Symposium verpleegkundig spreekuur 23/01/2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Symposium verpleegkundig spreekuur 23/01/2014"

Transcriptie

1 Supportive care in de oncologie Het verpleegkundig perspectief Elsie Decoene Verpleegkundig specialist oncologie UZ Gent BOPP 2014 Inhoud 1. Omschrijving supportive care in de oncologie 2. Tendensen 3. Nationaal Kankerplan 4. Integrale psychosociale zorg 5. Voorbeelden van integrale psychosociale zorg 6. Besluit 2 Stel u voor Er overkomt jou iets heel erg Wat verwacht je van de ander in deze situatie? 3 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 1

2 Verwachtingen van de patiënt De juiste en beste zorg Verantwoordelijkheid en deskundigheid Luisteren Steun Eerlijkheid Geduld Sensitiviteit, empathie Respect Helpen de juiste beslissingen te nemen Menselijke zorg 4 1. Omschrijving supportive care? National Cancer Institute Care given to improve the quality of life of patients who have a serious or life-threatening disease. The goal of supportive care is to prevent or treat as early as possible the symptoms of a disease, side effects caused by treatment of a disease, and psychological, social, and spiritual problems related to a disease or its treatment. Also called comfort care, palliative care, and symptom management. 5 MASCC Multinational Association of Supportive Care in Cancer Supportive Care in Cancer is the prevention and management of the adverse effects of cancer and its treatment. This includes management of physical and psychological symptoms and side effects across the continuum of the cancer experience from diagnosis through anticancer treatment to post-treatment care. Enhancing rehabilitation, secondary cancer prevention, survivorship and end of life care are integral to Supportive Care 6 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 2

3 Supportive care Focus op de psychosociale zorg Evoluties in het symptoommanagement in de oncologie symptoommanagement in de oncologie pijnmanagement anti-emetica preventie en behandeling orale mucositis neutropenie - isolotiemaatregelen oncologische wondzorg aanpak huidreacties oncologische revalidatie katheterzorg management van laattijdige effecten na kanker transitiezorg in de oncologie 7 2. Tendensen 8 Organisatie van oncologische zorg - centralisatie van oncologische patiënten Integrale kankercentra Ketenzorg optimalisatie van de transmurale zorg Zorgprogramma s gespecialiseerde zorgprogramma s - zorgpaden Nationaal Kankerplan Multidisciplinaire zorg (krachten bundelen) MOC integratie psychosociale zorg paramedische zorg complexe zorg hoog technologische zorg Personalized medicine personalized care 9 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 3

4 Cancer = chronic illness Impact op kwaliteit van leven Aandacht voor therapietrouw Survivorship care Aandacht voor de late termijn effecten Belang van onco-revalidatie Integratie van palliatieve zorg in de oncologische zorg einde leven thematiek Advanced nursing practice Gespecialiseerde oncoverpleegkundigen Psycho-oncologie 10 Aandacht voor kwetsbare groepen in de oncologie Onco-geriatrie Jongeren met kanker Allochtonen met kanker Clinical trials fase 1 units psychosociaal research Preventie van kanker - screening 11 E-health Kwaliteit van zorg kwaliteitsindicatoren veiligheid kankerregistratie Ethisch reflecteren betaalbare zorg - efficiëntie 12 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 4

5 3. Nationaal Kanker Plan ( ) 30 initiatieven Preventie en opsporing Zorg, behandeling en ondersteuning patiënt Onderzoek, innoverende technologie en evaluatie Initiatief 10 psychosociale steun van patiënt ihkv zorgprogramma s 1 Fteq oncologieverpleegkundige/250 MOC s 1 Fteq oncopsycholoog/250 MOC s 1 Fteq sociaal werker/500 MOC s 13 Initiatief 17 steun op het moment van slechtnieuws Nieuwe nomenclatuur voor een langere consultatie Communicatieopleiding artsen Initiatief 19: oncologische revalidatieprogramma s Initiatief 21/22 Innoverende psychosociale projecten Projecten met lotgenoten Verbeteren van combinatie van werk/kanker Projectoproepen voor oncogeriatrie Initiatief 25: aanbod palliatieve zorg verbeteren 14 Evaluatie Nationaal Kankerplan Rapport FOD (maart 2011): Nationaal Kankerplan: stand van zaken Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS)blikt tevreden terug op het Kankerplan dat ze drie jaar geleden lanceerde. 90 % van de doelstellingen is gerealiseerd of is in uitvoering, aldus de minister. (De Huisarts, 2011) Nieuwe acties Financiering van onco-dietisten Terugbetaling vervoersonkosten Interuniversitaire opleiding psycho-oncologie 15 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 5

6 27 november VLK: Kankerplan belangrijke stap vooruit, maar nog veel werk aan de winkel' Onderzoeksrapport 2010 een kritische kijk op het kankerbeleid Topics Een onvoldoende voor tabaksbeleid De zorg voor de NKO patiënten Interculturele bemiddeling NKP : de eindafrekening 16 Evaluatie Nationaal Kankerplan Op basis van de gegevens van 2007 werden in VTE's gefinancierd (108 maatschappelijk werkers, 215 verpleegkundigen en 215 psychologen). Op basis van de gegevens van 2008 werden in VTE's gefinancierd, of een verhoging van bijna 20% in vergelijking met 2009 (133 maatschappelijk werkers, 266 verpleegkundigen en 266 psychologen). Op basis van het aantal terugbetaalde MOC's in 2009 werden vanaf VTE's gefinancierd, een verhoging met 17% in vergelijking met Het betreft 159 VTE's maatschappelijk werkers, 319 VTE's verpleegkundigen en 319 psychologen. 17 Nationaal Kankerplan anno 2014 NKP : initiatieven werden verder gefinancierd Nieuwe projectoproepen werden gelanceerd 2014: wachten op nieuwe financiële middelen 18 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 6

