Weltrusten.net Delen mag met anderen maar laat de inhoud intact. Door ervaringsdeskundige Remco

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Weltrusten.net Delen mag met anderen maar laat de inhoud intact. Door ervaringsdeskundige Remco"

Transcriptie

1 Door ervaringsdeskundige Remco

2 Inhoudsopgave: Inleiding Wat is slaap Slaapgebrek Slaapproblemen Vicieuze cirkel van slecht slapen Hoe laat je jou lichaam denken dat het tijd is om te gaan slapen? Introductie van een slaapdagboek Slaaptips om sneller in slaap te vallen Ontspanningsoefeningen Slotwoord

3 Inleiding: Hallo, en bedankt voor het downloaden van mijn slaaprapport. Dit rapport heb ik geschreven om mensen zoals jij te helpen met hun slaapprobleem. Zoals je gelezen hebt op mijn website heb ik zelf ook jarenlange ervaring gehad met een slaapprobleem maar ik weet nu wat ik er aan kan doen en slaap stukken beter als voorheen. Slapen is natuurlijk erg belangrijk in het dagelijks leven. Je rust uit, je verwerkt je ervaringen en je laad je batterij op voor een nieuwe dag vol met indrukken. Gemiddeld brengen mensen 1/3 van zijn leven door in slaap(±8 uur per dag). Jij hebt dit rapport gedownload omdat je het moeilijk vind om in slaap te komen of omdat je het lastig vindt om uit bed te komen. En aan al deze problemen is wat te doen. Al vergt het uiteraard wel wat inspanning. Misschien lees je dit nu voor het eerst of weet jij al veel van wat ik hier vertel. Maar het is allemaal bedoelt om jou een betere nachtrust te bezorgen. Ik hoop dan ook dat je veel hebt aan de informatie die ik jou geef en ik zou graag een persoonlijke reactie van jou ontvangen hoe je alles ervaren hebt. Om te beginnen leg ik hier uit wat slaap precies inhoud en hoe wij de nacht doorbrengen in slaap.

4 Wat is slaap: Slaap is een gemoedstoestand waarin wij tot rust komen. Het is een periode van inactiviteit en afwezigheid van ons bewustzijn. Tijdens de slaap ontspant het lichaam en laadt het zichzelf weer op voor de volgende dag. Slapen is een natuurlijk proces en hoeft niet geleerd te worden. Elk mens heeft een eigen slaapbehoefte. Zo kan de ene persoon met 5 uur slaap voldoende hebben waar iemand anders 9 uur slaap nodig heeft. Gemiddeld genomen slapen wij 8 uur per dag wat ongeveer 1/3 van ons leven. De tabel hiernaast laat zien hoelang een gemiddeld persoon slaapt in zijn levensfase. Leeftijd en conditie Gemiddeld uren slaap per dag Pasgeboren 18 uur 1-12 maanden uur 1-3 jaar uur 3-5 jaar uur uur uur Tijdens de slaap volgen wij een slaapcyclus die uit 5 fases bestaat. Elke slaapcyclus duurt ongeveer 90 tot 110 min. Per nacht zal je dus 4 tot 5 keer een cyclus doorlopen. Ik zal kort uitleggen wat deze fases inhouden. Volwassenen en ouderen 7-8 uur Fase 1 - Deze fase is de overgang van wakker zijn naar slapen. Je sukkelt in slaap. Deze fase duurt normaal gesproken niet langer dan 5 minuten. Fase 2 - Dit is het begin van de echte slaap. Je wordt niet wakker van elk geluidje wat je hoort maar als je wordt gewekt in deze fase dan zal je aanvoelen dat je nog niet diep geslapen hebt. Deze fase duurt ongeveer 40 tot 55 minuten. Fase 3 - Je bereid je voor op de diepe slaap. Je ademhaling wordt regelmatig, je hartritme daalt en je spieren raken totaal ontspannen. In fase 3 en 4 slaap je zo diep dat het gelijk is aan een coma, het verschil is alleen dat je gelukkig vanzelf weer wakker wordt. Fase 3 duurt ongeveer 3 tot 8 minuten. PS = Paradoxale slaap of REM slaap Fase 4 - In deze fase zit je in een echte diepe slaap. Je ademhaling en hartritme zijn op zijn laagst. Als je uit deze slaap gewekt wordt ben je gedesoriënteerd en heb je tijd nodig om je te realiseren waar je bent. Ook zal je voelen dat je niet of nauwelijks hebt gedroomd. Fase 4 zorgt voor fysiek herstel. Deze fase duurt ongeveer 15 tot 18 minuten. Fase 5 - In deze fase die ook wel de REM(rapid eye movement) slaap wordt genoemd ga je eigenlijk weer terug van fase 4 naar fase 1. In deze fase die ongeveer 18 tot 24 minuten duurt droom je het hevigst. Als je gewekt wordt in deze fase zal je, je dromen nog goed kunnen herinneren. De hersenen zijn actief bezig met het verwerken van informatie en allerlei geheugenfuncties. Daarnaast zijn de spieren van de armen en benen totaal ontspannen en nagenoeg verlamd, de ademhaling en hartslag zijn onregelmatig en de bloeddruk stijgt. Tijdens de REM slaap vindt er dus grote activiteit van lichaam en geest plaats. Na elke remslaapfase ontwaak je doorgaans kort (vaak onbewust) en begint de hele slaapcyclus van lichte slaap naar diepe slaap naar REM slaap weer van vooraf aan.

5 Deze fases zijn allemaal medisch bewezen. Sommige vinden dit interessant en iemand anders vind het maar saai maar het kan jou wel helpen om je slaappatroon te analyseren. Maar daarover later meer. Slaapgebrek Als je s nachts goed slaapt, kun je overdag beter presteren. Dit heb je waarschijnlijk al aan den lijve ondervonden. Uitgerust ben je beter in staat om nieuwe dingen te leren, waakzamer en creatiever te zijn. Bij slaapgebrek ben je minder alert. Een gebrek aan slaap heeft ook invloed op je stemming. Je raakt sneller geïrriteerd en voelt je niet lekker in je vel zitten. En erger nog je denkt de hele dag door alleen maar aan slaap. Wanneer je voor een langere tijd lijdt aan slaapgebrek kan er een chronisch slaapgebrek ontstaan met ernstige lichamelijke en psychische problemen tot gevolg. Je vergroot de kans op een depressie, het beïnvloedt ons immuunsysteem, stress en overgewicht. Je ontwikkelt je eigen slaapprobleem. Slaapproblemen Je spreekt van een slaapprobleem wanneer je zelf hinder ondervindt van het tekort aan slaap. En dan bedoel ik niet 1 nachtje niet goed kunnen slapen maar minstens 3 a 4 nachten in de week voor een periode van 3 maanden slecht slapen. Slaapproblemen kunnen allerlei soorten redenen hebben. Op dit moment zijn er meer dan 80 verschillende soorten slaapproblemen vast gesteld. Het is dus lastig om een 1-size-fits-all behandeling te maken die voor iedereen werkt. Het behandelen van slapeloosheid is maatwerk. Maar met eigen kennis en wat hulp kan je jezelf best goed helpen. Kijk maar naar mij. De verschillende soorten slaapproblemen worden allemaal op de site uitgelegd en daarom ga ik ze hier niet herhalen. Het is belangrijk om de kern van jou slaapprobleem boven water te halen en daarmee aan de slag te gaan. Vicieuze cirkel van slecht slapen Wanneer je voor een langere tijd niet goed kan slapen en je ondervindt er veel hinder van dan kom je in het ergste geval in een vicieuze cirkel van slecht slapen. Dit houdt in dat je jezelf verkeerde dingen aanleert waardoor de cirkel in stand wordt gehouden en juist verergert. Hieronder vindt je een afbeelding waarin de vicieuze cirkel wordt afgebeeld. Het slechte slapen roept het gevoel van frustratie en stress op ( als ik nu niet kan slapen dan wordt het niks morgen ). Dit piekeren en malen leidt tot lichamelijke spanning en verkeerde slaapgewoonten zoals extra lang in

