vernieuwing en experiment op het vlak van reflectie en presentatie van architectuurcultuur en creëert ze mogelijkheden voor ontwerpend onderzoek en architectuur als culturele productie die nergens anders mogelijk zouden zijn. Hoewel het Mappingsonderzoek heeft aangetoond dat de steunmaatregelen van het Kunstendecreet niet ideaal zijn, blijven ze in de huidige omstandigheden zeer waardevol. De financiering vanuit het Kunstendecreet vormt dan ook de ruggengraat van het steunpunt voor architectuur. Binnen de kunstensector vormt het VAi de verbindende factor tussen de architectuurorganisaties (OLIA) en stimuleert het de individuele ontwerpers door het geven van advies over subsidies voor Architectuur en Vormgeving en andere kanalen. Daarnaast is het VAi in beperkte mate zelf opdrachtgever voor ontwerpers, tentoonstellingsmakers, architectuurcritici en architectuurfotografen, waardoor het een van de belangrijkste producenten van architectuurcultuur in Vlaanderen is. Het VAi geeft concreet vorm aan het begrip architectuur in desingel Internationale Kunstcampus. 12

13 Sector onderwijs/onderzoek De hogescholen en universitaire opleidingen voor architectuur en stedenbouw zijn belangrijke kenniscentra voor architectuur. In het kader van de onderzoeks- en onderwijsopdrachten wordt architectuur voortdurend ondervraagd, getoetst, besproken en opnieuw gedefinieerd. Vele instellingen stimuleren door allerlei activiteiten voor docenten en studenten het architectuurklimaat. Hoewel het produceren van culturele manifestaties zoals tentoonstellingen, publicaties, symposia niet tot de hoofdopdracht behoren, slagen de opleidingen erin een interessant aanbod aan te bieden dat een geïnteresseerd publiek ook buiten academische kring bereikt en een dialoog tussen wetenschappers en de maatschappij genereert. Dit gesprek tussen wetenschap en publiek staat echter onder toenemende druk omdat onderzoekers steeds meer geacht worden om een positie in het globale academische veld in te nemen. Zo zijn publicaties in (Engelstalige) wetenschappelijke tijdschriften en deelname aan internationale wetenschappelijke conferenties de norm voor wetenschappelijke output geworden. Op zich is de sterke vertegenwoordiging van wetenschappers uit Vlaanderen op dergelijke fora positief te waarderen. De bijdrage van wetenschappers aan maatschappelijke debatten in Vlaanderen moet echter ook een punt van aandacht zijn. Het VAi zal zich daarom versterkt aanbieden als podium en bemiddelaar voor de maatschappelijke valorisatie van wetenschappelijk onderzoek VAi in internationaal perspectief Het werk van Vlaamse architecten krijgt steeds grotere internationale belangstelling. Deze belangstelling uit zich in de aanwezigheid van vooral jonge ontwerpers op internationale tentoonstellingen. Ze weerspiegelt de uitzonderlijk dynamische ontwikkeling die de architectuur in Vlaanderen in de voorbije jaren heeft laten zien. Hierin wordt langzamerhand een benadering zichtbaar die ondanks de verschillende persoonlijke handschriften en posities van de ontwerpers herkenbaar is. De aandacht voor de gelaagdheid van het ontwerp historisch, constructief en programmatisch en het vrijzinnig omgaan met disparate beeldtalen uit het verleden getuigen van een opmerkelijk cultureel elan. Het ondogmatische contextualisme dat deze architectuur kenmerkt is een zeer belangrijke bijdrage aan de hedendaagse architectuur in Europa. Het VAi heeft aan deze ontwikkeling een substantiële bijdrage geleverd onder andere door de structureel hoge kwaliteit van selectie en presentatie en de kritische bespreking van de bouwproductie in het Jaarboek. In deze publicaties en in de Reeks Jonge Architecten werd de Vlaamse architectuur ook internationaal zichtbaar gemaakt en kreeg het hechte en geëngageerde netwerk van architecten, publicisten, onderzoekers en onderwijzers in Vlaanderen een internationaal podium. Het VAi zal voortbouwen op deze ervaringen om de internationale zichtbaarheid van de Vlaamse architectuur verder te vergroten met tentoonstellingen en publicaties. Voor dergelijke initiatieven moet met bestaande partners (architectuurinstellingen, archieven, onderzoeksinstituten, uitgevers) in Europa samengewerkt worden en nieuwe allianties gevormd worden. Het uitbouwen van het bestaande internationale netwerk van het Vlaams architectuurinstituut is geen op zich zelf staand doel of bruikbaar als promotiecampagne. Op een moment dat de grenzen van het systeem van internationaal opererende sterarchitecten pijnlijk zichtbaar worden is het belang van een sterke, hechte regionale architectonische cultuur juist een belangrijk alternatief en duurzaam ontwikkelingsmodel. Uitwisseling met architecten, kunstenaars en critici uit andere Europese regio s geeft belangrijke impulsen voor het architectuurdebat in Vlaanderen en vormt daarmee een belangrijke aanvulling op het werk van het VAi binnen het eigen land. Ze versterkt de internationale netwerken van Vlaamse ontwerpers en publicisten. 13

