Passend en flexibel digitaal leermateriaal voor elke leerling. De PO-Raad en VO-raad brengen markt en scholen dichter bij elkaar

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Passend en flexibel digitaal leermateriaal voor elke leerling. De PO-Raad en VO-raad brengen markt en scholen dichter bij elkaar"

Transcriptie

1 Passend en flexibel digitaal leermateriaal voor elke leerling De PO-Raad en VO-raad brengen markt en scholen dichter bij elkaar 1

2 Inhoud Maar ik zit nog 5 jaar aan mijn leermiddelencontract vast! 3 Waar u als school tegenaan loopt Dan passen we de verhouding tussen boeken en digitaal toch even aan 6 Hoe het eigenlijk zou moeten zijn Wat kan ik zelf doen? 10 Waarom scholen elkaar nodig hebben Wij doen wat scholen afzonderlijk niet kunnen 14 Over het Programma van Eisen

3 1 Maar ik zit nog 5 jaar aan mijn leermiddelencontract vast! Waar u als school tegenaan loopt 3

4 Leerlingen in staat stellen hun talenten optimaal te ontwikkelen. Dát is waarom u als school graag maatwerk wil bieden. En dankzij moderne leermiddelen en slim gebruik van ict is dat ook steeds beter moge lijk; leraren gebruiken vaker digitaal lesmateriaal om in te spelen op verschillen tussen leerlingen en er komen steeds meer innovatieve producten en diensten op de markt. Neem educatieve apps voor tablets in de klas of adaptieve toetssystemen die de vragen aanpassen aan het niveau van de leerling. Toch functioneert de leermiddelenmarkt op dit moment nog niet zoals u en andere scholen zouden willen. Voorbeelden daarvan zijn dat: Het soms lang duurt voordat uitgevers hun lesboeken en digitale materialen aanpassen aan nieuwe wensen en veranderende inzichten van scholen. U deze materialen vaak voor een periode van 4 tot 7 jaar moet inkopen, waardoor de overstap naar meer digitaal materiaal mogelijk wordt belemmerd. Digitale leermiddelen vaak alleen als aanvulling op het bestaande lesmateriaal worden aangeboden, wat voor u als school kostenverhogend werkt. Leermateriaal vaak een totaalpakket is, terwijl veel leraren liever meer vrijheid willen. Vrijheid om te variëren of het materiaal te combineren met leermateriaal uit meerdere bronnen. Dat is lastig voor scholen die meer variatie willen en alleen bepaalde onderdelen van een methode willen kunnen afnemen, met een daarbij passend prijsmodel. Of voor scholen die een geleidelijke overgang willen van papier naar (meer) digitale en interactieve leermaterialen. De markt biedt deze mogelijkheden nog maar heel beperkt. 4

5 Hoe kan ik boeken en digitale leermiddelen beter combineren? PROBLEEM Ik moet bij mijn leverancier een contract afsluiten voor 5 jaar, waarin de verhouding tussen boeken en digitaal leermateriaal voor jaren komt vast te liggen. Dat vind ik erg vervelend. We willen op onze scholen de komende tijd flink investeren in onze ict-infrastructuur en bovendien worden mijn leraren steeds handiger met computers. Ik wil dus geleidelijk aan meer gebruik gaan maken van ict, hoewel ik nog niet precies weet in welk tempo. Hoe kan ik hiermee omgaan? OPLOSSING We willen dat er meer flexibele contract- en prijsmodellen komen die u de ruimte bieden om de verhouding tussen boeken en digitale materialen tijdens de looptijd van het contract te wijzigen. Enkele uitgevers hebben nu al prijsmodellen ontwikkeld waarmee u tijdens het contract de overstap van boek naar digitaal kunt maken. Let er wel op dat u in uw aanbesteding aangeeft zo n prijsmodel te willen hebben. Nog niet goed afgestemd Het aanbod op de leermiddelenmarkt is, kortom, nog niet optimaal afgestemd op de vraag van scholen. Voor individuele scholen is het vrij wel onmogelijk hier verandering in te brengen. Alleen door onze krachten te bundelen, en duidelijk te maken wat onze gezamenlijke vraag is, kunnen we tot een betere aansluiting tussen wens en aanbod komen. Het streven van het onderwijs is om van een aanbodgestuurde markt naar een meer vraaggestuurde markt voor leermiddelen te komen, met ruimte voor meer marktwerking. In deze brochure leest u hoe de PO-Raad en de VO-raad met uw hulp kunnen zorgen voor een markt van leermiddelen die beter aansluit bij uw behoeftes. 5

6 2 Dan passen we de verhouding tussen boeken en digitaal toch even aan Hoe het eigenlijk zou moeten zijn 6

7 Stel: u bent leraar en staat voor een groep van dertig leerlingen. Dertig leerlingen met elk hun eigen niveau en leerstijl. Zonder dat het u extra belast, kunt u inspelen op die verschillen. Omdat u uw eigen methode aanvult met open materiaal voor hoogbegaafde kinderen gemaakt en beschikbaar gesteld door collega s elders en met een rekengame van een andere uitgever voor kinderen die extra oefening nodig hebben. In een ideale situatie kunt u als school: gemakkelijk aanvullende leermaterialen vinden, zodat u die kunt combineren en daarmee kunt variëren op een methode. digitale middelen gebruiken die overal en altijd beschikbaar zijn en die leraar en leerling inzicht geven in de voortgang en de resultaten. ervan uitgaan dat bij het toenemende gebruik van ict de privacy van leerlingen en leraren gewaarborgd blijft. Passend aanbod Een van de instrumenten om een mix tussen verschillende vormen van leermateriaal mogelijk te maken, zijn flexibele licenties voor digitale leermaterialen die passen bij het onderwijs. Denk aan licenties met verschillende looptijden, licenties die pas ingaan bij activeren, maar sommige scholen denken ook aan alternatieve licentievormen zoals pay per use of all you can eat. Daarbij moeten de prijsmodellen goed aansluiten bij nieuwe ontwikkelingen binnen het onderwijs. Ook willen we dat scholen niet tot keuzes worden gedwongen. Zo komt het nu nog voor dat leermaterialen alleen in combinatie met een bepaald systeem van marktpartijen kunnen worden gebruikt. Scholen willen echter juist vrijheid om leermiddelen, softwaresystemen en leveranciers te kunnen kiezen. Gebruiksvriendelijk leermateriaal Werken met digitaal leermateriaal moet gemakkelijk zijn. Gebruiks vriendelijk 7

