1. Voorwoord Wat verstaan we onder agressie? Wie kunnen te maken krijgen met agressief gedrag?... 4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Voorwoord... 2. 2. Wat verstaan we onder agressie?... 3. 3. Wie kunnen te maken krijgen met agressief gedrag?... 4"

Transcriptie

1

2 Inhoudsopgave 1. Voorwoord Wat verstaan we onder agressie? Wie kunnen te maken krijgen met agressief gedrag? Rol van de verschillende partijen Hoe kan agressie worden voorkomen? Ken de achtergronden van de medewerker Aandachtspunten tijdens het voeren van een gesprek Wat vooral niet doen? Voorzieningen tijdens voeren van risicogesprek Communicatie met medewerkers Organisatorische maatregelen Informatie naar medewerkers Fysieke inrichting van het gebouw Deskundigheidsbevordering Maatregelen naar de dader van agressie Betrekken van opdrachtgevers Maatregelen Interne daders Maatregelen externe daders Nazorg slachtoffers Eerste opvang Bij ernstige gevallen Evaluatie Werkwijze AO Pagina 1 van 14

3 1. Voorwoord Geconfronteerd worden met verbale of fysieke bedreigingen kan diepe indruk op je maken en is zeker niet iets om zonder hulp van collega s of leiding te verwerken. Zeker in onze organisatie hebben we te maken met mensen die door hun beperkingen uit onmacht en frustratie agressief gedrag kunnen vertonen. Als professionele organisatie is het in het belang van alle medewerkers dat agressie en daarmee samenhangende verschijnselen adequaat worden aangepakt. Met dit protocol willen we de medewerkers van IBN een handreiking bieden voor het geval ze in aanraking komen met agressief gedrag in welke vorm dan ook. IBN wil met dit protocol een helder kader scheppen hoe we binnen de organisatie omgaan met agressief gedrag, maar ook hoe we agressief gedrag het beste kunnen voorkomen. De richtlijnen die beschreven staan in dit protocol kunnen bijdragen aan een veiliger omgeving voor alle medewerkers binnen IBN. Immers, weten wat te moeten doen en zich gesteund voelen door de organisatie zijn belangrijke voorwaarden om plezier te hebben en te houden in het dagelijks contact met onze medewerkers. Doelstellingen van dit agressieprotocol zijn: Het gevoel van veiligheid verhogen door middel van duidelijke uniforme procedures en richtlijnen; Een personeelsvriendelijk klimaat creëren door middel van preventie, incidentbeheersing en nazorg. AO Pagina 2 van 14

4 2. Wat verstaan we onder agressie? Onder agressief gedrag verstaan we iedere vorm van gedrag dat gevoelens van onbehagen en bedreiging bij medewerkers van een organisatie teweegbrengt of gedrag dat schade toebrengt aan andere medewerkers of zaken. Het kan gaan om zowel verbale als fysieke agressie. De te onderscheiden vormen van agressie zijn: (non-)verbale agressie: fel in discussie gaan, gebrek aan respect, beledigen, uitschelden, verwensingen uiten, schreeuwen, middelvinger opsteken, intimideren, een dreigende houding aannemen, dreigen met fysiek geweld, treiteren, pesten, stalken, gezinsleden bedreigen, discriminatie; Agressie met gebruiksvoorwerpen: met objecten gooien, vernielen van kantoormeubilair; Fysieke agressie: duwen, fysiek hinderen, slaan, schoppen, krabben, spugen, bijten, kopstoot, mensen belemmeren het vertrek te verlaten, aanranden, verwonden; Agressie met gevaarlijke objecten of via gevaarlijke methoden: bedreigen met een mes, hond, gereedschap, pistool of andere wapens, wurgpogingen. Waarom zijn mensen agressief? Er zijn in het algemeen drie oorzaken: Frustratieagressie: de agressie kan een reactie zijn op wat iemand overkomt of overkomen is. Hij voelt zich tekort gedaan, niet begrepen of miskend. Instrumentele agressie: agressie wordt ingezet om een vooraf gesteld doel te bereiken. De agressor dreigt en manipuleert met agressie in de wetenschap dat hij hiermee zijn zin kan krijgen. Agressie ten gevolge van psychopathologie: de agressie wordt soms verklaard door psychiatrische ziektebeelden. De agressie bij mensen met een psychische stoornis is het gevolg van een innerlijk proces in het hoofd van de persoon. Elke vorm van agressie, zowel verbaal als fysiek, wordt niet getolereerd binnen IBN. AO Pagina 3 van 14

5 3. Wie kunnen te maken krijgen met agressief gedrag? De medewerkers van IBN die last hebben van agressie kunnen we in twee groepen onderscheiden: 1. Medewerkers met publiekscontacten. Denk bijvoorbeeld aan medewerkers in toezichthoudende functies, balie- en receptiemedewerkers, medewerkers werkzaam bij Groen en Schoonmaak. De agressie naar deze medewerkers hangt samen met hun functie en komt voornamelijk van publiek van buiten de organisatie. 2. Leidinggevenden, consulenten, mentoren, medewerkers van ondersteunende afdelingen (HRMadviseurs, ombudsman, etc.) en uitvoerende collega-medewerkers. De agressie naar deze functionarissen komt voornamelijk van medewerkers en re-integratiekandidaten binnen IBN. Belangrijk onderscheid tussen deze twee groepen is dat we in de eerste groep te maken hebben met externe veroorzakers (publiek van buiten de organisatie) en bij de tweede groep met interne veroorzakers (collega s en medewerkers van IBN. Bij de eerste groep gaat het voornamelijk om de sociale veiligheid van onze medewerkers, bij de tweede groep gaat het om ongewenste omgangsvormen binnen de organisatie. Daarnaast kunnen uiteraard collega s binnen een afdeling of team, inleners, klanten, de bedrijfsarts, externe deskundigen en burgers geconfronteerd worden met agressie. AO Pagina 4 van 14

6 4. Rol van de verschillende partijen Bij agressie zijn verschillende partijen betrokken. Hieronder een overzicht van hun belangrijkste rollen ter voorkoming van en reactie op agressie. Directie Voert een actief beleid ter voorkoming en correctie op agressie. Faciliteert maatregelen gericht op terugdringen van agressie. Ondersteunt de leidinggevende desgewenst bij de opvang van de medewerker. Directie neemt een besluit naar aanleiding van het advies van de Commissie Agressie en Intimidatie. Manager HRM & Arbeidsvoorwaarden Ontvangt via de HRM-adviseur alle meldingen van voorvallen van agressie. Evalueert periodiek de meldingen. Zorgt zo nodig voor aanpassing van het beleid van IBN. Leidinggevende Is verantwoordelijk voor de eerste opvang van de slachtoffers. Maakt indien gewenst een afspraak voor professionele opvang van het slachtoffer. Meldt samen met het slachtoffer een voorgekomen incident aan de HRM-adviseur. Helpt, indien aan de orde, het slachtoffer met aangifte doen bij de politie. Helpt bij verwijzing naar de vertrouwenspersoon of Commissie Agressie en Intimidatie. Evalueert het incident, de eerste opvang en de nazorg na enige weken met het slachtoffer. Stelt het onderwerp agressie regelmatig aan de orde binnen het werkoverleg. Initieert acties die kunnen bijdragen tot preventie van agressie binnen het eigen team, afdeling of bedrijfsonderdeel. Medewerkers Stellen incidenten aan de orde en melden deze bij hun leidinggevende. Doen het maximale om agressie en geweld te voorkomen door eigen houding en gedrag. Geven ondersteuning aan collega die te maken krijgt met agressief gedrag. Vertrouwenspersoon Het bijstaan en van advies dienen aan degene die meent slachtoffer te zijn van agressie. Door bemiddeling te trachten tot een oplossing van de gesignaleerde problemen te komen. Voor zover nodig en gewenst, te verwijzen naar gespecialiseerde hulpverleningsinstanties. AO Pagina 5 van 14

7 De persoon op diens verzoek te ondersteunen bij het indienen van een klacht bij de Commissie Agressie en Intimidatie, de betreffende leidinggevende/proceseigenaar of een andere instantie. Contact te onderhouden met de klager om te bezien of het indienen van de klacht niet leidt of geleid heeft tot repercussies voor de klager en om te bezien of, nadat de klacht is afgehandeld, de agressie is opgehouden. Het registreren van de aard, omvang en afhandeling van de problemen betreffende de agressie die haar of hem worden medegedeeld. Het gevraagd en ongevraagd adviseren aan het management over een beleid inzake agressie binnen IBN met name op het gebied van voorlichting en preventie. Het verzorgen van voorlichting over agressie aan personen die een functie vervullen binnen IBN of aldaar scholing en training volgen en andere betrokkenen. Het jaarlijks schriftelijk verslag uitbrengen aan de algemeen directeur over zijn/haar werkzaamheden. Commissie Agressie en Intimidatie Het instellen van een onderzoek naar iedere bij haar schriftelijk ingediende klacht omtrent intimidatie. Het afzonderlijk horen van de diverse partijen. Het uitbrengen van een schriftelijke advies aan de algemeen directeur waarin gemotiveerd is vastgesteld of en zo ja, in welke mate de klacht naar haar mening gegrond of ongegrond is en adviseert over de eventuele maatregelen. Gebouwbeheerder Zorgt voor veiligheid in het gebouw Regelt technische veiligheidsvoorzieningen HRM-adviseur Adviseert de leidinggevende en directeur over te nemen (disciplinaire) maatregelen. Is aanwezig bij het eventuele hoorgesprek en maakt hiervan een verslag. Stuurt de melding van het voorval van agressie door naar de manager HRM & Arbeidsvoorwaarden. Opleiding & training Adviseert over en organiseert opleidingen met betrekking tot het onderwerp agressie op de werkvloer. Deze trainingen worden niet los gezien van alcohol- en drugsbeleid en integriteitsbeleid. AO Pagina 6 van 14

8 5. Hoe kan agressie worden voorkomen? Om agressie te voorkomen is de wijze waarop je een medewerker benadert van groot belang. Hieronder worden enkele aandachtspunten op een rijtje gezet. 5.1 Ken de achtergronden van de medewerker Kennis van de achtergronden en beperkingen van medewerkers die van invloed kunnen zijn op zijn gedrag, is noodzakelijk ter voorkoming van agressief gedrag. Daarom is het van groot belang dat leidinggevenden, consulenten en mentoren goede dossierkennis hebben. Zorg voor goede dossieroverdracht (liefst warme overdracht) bij wisseling van leidinggevenden en/of consulenten. Het gaat vaak mis door een slechte of geen overdracht. Volledige dossieropbouw is hierbij ook belangrijk. 5.2 Aandachtspunten tijdens het voeren van een gesprek Stel duidelijke grenzen Maak heldere afspraken en kom die ook na Luister goed naar klachten en neem deze serieus Blijf kalm en probeer een medewerker op zijn gemak te stellen Reageer niet met agressie op agressie Laat merken dat een collega in de buurt is 5.3 Wat vooral niet doen? Agressie belonen door toch een inhoudelijk gesprek aan te gaan of iets voor de medewerker te regelen is de verkeerde weg. Wel kun je, afhankelijk van de ernst van de situatie, direct een gesprek voeren over de nu ontstane situatie en de agressieve houding van de medewerker. Ga niet terug schreeuwen of schelden. Blijf rustig, onderbreek eventueel het gesprek en verzoek een collega erbij te komen. 5.4 Voorzieningen tijdens voeren van risicogesprek Een risicogesprek is een gesprek met een medewerker waarvan je inschat dat de medewerker agressief gedrag zou kunnen gaan vertonen. Je kunt er voor kiezen om zo n gesprek met een medecollega te voeren. Een andere optie is om tijdens een risicogesprek een risicomelder (semafoon) mee te nemen. Op de receptie van elke vestiging zijn twee sets aanwezig. Wanneer je tijdens een gesprek hulp wil inschakelen, kun je gebruik maken van deze risicomelder. Voordat je het gesprek ingaat stem je af met een medecollega. Nadat je tijdens het gesprek hulp hebt ingeschakeld via de melder, zal de medecollega je zo snel mogelijk persoonlijk te hulp schieten. Hij zal de receptie inlichten en ondersteunen. Hij kan bijvoorbeeld, indien noodzakelijk, 112 of de politie inschakelen. Kies in ieder geval altijd een zitplaats waarbij je het snelst bij de deur bent. Een uitgewerkte instructie is voorhanden. AO Pagina 7 van 14

9 5.5 Communicatie met medewerkers Het is van belang dat je als leidinggevende het onderwerp agressie en andere ongewenste omgangsvormen geregeld onderwerp van gesprek laat zijn tijdens werkoverleg of toolbox-meeting. Als ondersteunend middel kan het boekje Zo zijn onze manieren worden gebruikt. Daarnaast beschikt de afdeling Opleiding en Training over een DVD Agressie, hier ligt de grens, waarmee leidinggevenden het onderwerp agressie bespreekbaar kunnen maken met hun medewerkers. AO Pagina 8 van 14