14 Als nationaal sectorinstituut is het VAi de eerst verantwoordelijke instelling om vorm te geven aan het internationale architectuurbeleid van Vlaanderen. In de komende beleidsperiode wil het VAi zijn internationale functie versterken door de internationale activiteiten intern steviger te verankeren en extern effectiever en met meer continuïteit in te zetten. Daarbij zal het VAi nauw samenwerken met de andere kunstensteunpunten om ervoor te zorgen dat de kanalen en werkingen die voor de internationale presentatie van Vlaamse kunstenaars beschikbaar zijn en in de periode verder ontwikkeld worden ook voor de architectuursector productief zijn. In dit kader neemt het VAi voor de steunpunten een overkoepelende werking over met betrekking tot de coördinatie van digitale informatieoverdracht (website Arts Flanders) Diversiteit en interculturaliteit Vergeleken bij veel andere sectoren van de samenleving vertoont de architectuursector, zowel wat de beroepsbeoefenaars betreft als in de samenstelling van de onderwijsinstellingen en de architectuurorganisaties, weinig culturele diversiteit. (Ook het aandeel van vrouwelijke architecten aan de totale beroepsgroep is nog steeds klein, zeker in verhouding tot de studentenpopulatie die over de hele linie een pariteit van vrouwen en mannen kent.) De redenen hiervoor zijn divers en zijn terug te leiden op het feit dat burgers met een migratieachtergrond vaak pas na enkele generaties doordringen tot alle culturele en maatschappelijke sferen. Voor de architectuur geldt dat in bijzondere mate. Ondertussen reflecteren architectonische vraagstukken, die immers altijd betrekking hebben op de dagelijkse leefomgeving van alle burgers, de demografische ontwikkeling. Het feit dat de Vlaamse samenleving vandaag zeer divers is heeft directe implicaties voor besluitvormingsprocessen op stedelijk niveau en weerspiegelt zich in de opkomst van nieuwe types opdrachten. Een grotere participatie van burgers met een migratieachtergrond in de architectonische discipline zelf zal alleen gerealiseerd kunnen worden in een gezamenlijke inspanning van onderwijsinstellingen, overheidsinstanties en de diverse geledingen van de professionele gemeenschap. Het VAi kan hier echter wel een stimulerende rol op zich nemen door extra aandacht te geven aan het stimuleren van jonge ontwerpers met verschillende en etnisch diverse achtergrond en door de kennisoverdracht van architectuur in brede maatschappelijke milieus. Daarbij kan het VAi veel leren van de werking van andere kunstensteunpunten die ervaring hebben met het coachen van allochtone kunstenaars. Een tweede sleutel voor het betrekken van burgers met een migratieachtergrond bij de architectuurcultuur ligt besloten in de begeleiding van vooral stedelijke transformatieprocessen. Hierbij zijn de betrokken partijen vaak geconfronteerd met complexe constellaties van maatschappelijke geledingen van grote culturele diversiteit. Het VAi ziet het als zijn taak om deze processen constructief te volgen en het maatschappelijk debat over participatie te voeden. De middelen die daarbij kunnen worden aangewend zijn divers. Te denken valt o.a. aan de stimulering van ontwerpend onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe stedelijke typologieën, het organiseren van studiedagen of publieksevenementen over participatie voor beleidsmakers en burgers. De publicatie over moskeeën waaraan het VAi in 2011 inhoudelijk heeft bijgedragen is een voorbeeld voor samenwerkingsverbanden die ook in de periode verder zullen worden aangehaald. 14

15 1.1.5 Uniciteit van de organisatie Profilering en positionering Het Vlaams Architectuurinstituut is de centrale organisatie ter bevordering van de architectuurcultuur in Vlaanderen. Daarmee onderscheidt het architectuurinstituut zich fundamenteel van andere architectuurorganisaties die vanuit een duidelijke lokale inbedding werken of een specifieke inhoudelijke focus kennen. Door zijn positie tussen het professionele veld en de overheid onderscheidt het VAi zich ook duidelijk van de professionele organisaties en belangenbehartigers, waaronder de Orde van Architecten en de verschillende beroepsorganisaties Langetermijnvisie Op lange termijn is het VAi een architectuurcentrum met een geprononceerde internationale uitstraling en een duidelijk aanwezigheid in het publieke debat in Vlaanderen. Door een unieke combinatie van expertise van het architecturale erfgoed, courante ontwikkelingen op het gebied van het architectonisch ontwerpen en de maatschappelijke krachtvelden waaruit architectuur voortkomt kan het VAi innovatieve ontwikkelingen detecteren en stimuleren en deze aan een breed publiek bekend maken Landelijke en internationale uitstraling Het VAi wordt door de nationale en internationale partners herkend als het centrale sectorinstituut voor de architectuur in Vlaanderen. Door zijn uitgebreid en internationaal netwerk met universiteiten, hogescholen, architectuurorganisaties, overheidsinstellingen, stedelijke organisaties en media vervult het instituut voor de architectuursector de rol van eerste aanspreekpartner als men nieuwe initiatieven wil aanvatten, maar ook als adviesverlener omtrent communicatie, verdere ontwikkeling en publicaties. Als partner in de publiekswerking (b.v. rondom de Dag van de Architectuur, maar ook omtrent lezingen en tentoonstellingen) is het VAi voor veel van de architectuurorganisaties en ontwerpbureaus onmisbaar. Bij het brede publiek wordt het VAi, door de communicatie omtrent de Dag van de Architectuur, maar ook door de eigen producties in desingel en door het Jaarboek herkend als de belangrijkste vertegenwoordiger van de architectuurcultuur in Vlaanderen. Voor buitenlandse instellingen is het VAi de natuurlijke partner voor samenwerkingen. Dit geldt met name voor het Nederlandse Stimuleringsfonds voor Architectuur (SfA) waarmee het VAi reeds een lange en intensieve samenwerking heeft Samenwerking/ netwerking De versterking van het middenveld, zodat het een sterke partner wordt bij de ondersteuning van de architectuur in Vlaanderen, is de basistaak van een centrale speler voor architectuur. Dit steunpunt mobiliseert en versterkt de actoren in het middenveld. Het is dienstverlenend, het biedt infrastructuur aan en faciliteert. Het zet acties uit met diverse actoren en werkt op structurele basis samen aan een vooropgesteld doel. Waar nodig neemt het steunpunt eigen initiatief. Als centrale actor werkt het steunpunt aan een veranderende attitude namelijk het stimuleren van een architectuurreflex in Vlaanderen. Dit betekent dat iedereen overheden, organisaties die zich inzetten voor maatschappelijke domeinen als zorg, huisvesting, onderwijs, maar ook particulieren bij elk ruimtelijk vraagstuk steeds zoeken naar de meerwaarde van architectuur voor de maatschappij. 15