8 voor de leerling, maar ook voor leraren en andere medewerkers van de school. Leraren en leerlingen willen eenvoudig inzicht hebben in de vorderingen en prestaties. Leerresultaten en basale gegevens over het leren moeten daarom teruggekoppeld worden naar de leeromgeving van de school, zodat hier een overzicht ontstaat van de prestaties en het leerproces. Van marktpartijen verwachten we dat zij afspraken maken en de (technische) standaarden gebruiken die dit mogelijk maken. Gebruiksvriendelijkheid betekent ook: éénmaal inloggen om vervolgens toegang te hebben tot het materiaal van verschillende aanbieders. En toegang voor leerlingen en leraren tot een verscheidenheid aan leermateriaal vanuit de leeromgeving van de school, zonder extra drempels. Het leermateriaal moet niet alleen op de meest gangbare apparaten (zoals laptop of tablet) en besturingssystemen (zoals Windows, Android en ios) beschikbaar zijn, maar ook plaats- en tijdsonafhankelijk benaderd kunnen worden. Combineren en variëren Een zogeheten kernmethode met aanvullende materialen is een goede manier om te kunnen combineren met en variëren tussen verschillende leermaterialen. Dit geeft uitgevers nog steeds de ruimte een complete en afgebakende methode aan te bieden, en scholen hebben de ruimte zo n methode te kiezen. Tegelijkertijd daagt het aanbieders van leermateriaal uit om meer flexibiliteit te bieden en daarmee tegemoet te komen aan de wensen van het onderwijs. Dit vraagt nadrukkelijk van aanbieders van een methode om de combinatie met materialen uit andere bronnen mogelijk te maken. Leraren die zo n kernmethode gebruiken, kunnen zelf aanvullende materialen kiezen die passen bij het niveau of de interesses van de leerling. Zij hebben daarbij de regie op het leveren van maatwerk. 8

9 Om beter maatwerk te kunnen bieden, hebben veel scholen behoefte aan een kernmethode, waarbij leraren of leerlingen zelf gemakkelijk aanvullende materialen kunnen kiezen, die passen bij het niveau of de interesse van de leerling. Belangrijk daarbij is dat het aanvullende (digitale) materiaal goed vindbaar is vanuit de kernmethode; een leraar of leerling moet bijvoorbeeld kunnen zoeken op onderwerp, niveau en het doel van het leermateriaal. De kernmethode Een kernmethode is een samenhangende collectie leermaterialen die het volledige kernprogramma afdekt, maar ook niet meer dan dat. Het kernprogramma is een neutrale opsomming van alle leerdoelen van een vak of discipline. Formeel gezegd: het kernprogramma is een objectieve (didactiekvrije) beschrijving van de minimale kern van een vak en beslaat de volledige leerlijn, maar zonder varianten of aanvullende materialen. Naast de kernmethode is er een ruime collectie aanvullende materialen, leermaterialen uit een grote verscheidenheid aan bronnen, die elk een of meer doelen van het kernprogramma afdekken. Leraren gebruiken deze aanvullende materialen om in te spelen op specifieke leerbehoeften van leerlingen. 9

10 3 Wat kan ik zelf doen? Waarom scholen elkaar nodig hebben 10

11 Voor individuele scholen is het moeilijk om verandering in de markt tot stand te brengen. De sectorraden spelen daar als belangenbehartiger een rol in door de vraag van scholen te bundelen. Daarom maken wij namens u aan marktpartijen duidelijk welke vragen breed leven in de sector. Dat doen we in het zogenoemde Programma van Eisen Leermiddelen; een inventarisatie van wensen en eisen van scholen uit het primair- en voortgezet onderwijs op het gebied van (digitale) leermaterialen. Dit Programma van Eisen ligt aan de basis van de activiteiten in het Doorbraakproject Onderwijs en ict. Bovendien kunt u helpen bij het stellen van vragen aan marktpartijen. In het volgende hoofdstuk leest u hier meer over. Maar om de leermiddelenmarkt echt in beweging te brengen en te houden, zijn ook inspanningen van individuele scholen en besturen nodig. U hoeft dus niet af te wachten en kunt zelf in actie komen. Hoe u zelf kunt bijdragen: 1. Stel uzelf op de hoogte Het is van belang dat schoolbestuurders, schoolleiders, lerarenteams en anderen die zich bezighouden met de keuze voor leermiddelen, op de hoogte zijn van de inhoud van het Programma van Eisen. Zo weet u wat u van marktpartijen kan en mag vragen. Bijvoorbeeld dat het niet gek is om in uw bestek te vragen om leermiddelen die op verschillende apparaten en besturingssystemen te gebruiken zijn. Of om terugkoppeling van leerresultaten naar de omgeving van de school. De volledige tekst is te vinden op en 2. Kies uw eigen prioriteiten Elke school zal eigen prioriteiten stellen, afhankelijk van de onderwijsvisie en het leermiddelenbeleid. Hoe gaat uw school bijvoorbeeld om met maatwerk en op welke manier is het onderwijs georganiseerd? Op basis daarvan kiest u de verhouding tussen boeken en digitaal materiaal, 11

