platform THEMANUMMER PIETVAN DEN BOOM ERIC KENTIE KLAAS SCHERMER SPECIAAL VOOR U GESELECTEERD INFORMATIEF Communicatie #06, maart 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "platform THEMANUMMER PIETVAN DEN BOOM ERIC KENTIE KLAAS SCHERMER SPECIAAL VOOR U GESELECTEERD INFORMATIEF Communicatie #06, maart 2008"

Transcriptie

1 platform Nieuwsmagazine voor docenten en opleidingsmanagement Communicatie THEMANUMMER COMMUNICATIE IN DE PRAKTIJK PIETVAN DEN BOOM WE STAAN NOG MAAR AAN HET BEGINVAN EEN NIEUW TIJDPERK ERIC KENTIE VRAAG OM ADVIES! KLAAS SCHERMER INTERCULTURELE COMMUNICATIE IS ONVERMIJDELIJK SPECIAAL VOOR U GESELECTEERD COMMUNICATIE INFORMATIEF SITE SEEING EN COLUMN PIETVAN DEN BOOM

2 Inhoud 02 Voorwoord Astrid Overvoorde Gezamenlijk eigenbelang? 03 Docent aan het woord Piet van den Boom: We staan nog maar aan het begin van een nieuw tijdperk 04 Praktijk aan het woord Eric Kentie: Vraag om advies! 06 Auteur aan het woord Klaas Schermer over dat interculturele communicatie onvermijdelijk is 07 Speciaal voor u geselecteerd Communicatie 08 Informatief Site Seeing en Column Piet van den Boom Colofon Klantenservice Voor informatie over alle leermiddelen, het aanvragen van beoordelingsmateriaal en overige vragen, suggesties, klachten en opmerkingen. U kunt ons bereiken via of via We zijn u graag van dienst. Docentenservice Wolters-Noordhoff organiseert, in aanvulling op dit Platform, interessante seminars en bijeenkomsten voor u en uw collega s.tijdens deze dagen staat het delen van ervaringen en het uitwisselen van informatie centraal. Houd uw mailbox in de gaten! Advies op maat Heeft u vragen of wilt u advies over onze leermiddelen? Schakel dan uw persoonlijke accountmanager in. Deze gegevens staan op uw docentenpas en voor in de catalogus! Eindredacteur Platform Communicatie Voorwoord Astrid Overvoorde werkt als tekstschrijver, hoofdredacteur en communicatiehulp voor onder meer Rijkswaterstaat, Sociale Verzekeringsbank en de gemeente Delft. Na een loopbaan als accountmanager bij een Amerikaanse organisatie, stak haar passie voor communicatie weer op. Dat resulteerde in de oprichting van CommuniCate! in Een eenvrouwszaak voor uiteenlopende communicatieklussen.voor meer informatie: Astrid Overvoorde Gezamenlijk eigenbelang? We staan op de drempel van een nieuw tijdperk. Media-ethiek wordt een van de grote kwesties in de komende jaren. Dat voorspellen communicatiedeskundigen. Er zijn meer mogelijkheden dan ooit tevoren om diep door te dringen in leven en beleving van de consument. Met alle kansen en gevaren van dien. Zo werden kijkertjes van de kinderzender Jetix in de maand december dagelijks getrakteerd op een zwaar gesponsord Kerstjournaal. Er is daarnaast een niet meer te stuiten ontwikkeling gaande van massa naar individu, van non-selectief naar just-in-time-and-place, van gecontroleerd eenrichtingsverkeer naar interactiviteit. Je ziet dat groepen en gemeenschappen steeds vaker hun identiteit willen behouden. En deze ook zichtbaar willen maken.verschillen met de anderen krijgen meer aandacht dan de overeenkomsten. We groeien dus toe naar een maatschappij waarin groepen op basis van gezamenlijk eigenbelang keuzes maken. Dat wordt ook zichtbaar in het medialandschap: er is een duidelijke voorkeur voor cultuureigen. Door de snelle globalisering is er bovendien speciale aandacht nodig voor interculturele samenwerking en communicatie. Studenten die op deze bovengenoemde punten competenties missen, zijn feitelijk niet klaar voor de arbeidsmarkt. Dat is in een notendop de inhoud van deze fascinerende 6e editie van Platform Communicatie.Veel leesplezier! Wat is Platform? Platform Communicatie is een nieuwsbulletin voor en door docenten en opleidingsmanagers. Het blad wordt 4x per jaar gratis verspreid en het hele jaar door is de website actief: Colofon Redactie: Vormgeving: Adres: Astrid Overvoorde (eindredacteur), en Monique Koers. SaDe Design, Muiderberg. Postbus 58, 9700 MB Groningen, Vooruitblik Thema platform #07 Moderne vreemde talen