16 Uiteraard is dit een nobel streefdoel dat zowel op het vlak van mobiliteit, leefmilieu, duurzaamheid, zorg, wonen als participatiecultuur brede positieve maatschappelijke effecten zal generen. Deze ambitie vereist evenwel een werking op lange termijn, met als hoofdtaken: - Mobilisatie, participatie en ontwikkeling van het netwerk - Doelgerichte aanpak - Kennisopbouw, kennisontsluiting en valorisatie van verspreide kennis De veldanalyse architectuurcultuur geeft aan dat er binnen de architectuursector duidelijk een nood is aan synergie, afstemming van activiteiten, samenwerking en debat. Zowel ruimtelijke spreiding, middelen, specificiteit en beoogde doelgroepen zijn aspecten waarbij verschillende organisaties samen een grotere impact, hogere kwaliteit en een toegevoegde waarde voor de architectuur kunnen realiseren. Het VAi zal zich in zijn werking erop richten de gefragmenteerde sector tot een levendig netwerk te maken Haalbaarheid (zie ook: zakelijk beleidsplan) Met name in de jaren 2010 en 2011 voerde het VAi zijn omvangrijke taken uit met de subsidietoelage van een zeer klein kunstensteunpunt en was het voor de bijkomende publieksopdrachten genoodzaakt om bijkomende middelen en partners te zoeken. De bijkomende opdrachten zorgden voor een spanningsveld tussen verwachtingen en daadwerkelijke invulling van de taken. Het zoeken naar nieuwe inkomsten blijkt voor een kleine organisatie zeer lastig te zijn omdat de opvolging van b.v. sponsorovereenkomsten en returns vaak een directe inbreuk op de kernactiviteiten inhoudt. We kunnen constateren dat de huidige werking van het VAi binnen de bestaande financiële kaders niet meer reëel is en dat de doorbraak van de Vlaamse architectuurcultuur in eigen land, maar zeker internationaal niet mogelijk zal zijn zonder een adequate financiering. Een toereikende basisfinanciering vanuit het kunstendecreet blijft het fundament voor de culturele werking van het steunpunt. 16

17 1.2 Artistieke inhoudelijke plannen Steunpunt èn instituut In de komende beleidsperiode wil het VAi zijn profiel als steunpunt en als architectuurinstituut duidelijk aanscherpen. Dit gebeurt vanuit de overtuiging dat voor de architectuur als sector geen wezenlijke tegenstelling tussen beide functies bestaat. In tegendeel: de publiekswerking vormt een essentiële kern voor een steunpunt dat de maatschappelijke vraagstukken die van belang zijn voor de architectuur actief agendeert. Het centrale doel van het steunpunt, de sensibilisering van het brede publiek en de potentiële opdrachtgevers voor het belang van een goede architectuur, is daarbij leidend. Door zijn positie tussen het publiek en het professionele veld heeft het instituut de belangrijke rol van bemiddelaar en aanjager van het debat over de cultuur van het bouwen. Het VAi moet een plaats bieden voor ontwerpers en onderzoekers die hun werk kunnen laten zien, maar ook geconfronteerd worden met de kritische respons van het bredere publiek erop. Maar het VAi zal deze taak ook vervullen door samen met zijn partners te onderzoeken welke allianties ontwerpers aan kunnen gaan om hun ideeën voor een betere leefomgeving blijvend te realiseren Maatschappelijke thema s en operationele doelstellingen Maatschappelijke thema s De maatschappelijke relevantie van architectuur ligt in haar bijdrage aan het ruimtelijk vertalen en realiseren van onder meer volgende doelstellingen: - nieuwe welvaartsbehoeften: snelle maatschappelijke veranderingen vergen nieuwe ruimtelijke oplossingen op het vlak van wonen, zorg, onderwijs en mobiliteit. - culturele diversiteit: stedelijke ontwerpen en gebouwen kunnen een sleutel zijn om mensen met verschillende culturele achtergronden te betrekken als actoren en zo bij te dragen aan een inclusieve burgermaatschappij (civil society). - participatieve democratie: het ontwerp en bouwproces leent zich tot nieuwe vormen van participatie en coproductie. - integrale duurzame ontwikkeling: ontwerp, bouwen en wonen zijn in staat zorgzame omgang met milieu, grondstoffen en energie te koppelen aan het ontwikkelen van nieuwe leefstijlen, omgangsvormen en economieën. - historisch bewustzijn, erfgoed en identiteit: In de gebouwde ruimte nemen geschiedenis en identiteit - en dus eveneens het verlies ervan - een concrete vorm aan met directe impact op het dagelijkse leven. - nieuwe netwerken, landschappen en territoria: mobiliteit en communicatie veranderen de schaal, de perceptie en het gebruik van de ruimte en roepen vragen op naar een andere omgang met plek, infrastructuur en landschap. Operationele doelstellingen Voor de periode worden de strategische doelstellingen vertaald naar een reeks operationele doelstellingen die over de komende jaren gerealiseerd moeten worden. Het beleid over de komende jaren zal concreet vorm geven aan deze operationele doelstellingen en daaraan te meten zijn. Strategische doelstelling 1: Het VAi als platform legt verbindingen tussen beroepspraktijk, onderzoek en publiek 17