12 de gewenste functionaliteit van het digitale materiaal en de uitgangspunten voor de toegang tot en levering van leermiddelen. Maak bij het opstellen of herformuleren van uw leermiddelenbeleid gebruik van het Programma van Eisen. Door eisen op te nemen die aansluiten bij eisen op sectoraal niveau. (Het Programma van Eisen is overigens niet gericht op concrete leermiddelen, maar op voorwaarden die voor alle scholen van belang zijn. Het bevat daarom vooral eisen op een hoger niveau.) 3. Formuleer uw bestek voor aanbesteding U zult zelf een bestek voor aanbesteding voor leermiddelen moeten formuleren, waarin u aangeeft wat uw eisen en wensen zijn. Wellicht wilt u digitale materialen voor tablets, of wilt u een aanbod dat een flexibele combinatie van boeken en digitale materialen mogelijk maakt. U kunt het aanbestedingsproces anders inrichten, bijvoorbeeld door boeken en digitale materialen apart aan te besteden of in samenwerking met andere scholen of besturen. Ook kunt u specifieke wensen opnemen voor prijsmodellen en licenties, of voor een kernmethode. Het Programma van Eisen kan u daarbij ondersteunen. 4. Laat u horen Het is belangrijk dat er massa aan de vraagkant ontstaat. Alleen dan komt de markt daadwerkelijk in beweging. Het Programma van Eisen laat zien welke wensen breed leven bij scholen. Wanneer de roep om bijvoorbeeld kernmethoden en aanvullend materiaal of alternatieve prijsmodellen groot genoeg is, zal dit een prikkel vormen voor marktpartijen om daadwerkelijk een meer passend en gevarieerder aanbod te ontwikkelen. 12

13 OPROEP Maak werk van leermiddelenbeleid en maak gebruik van het Programma van Eisen. Daarmee creëren we gezamenlijk een markt waar vraag en aanbod elkaar weten te vinden, waar de sectorraden een gesprekspartner zijn voor marktpartijen, waar ruimte is voor nieuwe toetreders en voor competitie, waar privacy, gebruiksvriendelijkheid en gebruik van (open) standaarden vanzelfsprekend zijn en waar marktpartijen en onderwijs elkaar permanent uitdagen om te innoveren. Ik wil variëren, maar hoe? PROBLEEM We willen meer maatwerk bieden aan leerlingen, zo staat het ook in onze onderwijs visie. Maar de methodes die we nu hebben, bieden daar niet de ruimte voor die ik zou willen. Bovendien weet ik niet zo goed hoe en waar ik aanvullende materialen kan vinden. Hoe pak ik dit aan? OPLOSSING Vraag om een (kern)methode die alle kerndoelen afdekt, en door de leraar kan worden aangevuld met materialen uit andere bronnen. Materialen die inspelen op de specifieke behoefte van de leerling: een actueel videofragment, oefenmateriaal, of materiaal dat de stof op een andere manier uitlegt. Dankzij metadatering kunnen die aanvullende materialen gemakkelijk gevonden en ingezet worden. Alle materialen zijn voorzien van een label, en zijn vindbaar via zoekmachines als Wikiwijsleermiddelenplein. Enkele uitgevers werken al aan het metadateren van hun materiaal, waardoor het mogelijk wordt vanuit de methode combinaties te maken met oefen(examen)opgaven of met open leermaterialen. 13

14 4 Wij doen wat scholen afzonderlijk niet kunnen Over het Programma van Eisen 14

15 Omdat het voor u als individuele school of bestuur lastig is goede afspraken te maken over bijvoorbeeld privacy en marktwerking, nemen PO-Raad en VO-raad de regie. Wij maken sectorbrede afspraken met markt partijen, bijvoorbeeld over de manier waarop moet worden omgegaan met leerlinggegevens en de privacy van leerlingen en medewerkers. We maken de gemeenschappelijke eisen helder en voeren regelmatig over leg met uitgevers, distributeurs, softwareleveranciers en andere leveranciers van leermiddelen. Deze gesprekken gaan over vragen en wensen van de sector en over ontwikkelingen in de leermiddelenmarkt, maar ook over problemen die (groepen) scholen ervaren met leermateriaal. Het uiteindelijke doel is een goed functionerende leermiddelenmarkt, die de vraag van de sector beantwoordt. Alles over het Programma van Eisen Wat is het Programma van Eisen? Het Programma van Eisen (PvE) is een inventarisatie van wensen en eisen van scholen uit het primair- en voortgezet onderwijs op het gebied van (digitale) leermaterialen. Deze wensen komen voort uit de ambitie van scholen om meer maatwerk te kunnen leveren en in te kunnen spelen op verschillen tussen leerlingen. Maar ook uit de wens van het onderwijs om meer marktwerking en vraagsturing. Inventariseren is leuk, maar is er ook een einddoel? Jazeker. Namelijk dat het aanbod op de leermiddelenmarkt steeds beter aansluit op de vraag van de scholen. En wat is die vraag? Geef ons een breed en flexibel aanbod van digitale leermaterialen dat past bij de ambitie van het onderwijs om beter in te spelen op verschillen tussen leerlingen. 15

16 Wat doet het Programma van Eisen concreet? Het PvE maakt aan marktpartijen duidelijk wat schoolbestuurders in het PO en VO van hen verwachten op het gebied van (digitale) leermiddelen en software: meer marktwerking, concurrentie en innovatie, en een betere balans tussen vraag en aanbod. Om dat voor elkaar te krijgen maken de sector raden afspraken met uitgevers, distributeurs en softwareleveranciers. Kan een school dit niet zelf? Nee. De manier waarop digitale leermiddelen nu door marktpartijen worden aangeboden, sluit nog niet optimaal aan bij wensen die breed in het PO en VO leven. Het blijkt voor scholen afzonderlijk echter niet eenvoudig om het aanbod van marktpartijen te beïnvloeden. Door vraagbundeling lukt dat wel. En ook voor marktpartijen is het goed te weten wat breed levende vragen zijn. Wat zijn de verwachte uitkomsten? Dat: 1. De belemmeringen voor scholen om onderwijs op maat aan te kunnen bieden worden weggenomen. 2. Scholen kunnen kiezen uit een beter passend en meer gevarieerd aanbod van digitale leermaterialen dat past bij hun onderwijsvisie en dat leraren helpt maatwerk te leveren. 3. Scholen meer keuze en flexibiliteit krijgen bij het aanschaffen en inzetten van leermaterialen. 4. Marktpartijen beter zicht krijgen op wat het onderwijs van hen verwacht, zodat zij beter tot een passend aanbod kunnen komen. 5. Bij marktpartijen duidelijkheid bestaat over breed levende wensen en randvoorwaarden. Scholen kunnen zich dan richten op hun eigen specifieke wensen. 16