3 Meer weten? Piet van den Boom Piet van den Boom doceert ruim 10 jaar communicatie bij Fontys Hogeschool Communicatie te Eindhoven. Hij geeft les in onder meer communicatietheorie en toepassing, mediawerking, interculturele communicatie, storytelling en creatief denken. Daarnaast schrijft hij zelf verhalen en poëzie. Docent aan het woord We staan nog maar aan het begin van een nieuw tijdperk Piet van den Boom pleit voor meer aandacht voor de ontvangerkant van de communicatie. Tegenwoordig raakt iedereen er meer en meer van doordrongen hoe belangrijk communicatie is in de beroepspraktijk. Maar er wordt nog te veel gekeken naar de activiteit van de zender en naar beoogde effecten op korte termijn. Er moet meer aandacht komen voor de ontvangerkant: betekenisgeving en leereffecten op langere termijn. Dus, wat doen mensen met communicatie? Eén ding is duidelijk voor Piet, de impact is niet alleen rationeel, maar ook - misschien wel vooral - emotioneel. Voor een communicatieopleiding is het essentieel om in de wereld te blijven staan. Grootste wonder Communicatie is misschien wel het grootste wonder van menselijke intelligentie. Hoe meer ik me erin verdiep, des te groter wordt mijn verbazing. Opmerkelijk is overigens dat veel studenten zich nauwelijks bewust zijn van de effecten van communicatie. Ze hebben zich nooit de vraag gesteld wat communicatie is, hoe het werkt. Bij onze communicatielessen starten we dan ook bij de activiteit van de ontvanger in het communicatieproces. Het is van groot belang om te weten wat jij met communicatie doet, want dan kun je begrijpen wat communicatie met jou doet. Dat begint uiteraard op het niveau van interpersoonlijke communicatie, communicatie van mens tot mens. De verbale inhoud van een boodschap, de tekst, bepaalt maar een fractie van de betekenisgeving. Studenten moeten eerst zicht krijgen op het belang van non-verbale aspecten, van omgeving en relationele aspecten voor ze zich echt kunnen bekwamen in communiceren. In deze context is het doel van communicatie niet meer dat je mensen binnen en buiten de organisatie informeert of tot actie uitnodigt. De opdracht is: het opbouwen van duurzame relaties met medewerkers, klanten, stakeholders e.d. We evolueren van building bridges naar building communities. Dat sluit goed aan bij de keuze voor duurzaamheid en corporate governance, die vraagt om een herdefinitie van communicatie en leiderschap. Onmisbaar In geen enkele hbo-studie mag communicatie ontbreken in het curriculum. Of je nu fysiotherapeut wordt, ondernemer, technicus of manager: communicatie wordt steeds meer een kritische succesfactor. Dat geldt voor de individuele professional, maar ook voor ondernemingen, organisaties en merken. Mensen stellen nu al vanuit hun culturele achtergrond steeds vaker eisen aan hulpverlening en medische zorg die soms moeilijk realiseerbaar lijken te zijn. Men wil bijvoorbeeld geen mannelijke arts, verwacht ruimte en begrip voor rituelen rond overlijden, stelt eisen aan voeding en ga zo maar door. In de ouderenzorg zal het nijpende personeelsgebrek ertoe leiden dat er steeds meer hulpen worden ingevlogen, met allerlei taal- en cultuurproblemen als gevolg. Soortgelijke ontwikkelingen gaan zich in alle sectoren voordoen, op zowel het micro- als het macroniveau. Gezamenlijk eigenbelang? Kijk maar eens wat voor commotie er ontstaat bij overheidsmaatregelen die indruisen tegen de belangen van bepaalde groepen: de reacties worden heftiger, de acties grimmiger! Het idee van een samenleving die wordt gevormd uit geïntegreerde groepen is volgens mij achterhaald. We groeien toe naar een maatschappij waarin groepen op basis van gezamenlijk eigenbelang keuzes maken. Dat wordt ook zichtbaar in het medialandschap: er is een duidelijke voorkeur voor cultuureigen media ten koste van de algemene publieksmedia. Strategische communicatie vergt niet alleen kennis van media en communicatie, maar ook van de sociaalculturele dynamiek. P03 Ontwikkelingen Een van de grootste uitdagingen voor hoger opgeleide professionals is daarbij om hun weg te vinden in een heel complexe maatschappij. Ze dienen te beschikken over generieke communicatiecompetenties, maar moeten ook inzicht hebben in interculturele communicatie, internationalisering van communicatie, communicatie in een multiculturele samenleving. De sociaal-culturele diversiteit wordt enorm. Daarbij zijn de volgende tendensen te bespeuren: Groepen en gemeenschappen willen steeds vaker hun identiteit behouden en zichtbaar maken. Daarbij krijgen de verschillen met de anderen meer aandacht dan de overeenkomsten. Een andere revolutionaire ontwikkeling vindt plaats in de technologische sfeer. Door de integratie van nieuwe media ontstaat er een volstrekt nieuw medialandschap. Er is een niet meer te stuiten ontwikkeling gaande van massa naar individu, van non-selectief naar just-in-time-and-place, van gecontroleerd eenrichtingsverkeer naar interactiviteit. In de marketingcommunicatie wordt al druk gebruikgemaakt van nieuwe middelen en methoden: proximity-, buzz-, viral-communicatie. Kortom, er zijn meer mogelijkheden dan ooit om diep door te dringen in leven en beleving van de consument, met alle kansen en Vervolg op pagina 4