18 Operationele doelstelling: - Uitwerken van concrete projecten waarin de platformfunctie van het VAi beslag krijgt. - Uitbreiden van overleg van de gesubsidieerde architectuurorganisaties naar wetenschappelijke instellingen, ontwerpbureaus en cultuurinstellingen - Stimuleren van kruisbestuivingen tussen ontwerpers, onderzoekers en experten uit diverse disciplines - Sensibiliseren van potentiële opdrachtgevers voor architectuur Strategische doelstelling 2: Het VAi zorgt voor informatie- en kennisdisseminatie als basis voor een goed ontwikkelde architectuurcultuur Operationele doelstellingen: - Versterken van de impact van publiekswerking door een geprofileerde programmatie van tentoonstellingen, publieke evenementen en lezingen - Vorm geven aan desingel Internationale Kunstcampus als ontmoetingsplek en als bestemming voor architecten, onderzoekers en het geïnteresserde publiek - Kennisoverdracht door middel van publicaties Strategische doelstelling 3: Het VAi ondersteunt de ontwikkeling van experimentele en toekomstgerichte ontwerpconcepten en benaderingen Operationele doelstellingen: - Actieve ondersteuning van concrete initiatieven voor ontwerpend onderzoek - Aandragen van expertise omtrent wetenschappelijke netwerken en financieringsmogelijkheden - Realiseren van presentatiemogelijkheden en publicatiekanalen voor onderzoeksresultaten Strategische doelstelling 4: Het VAi versterkt het internationale profiel van de Vlaamse architectuur Operationele doelstellingen: - Realisering van presentaties van Vlaamse architectuur voor een internationaal publiek - Publicatie-initiatieven voor de presentatie van Vlaamse architectuur - Opbouw van een internationaal netwerk van instellingen, bureaus en individuen Strategische doelstelling 5: Het VAi ontwikkelt geïntegreerde projecten vanuit de kennis van het architectonisch erfgoed en van actuele ontwikkelingen in de samenleving en het architectuurveld Operationele doelstellingen: - Vertaling van maatschappelijke vraagstukken in concrete projecten voor onderzoek - Verbindingen leggen tussen het beheer van archieven en architectonisch erfgoed en de hedendaagse ontwerppraktijk - Vertalen van wetenschappelijk en archiefonderzoek naar publiekswerking Strategische doelstelling 6: Het VAi creëert en ontsluit gegevens, informatie en monitoringsinstrumenten voor de architectuurcultuur ten behoeve van beleidsvoorbereidend werk, participatie en diversiteit Operationele doelstellingen: - verdieping van de kennis van mogelijke doelgroepen binnen de architectuursector - verbetering van de kennis van mogelijke doelgroepen voor architectuurcultuur in de samenleving - concrete gegevens voor het omgaan met culturele diversiteit in de architectuursector en het brede publiek 18

19 1.2.3 Activiteiten De activiteiten van het VAi in de periode worden hier beschreven in relatie tot de strategische doelstellingen zoals deze onder zijn geformuleerd Doelstelling 1: Het VAi als platform legt verbindingen tussen beroepspraktijk, onderzoek en publiek Architectuurorganisaties Het VAi zal ook in de periode het steunpunt voor de architectuurorganisaties in Vlaanderen zijn. Projecten voor publiekswerking worden structureel met partners uit het middenveld georganiseerd, waarbij geen principieel verschil gemaakt worden tussen gesubsidieerde en nietgesubsidieerde organisaties. Het overleg met de architectuurorganisaties die verbonden zijn aan het Overleg Lokale Initiatieven Architectuurcultuur is een belangrijk instrument om de vinger aan de pols te houden welke initiatieven in Vlaanderen op het vlak van de architectuur worden ontplooid en het VAi zal zich ervoor inspannen dat dit overleg niet alleen gecontinueerd wordt maar ook een productief middel blijft voor uitwisseling van kennis en informatie over werkzaamheden. Daarbij zal het VAi ook het belang van afstemming en strategische keuzes benadrukken, b.v. in de programmering van lezingen. Ook zal het VAi als steunpunt behulpzaam zijn bij het vinden van partners voor initiatieven van de architectuurorganisaties Wat de werking van het Overleg Lokale Initiatieven Architectuurcultuur betreft kan geconstateerd worden dat regelmatige vergaderingen alléén onvoldoende zijn om de inhoudelijke en organisatorische ontwikkeling van de vaak kleine architectuurorganisaties goed te steunen. In samenwerking met het Nederlandse Stimuleringsfonds voor Architectuur zal het VAi daarom het initiatief nemen om minstens eenmaal per jaar een studiedag te organiseren voor de architectuurorganisaties in Nederland en Vlaanderen. Doelstelling is een verdieping en verbreding van de inhoudelijke expertise en de ontwikkeling van instrumenten, maar ook van het netwerk en daarmee de mogelijkheid tot synergie tussen verschillende organisaties. De eerste van deze studiedagen met een focus op de ontwikkeling van audiovisuele middelen voor de presentatie van architectuur is reeds voor 2011 gepland. Het VAi zal in de komende jaren het initiatief nemen om deze studiedagen structureel in zijn werking op te nemen en meer vorm te geven. De architectuurorganisaties zullen gevraagd worden om thematieken die op deze studiedagen aan de orde moeten komen aan te dragen. Om de effectiviteit van deze studiedag te vergroten werken het VAi en het Stimuleringsfonds samen met de Vlaamse Vertegenwoordiging in Den Haag en de Nederlandse Ambassade in Brussel. Acties: - Het VAi neemt het voortouw voor de voorbereiding en uitvoering van regelmatige studiedagen voor architectuurorganisaties in Vlaanderen OLIA - DIR - Het VAI faciliteert ideeënuitwisseling met architectuurorganisaties elders OLIA - DIR - Het VAI gaat een samenwerking aan met het Nederlandse Stimuleringsfonds voor architectuur met het doel de expertise omtrent de organisatie van kennisoverdracht over inhoudelijk thema s en instrumenten voor de publiekswerking te bundelen OLIA - DIR 19