7 4. Integrale psychosociale zorg Naast de fysieke klachten ook aandacht voor de psychosociale en spirituele noden van patiënt en omgeving Iedere kankerpatiënt verdient een integrale en evidence based klinische en psychosociale zorg Zonder dit extraatje zou het me moeilijker gelukt zijn De last is er sowieso, maar we kunnen het iets meer dragelijk maken 19 Psychosociale zorg is een opdracht van iedere zorgverlener Belang van stepped care approach Patiëntenorganisaties pleiten verder voor voldoende uitbouw en innovatie in de psychosociale zorg 12 september VLK lanceert Kankermeldpunt na grote respons op campagne slechtnieuwsgesprekken (dossier september 2013) 20 Toen de nodige onderzoeken gebeurd waren, moest ik wachten op de vergadering van de specialisten van de borstkliniek, die het geval van elke patiënt samen bespraken. Vanaf een bepaald uur mocht je dan bellen om een afspraak te maken en eventueel een voorstel voor verdere behandeling te bespreken. Omdat alle patiënten dan tegelijk bellen, was de lijn constant bezet. De gynaecologe belde toen zelf en zei aan de telefoon: "Ik zal het je kort nu zeggen, want als ik je zeg dat je vanavond nog moet komen, weet je toch al dat er iets niet in orde is. Je borst moet afgezet worden en daarna moet je chemo krijgen. 21 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 7

8 " Ik was zo van de kaart dat ik niet meer kon spreken of bewegen. De poetsvrouw was bij mij en die heeft me opgevangen. Ik moest haar normaal naar huis brengen, maar ik was absoluut niet in staat om op dat moment nog met de wagen te rijden. De dokter vroeg op geen enkel moment of er iemand bij mij was. 22 Dus tien minuten nadat we het verschrikkelijke nieuws gehoord hadden, stonden we buiten,nog niet de kans gehad om het te laten bezinken. In een overvolle wachtzaal, zonder zelfs een stoel om op te zitten. Ik heb mijn moeder meegenomen naar de toiletten en daar hebben we ons opgesloten in een toilet om haar even vast te nemen en van de eerste schok te bekomen. We hebben daar ongeveer een half uurtje gezeten. 23 Hij deed dit uiterst omzichtig, peilend naar mijn reactie. De dag nadien hetzelfde ritueel. Hij nam de tijd en was zeer vriendelijk. Er werd mij ook gevraagd of ik misschien behoefte had om met iemand te praten. Onmiddellijk na de operatie is de sociaal assistente langsgekomen en heeft ze met mij een goed gesprek gevoerd. Ik houd dus een goed gevoel over aan mijn slechtnieuwsgesprek. 24 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 8

9 Na een beetje 'zoeken naar de resultaten' (of twijfelen), viel toch de zin Ik vrees dat ik geen goed nieuws voor je heb. Wat dit dan precies betekende, kon ze niet zeggen. Wel heeft ze georganiseerd dat de borstverpleegkundige me een uurtje later zelf opbelde. Oneindig veel vragen en een lawine aan gevoelens... Het telefoontje van de borstverpleegkundige, die superlief was, heeft alvast een beetje duidelijkheid gebracht. Ze heeft uitgebreid de tijd genomen om ons over alles in te lichten, ons info te bezorgen, alle gevoelens en vragen te beantwoorden, en alles te organiseren wat nodig was, een gesprek met de psychologe inbegrepen. 25 Belang van een patiëntgerichte zorg Aandacht voor de noden en de beleving van de kankerpatiënt en zijn familie I am not a cancer, I am a ME Als TEAM kunnen we een patiëntgerichte zorg waarmaken We werken complementair De winst zit in het samen zorg dragen voor 26 Is er een nood? Kanker = een bedreiging Informatie- en begeleidingsnoden Aandacht voor de participatie in de besluitvorming Belang van therapietrouw Toename ambulante zorg Toenemende groep van cancersurvivors Complexe behandeling en -zorgsituaties Veel zorgpartners Nood aan continuïteit van zorg Aandacht voor transmurale zorg Evolutie naar taakherschikking en functiedifferentiatie in de oncologie, specifiek in de supportive care 27 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 9

10 Basisvoorwaarden? De juiste zorgattitude hebben Willen, mogen en kunnen samenwerken met anderen Belang van ondersteunende en complementaire psychosociale zorg Belang van training Het belang van educatie op maat Watch de informatiechaos Informatie geven is ook steun bieden Belang van opvolging (counseling) Een opdracht voor het multidisciplinair team Voorbeelden integrale psychosociale zorg Implementatie van de functie verpleegkundig consulenten oncologie Multidisciplinaire raadplegingen Distress management Onco-revalidatie Aanbod van psychosociale (groeps)programma s Transmurale zorgprogramma s Implementatie functie verpleegkundig consulent oncologie Begripsverwarring Coördinator oncologische zorg, oncocoach, verpleegkundig specialist, trajectbegeleider, begeleidingverpleegkundige, casemanager, borstverpleegkundige, prostaatverpleegkundige Implementatie mogelijk gemaakt door extra financiële middelen Nationaal Kankerplan, erkende borstkliniek Niet ieder ziekenhuis kiest voor de implementatie van deze extra functies in de oncologische zorg! 30 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 10

11 Een functie met verschillende betekenissen voor de patiënt GIDS ADVOCAAT BV OV COACH VRIENDIN OV = oncoverpleegkundige 31 Een gids Emotionele opvang- en begeleiding, luisteren, begrijpen Informatie verstrekken - overleggen Praktische adviesverlening Doorverwijzen indien nodig, gidsen in het netwerk 32 Een coach Empowerment Counseling Relatiemanager 33 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 11