17 Hoe zorg ik dat de privacy van mijn leerlingen goed is geregeld? PROBLEEM Ik wil niet dat bij het gebruik van digitale leermaterialen méér gegevens worden uitgewisseld dan nodig, en ik wil al helemaal niet dat die gegevens worden gebruikt voor commerciële doeleinden. Hoe waarborg ik de privacy van mijn leerlingen? OPLOSSING Bij het gebruik van digitale leermaterialen moeten gegevens over leer lingen worden uitgewisseld: om ze toegang te geven tot de servers van de uitgever, en om de school zicht te geven op voortgang en resultaten van de leerling. Details over het leergedrag kunnen uitgevers helpen hun leer materiaal te verbeteren en leerlingen meer op maat te bieden. De sectorraden, uitgevers, distributeurs en softwareleveranciers hebben mede op basis van het PvE duidelijke afspraken gemaakt in de vorm van een privacyconvenant. Deze afspraken zullen ook worden opgenomen in de algemene voorwaarden van de individuele marktpartijen, zodat de privacy van uw leerlingen goed is geregeld. Geen eindproduct maar startpunt Het Programma van Eisen is geen eindproduct, maar het startpunt om het aanbod op de leermiddelenmarkt en de vraag van het onderwijs beter op elkaar aan te laten sluiten. Het is een levend document; de eisen en uitgangspunten zijn niet statisch en kunnen veranderen. We stellen uw ideeën zeer op prijs. Wilt u reageren of heeft u vragen? Ga dan naar en neem contact op. 17

18 Leermiddelen in het Doorbraakproject In het Doorbraakproject Onderwijs & ict werken wij samen met de ministeries van Onderwijs en Economische Zaken aan het mogelijk maken van gepersonaliseerd leren met ict. In de periode tot 2018 worden diverse drempels weggenomen en leermiddelen zijn hierin een belangrijk thema. Het Programma van Eisen is een van de uitgangspunten voor de activiteiten die binnen het Doorbraakproject worden uitgevoerd. We noemen er een paar: Verkennen van mogelijkheden voor gezamenlijke inkoop (zowel van leermiddelen, als van hardware en connectiviteit). Versnellen van initiatieven voor veilige en eenvoudige toegang, en gebruiksvriendelijk inzicht in de voortgang en resultaten van de leerling. Inzichtelijk maken van de kernprogramma s en zorgen dat leveranciers hun materiaal op basis hiervan vindbaar en beschikbaar maken. Het maken van afspraken tussen publieke en private partijen over privacy en het realiseren van een technische voorziening voor identiteitsmanagement. 18

19 Colofon Realisatie Kennisnet, in opdracht van PO-Raad en VO-raad Vormgeving Tappan Communicatie Foto s Hollandse Hoogte: Kees van de Veen (omslag) Bert Beelen (p.3) Jos Lammers (p.6) Werry Crone (p.10) Jos Lammers (p.14)

20

Welke vraag heb jij over digitale leermiddelen?

Welke vraag heb jij over digitale leermiddelen? Welke vraag heb jij over digitale leermiddelen? Want door het stellen van goede vragen aan een leverancier, krijg je de juiste antwoorden, zodat je weloverwogen beslissingen kunt nemen. Laat ict werken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 034 Digitale leermiddelen Nr. 16 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Agenda publiek- private tafels Doorbraakproject Onderwijs en ict

Agenda publiek- private tafels Doorbraakproject Onderwijs en ict Inleiding Dit document beschrijft de 10 thema s die samen de agenda voor de publiek- private tafels voor het Doorbraakproject Onderwijs en ict vormen. Deze agenda is samengesteld op basis van de input

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 32 034 Digitale leermiddelen Nr. 21 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Versnellingsvragen. Beter en Slimmer leren met ICT Erwin Bomas

Versnellingsvragen. Beter en Slimmer leren met ICT Erwin Bomas Versnellingsvragen Beter en Slimmer leren met ICT Erwin Bomas e.bomas@poraad.nl Bestuursakkoord uitdagend en toekomstgericht onderwijs dat inspeelt op de talenten en leerbehoeften van alle individuele

Nadere informatie

Doorbraakproject Onderwijs & ICT

Doorbraakproject Onderwijs & ICT Doorbraakproject Onderwijs & ICT publieksversie plan van aanpak 2016 Voorwoord Met onderwijs willen we het beste in een leerling naar boven halen. Dit kan met onderwijs op maat, dat aansluit bij de talenten

Nadere informatie

Doorbraakproject Onderwijs & ICT

Doorbraakproject Onderwijs & ICT Doorbraakproject Onderwijs & ICT publieksversie plan van aanpak 2016 Voorwoord Met onderwijs willen we het beste in een leerling naar boven halen. Dit kan met onderwijs op maat, dat aansluit bij de talenten

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus AE..DEN HAAG. Datum 17 maart 2015 Doorbraakproject Onderwijs en ict

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus AE..DEN HAAG. Datum 17 maart 2015 Doorbraakproject Onderwijs en ict >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE..DEN HAAG Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Vier in balans-monitor 2017: de hoofdlijn. 28 juni 2017

Vier in balans-monitor 2017: de hoofdlijn. 28 juni 2017 Vier in balans-monitor 2017: de hoofdlijn 28 juni 2017 Inleiding Vier in balans-monitor 2017 Hoe is het gesteld met de inzet van ict in het onderwijs? Kennisnet vraagt scholen hiernaar en bundelt de resultaten

Nadere informatie

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO Programma van Eisen Leermiddelenketen 1 december 2017 (versie 2.0) 20171201.PvE leermiddelen po-vo.v20_definitief 1 Voorwoord Leerlingen in het funderend onderwijs

Nadere informatie

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen Sectorale Vraagsturing Leermiddelen Programma van Eisen PO/VO 5 juni 2014, versie 1.0 20140605.PvE PO-VO.v10 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Waarom is dit document voor u van belang?... 4 1 Inleiding...

Nadere informatie

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO

Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO Sectorale Vraagsturing Leermiddelen PO/VO Programma van Eisen 26 april 2014, versie 0.98 20140426.PvE PO-VO.v098d - besturen 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 bij het Pakket van Eisen... 4 1 Inleiding...