20 Wetenschappelijke instellingen Ook in het verleden breidde de functie van het VAI als platform zich uit tot de wetenschappelijke instellingen, die in het veld van de architectuurcultuur een centrale rol spelen. Het belang van deze platformfunctie is in de voorbije jaren nog toegenomen, aangezien wetenschappers onder toenemende druk staan om hun werk op internationale congressen en via peer-reviewed journals te verspreiden. Daarnaast is er een toegenomen impuls vanuit de kunstensector voor ontwerpend onderzoek. Beiden zijn aanvullend. Uit een grote bevraging van het architectencorps (De grote Architectenenquête, Orde van Architecten, VAI, AB, NAV, 2011) blijkt dat 80% van de architecten op de hoogte wil zijn van deze onderzoeken. Amper 30% heeft weet van het bestaan van deze onderzoeken, laat staan van de inhoud ervan. Het VAi heeft als steunpunt een sleutelrol in het verspreiden van deze kennis. Maar ook vanuit kringen van onderzoekers bestaat een sterke wens om in het maatschappelijke debat aanwezig te zijn. De middelen en opportuniteiten hiervoor ontbreken op dit moment. Het VAi wil onderzoekers in de periode een podium verschaffen om het contact met de professionele gemeenschap en het brede publiek niet te verliezen. Dit houdt enerzijds in dat het VAi de ontwikkelingen op het vlak van onderzoek op de voet volgt en als partner voor de valorisatie van onderzoek buiten de academische kring en met name naar de burger toe optreedt. Anderzijds zullen de onderwijs/onderzoeksinstellingen actief worden uitgenodigd om een bijdrage te leveren aan de verschillende projecten voor tentoonstellingen, publicaties, lezingen en publieke debatten die het VAi organiseert. Acties: - Het VAi streeft naar structureel overleg met universiteiten en hogescholen met het doel relevante onderzoeksthema s en -initiatieven in kaart te brengen O&O -_OND - Het VAi zoekt samen met de wetenschappelijke instellingen naar adequate vormen voor de verspreiding van kennis die door wetenschappers is gegenereerd O&O - OND - DIR Het VAi werkt samen met de partners in de universiteiten en hogescholen aan een duurzame publicatie-infrastructuur O&O - OND - DIR Beroepsbeoefenaars Ten opzichte van de belangenverenigingen van ontwerpers en de Orde van Architecten heeft het VAi een duidelijk complementaire taak. Om tot een goed beeld te komen van de noden van het beroepsveld heeft het VAi in het verleden nauw samengewerkt met deze partijen. Voor de periode is een voortzetting van deze samenwerking voorzien om de informatie over de ontwikkeling van de architectuursector als deel van de creatieve industrie te actualiseren, maar ook verder te verfijnen. Daarbij zal een focus liggen op de ondersteuning van architecten- en ontwerpbureaus in het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen met het doel om deze aan te grijpen voor een verdere verhoging van de architecturale kwaliteit. Samen met partners in Nederland en Vlaanderen zullen de aanzetten voor kennisbundeling op het gebied van de zorg verder worden ontwikkeld en zal het VAi de realisering van de eerder geplande website zorg en architectuur kracht bijzetten. Daarnaast zal het VAi ook de verdere ontwikkeling van de werkwijze rondom privaatpublieke partnerships rond de nieuwbouw van onderwijsgebouwen op de voet volgen en een bijdrage aan de beoordelingsprocedures (jury s) leveren, met het oog op een continuering van het huidige hoge kwaliteitsniveau. Met zijn initiatieven op het vlak van de presentatie van jonge architecten en hun positie, zowel in de vorm van tentoonstellingen als door middel van publicaties, creëert het VAi kansen voor deze bureaus om zich te profileren en bij het brede publiek maar ook potentiele opdrachtgevers bekendheid te verwerven. 20

