De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem. Anja Declercq

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem. Anja Declercq"

Transcriptie

1 De geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief systeem Anja Declercq

2 Inhoud 1. Wat zijn complexe adaptieve systemen? 2. Waarom zou dat toepasbaar zijn op de geestelijke gezondheidszorg? 2

3 Chaos en complexiteit Wetenschappers maken het alledaagse veel te ingewikkeld met hun theorieën De sociale realiteit is zo complex dat we ze terug moeten brengen tot een meer beheersbaar geheel van deelaspecten

4 Complexiteitstheorie in ruime zin Breder geheel van theorieën, waaronder (onder meer) de theorie van zichzelf organiserende dissipatieve systemen, de chaostheorie en de complexiteitstheorie in enge zin Aandacht voor nonlineaire mechanismen, voor dynamiek en voor de gevoeligheid van een systeem voor zijn basiscondities 4

5 1. Theorie van zichzelf organiserende systemen: vraag naar ontstaan van orde uit chaos 2. Chaostheorie: probeert de creatie van chaos uit orde te verklaren 3. Complexiteitstheorie (enge zin): legt nadruk op dynamiek van systemen aan de rand van de chaos 5

6 (1) Ilya Prigogine: VUB, Nobelprijs Chemie in 1977

7 Ilya Prigogine Complexe systemen = dissipatieve systemen (DS) of zichzelf organiserende systemen Dissipatieve systemen: verliezen doorheen de tijd energie energie kan niet worden teruggewonnen Gevolg: dissipatieve systemen zijn padafhankelijk Systeem dat alle energie verloor = in thermodynamisch evenwicht Voor levende systemen is dat de dood.

8 Dus Verlies aan energie goedmaken door nieuwe energie uit omgeving te importeren en opgebruikte energie te exporteren Maakt dat DS niet-lineaire kenmerken vertonen, blijven zo weg van thermodynamisch evenwicht Zo kan systeem overleven 8

9 (2) Chaostheorie Kleine veranderingen, grote gevolgen 9

10 Chaos totale wanorde of onvoorspelbaarheid = deterministische wetten, maar gedrag is zo onregelmatig dat moeilijk te ontdekken 10

11 (3) Complexe systemen (in enge zin) Systeem bestaat uit vele bouwstenen Bouwstenen: (Re)organiseren zichzelf voortdurend Toestand tussen rigiditeit en willekeur Vormen samen grotere structuren Toestand van systeem is noch totaal geordend, noch totaal chaos = dynamische toestand, gebaseerd op iteratieve cycli Uitkomst van één cyclus = input voor de volgende cyclus 11

12 = Toestand tussen orde en chaos, in relatieve stabiliteit in de buurt van een attractor Maar: Interne of externe omgevingsveranderingen kunnen perturbaties in systeem veroorzaken Perturbaties worden uitgevlakt (= negatieve feedback) of ontwikkelen zich tot chaotisch gedrag (= positieve feedback) Als chaotisch gedrag: verandering langs traject in ruimte van mogelijke alternatieve attractoren 12

13 Emergentie Er komt meer uit dan er in werd gestopt. 13

14 Emergence means that it is not possible to foresee the global outcome of interaction between individuals or to reduce the global pattern to the behavior of the agents. This is not some kind of mysticism, but a hard, demonstrable property of interactive, nonlinear feedback. (Stacey, 1996: 15)

15 Complexe systemen zijn levende systemen: ze staan in wisselwerking met hun omgeving, leren uit hun ervaringen en passen zich als gevolg daarvan aan. Complexe adaptieve systemen anticiperen dus op de toekomst. Ze veranderen voortdurend omdat nonlineaire processen op zichzelf verder bouwen en dus voor verandering van binnenin zorgen.

16 Toestand aan de rand van de chaos: zeer paradoxaal van simultane stabiliteit en instabiliteit Complexe systemen zijn dynamisch en hebben de neiging om te bewegen in de richting van grotere complexiteit: systemen worden zelden eenvoudiger Je kan een complex systeem niet dirigeren, je kan het enkel verstoren

17 Kunnen we daar iets mee als we naar de ggz in Vlaanderen kijken? 17

18 Sector is aan heel wat veranderingen onderhevig Klassieke analyse leverde wel een aantal inzichten op, maar slechts een beperkt beeld van de dynamiek in die sectoren (Begrippen uit) complexiteitstheorie helpt/helpen om meer naar het proces dan naar het product kijken Organisaties zoals CAW of Centra voor GGZ zijn open systemen, die interageren met hun omgeving: worden beïnvloed door omgeving, maar beïnvloeden die omgeving ook