10 6. Organisatorische maatregelen 6.1 Informatie naar medewerkers Alle nieuwe medewerkers worden bij hun indiensttreding geïnformeerd over de afspraken van dit agressieprotocol, wat de huisregels van IBN zijn en welke wegen te bewandelen bij ongewenst gedrag. De huidige medewerkers informeren we in het werkoverleg over de afspraken uit het protocol. Iedereen binnen de organisatie hoort op de hoogte te zijn van het beleid en de afspraken. Het agressieprotocol is digitaal beschikbaar via intranet (Infoweb). 6.2 Fysieke inrichting van het gebouw De inrichting van een gebouw en een werkplek zijn van belang ter voorkoming van agressie. De volgende middelen kunnen een bijdrage leveren aan de veiligheid op de werkvloer en kunnen indien noodzakelijk worden ingezet: Cameratoezicht (in algemene ruimten of bij specifieke verdenkingen ook in werkruimtes) Aanpassingen receptiebalie (bijvoorbeeld verhoogd en/of afgesloten) Technische hulpmiddelen, zoals gebruik van risicomelders en ontvangers Inrichting spreekkamers (niet agressieopwekkend, deur naar buiten makkelijk te bereiken, zo open mogelijk door ramen), Daarnaast zal op de vestigingen Uden, Veghel, Oss en Cuijk een spreekkamer met twee deuren aanwezig zijn. Toegangscontrole (melden bij receptie) IBN houdt bij de inrichting rekening met het zoveel mogelijk voorkomen van agressie en het verhogen van de veiligheid op de werkvloer. 6.3 Deskundigheidsbevordering Voor medewerkers van IBN die het risico lopen met agressie geconfronteerd te worden, is het van groot belang hierop goed voorbereid te zijn. Hoe kan je het best reageren op agressieve reacties? Wat moet je vooral niet doen? Hoe om te gaan met agressief gedrag als gevolg van psychische of psychiatrische beperkingen? Deskundigheidsbevordering voor leidinggevenden die regelmatig te maken hebben met opvang van medewerkers die met agressie-incidenten te maken hebben is noodzakelijk voor een adequate opvang en nazorg. IBN biedt verschillende trainingen aan op het gebied van omgaan met agressie. Iedere nieuwe medewerker die vanuit zijn functie contact heeft met medewerkers van onze organisatie (zoals leidinggevenden, consulenten, mentoren, etc) dient de training Omgaan met agressie, de training opleiding Middelen, verslaving en psychische handicaps en de training alcohol- en drugsbeleid te volgen. Daarnaast zal minimaal 1 maal in de 2 jaar een herhalingscursus gevolgd worden. AO Pagina 9 van 14

11 De afdeling Opleiding en training kan over de mogelijkheid van deze trainingen meer informatie verschaffen. AO Pagina 10 van 14

12 7. Maatregelen naar de dader van agressie Hierbij maken we onderscheid tussen interne veroorzakers (eigen medewerkers van IBN) en externe veroorzakers van agressie. 7.1 Betrekken van opdrachtgevers Met betrekking tot interne veroorzakers is het ook van belang de opdrachtgevers te betrekken bij het nemen van maatregelen. Wanneer een re-integratiekandidaat agressief gedrag heeft getoond, kan de consulent het traject stopzetten en de opdracht teruggeven aan de opdrachtgever. Alvorens maatregelen na een incident worden genomen, wordt overleg gevoerd met de opdrachtgever. 7.2 Maatregelen Interne daders Bij interne veroorzakers hebben we te maken met eigen medewerkers en collega s. Hierbij is sprake van ongewenste omgangsvormen. Afhankelijk van de ernst van het incident en eventuele herhaalde misdraging kunnen de volgende maatregelen aan de orde zijn. Mondelinge waarschuwing en registratie voorval De leidinggevende besluit de medewerker mondeling te waarschuwen. In het personeelsdossier en het geautomatiseerde systeem wordt wel een aantekening gemaakt. Er wordt zo concreet mogelijk genoteerd wat er is voorgevallen evenals de datum van de mondelinge waarschuwing. De medewerker wordt van deze notitie op de hoogte gesteld. Schriftelijke rapportage en correctiegesprek De leidinggevende maakt een rapportage van het incident en maakt een afspraak met de medewerker voor een correctiegesprek. Van het correctiegesprek wordt een verslag gemaakt wat wordt opgeborgen in het personeelsdossier. De betrokken medewerker tekent het verslag (voor gezien) en ontvangt een kopie van het verslag. Opleggen van een disciplinaire maatregel Wanneer we een disciplinaire maatregel overwegen, moet het incident goed onderzocht worden en krijgt de medewerker de gelegenheid om zijn verhaal te doen. Hiertoe organiseren we hoor en wederhoor. In dit hoorgesprek wordt aangegeven dat we voornemens zijn een disciplinaire maatregel op te leggen. Van dit hoorgesprek wordt door de HRM-adviseur een verslag opgemaakt wat door de medewerker ondertekend moet worden. Vervolgens kan de maatregel worden uitgevoerd. Ook kunnen we bepalen de straf nog niet uit te voeren als binnen een vastgestelde termijn de medewerker zich niet opnieuw schuldig maakt aan ongewenst gedrag of als voldaan wordt aan bijzondere voorwaarden (bijvoorbeeld het inschakelen van externe hulp of begeleiding). AO Pagina 11 van 14

13 De disciplinaire maatregelen zijn opgenomen in de Cao of het arbeidsvoorwaardenreglement van de betreffende rechtspositie. De HRM-adviseur kan hierover adviseren. Schorsing/non-actiefstelling Soms is het noodzakelijk het voorval nader te onderzoeken. Schorsing en non-actiefstelling met doorbetaling van salaris behoort dan tot de mogelijkheden. De medewerker moet zowel mondeling als schriftelijk hiervan op de hoogte gesteld worden. Ook is het mogelijk een terreinverbod voor de duur van de schorsing op te leggen. De schorsing dient zich zoveel als mogelijk te beperken tot enkele dagen. Ontslag In een uiterst geval zal IBN overgaan tot ontslag, al dan niet onverwijld, voor degene die zich ongewenst heeft gedragen: diefstal en agressief gedrag zijn voorbeelden hiervan. Aangifte bij politie Van ernstige bedreigingen, vernielingen en/of agressie wordt altijd aangifte gedaan bij de politie. Het is verplicht om dit binnen 24 uur te doen. De aangifte kan door het slachtoffer zelf gedaan worden maar eventueel ook door zijn leidinggevende. Wanneer het slachtoffer geen aangifte doet, kan de organisatie altijd aangifte doen waarbij de naam van het slachtoffer niet wordt genoemd. Schade Eventuele schade wordt verhaald op de medewerker in overleg met de directiesecretaris IBN Holding. 7.3 Maatregelen externe daders Bij externe daders zijn de mogelijkheden om op te treden uiteraard beperkter. Bij ernstige bedreiging, vernieling en/of agressie doet IBN aangifte bij de politie en zal de schade verhalen. AO Pagina 12 van 14

14 8. Nazorg slachtoffers 8.1 Eerste opvang De leidinggevende zorgt voor de eerste opvang van het slachtoffer. Zorgt dat de medewerker zo snel als mogelijk wordt opgevangen en stuurt mensen niet zonder meer naar huis na het gesprek maar geeft ze de gelegenheid de ervaring met collega s te delen. Onderschat als leidinggevende echter de impact van de agressie niet op de medewerker. De leidinggevende zal ook op een later moment nog terug moeten komen op het gebeurde en informeren hoe het gaat. In de eerste opvang wordt vooral aandacht besteed aan de emotionele opvang van betrokkene. Daarna dient de leidinggevende samen met betrokkene het voorval aan KAM te melden en te helpen bij het eventueel aangifte doen bij de politie. De leidinggevende dient altijd tijd in te plannen voor opvang en nazorg van het slachtoffer. Nog even op een rij: Biedt emotionele steun: laat het slachtoffer zijn verhaal vertellen. Biedt structuur: denk bijvoorbeeld aan het waarschuwen van familieleden, het vervoer naar huis, begeleiden bij het doen van aangifte, het melden van het incident bij de HRM-adviseur, afspraken voor de volgende dag(en). Geef informatie: vertel de medewerker dat het gebeurde een grote impact kan hebben met veel emoties. Biedt daarbij hulp aan. 8.2 Bij ernstige gevallen Bij ernstige voorvallen kan medische of psychische steun worden geboden. Zo nodig schakelt de leidinggevende de bedrijfsarts in, die kan beoordelen of deskundige begeleiding gewenst is en kan verwijzen naar een deskundige. Ook kan de medewerker contact opnemen met Bureau Slachtofferhulp. De vertrouwenspersoon is de persoon binnen IBN die medewerkers en/of leidinggevenden die met ongewenst gedrag te maken hebben objectief kan spreken, kan begeleiden en eventueel kan doorverwijzen naar andere personen. 8.3 Evaluatie Na enkele weken evalueert de leidinggevende het voorval met de medewerker voor wat betreft de opvang en de nazorg. Indien aan de orde kan de medewerker geïnformeerd worden over eventuele acties naar de dader. Het incident kan ook aanleiding zijn om afspraken of werkwijzen bij te stellen voor de betreffende medewerker, afdeling of de totale organisatie. AO Pagina 13 van 14

15 9. Werkwijze Elk voorval van agressie ook de minder ernstige - meldt de leidinggevende aan de HRM-adviseur via een en/of schriftelijk per interne post. Hierbij dienen de volgende gegevens vermeld te worden: Naam melder Plaats incident Datum incident Korte feitelijke omschrijving van het incident, inclusief namen dader(s), slachtoffer(s) en eventuele getuige(n) De HRM-adviseur stuurt de melding door naar de manager HRM & Arbeidsvoorwaarden. De HRM-adviseur vraagt naar aanleiding van de melding om nadere informatie bij betrokkenen en onderneemt vanuit zijn rol verdere actie. Het doel van deze werkwijze is tweeledig: Het draagt er toe bij dat alle noodzakelijke vragen en onderwerpen van een incident aan bod komen zodat het voorval goed wordt afgewerkt. De gegevens worden geanalyseerd en gebruikt als managementinformatie voor het uitzetten van preventieve en correctieve maatregelen. Jaarlijks vindt er een schriftelijke evaluatie plaats door de Manager HRM & Arbeidsvoorwaarden AO Pagina 14 van 14

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk Vragenlijst: mgaan met agressie en geweld in het werk Als. willen wij graag meer inzicht krijgen in de mate waarin onze medewerkers met agressie en geweld in aanraking komen en de manier waarop hiermee

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg Inleiding: Ongewenst gedrag, zoals in dit document beschreven wordt, is een veel voorkomend verschijnsel geworden in onze samenleving. Het veroorzaakt in het algemeen gevoelens van onveiligheid en machteloosheid.

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College.

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. Het Esdal College is een veilige school. Dit betekent dat

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 Agressieprotocol Omnia Wonen INHOUDSOPGAVE: Hfd.stuk Paginanr. 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 2 1. VOORWOORD Van tijd tot tijd is

Nadere informatie

Agressie, geweld en ongewenst gedrag

Agressie, geweld en ongewenst gedrag Agressie, geweld en ongewenst gedrag Inleiding Iedereen heeft belang bij een goede behandel- en leefsfeer. Voorwaarde voor een goede behandelsfeer is de bejegening. Revant heeft daarom een beleidsnotitie

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE Wat te doen op scholen bij incidenten waarbij agressie een rol speelt? Aanleiding In de afgelopen jaren hebben zich diverse incidenten voorgedaan op

Nadere informatie

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland Nulme&ng Nulme7ng. In het landelijk programma Veilige Publieke Taak worden er door het ministerie van Binnenlandse Zaken acht maatregelen genoemd die belangrijk

Nadere informatie

Protocol veilig klimaat

Protocol veilig klimaat Protocol veilig klimaat Onze school wil een veilige school zijn voor iedereen. Kernwoorden hierbij zijn respect voor en acceptatie van elkaar. Een goede samenwerking tussen personeel, ouders/verzorgers

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Op de Lidwinaschool gelden algemene gedragsregels voor leerlingen, leerkrachten, ouders, schoolleiding en andere medewerkers. Die staan beschreven in een gedragscode.

Nadere informatie

Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17)

Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17) Beleid ongewenste omgangsvormen VMCA (versie 16 december 2011 Sociaal Beleidsplan, hoofdstuk 14.14 t/m 14.17) Bij de VMCA moet elke medewerker in een gezonde en veilige omgeving kunnen werken. De VMCA

Nadere informatie

Protocol seksuele intimidatie discriminatie en pesten. 1. Voorwoord

Protocol seksuele intimidatie discriminatie en pesten. 1. Voorwoord 1. Voorwoord Geconfronteerd worden met ongewenste omgangsvormen als seksuele intimidatie, discriminatie en pesten kan diepe indruk maken op medewerkers. Er kan sprake zijn van verborgen langdurig en niet

Nadere informatie

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE)

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) Inhoud Algemeen 2 Seksuele intimidatie 4 Agressie en

Nadere informatie

Bijlage 2 Agressieprotocol (inclusief gebruik alarmknop) Versie 0.1. 1. Aandachtspunten bij reageren op agressieve situaties

Bijlage 2 Agressieprotocol (inclusief gebruik alarmknop) Versie 0.1. 1. Aandachtspunten bij reageren op agressieve situaties Bijlage 2 Agressieprotocol (inclusief gebruik alarmknop) Versie 0.1 Inleiding Voor je ligt het protocol omgaan met agressie. R&B Wonen wil haar medewerkers zoveel mogelijk beschermen tegen agressie en

Nadere informatie

Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong

Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong Agressie En Geweld... 2 Richtlijn... 2 Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid... 3 Stappenplan bij agressief gedrag van:... 3 De medewerker...

Nadere informatie

Protocol Omgaan met agressie. Stichting Woningbouw Slochteren

Protocol Omgaan met agressie. Stichting Woningbouw Slochteren Protocol Omgaan met agressie Stichting Woningbouw Slochteren September 2010 1. Inleiding Voor je ligt het protocol omgaan met agressie van de Stichting Woningbouw Slochteren. Dit protocol is een verlengde

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

Protocol. (On)Gewenst Gedrag MCO

Protocol. (On)Gewenst Gedrag MCO Protocol (On)Gewenst Gedrag MCO INHOUD 1. Uitgangspunten MCO 3 1.1. Intentieverklaring 3 1.2. Begripsbepalingen 3 1.3. Werkklimaat 3 1.4. MCO beleid 4 2. Wettelijk kader 4 2.1. Algemeen 4 2.2. Toetsingscriteria

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen Protocol Ongewenste Omgangsvormen 1 Inhoudsopgave Uitgangspunten... 3 Intentieverklaring... 3 Toepassingsgebied ongewenste omgangsvormen... 3 Geheimhouding en bescherming... 3 Definities... 4 Preventie...

Nadere informatie

6.13 Agressieprotocol Versiedatum Juli 2013 Vervaldatum/revisiedatum Juli 2014. Goedgekeurd Directeur/Adjunct-directeur

6.13 Agressieprotocol Versiedatum Juli 2013 Vervaldatum/revisiedatum Juli 2014. Goedgekeurd Directeur/Adjunct-directeur 6.13 Agressieprotocol Versiedatum Juli 2013 Vervaldatum/revisiedatum Juli 2014 Status MR Eigenaar Goedgekeurd Goedgekeurd Directeur/Adjunct-directeur 1 Inhoud Algemeen -context-... 3 1. Inleiding... 4

Nadere informatie

Meldingsformulier agressie en geweld

Meldingsformulier agressie en geweld Meldingsformulier agressie en geweld Naam melder: G. Vogelaar, leerlingbegeleider Naam slachtoffer: Naam dader: Datum melding: 30 november 2010 School:Hanze College Klas: School:Hanze College Datum voorval:

Nadere informatie

Volleybalvereniging Woudenberg. Functie- en taakomschrijving vertrouwenspersoon. Beleid vertrouwenspersoon Volleybalvereniging Woudenberg

Volleybalvereniging Woudenberg. Functie- en taakomschrijving vertrouwenspersoon. Beleid vertrouwenspersoon Volleybalvereniging Woudenberg Volleybalvereniging Woudenberg Functie- en taakomschrijving vertrouwenspersoon 1 1 Inleiding Binnen de Volleybalvereniging Woudenberg vinden we dat we met respect met elkaar moeten omgaan. Stelregel is:

Nadere informatie

Klachten als gevolg van ongewenst gedrag

Klachten als gevolg van ongewenst gedrag Klachten als gevolg van ongewenst gedrag 1. Inleiding In deze nota zal ongewenst gedrag op het gebied van seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en discriminatie aangeduid worden als ongewenst

Nadere informatie

Protocol ongewenste omgangsvormen

Protocol ongewenste omgangsvormen Protocol ongewenste omgangsvormen Versiebeheer: revisienummer datum omschrijving verandering 4-03-2013 Vaststelling in bestuursvergadering 4 maart 2013, met ingang van 1 maart 2013 Protocol ongewenste

Nadere informatie

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten Inleiding Binnen Heliomare kunnen cliënten en medewerkers worden geconfronteerd met agressie en ander ongewenst gedrag. Dit beleidsdocument beschrijft het beleid van Heliomare met betrekking tot het voorkomen

Nadere informatie

Wat te doen als een leerling verbaal agressief of handtastelijk wordt tegen een leerkracht?

Wat te doen als een leerling verbaal agressief of handtastelijk wordt tegen een leerkracht? Inleiding: De school dient aandacht te schenken aan en beleid te ontwikkelen op het gebied van veiligheid tegen agressie en geweld op school. Dit moet resulteren in een plan welk bedoeld is om de veiligheid

Nadere informatie

Functie en taakomschrijving vertrouwenspersoon

Functie en taakomschrijving vertrouwenspersoon Functie en taakomschrijving vertrouwenspersoon VEILIG SPORTKLIMAAT Budovereniging Asahi Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Doel van aanstelling van een vertrouwenscontactpersoon 2 3 Taken en bevoegdheden van

Nadere informatie

De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden

De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden In het onderstaande kader staan de gedragsregels in het kort samengevat en omschreven. Op de volgende pagina s staan de regels een voor

Nadere informatie

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL Klachtenregeling Berg en Boschschool - april 2015 1 1 Inleiding In artikel 3 van de Arbowet is opgenomen dat het bevoegd gezag beleid betreffende preventie en bestrijding

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Ongewenst Gedrag Uitgifte HR Organisatie en Zorgopleidingen, augustus 2010

Ongewenst Gedrag Uitgifte HR Organisatie en Zorgopleidingen, augustus 2010 Ongewenst Gedrag Uitgifte HR Organisatie en Zorgopleidingen, augustus 2010 Ongewenst gedrag Orbis Medisch en Zorgconcern vindt het belangrijk om ongewenst gedrag, waarmee mensen die bij Orbis werken geconfronteerd

Nadere informatie

Voorbeeld Protocol Omgaan met agressie

Voorbeeld Protocol Omgaan met agressie Voorbeeld Protocol Omgaan met agressie Dit is een geanonimiseerd protocol van een corporatie. 1 Inleiding... 3 2 Omgaan met agressief gedrag... 4 2.1 Reageren op frustratieagressie... 4 2.2 Reageren op

Nadere informatie

Protocol agressie en geweld

Protocol agressie en geweld Protocol agressie en geweld Juni 2015 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Verantwoordelijkheden... 4 Definitie agressie en geweld... 5 Preventie... 6 Huisregels... 7 Handelingsprotocollen... 8 Protocol 1: Verbale

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen

Regeling Vertrouwenspersonen Regeling Vertrouwenspersonen 1 Regeling Vertrouwenspersonen Inhoudsopgave 1 Preambule... 1 Artikel 1 Ongewenst gedrag... 1 Artikel 2 Behandeling ongewenst gedrag... 1 2 Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden...

Nadere informatie

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers De Sint Maartenskliniek verwacht van u dat u zich gedraagt als gast en dat u respectvol en vriendelijk met elkaar omgaat. Behandel de ander zoals u zelf behandeld

Nadere informatie

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden.

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. 1. DOEL Deze procedure is bedoeld om zorgvuldig handelen te waarborgen bij constatering van ongewenst gedrag op de werkplek. 2. REIKWIJDTE

Nadere informatie

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Beleid ongewenste omgangsvormen en de vertrouwenspersoon 1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Helaas vinden er soms ongewenste situaties op of rondom het voetbalveld plaats die betiteld kunnen

Nadere informatie

Agressiebeleid inclusief agressieprotocol vastgesteld MT: 24-07-2013 OR: 04-11-2013 def. vastgesteld MT 13-11-2013. 4,9 x 5,25 mm

Agressiebeleid inclusief agressieprotocol vastgesteld MT: 24-07-2013 OR: 04-11-2013 def. vastgesteld MT 13-11-2013. 4,9 x 5,25 mm Agressiebeleid inclusief agressieprotocol vastgesteld MT: 24-07-2013 OR: 04-11-2013 def. vastgesteld MT 13-11-2013 4,9 x 5,25 mm 1 Beleidsmatige aanpak agressie Op de werkvloer geconfronteerd worden met

Nadere informatie

Klachtenregeling Kelderwerk

Klachtenregeling Kelderwerk Klachtenregeling Kelderwerk (Seksuele) intimidatie, agressie, geweld, discriminatie en/of onbehoorlijk gedrag Advies Platformoverleg d.d. 6 februari 2008 Vastgesteld d.d. 28 februari 2008 Op grond van

Nadere informatie

Functie en taakomschrijving Vertrouwenspersoon

Functie en taakomschrijving Vertrouwenspersoon Functie en taakomschrijving Vertrouwenspersoon TV Beekhuizen Sabine Gobardhan 06-41 37 47 14 vertrouwenspersoon@tvbeekhuizen.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Doel van aanstelling van een vertrouwenscontactpersoon

Nadere informatie

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie.

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie. Pagina 1 van 7 2.2.10. PROTOCOL PREVENTIE MACHTSMISBRUIK Bron:: JGZ protocol PMM - concept 4 GGD Hart voor Brabant Moet iedereen het weten? Draaiboek bij crisissituaties seksuele intimidatie in het primair

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Algemene klachtenregeling Onderwijs

Algemene klachtenregeling Onderwijs Algemene klachtenregeling Onderwijs Juridisch kader De Wet op het primair onderwijs behandelt in artikel 14 de klachtenregeling. Ouders dan wel verzorgers, en personeelsleden kunnen bij de klachtencommissie,

Nadere informatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Sint Clemensschool School

Nadere informatie

Agressie protocol. Wst Buitenlust

Agressie protocol. Wst Buitenlust Agressie protocol Wst Buitenlust INHOUDSOPGAVE 1. Omgaan met agressief gedrag p.3 1.2 Procedures bij agressie p. 4 1.3 Extreme incidenten p. 7 2 Opvang en nazorg p. 8 2.1 Opvangmodel in drie stappen p.

Nadere informatie

Bijlage 4: Voorbeelden klachtenprocedure. Voorbeeld 1. Wie & Toelichting

Bijlage 4: Voorbeelden klachtenprocedure. Voorbeeld 1. Wie & Toelichting Voorbeeld 1 Wie & Toelichting Start 1. Melding en registratie van de klacht 2. Keuze traject Klachtenregistratie 1. Iedere medewerker kan een klacht indienen over ongewenste omgangsvormen bij zijn/haar

Nadere informatie

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015

GSR Protocol Melding, Klacht of Incident 2015 GSR Melding, Klacht of Incident 2015 1. Op het moment dat een incident van welke aard dan ook heeft plaatsgevonden, dient de betrokkene (klager) dit te melden bij de manager onderwijs van de eigen afdeling.

Nadere informatie

Melding incidenten op school protocol + formulier

Melding incidenten op school protocol + formulier Wettelijke basis: Artikel 3 Arbowet. Relatie met overige documenten: - Schoolregels; - Gedragregels; - Arbo-beleidsplan; - Pestprotocol; - Klachtenprocedure. Begripsomschrijving Volgens Van Dale is een

Nadere informatie

ALMEERSE SCHOLEN GROEP

ALMEERSE SCHOLEN GROEP ALMEERSE SCHOLEN GROEP KLACHTENREGELING Stichting ABVO Flevoland Stichting ASG Stichting Entrada Klachtenregeling Almeerse Scholen Groep : Stichting ABVO Flevoland, Stichting ASG en Stichting Entrada 1

Nadere informatie

STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO

STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO STICHTING SCHOLENGROEP PRIMATO OPENBAAR PRIMAIR ONDERWIJS HENGELO OV. PROTOCOL AGRESSIE EN GEWELD (TUSSEN OUDERS EN SCHOOL) Indien er sprake is van een calamiteit in de zin van geweld op school kan het

Nadere informatie

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek Visie schoolveiligheidsplan Montessorischool Elzeneind Doelstelling beleidsplan Preventief beleid Curatief beleid Registratie

Nadere informatie

Jaarlijks doet Stichting VSNON verslag van het aantal en het soort klachten en geeft aan op welke wijze de klachten zijn opgelost.

Jaarlijks doet Stichting VSNON verslag van het aantal en het soort klachten en geeft aan op welke wijze de klachten zijn opgelost. Klachtenbeleid 1 Waarom een klachtenbeleid? Stichting VSNON vindt het belangrijk dat het onderwijs aan onze leerlingen naar tevredenheid van ouders/leerlingen en van onze medewerkers verloopt. Daar doen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID In deze gedragscode is vastgelegd wat de uitgangspunten zijn van Cavent op het gebied van bejegening en het omgaan met elkaar. Datum vaststelling : 1 juni 2005 Vastgesteld

Nadere informatie

Protocol omgaan met ongewenste omgangsvormen binnen COC Midden-Nederland

Protocol omgaan met ongewenste omgangsvormen binnen COC Midden-Nederland Protocol omgaan met ongewenste omgangsvormen binnen COC Midden-Nederland Versie 15 augustus 2010 Waar is dit protocol voor? In dit protocol wordt gedefinieerd wat ongewenst gedrag is, hoe een klager daar

Nadere informatie

Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten

Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten Veiligheidsprotocol, procedure 8.0.2 Pagina 1 van 5 vastgesteld: 29-05-2008 Procedure 8.0.2 Veiligheidsprotocol Versie: 1 Hoofdproces: werkapparaat (8) Subproces:

Nadere informatie

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON 7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinator agressie en geweld, leidinggevenden en medewerkers

Nadere informatie

Protocol Omgaan met agressie. Onderdeel RI&E

Protocol Omgaan met agressie. Onderdeel RI&E Protocol Omgaan met agressie Onderdeel RI&E Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Omgaan met agressief gedrag... 4 2.1 Preventie van en reactie op agressie... 4 2.2 Procedure... 5 3 Opvang en nazorg... 6 4

Nadere informatie

Peter Peerdeman senior adviseur. 11 november 2015

Peter Peerdeman senior adviseur. 11 november 2015 Peter Peerdeman senior adviseur 11 november 2015 Workshop eigen veiligheid Wat is VPT EVPT Waar praten we over Gezamenlijk belang 8 maatregelen Normstellen aangifte Factsheets Bronnen / links Stel gerust

Nadere informatie

Klachtenregeling ongewenste intimiteiten openbaar

Klachtenregeling ongewenste intimiteiten openbaar Klachtenregeling ongewenste intimiteiten openbaar onderwijs Deze regeling is in werking getreden op 14-03-1995. Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam van

Nadere informatie

http://apwfg16/dks/document/document_content.asp?secid=59f9d0ced8aa84b728...

http://apwfg16/dks/document/document_content.asp?secid=59f9d0ced8aa84b728... pagina 1 van 5 Titel Veilige Zorg: Het standpunt en de (preventieve) maatregelen van het Westfriesgasthuis inzake agressie en geweld tegen medewerkers. Publicatiedatum 16-08-2007 Doel Het voorkomen of

Nadere informatie

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Doel Door een goede opvang en nazorg bij schokkende gebeurtenissen wordt het risico op psychische overbelasting verminderd. Er is sprake van een schokkende

Nadere informatie

Vastgesteld mei 2011. Regeling Ongewenst Gedrag

Vastgesteld mei 2011. Regeling Ongewenst Gedrag Vastgesteld mei 2011 Regeling Ongewenst Gedrag Inhoudsopgave Deel A 3 Artikel 1. Begrippen 3 Artikel 2.Klachtrecht 3 Artikel 3. Vertrouwelijkheid en geheimhouding 3 Artikel 4. Vertrouwenspersoon 4 Artikel

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE

KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GERRIT RIETVELD ACADEMIE Seksuele intimidatie, verbale intimidatie en discriminatie, agressie en geweld, pesten, e.d.) Klachtenregeling ongewenst gedrag Gerrit Rietveld

Nadere informatie

Veiligheidsprotocol Team Leerlingzaken 2013

Veiligheidsprotocol Team Leerlingzaken 2013 Veiligheidsprotocol Team Leerlingzaken 2013 Gemaakt door Nadia en Patrick dd: 15-03-2013 1 Inhoudsopgave 1. Vormen van agressie en geweld p. 3 2. Voorkomen van agressie en geweld p. 3 3. Gedragsregels

Nadere informatie

Algemeen directeur Directeur sociale zaken

Algemeen directeur Directeur sociale zaken VOORWOORD Wanneer je aan je collega s zou vragen waarom zij naar het werk gaan, dan geven zij vast verschillende antwoorden. De één wil bijvoorbeeld veel geld verdienen, terwijl de ander het juist belangrijk

Nadere informatie

Verordening klachtenbehandeling ongewenst gedrag gemeentepersoneel

Verordening klachtenbehandeling ongewenst gedrag gemeentepersoneel Verordening klachtenbehandeling ongewenst gedrag gemeentepersoneel No. 990716. De raad van de gemeente het Bildt; Gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en wethouders; Overwegende dat het

Nadere informatie

Gedragscode. Toepassing door:

Gedragscode. Toepassing door: Parochiebureau: Dorpsstraat 26 2712 AL Zoetermeer Telefoon: 079 316 30 Gedragscode Toepassing door: alle beroepskrachten, vrijwilligers en stagiaires die werkzaamheden en activiteiten verrichten binnen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers de regels, de toelichting, de actie bij overtreding juni 2010 Bergen op Zoom, juni 2010 Het Lievensberg ziekenhuis wil graag een gastvrij ziekenhuis voor zijn patiënten

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT

Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT Draaiboek Pesten RSG SLINGERBOS LEVANT 2013 Inhoud Vooraf... 2 Wat is pesten... 3 Het draaiboek... 4 De vijfsporenaanpak... 4 Het stappenplan... 5 Betrokken medewerkers... 6 Vooraf Een klimaat waarin gepest

Nadere informatie

Om goed te definiëren wat we bedoelen met agressie wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds boosheid en anderzijds agressie

Om goed te definiëren wat we bedoelen met agressie wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds boosheid en anderzijds agressie 1 AGRESSIEPROTOCOL. 1. Inleiding. Agressief gedrag, in al zijn verschijningsvormen is een regelmatig terugkerend verschijnsel in onze samenleving. Dit stopt niet aan de deur van het OCMW. Ook binnen de

Nadere informatie

Handboek. Omgaan met agressie. Sprengenland Wonen

Handboek. Omgaan met agressie. Sprengenland Wonen Handboek Omgaan met agressie Sprengenland Wonen 1 Sprengenland Wonen en agressie 3 2 Omgaan met agressief gedrag 4 2.1 Reageren op frustratieagressie 4 2.2 Reageren op instrumentele agressie 5 2.3 Procedures

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND

PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND Nummer 11 van 2001 PROVINCIAAL BLAD VAN ZEELAND Gedeputeerde staten van Zeeland maken bij deze bekend dat zij in hun vergadering van 6 februari 2001 onder nummer 45 hebben vastgesteld: Regeling voorkomen

Nadere informatie

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar Jeugd gezond heids zorg 0-19 jaar Ongewenst gedrag binnen het onderwijs Meldingsregeling Vertrouwenspersoon Inleiding Meldingen van machtsmisbruik Soms is er sprake van meldingen over een vorm van machtsmisbruik

Nadere informatie

VERSIE 1.0 (DEFINITIEF

VERSIE 1.0 (DEFINITIEF Klachtenbeleid Stichting Vrije Scholen Noord- en Oost-Nederland BESTUURSBUREAU VERSIE 1.0 (DEFINITIEF 3-9-2014) Opgesteld door: André Last Klachtenbeleid Stichting Vrije Scholen Noord- en Oost-Nederland

Nadere informatie

4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU

4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU 4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinatoren agressie en geweld, management,

Nadere informatie

Opgesteld nov 2013 maart 2014. Vertrouwenspersoon Binnen de LKO

Opgesteld nov 2013 maart 2014. Vertrouwenspersoon Binnen de LKO Opgesteld nov 2013 maart 2014 Vertrouwenspersoon Binnen de LKO Vooraf In de klachtenregeling van de stichting (30 september 2014) staan elementen opgenomen over de taken en verantwoordelijkheden van de

Nadere informatie

Agressieprotocol pagina 1 van 12. Agressieprotocol ISD Kop van Noord-Holland

Agressieprotocol pagina 1 van 12. Agressieprotocol ISD Kop van Noord-Holland Agressieprotocol pagina 1 van 12 Agressieprotocol ISD Kop van Noord-Holland Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 1.1 Wat verstaan we onder agressie en geweld... 3 1.2 Beleid agressie als deel van integrale visie

Nadere informatie

Regeling ongewenst gedrag

Regeling ongewenst gedrag Uitgangspunten Van iedere bezoeker van de accommodaties van Turnlust Budel, lid, vrijwilliger en gast, wordt verwacht dat hij/zij zich gedraagt volgens de huisregels en de algemeen aanvaarde fatsoensnormen.

Nadere informatie

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016

Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 Anti Pest protocol Almere College Dronten 2014-2016 1 Inhoudsopgave: 1. Kernwaarden Almere College Dronten 3 2. Pesten wat is dat? 4 3. Signalen bij pesten 5 4. Het vijf sporen beleid van het Almere College

Nadere informatie

Agressieprotocol. Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar

Agressieprotocol. Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar Agressieprotocol Veilig en respectvol werken, met klanten en met elkaar Publieksversie, April 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 De norm: agressie wordt niet geaccepteerd... 3 3 Het voorkomen van agressie...

Nadere informatie

Inleiding. IKC De Regenboog Gedragsprotocol 1

Inleiding. IKC De Regenboog Gedragsprotocol 1 Inleiding Gedragsregels geven duidelijkheid aan alle betrokkenen, welk gedrag op school op prijs wordt gesteld en welke niet. De gedragsregels die we met elkaar hebben besproken over agressie en geweld,

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding. 1 Mondelinge klachten. 2 schriftelijke klachten. 2.1 Interne afhandeling op locatieniveau

Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding. 1 Mondelinge klachten. 2 schriftelijke klachten. 2.1 Interne afhandeling op locatieniveau Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding Uitgangspunt van het Stedelijk Dalton Lyceum is klachten zoveel mogelijk te voorkomen. In een schoolomgeving waarin zoveel mensen met elkaar samen leven

Nadere informatie

protocol over het handelen tegen agressie en geweld

protocol over het handelen tegen agressie en geweld Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen protocol over het handelen tegen agressie en geweld voorlopig vastgesteld directeur-bestuurder 22 maart 2012 instemming GMR 19 april 2012 definitief vastgesteld

Nadere informatie

Beleid. PsychoSociale Arbeidsbelasting. (PSA beleid)

Beleid. PsychoSociale Arbeidsbelasting. (PSA beleid) Beleid PsychoSociale Arbeidsbelasting (PSA beleid) Bijlage: klachtenreglement medewerker(s) Incl. positie vertrouwenspersoon versie 1 maart 2011 Vaststelling in MT 10-01-2011 Toegezonden aan OR Ter instemming

Nadere informatie

X.5 Protocol omgaan met agressie

X.5 Protocol omgaan met agressie X.5 Protocol omgaan met agressie 1. Waarom dit protocol? In 1999 hebben veel medewerkers een training omgaan met agressie gevolg. Uit de evaluatie van deze trainingen zijn veel vragen en suggesties gekomen.

Nadere informatie

Protocol Grensoverschrijdend Gedrag

Protocol Grensoverschrijdend Gedrag Protocol Grensoverschrijdend Gedrag Intentie ATTC EVO-Repro is tijdens verenigingsactiviteiten verantwoordelijk voor het welzijn van haar leden, kaderleden en vrijwilligers. Zij dient in dit kader haar

Nadere informatie

9 MAATSCHAPPELIJK BELEID

9 MAATSCHAPPELIJK BELEID 9 MAATSCHAPPELIJK BELEID Op de site van de KNVB (www.knvb.nl) is op 12 januari 2015 de onderstaande tekst te vinden: Voetbal kan uiteraard niet alle sociale problemen oplossen. De KNVB kiest daarom bewust

Nadere informatie

Regeling (voorkomen) seksuele intimidatie, agressie en geweld

Regeling (voorkomen) seksuele intimidatie, agressie en geweld Regeling (voorkomen) seksuele intimidatie, agressie en geweld Vastgesteld in MR d.d. juni 1997 Aangepast en vastgesteld door College van bestuur 1-1-2006 Aangevuld en vastgesteld door MT januari 2009 Vastgesteld

Nadere informatie

Incidentenprotocollen. Gemini College Ridderkerk

Incidentenprotocollen. Gemini College Ridderkerk Incidentenprotocollen Gemini College Ridderkerk Versie januari 2012 Inhoudsopgave Algemeen, uitgangspunten en straffen blz. 3 Protocol diefstal en vernieling blz. 4 Protocol pesten blz. 4 Protocol vechten

Nadere informatie

Reglement ongewenst gedrag Hogeschool Viaa

Reglement ongewenst gedrag Hogeschool Viaa Reglement ongewenst gedrag Hogeschool Viaa Vastgesteld door het college van bestuur 2006, gewijzigd 11 januari 2016 Positief advies beleidsoverleg 15 april 2015 Instemming medezeggenschapsraad 5 oktober

Nadere informatie

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM Inleiding Om te voorkomen dat het onderwijs te maken krijgt met verschillende klachtenregelingen is er op landelijk niveau voor gekozen om te komen tot één modelklachtenregeling primair en voortgezet onderwijs.

Nadere informatie

Agressie en geweld buitendienstfuncties

Agressie en geweld buitendienstfuncties Agressie en geweld buitendienstfuncties 1. Inleiding In de nieuwe Arbowet (Arbowet 2007) wordt agressie en geweld geschaard onder het begrip psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Onder PSA wordt in de

Nadere informatie