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap Kunstendecreet decreet ondersteuning professionele kunsten Vlaamse Gemeenschap Vernieuwing regelgeving Kunsten 1. Historiek 2. Structuur nieuwe Kunstendecreet 2.1. Organisatie Kunstenbeleid 2.2. Subsidie

Nadere informatie

beleidsplan 2010-2013

beleidsplan 2010-2013 Vlaams Architectuurinstituut vzw beleidsplan 2010-2013 Subsidieaanvraag binnen het Kunstendecreet voor het geheel van de werking 30-9-2008 Inhoud INHOUD Inhoud... 2 Inleiding... 7 1.1 Identiteit van de

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Het museum: - beschikt over een kwaliteitslabel als museum - heeft tijdig een aanvraag ingediend voor Vlaamse indeling en subsidiëring

Het museum: - beschikt over een kwaliteitslabel als museum - heeft tijdig een aanvraag ingediend voor Vlaamse indeling en subsidiëring Museum voor Industriële Archeologie en Textiel (MIAT), Gent 1. Gemotiveerd advies van de beoordelingscommissie Collectiebeherende Cultureel-erfgoedorganisaties over indeling bij het Vlaamse niveau en toekenning

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

NEDERLAND WORDT ANDERS LEARNING FROM LOWLANDS

NEDERLAND WORDT ANDERS LEARNING FROM LOWLANDS NEDERLAND WORDT ANDERS LEARNING FROM LOWLANDS LEARNING FROM LOWLANDS Dank voor je interesse in Learning from Lowlands. In dit document vind je meer informatie over de Expeditie; waarom we het organiseren,

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Charter Flanders Food Faculty

Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty 1 / DE MISSIE VAN DE FLANDERS FOOD FACULTY De missie van de Flanders Food Faculty is het versterken van de associatie tussen Vlaanderen en lekker

Nadere informatie

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bladnummer 1 Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bijlage 4 Preambule 1. Het hbo-kunstvakonderwijs streeft naar een goede afstemming van de opleidingen op de beroepspraktijk

Nadere informatie

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving BOUWNETWERK Kiezen en uitblinken Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving Kiezen en uitblinken Aan mevrouw Schultz van Haegen, minister van infrastructuur en milieu,

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Werken in de culturele sector. 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven

Werken in de culturele sector. 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven Werken in de culturele sector 11 maart 2013 Info-avond KU Leuven Luc Delrue Opleiding: Communicatiewetenschappen (E)MBA Strategisch Management: Specialiteit: structureren en positioneren van een organisatie

Nadere informatie

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger.

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger. Voorwoord De Nederlandse advies- en ingenieursbranche levert innovatieve en duurzame oplossingen voor de Nederlandse en internationale samenleving. De branche is bepalend geweest voor het ontstaan van

Nadere informatie

VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018

VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018 VELOV - TOEKOMSTPLAN 2015-2018 VELOV, de beroepsvereniging voor lerarenopleiders in Vlaanderen, beoogt de ondersteuning van lerarenopleiders aan universiteiten, hogescholen, en centra voor volwassenenonderwijs

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

strategische agenda en activiteiten De verbeelding en de macht

strategische agenda en activiteiten De verbeelding en de macht strategische agenda en activiteiten De verbeelding en de macht Inleiding: dwarsverbanden tussen kunst en wetenschap Verwondering, fascinatie, nieuwsgierigheid, passie voor zowel de wetenschapper als de

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld

Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Bladnummer 1 Raamconvenant landelijk overleg aansluiting sector kunstonderwijs werkveld Preambule 1. Het hbo-kunstvakonderwijs streeft naar een goede afstemming van de opleidingen op de beroepspraktijk

Nadere informatie

Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld

Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld vertoners, distributeurs, reflectie en omkadering, educatie en archivering culturele vertoners stellen vast VOD, thuisconsumptie,

Nadere informatie

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben.

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben. MEDIA BELEID In haar beleidsnota media erkent Minister Lieten het belang van diversiteit in de Vlaamse media Ze wil de media-actoren stimuleren om een doeltreffend diversiteitsbeleid te ontwikkelen en

Nadere informatie

Stafmobiliteit gewikt en gewogen

Stafmobiliteit gewikt en gewogen Stafmobiliteit gewikt en gewogen Isabelle De Ridder Vlaamse Onderwijsraad Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) Strategische adviesraad voor het beleidsdomein onderwijs en vorming - Opdracht: o Adviezen op vraag

Nadere informatie

INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S)

INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S) INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S) 8 september 2015 Vlaams Regeerakkoord 2014-2019 We betrekken zo veel als mogelijk de lokale besturen bij het erfgoedbeleid en bij de maatregelen die

Nadere informatie

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs

Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs Toekomstige structuur Vlaams Hoger Onderwijs standpunt Vlaamse Hogescholenraad 17 maart 2010 Algemeen De VLHORA is tevreden dat de instellingen, die in eerste instantie verantwoordelijkheid dragen voor

Nadere informatie

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA BEOORDELINGSKADER REGIONALE EN INNOVATIEVE PROJECTEN 1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA De regionale samenwerking Groningen-Assen is ontstaan om economische kansen te benutten

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek 1 Inleiding 2 Op 15 juni 2015 verzamelden de leden van de advieswerkgroep Sociaal-Cultureel Werk en vertegenwoordigers van regionale koepelverenigingen

Nadere informatie

Verbinding tussen talenten in het kunstvakonderwijs en het culturele veld vergroot de kans op het slagen van talent.

Verbinding tussen talenten in het kunstvakonderwijs en het culturele veld vergroot de kans op het slagen van talent. Verslag werkconferentie talentontwikkeling 23 april 2015 Algemeen De werkconferentie was het startpunt van een traject dat een bijdrage gaat leveren aan een langetermijnvisie en ambitie op het terrein

Nadere informatie

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder Leen Christiaens Kabinet minister-president Kris Peeters 14 mei 2009 Flanders Logistics: hoe de logistieke sector op een duurzame manier

Nadere informatie

Inspiratiedag Toegankelijke zorginfrastructuur. Inleiding van de dag. Mieke Broeders, directeur. Enter vzw, Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid

Inspiratiedag Toegankelijke zorginfrastructuur. Inleiding van de dag. Mieke Broeders, directeur. Enter vzw, Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid Inspiratiedag Toegankelijke zorginfrastructuur Inleiding van de dag Mieke Broeders, directeur Enter vzw, Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid Enter Enter vzw vzw, - Belgiëplein Vlaams Expertisecentrum

Nadere informatie

Projectsubsidies organisaties: doel

Projectsubsidies organisaties: doel Projectsubsidies organisaties: doel De projectsubsidiëring is erop gericht organisaties die niet structureel ondersteund worden, de kans te bieden om één project, afgerond in tijd en doelstelling, te realiseren.

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep ambachtslieden, ontwerpers en creatieve beroepen uit de Maalbeekwijk Publicatie : Januari 2016 Uiterste datum

Nadere informatie

Informatiemoment Grote lijnen van een nieuw CULTUREEL- ERFGOEDDECREET TOELICHTING KVS 30.05.2016

Informatiemoment Grote lijnen van een nieuw CULTUREEL- ERFGOEDDECREET TOELICHTING KVS 30.05.2016 Informatiemoment Grote lijnen van een nieuw CULTUREEL- ERFGOEDDECREET TOELICHTING KVS 30.05.2016 WELKOM en PROGRAMMA Karen Jacobs Conceptnota Duurzame CE-werking 2015-2016 participatief traject ter voorbereiding

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Probleemomgeving Al geruime tijd daalt het aantal leden van de Nederlandse bibliotheken.

Nadere informatie

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling is altijd op zoek naar betere oplossingen op het gebied van wonen en commercieel vastgoed. Ons streven is om snel

Nadere informatie

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft leren over cultureel ondernemen uw kenmerk ons kenmerk ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 bijlage(n) 2 (separaat

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg Cis Dewaele Inhoud 1. Waarom outreach 2. Quickscan 3. De visie 4. De cirkel 1. Waarom outreach Niet bereikte groepen De relatie werkt! (leefwereld, waarden en normen)

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet

Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet Meerjarige werkingsubsidies Projectsubsidies (organisaties) Subsidies voor kunstenaars: Ontwikkelingsgerichte beurzen Projectsubsidies voor kunstenaars Creatieopdrachten

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND Deel II Ambities en prioriteiten Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Juni 2003 0 In onze naam, Cultuurconvenant Zuid-Nederland (CZN), staat het woord

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK

v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK v.u.: Ward Van Hoorde, Kwatrechtsteenweg 168, 9260 Wetteren opdrachtsverklaring SINT-LODEWIJK OPDRACHTSVERKLARING SINT- LODEWIJK cliënt-organisatie-medew MISSIE SINT-LODEWIJK - biedt aangepast onderwijs

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

NEDERLANDS ARCHITECTUURINSTITUUT

NEDERLANDS ARCHITECTUURINSTITUUT NEDERLANDS ARCHITECTUURINSTITUUT Functienaam: Afdeling: Team: Hoofd Management Team Organisatieschema DIRECTIE COLLECTIE PRESENTATIE FACILITAIRE ZAKEN EXTERNE ZAKEN FINANCIËN en P&O HOOFD Secretaresse

Nadere informatie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie Culture market 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie INHOUD 19.02.2014 presentatie inhoud deelneming organisatie BRUSSELS CREATIVE FORUM : een project voor Brussel presentatie CULTUREEL BORRELEN IN BRUSSEL

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Projectportfoliobeheerder

Functiebeschrijving: Projectportfoliobeheerder Functiebeschrijving: Projectportfoliobeheerder Functiefamilie organisatie ondersteunende functies Voor akkoord Naam leidinggevende Dries Van Den Broucke Datum + handtekening Naam functiehouder Datum +

Nadere informatie

Stedelijk reglement voor de subsidiëring van initiatieven ter bevordering van het interculturele en interlevensbeschouwelijke samenleven in Gent

Stedelijk reglement voor de subsidiëring van initiatieven ter bevordering van het interculturele en interlevensbeschouwelijke samenleven in Gent Stedelijk reglement voor de subsidiëring van initiatieven ter bevordering van het interculturele en interlevensbeschouwelijke samenleven in Gent Goedgekeurd in de gemeenteraad van 15 december 2009 Bekendgemaakt

Nadere informatie

bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl

bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl bouwen aan rendement customer relationship management www.crmcompany.nl welkom bij CRMCompany CRMCompany is een jong bedrijf boordevol ervaring. Vanuit onze vestiging in Oost Nederland bedienen wij de

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties

Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties -Voor kunstenaars - Periodieke publicaties Algemene principes

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Mijnheer de voorzitter, Waarde collega s, Geachte genodigden, Dames en heren