19 Vermaatschappelijking van de ggz Stem van cliënt, cliëntparticipatie Zorg in de samenleving Zorg met de samenleving... = toename van complexiteit 19

20 Onvoorspelbaarheid Actie kan ene keer klein effect veroorzaken en andere keer groot effect (non-lineariteit) Effect van veranderingen is niet steeds het gewenste effect Belang van tijd en geschiedenis

21 Verandering houdt nooit op! Steeds op zoek (lerende systemen) Art 107 komt bijvoorbeeld niet uit het niets 21

22 Beleidsmaatregelen Vlaams en federaal niveau Vanaf 2000 Doelgroepgericht beleid in ambulante en residentiële sector Preventie van suicide Integratie en gerichtheid op samenleving Pilootprojecten Psychiatrische zorg in de thuissituatie Pilootprojecten Activering in reguliere tewerkstelling en educatie Vanaf 2005 Primaire samenwerking in Therapeutische Projecten Secundaire samenwerking in Transversaal Overleg Patiënten- en familieparticipatie op meso en macro niveau

23 De stap naar burgerschap blijft een uitdaging Gebruikers van voorzieningen Burgers die leerkansen ontwikkelen van bedden naar stoelen van grootschalig naar kleinschalig van veel naar minder van algemeen naar specifiek van beperkingen naar sterktes een actief persoonlijk bestaan keuzemogelijkheden ergens bijhoren stepping up and down praktische steun bij dagelijks functioneren in leven en werk Structurele verbeteringen Kwaliteit van zorg Anders kijken naar de persoon Kwaliteit van leven en relaties

24 Wat heeft het versneld? Economische omstandigheden Groeiende groep van mensen met zorgnood versus niet-groeiende middelen 24

25 Het is niet vanzelfsprekend. De communicatie loopt niet goed. Conflict is misschien net belangrijk om aan de rand van de chaos te kunnen blijven functioneren en om verandering teweeg te brengen 25

26 Telkens wanneer we denken alles op orde te hebben, komt er weer iets nieuws. Evenwicht zoeken tussen flexibiliteit en rigiditeit 26

27 Samenwerken in netwerken Elk alleen is geen optie meer (thermodynamisch evenwicht) Zoeken naar nieuwe attractor (netwerken) Emergentie: geheel meer dan delen Maar: onder voorwaarden, anders chaos 27

28 Ons organiseren voor emergentie = dingen niet vast zetten, maar openheid maken om nieuwe ideeën, nieuwe mogelijkheden een nieuwe kans te bieden hardnekkig proberen het oude in stand te houden 28

29 Vragen? 29

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Heb je al gehoord van de 107? Niet 101 of 102 of 105 maar 107? gebaseerd op het nummer van het artikel in het KB over de ziekenhuizen die de

Nadere informatie

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Info avond SEL Waasland 24 mei 2012 Sint-Niklaas Stefaan Baeten Directeur psychiatrisch centrum Sint-Hiëronymus Historische context

Nadere informatie

Samen vermaatschappelijken

Samen vermaatschappelijken Samen vermaatschappelijken verslagboek symposium 22 mei 2014 INHOUDSTAFEL I. Waarom dit symposium? Wat ging er aan vooraf? 4 II. Intro 8 III. Achtergrond: de geestelijke gezondheidszorg als complex adaptief

Nadere informatie

Out of control? Besturing en leiderschap in een complexe wereld. Next generation 2025 Freek Peters 25 september

Out of control? Besturing en leiderschap in een complexe wereld. Next generation 2025 Freek Peters 25 september Out of control? Besturing en leiderschap in een complexe wereld Next generation 2025 Freek Peters 25 september 2015 1 Next generation 2025 Besturing en leiderschap in een complexe wereld Next generation

Nadere informatie

Christina van der Feltz-Cornelis en Willem van Tilburg

Christina van der Feltz-Cornelis en Willem van Tilburg De revanche van het systeemdenken: wat is de waarde voor de sociale psychiatrie? Christina van der Feltz-Cornelis en Willem van Tilburg SYMPOSIUM SOCIALE PSYCHIATRIE: REVANCHE VAN HET SYSTEEMDENKEN 6 november

Nadere informatie

Supported Employment modelgetrouwheid in Vlaamse arbeidsrehabilitatieprogramma s Knaeps J. & Van Audenhove Ch. GGZ-congres, 2012 Overzicht Inleiding Onderzoek Onderzoeksvragen Methode Analyse Resultaten

Nadere informatie

Van beleid naar praktijk. De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog?