6 bed blijven liggen, overdag een middagdutje doen en het gebruik van bijvoorbeeld alcohol en slaappillen. Deze verkeerde gedragingen houden het slechte slapen in stand en de cirkel is daarmee rond. Het is moeilijk om deze cirkel te doorbreken ook omdat jezelf denkt dat je er goed aan doet. Maar toch vererger je het probleem. Ook hier zie je weer dat het van belang is om het probleem bij de kern aan te pakken en er niet mee te blijven zitten omdat je op zie manier jou slaapprobleem in stand houdt. Hoe laat je jou lichaam denken dat het tijd is om te gaan slapen? Je lichaam heeft een eigen regelsysteem om te kijken of het tijd wordt om te gaan slapen. Maar soms is dit regelsysteem verstoord en werkt het niet zoals wij het gewend zijn. Daarom eerst een uitleg hoe het lichaam werkt om de bewustwording van wat invloed heeft op onze slaap te vergroten. Wij kunnen onszelf een slecht slaapritme aanleren waardoor het lichaam verkeerd reageert op de momenten als wij in slaap willen vallen. Dit wordt geregeld door het circadiaan ritme oftewel de biologische klok. De biologische klok wordt van alle kanten geïnformeerd door hormonen. De hersenen kijken vooral naar de hoeveelheid licht die nog aanwezig is om te bepalen of het tijd wordt om te gaan slapen. De pijnappelklier produceert het hormoon melatonine om ons een slaapgevoel te geven. Dit hormoon wordt geproduceerd uit het andere hormoon serotine. Wanneer het s avonds donker wordt en de blootstelling aan licht neemt af dan start dat de aanmaak van het hormoon melatonine. Voor het lichaam is dit het signaal om de dagactiviteiten te verminderen en zich voor te bereiden op de nacht. Wanneer het lichaam in de avond blauwachtig licht ontvangt(uit zonlicht, kunstlicht, televisie of computer) wordt de productie van melatonine geremd. Ontvangt het lichaam geen licht, dan komt de natuurlijke productie van melatonine weer op gang. Melatonine wordt hoofdzakelijk s nachts geproduceerd. Maar bij grote tijdverschuivingen zoals bij jetlag of bij nachtdienst c.q. ploegendienst, kunnen mensen ook overdag Melatonine aanmaken. Op dat moment is de biologische klok dus verstoort en kan je overdag door slaperigheid worden overvallen, of juist 's nachts moeilijk in slaap komen. Het kan dagen duren voordat het lichaam zich aanpast aan de effecten van grote tijdverschuivingen. Melatonine is dus het stofje in de hersenen wat de slaap bevorderd. Het kan zijn dat jouw slaapprobleem komt uit een tekort aan melatonine of serotine. Het is moeilijk om hier antwoord op te krijgen want je kunt het niet meten maar je kan het wel onthouden of testen.

7 Het hormoon melatonine kan je bestellen voor een betere nachtrust. Dit is toegestaan door het EFSA (Europese Autoriteit voor voedselveiligheid). Serotine is niet direct verkrijgbaar maar wel zijn er middelen die de aanmaak hiervan bevorderen. Om melatonine te bestellen kan je gaan naar de website Als je jou lichaam wilt laten denken dat je moet gaan slapen dan moet je dus rekening moet houden met de hoeveelheid licht die je ontvangt. Pas dus op met het kijken naar televisie, computer, telefoon voordat je gaat slapen. Daarnaast moet het lichaam het bed associëren met slaap. Dat betekend dat je geen andere dingen in bed moet doen dan slapen(seks uitgezonderd) en een goed slaapritme aanhouden. Dus vaste tijden naar bed en vaste tijden voor het opstaan. Het kan ook zijn dat jouw biologische klok verschoven is. Het kan dan zo zijn dat je lichaam doorgaat met het aanmaken van melatonine wanneer het al zou moeten verminderen om goed uitgerust op te staan. In deze gevallen biedt lichttherapie een goede hulp. Door elke ochtend op een vast tijdstip een lichttherapie lamp te gebruiken wordt de aanmaak van melatonine natuurlijk geremd waardoor je lichaam klaar is voor de dag. Zo zie je dat er veel verschillende oorzaken kan zijn voor een slaapprobleem. De informatie hierboven is vooral op het gebied van hormonen. Maar er zijn nog veel meer dingen die invloed kunnen hebben op jouw slaapprobleem. Zoals een slechte slaaphygiëne maar ook: relatieproblemen, stress, gebeurtenissen van vroeger enz. Het is daarom belangrijk om te achterhalen wat de oorzaak is van jou slaaptekort zodat je het probleem bij de wortel kan aangrijpen. Nu is dit natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan en dus bied ik jullie ook een hulpmiddel aan zodat je jou nachtrust leer analyseren.

8 Introductie van een slaapdagboek: Met een slaapdagboek kan je bijhouden hoe jou nacht is verlopen en of je veel last hebt gehad van jouw slaapprobleem. Door het invullen van een slaapdagboek krijg je meer inzicht in jou slaapgedrag en wordt de oorzaak van het probleem misschien wel achterhaald. De verschillende fases van slaap die je hiervoor hebt gelezen helpen jou om aan te geven hoe je nachtrust is geweest. Ook noteer je in dit dagboek het gebruik van genotmiddelen (koffie, thee, alcohol, nicotine of drugs) en medicijnen. Hierdoor wordt vaak duidelijk hoe het slaapprobleem in stand wordt gehouden, en wat je er aan kunt doen. Je moet het dagboek 2 keer per dag invullen s morgens en s avonds. s Morgens na het opstaan noteer je in je dagboek: de datum De tijd van naar bed gaan (de vorige avond) de tijd voor het inslapen hoe vaak en hoe lang je wakker bent geweest waaraan je toen dacht, en wat je toen eventueel bent gaan doen de tijd van opstaan en de totale slaapduur. Voor het slapen gaan noteer je in je dagboek: het aantal dutjes overdag, het tijdstip en de duur hiervan de eventuele consumptie van cafeïnehoudende middelen (thee, koffie, cola, chocolade) de eventuele consumptie van alcohol, nicotine en drugs het eventuele gebruik van slaapmiddelen de graad van uitgerustheid overdag (1 = vreselijk moe, 10 = totaal uitgerust) Wat je ook kan doen om je slaappatroon te volgen is door een applicatie te downloaden voor je smartphone mocht je die tot je beschikking hebben. Sleep Cycle Alarm Clock is een wekker maar houdt daarnaast ook een grafiek bij over je slaappatroon. Ik gebruik de app zelf ook en vooral de wekker vind ik heerlijk. De wekker start 30 minuten voordat je wakker moet worden en haalt je rustig uit je diepe slaap. Daarnaast houdt de app een grafiek bij over je slaappatroon. De applicatie heeft al meer dan 1000 beoordelingen gehad en heeft een gemiddeld cijfer van 4.5 uit 5. Veel mensen vinden het dus waardevolle app. Hieronder vind je een voorbeeld hoe een ingevuld slaapdagboek eruit hoort te zien:

9 Dag 1 Dag 2 s tijd van naar bed gaan uur Ochtends tijd van inslapen frequentie en duur van wakkere periodes uur 1x - 10 min. maatregelen Naar het toilet geweest. tijd van ontwaken tijd van opstaan totale slaapduur 7 uur kwaliteit slaap 5 s Avonds aantal en duur van 0 dutjes consumptie cafeïne 2 koffie consumptie alcohol, nicotine, drugs gebruik slaapmiddelen 2 witte wijn - graad uitgerustheid 6 Ook heb ik een compleet slaapdagboek gemaakt die je zo kan uitprinten en gebruik van kunt maken. Die kan downloaden.

10 Slaaptips om sneller in slaap te vallen: Doordat ik veel boeken heb gelezen ben ik ook veel slaaptips tegen gekomen. Sommige zijn vanzelf sprekend andere tips zijn bijzonder maar ze kunnen allemaal bijdragen aan een betere nachtrust. Ik hoop dat je er veel aan hebt en dat ze lijden tot een verbeterde slaap. Gedurende de dag: Ga elke dag op dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op, zorg voor regelmaat, vaste slaaptijden en houdt je aan dit ritme Slaap alleen in je slaapkamer (dus niet op de bank voor de tv) en vermijd middagdutjes Zorg voor voldoende dagelijkse beweging, bijvoorbeeld een frisse avondwandeling. Maar ga niet meer intensief sporten of een fysieke inspanning doen 1 uur voordat je gaat slapen. Zorg elke dag voor voldoende blootstelling aan natuurlijk daglicht Eten en drinken: Eet geen grote of zware maaltijden binnen 1 uur voor het slapen gaan, maar ga ook niet hongerig te bed Drink kruidenthee en vermijd het gebruik van stimulerende dranken zoals nicotine, koffie, energydrank of alcohol Eet voor het slapen gaan een kleine snack rijk aan tryptofaan zoals walnoten, warme melk of yoghurt De slaapkamer: Maak je slaapkamer zo donker mogelijk en op een koele constante temperatuur. Het verliezen van lichaamswarmte zorgt voor een diepe slaap Zorg er voor dat jouw slaapkamer goed geventileerd is Zorg dat het er zo stil mogelijk is (of gebruik oordoppen) als jij juist ligt te denken en te malen in bed dan is het beter om een constante ruis in de slaapkamer te hebben zoals bijv. het geluid van een draaiende ventilator of speciale ruisgeneratoren. Draai het licht van de digitale wekkerradio van je af Doe geen andere dingen in bed zoals werk, tv kijken, Sms en of eten (seks is natuurlijk wel toegestaan en tevens slaapbevorderend) Zorg voor een goed matras, liefst niet ouder dan 10 jaar, en een goed hoofdkussen Sprenkel slaapopwekkende aromatische olie op jouw kussen of op een zakdoek zoals salie, lavendel, vanille of groene appel Net voor bedtijd: Zorg voor regelmaat in jou "naar-bed-gaan" routine, een vast ritueel (tanden poetsen etc.) Doe ontspanningsoefeningen of mediteer vlak voor het slapen gaan Vermijd stress, spanningen en emoties vlak voor het naar bed gaan Vermijd koffie of alcohol binnen 1 uur voor het slapen gaan Laat je partner jouw lekkere massage geven Vermijd intensief lezen vlak voor het slapen gaan, ontspanningslectuur is juist wel bevorderend voor de slaap Neem uiterlijk een uur voordat je naar bed toe gaat een niet te heet en niet te lang (voeten)bad

11 Als je niet slapen kan: Veel telefoons hebben tegenwoordig een mogelijkheid om muziek af te spelen via Youtube. Zoek eens op sleep music en zet de muziek zachtjes aan en probeer je gedachten bij de muziek te houden(dus niet gaan nadenken over de volgende dag) Blijf niet liggen in bed om de slaap te forceren, ga er even uit wat drinken of doe iets rustgevends en probeer het later nog eens Ga eens een half uurtje later naar bed dan normaal Ga op je rug liggen en span 1 voor 1 vanaf je tenen naar boven bewust elke spier aan en ontspan ze. Dus beide kuitspieren, beide knieën, beide bilspieren enz. Om te voorkomen dat je blijft malen nadenken of over dingen die je bezig houdt of die je niet moet vergeten, schrijf ze op in een boekje Het is verleidelijk 's ochtends langer te blijven liggen wanneer maar houdt je aan jouw regelmaat en ga er direct uit. Wanneer je deze slaaptips toepast zet je in ieder geval een belangrijke stap naar een verbeterde nachtrust. Mocht dit nou niet helpen dan kan je altijd nog kijken naar homeopathische middelen of melatonine te kijken. Via de website kan je deze slaapopwekkende middelen bestellen. Ontspanningsoefeningen Mochten de slaaptips van hierboven nog niet het gewenste effect hebben dan kan je ook een aantal ontspanningsoefeningen toepassen om beter in slaap te komen. Het is de bedoeling dat je tijdens deze oefeningen niet in slaap valt (maar als het gebeurd is het niet erg). Ik heb 2 ontspanningsoefeningen geselecteerd waarvan ik weet dat je er echt tot rust van komt. Lees ze eerst goed door en pas de oefeningen daarna toe zodat je niet hoeft te kijken wat je steeds moet doen maar dat je kunt concentreren op de oefening. Ademhalingsoefening Voor deze oefening is het belangrijk om de juiste ademhaling toe te passen. De beste manier is de buikademhaling. Doe deze oefening altijd voordat je de andere ontspanningsoefeningen gaat doen dan want dan zal je sneller ontspannen. 1. Ga zo comfortabel en makkelijk mogelijk liggen. 2. Sluit je ogen. 3. Leg je handen op jou buik(zo kan je goed voelen hoe jouw buik op en neer gaat). 4. Adem in door je buik uit te zetten. 5. Adem uit en voel dat jouw buik weer platter wordt. 6. Adem in en tel in gedachten niet snel of gehaast maar langzaam. 7. Adem uit, en tel weer in gedachten (eenentwintig, tweeëntwintig) 8. Neem een pauze die even lang duurt als het in- of uitademen en houdt je adem in. 9. Begin dan opnieuw met inademen en tellen en herhaal de oefening een aantal keer. Als je deze oefening goed uitvoert dan voel je al dat je meer tot rust bent gekomen. Oke, op naar oefening 2:

12 Spierontspanningsoefening Voordat je met deze oefening begint moet je eerst oefening 1 hebben toegepast. Met deze spierontspanningsoefening ga je al jou spieren leren aanspannen en ontspannen. Zo leer je het gevoel van spanning en ontspanning van een spier te onderscheiden. De oefening wordt telkens met 1 spiergroep gedaan voordat je doorgaat naar de volgende spiergroep. Probeer de spanning van de spieren zo geleidelijk mogelijk te laten gaan. Dus niet direct aanspannen en loslaten maar de kracht geleidelijk opvoeren en afzwakken. Het is de bedoeling dat je concentreert op het gevoel van de spanning van de bewuste spiergroep. Als je die spanning vervolgens weer loslaat, concentreert je op het gevoel van ontspanning dat er in die spiergroep ontstaat. Doe deze oefening op dezelfde manier als de ademhalingsoefening en blijf ook op je ademhaling letten(eenentwintig, tweeëntwintig). 1. Begin met je rechterbeen. Strek je been naar voren en span de spieren goed aan. Concentreer je op het gevoel van spanning. Houd die spanning 5 tot 10 seconden vast, en laat de spanning geleidelijk los. Let op het verschil tussen spanning en ontspanning. Behandel elke spiergroep 2 keer achter mekaar. 2. Concentreer je vervolgens op jouw linkerbeen. En herhaal de oefening net zoals je met je rechterbeen hebt gedaan. 3. Concentreer je op jouw rechterarm. Maak een vuist van je hand en strek je arm voor je uit. Span de spieren goed aan en let op het gevoel van spanning in je rechterarm. Houd de spanning 5 tot 10 seconden vast, en laat de spanning geleidelijk los. Herhaal het spannen en ontspannen van deze spiergroep 2 keer. 4. Concentreer je hierna op je linkerarm. Let op het verschil dat je voelt tussen de spieren van jou rechter- en linkerarm en herhaal de oefening net zoals je met je rechterarm hebt gedaan. Na deze oefening zal je goed voelen hoe ontspannen je spieren wel niet zijn. Als je deze oefeningen elke dag toepast voordat je gaat slapen zal je sneller in slaap komen omdat je lichaam weet dat het tijd is om te gaan slapen. Slotwoord Dit Ebook heb ik geschreven voor mensen zoals jij! Mensen die het lastig vinden om in slaap te komen of moeite hebben met doorslapen. Ik hoop dat dit slaaprapport jou helpt en dat je weer snel op een normale manier kan slapen. Laat me weten wat je van dit ebook vond op en daar kan je ook altijd extra tips of trucs geven om mensen te helpen die ook last hebben van slaapproblemen. Met vriendelijke groet, Remco

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Adviezen om beter te slapen U heeft last van slapeloosheid. Dit is een veel voorkomende klacht, waarvoor vaak geen duidelijke oorzaak te vinden is. In deze folder leest u tips om beter te kunnen slapen.

Nadere informatie

Slapen is heerlijk! Slaap lekker!

Slapen is heerlijk! Slaap lekker! Slapen is heerlijk! We slapen graag en veel. Net als elk mens slaapt u ongeveer één derde van uw leven. U kunt dus gerust stellen dat slapen een belangrijk onderdeel is in uw leven! Slapen doet u vaak

Nadere informatie

Slaaphygiëne. Tips om beter te slapen. Hoofdpijn polikliniek

Slaaphygiëne. Tips om beter te slapen. Hoofdpijn polikliniek Slaaphygiëne Tips om beter te slapen Hoofdpijn polikliniek Soms is het moeilijk om in slaap te vallen of om door te slapen. Hier geven wij u enkele tips die misschien kunnen helpen om tot een gezonde slaap

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

7 tips. voor een betere nachtrust

7 tips. voor een betere nachtrust 7 tips voor een betere nachtrust Word jij 90 jaar oud en heb je een goede nachtrust? Dan heb je 32 jaar van je hele leven geslapen. Zonde van je tijd? Juist niet! In dit E-book lees je waarom slaap onmisbaar

Nadere informatie

Slaapadviezen. Havenziekenhuis. Bij slapeloosheid

Slaapadviezen. Havenziekenhuis. Bij slapeloosheid Slaapadviezen Bij slapeloosheid Heeft u moeite met inslapen en/of doorslapen? In deze folder leest u een aantal tips voor een goede nachtrust. Ga voor uzelf na of u deze slaapadviezen echt toepast en neem

Nadere informatie

SLAAP BIJ OUDEREN. - Tips voor een goede nachtrust-

SLAAP BIJ OUDEREN. - Tips voor een goede nachtrust- SLAAP BIJ OUDEREN - Tips voor een goede nachtrust- Aandacht voor het slapen is belangrijk. Tijdens de slaap kan je lichamelijk en geestelijk herstellen. Er worden bovendien reserves opgebouwd om de volgende

Nadere informatie

Omgaan met slaapproblemen

Omgaan met slaapproblemen Leven met Multipele Sclerose uitgave 12 Omgaan met slaapproblemen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Tekst: drs. Bep Franke-Barendse Uitgever: Nationaal MS Fonds 2 Inleiding We besteden ongeveer eenderde

Nadere informatie

Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap

Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap Slaaphygiene tips voor een gezonde slaap Inleiding Deze folder geeft u informatie over slapeloosheid. Slapeloosheid is een veelvoorkomende klacht. Er zijn mensen die moeite hebben om in slaap te vallen,

Nadere informatie

Slaapstoornissen bij ouderen

Slaapstoornissen bij ouderen Slaapstoornissen bij ouderen Een goede nachtrust is belangrijk. Tijdens de slaap krijgt het lichaam de tijd om te herstellen. Daarnaast lijkt slaap ook invloed te hebben op het geheugen. Met het ouder

Nadere informatie

Slaapstoornissen bij ouderen

Slaapstoornissen bij ouderen Slaapstoornissen bij ouderen Een goede nachtrust is belangrijk. Tijdens de slaap krijgt het lichaam de tijd om te herstellen. Daarnaast lijkt slaap ook invloed te hebben op het geheugen. Met het ouder

Nadere informatie

lyondellbasell.com Heb je genoeg slaap?

lyondellbasell.com Heb je genoeg slaap? Heb je genoeg slaap? Wat levert een goede nachtust op? Slaap is een van de belangrijkste activiteiten die we doen om ons lichaam te behouden. Het laat onze geest en lichaam herstellen. Slaapproblemen kunnen

Nadere informatie

Omgaan met slapeloosheid Adviezen door de psychologen van het Slaapcentrum

Omgaan met slapeloosheid Adviezen door de psychologen van het Slaapcentrum Omgaan met slapeloosheid Adviezen door de psychologen van het Slaapcentrum Slaaprestrictie Achtergrondinformatie Slechte slapers hebben vaak de neiging om langer in bed te blijven liggen in de hoop dat

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Slaap bevorderende adviezen Slaap bevorderende adviezen.indd 1

Patiënteninformatie. Slaap bevorderende adviezen Slaap bevorderende adviezen.indd 1 Patiënteninformatie Slaap bevorderende adviezen 20170044 Slaap bevorderende adviezen.indd 1 01-09-17 13:41 Slaap bevorderende adviezen Slaapcentrum, route 1.5 Telefoon (050) 524 5930 Medische Psychologie,

Nadere informatie

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen

Slaapproblemen? Een aantal feiten. Gezonde slaap. Soorten Slecht Slapen Niet waar Soms waar Wel waar Slaapproblemen? Een aantal feiten Uit onderzoek blijkt dat èèn op de 10 jongeren zo nu en dan last heeft van slaapproblemen. Dit kan iedereen overkomen en eigenlijk is het

Nadere informatie

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 1 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 2 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren Slaap jij ook zo slecht? Uit onderzoek blijkt dat één op de tien jongeren zo nu en dan last

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Slaapcentrum Slingeland Medische psychologie en Maatschappelijk werk Adviezen om beter te slapen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft last van slapeloosheid. Dit kan invloed hebben

Nadere informatie

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Ongeveer 30% van de kinderen met AD(H)D heeft chronische inslaapproblemen. Dit zien we ook vaak bij onder andere kinderen met een ontwikkelingsachterstand, autisme,

Nadere informatie

Slaapproblemen? Gezonde slaap

Slaapproblemen? Gezonde slaap Dit is een folder van www.orthoconsult.nl geschreven door dhr. drs. Ard Nieuwenbroek, trainer/ therapeut bij Ortho Consult. Deze folder is op een aantal punten aangepast en aangevuld door de stressbegeleiders

Nadere informatie

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW

KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW KALMEER- EN SLAAPMIDDELEN DE AFBOUW Ik wil stoppen met slaapmiddelen In het kort Een goede voorbereiding maakt stoppen met slaapmiddelen makkelijker. Uw huisarts helpt u graag bij het stoppen. Als u stopt,

Nadere informatie

Slaapdienst Verstoorde nachtrust

Slaapdienst Verstoorde nachtrust Slaapdienst Verstoorde nachtrust Tips voor een goede slaap. Ik kan niet slapen! Woelen, draaien, het maalt maar door in uw gedachten. Steeds bent u bezig met wat er die dag allemaal gebeurd is of wat u

Nadere informatie

MEUBELEN VRANKEN. By Gy 2012

MEUBELEN VRANKEN. By Gy 2012 MEUBELEN VRANKEN By Gy 2012 Hoeveel slaap hebben we nodig? U realiseert het zich misschien niet altijd, maar we brengen gemiddeld een derde deel van ons leven in bed door. Goed en genoeg slapen is een

Nadere informatie

Slapeloosheid (Insomnia)

Slapeloosheid (Insomnia) Slaap Waak Centrum Slapeloosheid (Insomnia) Afspraak op het Slaap Waak Centrum Een slaapprobleem of een slaapgerelateerd probleem heeft vaak een brede aanpak nodig. In het Slaap Waak Centrum werken wij

Nadere informatie

Stressmanagement Slaapproblemen en de achilleshiel hoofdstuk 10. Petronette Castrop de Koning

Stressmanagement Slaapproblemen en de achilleshiel hoofdstuk 10. Petronette Castrop de Koning Stressmanagement Slaapproblemen en de achilleshiel hoofdstuk 10 Petronette Castrop de Koning Inhoudsopgave Slaap... 3 Slaapfases... 4 Slapeloos... 4 Achilleshiel in je leven... 5 Slaap Over het algemeen

Nadere informatie

Lekker slapen. Tips voor een goede (nacht)rust

Lekker slapen. Tips voor een goede (nacht)rust Lekker slapen Tips voor een goede (nacht)rust Slaap: onmisbaar voor lichaam en geest. We hebben rust nodig om te herstellen van de dag. Bij kinderen is slapen daarnaast belangrijk voor een goede groei.

Nadere informatie

DEEL 2 ACHTERGRONDINFORMATIE

DEEL 2 ACHTERGRONDINFORMATIE DEEL 2 ACHTERGRONDINFORMATIE ACHTERGRONDINFORMATIE 2.1 Achtergrond Slaap bij kinderen Kinderen komen in hun eerste levensjaren bijna elke dag in aanraking met dingen die ze nog moeten leren of ontdekken.

Nadere informatie

Rust & Ontspanning 1

Rust & Ontspanning 1 Rust & Ontspanning 1 Onderwerpen Invloed van stress Onthaasten Rust als basis Bewust leven Tips om te onthaasten Nachtrust Tips voor goede nachtrust Vragen 2 Invloed van stress In ons leven worden we frequent

Nadere informatie

BIJLAGE. Slapeloosheid

BIJLAGE. Slapeloosheid BIJLAGE B Slapeloosheid Een van de vervelendste gevolgen van een angststoornis - en van de depressie die daar vaak mee samenhangt - is slapeloosheid. Sommige mensen hebben moeite met in slaap vallen (inslaapstoornis;

Nadere informatie

SLAAPSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE

SLAAPSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE SLAAPSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE ALGEMEEN Slapen lijkt zo normaal. Toch zijn er heel wat mensen bij wie slapen niet vanzelf gaat. 20 tot 30% van de mensen heeft wel eens een paar slechte nachten achter

Nadere informatie

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger" 19/03/2012

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger 19/03/2012 Leren beheersen van je slaapprobleem Bart De Saeger" 19/03/2012 Bart De Saeger" Klinisch psycholoog - Gedragstherapeut Theorie + Technieken Inzicht krijgen" Leren hoe je het probleem stap voor stap kan

Nadere informatie

Omgaan met nachtdiensten

Omgaan met nachtdiensten Omgaan met nachtdiensten ALLES OVER WISSELENDE SLAAPDIENSTEN Week 7.2 RAOUL DE BRUIN OVERWINSLAPELOOSHEID.NL Omgaan met nachtdiensten De wereldeconomie is in de laatste jaren flink veranderd waardoor de

Nadere informatie

Slapen mag! B E T E R L ER EN SL A P E N, B E T E R VO ELEN.

Slapen mag! B E T E R L ER EN SL A P E N, B E T E R VO ELEN. Slapen mag! BETER LEREN SLAPEN, BETER VOELEN. Altijd een moe gevoel? Zou je graag meer energie willen overhouden? Dit E-book helpt je te begrijpen hoe slaap werkt. Hoe je met eenvoudige tips je nachtrust

Nadere informatie

VRAGENLIJST SLAAPGEDRAG OUDER

VRAGENLIJST SLAAPGEDRAG OUDER VRAGENLIJST SLAAPGEDRAG OUDER Vertaling en aanpassing van de Albany Sleep Problems Scale van V. M. Durand (1996) Vertaling van de Epworth Sleepiness Scale van Johns (1991) door A.P.H.M. Maas & M.P.J. Vervloed

Nadere informatie

BURN- OUT RISICO CHECK

BURN- OUT RISICO CHECK BURN- OUT RISICO CHECK Vul onderstaande vragenlijst in door ja of nee aan te kruisen. VRAAG JA NEE 1 Nemen jij en je gezin s ochtends rustig de tijd om op te staan en goed te ontbijten? 2 Zie je vaak tegen

Nadere informatie

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS)

Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Rusteloze benen restless legs syndrome (RLS) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1159 Wat zijn rusteloze benen? Het rusteloze benen syndroom (ofwel restless legs syndrome, afgekort RLS) is een

Nadere informatie

Help, ik kan niet slapen!

Help, ik kan niet slapen! Help, ik kan niet slapen! 7 Lees de teksten en antwoord op de vragen. Situatie Je bent op zoek naar tips om beter te slapen. Cursist A: lees de opdracht hieronder. Cursist B: ga naar p. 0. Cursist C: ga

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne

Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne Bespreken ingevulde lijsten De lijsten die u voor deze sessie heeft ingevuld, worden kort besproken. Ze zijn vooral bedoeld als meting vooraf. In latere sessies zullen

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD)

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1160 Wat zijn periodieke beenbewegingen van de slaap? Bij periodic limb movement

Nadere informatie

7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN

7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN 7 HEERLIJKE ONTSPANNINGSOEFENINGEN VOOR THUIS OF OP JE WERK Kom tot rust met deze eenvoudige ontspanningsoefeningen Door te ontspannen krijgt je lichaam de mogelijkheid om zich te herstellen van de dagelijkse

Nadere informatie

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby?

Slaapwel baby. Hoeveel slaapt een baby? Slaapwel Slaapwel baby Net zoals volwassenen slapen ook niet alle kinderen even gemakkelijk of regelmatig. In deze brochure vind je meer informatie over goede slaapgewoontes en krijg je tips voor een gezonde

Nadere informatie

Informatiebrochure. Slaap (-problemen?) PAAZ. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure. Slaap (-problemen?) PAAZ. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Slaap (-problemen?) PAAZ I Autonome verzorgingsinstelling IISlapeloze nachten Ieder mens slaapt wel eens slecht, kan urenlang niet inslapen of ligt te piekeren bij het vooruitzicht van

Nadere informatie

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017)

Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) Richtlijn Gezonde slaap en slaapproblemen bij kinderen (2017) 1. Introductie gezonde slaap Dit thema geeft een introductie van de slaapopbouw, het slaapritme en de ontwikkeling van de slaap per leeftijdsfase.

Nadere informatie

Stapsport.com. sportdiëtist

Stapsport.com. sportdiëtist Stapsport.com Anja Frank 26-11-2012 Senders van Geel e Anja e 26-11-2012 van Geel Joop Zoetemelk 1979 De Tour de France wordt gewonnen in bed e Anja e 26-11-2012 van Geel e Anja e 26-11-2012 van Geel 31

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Tips voor een goede slaap (Slaaphygiëne) rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Tips voor een goede slaap (Slaaphygiëne) rkz.nl Patiënteninformatie Tips voor een goede slaap (Slaaphygiëne) rkz.nl Er zijn een aantal zaken die mogelijkerwijs zouden kunnen helpen om te komen tot een goede slaap. Hieronder staan een aantal tips die

Nadere informatie

6 tips voor kinderen met prikkelverwerkingsproblemen die moeite hebben met slapen.

6 tips voor kinderen met prikkelverwerkingsproblemen die moeite hebben met slapen. 6 tips voor kinderen met prikkelverwerkingsproblemen die moeite hebben met slapen www.drukvest.nl Inleiding Voldoende nachtrust is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Het heeft invloed op de

Nadere informatie

Ontspanningsoefeningen Patiënten informatie

Ontspanningsoefeningen Patiënten informatie Ontspanningsoefeningen Patiënten informatie Wanneer u last heeft van spanning, slaapproblemen en/of stress bieden ontspanningsoefeningen een mogelijke oplossing. 1. Ademhalingsoefening 2a. Visualisatie

Nadere informatie

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n

I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Omgaan met slapeloosheid 3 INHOUD Een vicieuze cirkel...4 Slaap en slapeloosheid...5 Nooit meer slecht slapen...7 Sl a a p hy g i ë n e...8 Re l a x a t i

Nadere informatie

1. Hoe verloopt een normale slaap?

1. Hoe verloopt een normale slaap? B348 juni 2016 Slaapwel! algemene informatie over de slaap en tips om goed te slapen 1. Hoe verloopt een normale slaap? De normale slaap verloopt in 4 à 6 blokken van telkens 1,5 à 2 uur. Elk blok is op

Nadere informatie

Voor het collectief Brabantwijk Beweegt

Voor het collectief Brabantwijk Beweegt Voor het collectief Brabantwijk Beweegt Beste slaper, Het gezondheidsonderzoek dat we in de wijk hebben gedaan heeft aangetoond dat heel wat bewoners slaapproblemen hebben. Daarom stellen we jou voor om

Nadere informatie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie Langdurige slapeloosheid Diagnose en behandeling van insomnie We spreken van langdurige slapeloosheid ofwel chronische insomnie als het niet in slaap vallen, het niet kunnen doorslapen en/of veel te vroeg

Nadere informatie

Wat zouden we zijn zonder slaap?

Wat zouden we zijn zonder slaap? Wat zouden we zijn zonder slaap? De gemiddelde Nederlander gaat om 6 minuten voor half 12 naar bed en staat om 18 minuten over 7 weer op. Dit betekent dat we gemiddeld 7 uur en 54 minuten per etmaal in

Nadere informatie

Eenvoudige regels voor een goede nachtrust

Eenvoudige regels voor een goede nachtrust Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Eenvoudige regels voor een goede nachtrust voor mensen met de ziekte

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Delayed sleep phase syndroom

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Delayed sleep phase syndroom Delayed sleep phase syndroom Wat is het delayed sleep phase syndroom? Delayed sleep phase syndroom is een aandoening waarbij kinderen en volwassenen een slaapwaakritme hebben waarbij ze op een veel later

Nadere informatie

Wil jij minderen met social media?

Wil jij minderen met social media? Wil jij minderen met social media? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2016 Hulpboekje social media 1 Hoe sociaal zijn social media eigenlijk? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt op social media.

Nadere informatie

Appendices COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE (CGT)

Appendices COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE (CGT) Appendices COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE (CGT) De belangrijkste ingrediënten van de cognitieve gedragstherapie (CGT) zijn voorlichting over slaap, slaaphygienische adviezen, verandering van slaapgedrag, leren

Nadere informatie

Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne

Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne Sessie 1 Informatie en slaaphygiëne Bespreek het slaapdagboek (zie bijlage) en beantwoord eventuele vragen over de algemene informatie over slaap. Psycho-educatie: leg het ontstaan van langdurige slapeloosheid

Nadere informatie

Het slaapcentrum voor kinderen

Het slaapcentrum voor kinderen Het slaapcentrum voor kinderen Informatie voor patiënten F0749-4310 mei 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Slaaptraining. Annelies Smolders Psycholoog - Psychotherapeut Slaaplabo Dr. Weytjens, verantwoordelijke arts. Jessa Ziekenhuis vzw.

Slaaptraining. Annelies Smolders Psycholoog - Psychotherapeut Slaaplabo Dr. Weytjens, verantwoordelijke arts. Jessa Ziekenhuis vzw. Slaaptraining Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 90 22 Annelies Smolders Psycholoog - Psychotherapeut

Nadere informatie

onregelmatige werktijden en eigen verantwoordelijkheid

onregelmatige werktijden en eigen verantwoordelijkheid onregelmatige werktijden en eigen verantwoordelijkheid Copyright Circadian Technologies Ltd 2012 ONDERWERPEN Biologische klok Slaap Ochtendmens/Avondmens Alertheid en veiligheid Voeding DE BIOLOGISCHE

Nadere informatie

Mw. E. Redlich, psycholoog SEIN Mw. A. Hamoen, psycholoog SEIN

Mw. E. Redlich, psycholoog SEIN Mw. A. Hamoen, psycholoog SEIN Slapen is geen geringe kunst: je moet er de hele dag voor wakker blijven Friedrich Nietzsche, Duits dichter en filosoof (1844-1900) Mw. E. Redlich, psycholoog SEIN Mw. A. Hamoen, psycholoog SEIN SEIN en

Nadere informatie

Uitgerust Wakker Worden en Melatonine

Uitgerust Wakker Worden en Melatonine Slaapproblemen? Uitgerust Wakker Worden en 2013 - WSA Research Uitgerust wakker worden = Goede voorbereiding Tenminste 5 uur ononderbroken slaap, met diepe slaap perioden Ervaringen verwerkt Lichaam opgeruimd

Nadere informatie

Relax Acedemy. 10 inspirerende Relax Tips. Tip 1: Drink thee

Relax Acedemy. 10 inspirerende Relax Tips. Tip 1: Drink thee 10 inspirerende Relax Tips Wat leuk dat je je hebt ingeschreven voor onze 10 tips! Het zou toch fijn zijn als wij allemaal zo ontspannen zouden zijn dat je leven alleen nog maar uit genieten zou bestaan?

Nadere informatie

Centrum voor Slaapen Waakstoornissen (CSW)

Centrum voor Slaapen Waakstoornissen (CSW) = Centrum voor Slaapen Waakstoornissen (CSW) Inhoudsopgave Inleiding 3 Het Centrum voor Slaap- en Waakstoornissen 3 De slaap 5 Wat is slaap? 5 Het verloop van de slaap 5 Hoe wordt de slaap geregeld? 6

Nadere informatie

Slaapproblemen. Print. deze. Heel wat kinderen hebben een periode waarin ze niet. folder. goed slapen. In de meeste gevallen gaat dat vanzelf weer

Slaapproblemen. Print. deze. Heel wat kinderen hebben een periode waarin ze niet. folder. goed slapen. In de meeste gevallen gaat dat vanzelf weer Slaapproblemen Print Heel wat kinderen hebben een periode waarin ze niet deze goed slapen. In de meeste gevallen gaat dat vanzelf weer folder over. Slaapproblemen kunnen voor veel problemen zorgen. Het

Nadere informatie

Hersenen en slaap. Hersenstichting Nederland

Hersenen en slaap. Hersenstichting Nederland Hersenen en slaap Hersenstichting Nederland 1 Hersenen en slaap Slapen doet iedereen. Maar wat is slaap eigenlijk? En wat hebben de hersenen ermee te maken? Hoewel slaaponderzoekers nog volop discussiëren

Nadere informatie

Dromen. Naam: Noa Hutten Datum : Plaats: Bunschoten - Spakenburg

Dromen. Naam: Noa Hutten Datum : Plaats: Bunschoten - Spakenburg Dromen Naam: Noa Hutten Datum : 03-04-2017 Plaats: Bunschoten - Spakenburg Inhoud 0. Voorwoord Blz. 2 1. Dromen Blz. 3 1.1 Definitie van dromen 1.2 Kenmerken 1.3 Welke soorten dromen zijn er? 1.4 Emoties

Nadere informatie

Melatonine bij verlate slaapfase Experiment, nog geen bewijzen

Melatonine bij verlate slaapfase Experiment, nog geen bewijzen Melatonine bij verlate slaapfase Experiment, nog geen bewijzen Door Sandra Kooij Nieuwsbrief voor Patiënten, Programma ADHD bij volwassenen, jaargang 4, nummer 2, mei 2008. De meerderheid (zo'n 70%) van

Nadere informatie

Beginnen met mediteren

Beginnen met mediteren Elke reis begint met een eerste stap Beginnen met mediteren Zwany Huiting 1 Inhoud 1. Iedereen kan mediteren 2. Waarom mediteren? 3. Ademen 4. Zitten 5. Klassieke zithoudingen 6. Zitten op een bankje,

Nadere informatie

Gezond slapen? Slaapadvies voor rusthuisbewoners.

Gezond slapen? Slaapadvies voor rusthuisbewoners. Gezond slapen? Slaapadvies voor rusthuisbewoners. WAT IS SLAAP? Slaap is een toestand van rust. Het is een natuurlijk proces waarbij je lichaam zich herstelt, maar ook om ervaringen van de dag te helpen

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Slaapproblemen. GGD Regio Nijmegen

Slaapproblemen. GGD Regio Nijmegen Slaapproblemen GGD Regio Nijmegen Slaapproblemen Problemen met het slapen, komen bij kinderen regelmatig voor. Als uw kind moeite heeft met slapen, is het goed om na te gaan waardoor dit komt. In deze

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

http://www.nietbangvoorangst.nl Stress en Overmatige Stress wat kun je er aan doen? Stress alleen is niet slecht en kan je helpen goed te presteren. Zolang stress wordt afgewisseld door voldoende perioden

Nadere informatie

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: Beweeg jij voldoende? 1. Wat is beter: iedere dag een half uur achter elkaar bewegen, of 3 keer 10 minuten bewegen verspreid over de

Nadere informatie

Hoe krijg je meer zin? Oefening 3: Wat zijn jouw prikkels? 12

Hoe krijg je meer zin? Oefening 3: Wat zijn jouw prikkels? 12 Hoe krijg je meer zin? 09 - Oefening 3: Wat zijn jouw prikkels? 12 Meer zin. Denk jij ook dat zin in vrijen er spontaan hoort te zijn? Dat zin iets is dat zomaar uit het niets op komt borrelen? Geloof

Nadere informatie

Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis.

Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis. Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis. Dit werkboek is bedoeld als ondersteuning bij het trainingsprogramma. De droogbedtraining is speciaal ontwikkeld voor kinderen en jongeren

Nadere informatie

Grip op je dagelijks energie!

Grip op je dagelijks energie! Grip op je dagelijks energie! 1 Je bent ondernemend en hebt een volle agenda. Dat kan veel van je vragen. Soms mis je de GRIP op je leven. Drie maal een GRIP tip voor een energieker dagritme. Voorwoord

Nadere informatie

Slaapstoornissen. Als de nacht geen rust geeft

Slaapstoornissen. Als de nacht geen rust geeft Als de nacht geen rust geeft Slapeloze nachten Urenlang liggen piekeren en niet kunnen inslapen. Slecht slapen bij het vooruitzicht van een spannende of drukke dag. Wakker schrikken uit een nachtmerrie.

Nadere informatie

Les 2 Biologische psychologie: slapen en waken

Les 2 Biologische psychologie: slapen en waken Les 2 Biologische psychologie: slapen en waken Inleiding Binnen de Biologische psychologie bestudeert men het gedrag van mensen aan de hand van de biologische achtergrond ervan. Oorzaken van gedrag worden

Nadere informatie

psymate gebruikershandleiding PsyMate

psymate gebruikershandleiding PsyMate psymate gebruikershandleiding PsyMate Wat is de PsyMate app? Herstellen van psychose gaat met vallen en opstaan, de ene dag gaat beter dan de andere maar vaak weet je niet precies waarom. Dat kan komen

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan

Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Relaxatie als manier om met stress en pijn om te gaan Materiaal Opdracht buikademhalingsoefening Opdracht relaxatie-oefening Relaxatiedagboek lichaamsscan oefening (www.actinactie.nl, te downloaden als

Nadere informatie

Wat maakt dat jullie hier vandaag zijn; bij deze workshop? Wat zou deze workshop nuttig maken voor jullie? Wat gaan we doen?

Wat maakt dat jullie hier vandaag zijn; bij deze workshop? Wat zou deze workshop nuttig maken voor jullie? Wat gaan we doen? Omgaan met en kijken naar probleemgedrag bij mensen met een verstandelijke beperking en dementie Arianne Uijl, Orthopedagoog-Generalist/Gz-psycholoog, ASVZ Wat maakt dat jullie hier vandaag zijn; bij deze

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Benzo de baas. Succesvol zelf uw slaap- en kalmeringsmiddelen afbouwen

Benzo de baas. Succesvol zelf uw slaap- en kalmeringsmiddelen afbouwen Werkboek van Benzo de baas Succesvol zelf uw slaap- en kalmeringsmiddelen afbouwen Dit werkboek helpt u om stap voor stap te stoppen met slaap- en kalmeringsmiddelen. Over zes weken kunt u weer zonder

Nadere informatie

SLAAPPROBLEMEN. Wat kan ik eraan doen?

SLAAPPROBLEMEN. Wat kan ik eraan doen? SLAAPPROBLEMEN Wat kan ik eraan doen? SLAAPPROBLEMEN Wat kan ik eraan doen? Wat is slaap? Slapen is een actief, essentieel en onwillekeurig proces waarvan zeker nog niet alle aspecten ontrafeld zijn. We

Nadere informatie

Adem in, en til het rechterbeen iets op, hou even vast, en laat hem op de uitademing weer zakken.

Adem in, en til het rechterbeen iets op, hou even vast, en laat hem op de uitademing weer zakken. Oefenschema Inleiding: Dit oefenschema beoogt ontspanning en bewustwording van het lichaam. Hoewel deze oefeningen niet veel van het lichaam vergen, hebben ze toch een diepgaande werking. Oefen op een

Nadere informatie

Maak afspraken over de tijdstippen waarop geoefend gaat worden. Bespreek in welke omgeving er geoefend gaat worden (eerst thuis, later op het werk).

Maak afspraken over de tijdstippen waarop geoefend gaat worden. Bespreek in welke omgeving er geoefend gaat worden (eerst thuis, later op het werk). Aanwijzingen voor de bedrijfsarts Kern: Het is belangrijk om tegenover de patiënt te benadrukken, dat de kern van deze methode is te leren hoe gespannen spieren aanvoelen en hoe ontspannen spieren aanvoelen.

Nadere informatie

Slaap. Hoeveel slapen we? Slaap en vet verliezen

Slaap. Hoeveel slapen we? Slaap en vet verliezen Slaap Voldoende slapen, een advies die jouw moeder je al van kleins af aan geeft. Geven we hier echter gehoor aan? Neen. We hebben allemaal altijd wel wat beters te doen dan te slapen. Hoe belangrijk is

Nadere informatie

1 Inleiding 3 Gewoon lekker slapen

1 Inleiding 3 Gewoon lekker slapen Inhoud 1 Inleiding 3 Gewoon lekker slapen 2 De ene mens is de andere niet 5 Jong en oud De biologische klok Avondmensen en ochtendmensen Langslapers en kortslapers 3 Heb ik wel een slaapprobleem? 9 De

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen in het kraambed

Adviezen en oefeningen in het kraambed Hoofdkantoor Enschede Oldenzaalsestraat 141 7514 DR Enschede Locatie ClubFit Parkweg 159-161 7545 MV Enschede Locatie Trifora Locatie Vondersweijde Kotkampweg 65 Ada Kokstraat 20 7531 AS Enschede 7572

Nadere informatie

Me-time. Relax Reflect Recharge

Me-time. Relax Reflect Recharge Me-time Relax Reflect Recharge Beste lezer, Me-time, even tijd voor jezelf. Iedereen heeft dat nodig.maar het is vaak heel lastig om tijd voor jezelf te vinden. Dit E-book is voor jou ter inspiratie. Hierin

Nadere informatie

slaap voorlichting Slaap Voorlichting 1. Toelichting 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 3. Uitvoering 4. Organisatie

slaap voorlichting Slaap Voorlichting 1. Toelichting 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 3. Uitvoering 4. Organisatie 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M23 van juli 2005. Een gestructureerde slaapanamnese en goede voorlichting over slaapfysiologie en slaaphygiëne kunnen onnodig en ineffectief

Nadere informatie

Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag

Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag Counselling en Coaching bij gezondheidsproblemen Stresscounselling. Trainingen. Coaching Stap 3 Slimme energieverdeling over een dag Intro In stap 2 heb je kennis gemaakt met Doen en Zijn. Doen heb je

Nadere informatie

Rapportage Opiniepeiling nationale slaapweek maart 2015

Rapportage Opiniepeiling nationale slaapweek maart 2015 Rapportage Opiniepeiling nationale slaapweek maart 2015 In opdracht van: Hersenstichting Datum: Maart 2015 Projectnummer: 2015019 Auteurs: Els van der Velden & Rik Wester Inhoud 1 Achtergrond & opzet 3

Nadere informatie

Veilig en gezond werken. Ook altijd in beweging?

Veilig en gezond werken. Ook altijd in beweging? Veilig en gezond werken Ook altijd in beweging? Test: beweeg jij voldoende? 1. Wat is beter: iedere dag een half uur achter elkaar bewegen, of 3 keer 10 minuten bewegen verspreid over de dag? a. Dat maakt

Nadere informatie