4 Meer weten? Eric is onlangs benoemd tot commercieel directeur van Kicks Concept & Design invoorschoten. Daarvoor was hij vijf jaar directeur van Strapatz, een kleiner ontwerpbureau. Eric heeft een grafische achtergrond. Na een opleiding als lithograaf, werkte hij als grafisch ontwerper en daarna als accountmanager bij diverse reclamebureaus. Eind 2007 verkocht Eric zijn ontwerpbureau Strapatz aan Kicks Concept & Design om zo een betere marktpositie te kunnen verwerven. Waarmee houdt Kicks zich bezig? Kicks richt zich vooral op het maken van communicatiemiddelen. Doorgaans komt niet alleen het concept bij ons vandaan, maar ook het ontwerp en de verdere uitvoering. Ook het laten drukken of het publiceren is onze verantwoordelijkheid. Omdat Van Hulzen vlakbij zit, maken we bijvoorbeeld gebruik van hun tekstschrijvers.voor de organisatie van een jaarverslag, maar ook voor redactionele ondersteuning kunnen we terugvallen op hun deskundigheid en mankracht. Wie zijn jullie opdrachtgevers? Rijkswaterstaat is een belangrijke opdrachtgever van Kicks. De afgelopen twee jaar hebben wij het jaarverslag voor hen gemaakt.we hebben het traject uitgedacht, het ontwerp gemaakt en gerealiseerd. Sanquin (de vroegere bloedbanken) en het ROC van Amsterdam zijn andere grote opdrachtgevers.voor hen maken we bijvoorbeeld interne magazines. Wist je overigens dat er zo n leerlingen op het ROC van Amsterdam zitten? Verder zijn we vrij breed georiënteerd. We werken voor mkb ers, maar ook voor de grotere spelers. zoals die zo n 10 jaar geleden aanwezig was, is er niet meer. Dat merk je aan mensen die langer meedraaien, zij moeten zicht houden op wat er nu mogelijk is. Een communicatieadviseur moet op zijn minst een goede mix van middelen kunnen maken. Soms hoor ik van een klant bijvoorbeeld: het is drukwerk. Ja, zeg ik dan, maar wat precies? En hoeveel heb je nodig en moet het geselecteerd worden op doelgroep? Er kan tegenwoordig zo ontzettend veel. Een vooraf benoemde doelgroep kan worden aangesproken. En op iedere doelgroep kun je specifieke middelen afstemmen. Kicks kan daarin natuurlijk meedenken, maar vergeet niet, de klant wil dat soms niet. Dat is spijtig. Als advies niet wenselijk is, voer je dan een opdracht klakkeloos uit? Meestal niet. Ik geef in zo n geval toch vaak ongevraagd advies. Mijn vaste klanten kennen mij. Maar soms, bij nieuwe relaties, word je dan misschien als lastig ervaren en krijg je zo de opdracht zelfs niet. Je kunt klanten waarschuwen en proberen echt forse bedragen te besparen, maar soms luisteren ze niet. Of erger: ze willen niet luisteren. Wat is de kracht van Kicks? Een goed voorbeeld van onze deskundigheid is dat het ROC ons eerst vroeg om de huisstijl van twee bladen een beetje aan te scherpen. Maar ook redactioneel bleek het te rammelen. Het liep gewoon niet lekker. We hebben toen gevraagd of we een analyse mochten maken. Dat mocht en de resultaten daarvan zijn teruggekoppeld naar onze opdrachtgevers. Uiteindelijk mochten we alles op de schop nemen. Het resultaat? Twee kwalitatief mooie bladen, die functioneel zijn en meer toevoegen dan de voorgaande bladen. Dat is de kracht van Kicks. Buiten het feit dat wij een ontwerpbureau zijn, kunnen we intern veel communicatie-experts raadplegen. Dat maakt ons vrij uniek. We kunnen dus ook advies aanbieden. Waar loop jij in de communicatiepraktijk tegenaan? Er is heel veel kennis op het gebied van communicatie.wat ik al jaren ontzettend mis, is diepgaande kennis over communicatiemiddelen en de mogelijkheden daarvan. Ik loop er al jaren tegenaan. De technische mogelijkheden en diversiteit; mensen weten echt niet wat er allemaal kan. Er is weinig basale kennis over hoe communicatiemiddelen gemaakt kunnen worden, denk aan minimale en maximale oplage. Dat geldt voor zowel traditionele als nieuwe media. Ik verbaas mij daar over. Er zijn zo veel mogelijkheden. Je merkt vooral in grotere organisaties dat mensen allemaal iets weten, maar dat ze de kennis niet kunnen samenbrengen. Elke keer zit je met iemand aan tafel die het wiel weer aan het uitvinden is. Dan merk je dat mensen soms met rare mixen van middelen komen. En dat leidt vaak tot een flinke verbranding van geld. Dat is jammer! Onbekendheid met de diversiteit aan mogelijkheden van communicatiemiddelen? De kennis die mensen oppikken op school is zo weer achterhaald.. Mensen weten niet wat de mogelijkheden zijn. Op dat gebied is veel te winnen. De mix van kennis op uiteenlopende gebieden van het vak, P05 Wat is belangrijk in de communicatie in 2008? Het bereiken van je doelgroep, maar ook het definiëren van je doelgroep. Dat is een kunst op zich. De individualistische maatschappij is van grote invloed op wat je maakt. Zoek naar gemeenschappelijke interesses of belangen van je doelgroep. Wat moeten studenten leren volgens jou? Studenten moeten oppassen dat ze het wiel niet opnieuw uitvinden. Ik pleit voor meer samenwerken en informatie delen. Dat is zo belangrijk. Het scheelt tijd en natuurlijk geld. Maar de communicatiepraktijk is een ego-wereld. Mensen willen liever laten zien hoe goed ze zijn. Zichzelf profileren. Dat is jammer. Netwerken is voor mij essentieel bij kennisdeling. Kennis halen wij als bureau bijvoorbeeld ook uit ons netwerk. Met wie kunnen we bijvoorbeeld samenwerken om een bepaald project te realiseren? Door die grote schakering aan mogelijkheden is het belangrijk dat wij als bureau weten wat er allemaal mogelijk is. En waar we die kennis kunnen halen. Tip Grafische productie: het productieproject moet je beschouwen als een industrieel traject en het voortraject als een adviserings- en creatief proces. Drukwerk maken is een industriële aangelegenheid. Dat is een totaal ander verhaal dan het maken van communicatiemiddelen.