12 Een vertrouwenspersoon (vriend(in)) Er op de juiste momenten zijn De juiste dingen herinneren De juiste dingen doen Vertrouwen = basis van de relatie 34 Een advocaat Het beste voor hebben Opkomen voor Signalen opvangen Aanpakken Verbeteraar 35 De implementatie van een verpleegkundig spreekuur doorheen het zorgpad Eén of meer vaste momenten in de week op de polikliniek/afdeling waar een verpleegkundige beschikbaar is voor patiënten en hun naasten. Dit spreekuur biedt patiënten en hun naasten de mogelijkheid informatie te krijgen over hun ziekte en behandeling evenals ondersteuning in de verwerking van en het omgaan met ziekte en behandeling. 36 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 12

13 37 37 De betekenis van het verpleegkundig spreekuur voor de patiënt met kanker 38 Een vpk spreekuur ruimt het puin beetje per beetje op De diagnose kanker = een aardbeving = de dood van achter de horizon halen = het leven is plots niet meer zo vanzelfsprekend = puinhoop Gevoelens van angst en onzekerheid Chaos controleverlies eigen leven: alles gaat zo snel 39 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 13

14 In een vpk spreekuur is er aandacht voor alle dimensies van de zorg Men neemt mij mee op pad Ik moet niet nadenken Ik mag mezelf zijn Men begrijpt mij Men maakt tijd voor mij Persoonlijke aandacht De verpleegkundige spreekt met mij als persoon De angst zien Aandacht en steun Zet tijdig de juiste zorgverleners op mijn pad 40 Een vpk spreekuur is er op het juiste moment Men schept orde in de chaos De TGV en de stoomtrein Ik kan weer vooruit Praktische adviezen = heel waardevol Waw, men belt mij op Persoonlijke aandacht Ik kan mijn verhaal doen Aandachtspunt: nu vaak vooral care in de beginfase van het traject, ook de survivor niet uit het oog verliezen! 41 In een vpk spreekuur anticipeert men op wat komt De juiste info op het juiste moment Ik kan weer verder Dit kan ik verwachten Bruikbare informatie Mijn doelen kunnen bijstellen veel tips van andere patiënten Alle onderwerpen kunnen aan bod komen Het is een all in pakket 42 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 14

15 Een vpk spreekuur = een veilige plek Groot vertrouwen in de arts Ambivalentie: informatiebron geen tijd Verpleegkundige: nog tijd om vragen te stellen De patiënt bevindt zich in een kluwen Chaos, mijn weg niet vinden Veel verschillende gezichten Verpleegkundige = bij de hand, mijn toevlucht Mag ik nu piekeren? telefonische bereikbaarheid angsten mogen en kunnen verwoorden verzekeren een vlugge toegang tot de arts 43 De zakdoekjes liggen klaar in het vpk spreekuur Mezelf kunnen zijn Men heeft ook aandacht voor alles rond mij Ik mag eens wenen Men begrijpt mij Ik ben niet abnormaal Men geeft mij moed Ze weten wat goed voor mij is Groot vertrouwen Ze kennen mijn situatie Ze sturen mij door naar anderen als het nodig is 44 Niet zomaar een verpleegkundige Kennis van zaken Toegankelij k Luisterend oor Het is nooit teveel Behulpzaa m Tijd maken Vriendelijk Kent mij Altijd een antwoor d Vertrouwen Niet betuttelen d Spontaan Oprecht Een klik Is mij beken d Bondgenoo t Uitstraling Stimuleert Er zijn Persoonlijk Bron van Begripvo l Betrokken Voelt mij aan Geloofwaardi g 45 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 15

16 Wanneer een verpleegkundig spreekuur? Mededeling diagnose Voor de operatie Tijdens opname Bespreking nabehandeling Start nabehandeling (RT CHT HT) Opvolging nabehandeling Afronding nabehandeling Opvolging tot 1 jaar na einde behandeling Herval Opvolging tijdens behandeling gemetastaseerde ziekte 46 Het vpk spreekuur / de vpk consulent = de rode draad doorheen het zorgpad Vraag- en aanbodgestuurd en dit doorheen het volledig pad Een VS op scharniermomenten in het zorgpad Verpleegkundig consulent = belangrijke centrale zorgverlener voor de patiënt Casemanager in de supportive care 47 Kwalitatief onderzoek toont de betekenis aan voor de patiënt Kwantitatief onderzoek naar de meerwaarde van gespecialiseerde oncoverpleegkundigen toont een positieve uitkomst voor: hogere patiëntentevredenheid, beter symptoommanagement, kortere wachttijden, minder angst en depressie, betere ontslagvoorbereiding, hogere kennis, Nog geen terugbetaling voor een verpleegkundig spreekuur 48 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 16

17 5.2. Het belang van multidisciplinaire raadplegingen in de oncologie Implementatie in verschillende settings Voorbeeld: multidisciplinaire raadplegingen (MDR) voor patiënten met een orale anti-tumorale behandeling Chronische behandelingsvorm Belangrijke invloed op kwaliteit van leven Vaak nog onderschat als behandelingsvorm Nu nog weinig systematiek in de voorlichting en begeleiding Belang van een actieve opvolging door verschillende disciplines 49 MDR nieuwe patiënt (1 raadpleging) Informatie mbt behandeling en bijwerkingen Bepalen startdosis Doorverwijzing Aanvullende informatie behandeling en bijwerkingen Zelfzorgadviezen Opvolging bespreken Doorverwijzing Medicatieschema bespreken Medicatie meegeven Informatie mbt interacties met genees- en voedingsmiddelen 50 MDR patiënt in follow-up Opvolging toxiciteit Zelfzorgadviezen Opvolging therapietrouw Doorverwijzing Aanvulling en aanpak toxiciteit Opvolging therapietrouw Dosisbepaling Doorverwijzing Opvolging toxiciteit Zelfzorgadviezen Opvolging therapietrouw Doorverwijzing 51 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 17

