NATIONALE STUDENTEN ENQUÊTE EEN ANALYSE VAN ALLE SECTOREN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NATIONALE STUDENTEN ENQUÊTE EEN ANALYSE VAN ALLE SECTOREN"

Transcriptie

1 NATIONALE STUDENTEN ENQUÊTE IN HET HBO EN WO (21-214) 1

2 VOORWOORD STUDIEKEUZE123 Sinds 29 is Stichting Studiekeuze123 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Nationale Studenten Enquête (NSE); een landelijk tevredenheidsonderzoek onder studenten in het Nederlandse hoger onderwijs. De studenten geven in deze enquête aan waar ze wel en niet tevreden over zijn wat betreft hun opleiding en instelling. Deze studentenoordelen helpen toekomstige studenten bij hun studiekeuze. Daarnaast krijgen instellingen vanuit hun eigen studenten feedback op de kwaliteit van het onderwijs. Door de invoering van het leenstelsel in 215 is het onderwerp studiekeuze actueler dan ooit. Naar verwachting zullen studenten hierdoor nog beter nadenken over hun studiekeuze aan een onderwijsinstelling. Studiekeuze123 bestond in 214 vijf jaar en in dat kader hebben we de resultaten van de Nationale Studenten Enquête eens over een langere periode willen bekijken. Deze informatie willen wij graag met u delen. Dit rapport bevat een analyse waarbij wordt ingegaan op de studenttevredenheid per opleidingssector, voor zowel het hbo als het wo, gedurende Op deze wijze ontstaat een rijk en gevarieerd beeld van de studentenoordelen, waarin ook vergelijking tussen hbo en wo en tussen de NSE-thema s en opleidingssectoren mogelijk is. Wij wensen u veel leesplezier! Ingrid Kolkhuis Tanke Directeur Studiekeuze123 2

3 INLEIDING Studenten in het hoger onderwijs geven jaarlijks een gedetailleerd oordeel over hun opleiding aan de hand van de Nationale Studenten Enquête (NSE). De NSE is een studenttevredenheidsonderzoek en wordt gebruikt voor studiekeuzevoorlichting, kwaliteitszorg en onderzoek. Jaarlijks worden meer dan 65. studenten uitgenodigd om hun mening te geven over hun opleiding en instelling. Met een respons van gemiddeld 35% geeft de NSE elk jaar weer een beeld van de tevredenheid van studenten. Uit de NSE blijkt dat Nederlandse studenten over het algemeen tevreden zijn over hun opleiding en instelling. Dit beeld is al jaren stabiel en zelfs licht stijgende. Op de website Studiekeuze123.nl kunnen studiekiezers per opleiding en instelling de studentenoordelen bekijken. In dit onderzoeksrapport geeft Studiekeuze123, voor het eerst, een landelijk beeld van de NSE resultaten. Het rapport bevat een analyse waarbij wordt ingegaan op de studenttevredenheid per opleidingssector, voor zowel het hbo als het wo, gedurende Een sector is een indeling van opleidingen in het hoger onderwijs. De sectoren zijn 1 : Onderwijs en Opvoeding Taal en Communicatie Kunst en Cultuur Recht en Bestuur Economie en Bedrijf Gedrag en Maatschappij Gezondheid Aarde en Milieu Exact en Informatica Techniek Interdisciplinair (alleen wo bij deze laatste sector) Per sector worden diverse themascores uit de NSE opgenomen van de jaren 21 tot en met 214. In deze themascores is te zien hoe de sector zich verhoudt t.o.v. de andere sectoren. Hierbij wordt ingegaan op een zevental thema s die het onderwijsproces betreffen, dit zijn: algemene vaardigheden wetenschappelijke vaardigheden voorbereiding beroepsloopbaan docenten studiebegeleiding toetsing en beoordeling 1 Voor het hbo en het wo is uitgegaan van tien sectoren die sinds 23 worden onderscheiden in de landelijke Studiekeuzedatabase van Studiekeuze123. Daarnaast is de sector Interdisciplinair opgenomen uit de Studiekeuzedatabase (alleen wo). 3

4 De thema s met betrekking tot de zogenaamde randvoorwaarden (informatie voorziening, studierooster, studielast, groepsgrootte, studiefaciliteiten, kwaliteitszorg, en studieomgeving) worden buiten beschouwing gelaten. Voor een passende studiekeuze zijn dit belangrijke onderwerpen, maar ze staan los van de kwaliteit van het onderwijsproces zelf het centrale thema in dit rapport. In het rapport wordt gebruik gemaakt van studenttevredenheidsoordelen uit de NSE. Deze studenttevredenheid wordt in de enquête verzameld aan de hand van vragen op een vijf-puntsschaal. De studenten krijgen te zien dat een 1 staat voor zeer ontevreden en een 5 voor zeer tevreden. De getallen 2, 3 en 4 zijn op deze vijf-punts-schaal dus niet gespecificeerd. In totaal bestaat de NSE uit een honderdtal tevredenheidsvragen die geordend zijn per thema 2. Na analyses (betrouwbaarheids- en validiteitsanalyses) en bewerking (selecties, weging en middeling) van de vragen worden verschillende themascores geconstrueerd en deze zullen in dit rapport centraal staan. 2 Elk thema bestaat uit meerdere vragen. Om een beeld te krijgen van de vragen waaruit een thema is opgebouwd verwijzen wij u naar de volledige vragenlijst die gebruikt wordt bij de NSE. Deze kunt u vinden op 4