5 Meer weten? Vervolg van pagina 3 Eric Kentie gevaren van dien. Media-ethiek wordt een van de grote issues in de komende jaren.we staan nog maar aan het begin van een nieuw tijdperk. Laatst zag ik bijvoorbeeld een filmpje van een toespraak door Virginbaas Richard Branson. Op het eerste gezicht niet spectaculair. Tot hij na het eind van zijn speech in lucht oploste: de zaal had gekeken en geluisterd naar een holografische projectie! Toen ik erover vertelde aan een groep studenten vroeg een van hen: Wat is dat, een holografische projectie? Blijkbaar ben ik niet de enige die moeite heeft om bij te blijven. Oude meneer? Met mijn 58 jaar ben ik voor veel hbo-studenten een oude meneer. Het is niet altijd even makkelijk om verbindingen te maken tussen mijn belevingswereld en die van hun. Maar gelukkig vind ik veel interessant. Daardoor kun je beter aanhaken bij hun actualiteit. En ik heb twee zoons van 16 en 19; die houden me regelmatig bij de les. Ik ben nu ruim 10 jaar als docent verbonden aan de Fontys Hogeschool Communicatie (FHC) te Eindhoven. Daarvoor was ik een kwart eeuw werkzaam in de sociale sector. Rond mijn veertigste leek het me goed om de kennisaccu nog eens op te laden. Ik ben toen de deeltijd hbo-studie Communicatie gaan doen.vier jaar elke week drie avonden naar school, dat viel echt niet mee. Maar ik was ambitieus en gemotiveerd. Mijn afstudeerscriptie over onzekerheid en communicatie was goed voor de VSB-scriptieprijs; een mooie bekroning van de studie. Cadeautje Het was dan ook een cadeautje om zelf als docent aan de slag te kunnen. Ik had gehoopt op meer mogelijkheden om te komen tot theoretische verdieping, maar in de praktijk ben je toch al snel druk met het uitserveren van kennis. Gelukkig ben ik niet iemand die snel nee zegt, en daardoor kreeg ik de kans om het communicatievak vanuit allerlei gezichtspunten te doceren.van communicatietheorie tot mediawerking, crisiscommunicatie, omgaan met de media, creatieve communicatie en ga zo maar door. Daardoor wordt ook voelbaar hoe veelomvattend communicatie in organisaties is. Een werkterrein waar je nooit klaar bent. Praktijk aan het woord Vraag om advies! In sta met mijn laarzen in de communicatieklei. Je komt net uit een fusietraject, kun je daar wat over vertellen? Kicks Concept & Design (kortweg Kicks) is een dochter van pr-bureau Van Hulzen in Voorschoten.Van Hulzen is het eerste pr-bureau van Nederland. Ze bestaan al 57 jaar. Oprichter Kick van Hulzen was zo n beetje de eerste pr-adviseur in Nederland.Vier jaar geleden heeft Van Hulzen besloten om een ontwerpstudio op te richten, omdat ze veel bezig waren met communicatiemiddelen. Na vier jaar bleek dat er behoorlijk wat potentie in het bureau zat. Ik ben toen benaderd om na te denken over een fusie met Kicks. Eind 2007 is de deal gesloten. Nu werkt Kicks niet alleen meer voor Van Hulzen en andere pr-bureaus, maar ook voor klanten in andere sectoren. We ontwerpen huisstijlen, campagnebeelden en communicatiemiddelen als folders, brochures en jaarverslagen. De samenvoeging van Strapatz met Kicks heeft zo gezorgd voor een betere marktpositie. Meer aandacht voor verdieping In de afgelopen jaren is de ene verandering na de andere uitgerold over het hbo. Daarbij is er veel aandacht besteed aan een andere invulling van de didactische aspecten van het onderwijs. Heel belangrijk, maar soms ging het ten koste van de beroepsgerichtheid. Er werd vooral geïnvesteerd in training en scholing op het gebied van nieuwe docentrollen: mentor, coach, tutor, studieloopbaanbegeleider, assessor. De vakdocent stond zelfs n beetje in een kwade reuk. Maar een beroepsopleiding kan alleen succesvol zijn als de studenten state-of-the-art kennis kunnen opdoen van het beroepenveld. Anders weten ze niet waarmee ze bezig zijn en is het risico groot dat ze niet de goede dingen op de goede manier doen. Door het formuleren van beroepscompetenties is er wel meer focus gekomen op het beroep, waardoor er ook meer aandacht is voor verdieping. Die competenties moeten wel steeds weer getoetst worden aan de praktijk, want voor je het weet leid je mensen op voor het beroep van gisteren! De ontwikkelingen in het medialandschap zijn ingrijpend en alomvattend. Er komen dagelijks nieuwe middelen en methoden bij. Een aardverschuiving die vraagt om een paradigmawisseling in de opvattingen over de invloed van (massa)communicatie op maatschappij en samenleving. P04

6 Meer weten? Klaas Schermer Sinds 1991 organiseert Klaas Schermer een flink aantal internationale projecten in het onderwijs. Daarnaast onderhoudt hij contacten met internationale opleidingen, bedrijven en brancheorganisaties. Na zijn studie Politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam werkte Klaas Schermer als docent in het wo en hbo bij diverse opleidingen in Nederland. Als gastdocent was hij werkzaam in Duitsland en in deverenigde Staten. Auteur aan het woord Interculturele communicatie is onvermijdelijk Klaas Schermer had lange tijd veel contacten met studenten en docenten uit verschillende landen in de wereld. Ook begeleidde hij studenten die stage liepen of studeerden in het buitenland. Door dit brede pakket aan activiteiten kreeg Klaas een beeld van wat er in interculturele samenwerking nodig is om tot goede resultaten te komen. Eigenwijs genoeg Gelukkig zijn er veel goede studieboeken. Soms mis je als docent een goed boek. Dat ben ik toen maar zelf gaan schrijven! Een goed boek combineert praktijk en theorie en vergroot je handelingsbekwaamheid. Dus, wat kom ik in de praktijk tegen (feiten), hoe kan ik snappen wat er in de praktijk gebeurt (theorie) en hoe kan ik daarmee zelf het beste omgaan (vaardigheden)? Mijn eerste boek, Vergaderen en Onderhandelen, werd gelijk een echte bestseller. Dat leidde tot meer publicaties die goed werden ontvangen. Interculturele Samenwerking en Communicatie is mijn nieuwste boek. Mooi werkterrein Onderwijs vind ik een fantastisch mooi werkterrein. Mijn vakgebied was communicatie, managementvaardigheden en organisatieleer. Het dwingt je na te denken over je vakgebied, maar ook over de manier waarop je studenten dingen kunt leren die ze later nodig hebben. Mijn eerste boek, Vergaderen en Onderhandelen, leerde studenten de kneepjes van het vergaderen en onderhandelen, inclusief de gemene trucs die je daarbij kunt tegenkomen. Hoewel veel mensen vergaderen vervelend vinden, nemen we in de praktijk heel vaak beslissingen in overleg met anderen. Het boek Interculturele Samenwerking en Communicatie is geschreven voor feitelijk iedere student in het hoger onderwijs. Zij komen in hun opleiding, in hun stage en straks in het werk steeds meer mensen uit andere culturen tegen. We leven in een kleurrijke wereld. Interculturele samenwerking is onvermijdelijk. Er valt veel winst te halen uit goede interculturele communicatie.voorwaarde is wel dat je de persoonlijke geschiedenis en culturele achtergrond van de ander probeert te begrijpen. Geen toevallige verschillen Veel boeken over interculturele communicatie beschrijven wel de verschillen die je kunt tegenkomen in regels en gebruiken, maar beschrijven naar mijn smaak te weinig de achtergrond van die verschillen. Daardoor lijkt het puur toevallig welke opvattingen en gebruiken er in verschillende delen van de wereld bestaan. Er is echter wel een verband tussen de inhoud van een cultuur en het type samenleving waarin die cultuur is ontwikkeld. Een cultuur is een set van gedragsregels om duurzaam te kunnen samenleven. Ik zal een voorbeeld geven: in het westerse bedrijfsleven wordt veel waarde gehecht aan de formulering van een contract. In andere culturen hecht men soms meer waarde aan een vertrouwensband tussen zakelijke partijen. Dat zijn geen toevallige verschillen. In het Westen bestaan onafhankelijke rechters. Een beroep op de familie van een contractpartner heeft daar weinig zin: elk individu is zelf verantwoordelijk voor zijn daden. In P06 Het vermogen tot interculturele samenwerking en communicatie is in onze tijd in ons land een kwaliteit die je zeker van elke hooggeschoolde professional mag eisen. landen zonder betrouwbare rechters bieden de familieband en de familie-eer zekerheid. Wie zijn woord breekt, krijgt niet een rechter, maar zijn eigen familie tegen zich. Als je dergelijke mechanismen begrijpt, snap je de culturele verschillen en kun je daarop goed inspelen. Noodzaak Een boek over intercultureel communiceren is nodig omdat studenten dus een groot aantal competenties moeten ontwikkelen. Door de snelle globalisering is speciale aandacht noodzakelijk voor interculturele samenwerking en communicatie. Studenten die op dit punt competenties missen, zijn feitelijk niet klaar voor de arbeidsmarkt. Het boek Interculturele Samenwerking en Communicatie is daarom belangrijk voor iedere hoogopgeleide professional. Zowel bij een oriëntatie op de wereld, als bij de voorbereiding op de stage, de invulling van een POP en de eerste stappen op de arbeidsmarkt zou aan dit onderwerp aandacht moeten worden besteed. Specifiek denk ik aan communicatieve en managementvaardigheden, stagevoorbereiding en -begeleiding en het werken in projectgroepen. Staande houden Het boek laat zien dat elke cultuur een soort handleiding is om je staande te houden in de samenleving. Elk type samenleving heeft daartoe haar eigen cultuur ontwikkeld. Als de samenleving verandert, veranderen die richtlijnen, maar vaak veel langzamer. Overigens bepalen iemands maatschappelijke status, sekse, leeftijd en andere factoren hoe een cultuur wordt ingevuld.voor verschillende categorieën gelden andere regels. De toegenomen migratie schept verwarring. Emigranten merken dat de normen en waarden uit hun cultuur niet voldoende houvast geven voor het leven in hun nieuwe land. Autochtonen zien met spijt dat hun samenleving is veranderd door de komst van immigranten, en dat de oude cultuur daarop geen pasklare antwoorden geeft. Nieuwkomers en autochtone bewoners zullen zich moeten aanpassen aan de nieuwe situatie. Een krampachtig vasthouden aan de eigen identiteit leidt in die situatie gemakkelijk tot radicalisering, zowel onder allochtonen als onder autochtonen. Door open onderling contact en doelgerichte communicatie kunnen geschikte vormen van samenwerking worden gevonden. Lees het interview verder op

7 Beoordelen? Speciaal voor u geselecteerd Communicatie Kerncompetentie Communicatie K. de Best D. Bothe R. van de Belt ISBN e druk 2008 Pag. 220 Prijs 30,10 NIEUW Interculturele samenwerking en communicatie K.Schermer ISBN e druk 2008 Pag. 230 Prijs 29,80 NIEUW Kerncompetentie Communicatie gaat uit van de door de hbo-raad gedefinieerde en voor alle opleidingen geldende overkoepelende competentie: Communicatie. In acht hoofdstukken, te behandelen in acht weken, wordt communicatie op een praktische en in de praktijk toepasbare manier uitgelegd. Elk hoofdstuk kent rollenspelen en/of oefeningen die studenten en docenten de mogelijkheid bieden het geleerde toe te passen. Na een uitgebreide inleiding op het competentiegericht werken, wordt aandacht besteed aan: communicatie, samenwerken, de teamleider als communicator, vergaderen, adviseren, presenteren en onderhandelen. Op zullen regelmatig nieuwe oefeningen en/of rollenspelen te vinden zijn. Interculturele samenwerking en communicatie is een welkome handreiking in de wereld van toenemende globalisering en migratie. Het geeft studenten en docenten in het hoger onderwijs instrumenten om beter om te gaan met de cultuurverschillen die zij tegenkomen. Het laat zien hoe cultuur doorwerkt in het doen en denken van mensen en draagt ertoe bij om elkaar beter te begrijpen. Het boek biedt achtergrondkennis en praktijkvoorbeelden, stimuleert tot nadenken, draagt stof aan voor groepsdiscussie en biedt mogelijkheden om te oefenen. Op vindt u ondersteunend materiaal, zoals een digitale docentenhandleiding. Gesprekken in organisaties Y.H. Gramsbergen H.T.van der Molen ISBN e druk 2008 Pag. 266 Prijs 48,00 HERZIEN Praktische cursus Nederlands voor juristen M. Klein M. Visscher ISBN e druk 2008 Pag. 250 Prijs 30,00 NIEUW Gesprekken in organisaties is hét standaardwerk over professionele gespreksvoering in organisaties. Het is geschreven voor hbo- en wo-opleidingen die in hun curriculum aandacht besteden aan communicatieve vaardigheden. Het boek geeft aan de hand van vele praktijkvoorbeelden een duidelijk zicht op allerlei toekomstige posities. Het boek bestaat uit drie delen. In het eerste deel worden basisvaardigheden behandeld. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen luistervaardigheden, zender- of spreekvaardigheden en regulerende vaardigheden. In het tweede deel komen verschillende soorten tweegesprekken aan bod. Het derde deel is gewijd aan groepsgesprekken en behandelt onderwerpen als vergaderen, besluitvorming, conflicthantering, onderhandelen en presenteren. Een goede taalbeheersing is voor een jurist buitengewoon belangrijk. Naast de moeilijke wetteksten begrijpen, moet men in staat zijn die teksten in gewone mensentaal te verwoorden. De teksten die een jurist schrijft, verliezen aan geloofwaardigheid als ze grammaticaal rammelen of spelfouten bevatten als mijn cliënt betoogd of de uitgelootte obligaties. Dat geldt ook voor stijlfouten als ik irriteer me eraan of Je moet je beseffen dat... Praktische cursus Nederlands voor juristen behandelt alle onderwerpen die voor de taalbeheersing van hbo-juristen en universitaire juristen belangrijk zijn: spelling, taalnormen en argumentatie. De talloze opgaven, waarvan de antwoorden op de website zijn opgenomen, bieden volop de gelegenheid de stof te oefenen. Bovendien leert de student goede juridische brieven en essays te schrijven. Het boek is uitermate geschikt voor zelfstudie. Dit boek is voortgekomen uit het onderwijs Nederlands dat dr. Maarten Klein en mr. Mieke Visscher hebben gegeven aan rechtenstudenten van de Radboud Universiteit Nijmegen. P07

8 Informatief Site Seeing Webtips van Klaas Schermer (zie interview elders in dit Platform) Piet van den Boom Column Goeiemoggel Alle grote bevolkingsgroepen in Nederland hebben eigen websites.vul een land in, daarna startpagina en je kunt eindeloos doorklikken. Kijk bijvoorbeeld ook eens op Nederland is een kleurrijk land. Deze startpagina bevat een overzicht van onder meer alle multiculturele organisaties die Nederland rijk is. Het Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM) is een samenwerkingsprogramma van verschillende onderzoeksinstituten, gericht op de geschiedenis van nieuwkomers in Nederland. Op deze website vindt u onder meer de geschiedenis van migranten en welke onderzoeken gedaan zijn of nog lopen. Overige webtips portal/ho/communicatietalen Op deze plek vindt u een overzicht van de interviews die u in Platform Communicatie kunt lezen. U vindt hier de complete interviews terug. Van de ene op de andere dag begroet half Nederland elkaar met Goedemoggel. Wie de tv-reclame niet bijhoudt, begrijpt er werkelijk niets van. Volgens Van Dale kwamen er in 2007 bijna 3650 nieuwe woorden bij, zoals bermbom en ophokplicht. Hiphop biedt een doorkijkje op het urban slang: het topje van de taalkundige ijsberg die multiculturele samenleving heet. Gratis online woordenboek van Van Dale. U kunt hier een woord of zoekterm invullen en controleren of u het goed gespeld heeft. Hoe spel je overigens de homie van die lauwe dushi is een wigger? Misschien een leuke zin voor het Nationaal Dictee van 2008? In zijn huidige vorm wordt dit evenement steeds meer een oubollige curiositeit. Onze taal ontwikkelt zich entropisch in een richting van minder samenhang en continuïteit, meer willekeur. Internet is de broedplaats van newspeak en de media dragen gretig bij aan de populariteit en verspreiding ervan.taal wordt meer een middel om je te onderscheiden van anderen, dan om kennis of ideeën te delen met die ander. Dat heeft alles te maken met de behoefte van groepen en individuen om vorm te geven aan hun identiteit. In een Rijswijks café werden twee mannen mishandeld nadat ze elkaar met een olijk Goeiemoggel hadden begroet. Een van de stamgasten meende dat ze hem uitmaakten voor mongool. Je kunt dus zeggen dat communicatie wel leuker wordt, maar zeker niet eenvoudiger.

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Interculturele Competenties:

Interculturele Competenties: Interculturele Competenties: Een vak apart W. Shadid Leiden, mei 2010 Interculturele Competenties 2 Inleiding Vooral in multiculturele samenlevingen wordt de laatste tijd veel nadruk gelegd op interculturele

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel

Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel Auteur: Leni Minderhoud info@45plusondernemer.nl Online Training Basis LinkedIn (LI) Profiel Audio 2 Onderscheidend vermogen, specialisatie en toegevoegde waarde Welkom terug bij de tweede audioles van

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Interculturele Competentie:

Interculturele Competentie: Interculturele Competentie: Een vak apart W. Shadid, Leiden, mei 2010 Inleiding In deze korte uiteenzetting wordt aandacht besteed aan het onderwerp interculturele competenties waarop de laatste tijd en

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

nderhandelen -mailen en Vaardigheid strainingen voor het hoger onderwijs rieven schrijven erkopen Met unieke online tools

nderhandelen -mailen en Vaardigheid strainingen voor het hoger onderwijs rieven schrijven erkopen Met unieke online tools dviseren nderhandelen -mailen Vaardigheid strainingen voor het hoger onderwijs en erkopen Met unieke online tools SKILLS VAARDIGHEIDSTRAININGEN VOOR HET HOGER ONDERWIJS In deze brochure vindt u een overzicht

Nadere informatie

Competentie Werkplan Resultaat Tijd

Competentie Werkplan Resultaat Tijd CONCEPT STAGE WERKPLAN Student: Sofie van Gils Studentnummer: 249676@student.fontys.nl Jaar: 2VT Stageschool: (Nog niet zeker) CKE Eindhoven Stagebegeleider: (Nog niet zeker) Frits Achten B Niveau 2 B3

Nadere informatie

Leer ze omgaan met onzekerheid. Nils de Witte - StudentsInc

Leer ze omgaan met onzekerheid. Nils de Witte - StudentsInc Leer ze omgaan met onzekerheid Nils de Witte - StudentsInc Programma en introductie Leer ze omgaan met onzekerheid verkennende discussie en ideeën nils de witte wat bedoel ik met onzekerheid waarom is

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

In dit nummer: Op zoek naar een baan? Persoonlijk. Maak een plan van aanpak! Wie is Tessel en wat zoekt zij?

In dit nummer: Op zoek naar een baan? Persoonlijk. Maak een plan van aanpak! Wie is Tessel en wat zoekt zij? TESSEL. In dit nummer: Op zoek naar een baan? Maak een plan van aanpak! Persoonlijk Wie is Tessel en wat zoekt zij? INHOUD. 3. Voorwoord. Niet nog zo n egotrippertijdschrift! 4. Over Tessel. Van theoloog

Nadere informatie

EXPERTS MET KARAKTER

EXPERTS MET KARAKTER EXPERTS MET KARAKTER KANSEN BENUTTEN? EERST ZIEN, DAN SCHAKELEN Tempo-Team is specialist in flexibele arbeid. Door onze koppeling van commercieel denken en een sterke betrokkenheid, zijn we al 35 jaar

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Studentopdracht INtheMC

Studentopdracht INtheMC Over internationalisering en I-BPV Studentopdracht INtheMC Opdracht/titel: 1. ALGEMENE ACHTERGROND Internationalisering in je eigen land Naam student: Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4 Beoordeling:

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Keuzedeel Duits: het onderwijsmodel Auteur: Marianne Driessen I Inhoud 1 Hoe leer je Duits?... 1 1.1 Visie op het leren van een vreemde taal... 1 1.2 Visie keuzedeel

Nadere informatie

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013

Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug. Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Internationale kansen voor het MKB: HBO slaat een brug Louise van Weerden Enschede, 12 Juni 2013 Achtergrond Communicatiewetenschap, Universiteit Groningen, Concordia University Montreal Onderzoek intercultureel

Nadere informatie

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS 31/10/ 13 INTRODUCTIE Welkom! Vandaag gaan we gezamenlijk ervaringen delen over de vorige bijeenkomst. Jullie hebben in groepjes

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Doorloop je eigen Traject!