Nadere informatie

Doorbraakproject Onderwijs & ICT Advies Inkoop publieksversie -

Doorbraakproject Onderwijs & ICT Advies Inkoop publieksversie - Doorbraakproject Onderwijs & ICT Advies Inkoop publieksversie - september 2015 - 1 - DOORBRAAKPROJECT ONDERWIJS & ICT Eigentijds onderwijs vraagt om leermethoden die de leerling centraal stellen en die

Nadere informatie

Doorbraakproject Onderwijs & ICT

Doorbraakproject Onderwijs & ICT Doorbraakproject Onderwijs & ICT Voorwoord 1 Inleiding Vaardigheden voor de 21e eeuw Het belang van digitale leermiddelen Het potentieel van ICT benutten Waarom het doorbraakproject? Onze ambitie 2 Aan

Nadere informatie

Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met

Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met Digitaal lesmateriaal zoeken, maken en delen met Trainerscursus deel 1 Open Universiteit / CELSTEC 10-1-2013 1 1 Leermiddelen Taak van private sector of toch (deels) publiek? Wet gratis schoolboeken (scholen

Nadere informatie

Informatiepakket Leerlabs

Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs De vraag naar gepersonaliseerd onderwijs en het gebruik van ict in de klas groeit. Veel scholen werken aan initiatieven gericht op gepersonaliseerd leren

Nadere informatie

Beter en slimmer leren met behulp van ict

Beter en slimmer leren met behulp van ict Beter en slimmer leren met behulp van ict Nathalie Bremer, Po Raad Mirjam Brand en Willem-Jan van Elk, Kennisnet programma Opening en kennismaking Context: bestuursakkoord en doorbraakproject Maatwerk/gepersonaliseerd

Nadere informatie

Eindnotitie. Uitwisselingsstandaard UWLR

Eindnotitie. Uitwisselingsstandaard UWLR Eindnotitie Uitwisselingsstandaard UWLR Doorbraak ICT en Onderwijs Tafel informatie en inzicht INHOUDSOPGAVE 1. UWLR STANDAARD... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 ONTWIKKELING UWLR (UITWISSELING LEERRESULTATEN)...

Nadere informatie

Training Gebruik Learning Portal Basis

Training Gebruik Learning Portal Basis Training Gebruik Learning Portal Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek

Nadere informatie

Visiedocument leermaterialenketen VO. deel I van het advies van de Adviescommissie Leermiddelen

Visiedocument leermaterialenketen VO. deel I van het advies van de Adviescommissie Leermiddelen Visiedocument leermaterialenketen VO deel I van het advies van de Adviescommissie Leermiddelen 1 Samenvatting Het speelveld en de markt rond leermaterialen in het VO zijn flink in beweging. Dit leidt tot

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Kennis Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Marktinventarisatie ELO s in het VO

Marktinventarisatie ELO s in het VO Marktinventarisatie ELO s in het VO Voorwoord Omdat we bij itslearning onze dienstverlening continu willen verbeteren, hebben we onderzoek laten doen naar het gebruik van elektronische leeromgevingen (ELO

Nadere informatie

ict-infrastructuur Eisen aan een toekomstvaste Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist!

ict-infrastructuur Eisen aan een toekomstvaste Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist! Eisen aan een toekomstvaste ict-infrastructuur Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist! Heb je tips, aanvullingen of ervaringen binnen jouw bestuur? Laat het weten op

Nadere informatie

Hedendaagse. Onderwijs. Hoofdbrekens. 13 uitdagingen voor het onderwijs van nu...

Hedendaagse. Onderwijs. Hoofdbrekens. 13 uitdagingen voor het onderwijs van nu... Hedendaagse Onderwijs Hoofdbrekens 13 uitdagingen voor het onderwijs van nu... Omgaan met verschillen In één klas zitten leerlingen met uiteenlopende kennisniveaus, interesses en ervaringen. Docenten willen

Nadere informatie

2013D50407 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2013D50407 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2013D50407 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de

Nadere informatie

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht Analyse Inleiding Bij het beoefenen van karate zijn er meerdere trainingsvormen. Een individuele trainingsvorm is de kata, waar een vast

Nadere informatie

Doorbraakprojectsessies 11 november 2015. Inkoop: versterken en ontzorgen. Een andere blik op financiën (vanuit Beter leren met ICT )

Doorbraakprojectsessies 11 november 2015. Inkoop: versterken en ontzorgen. Een andere blik op financiën (vanuit Beter leren met ICT ) 1 Doorbraakproject 11.00 11.45 Doorbraakprojectsessies 11 november 2015 Inkoop: versterken en ontzorgen Goudriaan I Anita Vlonk & Margreet Vermeer 2 11.00 11.45 Een andere blik op financiën (vanuit Beter

Nadere informatie

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu PASSIE VOOR ONLINE LEREN www.profijt.nu WAT IS PROFIJT? Het Praktijkonderwijs heeft behoefte aan een systeem waarin alle dagelijkse processen op een logische wijze en in één platform worden vastgelegd.

Nadere informatie

Stichting Openbaar Primair Onderwijs "Samen tussen Amstel en IJ (STAIJ) Contactpersoon: Sacha Schrier, Montessorischool de Amstel

Stichting Openbaar Primair Onderwijs Samen tussen Amstel en IJ (STAIJ) Contactpersoon: Sacha Schrier, Montessorischool de Amstel Indienende besturen: Stichting Openbaar Primair Onderwijs "Samen tussen Amstel en IJ (STAIJ) Contactpersoon: Sacha Schrier, Montessorischool de Amstel Stichting Conexus Contactpersoon: Jan Willem Helmink,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 088 Evaluatie Wet gratis schoolboeken Nr. 4 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Lesgeven met Kernmethodes AK

Lesgeven met Kernmethodes AK Lesgeven met Kernmethodes AK ofwel eenvoudig aan de slag met de Stercollecties van VOcontent en Wikiwijs Presentatie tijdens KNAG Onderwijsdag 2014 Herman Rigter Almere, 7 november 2014 Inhoud Wat is VO-content

Nadere informatie

project Innovatieplatform-VO GRIP OP UW LEERMIDDELENBELEID

project Innovatieplatform-VO GRIP OP UW LEERMIDDELENBELEID project Innovatieplatform-VO GRIP OP UW LEERMIDDELENBELEID Motieven om een leermiddelenbeleidsplan te ontwerpen Voor iedere leerling het beste leermateriaal tegen de beste prijs! Voor iedere leerling,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 034 Digitale leermiddelen Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Datum 3 juli 2015 Privacy en informatiebeveiliging in het primair en voortgezet onderwijs