5 DE SECTOREN UITGELICHT IN HET HBO EN WO (21-214) In de volgende delen wordt de positionering van een sector t.o.v. het gemiddelde van de sectoren behandeld, zowel voor het hbo als het wo. Voor de jaren 21 tot en met 214 wordt de data in beeld gebracht en, waar nodig, in de tekst toegelicht. ONDERWIJS & OPVOEDING TAAL & COMMUNICATIE KUNST & CULTUUR RECHT & BESTUUR ECONOMIE & BEDRIJF GEDRAG & MAATSCHAPPIJ GEZONDHEID AARDE & MILIEU EXACT & INFORMATICA TECHNIEK INTERDISCIPLINAIR De figuren moeten als volgt geïnterpreteerd worden. Op de x-as zijn de thema s opgenomen. Op de y-as is te zien hoe één specifieke sector zich verhoudt tot het respectievelijke hbo- of het wo-gemiddelde. De nullijn representeert de gemiddelde score van alle sectoren. Dit is apart berekend per themascore, jaar en soort hoger onderwijs (hbo of wo). Scores boven de nul betekenen dat de studenten in de sector meer tevreden zijn dan het gemiddelde en scores onder de nul betekenen dat de studenten in de sector minder tevreden zijn dan het gemiddelde. 5

6 ONDERWIJS & OPVOEDING IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de grote sector Onderwijs en Opvoeding alle lerarenopleidingen, plus pedagogiek. Vergeleken met andere sectoren zijn studenten meer tevreden over het thema voorbereiding beroepsloopbaan, zie Figuur 1. Daarnaast zijn de hbo studenten (t.o.v. het hbo-gemiddelde) meer tevreden over de thema s docenten en studiebegeleiding. Deze opleidingen scoren lager dan het totale hbo-gemiddelde op het thema wetenschappelijke vaardigheden. In het wo omvat deze sector de bachelor-opleidingen pedagogische wetenschappen en onderwijskunde. Universitaire leraren worden pas in de masterfase opgeleid. Vergeleken met andere sectoren in het wo zijn studenten in deze sector meer tevreden over het thema wetenschappelijke vaardigheden, zie Figuur 2. Het thema voorbereiding beroepsloopbaan is tot voor kort lager dan het wo-gemiddelde beoordeeld, maar de laatste twee jaar is een duidelijke kentering zichtbaar. Vermoedelijk komt dit mede door de opkomst van de academische pabo, waaraan inmiddels 1 procent van de studenten in deze wo-sector deelneemt. Deze ont wikkeling maakt dat opleidingen uit deze sector meer dan voorheen betrokken zijn met de praktijk ,4 [Figuur 1] Trends hbo Onderwijs en Opvoeding [Figuur2] Trends wo Onderwijs en Opvoeding,4,2,2 6

7 TAAL & COMMUNICATIE IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Taal en Communicatie opleidingen als communicatie, journalistiek, media, en taal en economie. Deze zijn vaak onderdeel van economische faculteiten. Deze groep opleidingen heeft gemiddeld de minst tevreden studenten van het hbo. Op alle getoonde thema s zijn studenten minder tevreden dan het hbo-gemiddelde en de trend is licht dalend, zie Figuur 3. Over het thema studiebegeleiding zijn studenten in vergelijking met andere sectoren het minst tevreden. De thema s docenten en voorbereiding beroepsloopbaan krijgen ook een lage tevredenheid t.o.v. het hbo-gemiddelde. Relatief gunstiger, maar nog altijd lager dan het hbo-gemiddelde, is de tevredenheid over de algemene vaardigheden. In het wo krijgen de talenopleidingen en de communicatiewetenschappen bij veel thema s al jaren een (bijna) gemiddelde waardering. Studenten in deze sector zijn wel ontevredener over het thema voorbereiding beroepsloopbaan. Over dit thema zijn de studenten aanzienlijk minder tevreden dan in andere wo-sectoren, zie Figuur 4. Dit is de afgelopen jaren niet verbeterd of verslechterd. Verder is de tevredenheid voor de thema s inhoud en algemene vaardigheden iets lager dan de overige wo-sectoren. In 213 en 214 was de tevredenheid over het thema studiebegeleiding lager dan het wo-gemiddelde, maar in 214 is dat niet meer het geval. Ten slotte is er nog één pluspunt te noemen: studenten uit deze sector zijn iets meer tevreden over het thema docenten in vergelijking met het wo-gemiddelde ,4 [Figuur 3] Trends hbo Taal en Communicatie [Figuur 4] Trends wo Taal en Communicatie,4,2,2 7

8 KUNST & CULTUUR IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Kunst en Cultuur de opleidingen beeldende kunst en vormgeving, en muziek en theater. Dit zijn in het algemeen kleinschalige en intensieve opleidingen met veel persoonlijk contact. Dat klinkt door in het tevredenheidsoordeel van de studenten. De studenten in het hbo zijn t.o.v. het hbo-gemiddelde meer tevreden over hun docenten, dit geldt ook voor het thema inhoud, zie Figuur 5. Tot voor kort gold dit ook voor het thema studiebegeleiding. In de figuur is ook te raadplegen dat de tevredenheid van studenten in deze sector bij de meeste thema s vanaf 211 jaarlijks iets afneemt t.o.v. het hbo-gemiddelde. Dit geldt ook voor het thema wetenschappelijke vaardigheden. Sinds 211 zijn ze daarover minder tevreden dan in de meeste andere hbo-sectoren. In het wo omvat deze sector niet alleen de opleidingen kunst- en cultuurweten schappen, maar ook (kunst)geschiedenis, filosofie en theologie. Studenten in deze sector zijn, net als studenten van taal- en communicatieopleidingen, minder tevreden dan gemiddeld over het thema voorbereiding beroepsloopbaan, zie Figuur 6. Daar tegenover staan in deze sector ook pluspunten. De studenten zijn in vergelijking met het wo-gemiddelde vooral tevreden over hun docenten en over de wetenschappelijke vaardigheden binnen hun opleiding. De tevredenheid van de studenten is bij de meeste thema s stabiel, maar vooral bij het thema studiebegeleiding valt op dat de studenten de laatste jaren minder tevreden worden t.o.v. het wo-gemiddelde ,4 [Figuur 5] Trends hbo Kunst en Cultuur [Figuur 6] Trends wo Kunst en Cultuur,4,2,2 8