Van beleid naar praktijk. De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog? Van beleid naar praktijk De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog? De onderwerpen Agenda voor de Zorg Bestuurlijk akkoord

Nadere informatie

FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO

FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO Arbeidscoaching in een vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg ART 107 Psycho-sociaal revalidatiecentrum Mirabello Arbeidscoaching Art 107 Ziekenhuizen

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Programma LSB Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk

Programma LSB Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk Programma LSB 2011-2013 Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 4 speerpunten LSB als lerend netwerk Bijsturingen na tussentijdse evaluatie 1. Prioritaire thema s: naar 4 speerpunten 2. Netwerk wordt versterkt

Nadere informatie

les 4 lineair - nonlineair

les 4 lineair - nonlineair systemen ams blok 1 les 4 lineair - nonlineair lijn of netwerk progressie of cirkel lineair of nonlineair westerse beschaving: oude grieken het denken werd bepaald door de theorie van wereldcycli, de doctrine

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

Woord vooraf Opbouw van deze studie

Woord vooraf Opbouw van deze studie Woord vooraf Opbouw van deze studie XIII XVI DEEL I: PROBLEEMSTELLING 1 HOOFDSTUK I ONTWIKKELING EN STAGNATIE IN DE PSYCHIATRIE 2 Inleiding 2 1. 1 Psychiatrie en geestelijke gezondheidszorg - stand van

Nadere informatie

Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be << 1. ALGEMENE INFORMATIE

Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be << 1. ALGEMENE INFORMATIE Treatment Demand Indicator (TDI) Addibru Formulier Versie 2.0 >> http://tdi.wiv-isp.be

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Sarma Chandramouli, V. V. M. (2008). Renormalization and non-rigidity s.n.

Citation for published version (APA): Sarma Chandramouli, V. V. M. (2008). Renormalization and non-rigidity s.n. University of Groningen Renormalization and non-rigidity Sarma Chandramouli, Vasu Venkata Mohana IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten Systeemdenken De wereld waarin ondernemingen bestaan is bijzonder complex en gecompliceerd en door het gebruik van verschillende concepten kan de werkelijkheid nog enigszins beheersbaar worden gemaakt.

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 De thematiek

1 Inleiding. 1.1 De thematiek 1 Inleiding 1.1 De thematiek Voor ondernemers is de relatie tussen organisatie en markt van cruciaal belang. De organisatie ontleent haar bestaansrecht aan de markt. De omzet wordt tenslotte op de markt

Nadere informatie

3 Actief burgerschap 57

3 Actief burgerschap 57 Inhoud 1 Inleiding 11 Deel I 1.1 Inleiding 11 1.2 Mijn betrokkenheid bij dit onderwerp 12 1.3 Lokale transities en de rol van middenmanagers 15 1.4 Doelstelling, vraagstelling en onderzoeksontwerp 20 1.4.1

Nadere informatie

Realiteit versus beleving

Realiteit versus beleving Realiteit versus beleving hoe houdt men de balans? de praktijk Primaire (dissociatieve) symptomen - Amnesie - Depersonalisatie - Derealisatie - Identiteitsverwarring - Identiteitswijziging Dissociatieve

Nadere informatie

Eén patiënt = 1 medicatieschema Een uitdaging voor het federale België? Apr. Lieven Zwaenepoel

Eén patiënt = 1 medicatieschema Een uitdaging voor het federale België? Apr. Lieven Zwaenepoel Eén patiënt = 1 medicatieschema Een uitdaging voor het federale België? Apr. Lieven Zwaenepoel Als je gezond bent Als je gezond bent lig je niet wakker van je gezondheid! (wel van je lief, je werk of je

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq

Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq Opzet Vlaamse Ouderen Zorg Studie VoZs bevraagt kwetsbare ouderen: - die thuiszorg gebruiken

Nadere informatie

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Wat is Karuur? Ontstaan in 2009 Gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (decreet Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid) 3 vaste stafmedewerkers,

Nadere informatie

Colloquium Zorg in het huis in de straat

Colloquium Zorg in het huis in de straat Colloquium Zorg in het huis in de straat Ervaringen en aanbevelingen van de PPZ 10 februari 2014 Prof. Dr. Chantal Van Audenhove LUCAS - KU Leuven Inhoud Bevraging perspectief 5 pilootprojecten via klankbordgroep

Nadere informatie

Werkplekleren in de Eerste Lijn. Dr. Peter Pype, MD PhD Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Ugent