Doorloop je eigen Traject! Traject en VakTraject brengen Zakelijke Communicatie/Nederlands op het gewenste niveau Doorloop je eigen Traject! Blijvend in prijs verlaagd! Traject is al 12,5 jaar hét lesmateriaal Zakelijke Communicatie/

Nadere informatie

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Mondeling. Assessment 1.1. Samenwerken op een reclamebureau: instructie voor de accountmanager Voorbereidingstijd: 5 minuten

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Mondeling. Assessment 1.1. Samenwerken op een reclamebureau: instructie voor de accountmanager Voorbereidingstijd: 5 minuten ZAKELIJKE COMMUNICATIE Mondeling Assessment 1.1. Samenwerken op een reclamebureau: instructie voor de accountmanager Voorbereidingstijd: 5 minuten Je werkt sinds drie jaar als accountmanager bij Reclamebureau

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Utrecht, september 2010 Gerjoke Wilmink directeur Nibud

Utrecht, september 2010 Gerjoke Wilmink directeur Nibud Voorwoord Ongeveer twee jaar geleden publiceerde het Nibud Geld en Gedrag, Budgetbegeleiding voor de beroepspraktijk. Het boek werd enthousiast ontvangen door het werkveld, vooral vanwege de competenties

Nadere informatie

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Inleiding In deze handleiding vind je de beschrijving van de beroepsproducten die je in de eerste twee periodes

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013 Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2013 In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 5 maart 2013 Projectnummer: 2013008 Auteur: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek

Nadere informatie

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur WELKOM Netwerk 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur Door Andrew David (H4 organisatie training advies) i.s.m. HAN Centrum voor Ondernemerschap FNV Zelfstandigen Andrew David Dynamisch Zelfstandig Communicatieve

Nadere informatie

Leve de competente coach!

Leve de competente coach! Silvia van Schaik-Kuijer Leve de competente coach! Van competentieanalyse naar ontwikkelplan Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 11 Deel 1 Algemene informatie over Leve de competente coach! Coachen en coachcompetenties:

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Professional Communication Advanced

Professional Communication Advanced Exameneisen PCA Professional Communication Advanced Publicatiedatum 1 juni 2008 Startdatum 1 januari 2005 Doelgroep Voorkennis Vrijstelling - mensen die basiskennis hebben van communicatie, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Methodiekbeschrijving Januari 2008. Laat Zien Wat Je Kunt

Methodiekbeschrijving Januari 2008. Laat Zien Wat Je Kunt Methodiekbeschrijving Januari 2008 Laat Zien Wat Je Kunt Deel 1: Methodiekbeschrijving Het is bij de juiste methodiekvaststelling bepalend uit welke personen de doelgroep bestaat. De methodiek is vooral

Nadere informatie

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband?

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband? Participatief leiderschap Hoe leid je een samenwerkingsverband? Mr. Drs. Lucien Stöpler Justice in Practice December 2014 Participatief leiderschap: Hoe leid je een samenwerkingsverband? 2014 Justice in

Nadere informatie

Studentopdracht INtheMC

Studentopdracht INtheMC Over internationalisering en I-BPV Studentopdracht INtheMC Opdracht/titel: 2. ALGEMENE ACHTERGROND Andere culturen in je eigen land Naam student: Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4 Beoordeling:

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen

Vincie van Gils. Klantencommunicatie. Zo krijg je en houd je u tevreden klanten. Spectrum. Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Vincie van Gils Klantencommunicatie Zo krijg je en houd je u tevreden klanten Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Spectrum maakt deel uit van Uitgeverij Unieboek Het Spectrum

Nadere informatie

DEEP DEMOCRACY. Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl. www.deepdemocracy.

DEEP DEMOCRACY. Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl. www.deepdemocracy. DEEP DEMOCRACY Jitske Kramer: www.humandimensions.nl www.deepdemocracy.nl www.academievoororganisatiecultuur.nl www.deepdemocracy.nl DE TRAININGEN Het leren van de Lewis methode van Deep Democracy gaat

Nadere informatie

Beoordeling Stage 2 Code: ST2

Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Student: Ben v.d. Heijden Cijfer docentbegeleider Studentnummer: 247958 8 Docentbegeleider: PKK Cijfer praktijkbegeleider Praktijkbegeleider: Hans v.d. Dobbelsteen 8 Stageperiode:

Nadere informatie

Ontwikkelen van commercieel vermogen voor niet commerciële mensen

Ontwikkelen van commercieel vermogen voor niet commerciële mensen Ontwikkelen van commercieel vermogen voor niet commerciële mensen Dat aan het doel en de missie van ondernemingen zo zelden adequate aandacht wordt gegeven is misschien de belangrijkste oorzaak van zakelijke

Nadere informatie

INtheMC. Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4. Aanvinken v=voldoende a = aanpassen 2=2e gelegenheid

INtheMC. Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4. Aanvinken v=voldoende a = aanpassen 2=2e gelegenheid Over internationalisering en I-BPV; student opdrachten INtheMC Opdracht/titel: 7 Werken in het buitenland De taal Naam student: Niveau (NQF) Startdatum: Einddatum: 2 3 4 Beoordeling: Aanvinken Inleverdatum

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

jaar in, jaar uit ReportCompany partner in corporate reporting

jaar in, jaar uit ReportCompany partner in corporate reporting jaar in, jaar uit ReportCompany partner in corporate reporting Wie wij zijn Report Company is specialist op het gebied van jaarverslagen en aanverwante corporate publicaties. Iedere onderneming of instelling

Nadere informatie

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Cursussen, conferenties en advies Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Overzicht cursusaanbod voor (startend) personeel in het onderwijs 2009/2010 Volg een cursus bij AOb scholing De AOb

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Een Stap voorwaarts in Leiderschap.

Een Stap voorwaarts in Leiderschap. 5 daagse training in voorjaar van 2010 Een Stap voorwaarts in Leiderschap. Doelgroep : DA Filiaal leidsters en aankomende filiaalleidsters Lokatie : Leusden DA hoofdkantoor Dag : Maandag van 9.30u 17.00u

Nadere informatie

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS INHOUD // INLEIDING 4 ORIENTATIEDOCUMENT 5 FACTSHEET 6 LEERDOELEN 7 STARTVERSLAG

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Over Performance Dialogue

Over Performance Dialogue Over Performance Dialogue Wij ondersteunen organisaties bij het versterken van de dialoog tussen de organisatie en haar medewerkers over functioneren en presteren. Dit doen wij door middel van training

Nadere informatie

Je hebt iets te vertellen...

Je hebt iets te vertellen... Je hebt iets te vertellen.....aan je klanten, je medewerkers of een andere specifieke groep mensen. Over je product, je dienst, je campagne of je proces. Je hebt, kortom, een boodschap. Vertel hem eerst

Nadere informatie

Stageverslag Danique Beeks

Stageverslag Danique Beeks Stageverslag Danique Beeks Waarom deze stage en hoe zag de stage eruit? Ik heb via Mirthe informatie gekregen over deze stage. Haar achterneef is een van de eigenaren van dat bedrijf. Ze heeft mij deze

Nadere informatie

Presenteren & Promoveren 2014

Presenteren & Promoveren 2014 Presenteren & Promoveren 2014 Een training voor promovendi De dissertatie is af. Het was een klus, maar de manuscriptcommissie heeft haar goedkeuring gegeven. De datum voor de promotie is al weken bekend.

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Je hebt iets te vertellen...

Je hebt iets te vertellen... Je hebt iets te vertellen.....aan je klanten, je medewerkers of een andere specifieke groep mensen. Over je product, je dienst, je campagne of je proces. Je hebt, kortom, een boodschap. Vertel hem eerst

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I. Goed. Een. Tweegesprek. Mart Bakker

0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I. Goed. Een. Tweegesprek. Mart Bakker 0695019x_binnen 23-06-2004 12:40 Pagina I Een Goed Tweegesprek Mart Bakker I 0695019x_binnen 21-06-2004 11:51 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017 3 Een goed feedbackgesprek

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Effectief communiceren kun je leren

Effectief communiceren kun je leren S E GME NT kun je leren Al onze communicatietrainingen op een rij ACTUEEL PERSOONLIJK TOEPASBAAR Communicatie is tweerichtingsverkeer Bouwstenen Communiceren betekent veel meer dan vertellen wat u te zeggen

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand ZAKELIJKE COMMUNICATIE Schriftelijk Handleiding competentiegerichte assessments Diddo van Zand Inleiding Schriftelijk communiceren is en blijft een belangrijke competentie voor alle hogere beroepsgroepen.

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Opzet van de presentatie 1. Leeftijdsopbouw Hoger onderwijs 2. Ontwikkelingen

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie?

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? In deze fiche vind je instrumenten om de interculturele competenties van personeelsleden op te bouwen en te vergroten zodat het diversiteitsbeleid

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Minor Licht Verstandelijk Beperkt Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief half jaar deskundigheidsbevordering op het gebied van werken

Nadere informatie

1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie

1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie Persoonlijke ontwikkeling en socialisatie analyseren / plannen / creëren / representeren van jezelf (LOCO) 1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie

Nadere informatie

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel 1 13 Verantwoording 1.1 Keuze van de titel Voor je ligt het handboek Training sociale vaardigheden. Dit boek is geschreven voor iedereen die te maken heeft met kinderen tussen de tien en vijftien jaar

Nadere informatie

De weg van traditioneel vmbo naar intersectoraal vmbo

De weg van traditioneel vmbo naar intersectoraal vmbo Van Theorie naar Praktijk De weg van traditioneel vmbo naar intersectoraal vmbo In deze bijdrage slaat junior adviseur Marloes Zewuster van CINOP de brug tussen de theorie van het intersectorale vmbo en

Nadere informatie

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 Interpersoonlijke competentie Kern 1.2 Inter-persoonlijk competent Communiceren in de groep De student heeft zicht op het eigen communicatief gedrag in de klas

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

doordat er op dat moment geen leeftijdsgenootjes aanwezig zijn. Als ze iets mochten veranderen gaven ze aan dat de meeste kinderen iets aan de

doordat er op dat moment geen leeftijdsgenootjes aanwezig zijn. Als ze iets mochten veranderen gaven ze aan dat de meeste kinderen iets aan de SAMENVATTING Er is onderzoek gedaan naar de manier waarop kinderen van 6 8 jaar het best kunnen worden geïnterviewd over hun mening van de buitenschoolse opvang (BSO). Om hier antwoord op te kunnen geven,

Nadere informatie

inhoud Hoofdstuk 3 Ik, de ontvanger 40 3.1 Luisteren 40 3.1.1 Non-verbaal luistergedrag 41 3.1.2 Verbaal luistergedrag 42 3.2 Kritiek ontvangen 43

inhoud Hoofdstuk 3 Ik, de ontvanger 40 3.1 Luisteren 40 3.1.1 Non-verbaal luistergedrag 41 3.1.2 Verbaal luistergedrag 42 3.2 Kritiek ontvangen 43 inhoud Deel 1 Communicatief competent Hoofdstuk 1 Strategisch denken 2 1.1 Communicatie en strategie 2 1.2 Publieks- en situatiegericht denken 3 1.3 Doelgericht denken 4 1.3.1 Het formuleren van doelen

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen Vrouwen verschil is een leergang voor vrouwen die zich herkennen in de begrippen maatschappelijke betrokkenheid,

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Dienstenbeschrijving communicatieve vaardigheden

Dienstenbeschrijving communicatieve vaardigheden Dienstenbeschrijving communicatieve vaardigheden Training-1 Training-2 Training-3 : Basistraining communicatieve vaardigheden : Communicatieve vaardigheden voor professionals : Hoe voer ik een intakegesprek

Nadere informatie