9 RECHT & BESTUUR IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo vallen naast de opleidingen rechten en bedrijfskunde MER (Management, Economie en Recht) ook bestuurs- en veiligheidskunde onder de sector Recht en Bestuur. Wat opvalt in Figuur 7 is dat studenten in deze sector bij het thema voorbereiding beroepsloopbaan minder tevreden zijn dan het hbo-gemiddelde. Dit heeft vermoedelijk te maken met de breedte en het weinig beroepsspecifieke karakter van hbo Rechten en Bedrijfskunde MER. Ook de tevredenheid voor de thema s docenten en studiebegeleiding is lager dan gemiddeld. Dit wijst erop dat studenten een minder sterke band met de opleiding ervaren. De waardering voor andere aspecten van het onderwijs wijkt niet af van het hbo-gemiddelde. Tenslotte valt op dat de scores in 214 bij de meeste thema s wat hoger uitvallen dan voorheen. In het wo is Recht en Bestuur, met rechtsgeleerdheid als grootste en beeldbepalende op leiding, de sector waar de studenten het minst tevreden zijn over het onderwijs. De thema s docenten en in mindere mate inhoud krijgen wel een (bijna) modale waardering, maar bij de vijf andere thema s zijn de studenten duidelijk minder tevreden dan het wo-gemiddelde, zie Figuur 8. De studenten zijn het minst tevreden over het thema wetenschappelijke vaardigheden. Ook over de thema s studiebegeleiding en algemene vaardigheden zijn de studenten minder tevreden dan het wo-gemiddelde. Een lichtpunt is dat de scores bij de meeste thema s enig herstel vertonen in ,4 [Figuur 7] Trends hbo Recht en Bestuur [Figuur 8] Trends wo Recht en Bestuur,4,2,2 9

10 ECONOMIE & BEDRIJF IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Economie en Bedrijf naast vaak grootschalige heao-opleidingen ook technische bedrijfskunde en specifieke opleidingen voor toerisme, facilitair management en hotelwezen. Deze hbo-opleidingen krijgen een vrij gemiddelde beoordeling (zie Figuur 9), zeker vergeleken met sectoren die raakvlakken vertonen met de sector Economie en Bedrijf (Taal en Communicatie en Recht en Bestuur). Toch lijken de kenmerken van grootschalig onderwijs wel door te werken in de lagere tevredenheid bij het thema docenten, vergeleken met het hbo-gemiddelde. In de afgelopen jaren waren de studenten ook minder tevreden over de studiebegeleiding, maar dit oordeel is verbeterd t.o.v. het hbo-gemiddelde. Verder is de gemiddelde tevredenheid voor het thema voorbereiding beroepsloopbaan lager dan het hbo-gemiddelde. Tegelijk zijn de studenten vanaf 211 meer dan gemiddeld tevreden over wetenschappelijke vaardigheden. In het wo is Economie en Bedrijf een sector met grootschalig onderwijs (met opleidingen als bedrijfskunde, economie en bedrijfseconomie), zoals de sector Recht en Bestuur. Vergeleken met Recht en Bestuur is het wo-oordeel van de studenten op veel punten meer tevreden. Dat geldt voor de thema s algemene vaardigheden, wetenschappelijke vaardigheden en studiebegeleiding. Studenten zijn minder tevreden over hun docenten in vergelijking met andere wo-sectoren, zie Figuur 1. Andere thema s waarover studenten minder tevreden zijn t.o.v. het wo-gemiddelde zijn inhoud en voorbereiding beroepsloopbaan. Bij dit laatste thema valt juist de laatste twee jaar de licht dalende trend op ,4 [Figuur 9] Trends hbo Economie en Bedrijf [Figuur 1] Trends wo Economie en Bedrijf,4,2,2 1

11 GEDRAG & MAATSCHAPPIJ IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Gedrag en Maatschappij de sociale opleidingen SPH (Sociaal Pedagogische Hulpverlening), psychologie, MWD (Maatschappelijk Werk en Dienst verlening), CMV (Culturele en Maatschappelijke Vorming), plus de meer op management gerichte opleiding HRM (Human Resource Management). De afgelopen jaren kon deze sector bij vrijwel alle thema s op een gemiddelde tevredenheid van de studenten rekenen. Studenten in deze sector zijn alleen over het thema wetenschappelijke vaardigheden minder tevreden t.o.v. het hbo-gemiddelde, zie Figuur 11 (let op de aangepaste y-as t.o.v. andere figuren). Vergeleken met het hbo-gemiddelde zijn de studenten in deze sector minder tevreden geworden. Over de studiebegeleiding waren ze in 21 bijvoorbeeld nog meer tevreden dan het hbogemiddelde, maar in 214 zijn studenten bij dit thema juist minder tevreden dan het gemiddelde. In het wo is de opleiding psychologie beeldbepalend voor deze sector, die daarnaast sociologie en antropologie omvat. Opvallend tevreden is het oordeel van de studenten over het thema wetenschappelijke vaardigheden, zie Figuur 12 (let op de aangepaste y-as t.o.v. andere figuren). Daar tegenover staat ook een belangrijk knelpunt: vergeleken met andere wo-sectoren zijn de studenten het minst tevreden over het thema voorbereiding beroepsloopbaan. De tevredenheid hierover is ook nog dalend. Bij de meeste andere thema s waren de studenten gemiddeld tevreden, toch is een dalende trend zichtbaar. Dit geldt met name voor de tevredenheid betreffende toetsing en beoordeling ,4 [Figuur 11] Trends hbo Gedrag en Maatschappij [Figuur 12] Trends wo Gedrag en Maatschappij,4,2,2 -,6 -,6 11