Werkplekleren in de Eerste Lijn. Dr. Peter Pype, MD PhD Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Ugent Werkplekleren in de Eerste Lijn Dr. Peter Pype, MD PhD Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Ugent peter.pype@ugent.be Deze presentatie geeft informatie over de achtergrond van het

Nadere informatie

CYCLUS 1 (JANUARI/FEBRUARI 2016)

CYCLUS 1 (JANUARI/FEBRUARI 2016) ALGEMENE INFORMATIECYCLUS PROGRAMMA CYCLUS 1 (JANUARI/FEBRUARI 2016) DEEL I: VORMING WEEKEND 1 VAN ZATERDAG 09/01/2016 OM 08u30 TOT ZONDAG 10/01/2016 OM 18u00 WEEKEND 2 VAN ZATERDAG 23/01/2016 OM 09u00

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein

Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein Noortje Gerritsen en Alinda van Bruggen 25 maart 2014 Casus Gedoe in raad over veronderstelde willekeur bij toekenning voorzieningen en

Nadere informatie

The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED)

The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED) The Missing Link: het verhogen van sociale inclusie door de inschakeling van Opgeleide Ervaringsdeskundigen (OED) Lut Goossens - Els Van den Berghe Vzw De Link www.de-link.net Introductie Samenvatting

Nadere informatie

Integrale lichaamsmassage

Integrale lichaamsmassage Integrale lichaamsmassage Eindtermen theorie: - De therapeut heeft kennis van anatomie/fysiologie en pathologie m.b.t. Integrale lichaamsmassage; - De therapeut is zich ervan bewust dat een massage behandeling

Nadere informatie

WORK EXPERIENCE PROFILE

WORK EXPERIENCE PROFILE WORK EXPERIENCE PROFILE VANDERHEK METHODOLOGISCH ADVIESBUREAU Werkstress is een verschijnsel dat al jaren sterk de aandacht trekt. Statistieken van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid geven aan dat

Nadere informatie

Het Psychiatrische Expertiseteam, op de brug tussen de eerstelijnszorg en de gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg

Het Psychiatrische Expertiseteam, op de brug tussen de eerstelijnszorg en de gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg Het Psychiatrische Expertiseteam, op de brug tussen de eerstelijnszorg en de gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg Uitwisseling Innovatieve Praktijken FOD Volksgezondheid 2 februari 2017 Filip Desmit

Nadere informatie

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering Thema s voor de focusgroepen activering Tekst door inleider : De thema s waarover in de focusgroep gediscussieerd wordt, zijn weergegeven in een overzicht.

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (ambulant en thuis) Spreker: Kurt Lievens (PopovGGZ) Missie De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) biedt behandeling en begeleiding aan mensen met

Nadere informatie

Het DNA van rouw. Naar een nieuw rouwmodel Johan maes Artevelde Hogeschool 2017

Het DNA van rouw. Naar een nieuw rouwmodel Johan maes Artevelde Hogeschool 2017 Het DNA van rouw Naar een nieuw rouwmodel Johan maes Artevelde Hogeschool 2017 Symposium rouw bij levend verlies 27 juni 2017 Welkom Johan Maes https://www.youtube.com/watch?v=llprjxfhs 8s Zoveel soorten

Nadere informatie

OVERZICHT VAN NIET-GEBRUIKERGERICHTE ACTIVITEITEN

OVERZICHT VAN NIET-GEBRUIKERGERICHTE ACTIVITEITEN PILOOTPROJECT ACTIVERING OVERZICHT VAN NIET-GEBRUIKERGERICHTE ACTIVITEITEN o.l.v. Prof.dr. Chantal Van Audenhove & Prof.dr. Jean Wilmotte 2002 Naam pilootproject:... Naam contactpersoon:... Van Audenhove

Nadere informatie

Specialisten of generalisten? Bachelor of Master?

Specialisten of generalisten? Bachelor of Master? Presentatie, 9 december 2004 Specialisten of generalisten? Bachelor of Master? Dr. Marieke Schuurmans Zij studeerde Gezondheidswetenschappen, afstudeerrichting erplegingswetenschap, aan de Universiteit

Nadere informatie

Resilience engineering

Resilience engineering Resilience engineering Hyper of Hype? Resilience Wat is het? Waarom is het nodig? Waarom willen we er iets mee? Wat gaat het opleveren? Hoe kom ik meer te weten? Resilience, wat is het? Wendbaar heid

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak

Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak Alex Brenninkmeijer Bouwstenen voor toespraak 6 november 2014 Inleiding Opdracht: adviseren systeem kwaliteitsborging raden van toezicht. Directe

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

HR Analytics Dr. Sjoerd van den Heuvel

HR Analytics Dr. Sjoerd van den Heuvel HR Analytics Dr. Sjoerd van den Heuvel » Wat is HR Analytics? (en wat niet)» HR Analytics Hoe doe je dat?» Predictive analytics De heilige graal van HRM?» Klaar om te starten met (échte) HR Analytics?

Nadere informatie

Ambulante hulpverlening bij personen met een dubbel diagnose Het outreachproject Vlaams- Brabant: stand van zaken drie jaar na de opstart

Ambulante hulpverlening bij personen met een dubbel diagnose Het outreachproject Vlaams- Brabant: stand van zaken drie jaar na de opstart Ambulante hulpverlening bij personen met een dubbel diagnose Het outreachproject Vlaams- Brabant: stand van zaken drie jaar na de opstart Isabel Piot Sean Vandevoort Eddy Weyts Overzicht presentatie Een

Nadere informatie

OPERATIONELE DOELSTELLING 1

OPERATIONELE DOELSTELLING 1 SD 1: Binnen het GGZ-landschap versterkt OPZC Rekem zijn forensisch psychiatrische werking, het forensisch zorgaanbod en het forensisch wetenschappelijk onderzoek. Iedere medewerker van het cluster forensische

Nadere informatie

De maatschappelijke noodzaak om participatie en zorg lokaal te herorganiseren

De maatschappelijke noodzaak om participatie en zorg lokaal te herorganiseren De maatschappelijke noodzaak om participatie en zorg lokaal te herorganiseren 14 maart 2011 Jo Caris Inhoud: 1. Afnemende betekenis van hiërarchie 2. Hiërarchie en netwerk 3. Nationale taken en beleidsuitgangspunten

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch)

Samenvatting (Dutch) Samenvatting (Dutch) 162 Hier zal een korte samenvatting gegeven worden van de resultaten van het onderzoek gepresenteerd in dit proefschrift. Affect, Gemoedstoestand en Informatieverwerking Om te overleven

Nadere informatie

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

Informatiemanagement, -processen en -implementaties Informatiemanagement, -processen en -implementaties Spelsimulatie en Organisatieverandering imvalues Presentatie Inhoud Introductie Spelsimulatie Aanpak Toepassing Meer informatie Introductie imvalues

Nadere informatie

Kari Ka n La n mbooi La j j Hollenberg 26 september 2011

Kari Ka n La n mbooi La j j Hollenberg 26 september 2011 Karin Lambooij Hollenberg 26 september 2011 FACT als bezuinigingsmaatregel? Feiten: De uitgaven van de GGZ in Nederland zijn de afgelopen 10 jaar verdubbeld Ieder jaar 10% meer patiënten/cliënten Nederland

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Met de zesde staatshervorming is de bevoegdheid voor de moeder-kindeenheden naar Vlaanderen overgeheveld.

Met de zesde staatshervorming is de bevoegdheid voor de moeder-kindeenheden naar Vlaanderen overgeheveld. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 502 van KATRIEN SCHRYVERS datum: 23 maart 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Moeder-kindeenheden - Stand van zaken Voor de meeste vrouwen

Nadere informatie

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief - Werkzame preventie door het leven heen - (To Do or not To Do) Openbare les Ton Bakker lector Functiebehoud bij Ouderen in Levensloopperspectief 9 oktober

Nadere informatie

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Koen Hermans LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Centrum voor sociologisch onderzoek Professionele zorg in Vlaanderen is succesverhaal

Nadere informatie

Regionaal Crisisnetwerk Zuid-West-Vlaanderen. Titeltekst

Regionaal Crisisnetwerk Zuid-West-Vlaanderen. Titeltekst Regionaal Crisisnetwerk Zuid-West-Vlaanderen Titeltekst inhoud Crisis? Regionaal crisisnetwerk Algemene werking Crisisinterventie Multidisciplinair crisisoverleg Trajectbegeleiding uitdagingen Crisis binnen

Nadere informatie

Psychiatrische Intensieve Thuiszorg

Psychiatrische Intensieve Thuiszorg Psychiatrische Intensieve Thuiszorg Informatie voor verwijzers Volwassenenzorg voor geestelijke gezondheid Inleiding Psychiatrische Intensieve Thuiszorg (PIT) is een zorgproduct dat de divisie Integrale

Nadere informatie

De psychiater is een vrouw. Frieda Matthys 23 maart 2012

De psychiater is een vrouw. Frieda Matthys 23 maart 2012 De psychiater is een vrouw Frieda Matthys 23 maart 2012 De psychiater is een vrouw Vervrouwelijking in cijfers Wie is de vrouwelijke psychiater Effect op de therapeutische relatie of feminisering in de

Nadere informatie

Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners. PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015

Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners. PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015 Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015 Probleemstelling Een op drie werkzoekenden heeft psychische problemen

Nadere informatie

De Sociale plattegrond. Missie en opdrachten

De Sociale plattegrond. Missie en opdrachten De Sociale plattegrond Sector: VAPH (minderjarigen) Spreker: Paul Ongenaert (De Hagewinde) Missie en opdrachten Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) wil de participatie, integratie

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

INHOUD. Woord vooraf 11. Inleiding 15. Hoofdstuk 1: Orthopedagogische werkvelden in beweging: nieuwe uitdagingen vragen aangepaste antwoorden

INHOUD. Woord vooraf 11. Inleiding 15. Hoofdstuk 1: Orthopedagogische werkvelden in beweging: nieuwe uitdagingen vragen aangepaste antwoorden Woord vooraf 11 Inleiding 15 Hoofdstuk 1: Orthopedagogische werkvelden in beweging: nieuwe uitdagingen vragen aangepaste antwoorden 19 1. Inleiding 19 2. De organisatie van de zorg onder vuur 21 3. Het

Nadere informatie

Modellen, modellen, modellen. Henk Schuttelaars

Modellen, modellen, modellen. Henk Schuttelaars Modellen, modellen, modellen Henk Schuttelaars Modellen, modellen, modellen Wat gebeurt er in hydro- en morfodynamische modelstudies en hoe zijn de resultaten te interpreteren? Henk Schuttelaars Hier is

Nadere informatie

Gesprekken zonder einde

Gesprekken zonder einde Gesprekken zonder einde sociale media vanuit interactieperspectief Nijmegen, 2 oktober 2010 Noelle Aarts, Universiteit van Amsterdam Wageningen Universiteit Enkele cijfers 82 % van alle dertigers in Amerika

Nadere informatie

De psychiatrische cliënt in beeld Terugkeer in de maatschappij Psychiatrisch stigma bekeken vanuit client, familie en samenleving Job van t Veer Wat is het psychiatrisch stigma? Psychiatrisch stigma Kennis

Nadere informatie

Transitie Steden als politieke actor

Transitie Steden als politieke actor Transitie Steden als politieke actor 2 ARhus 3 Van tijdperk in verandering naar verandering van tijdperk 4 Recentste kantelmomenten 5 Recentste kantelmomenten 6 Huidige kantelbewegingen 7 Huidige kantelbewegingen

Nadere informatie

Motiveren om te leren

Motiveren om te leren Motiveren om te leren Een succesvol opleidingsbeleid is afhankelijk van verschillende factoren. De keuze van een goede opleidingsaanbieder speelt een rol, net zoals een grondige behoeftedetectie en de

Nadere informatie

Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting

Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting www.pwc.nl SBR Programma Visie vanuit de BIG-5 op Standard Business Reporting Amersfoort, Inhoud 1. Introductie en disclaimer 2. Rol binnen het SBR programma 3. Samenwerken of concurreren? 4. Bijzondere

Nadere informatie

Eerstelijnsgezondheidsconferentie

Eerstelijnsgezondheidsconferentie Beleidstraject (Vlaamse overheid) 2010: Conferentie eerstelijnszorg (11 december 2010) 2013 : Symposium eerstelijnsgezondheidszorg 2016 : 6 voorbereidende werkgroepen 2017 : Conferentie eerstelijnszorg

Nadere informatie

De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ

De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ Workshop De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ Philippe Delespaul FACT Couleur Locale: Op weg naar een regionaal model in de GGZ Evoluon Eindhoven, 28 maart 2013 GGZ gemeente 1ste

Nadere informatie

Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe?

Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe? Ontwikkeling van Familiebeleid in Geestelijke Gezondheidszorg Wat? Waarom? Hoe? Inhoud Uitgangspunt vanuit familieperspectief Wat is familiebeleid? Verantwoording en vaststellingen vanuit familieperspectief

Nadere informatie

Met vereende kracht naar een nieuwe jeugdhulp in Vlaanderen

Met vereende kracht naar een nieuwe jeugdhulp in Vlaanderen Met vereende kracht naar een nieuwe in Vlaanderen Een woordje geschiedenis 1998: commissie ad hoc Bijzondere Jeugdzorg 1999: maatschappelijke beleidsnota BJZ 1999-2004: experimentele pilootregio s 2004:

Nadere informatie

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID Functie 1 Activiteiten op het vlak van preventie; geestelijke gezondheidszorgpromotie; vroegdetectie, -interventie en -diagnosestelling

Nadere informatie

coping en emotionele aanpassing na NAH

coping en emotionele aanpassing na NAH Het venijn zit in de staart 29 maart historic perspective: the 1980s decade of the severe TBIs introduction of the concept golden hour coping en emotionele aanpassing na NAH Dr. S.Z. Stapert Neuropsycholoog

Nadere informatie

Social Return On Investment

Social Return On Investment Social Return On Investment De maatschappelijke opbrengst van Onderwijs Zorg Arrangementen 9 maart 2015 Introduc4e Sinzer Pla$orm voor meten van impact Social impact consultancy Training 2 Missie Sinzer

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

Palliatieve Terminale zorg training voor beroepsbeoefenaren binnen de psychiatrie

Palliatieve Terminale zorg training voor beroepsbeoefenaren binnen de psychiatrie Deelnemer 1 Colofoon Deze training is vanuit een subsidie van het innovatiefonds voor zorgverzekeraars door de projectgroep palliatieve terminale zorg ontwikkeld binnen Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven

Nadere informatie

De GGZ. Zitten blijven of overgaan? Jo Hermanns. H & S Consult

De GGZ. Zitten blijven of overgaan? Jo Hermanns. H & S Consult De GGZ Zitten blijven of overgaan? 28-10-2016 Jo Hermanns Waarom was de transformatie jeugdzorg nodig? De politiek wilde het anders 1. Nadruk op preventie 2. Eigen kracht aanspreken 3. Demedicaliseren

Nadere informatie

Our license to operate. Vincent van Gogh. Themalunch. voorgesorteerd op de toekomst

Our license to operate. Vincent van Gogh. Themalunch. voorgesorteerd op de toekomst Vincent van Gogh Our license to operate voorgesorteerd op de toekomst Themalunch 08 04 2016 Onderwerpen Drie wicked problems voor onze zorgorganisatie. Drie labels die ons organisatieleven niet eenvoudiger

Nadere informatie

Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten

Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten Datum 18 maart 2014 Ons kenmerk KV/EDL/227/31/2014 Nota Bevraging AZ begroting 2014 Resultaten Voor het tweede jaar op rij deed Zorgnet Vlaanderen een bevraging bij de Vlaamse algemene ziekenhuizen over

Nadere informatie

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen ( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen Herman Siebens SOK - Beveren-Waas 10 / 12 / 2010 Er verandert heel wat meer met minder! toenemende druk richting autonomie openheid naar de maatschappelijke omgeving

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

Veerkrachtconcepten voor bioproductieve ruimte Frederik Lerouge, KU Leuven

Veerkrachtconcepten voor bioproductieve ruimte Frederik Lerouge, KU Leuven Veerkrachtconcepten voor bioproductieve ruimte Frederik Lerouge, KU Leuven Veerkracht van sociaal-ecologische systemen Sociaal-ecologisch systeem (SES) (o.a. Glaser et al 2008): bio-geo-fysische eenheid

Nadere informatie

Maatschappelijke betekenis van PZ: de kunst van het verbinden. Dr. Marc Desmet Eenheid en Supportteam PZ Jessa Ziekenhuis Hasselt België

Maatschappelijke betekenis van PZ: de kunst van het verbinden. Dr. Marc Desmet Eenheid en Supportteam PZ Jessa Ziekenhuis Hasselt België Maatschappelijke betekenis van PZ: de kunst van het verbinden Dr. Marc Desmet Eenheid en Supportteam PZ Jessa Ziekenhuis Hasselt België Wij staan voor iets Zelfreflectie, teruggeven aan onszelf 10 betekenissen,

Nadere informatie

De Tango methode. Eelke Wielinga

De Tango methode. Eelke Wielinga De Tango methode Eelke Wielinga De Tango methode: waar is hij voor bedoeld? Wat doet de methode? Creëren van werkbare relaties waaruit nieuwe oplossingen kunnen voorkomen Wanneer toepassen? Complexe processen

Nadere informatie

Help, mijn man heeft een dwangstoornis

Help, mijn man heeft een dwangstoornis Help, mijn man heeft een dwangstoornis Partnerrelatietherapie om hem van zijn probleem af te helpen. Hij is veranderd, reageert anders sinds geboorte zoontje. Het is een ziekte, hij heeft psychiatrische

Nadere informatie

DOEL, DENKEN, DADEN EN DE ESSENTIAL 5 De verklaring voor menselijk gedrag en het antwoord op levensvragen ARJEN MEIJER

DOEL, DENKEN, DADEN EN DE ESSENTIAL 5 De verklaring voor menselijk gedrag en het antwoord op levensvragen ARJEN MEIJER DOEL, DENKEN, DADEN EN DE ESSENTIAL 5 De verklaring voor menselijk gedrag en het antwoord op levensvragen ARJEN MEIJER 1 STARTPUNT: 3D Essential 5 Ande dere e theorieë eën 3D Doel, Denken, Daden Lichaam,

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Rapportage POS analyse 2016

Rapportage POS analyse 2016 Rapportage POS analyse 2016 Sinds de tweede helft van 2013 wordt elke drie jaar de Persoonlijke Ondersteuningsuitkomsten Schaal (POS) afgenomen bij de cliënten van Radar. De POS meet de Kwaliteit van Bestaan

Nadere informatie

Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek

Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek 1 1 Dubbele Diagnose: Mentale handicap en Psychische problematiek Paul De Bock Adviseur-generaal FOD Volksgezondheid Dienst Psychosociale Gezondheidszorg Een nieuw concept voor de organisatie van de geestelijke

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Face it, Work it. Overzicht

Face it, Work it. Overzicht Face it, Work it Dr. H. Peuskens Psychiater Psychiatrische kliniek Broeders Alexianen Tienen Overzicht Middelengebruik in Vlaanderen CAO 100 Middelengerelateerde problematiek Expertise in residentiële

Nadere informatie

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl 2013 Actief burgerschap 0 Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Hoofdstuk 1 : 3 Hoofdstuk 2 : : een doel en een middel

Nadere informatie

Programma. Programma. Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande. Inleiding

Programma. Programma. Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande. Inleiding Na zelfdoding: De hulpverlener als nabestaande Ilse Conserriere Suïcidepreventiewerker CGG CGG Eclips Lange Violettestraat 84 9000 Gent 9000 Gent Email : i.conserriere@cggeclips.be Email : kdw@fdgg.be

Nadere informatie

De toepassing van het Zelf Evaluatie Veiligheid Instrument Gezondheidszorg

De toepassing van het Zelf Evaluatie Veiligheid Instrument Gezondheidszorg De toepassing van het Zelf Evaluatie Veiligheid Instrument Gezondheidszorg De hete aardappel niet doorschuiven maar verantwoordelijkheid delen 8-4-2011 1 Noodzaak VMS Structureel falend risicomanagement

Nadere informatie

agressie- en conflictmanagement

agressie- en conflictmanagement agressie- en conflictmanagement Agressie! Conflict! Jammer genoeg zijn deze begrippen niet meer weg te denken uit onze maatschappij. En waar er sprake is van agressie of een conflict blijkt de dialoog

Nadere informatie

I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E

I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E I N C R E A S I N G S O C I A L I N C L U S I O N BY E N G A G I N G E X P E R T S B Y E X P E R I E N C E The Missing Link, Het verhogen van de sociale inclusie door de inschakeling van ervaringsdeskundigen

Nadere informatie

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen Prof. Dr. Paul Van Royen Deze voordracht Enkele basiscijfers qua aanbod en gebruik van zorg Vijf uitdagingen voor de toekomst

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22138 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Upadhyaya, Nitin Title: Solitary waves and fluctuations in fragile matter Issue

Nadere informatie

TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG TIJD VOOR FAMILIEPARTICIPATIE IN GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Fed. Project Participatie patiënten- & familievertegenwoordiging Similes Francophone asbl - Similes Vlaanderen vzw UilenSpiegel vzw - Psytoyens

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (residentieel) Spreker: Koen Lefevre (Psychiatrisch Centrum Sint-Jan) Geestelijke gezondheidszorg (GGZ): 6 officiële voorzieningensoorten Psychiatrische

Nadere informatie

Psychische problemen na de bevalling: het taboe voorbij. Klaas Bauters 17 maart 2013 Dag van de Zorg

Psychische problemen na de bevalling: het taboe voorbij. Klaas Bauters 17 maart 2013 Dag van de Zorg Psychische problemen na de bevalling: het taboe voorbij Klaas Bauters 17 maart 2013 Dag van de Zorg Enkele beschouwingen rond zwangerschap en bevallen Natuurlijk gegeven (doch niet voor iedereen) / van

Nadere informatie