18 MDR patiënt in follow-up (gemetastaseerd RCC - TKI) Type raadpleging Week Type raadpleging Week 1 MDR Start R/ Tel vpk spreekuur Maand 3 Tel vpk spreekuur Week 1 MDR Maand 4 MDR Week 2 Tel vpk spreekuur Maandelijks Tel vpk spreekuur Week 3 MDR 3-maandelijks MDR Week 4 Inloop vpk spreekuur Op vraag van patiënt Tel vpk spreekuur Week 5 Tel vpk spreekuur Op vraag van patiënt MDR Week 6 Tel vpk spreekuur Week 7 MDR Week 8 Belang van individualisatie Besluit Iedere patiënt met kanker en zijn omgeving heeft recht op een goede supportive care Goede supportive care = durven investeren in deze ondersteunende zorg Kan enkel welslagen als men bereid is om samen te werken Complementariteit en geen vervanging van Nog heel veel uitdagingen in de toekomst 53 Supportive care is like a good bra Dank voor uw aandacht 54 Elsie DecoeneOverleg VLK 8/6/11 18

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

De verpleegkundig specialist: de ervaringen als arts

De verpleegkundig specialist: de ervaringen als arts De verpleegkundig specialist: de ervaringen als arts Prof. Dr. Sylvie Rottey Medisch Oncoloog Klinisch Farmacoloog Staflid dienst medische oncologie Diensthoofd Dienst voor Geneesmiddelenonderzoek 1 Samenwerking

Nadere informatie

Meet Joe Caruso. Happily ever after

Meet Joe Caruso. Happily ever after 22 mei 2007 Jaarbeurs Utrecht Verhalen Programma s Strategieën Renée den Haring, MANP verpleegkundig specialist oncologie Kennemer Gasthuis Meet Joe Caruso Happily ever after Begripsverheldering Meer dan

Nadere informatie

Beleving en ondersteuningsnood van oudere kankerpatiënten en hun familieleden:

Beleving en ondersteuningsnood van oudere kankerpatiënten en hun familieleden: Beleving en ondersteuningsnood van oudere kankerpatiënten en hun familieleden: Aanbevelingen voor de zorgpraktijk Sprekers: Cynthia Senden & Tina Vandecasteele Onderzoeksteam: Tina Vandecasteele, Evy Vandenberghe,

Nadere informatie

Psychosociale aspecten bij longkankerpatiënten. Christine De Coninck Palliatief Support Team UZ Gent 1 december 2007

Psychosociale aspecten bij longkankerpatiënten. Christine De Coninck Palliatief Support Team UZ Gent 1 december 2007 Psychosociale aspecten bij longkankerpatiënten Christine De Coninck Palliatief Support Team UZ Gent 1 december 2007 Overzicht Inleiding Prevalentie psychosociale problemen Specifieke aspecten bij longkanker

Nadere informatie

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Zorgpad Casus Cervixcarcinoom Follow up Supportive care Soorten zorg in de psychosociale ondersteuning

Nadere informatie

Project. Projectgroep. Intimiteit en seksuele gezondheid,een zorgprogramma voor kankerpatiënten

Project. Projectgroep. Intimiteit en seksuele gezondheid,een zorgprogramma voor kankerpatiënten Ongekende noden Intimiteit en seksuele gezondheid,een zorgprogramma voor kankerpatiënten Tiny Van Keymeulen - Klinisch Psycholoog Oncologisch Psychosociaal Support Team 25 november 2011 Dixit Woet Gianotten

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Het oncologisch begeleidingsteam

Het oncologisch begeleidingsteam 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 Het oncologisch

Nadere informatie

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 campus Sint-Jozef

Nadere informatie

Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie

Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie drs. Brigitte Gijsen, b.gijsen@iknl.nl adviseur productontwikkeling - programmaleider Herstel na kanker, IKNL Inhoud Oncologie: cijfers en ontwikkelingen

Nadere informatie

Ondersteuning bij de diagnose kanker (de lastmeter)

Ondersteuning bij de diagnose kanker (de lastmeter) Ondersteuning bij de diagnose kanker (de lastmeter) De diagnose kanker kan grote impact op u en uw naaste(n) hebben. De ziekte en de behandeling kunnen niet alleen lichamelijke klachten met zich meebrengen,

Nadere informatie

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr.

BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK. Mathieu Verbrugghe Prof. dr. BEÏNVLOEDENDE FACTOREN VAN THERAPIETROUW EN ZELFMANAGEMENT BIJ ORALE TKIs: EEN KWALITATIEF ONDERZOEK Mathieu Verbrugghe Prof. dr. Ann Van Hecke INLEIDING THERAPIEONTROUW Een patiënt wordt therapieontrouw

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ZORG VOOR PATIËNTEN MET KANKER

PSYCHOSOCIALE ZORG VOOR PATIËNTEN MET KANKER PSYCHOSOCIALE ZORG VOOR PATIËNTEN MET KANKER 536 Inleiding Als u van uw behandelend specialist te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties te verwerken. Door

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Psychosociale zorg. voor mensen met kanker

PATIËNTEN INFORMATIE. Psychosociale zorg. voor mensen met kanker PATIËNTEN INFORMATIE Psychosociale zorg voor mensen met kanker 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over psychosociale zorg voor mensen met

Nadere informatie

Waar kunt u heen als u kanker hebt?

Waar kunt u heen als u kanker hebt? Oncologiecentrum Waar kunt u heen als u kanker hebt? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waar kunt u terecht als u kanker hebt?... 3 Overzicht hulpverleners binnen het Catharina Kanker Instituut... 3 Extern...

Nadere informatie

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama Verpleegkundig specialist oncologie ziekenhuis Bernhoven Oss/Veghel Inhoud

Nadere informatie

Nationale en klinische ontwikkelingen in de psycho-oncologie; kunnen we online?

Nationale en klinische ontwikkelingen in de psycho-oncologie; kunnen we online? Nationale en klinische ontwikkelingen in de psycho-oncologie; kunnen we online? Mecheline van der Linden Afdeling medische oncologie VU medisch centrum 2011 1 Kanker: incidentie en prevalentie Incidentie:

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun C Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 21/22 van het Kankerplan: Psychosociale

Nadere informatie

Intimiteit en seksuele gezondheid, een zorgprogramma voor kankerpatiënten

Intimiteit en seksuele gezondheid, een zorgprogramma voor kankerpatiënten Intimiteit en seksuele gezondheid, een zorgprogramma voor kankerpatiënten Tiny Van Keymeulen - Klinisch Psycholoog Oncologisch Psychosociaal Support Team 26 november 2012 Ongekende noden Reactie van de

Nadere informatie

Ervaring in palliatieve zorg

Ervaring in palliatieve zorg De psychologische invalshoek in de palliatieve zorg Wie doet wat? Dr. Judith Prins klinisch psycholoog Medische Psychologie Congres NPTN 2 november 2006 1 Ervaring in palliatieve zorg 1986-1990 1992-1996

Nadere informatie

Voorlichtingsgesprek. chemo- en/of doelgerichte therapie. Dagbehandeling Oncologie

Voorlichtingsgesprek. chemo- en/of doelgerichte therapie. Dagbehandeling Oncologie 00 Voorlichtingsgesprek chemo- en/of doelgerichte therapie Dagbehandeling Oncologie De arts heeft met u gesproken over een behandeling met chemotherapie en/of doelgerichte therapie. Vóór het starten van

Nadere informatie

Palliatieve zorg in het ZGT

Palliatieve zorg in het ZGT 30 oktober 2014 Mw. Dr. I.M. Oving Internist-Oncoloog Palliatieve zorg in het ZGT Op het juiste moment en de juiste plaats Namens het palliatief consult team Palliatieve zorg, op het juiste moment en de

Nadere informatie

Dr. Asiong Jie. Hoe krijg ik als patiënt de beste zorg?

Dr. Asiong Jie. Hoe krijg ik als patiënt de beste zorg? Dr. Asiong Jie Hoe krijg ik als patiënt de beste zorg? Hoe krijg ik als patiënt de beste zorg? 1. Wat is beste zorg volgens dokters/ ziekenhuizen patiënten 2. Hoe kunnen we patiënten hierbij helpen? Patiëntenparticipatie:

Nadere informatie

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg

beslisschijf evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase palliatieve zorg evaluatie pilot Besluitvorming in de palliatieve fase beslisschijf palliatieve zorg Begin 2006 zijn de VIKC-richtlijnen voor de palliatieve zorg en het zakboekje verschenen. Het IKMN en het UMC Utrecht

Nadere informatie

Psychosociale hulp voor patiënten met kanker

Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Beter voor elkaar Psychosociale hulp voor patiënten met kanker Inhoud Inleiding 2 Oncologieverpleegkundigen 3 Stomaverpleegkundigen 4 Geestelijke verzorging

Nadere informatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Eveline Bleiker Minisymposium Oncologische Creatieve therapie in ontwikkeling 26 mei 2015 Achtergrond Even voorstellen Creatieve

Nadere informatie

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon?

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? 12 e Post O.N.S. Meeting Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? Sophie Bunskoek, verpleegkundig specialist, medische oncologie, UMCG Julie Silver MD, associate professor, Harvard Medical

Nadere informatie

Het Palliatief Advies Team. De verpleegkundig specialist centraal en transmuraal 1 september 2015

Het Palliatief Advies Team. De verpleegkundig specialist centraal en transmuraal 1 september 2015 Het Palliatief Advies Team De verpleegkundig specialist centraal en transmuraal 1 september 2015 2011 nieuw ziekenhuis en starten PAT Waarom? Hoe? Met wie? Waarom een PAT Stervensfase in het ziekenhuis

Nadere informatie

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg binnen het st. Anna Ziekenhuis en de eerste lijn Input huidig procesverloop: Doorlopen

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast?

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? An Lievrouw psycholoog Oncologisch Centrum UZ Gent Stellingen 2 We moeten de patiënt zover krijgen dat hij zijn stoma aanvaardt. Ja Ik

Nadere informatie

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG Wat is het beste voor de patiënt? Carla M.L. van Herpen, internist-oncoloog 14-10-2014 Nazorg en controle na kanker EXPERTISE Wat wil de patiënt?

Nadere informatie

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013 Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn Hans Nortier Nazorg Nazorg is een essentieel onderdeel van individuele patiëntenzorg na behandeling voor kanker Nazorg behelst voorlichting, begeleiding, ingaan

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Begeleiding van patiënten die orale TKI s nemen: huidige praktijk versus mogelijkheden en verwachtingen van zorgverleners en patiënten

Begeleiding van patiënten die orale TKI s nemen: huidige praktijk versus mogelijkheden en verwachtingen van zorgverleners en patiënten Begeleiding van patiënten die orale TKI s nemen: huidige praktijk versus mogelijkheden en verwachtingen van zorgverleners en patiënten Doelstellingen Gebruik van orale antitumorale GM: Verwachtingen patiënten?

Nadere informatie

Revalidatie bij kanker

Revalidatie bij kanker REVALIDATIE Revalidatie bij kanker De mogelijkheden BEHANDELING Revalidatie bij kanker U kunt in het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor verschillende revalidatieprogramma s bij kanker. Revalidatie bij

Nadere informatie

Palliatieve zorg in het OLVG

Palliatieve zorg in het OLVG Palliatieve zorg in het OLVG Introductie van het palliatief team 23 mei 2013 Huisartsenavond OLVG Een palliatief team waarom? Draagt bij aan een hogere kwaliteit van leven en minder psychische en lichamelijke

Nadere informatie

Basisscholing Palliatieve Zorg voor artsen 2 november 2006 Nationaal Congres Palliatieve Zorg Sasja Mulder Onderwijs in palliatieve zorg in de medische specialisten opleiding 2001 2003 COPZ project ontwikkeling

Nadere informatie

In gesprek over chemotherapie. Wat u kunt verwachten van het verpleegkundige voorlichtingsgesprek

In gesprek over chemotherapie. Wat u kunt verwachten van het verpleegkundige voorlichtingsgesprek In gesprek over chemotherapie Wat u kunt verwachten van het verpleegkundige voorlichtingsgesprek Binnenkort heeft u een voorlichtingsgesprek met een verpleegkundige over de behandeling met chemotherapie.

Nadere informatie

Stepped care, zelfmanagement en e-health bij het herstel na kanker: van hype naar trend

Stepped care, zelfmanagement en e-health bij het herstel na kanker: van hype naar trend Stepped care, zelfmanagement en e-health bij het herstel na kanker: van hype naar trend Prof dr Irma Verdonck-de Leeuw psycholoog, logopedist, taalkundige VU medisch centrum Cancer Center Amsterdam Vrije

Nadere informatie

Deel 3. Psychosociale zorg

Deel 3. Psychosociale zorg . Psychosociale zorg Inhoud Medisch Maatschappelijk werk 1 Geestelijke verzorging 1 Patiëntenverenigingen 2 Het Integraal Kankercentrum Noord-Oost Nederland 2 Oncologie / revalidatie 3 Het Behouden Huys

Nadere informatie

Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker

Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker Borstkliniek Voorkempen Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker Didier Verhoeven,MD,PhD Herman Roelants 15-16 juni 2011 Verschillend uitgangspunt Het ziekenhuis

Nadere informatie

2-1-2014. De jongerenbox. Creatief en op maat communiceren met de AYA. Kwalitatief onderzoek. Inhoud. Inleiding

2-1-2014. De jongerenbox. Creatief en op maat communiceren met de AYA. Kwalitatief onderzoek. Inhoud. Inleiding De jongerenbox Creatief en op maat communiceren met de AYA Medewerkers: UZ Gent: E. Decoene, M. Quaghebeur, A. Raes, N. Nolf, V. Van De Velde, L. Dillen Universiteit Gent, afdeling verplegingswetenschappen

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Behandeling van kanker Het Onco-traject

Behandeling van kanker Het Onco-traject Behandeling van kanker Het Onco-traject 1 Complexiteit en verscheidenheid van kanker maakt Multidisciplinariteit noodzakelijk 2 Focus op interactie tussen de eerste en de tweede lijn Duopresentatie Eerste

Nadere informatie

Borstkliniek UZ Gent

Borstkliniek UZ Gent Borstkliniek UZ Gent De Borstkliniek van UZ Gent werd in 2007 erkend door de Belgische overheid als multidisciplinaire Borstkliniek. Waarvoor kan u terecht in de Borstkliniek? 1 U kan er terecht voor allerhande

Nadere informatie

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie Margot Geerts Verpleegkundig Specialist Diabetische polyneuropathie 1. Distale symmetrische polyneuropathie Uitval van een combinatie van sensore,

Nadere informatie

ONCOREVALIDATIE HERSTEL&BALANS INFORMATIEPAKKET

ONCOREVALIDATIE HERSTEL&BALANS INFORMATIEPAKKET ONCOREVALIDATIE HERSTEL&BALANS INFORMATIEPAKKET Geachte, Dendermonde, 2014 Hierbij ontvangt u het informatiepakket voor het programma Herstel & Balans, gezondheidsbevordering en revalidatie voor kankerpatiënten.

Nadere informatie

Pilot Ondersteuning bij zelfregie

Pilot Ondersteuning bij zelfregie Pilot Ondersteuning bij zelfregie Achtergrond proces methodiek gespreksmodel Pilot voor zorgpaden long, mamma, colon & prostaat Inhoud presentatie Achtergrondinformatie zorg voor kankerpatiënten in Nederland

Nadere informatie

Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg

Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg Simplificatie ontwerp KB oncologisch zorgprogramma: Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg Afdeling 1. Doelgroep aard en inhoud Artikel 2 1 Elk ziekenhuis dient te beschikken over programma

Nadere informatie

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker bewegingsstelsel info voor patiënten Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wie kan aan deelnemen?... 04 03 Hoe ziet het revalidatieprogramma eruit?... 05 04 Praktische

Nadere informatie

Inclusiecriteria/ indicatie

Inclusiecriteria/ indicatie Kwaliteitscriteria Groepsrevalidatie Oncologie/Stichting Herstel & Balans, Utrecht 2003 Kwaliteitscriteria Groepsrevalidatie Oncologie Herstel & Balans/2003 Deze kwaliteitscriteria zijn vastgesteld door

Nadere informatie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 00 De Lastmeter Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 1 Kanker is een ziekte die uw leven ingrijpend kan verstoren. De ziekte en behandeling kunnen niet alleen lichamelijke

Nadere informatie

Ondersteunende zorg bij kanker

Ondersteunende zorg bij kanker Informatie (inloop)spreekuren Ondersteunende zorg bij kanker Kanker is een ziekte met ingrijpende gevolgen. Patiënten kunnen in het verloop van hun behandeling, maar ook daarna op verschillende terreinen

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Zorgprogramma borstkliniek Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Belgisch staatsblad 20.07.2007 ed 02 Koninklijk besluit houdende vaststelling van de normen waaraan het gespecialiseerd

Nadere informatie

Het ziekenhuis als episodische schakel in het zorgproces Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder

Het ziekenhuis als episodische schakel in het zorgproces Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder Het ziekenhuis als episodische schakel in het zorgproces Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder Trefdag patiëntveiligheid, 5 mei 2015 1 Congres Together we care, mei 2013 Netwerken die inspelen op de gewijzigde

Nadere informatie

Mindfulness in de zorg

Mindfulness in de zorg Mindfulness in de zorg - Training voor kankerpatiënten en hun naasten door Lief Soetewey www.liefsoetewey.com 0 Inhoud van de training Kankerpatiënten en hun naasten Het traject van een kankerpatiënt is

Nadere informatie

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus.

Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg. Kees Ahaus. Organisatie van de palliatieve zorg: zorgmodule, zorgpaden en gedeelde besluitvorming Masterclass Palliatieve Zorg Kees Ahaus 9 september 2014 Ontwikkelingen in de gezondheidszorg Goed en duur: toegankelijk,

Nadere informatie

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Verleden, heden en toekomst Annebaukje Berkhof-Huiser, specialist ouderengeneeskunde Wijnand Rutgers, neuroloog Verleden Dagbehandeling Maartenshof

Nadere informatie

Psychosociale gevolgen van kanker. Wat speelt er bij kanker. 8 november 2011 8 november 2011. K.Rutgers, Centrum Amarant/THHA 1

Psychosociale gevolgen van kanker. Wat speelt er bij kanker. 8 november 2011 8 november 2011. K.Rutgers, Centrum Amarant/THHA 1 Psychosociale gevolgen van kanker Karen Rutgers van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant te Utrecht Toon Hermans Huis Amersfoort Wat speelt er bij kanker Kanker = crisis = ontreddering Kanker

Nadere informatie

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg

TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg TIA/ herseninfarct van spoed- naar ketenzorg neurologie Folkert Hoekstra, huisarts Renske van den Berg-Vos, neuroloog ACUTE FASE stroke ketenzorg START CHRONISCHE FASE 3 NHG standaard beroerte nieuwe standaard

Nadere informatie

Vier kernvragen in de palliatieve zorg:

Vier kernvragen in de palliatieve zorg: Palliatieve thuiszorg in het nieuws In deze presentatie: 1. Palliatieve zorg in de 21 e eeuw, de stand van zaken Het PaTz project Een andere focus op palliatieve zorg 2. Het PaTz project in de praktijk

Nadere informatie

INTEGRATIEVE KANKERZORG EN MIND-BODY GENEESKUNDE

INTEGRATIEVE KANKERZORG EN MIND-BODY GENEESKUNDE INTEGRATIEVE KANKERZORG EN Deze Gids werd opgesteld door het Antikankerfonds om patiënten en hun familie te helpen een beter inzicht te krijgen in de integratieve kankerzorg en de Mind-Body Geneeskunde.

Nadere informatie

NBCA: niet het hele verhaal

NBCA: niet het hele verhaal NABON Breast Cancer Audit NBCA: niet het hele verhaal Prof. dr. E.J.Th. Rutgers, hoogleraar Oncologische Chirurgie, Nederlands Kanker Instituut- Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis DICA Congres 25 juni 2013

Nadere informatie

WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP. Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts

WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP. Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts Er was eens Jaarlijks: Ø 25,53 / 1000 artsen Ø 20,23 / 1000 advocaten Ø 15,93 / 1000 dominees

Nadere informatie

Van curatief naar palliatief: moeilijke communicatie

Van curatief naar palliatief: moeilijke communicatie Van curatief naar palliatief: moeilijke communicatie Het belang van communicatie in palliatieve zorg Sofie Eelen psychologe PST AZ St Jozef Malle Van curatief naar palliatief Communicatie: van curatief

Nadere informatie

Zorg voor de hivseropositieve

Zorg voor de hivseropositieve Zorg voor de hivseropositieve patiënt Het Radboudumc is één van de 27 hiv-behandelcentra in Nederland. Hier werkt een team van zorgverleners dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van

Nadere informatie

Vroegsignalering van angst bij kanker

Vroegsignalering van angst bij kanker Vroegsignalering van angst bij kanker Symposium juni 2016, Amsterdam Hoe harder we angst bevechten, hoe meer ze ons verleidt en verstikt. Hoe meer we de angst in de ogen zien, hoe sneller ze vrijheid biedt.

Nadere informatie

Men verwart regelgeving met kwaliteitsbewaking in de zorg.

Men verwart regelgeving met kwaliteitsbewaking in de zorg. Gezondheid s zorg Men verwart regelgeving met kwaliteitsbewaking in de zorg. Z o r g s Zorgstandaarden geven antwoorden Patiënten: weten welke zorg zij kunnen verwachten en hun bijdrage daarin Zorgverleners:

Nadere informatie

Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen

Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht Verpleegkundige functies Op zoek naar grenzen Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg Aanleiding tot taakherschikking Tekort aan medisch

Nadere informatie

Senologie voor de huisarts 26.04.2012

Senologie voor de huisarts 26.04.2012 Senologie voor de huisarts 26.04.2012 Organogram zorgprogramma Multidisciplinaire oncologie Commisie Oncologie Apotheek Communicatie Stuurgroep Oncologie * Voorzitter MCO * Artsen grote oncol. Domeinen

Nadere informatie

Zorgpad Zwangerschapsdiabetes

Zorgpad Zwangerschapsdiabetes Zorgpad Zwangerschapsdiabetes Projectdossier kwaliteitsprijs Rode Kruis 2012 Verloskunde, endocrinologie, diëtiek, pediatrie O.L.Vrouwziekenhuis Aalst-Asse-Ninove natascha.deprez@olvz-aalst.be paul.van.crombrugge@olvz-aalst.be

Nadere informatie

B-CARE wordt zes maal per jaar georganiseerd voor groepen van 8 tot 10 lotgenoten die behandeld werden voor borstkanker.