12 GEZONDHEID IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo zijn verpleegkunde en fysiotherapie de grootste opleidingen in de sector Gezondheid. Bijna alle thema's krijgen een iets tevredener oordeel van haar studenten t.o.v. het hbogemiddelde, zie Figuur 13 (let op de aangepaste y-as t.o.v. de andere figuren). Het meest tevreden zijn studenten over de docenten en over de studiebegeleiding. Daarnaast kunnen de thema s inhoud, algemene vaardigheden en de voorbereiding beroepsloopbaan op een iets tevredener oordeel van studenten rekenen dan het hbo-gemiddelde. Alleen over het thema toetsing en beoordeling waren de studenten in deze sector tot voor kort wat minder tevreden dan elders in het hbo. Anno 214 is de tevredenheid bij dit thema echter gemiddeld. In het wo omvat deze sector gezondheidswetenschappen en alle beroepsopleidingen voor artsen en apothekers. Die beroepsgerichtheid is duidelijk af te lezen aan het zeer tevreden oordeel van de studenten over het thema voorbereiding beroepsloopbaan t.o.v. het wo-gemiddelde, zie Figuur 14 (let op de aangepast y-as t.o.v. de andere figuren). Daarnaast zijn studenten minder tevreden dan gemiddeld over de wetenschappelijke vaardigheden die ze in hun opleiding krijgen. Vergeleken met bijvoorbeeld de sector Recht en Bestuur heeft deze kritiek echter bescheiden proporties. Wat betreft de thema s inhoud en algemene vaardigheden zijn de studenten iets meer tevreden dan het wo-gemiddelde. Iets lager dan het wo-gemiddelde is de tevredenheid over toetsing en beoordeling in deze sector ,8 [Figuur 13] Trends hbo Gezondheid [Figuur 14] Trends wo Gezondheid,8,6,6,4,4,2,2 12

13 AARDE & MILIEU IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Aarde en Milieu alle groene landbouwopleidingen, en biologie, ruimtelijke ordening en milieukunde. Al deze opleidingen zijn relatief kleinschalig. De studenten zijn over een breed front meer tevreden over de opleiding in vergelijking met andere hbo-sectoren, zie Figuur 15. Dit geldt zeker voor de thema s wetenschappelijke vaardigheden, maar ook voor studiebegeleiding, voorbereiding beroepsloopbaan en docenten. In 214 lijkt de tevredenheid van de studenten voor het eerst in jaren iets te dalen t.o.v. het hbo-gemiddelde. Omdat de dalingen in tevredenheid t.o.v. het hbo-gemiddelde klein zijn en één jaar betreffen kan nog niet van een trend gesproken worden. In het wo vormen de landbouwopleidingen een belangrijk onderdeel van deze sector. Daarnaast vallen ook de opleidingen biologie, geografie, aardwetenschappen en milieukunde onder de sector. Het zijn merendeels bètaopleidingen met kleinschalig, intensief en praktisch onderwijs. Dit gaat gepaard met een gemiddeld meer tevreden oordeel van de studenten t.o.v. het wo-gemiddelde, zie Figuur 16. Het meest tevreden zijn de studenten over de voorbereiding beroepsloopbaan. Daarnaast zijn de studenten gemiddeld meer tevreden over bijna alle andere thema s: inhoud, wetenschappelijke vaardigheden, docenten, studiebegeleiding en toetsing en beoordeling. Alleen over de algemene vaardigheden zijn de studenten iets minder tevreden t.o.v. de andere thema s, maar toch is de tevredenheid t.o.v. andere sectoren gemiddeld ,4 [Figuur 15] Trends hbo Aarde en Milieu [Figuur 16] Trends wo Aarde en Milieu,4,2,2 13

14 EXACT & INFORMATICA IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo zijn informatica, chemie en chemische technologie de grootste opleidingen in de sector Exact en Informatica. Wat onmiddellijk opvalt in het hbo, is de hoge tevredenheid voor de wetenschappelijke vaardigheden t.o.v. het hbo-gemiddelde, zie Figuur 17. Daarnaast zijn de studenten wat meer tevreden dan in andere hbo-sectoren over de studiebegeleiding en de toetsing en beoordeling. Duidelijk zwakke thema s zijn er niet t.o.v. het hbo-gemiddelde; alleen over de algemene vaardigheden en de voorbereiding beroepsloopbaan waren de studenten in 21 nog gemiddeld ontevreden. Vooral bij dit laatste thema is de tevredenheid verbeterd t.o.v. het hbo-gemiddelde. Ook bij andere thema s in deze sector is een lichte stijging in tevredenheid te zien. Dit geldt vooral voor docenten, die sinds kort iets boven het hbo-gemiddelde ligt. In het wo omvat deze sector naast de opleidingen wis-, natuur- en scheikunde ook informatica, informatiekunde en kunstmatige intelligentie. Het gaat met name om kleinschalig en relatief praktisch onderwijs. Dit weerspiegelt zich in het algemeen in tevreden oordelen van de studenten, zie Figuur 18. Ze zijn voor wo-begrippen vooral tevreden over de voorbereiding beroepsloopbaan, docenten, studiebegeleiding en toetsing en beoordeling. Studenten zijn recent minder tevreden geworden over het thema wetenschappelijke vaardigheden t.o.v. het wo-gemiddelde. Dit komt vooral door de relatief lage scores van informatica en informatiekunde op dit thema ,4 [Figuur 17] Trends hbo Exact en Informatica [Figuur 18] Trends wo Exact en Informatica,4,2,2 14

15 TECHNIEK IN HET HBO EN WO (21-214) In het hbo omvat de sector Techniek een breed scala aan opleidingen, van elektrotechniek en werktuigbouwkunde tot bouwkunde en mobiliteit. Het onderwijs is intensief, maar niet altijd kleinschalig. De studenttevredenheid ligt in het hbo rond het hbo-gemiddelde, zie Figuur 19. Iets meer tevreden dan het hbo-gemiddelde zijn de studenten over wetenschappelijke vaardigheden, terwijl de studenten minder tevreden zijn over de voorbereiding beroepsloopbaan. Bij dit laatste thema is wel sprake van een positieve ontwikkeling, waarop dit knelpunt in vier jaar tijd een stuk kleiner is geworden t.o.v. het hbo-gemiddelde. In het wo omvat deze sector opleidingen als bouwkunde en werktuigbouwkunde. De tevredenheid van techniekstudenten wijkt wat scherper af van het algemene beeld, zie Figuur 2. De studenten zijn aanmerkelijk meer tevreden over de voorbereiding beroepsloopbaan; alleen studenten van de sector Gezondheid zijn nog tevredener. Ook zijn studenten meer tevreden over de algemene vaardigheden t.o.v. het wo-gemiddelde. Aan de andere kant zijn de studenten bij de thema s wetenschappelijke vaardigheden en docenten minder tevreden dan gemiddeld zeker in vergelijking met andere exacte opleidingen. Tegelijk zijn studenten meer tevreden over de studiebegeleiding dan het wo-gemiddelde en zijn de studenten in toenemende mate tevreden over de toetsing en beoordeling in vergelijking met het wo-gemiddelde ,4 [Figuur 19] Trends hbo Techniek [Figuur 2] Trends wo Techniek,4,2,2 15

16 INTER- DISCIPLINAIR IN HET HBO EN WO (21-214) Brede interdisciplinaire opleidingen zijn nieuw in het universitaire aanbod. Het betreft in het bijzonder de university colleges met selectie van studenten en hun intensieve onderwijsprogramma 3. Het zal geen verrassing zijn dat de toegelaten studenten bovengemiddeld tevreden zijn over bijna alle relevante aspecten van hun opleiding, zie Figuur 21 (let op de aangepaste y-as t.o.v. de andere figuren). De sector onderscheidt zich het meest door zijn hoge tevredenheids scores t.o.v. het wo-totaal bij het thema algemene vaardigheden. Daarnaast zijn studenten t.o.v. het wogemiddelde meer tevreden over de thema s inhoud, wetenschappelijke vaardigheden, docenten, studiebegeleiding en toetsing en beoordeling. Alleen over het thema voorbereiding beroepsloopbaan zijn de studenten bij deze opleidingen in het algemeen niet positiever dan bij andere wo-opleidingen. Overigens vertoont de waardering voor deze wo-sector wel wat schommelingen. In 214 is bij alle thema s een lichte maar wel significante daling van de tevredenheidsscores te zien. Dit roept wellicht de vraag op of het succes van de Liberal Arts and Sciences (officiële naam van de university colleges) wel duurzaam is. Maar één zwakker jaar maakt nog geen dalende trend. Of de daling doorzet, zal de komende jaren moeten blijken. 3 We tonen hier het gemiddelde van de studentenoordelen over álle interdisciplinaire wo-opleidingen, de zogenaamde sector K uit de landelijke Studie keuze database van Studiekeuze123. De university colleges vormen ruim tachtig procent van deze sector [Figuur 21] Trends wo Interdisciplinair,8,6,4,2 16

17 COLOFON Uitgave Stichting Studiekeuze123 Juni 215 Onderzoek en redactie C.H.O.I. Vormgeving Mooifraai/Monique Francissen Pictogrammen Niels Visser Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden ver veel voudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, in fotokopie of anderszins zonder voorafgaande schriftelijke toe stemming van de uitgever. Hoewel de grootst mogelijke zorg is besteed aan de inhoud van dit rapport, kunnen er geen rechten aan ontleend worden. 17

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

NSE-specials. 2014: Tevredenheid over toetsing en beoordeling

NSE-specials. 2014: Tevredenheid over toetsing en beoordeling NSE-specials 2014: Tevredenheid over toetsing en beoordeling Inleiding NSE-specials NSE-specials zijn korte rapportages over specifieke NSE-onderwerpen. specials hebben een signalerende functie en veronderstellen

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Nationale Studentenenquête 2014

Nationale Studentenenquête 2014 Nationale Studentenenquête 2014 Fontys Academy for Creative Industries Dimphy Hooijmaijers Renate Smits Petra Szczerba Dienst Onderwijs en Onderzoek mei 2014 2014 Dienst Onderwijs en Onderzoek. Alle rechten

Nadere informatie

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden 1 Onderwijs 14 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; totaal 140 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; algemeen 14003 Pedagogisch-didactische studies 14006 Leraar

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy en Controlling 2. Actuariële wetenschappen Ja Wi B Nee Nee 3. Algemene economie 4. Bedrijfseconomie

Nadere informatie

KNOW HOW VOORLICHTINGSAVOND 10 NOVEMBER 2016

KNOW HOW VOORLICHTINGSAVOND 10 NOVEMBER 2016 KNOW HOW VOORLICHTINGSAVOND 10 NOVEMBER 2016 De Informatie markt is van 19.00 uur tot 21.45 in de Westkaap. De voorlichtingen van de opleidingen zijn verspreid over alle gebouwen van het Isendoorn College

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Instroommogelijkheden met ATHENEUM-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Actuariële wetenschappen Ja Wis B Nee Nee 2. Bedrijfseconomie Ja Ja Ja Wis A 3. Bedrijfskunde Ja Ja Ja Wis A 4.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016 Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016 Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Maandag 3 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Analyse NSE 2016 opleiding ergotherapie. Inhoud. 1 Inleiding

Analyse NSE 2016 opleiding ergotherapie. Inhoud. 1 Inleiding Analyse NSE 2016 opleiding ergotherapie Inhoud Analyse NSE 2016 opleiding ergotherapie... 1 1 Inleiding... 1 2 Aandachtspunten... 2 2.1 Algemene items... 2 2.2 Onderliggende items... 3 2.3 Organisatie

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 39945 29 juli 2016 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 20-07-2016, nr. HO&S/1015324, houdende

Nadere informatie

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen 1 - Onderwijs 14 - Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde 142 - Pedagogische studies en onderwijskunde 14203 - Pedagogiek 14206 - Onderwijskunde 14209 - Overige pedagogische studies

Nadere informatie

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 Lokaal Gidsnr Voorlichting ronde 1 (18.30-19.05 uur) capaciteit Gidsnr G1-10 155 G1-14 152 G1-17 174 Taalwetenschap G2-03 108 Informatie, Multimedia

Nadere informatie

Overzicht instellingen en opleidingen in experiment leeruitkomsten

Overzicht instellingen en opleidingen in experiment leeruitkomsten Overzicht instellingen en opleidingen in experiment leeruitkomsten I. Instellingen en opleidingen die toestemming hebben gekregen voor deelname aan het experiment leeruitkomsten, n.a.v. per 1 mei 2016

Nadere informatie

Nationale Studenten enquête 2015

Nationale Studenten enquête 2015 projectnr Title Subtitle Afdeling-Instituut Nationale Studenten enquête 2015 Fontys Academy for Creative Industries Dienst Onderwijs en Onderzoek Dimphy Hooijmaijers, Renate Smits, Eindhoven, 1 juni 2015

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456 20 juli 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015, nr. HO&S/755131, houdende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456-n1 26 januari 2016 Rectificatie: Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Matching

Veelgestelde vragen over Matching Veelgestelde vragen over Matching Voor de meest actuele versie zie www.uu.nl/matching 1. Waarom voert de Universiteit Utrecht matching in? Om jou als aankomend student te laten beginnen aan een opleiding

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 3 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36310 27 december 2013 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 december 2013, nr.

Nadere informatie

Hoe vaak raden studenten de opleiding aan?

Hoe vaak raden studenten de opleiding aan? Hoe vaak raden studenten de opleiding aan? evenveel aanraders als in het totale hoger onderwijs... 2 Hbo-bachelor wiskunde, natuurkunde en informatica minste aanraders... 3 Wo-bachelor bouwkunde en civiele

Nadere informatie

NSE-specials. 2014: sterke en zwakke punten Avans

NSE-specials. 2014: sterke en zwakke punten Avans NSE-specials 2014: sterke en zwakke punten Avans Inleiding NSE-specials NSE-specials zijn vlugschriften, korte rapportages op hoofdlijnen over speciale NSE-onderwerpen. De specials zijn kort, kernachtig

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 12 Verschil 213 tov. 212 21 3 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 225 221

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 16 Verschil 214 tov. 213 16-4-212 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 283 3319

Nadere informatie

Vooropleidingseisen van vwo naar wo

Vooropleidingseisen van vwo naar wo Vooropleidingseisen van vwo naar wo 2016-2017 Vooropleidingseisen Vooropleidingseisen van vwo naar van wo van VWO VWO naar naar WO WO = = Dit profiel Dit profiel geeft geeft toegang toegang tot deze tot

Nadere informatie

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations Bijlage C Lijst van dere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs. Deze eisen gelden voor 4 vwo, dus voor leerlingen die instromen in het wo vaf 2010 en vallen onder de nieuwe tweede fase.

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 19 Verschil 214 tov. 213 7-5-212 6-5-213 5-5-214 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp

Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp Outline: 1. Historie 2. Onze principes m.b.t. NSE 3. Toepassing in. KEUZEGIDS

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: * : toegangsrecht # : geen toegangsrecht ( ) : keuze uit de tussen haakjes vermelde vakken. Eén van de vakken is voldoende. Een vakaanduiding

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 24 Verschil 213 tov. 212 13 6 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 479 417

Nadere informatie

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel natuur en gezondheid EM: profiel

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Hebt u in het verleden een hbo- of wo-opleiding 5 afgerond en wilt u de bacheloropleiding Psychologie volgen dan kunt u in aanmerking

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015 Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier Studie & Werk 2015 Hbo ers en academici van studiejaar 2012/2013 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen academici Ernest Berkhout Siemen van der

Nadere informatie

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht Economie en Recht Bedrijfskunde Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Wageningen University 238 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam 2.204 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Maastricht University**

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015

Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2015 Amsterdam, juni 2015 In opdracht van Elsevier Studie & Werk 2015 Hbo ers en academici van studiejaar 2012/2013 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen hbo ers Ernest Berkhout Siemen van der Werff

Nadere informatie

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept Aardwetenschappen Accountancy en Controlling Acheologie Actuariele wetenschappen Agrotechnologie Algemene cultuurwetenschappen KUN OUNL Algemene Economie Algemene Gezondheidswetenschappen Algemene Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ VWO-WO BIJLAGE 3(a) Zonder meer. Literatuurwetenschap Toegepaste Commuinicatiewetenschappen Media en Cultuur Uniformberoepen: leger, politie, e.d. Algemene Cultuurwetenschappen

Nadere informatie

Instroom Instroom bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk t/m

Instroom Instroom bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk t/m bij voltijd- deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2009-2010 t/m 2011-2012 Economie Ad Bedrijfseconomie 20 Ad Facility Management 39 10 15 Accountancy 167 158 170 Bedrijfseconomie 231 220 325 Opleiding

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Cultuur en Maatschappij CM

Cultuur en Maatschappij CM Cultuur en Maatschappij CM Wiskunde C (of wiskunde A, positief advies nodig) Geschiedenis Maatschappijwetenschappen Eén van de vakken: Tekenen, Muziek, Frans of Duits Frans of Duits Latijnse taal en cultuur

Nadere informatie

Tevredenheid over docenten

Tevredenheid over docenten Minder ontevreden over inhoudelijke deskundigheid en didactiek... 2 Ad-studenten juist ontevreden over inhoudelijke deskundigheid... 3 Studenten uit niet-bekostigd onderwijs ontevreden over betrokkenheid

Nadere informatie

EEN STUDIE KIEZEN CREATING TOMORROW

EEN STUDIE KIEZEN CREATING TOMORROW EEN STUDIE KIEZEN 2014-2015 CREATING TOMORROW STUDEREN AAN HET HBO Als je gaat studeren aan het hoger beroepsonderwijs (hbo), dan is het belangrijk om vooraf zo goed mogelijk te weten waar je aan begint.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016 Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Hoop-gebied opleiding 2008/ / / / / /2011

Hoop-gebied opleiding 2008/ / / / / /2011 Afgestudeerden Aantal afgestudeerden en afgestudeerden voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2090-2010 t/m 2011-2012 Economie Ad Facility Management 9 19 22 2.11 1.58 3.09 Accountancy 38

Nadere informatie

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele AMN College Testdatum 23 april 2014 Naam Status Getest pagina 1 Menstype In de onderstaande weergave zie je jouw score per menstype. De score is berekend ten opzichte van andere leerlingen, die een profiel

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Beste hogescholen en universiteiten

Beste hogescholen en universiteiten Beste hogescholen en universiteiten BRIN INSTELLING ISAT OPLEIDING VERGELIJKING 30TX Aeres Hogeschool 34868 B Tuinbouw en Akkerbouw gelijk 30TX Aeres Hogeschool 34866 B Bedrijfskunde en Agribusiness gelijk

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007. Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Special NSE 2016: Stage en opleiding. Leer- en Innovatiecentrum. Together we make a difference! You learn. We explore

Special NSE 2016: Stage en opleiding. Leer- en Innovatiecentrum. Together we make a difference! You learn. We explore Special NSE 2016: Stage en opleiding Leer- en Innovatiecentrum You learn We explore Together we make a difference! Inleiding De aanleiding voor deze NSE special is de mindere score op het thema Stage en

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden 1. In deze bijlage wordt verstaan

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2013 In opdracht van Elsevier Thema. Studie & Werk 2013. Hbo ers en academici van studiejaar 2010/2011 op de arbeidsmarkt

Amsterdam, juni 2013 In opdracht van Elsevier Thema. Studie & Werk 2013. Hbo ers en academici van studiejaar 2010/2011 op de arbeidsmarkt Amsterdam, juni 2013 In opdracht van Elsevier Thema Studie & Werk 2013 Hbo ers en academici van studiejaar 2010/2011 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen academici E. Berkhout S. van der Werff

Nadere informatie

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage C (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Zoek het uit! Studiekeuze123

Zoek het uit! Studiekeuze123 Zoek het uit! Opdrachten Studiekeuze123 Naam: Klas: Wat denk je zelf? Het maken van een studiekeuze is belangrijk, maar kan best lastig zijn. Er zijn ruim 1.700 bacheloropleidingen waaruit je kunt kiezen

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2014 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2014. Hbo ers en academici van studiejaar 2011/2012 op de arbeidsmarkt

Amsterdam, juni 2014 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2014. Hbo ers en academici van studiejaar 2011/2012 op de arbeidsmarkt Amsterdam, juni 2014 In opdracht van Elsevier Studie & Werk 2014 Hbo ers en academici van studiejaar 2011/2012 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen academici Ernest Berkhout Siemen van der

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage A Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2006, nr. HO/BL/2006/8595,

Nadere informatie

Subsector geografie. Sectorbeeld Gedrag & Maatschappij, Inspectie van het Onderwijs,

Subsector geografie. Sectorbeeld Gedrag & Maatschappij, Inspectie van het Onderwijs, Samenvatting... 2 Minst aantal opleidingen... 2 Minst aantal studenten... 3 Instroom neemt af... 3 Laagste uitval... 3 Lager diplomarendement... 3 Daling in switch... 3 Twee nieuwe opleidingen... 4 Weinig

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Ondernemerschap binnen Avans Hogeschool. Collegejaar

Ondernemerschap binnen Avans Hogeschool. Collegejaar Ondernemerschap binnen Avans Hogeschool Collegejaar 2016-2017 Pagina: 2 van 30 Colofon datum 7-11-2016 auteur versie 1.0 status Definitief Pagina: 3 van 30 Inhoudsopgave Samenvatting 4 1 Inleiding 5 2

Nadere informatie

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding

Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding Heeft u in het verleden een hbo- of wo-opleiding afgerond en wilt u de bacheloropleiding psychologie volgen dan kunt u in aanmerking

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2011 In opdracht van Elsevier Thema. Studie & Werk Hbo ers en academici van studiejaar 2008/2009 op de arbeidsmarkt

Amsterdam, juni 2011 In opdracht van Elsevier Thema. Studie & Werk Hbo ers en academici van studiejaar 2008/2009 op de arbeidsmarkt Amsterdam, juni 2011 In opdracht van Elsevier Thema Studie & Werk 2011 Hbo ers en academici van studiejaar 2008/2009 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen academici E. Berkhout T. Smid S. van

Nadere informatie

Likert schaal. Aanpassing van de Enquête. Nationale Studenten Enquête. Kwaliteit van de data van de. Nationale Studenten Enquête

Likert schaal. Aanpassing van de Enquête. Nationale Studenten Enquête. Kwaliteit van de data van de. Nationale Studenten Enquête Kwaliteit van de data van de Kwaliteit van de NSE data???? Pascal Brenders Studiekeuze123 Thema scores Thema 2013 Aantal vragen Inhoud 11 Kwaliteit van de NSE data Respons Validiteit Algemene vaardigheden

Nadere informatie

Hoop-gebied Opleiding

Hoop-gebied Opleiding 3.4 Afgestudeerden 3.4.1 Aantal afgestudeerden en afgestudeerden voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2007-2008 t/m 2009-2010 in aantal jaren Economie Accountancy 36 38 39 5,00 5,63 4,44

Nadere informatie

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016

Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016 Voorlichtingsavond hbo- en wo-opleidingen Woensdag 5 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Vooropleidingseisen wetenschappelijk onderwijs: van vwo naar wo

Vooropleidingseisen wetenschappelijk onderwijs: van vwo naar wo Vooropleidingseisen wetenschappelijk onderwijs: van vwo naar wo (Gebaseerd op de publicatie van het ministerie van OCW Regeling aanmelding en toelating hoger onderwijs d.d. 01-10-2016) Betekenis van gebruikte

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College Havo-3, wat dan.? Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College WO WO HBO HBO VWO 6 MBO Havo 5 VWO 5 *niet zonder meer mogelijk! TL 4 Havo 4 TL 3 Havo 3 Toekomstplan opstellen Wie ben ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland HBO-Nederland De Haagse Rotterdam Utrecht INHOLLAND van Amsterdam Leiden aantal respondenten 195507 10139 14384 13180 9102 17584 4193 Je studie in het algemeen 3,88 3,83 3,81 3,79 3,70 3,83 3,98 De inhoud

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2014 1 Veranderingen voor leerlingen Meer huiswerk minder toetsen Toetsen over grote(re) stof eenheden Grotere school Verdieping Examen vanaf klas 4 Zelfstandigheid

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO MAART 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 MAART 2016 (13:00-16:00) Meeloopdag Bestuurskunde: Economie

Nadere informatie

3.5 Studiestakers Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur t/m

3.5 Studiestakers Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur t/m 3.5 Studiestakers 3.5.1 Aantal studiestakers en gemiddelde studieduur 2007-2008 t/m 2009-2010 voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk aantal studiestakers gemiddelde studieduur Economie Accountancy

Nadere informatie

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage A (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Amsterdam, juni 2016 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2016

Amsterdam, juni 2016 In opdracht van Elsevier. Studie & Werk 2016 Amsterdam, juni 2016 In opdracht van Elsevier Studie & Werk 2016 Hbo ers en academici van studiejaar 2013/2014 op de arbeidsmarkt Statistische bijlage: tabellen hbo ers Paul Bisschop Siemen van der Werff

Nadere informatie

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 5 oktober 2016 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage C (Behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 FEBRUARI 2016 (13:15-16:00) Meeloopdag International

Nadere informatie

Hoop-gebied Opleiding

Hoop-gebied Opleiding 3.3 Samenstelling en omvang instroompopulatie 3.3.1 Instroom bij voltijd-, deeltijd- en duale opleidingen gezamenlijk 2008-2009 t/m 2010-2011 Economie Accountancy 161 166 155 Bedrijfseconomie 207 226 214

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO NOVEMBER 2016

OPEN DAGEN WO NOVEMBER 2016 OPEN DAGEN WO NOVEMBER 2016 Kijk voor meer informatie over voorlichtingsevenementen op de site van de betreffende universiteit. Meld je afwezigheid op school een week vóór de Open dag bij de decanen (kamer

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst!

Kiezen voor de toekomst! Kiezen voor de toekomst! 2 e fase HAVO januari 2015 1 Profielen Cultuur & Maatschappij Economie & Maatschappij Natuur & Gezondheid Natuur & Techniek januari 2015 2 Opbouw van een profiel gemeenschappelijk

Nadere informatie

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen Subsector politicologie en bestuurskundige Samenvatting... 2 Weinig deeltijd... 2 Wo-instroom... 3 Weinig uitval iets toegenomen... 3 Veel switch... 3 Vier in herstel... 3 Veel studenten raden opleiding

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl Januari 2015 - februari 2015 - maart 2105 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes

Nadere informatie

EEN STUDIE KIEZEN CREATING TOMORROW

EEN STUDIE KIEZEN CREATING TOMORROW EEN STUDIE KIEZEN 2017-2018 CREATING TOMORROW STUDEREN AAN HET HBO Ga je studeren? Dan wil je weten waar je aan begint! VAN HAVO NAAR HBO Na de havo is studeren aan het hbo een logische stap. Een hbo-opleiding

Nadere informatie