Datum 3 juli 2015 Privacy en informatiebeveiliging in het primair en voortgezet onderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Klaar voor persoonlijk leren

Klaar voor persoonlijk leren Klaar voor persoonlijk leren Uw school kent een duidelijke visie op het onderwijs en deze is verankerd in het onderwijsbeleid. Het merendeel van de docenten kan er goed mee uit de voeten en is het eens

Nadere informatie

Programma van Eisen (PvE 2013) Leermaterialenketen PO/VO

Programma van Eisen (PvE 2013) Leermaterialenketen PO/VO Programma van Eisen (PvE 2013) Leermaterialenketen PO/VO 30 september 2013, versie 0.86 20130930.PvE 2013 PO-VO.v086 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Ontwikkelingen rond leermaterialen... 3 1.2 Een

Nadere informatie

VO2020. Schoolrapportage. Venster College X

VO2020. Schoolrapportage. Venster College X VO2020 Schoolrapportage Deze rapportage toont de antwoorden van de schoolambities van de VO2020-scan. U vindt uw eigen antwoorden terug in de nulmeting en in de actuele stand, inclusief een landelijke

Nadere informatie

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek Visie ICT bij de SJB Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? 1 Missie, visie en strategie Ambitie? Doelen? Plannen? Kennisstand organisatie? Budget? 2 Kikker- of Vogelperspectief? conservatie Missie? innovatie

Nadere informatie

Eindrapportage roadmap fase II Opbrengsten publiek-private tafels

Eindrapportage roadmap fase II Opbrengsten publiek-private tafels Oktober 2014 Het Doorbraakproject is een gezamenlijk initiatief van de PO-Raad, VO-raad en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Economische Zaken. Samen met onderwijsinstellingen, bedrijfsleven

Nadere informatie

ICT in de klas. waaromeigenlijk? hoe krijgje datvoorelkaar! durvenwe tedromen? Jos Vinders& Ruud van de Rakt

ICT in de klas. waaromeigenlijk? hoe krijgje datvoorelkaar! durvenwe tedromen? Jos Vinders& Ruud van de Rakt ICT in de klas waaromeigenlijk? hoe krijgje datvoorelkaar! durvenwe tedromen? Jos Vinders& Ruud van de Rakt Landelijke ontwikkelingen Beleid bij Aloysius Landelijke ontwikkelingen PO Raad: innovatiecommissie

Nadere informatie

Slimmer leren met ICT. Opbrengsten van vraagverkenning bij kleine en middelgrote besturen in het primair onderwijs. Samenvatting

Slimmer leren met ICT. Opbrengsten van vraagverkenning bij kleine en middelgrote besturen in het primair onderwijs. Samenvatting Slimmer leren met ICT Opbrengsten van vraagverkenning bij kleine en middelgrote besturen in het primair onderwijs Samenvatting 1 Colofon Titel Slimmer leren met ICT. Opbrengsten van vraagverkenning bij

Nadere informatie

Leermiddelenmonitor 13/14

Leermiddelenmonitor 13/14 13/14 Beleid, gebruik, digitalisering en ontwikkeling van leermiddelen SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling n- en same e is e v a g. Deze uit n de publicatie a v g in vatt Leraar en schoolleider

Nadere informatie

Leermiddelenmonitor 15/16

Leermiddelenmonitor 15/16 Leermiddelenmonitor 15/16 Leermiddelen in het po en vo: gebruik, digitalisering, beschikbaarheid en beleid SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Leermiddelenmonitor 15/16 Leermiddelen in

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

PRIVACYVERKLARING ThiemeMeulenhoff - Verwerking persoonsgegevens digitale leermiddelen in het voortgezet onderwijs

PRIVACYVERKLARING ThiemeMeulenhoff - Verwerking persoonsgegevens digitale leermiddelen in het voortgezet onderwijs PRIVACYVERKLARING ThiemeMeulenhoff - Verwerking persoonsgegevens digitale leermiddelen in het voortgezet onderwijs Welkom bij ThiemeMeulenhoff, gevestigd aan het Smallepad 30, 3811 MG Amersfoort, (hierna:

Nadere informatie

Hieronder vatten wij de belangrijkste informatie voor u samen.

Hieronder vatten wij de belangrijkste informatie voor u samen. PRIVACYVERKLARING ThiemeMeulenhoff - Verwerking persoonsgegevens digitale leermiddelen in het primair onderwijs Welkom bij ThiemeMeulenhoff, gevestigd aan het Smallepad 30, 3811 MG Amersfoort, (hierna:

Nadere informatie

Verkenning functionaliteit voor ontsluiting (cloud)diensten en leermateriaal in het MBO Samenwerking SURF, Kennisnet en

Verkenning functionaliteit voor ontsluiting (cloud)diensten en leermateriaal in het MBO Samenwerking SURF, Kennisnet en Verkenning functionaliteit voor ontsluiting (cloud) en leermateriaal in het MBO Samenwerking SURF, Kennisnet en sambo-ict Bas Kruiswijk V1.0, [datum: 18 maart 2013] Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1.

Nadere informatie

Inleiding 4. Engels in het basisonderwijs 5. Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6. Wat is Words&Birds?

Inleiding 4. Engels in het basisonderwijs 5. Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6. Wat is Words&Birds? Inleiding 4 Engels in het basisonderwijs 5 Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6 Wat is Words&Birds? 6 Wat zijn de belangrijkste eigenschappen van Words&Birds? 6 Met welk

Nadere informatie

Vier in Balans-tool. Individuele Rapportage

Vier in Balans-tool. Individuele Rapportage Vier in Balans-tool Individuele Rapportage 1 Inleiding Deze tool is gebaseerd op het Vier in Balans-model en is aangevuld met elementen uit Didactiek en Leiderschap in Balans. Dit model vat samen wat er

Nadere informatie

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Inleiding School X is een talentschool (mensgericht) vanuit de invalshoek dat leerlingen die hun talent benutten beter presteren

Nadere informatie

Onderwijs met een eigen device Opvallende resultaten uit het onderzoek naar de inzet van tablets en laptops

Onderwijs met een eigen device Opvallende resultaten uit het onderzoek naar de inzet van tablets en laptops Onderwijs met een eigen device Opvallende resultaten uit het onderzoek naar de inzet van tablets en laptops Tablet/ laptop onderwijs is de pioniersfase voorbij en wordt gemeengoed op scholen Ervaring met

Nadere informatie

Cloud services: aantrekkelijk, maar implementeer zorgvuldig

Cloud services: aantrekkelijk, maar implementeer zorgvuldig Cloud services: aantrekkelijk, maar implementeer zorgvuldig Auteur: Miranda van Elswijk en Jan-Willem van Elk Dit artikel is verschenen in COS, mei 2011 Cloud services worden steeds meer gebruikelijk.