B-CARE wordt zes maal per jaar georganiseerd voor groepen van 8 tot 10 lotgenoten die behandeld werden voor borstkanker. 5. PATIENTENBEGELEIDING B-CARE, Breast CAncer REvalidation Oncodiëtisten Oncologisch begeleidingsteam (OBT) Palliatief supportteam (PST) Pastoraal team ROTS Sociale dienst Een patiënt met een oncologische

Nadere informatie

Multidisciplinaire aanpak van IBD

Multidisciplinaire aanpak van IBD Antwerpse Geneeskundige Dagen 12/09/2014 Multidisciplinaire aanpak van IBD Tom Moreels UCL Cliniques Universitaires Saint-Luc Hépato-Gastroentérologie tom.moreels@uclouvain.be Inflammatoir darmlijden dunne

Nadere informatie

Stoma en continentie: nieuwe perspectieven. Liesbeth Kooyman 15 februari 2016

Stoma en continentie: nieuwe perspectieven. Liesbeth Kooyman 15 februari 2016 Stoma en continentie: nieuwe perspectieven Liesbeth Kooyman 15 februari 2016 Vandaag kijken we naar Gevolgen van de diagnose en de behandeling Moeilijkheden die de patiënt tegen kan komen Medische interacties

Nadere informatie

Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten

Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten Revalidatie Herstel & Balans Revalidatieprogramma voor (ex-)kankerpatiënten Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Kanker is een ingrijpende ziekte.

Nadere informatie

Casemanagement bij kankerpatiënten

Casemanagement bij kankerpatiënten Casemanagement bij kankerpatiënten Marieke Schreuder-Cats V&VN Oncologie Procesmanager projectteam 24 januari 2012 Aanleiding» Tekortkomingen in de ketenzorg: zorg te gefragmenteerd» Oncologische keten

Nadere informatie

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Prof.dr. Rose-Marie Dröes Research Programme > Mental Health and Quality of Care Department of Psychiatry / Department

Nadere informatie

Je bent jong, krijgt kanker en dan

Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade 03 oktober 2014 Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade

Nadere informatie

PROGRAMMA scholing Oncologische revalidatie (CONCEPT)

PROGRAMMA scholing Oncologische revalidatie (CONCEPT) PROGRAMMA scholing Oncologische revalidatie (CONCEPT) Hierbij vindt u het programma van de IKNL-scholing oncologische revalidatie. De scholing is bedoeld voor de professionals die werkzaam (gaan) zijn

Nadere informatie

Samenvatting. Nazorg en dus ook nacontrole heeft verschillende doelstellingen

Samenvatting. Nazorg en dus ook nacontrole heeft verschillende doelstellingen Samenvatting De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de Gezondheidsraad gevraagd of het mogelijk is een toetsingskader te formuleren voor het beoordelen van de zin van nacontrole van patiënten

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Voorlichtingsgesprek over chemotherapie

Voorlichtingsgesprek over chemotherapie Voorlichtingsgesprek over chemotherapie Wat kunt u van het gesprek verwachten? gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Uw voorbereiding op het gesprek 3 Hoe verloopt het voorlichtingsgesprek? 3 Introductie

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie:

Oncologische Revalidatie: Oncologische Revalidatie: Verleden Heden - Toekomst dr. Jan Paul van den Berg, revalidatiearts Meander MC Doelstelling Oncologische Revalidatie Het verbeteren van de kwaliteit van leven van patiënten met

Nadere informatie

Dokter, ik heb kanker..

Dokter, ik heb kanker.. Dokter, ik heb kanker.. huisartsen-duodagen noordwest utrecht november 2006 Anette Pet Klinisch psycholoog-psychotherapeut Hoofd Patiëntenzorg Welmet Hudig Theoloog Therapeut Het Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

Grenzeloos einde: zorg tegen beter weten in of geplande zorg?

Grenzeloos einde: zorg tegen beter weten in of geplande zorg? Grenzeloos einde: zorg tegen beter weten in of geplande zorg? Prof.dr.K.C.P.Vissers, MD, PhD, FIPP Kenniscentrum Palliatieve Zorg UMC St Radboud Nijmegen Doodgaan behoort tot het zeer weinige dat niet

Nadere informatie

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr. Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl wie staat hier? 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november

Nadere informatie

Ondersteunende zorg bij kanker

Ondersteunende zorg bij kanker Ondersteunende zorg bij kanker Als u wordt behandeld voor kanker kunt u tijdens of na uw ziekte te maken krijgen met situaties waar u geen raad mee weet, ook als de behandeling al langer geleden is. In

Nadere informatie

EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET?

EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET? EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET? Oncologie/0137 Deze informatiebrochure is bestemd voor personen met een chondrosarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn zoals familie, vrienden,

Nadere informatie

patiënteninformatie Oncologische revalidatie REVIVO GezondheidsZorg met een Ziel Foto: Ives Maes Flower Pot - courtesy Koraalberg

patiënteninformatie Oncologische revalidatie REVIVO GezondheidsZorg met een Ziel Foto: Ives Maes Flower Pot - courtesy Koraalberg i Foto: Ives Maes Flower Pot - courtesy Koraalberg patiënteninformatie Oncologische revalidatie REVIVO GezondheidsZorg met een Ziel Inhoud 1 Waarom oncorevalidatie? Hoe kan oncorevalidatie helpen?...

Nadere informatie