Mevrouw de voorzitter, Mijnheer de voorzitter, Waarde collega s, Geachte genodigden, Dames en heren Speech 73 Roger/ Mark DW TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN INSTITUTIONELE HERVORMINGEN, HAVENS, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID EERSTESTEENLEGGING

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, gemeente Amsterdam De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan en de Wethouder voor Cultuur van de gemeente Amsterdam, drs. J.H. Belliot

Nadere informatie

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 kunnen als volgt worden omschreven:

De te bereiken resultaten m.b.t. de periode 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 kunnen als volgt worden omschreven: BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Brusselwerking Initiatiefnemer: vzw Forum van Etnisch-Culturele Minderheden (0478.953.435), Vooruitgangsstraat 323/4, 1030 Brussel (Schaarbeek) Omschrijving

Nadere informatie

vzw Kempens Landschap

vzw Kempens Landschap vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging In 1997 werd vzw Kempens Landschap opgericht om landschap en

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

R u i m t e l i j k Bewogen

R u i m t e l i j k Bewogen R u i m t e l i j k Bewogen Fascinatie Een ruimte is als een partner die ons uitdaagt tot actie, ons stimuleert tot dromen, ons in- spireert tot gedachten, gevoelens bij ons oproept, herinneringen naar

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Mondelinge geschiedenis en architectuur Een voorstel voor format diepte-interview Centrum Vlaamse Architectuurarchieven _ draft 28 april 2010

Mondelinge geschiedenis en architectuur Een voorstel voor format diepte-interview Centrum Vlaamse Architectuurarchieven _ draft 28 april 2010 Mondelinge geschiedenis en architectuur Een voorstel voor format diepte-interview Centrum Vlaamse Architectuurarchieven _ draft 28 april 2010 THEMA S - Identificatie - Opleiding - Opdrachtgevers - Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur Op 26 oktober 2009 diende minister Joke Schauvliege haar beleidsnota s Cultuur en Leefmilieu/Natuur in bij het Vlaams Parlement. In deze beleidsdocumenten

Nadere informatie

Geachte collega's, beste studenten,

Geachte collega's, beste studenten, College van Bestuur Geachte collega's, beste studenten, Na de hectische weken met de bezetting van het Bungehuis en het Maagdenhuis, hebben we een moment van bezinning ingelast. Wij hebben tijd genomen

Nadere informatie

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603

VACATURE. Innoviris is op zoek naar. een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 VACATURE Innoviris is op zoek naar een Adviseur Innovatief Ecosysteem (Strategisch) Referentie: AFN201603 Wetenschappelijke Directie Cel Innovatief Ecosysteem Innoviris Instelling van openbaar nut Charleroisteenweg

Nadere informatie

uw gemeente, een toegankelijke gemeente

uw gemeente, een toegankelijke gemeente uw gemeente, een toegankelijke gemeente Structureel samenwerken met experten inzake toegankelijkheid. 10/12/2015 Brussel AGENTSCHAP TOEGANKELIJK VLAANDEREN 1 INHOUD 1 Het Agentschap Toegankelijk Vlaanderen

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Sociale Innovatie: achtergrond conceptnota Innovatiecentrum Vlaanderen VR innovatie moet bijdragen tot het aanpakken van de grote maatschappelijke en economische uitdagingen challenge driven wetenschappelijke

Nadere informatie

Praktijkateliers ALGEMENE INFORMATIE 11-11-2009

Praktijkateliers ALGEMENE INFORMATIE 11-11-2009 Praktijkateliers ALGEMENE INFORMATIE 11-11-2009 1. Inleiding De Academie van Bouwkunst Amsterdam heeft in samenwerking met diverse werkgevers uit de regio een programma opgezet dat voorziet in beroepservaring

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

interim-professionals voor Finance & Control

interim-professionals voor Finance & Control Veel omzet draaien, maar toch weinig verdienen? Niet beschikken over de juiste managementinformatie? Ineens geconfronteerd worden met liquiditeitsproblemen? Een ervaren interim-manager kan u bijstaan om

Nadere informatie

Rapportage enquête De ggz laat zich horen

Rapportage enquête De ggz laat zich horen Rapportage enquête De ggz laat zich horen Thijs Emons en Fred Leffers, oktober 2011 Inleiding Op 10 september 2008 werd de website De ggz laat zich horen gelanceerd. Met deze site en de bijbehorende mailinglijst

Nadere informatie

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan Project Meer met Mediavoorzieningen een onderzoek naar rol en positionering Mediavoorzieningen: Essentieel en Effectief Samenvatting rapport over de meerwaarde van de diensten van Mediavoorzieningen voor

Nadere informatie

Cultureel-erfgoedconvenant tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband van het Land van Waas

Cultureel-erfgoedconvenant tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband van het Land van Waas Cultureel-erfgoedconvenant tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband van het Land van Waas Tussen: de Vlaamse Gemeenschap, vertegenwoordigd door de Vlaamse Regering in

Nadere informatie

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting 1 1. Inleiding In 2014 was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. In 2014-2018 wordt wereldwijd stilgestaan bij de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend!

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! 1 Projectoproep Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! Deelnemingsformulier 2015 Hart voor Handicap streeft naar een warme en inclusieve samenleving. Een samenleving waar iedereen van tel is. Een

Nadere informatie

Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014

Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014 Congres VELOV Elementen voor de toespraak van Pascal Smet Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel Mechelen, 26 maart 2014 Nieuwe ontwikkelingen en impulsen op sociaal, cultureel,

Nadere informatie