Nadere informatie

GRIP op uw. in 3 bijeenkomsten

GRIP op uw. in 3 bijeenkomsten GRIP op uw Leermiddelenbeleid in 3 bijeenkomsten Alle fasen leermiddelenbeleid Fase 1: opstarten en oriënteren Stel een werkgroep leermiddelenbeleidsplan samen. Bespreek met elkaar motieven, beoogde verbeteringen

Nadere informatie

Aan de slag met de Stercollecties

Aan de slag met de Stercollecties Aan de slag met de Stercollecties Presentatie tijdens KNAG Onderwijsdag 2015 Herman Rigter Ede, 13 november 2015 Inhoud Wat is VO-content? Stercollecties: Open digitaal leermateriaal Een bestaand digitaal

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE..DEN HAAG Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet.

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet. Eindrapportage Interactieve Leerlijnen versie datum 1 / 7 Eindrapportage Interactieve Leerlijnen www.dnsleerroutes.net Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010 Kennisnet.nl www.dnsleerroutes.net

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

Het inzicht is actueel. Nieuwe informatie wordt direct verwerkt (in tegenstelling tot huidige periodieke informatie).

Het inzicht is actueel. Nieuwe informatie wordt direct verwerkt (in tegenstelling tot huidige periodieke informatie). Vragen en eisen uit het onderwijs Ik wil inzicht in de voortgang van het leren van de leerling Doel Dit inzicht kan worden weergegeven in een dashboard: een systeem waarin de voortgang wordt weergegeven

Nadere informatie

Stichting Innovatief Onderwijs Nederland

Stichting Innovatief Onderwijs Nederland Stichting Innovatief Onderwijs Nederland ONTZORGT SCHOLEN OP ICT De ION QuickScan heeft als primair doel om scholen voor te bereiden op digitalisering van het onderwijs binnen. U kunt direct met de resultaten

Nadere informatie

Delen en vinden van digitaal leermateriaal

Delen en vinden van digitaal leermateriaal Delen en vinden van digitaal leermateriaal Edurep in de content keten Nico Verbeij Claudia van der Togt www.kennisnet.nl www.ictopschool.net Trends en knelpunten in onderwijs Trends: Flexibel leren Aansluiten

Nadere informatie

Doorbraakproject Onderwijs & ICT. Overzicht resultaten

Doorbraakproject Onderwijs & ICT. Overzicht resultaten Doorbraakproject Onderwijs & ICT Overzicht resultaten Inhoudsopgave Remco van Lunteren Ict helpt om het beste uit elk kind te halen 2 Simone Walvisch Dashboard ontzettend belangrijk voor goed onderwijs

Nadere informatie

Programmaboekje. Inspiratiemiddag Digitale leermiddelen

Programmaboekje. Inspiratiemiddag Digitale leermiddelen Programmaboekje Inspiratiemiddag Digitale leermiddelen Woensdag 13 juli 2016 Programma Waarom een inspiratiemiddag over digitale leermiddelen? 14:30-15:00 Ontvangst, inloop 15:00-15:30 Inleiding door Yvonne

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Wikiwijs. Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum

Wikiwijs. Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum Wikiwijs Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum Inleiding De in 2006 ingevoerde eindtermen en kerndoelen voor het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Invoering van gepersonaliseerd leren

Invoering van gepersonaliseerd leren Invoering van gepersonaliseerd leren Invoering van gepersonaliseerd leren Dit whitepaper gaat over gepersonaliseerd leren en wat de aandachtspunten zijn bij de invoering ervan op school. In een ander whitepaper

Nadere informatie

Format innovatie- en investeringsplan onderwijs en ict

Format innovatie- en investeringsplan onderwijs en ict Format innovatie- en investeringsplan onderwijs en ict 0. Inleiding 0.1. Inleiding Ict is een niet meer weg te denken factor in het Nederlandse primair onderwijs. Scholen maken in toenemende mate gebruik

Nadere informatie

Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw

Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw WHITEPAPER GETAL & RUIMTE Getal & Ruimte is de grootste wiskundemethode in het voortgezet onderwijs. Met een heldere didactische structuur en een

Nadere informatie

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO AANSLUITING PO-VO AFSLUITING EN START CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO Aan de hand van deze checklist kunnen school en schoolbestuur vaststellen in hoeverre

Nadere informatie

Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK MBO. EJ"Chec Ra pp. orfa e. Ij IT-workz. liorl

Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK MBO. EJChec Ra pp. orfa e. Ij IT-workz. liorl liorl Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK MBO EJ"Chec Ra pp orfa e Ij IT-workz LET OP! Dit is een voorbeeldrapportage van de mbo versie van de EduCheck waarin slechts enkele pagina

Nadere informatie

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw Nectar 5e editie onderbouw is een heldere, motiverende methode biologie die opvalt door de gestructureerde behandeling van

Nadere informatie

Training Leeractiviteiten ontwikkelen Gevorderd

Training Leeractiviteiten ontwikkelen Gevorderd Training Leeractiviteiten ontwikkelen Gevorderd Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn

Nadere informatie

Een gebruiksvriendelijk dashboard voor leerlingen en docenten

Een gebruiksvriendelijk dashboard voor leerlingen en docenten UXkids case study: Een gebruiksvriendelijk dashboard voor leerlingen en docenten Keywords: Muiswerk, Oefensoftware, User tests, Focusgroepen, Usability, UX, Leerlingen 13-15 jaar, Docenten. Het onderwijslandschap

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Voordelen voor u: Functie Basis Plus Online Werken Leren QL-ICT Online of QL-ICT Online Plus Online Online

Voordelen voor u: Functie Basis Plus Online Werken Leren QL-ICT Online of QL-ICT Online Plus Online Online QL-ICT Online QL-ICT Online maakt leren flexibel toegankelijk en leuker tegelijk Ruben Biemans, De Triangel, Nijverdal Het onderwijs staat aan het begin van een nieuw tijdperk. QL-ICT speelt hierop in

Nadere informatie

Zowel leerkrachten als leerlingen gaan vanaf de meivakantie met Office365 werken.

Zowel leerkrachten als leerlingen gaan vanaf de meivakantie met Office365 werken. Voorwoord: In deze nieuwsbrief komt u meer informatie tegen over de aanpassingen c.q. vernieuwingen binnen het ICT gebeuren op De Driesprong. Daar wij als een van de eerste scholen zijn gaan werken met

Nadere informatie

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren.

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. Stellingen doelen 1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. 3. Instructielessen maken voor het

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

Plan van aanpak versnellingsvraag: Versie: 28 09 2015. De versnellingsvraag. Versnellingsvraag Stichting Klasse:

Plan van aanpak versnellingsvraag: Versie: 28 09 2015. De versnellingsvraag. Versnellingsvraag Stichting Klasse: Plan van aanpak versnellingsvraag: Versie: 28 09 2015 De versnellingsvraag Versnellingsvraag Stichting Klasse: Hoe kunnen we met de learning analytics vanuit dashboards, zoals dat van Snappet, in combinatie

Nadere informatie

Doorbraakprojectsessies 11 november 2015. Inkoop: versterken en ontzorgen. Een andere blik op financiën (vanuit Slimmer leren met ICT )

Doorbraakprojectsessies 11 november 2015. Inkoop: versterken en ontzorgen. Een andere blik op financiën (vanuit Slimmer leren met ICT ) Doorbraakprojectsessies 11 november 2015 1 11.00 11.45 Inkoop: versterken en ontzorgen Goudriaan I Anita Vlonk & Margreet Vermeer 2 11.00 11.45 Een andere blik op financiën (vanuit Slimmer leren met ICT

Nadere informatie

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Cursussen, conferenties en advies Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Overzicht cursusaanbod voor (startend) personeel in het onderwijs 2009/2010 Volg een cursus bij AOb scholing De AOb

Nadere informatie

Smartphone Onderzoek OTYS Recruiting Technology

Smartphone Onderzoek OTYS Recruiting Technology Smartphone Onderzoek OTYS Recruiting Technology Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Uitkomst enquête... 4 Conclusie.... 9 2 Inleiding Inleiding Een smartphone is een mobiele telefoon

Nadere informatie

Slim ict inkopen in het onderwijs

Slim ict inkopen in het onderwijs Slim ict inkopen in het onderwijs Aan de slag met de PDCA-cyclus Laat ict werken voor het onderwijs Inhoudsopgave Slim ict inkopen in het onderwijs 3 Aan de slag met de PDCA-cyclus 5 Let niet alleen op

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

Informatieavond Byod onderwijs

Informatieavond Byod onderwijs Informatieavond Byod onderwijs Inhoud De maatschappij, onderwijs, de school, de leerling in 2013 Onderzoek van Kennisnet ICT op Canisius Uitgevers en leermateriaal Canisius en laptopondersteund onderwijs

Nadere informatie

Toets-ICT voor het VO

Toets-ICT voor het VO Toets-ICT voor het VO De weg naar Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, HAVO en VWO Producten en prijzen 2016 Toets-ICT Vaardig en veilig online 1 Juni 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren Ada van Dalen Wat is W&T? W&T is je eigen leven W&T: geen vak maar een benadering De commissie wil onderstrepen dat wetenschap en technologie in haar ogen géén

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN ICT IN HET ONDERWIJS 2015

STAND VAN ZAKEN ICT IN HET ONDERWIJS 2015 STAND VAN ZAKEN ICT IN HET ONDERWIJS 2015 Juli 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn tel. 0229-282555 Rapportnummer 2015/20 Datum Juli 2015 Opdrachtgever

Nadere informatie

Jaarplan Kennisnet 2016. 30 september 2015

Jaarplan Kennisnet 2016. 30 september 2015 Jaarplan Kennisnet 2016 30 september 2015 Inhoud Inleiding 2 Onderwijs en ict-behoeften 3 Onderwijsvraagstukken 4 Primair onderwijs 5 Voortgezet onderwijs 7 Middelbaar beroepsonderwijs 9 Groen onderwijs

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG. Datum 03 december 2014 Betreft Privacy en digitaal leermateriaal

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG. Datum 03 december 2014 Betreft Privacy en digitaal leermateriaal >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Bestuursondersteuning en Advies IPC 1300 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Teleblikles 'Dit ben ik! Mijn ideale online profiel'

Teleblikles 'Dit ben ik! Mijn ideale online profiel' Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Bram Litjens ; Karen Jong 16 April 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/50496 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Overstapservice: privacy en informatiebeveiliging wat een school moet weten bij het gebruik van OSO

Overstapservice: privacy en informatiebeveiliging wat een school moet weten bij het gebruik van OSO Overstapservice: privacy en informatiebeveiliging wat een school moet weten bij het gebruik van OSO Kennisnet, augustus 2015 Versie 1.0 Auteurs: Debby Sikking, Job Vos (Kennisnet) CHECKLIST OVERSTAPSERVICE:

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 2. 1 Onderwijs en ict-behoeften 3. Primair onderwijs 5. Voortgezet onderwijs 6. Middelbaar beroepsonderwijs 7

Inhoud. Inleiding 2. 1 Onderwijs en ict-behoeften 3. Primair onderwijs 5. Voortgezet onderwijs 6. Middelbaar beroepsonderwijs 7 Inhoud Inleiding 2 1 Onderwijs en ict-behoeften 3 Primair onderwijs 5 Voortgezet onderwijs 6 Middelbaar beroepsonderwijs 7 2 Activiteiten Kennisnet 9 Eigentijdse leermiddelen 11 Slimme organisatie van

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie