De psychologie van arbeid en gezondheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De psychologie van arbeid en gezondheid"

Transcriptie

1 Literatuur Aasa, U., Kalezic, N., Lyskov, E., Angquist, K., & Barnekov-Bergkvist, M. (2006). Stress monitoring of ambulance personnel during work and leisure time. International Archives of Occupational and Environmental Health, 80, Achterhuis, H. (1984). Arbeid, een eigenaardig medicijn. Baarn: Ambo. Adelmann, P.K. (1995). Emotional labour as a potential source of job stress. In S.L. Sauter & L.R. Murphey (Eds.), Organizational risk factors for job stress (pp ). Washington, DC: American Psychological Association. Akabas, S.H., Gates, L.B., & Galvin, D.E. (1992). Disability management: a complete system to reduce costs, increase productivity, meet employee needs and ensure legal compliance. New York: American Management Association. Aken, J.E. van (1994). Het ontwikkelen van wetenschappelijke kennis voor organisatie professionals vanuit spelers perspectief. M&O, Tijdschrift voor organisatiekunde en sociaal beleid, 48, Albertsen, K., Nielsen, M.L., & Borg, V. (2001). The Danish psychosocial work environment and symptoms of stress: the main, mediating and moderating role of sense of coherence. Work and Stress, 15, Allegro, J.T., & Veerman, T.J. (1998). Sickness absence. In P.J.D. Drenth, H. Thierry & C.J. de Wolff (Eds.), Handbook of work and organizational psychology, Vol. 2 (2e dr.) (pp ). East Sussex: Psychology Press. Allen, T.D., Herst, D.E.L., Bruck, C.S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: a review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5, Alphen, W. van, Houba, R., Leutscher, M., Schreibers, K., & Pennekamp, E. (2006). Handboek arbeidshygiëne. Een praktisch handvat voor het beheersen van gezondheidsrisico s op de werkplek. Deventer: Kluwer. Amelsvoort, L.G.P.M van, Spigt, M.G., Swaen, G.B.M.H., & Kant, I.J. (2006). Leisure time physical activity and sickness absenteeism: a prospective study. Occupational Medicine, 56, Andriessen, J.H.T.H., & Cadsand, J.P. van (1983). Een analyse van de Nederlandse IEschaal. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 38, Andriessen, S., Vuuren, C.V. van, & Smulders, P.G.W. (2004). Prikkels en sancties: bouwstenen voor een modern ziekteverzuimbeleid. Hoofddorp: TNO Arbeid. Anema, J.R., Cuelenaere, B., Beek, A.J. van der, Knol, D.L., Vet, H.C.W. de, & Mechelen, W. van (2004). The effectiveness of ergonomic interventions on return to work after low

2 462 De psychologie van arbeid en gezondheid back pain: a prospective two year cohort study in six countries on low back pain patients sicklisted for 3-4 months. Occupational and Environmental Medicine, 61, Anema, J.R., Steenstra, I.A., Urlings, I.J.M., Bongers, P.M., Vroome, E.M.M. de, & Mechelen, W. van (2003). Participatory ergonomics as a return to work intervention: a future challenge? American Journal of Industrial Medicine, 44, Antonovski, A. (1991). The structural sources of salutogenic strengths. In C.L. Cooper & R. Payne (Eds.), Personality and stress: individual differences in the stress process (pp ). Chichester: Wiley. Appels, A. (1985). JAS. Jenkins Activity Survey. Lisse: Swets & Zeitlinger. Aronsson, G. (1989). Changed qualification demands in computer-mediated work. Applied Psychology: An International Review, 38, Aronsson, G., Gustafsson, K., & Dallner, M. (2000). Sick but yet at work: an empirical study of sickness presenteeism. Journal of Epidemiology and Community Health, 54, Baart, P., Engelen, C., & Raaijmakers, T. (2004). Succesvol organiseren van werk en gezondheid. De balans van 10 jaar A&O. Amsterdam/Eindhoven: SKB/Beroepsvereniging voor A&Odeskundigen. Bakker, A.B. (2005). Flow among music teachers and their students: the crossover of peak experiences. Journal of Vocational Behavior, 66, Bakker, A.B., & Demerouti, E. (2007). The job demands-resources model: state of the art. Journal of Managerial Psychology, 22, Bakker, A.B., Demerouti, E., & Schaufeli, W.B. (2005). The crossover of burnout and work engagement among working couples. Human Relations, 58, Bakker, A.B., Emmerik, H. van, & Euwema, M.C. (2006). Crossover of burnout and engagement in work teams. Work and Occupations, 33, Bakker, A.B., Schaufeli, W.B., & Demerouti, E. (1999). Werkstressoren, energiebronnen en burnout: het WEB Model. In J. Winnubst, F. Schuur & J. Dam (red.), Praktijkboek gezond werken (II 3.2, pp. 1-19). Maarssen: Elsevier. Bakker, A.B., Schaufeli, W.B., & Dierendonck, D. van (2000). Burnout: prevalentie, risicogroepen en risicofactoren. In I.L.D. Houtman, W.B. Schaufeli & T. Taris (red.), Psychische vermoeidheid en werk (pp ). Alphen aan den Rijn: NWO/Samsom. Bakker, A.B., Schaufeli, W.B., Sixma, H., Bosveld, W., & Dierendonck, D. van (2000). Patient demands, lack of reciprocity, and burnout: a five-year longitudinal study among general practitioners. Journal of Organizational Behavior, 21, Bakker, A.B., Zee, K.I. van der, Lewig, K.A., & Dollard, M.F. (2006). The relationship between the Big Five personality factors and burnout: A study among volunteer counselors. Journal of Social Psychology, 146, Bandura, A. (1997). Self-efficacy. The exercise of control. New York: Freeman. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: an agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, Barnett, R.C. (1994). Home-to-work spillover revisited: a study of full-time employed women in dual-earner couples. Journal of Marriage and the Family, 56, Barnett, R.C. (1998). Toward a review and reconceptualization of the work/family literature. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 124, Barnett, R.C., Marshall, N.L., & Singer, J.D. (1992). Job experiences over time, multiple roles, and women s health: a longitudinal study. Journal of Personality and Social Psychology, 62, Baron, R.A., & Kenny, D.A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social

3 Literatuur 463 psychological research: conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, Bartlett, F. (1953). Psychological criteria of fatigue. In W. Floyd & A. Welford (Eds.), Symposium on fatigue. Londen: K. Lewis. Bartram, D. (2005). Computer-based testing and the internet. In A. Evers, N. Anderson & O. Voskuijl (Eds.), Handbook of personnel selection (pp ). Oxford: Blackwell. Beehr, T.A., & O Hara, L. (1987). Methodological designs for the evaluation of occupational stress interventions. In S.V. Kasl & C.L. Cooper (Eds.), Research methods in stress and health psychology (pp ). Chichester: Wiley. Beek, A.J. van der, Meijman, T.F., Frings-Dresen, M.H.W., & Kuiper, S. (1995). Lorry drivers work stress evaluated by catecholamines excreted in urine. Occupational and Environmental Medicine, 52, Bekker, M.H.J. (1999). Werk en zorg gecombineerd m/v. Stress, gezondheid en welbevinden. De Psycholoog, 34, Bekker, M.H.J., & Assen, M.A.L.M. van (2006). A short form of the autonomy scale: properties of the Autonomy-Connectedness Scale (ACS-30). Journal of Personality Assessment, 86, Bekker, M.H.J., Croon, M.A., & Bressers, B. (2005). Child care involvement, job characteristics and work attitudes as predictors of emotional exhaustion and sickness absence. Work and Stress, 19, Bekker, M.H.J., Jong, P.F. de, Zijlstra, F.R.H., & Landegehm, B.A.J. van (2000). Combining care and work: health and stress effects in male and female academics. International Journal of Behavioral Medicine, 7, Bekker, M.H.J., Rijswijk, K. van, & Rutte, C.G. (2007). Sickness absence: a gender-focused review. Manuscript ter publicatie aangeboden. Belkic, K.L., Landsbergis, P.A., Schnall, P.L., & Baker, D. (2004). Is job strain a major source of cardiovascular disease risk? Scandinavian Journal of Work and Environmental Health, 30, Bennebroek Gravenhorst, K. (2002). Sterke staaltjes van samenwerking. Survey-feedback voor het aanpakken van belemmeringen bij organisatieverandering. Deventer: Kluwer. Berg, H. van den, & Veer, K. van der (1990). Hoezo onbemiddelbaar? Een evaluatie van een nieuwe methode van arbeidsbemiddeling voor moeilijk plaatsbare werklozen. Amsterdam: Free University Press. Berry, J.W. (1997). Immigration, acculturation, and adaptation. Journal of Applied Psychology, 46, Besseling J.J.M., Gent, M.J. van, & Brouwer, E. (1999). Van TAV tot REA: bedrijfsbeleid en verzuim. Een verkenning naar de relatie tussen arbo- en verzuimbeleid van bedrijven en de relatie met ziekteverzuim in de jaren Den Haag: Elsevier. Bingham, L.B. (2004). Employment dispute resolution: the case for mediation. Conflict Resolution Quartely, 22, Blanc, P. le, Jonge, J. de, & Schaufeli, W. (2000). Job stress and health. In N. Chmiel (Ed.), Introduction to work and organizational psychology (pp ). Oxford: Blackwell. Blanc, P.M. le, Hox, J.J., Schaufeli, W.B., Peeters, M.C.W., & Taris, T.W. (2007). Take Care! The evaluation of a team-based burnout intervention program for oncology care providers. Journal of Applied Psychology, 92, Blatter, B., Houtman, I., Bossche, S. van den, Kraan, K., & Heuvel, S. van den. (2006).

4 464 De psychologie van arbeid en gezondheid Gezondheidsschade en kosten door RSI en psychosociale arbeidsbelasting (Werkdocument 358). Den Haag: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Blauner, R. (1964). Alienation and freedom: the factory worker and his industry. Chicago: University of Chicago Press. Blonk, R.W.B. (2001). Arbeidsongeschiktheid op psychische gronden. In P.G.W. Smulders, I.L.D. Houtman & D.J. Klein Hesselink (red.), Trends in arbeid 2002 (pp ). Alphen aan den Rijn: Kluwer. Blonk, R.W.B. (2006). Het lukt niet zonder werk (inaugurale rede). Utrecht: Universiteit Utrecht. Blonk, R.W.B., Brenninkmeijer, V., Lagerveld, S.E., & Houtman, I.L.D. (2006). Return to work: a comparison of two cognitive behavioural interventions in cases of work-related psychological complaints among the self-employed. Work and Stress, 20, Boer, F.M., Jonge, J. de, & Hamers, J.P.H. (2003). De relatie van werkkenmerken en bijpassende persoonskenmerken met psychisch welbevinden. Gedrag en Organisatie, 16, Boerdam, A., Bloemendal, C., & Geertjes, K. (2006). Eindrapport haalbaarheidsonderzoek naar arbeidsgerelateerd verzuim in de Nationale Verzuimstatistiek. Voorburg: CBS. Bolk, H., & Veldhoven, M. van (2001). Handboek aanpak werkdruk in de GGZ. Methodische benadering en monitor. Amsterdam: SKB. Bongers, P.M., IJmker, S., Heuvel, S. van den, & Blatter, B.M. (2006). Epidemiology of work related neck and upper limb problems: psychosocial and personal risk factors and effective interventions from a bio-behavioural perspective. Journal of Occupational Rehabilitation, 16, Boog, I., Donselaar, J. van, Houtzager, D., Rodrigues, P.R., & Schriemer, R. (red.) (2006). Monitor rassendiscriminatie Rotterdam: Argus. Boonstra, J.J., & Emans, B.J.M. (2000). Veranderingsprocessen in organisaties. Reflecties op basis van vier proefschriften. Gedrag en Organisatie, 13, Born, M.Ph., & Mol, S.T. (2006). Het kwantitatief integreren van empirische studies: de methode van meta-analyse. Gedrag en Organisatie, 19, Bosma, H., Marmot, M.G., Hemingway, H., Nicholson, A.C., Brunner, E., & Stansfeld, S.A. (1997). Low job control and risk of coronary heart disease in Whitehall II (prospective cohort) study. British Medical Journal, 314, Bossche, S.N.J. van den, & Houtman, I. (2006). Impact on changing social structures on stress and quality of life: individual and social perspectives, WP 5. Longitudinal quantitative study on long term absent employees: the Netherlands. Internet: Bossche, S.N.J. van den, & Smulders, P.G.W. (2004). De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2003: methodologie en resultaten. Hoofddorp: TNO Kwaliteit van Leven/Arbeid. Bossche, S.N.J. van den, Hupkens, C.I.H., Ree, S.J.M. de, & Smulders, P.G.W. (2006). Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden Methodologie en globale resultaten. Hoofddorp: TNO Kwaliteit van Leven/Arbeid. Bouchard, T.J. (1976). Field research methods: interviewing, questionnaires, participant observation, systematic observation, unobtrusive measures. In M.D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology (pp ). Chicago, IL: Rand McNally. Boyar, S.L., Maertz, C.P., & Pearson, A.W. (2005). The effects of work-family conflict and

5 Literatuur 465 family-work conflict on nonattendence behaviors. Journal of Business Research, 58, Braverman, H. (1974). Labor and monopoly capital: the degradation of work in the twentieth century. New York: Monthly Review Press. Briner, R., & Hockey, G.R.J. (1994). Operator stress and computer-based work. In C.L. Cooper & R. Payne (Eds.), Causes, coping and consequences of stress at work (pp ). New York: Wiley. Broadbent, D. (1985). The clinical impact of job design. British Journal of Clinical Psychology, 24, Brondolo, E., Masheb, R., Stores, J., Stockhammer, T., Tunick, W., Melhado, E., Karlin, W.A., Schwartz, J., Harburg, E., & Contrada, R.J. (1998). Anger-related traits and response to interpersonal conflict among New York City traffic agents. Journal of Applied Social Psychology, 28, Bruck, C.S., & Allen, T.D. (2003). The relationship between Big-Five personality traits, negative affectivity, type A behavior, and work-family conflict. Journal of Vocational Behavior, 62, Buchanan, D.A., & Boddy, D. (1983). Advanced technology and the quality of working life: the effects of computerized controls on biscuit-making operators. Journal of Occupational Psychology, 56, Bunn, W.B., Stave, G.M., Downs, K.E., Alvir, J.M., & Dirani, R. (2006). Effect of smoking status on productivity loss. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 48, Burke, R.J. (2005). Workaholism in organizations: work and well-being consequences. In A.G. Antoniou & C.L. Cooper (Eds.), Research companion to organizational health psychology (pp ). Cheltenham: Edward Elgar. Burke, R.J. (Ed.) (2006). Research companion to working time and work addiction. Cheltenham: Edward Elgar. Burton, W.N., Chen, C.Y., Conti, D.J., Schultz, A.B., Pransky, G., & Edington, D.W. (2005). The association of health risks with on-the-job productivity. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 47, Byron, K. (2005). A meta-analytic review of work-family conflict and its antecedents. Journal of Vocational Behavior, 67, Caljé, D.G., Schaufeli, W.B., & Schreurs, P.J.G. (2000). GezonderWIJS. Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) voor het onderwijs. Handleiding. Heerlen: Stichting Vervangingsfonds en Bedrijfsgezondheidszorg voor het Onderwijs. Carayon, P. (1993). Effect of electronic performance monitoring on job design and worker stress: review of the literature and conceptual model. Human Factors, 35, Carlson, D.S., Kacmar, K.M., & Williams, L.J. (2000). Construction and validation of a multidimensional measure of work-family conflict. Journal of Vocational Behavior, 56, Carlson, D.S., Kacmar, K.M., Wayne, J.L., & Grzywacs, J.G. (2006). Measuring the positive side of the work-family interface: development and validation of a work-family enrichment scale. Journal of Vocational Behavior, 68, Centraal Bureau voor de Statistiek (2001). Persbericht 24 augustus Cherns, A.B. (1976). The principles of socio-technical design. Human Relations, 29, Chester, A., & Glass, C. (2006). Online counselling: a descriptive analysis of therapy services on the internet. British Journal of Guidence and Counselling, 34,

6 466 De psychologie van arbeid en gezondheid Christensen, K.E., & Staines, G.L. (1990). Flextime. Journal of Family Issues, 11, Clark, S. (2000). Work/family border theory: a new theory of work/family balance. Human Relations, 53, Clegg, C.W. (2000). Sociotechnical principles for system design. Applied Ergonomics, 31, Coenen-Hanegraaf, M., Valkenburg, B., Ploeg, M., & Coenen, H. (1998). Begeleid werken: theorie en methodiek van een individuele, vraaggerichte benadering. Utrecht: Van Arkel. Colijn, S., & Boedjarath, L. (2005). Behandeling van allochtonen: een drieluik. De Psycholoog, 40, Collins, J.C., & Porras, J.I. (1994). Built to last: successful habits of visionary companies. New York: Harper. Collins, J.J., Baase, C.M., Sharda, C.E., Ozminkowski, R.J., Nicholson, S., Billotti, G.M., Turpin, R.S., Olson, M., & Berger, M.L. (2005). The assessment of chronic health conditions on work performance, absence, and total economic impact for employers. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 47, Commissie Toekomst Leraarschap (1993). Een beroep met perspectief. De toekomst van het leraarschap. Leiden: Distributiecentrum DOP. Cook, T.D., & Campbell, D.T. (1976). The design and conduct of quasi-experiments and true experiments in field-settings. In M.D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational pychology (pp ). Chicago, IL: Rand McNally. Cook, T.D., & Campbell, D.T. (1979). Quasi-experimentation: design and analysis for field settings. Boston, MA, Houghton Mifflin. Cotton, S.J., Dollard, M.F., & Jonge, J. de (2007). Empirical analysis of evidence for Job Demands-Resources (JD-R) Model assumptions: an extensive review. Manuscript aangeboden ter publicatie. Croon, E.M. de, Blonk, R.W.B., Beek, A.J. van der, & Frings-Dresen, M.H.W. (2004). The trucker strain monitor: an occupation-specific questionnaire measuring psychological job strain. International Archives of Occupational and Environmental Health, 74, Cropley, M., Dijk, D.J., & Stanley, N. (2006). Job strain, work rumination, and sleep in school teachers. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5, Crosby, F.J. (1991). Juggling. The unexpected advantages of balancing career and home for women and their families. New York: Free Press. Cuelenaere, B., Jetten, B., & Kooten, van G. (1996). Verschillen in ziekteverzuim tussen mannen en vrouwen? Verklaringen onderzocht. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 12, Dagevos, J.M. (1998). Begrensde mobiliteit: over allochtone werkenden in Nederland. Rotterdam: Erasmus Universiteit. Darviri, S.V., & Woods, A. (2006). Uncertified absence from work and the Big Five: an examination of absence records and future absence intentions. Personality and Individual Differences, 41, Deary, I.J., Blenkin, H., Agius, R.M., Endler, N.S., Zealley, H., & Woods, R. (1996). Models of job-related stress and personal achievement among consultant doctors. British Journal of Psychology, 87, Deelstra, J.T., Peeters, M.C.W., Schaufeli, W.B., Stroebe, W., Zijlstra, F.R.H., & Doornen, L.P. van (2003). Receiving instrumental support at work: when help is not welcome. Journal of Applied Psychology, 88, Demerouti, E. (2006). Human resource policies for work-personal life integration. In R.

7 Literatuur 467 Burke & C. Cooper (Eds.), The human resources revolution: why putting people first matters (pp ). Oxford: Elsevier. Demerouti, E., Bakker, A.B., & Bulters, A.J. (2004). The loss spiral of work pressure, workhome interference and exhaustion: reciprocal relations in a three-wave study. Journal of Vocational Behavior, 64, Demerouti, E., Bakker, A.B., & Schaufeli, W.B. (2005). Spillover and crossover of exhaustion and life satisfaction among dual-earner parents. Journal of Vocational Behavior, 67, Demerouti, E., Bakker, A.B., Nachreiner, F., & Schaufeli, W.B. (2001). The job demandsresources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86, Demerouti, E., Bakker, A.B., Vardakou, I., & Kantas, A. (2003). The convergent validity of two burnout instruments: a multitrait-multimethod analysis. European Journal of Psychological Assessment, 19, Deursen, C.G.L. van, Houtman, I.L.D., & Bongers, P.M. (1999). Werk, privésituatie, riskante gewoonten en ziekteverzuim: verschillen tussen mannen en vrouwen. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, 77, Deursen, C.G.L. van, Smulders, P.G.W., & Bongers, P.M. (1997). Vormt een slechte gezondheid een ziekteverzuimrisico? Tijdschrift voor Sociale Gezondheidszorg, 75, Dewe, P.J., & Guest, D.E. (1990). Methods of coping with stress at work: a conceptual analysis and empirical study of measurement issues. Journal of Organizational Behavior, 11, Dhondt, S., & Houtman, I. (1997). NOVA-WEBA handleiding: een vragenlijst om welzijnsknelpunten op te sporen. Amsterdam: NIA-TNO. Dierendonck, D. van, Schaufeli, W.B., & Buunk, B.P. (1998). The evaluation of an individual burnout intervention program: the role of inequity and social support. Journal of Applied Psychology, 83, Dijk, F.J.H. van, Dormolen, M. van, Kompier, M.A.J., & Meijman, T.F. (1990). Herwaardering model belasting-belastbaarheid. Tijdschrift Sociale Gezondheidszorg, 68, Dirken, J.M. (1967). Arbeid en stress: het vaststellen van aanpassingsproblemen in werksituaties. Groningen: Tjeenk Willink. Doef, M. van der, & Maes, S. (1999). The job demand-control(-support) model and psychological well-being: a review of 20 years of empirical research. Work and Stress, 13, Doeglas, J.D.A., & Schabracq, M.J. (1992). Transitiemanagement. Gedrag en Organisatie, 5, Doest, L. ter, & Jonge, J. de (2006). Testing causal models of job characteristics and employee well-being: a replication study using cross-lagged structural equation modelling. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 79, Dormann, C., & Zijlstra, F.R.H. (Eds.) (2003). Call centre work: smile by wire. Hove: Psychology Press. Drenth, P.J.D. (1997). Onderzoek in de arbeids- en organisatiepsychologie: principes en methoden. In P.J.D. Drenth, H. Thierry & C.J. de Wolff (red.), Nieuw handboek arbeids- en organisatiepsychologie, studenteneditie, I (pp ). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Drenth, P.J.D., & Sijtsma, K. (2006). Testtheorie: inleiding in de theorie van de psychologische test en zijn toepassingen. Houten/Antwerpen: Bohn Stafleu van Loghum. Duxbury, L.E., Higgins, C.A., & Thomas, D.R. (1996). Work and family environments and

8 468 De psychologie van arbeid en gezondheid the adoption of computer-supported supplemental work-at-home. Journal of Vocational Behavior, 49, Eastburg, M.C., Williamson, M., Gorsuch, R., & Ridley, C. (1994). Social support, personality and burnout in nurses. Journal of Applied Social Psychology, 24, Eby, L.T., Casper, W.J., Lockwood, A., Bordeaux, C., & Brinley, A. (2005). Work and family research in IO/OB: content analysis and review of the literature ( ). Journal of Vocational Behavior, 66, Edwards, J.R. (1991). Person-job fit: a conceptual integration, literature review, and methodological critique. In C.L. Cooper & I.T. Robertson (Eds.), International review of industrial and organizational psychology, Vol. 6 (pp ). New York: Wiley. Ekkers, C.L., Brouwers, A.A.F., Pasmooy, C.K., & Vlaming, P.M. de (1980). Menselijke stuuren regeltaken. Leiden: NIPG-TNO. Elden, M., & Chisholm, R.F. (1993). Emerging varieties of action research: introduction to the special issue. Human Relations, 46, Elkin, A., & Rosch, P. (1990). Promoting mental health at the workplace: the prevention side of stress management. Occupational Medicine, 5, Engers, R.W. van (1995). Overspannen in de ziektewet. Een onderzoek naar de oorzaken en het verloop van ziekteverzuim wegens overspanning. Amsterdam: Tica. Erickson, R.J., & Wharton, A.S. (1997). Inauthenticity and depression: assessing the consequences of interactive service work. Work and Occupations, 24, Euwema, M., & Rink, F. (2005). Culturele diversiteit in organisaties. In J. Knipscheer & R. Kleber (red.), Psychologie en de multiculturele samenleving (pp ). Amsterdam: Boom Onderwijs. Evenblij, M. (2004). Een balans uit evenwicht. Resultaten van het onderzoeksprogramma Psychische vermoeidheid in de arbeidssituatie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Evers, A. (1995). Meetinstrumenten voor arbeidsomstandigheden, stress en welzijn. Lisse: Swets & Zeitlinger. Evers, A., Frese, M., & Cooper, C. (2000). Revisions and further developments of the Occupational Stress Indicator: LISREL results from four Dutch studies. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73, Evers, A., Vliet-Mulder, J.C. van, & Groot, C.J. (2000). Documentatie van tests en testresearch in Nederland. Assen: Van Gorcum/Amsterdam: NIP Dienstencentrum. Eymael, J.H. (1987). Gedragstherapie en client-centered therapie vergeleken. Amersfoort: Acco. Feijter, M.G. de, & Meulenbeld, C. (1994). Risico-inventarisatie: een overzicht. 60 inventarisatieinstrumenten beschreven en toegelicht. Amsterdam: NIA. Feldt, T. (1997). The role of sense of coherence in well-being at work: analysis of main and moderator effects. Work and Stress, 11, Feldt, T., Kinnunen, U., & Mauno, S. (2000). A mediational model of sense of cohesion in the work context: A one-year follow-up study. Journal of Organizational Behavior, 21, Fernet, C., Guay, F., & Senécal, C. (2004). Adjusting to job demands: the role of work selfdetermination and job control in predicting burnout. Journal of Vocational Behavior, 65, Fine, S.A., & Cronshaw, S.F. (1999). Functional job analysis. A foundation for human resources management. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum. Frankenhaeuser, M. (1975). Sympathetic-adrenomedullary activity, behavior, and the psy-

9 Literatuur 469 chosocial environment. In P.H. Venables & M.J. Christie (Eds.), Research in psychophysiology (pp ). New York: Wiley. Frankenhaeuser, M. (1989). A biopsychosocial approach to work life issues. Journal of International Health Services, 19, Frederickson, B.L. (2001). The role of positive emotions on positive psychology: the broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56, French, J.R.P., Rogers, W., & Cobb, S. (1981). A model of person-environment fit. In L. Levi (Ed.), Society, stress and disease, Vol. 4 (pp ). New York: Oxford University Press. Frese, M. (1986). Coping as a moderator and mediator between stress at work and psychosomatic complaints. In M.H. Appley & R. Trumbull (Eds.), Dynamics of stress (pp ). New York: Plenum. Frese, M. (1997). Zelfvertrouwen op het werk. De Psycholoog, 32, Frese, M., & Zapf, D. (1988). Methodological issues in the study of work stress: objective vs. Subjective measurement of work stress and the question of longitudinal studies. In C.L. Cooper & R. Payne (Eds.), Causes, coping and consequences of stress at work (pp ). Chichester: Wiley. Frese, M., & Zapf, D. (1994). Action as the core of work psychology: a German approach. In H.C. Triandis, M.D. Dunnette & L.M. Hough (Eds.), Handbook of industrial and organizational psychology, Vol. 4 (pp ). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press. Friedman, H.S., & Rosenman, R. (1974). Type A behavior and your heart. New York: Knopf. Frone, M.R., Russell, M., & Cooper, M.L. (1992). Antecedents and outcomes of work-family conflict: testing a model of the work-family interface. Journal of Applied Psychology, 77, Fujiwara, K., Tsukishima, E., Masuchi, A., Tsutsumi, A., Kawakami, N., & Kishi, R. (2004). Urinary catecholamines and salivary cortisol on workdays and days off in relation to job strain among female health care providers. Scandinavian Journal of Work and Environmental Health, 30, Furda, J. (1995). Werk, persoon en welzijn: een toets van het Job Demand-Control Model (dissertatie). Enschede: Copyprint Fusilier, M., & Manning, M.R. (2005). Psychosocial predictors of health status revisited. Journal of Behavioral Medicine, 28, Gaillard, A.W.K. (2003). Stress, productiviteit en gezondheid (2e dr.). Amsterdam: Nieuwezijds. Gamperiene, M., Nygård, J., Sandanger, I., Wærsted, M., & Bruusgaard, D. (2006). The impact of psychosocial and organizational working conditions on the mental health of female cleaning personnel in Norway. Journal of Occupational and Medical Toxicology, 1, Ganster, D.C., & Mayes, B.T. (1988). A field test of the interactive effects of job demands and control on worker well-being. (Paper presented at the annual meeting of the Academy of Management, Anaheim, CA.) Geurts, S.A.E. (1995). Ziekteverzuim: een pleidooi voor theoriegestuurd onderzoek. Ontwikkelingen in de A&O-psychologie. De Psycholoog, 30, Geurts, S.A.E., & Demerouti, E. (2003). Work/non-work interface: a review of theories and findings. In M. Schabracq, J. Winnubst & C.L. Cooper (Eds.), The handbook of work and health psychology (2e dr.) (pp ). Chichester: Wiley. Geurts, S.A.E., Buunk, A.P., & Schaufeli, W.B. (1994). Social comparisons: a structural modeling approach. Journal of Applied Social Psychology, 24, Geurts, S.A.E., Kompier, M.A.J., Roxburgh, S., & Houtman, I.L.D. (2003). Does work-

10 470 De psychologie van arbeid en gezondheid home interference mediate the relationship between workload and well-being? Journal of Vocational Behavior, 63, Geurts, S.A.E., Schaufeli, W.B., & Rutte, C. (1999). Absenteeism, turnover intention, and inequity in the employment relationship. Work and Stress, 13, Geurts, S.A.E., Taris, T.W., Kompier, M.A.J., Dikkers, J.S.E., Hooff, M.L.M. van, & Kinnunen, U.M. (2005). Work-home interaction from a work psychological perspective: development and validation of a new questionnaire, the SWING. Work and Stress, 19, Giebels, E., & Euwema, M. (2005). Conflictmanagement. Analyse, diagnostiek en interventie. Groningen: Wolters Noordhof. Giezen, A.M. van der (2000). Vrouwen, (werk)omstandigheden en arbeidsongeschiktheid. Amsterdam: LISV. Giezen, A.M. van der, Cuelenaere, B., & Prins, R. (1998). Vrouwen vaker in de WAO? Den Haag: VUGA. Giezen, A.M. van der, Molenaar-Cox, P.G.M., & Jehoel-Gijsbers, G. (1999). Langdurige arbeidsongeschiktheid in Amsterdam:LISV. Gjerdingen, D.K., McGovern, P., Bekker, M.H.J., Lundberg, U., & Willemsen, T.M. (2000). Women s work roles and their impact on health, well-being, and career: comparisons between the United States, Sweden, and The Netherlands. Women and Health, 31, Glass, D.C., & McKnight, J.D. (1996). Perceived control, depressive symptomatology, and professional burnout: a review of the evidence. Psychology and Health, 11, Goetzel, R.Z., Hawkins, K., Ozminkowski, R.J., & Wang, S. (2003). The health and productivity cost burden of the top 10 physical and mental health conditions affecting six large US employers in Journal of Occupational and Environmental Medicine, 45, Goldenhar, L.M., & Schulte, P.A. (1994). Intervention research in occupational health and safety. Journal of Occupational Medicine, 36, Goldstein, I.B., Shapiro, D., Chicz-DeMet, A., & Guthrie, D. (1999). Ambulatory blood pressure, heart rate, and neuroendocrine responses in women nurses during work and off work days. Psychosomatic Medicine, 61, Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. Londen: Bloomsbury. Gopher, D., & Donchin, E. (1986). Workload: an examination of the concept. In K.R. Boff, L. Kaufmann & J.P. Thomas (Eds.), Handbook of perception and human performance, Vol. II. Cognitive processes and performance (pp ). Chichester: Wiley. Gordon, S.L. (1989). Institutional and impulsive orientations in selective appropriating emotions to self. In D.D. Franks, & D. McCarthy (Eds.), The sociology of emotions: original essays and research papers (pp ). Greenwich, CT: JAI Press. Gorgievski-Duijvesteijn, M. (2002). The treadmill of declining farm-business: on the relationship between farmers finances and well-being (dissertatie). Rotterdam: Direct Systemen. Gosling, S.D., Vazire, S., Srivastava, S., & John, O.P. (2004). Should we trust web-based studies? A comparative analysis of six preconceptions about internet questionnaires. American Psychologist, 59, Graafsma, T., & Tieken, J. (1987). Leven in een condicion migrante. In P.A.Q.N. Lamers (red.), Hulpverlening aan migranten: de confrontatie van culturen in de geestelijke gezondheidszorg (pp ). Alphen aan den Rijn: Samsom Stafleu. Grandey, A. A. (2000). Emotion regulation in the workplace: a new way to conceptualize emotional labor. Journal of Occupational Health Psychology, 5, Grandey, A., Fisk, G., Mattila, A., Jansen, K.J., & Sideman, L. (2005). Is service with a smile

11 Literatuur 471 enough? Authenticity of positive displays during service encounters. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 96, Grandey, A.A., Fisk, G., & Steiner, D. (2005). Must Service with a smile be stressful? The moderating role of personal control for US and French employees. Journal of Applied Psychology, 90, Greenhaus, J., & Beutell, N. (1985). Sources of conflict between work and family roles. Academy of Management Review, 10, Greenhaus, J.H., & Powell, G.N. (2006). When work and family are allies: a theory of workfamily enrichment. Academy of Management Review, 31, Griffiths, M. (2002). Occupational health issues concerning internet use in the workplace. Work and Stress, 16, Groenendijk, H.J. (1998). Werken en zorgen: de moeite waard. Een onderzoek naar het welbevinden van buitenshuis werkende moeders. Utrecht: Van Arkel. Groot, W., & Maassen van den Brink, H. (1997). Bedrijfsgerelateerde scholing en arbeidsmarktflexibiliteit van oudere medewerkers. DenHaag:Welboom. Gross, J.J. (1998). Antecedent-and response-focused emotion regulation: divergent consequences for experience, expression and physiology. Journal of Personality and Social Psychology, 74, Gründemann, R.W.M., & Nijboer, I.D. (1998). WAO-intrede en werkhervatting (dissertatie). Amsterdam: NIA/TNO. Gründemann, R.W.M., & Schellart, A.J.M. (1993). Arbeidsgebondenheid van WAO-intrede, deelrapport 3. Enquête en dossier vergeleken. Den Haag: Ministerie van SZW. Grzywacs, J.G., & Marks, N.F. (2000). Reconceptualizing the work-family interface: an ecological perspective on the correlates of positive and negative spillover between work and family. Journal of Occupational Health Psychology, 5, Grzywacz, J.G., Almeida, D.M., & McDonald, D.A. (2002). Work-family spillover and daily reports of work and family stress in the adult labor force. Family Relations, 51, Guimont, C., Brisson, C., Dagenais, G.R., Milot, A., Vezina, M., Masse, B., Moisan, J., Laflamme, N., & Blanchette, C. (2006). Effects of job strain on blood pressure: a prospective study of male and female white-collar workers. American Journal of Public Health, 96, Gustavsen, B. (1996). Is theory useful? Concepts and Transformation, 1, Hacker, W. (1978). Allgemeine Arbeits- und Ingenieurspsychologie. Berlijn: Deutscher Verlag der Wissenschaften. Hacker, W. (1998). Allgemeine Arbeitspsychologie: Psychische Regulation vor Arbeitstätigkeiten. Bern: Huber. Hackman, J.R., & Oldham, G.R. (1980). Work redesign. Reading, MA: Addison-Wesley. Halbesleben, J.R.B., & Buckley, M.R. (2004). Burnout in organizational life. Journal of Management, 30, Hanley-Maxwell, C., Owens-Johnson, L., & Fabian, E. (2003). Supported employment. In E.M. Szymanski, & R.M. Parker (Eds.), Work and disability. Issues and strategies in career development and job placement (pp ). Austin, TX: Pro-Ed. Hanson, G.C., Hammer, L.B., & Colton, C.L. (2006). Development and validation of a multidimensional scale of perceived work-family positive spillover. Journal of Occupational Psychology, 11, Harder, H., & Scott, L. (2005). Comprehensive disability management. Edinburgh: Elsevier Science.

12 472 De psychologie van arbeid en gezondheid Harlan, S.L., & Robert, P.M. (1998). The social construction of disability in organizations; why employers resist reasonable accommodation. Work and Occupations, 25, Harrison, D.A., & Martocchio, J.J. (1998). Time for absenteeism: a 20-year review of origins, offshoots, and outcomes. Journal of Management, 24, Harvey, J., & Nicholson, N. (1999). Minor illness as a legitimate reason for absence. Journal of Organizational Behavior, 20, Haveman, H.B., & Uniken Venema, P. (1996). Migranten en gezondheidszorg. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Heck, G.L. van (1997). Personality and physical health: toward an ecological approach to health-related personality research. European Journal of Personality, 11, Heilman, M., Block, C., & Lucas, J. (1992). Presumed incompetent? Stigmatization and affirmative action efforts. Journal of Applied Psychology, 77, Hemingway, H., Shipley, M., Brunner, E., Britton, A., Malik, M., & Marmot, M. (2005). Does autonomic function link social position to coronary risk? The Whitehall II study. Circulation, 111, Heus, P. de, & Diekstra, R.W.F. (1999). Ontwikkeling van een werkstress screeningsinstrument (WSSI). Gedrag en Organisatie, 12, Heuvel, F.M.M. van den, & Houtman, I.L.D. (2001). Werkstress bij politie: oorzaken van burnout. Hoofddorp: TNO Arbeid. Heuven, E. (2002). Burnout in prison. A European perspective on job stress and burnout among correctional officers. Final Report, EUROFEDOP. Utrecht: Utrecht University. Heuven, E., & Bakker, A.B. (2003). Emotional dissonance and burnout among cabin attendants. European Journal of Work and Organizational Psychology, 12, Heuven, E., Bakker, A.B., Schaufeli, W.B., & Huisman, N. (2006). The role of self-efficacy in performing emotion work. Journal of Vocational Behavior, 69, Hibbard, J., & Pope, C.R. (1986). Another look at sex differences in the use of medical care: illness orientation and the types of morbidities for which services are used. Women and Health, 11, Higgins, E.T. (1997). Beyond pleasure and pain. American Psychologist, 52, Hill, E.J., Yang, C., Hawkins, A.J., & Ferris, M. (2004). A cross-cultural test of the workfamily interface in 48 countries. Journal of Marriage and the Family, 66, Hobfoll, S.E. (1989). Conservation of resources: a new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44, Hobfoll, S.E. (2001). The influence of culture, community, and the nested-self in the stress process: Advancing Conservation of Resources Theory. Applied Psychology, 50, Hobfoll, S.E., & Shirom, A. (2001). Conservation of resources theory: applications to stress and management in the working place. In R.T. Golembiewski (Ed.), Handbook of organizational behavior (pp ). New York: Dekker. Hochschild, A.R. (1983). The managed heart. Commercialization of human feeling. Berkeley, CA: University of California Press. Hockey, G.R.J. (1997). Compensatory control in the regulation of human performance under stress and high workload: a cognitive-energetical framework. Biological Psychology, 45, Hockey, G.R.J. (2000). Work environments and performance. In N. Chmiel (Ed.), Introduction to work and organizational psychology. A European perspective (pp ). Oxford: Blackwell. Hockey, G.R.J., & Earle, F. (2006). Control over the scheduling of simulated office work

13 Literatuur 473 reduces the impact of workload on mental fatigue and task performance. Journal of Experimental Psychology, 12, Hoffman, E.,& Arts, W.(1994). Interculturele gespreksvoering. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Hofstede, G. (1980). Culture s consequences: international differences in work-related values. Beverly Hills, CA: Sage. Hofstede, G. (1998). Identifying organisational subcultures: an empirical approach. Journal of Management Studies, 35, Hofstee, W.K.B. (2001). Personality and intelligence: do they mix? In S.J. Messick & J.M. Collis (Eds.), Intelligence and personality: bridging the gap in theory and measurement (pp ). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum. Hogh, A., & Mikkelsen, E.G. (2005). Is sense of coherence a mediator or moderator of relationships between violence at work and stress reactions? Scandinavian Journal of Psychology, 46, Hooff, M.L.M. van, Geurts, S.A.E., Kompier, M.A.J., & Taris, T.W. (2006). Work-home interference: how does it manifest itself from day to day? Work and Stress, 20, Hoon, D. de, Riet, M. van, & Schippers, M. (2005). De invloed van coping op het DISC-model (dissertatie). Utrecht: Universiteit Utrecht. Hout, J.H.C. van den, Vlaeyen, J.W.S., Heuts, P.H.T.G., Sillen, W.J.T., & Willen, A.J.E.H.L. (2001). Functional disability in nonspecific low back pain: the role of pain-related fear and problem-solving skills. International Journal of Behavioral Medicine, 8, Houtman, I., Otten, F., & Venema, A. (2001). Kerncijfers arbeid, gezondheid en sociale zekerheid. In P.G.W. Smulders, I.L.D. Houtman & J. Klein Hesselink (red.), Trends in arbeid 2002 (pp ). Alphen aan den Rijn: Kluwer. Houtman, I.L.D, Smulders, P.G.W., & Bossche, S. van der (2006). Arbobalans 2005: arbeidsrisico s, effecten en maatregelen in Nederland. Hoofddorp: TNO. Houtman, I.L.D., & Vroome, E.M.M. de (2002). Arbeidsrisico s, gezondheidsklachten en ziekteverzuim in branches: secundaire analyses op POLS 1997, 1998 en Doetinchem: Elsevier. Houtman, I.L.D., Schoemaker, C.G., Blatter, B.M., Vroome, E. de, Berg, R. van den, & Bijl, R.V. (2002). Psychische klachten, interventies en werkhervatting: de prognosestudie INVENT. Hoofddorp: TNO Arbeid. Hox, J. (2002). Multilevel analysis: techniques and applications. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum. Hubregtse, K. (2000). Determinanten van werkstress bij allochtonen: een inventarisatie. In E. Bohlmeijer, K. Hubregtse & A. Hijmans van den Bergh (red.), Diversiteit en werkstress (pp. 9-31). Utrecht: Forum. Hunter, J.E., & Schmidt, F.L. (1990). Methods of meta-analysis: correcting error and bias in research findings. Newbury Park NJ: Sage. Huuhtanen, P., & Leino, T., (1992). The impact of new technology by occupation and age on work in financial firms: a 2-year follow up. International Journal of Human-Computer Interfaction, 4, IJzendoorn, M.H. van, & Miedema, S. (1986). De kwaliteit van kwalitatief onderzoek. Pedagogische Studiën, 61, Internationale Test Commissie, Belgische Federatie van Psychologen, & Nederlands Instituut van Psychologen (2001). Internationale richtlijnen voor het gebruik van tests. Amsterdam: NIP.

14 474 De psychologie van arbeid en gezondheid Irvine, D.M., & Evans, M.G. (1995). Job satisfaction and turnover among nurses: Integrating research findings across studies. Nursing Research, 44, Ivancevich, J.M., & Matteson, M.T. (1984). A type A-B person-work environment interaction model for examining occupational aspects of stress and consequences. Human Relations, 37, Jacobs, A. (1924). Herinneringen (6e dr.). Amsterdam: Contact. Janssen, N., Heuvel, W.P.M. van den, Beurskens, A.J.H.M., Nijhuis, F.J.N., Schröer, C.A.P., & Eijk, T.J.M. van (2003). The Demand-Control-Support model as a predictor of return to work. International Journal of Rehabilitation Research, 26, 1-9. Janssen, P.P.M., Jonge, J. de, & Bakker, A.B. (1999). Specific determinants of intrinsic work motivation, burnout and turnover intentions: a study among nurses. Journal of Advanced Nursing, 29, Janssen, P.P.M., Nijhuis, F.J.N., Lourijssen, E.C.M.P., & Schaufeli, W.B. (1996). Gezonder werken: Minder verzuim! Amsterdam: NIA. Janssen, P.P.M., Peeters, M.C.W., Jonge, J. de, Houkes, I., & Tummers, G.E.R. (2004). Specific relationships between job demands, job resources and psychological outcomes and the mediating role of negative work-home interference. Journal of Vocational Behavior, 65, Jettinghoff, K., Vroome, E. de, Smulders, P., & Bossche, S. van den (2004). Oorzaken van ziekteverzuim bij vrouwen: werk, persoon, gezondheid of thuissituatie. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 20, Jeurissen, T., & Nyklícek, I. (2001). Testing the Vitamin Model of job stress in Dutch health care workers. Work and Stress, 15, Johansson, G., & Aronsson, G. (1984). Stress reactions in computerized administrative work. Journal of Occupational Behaviour, 5, Johansson, G., & Lundberg, I. (2004). Adjustment latitude and attendance requirements as determinants of sickness absence or attendance. Empirical tests of the illness flexibility model. Social Science and Medicine, 58, Johansson, G., Aronsson, G., & Lindström, B.O. (1978). Social psychological and neuroendocrine stress reactions in highly mechanized work. Ergonomics, 21, John, O.P. (1990). The Big Five taxonomy: dimensions of personality in the natural language and in questionnaires. In L.A. Pervin (Ed.), Handbook of personality. Theory and research (pp ). New York: Guilford Press. Johns, G. (1997). Contemporary research on absence from work: correlates, causes and consequences. In C.L. Cooper & I. Robertson (Eds.), International review of industrial and organizational psychology, Vol. 12 (pp ). West Sussex, UK: Wiley. Johnson, J.V., & Hall, E.M. (1988). Job strain, work place social support, and cardiovascular disease: a cross-sectional study of a random sample of the Swedish working population. American Journal of Public Health, 78, Johnson, J.V., Hall, E.M., & Theorell, T. (1989). Combined effects of job strain and social isolation on cardiovascular disease morbidity and mortality in a random sample of the Swedish male working population. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 15, Jones, F., & Fletcher, B. (1996). Job control and health. In M.J. Schabracq, J.A.M.Winnubst & C.L. Cooper (Eds.), Handbook of work and health psychology (pp ). Chichester: Wiley. Jong, G.J. de, & Emmelkamp, P.M. (2000). Implementing stress management training: comparative trainer effectiveness. Journal of Occupational Health Psychology, 5,

15 Literatuur 475 Jong, R.D. de (2002). Well-being, stress-management and performance: from analysis to intervention. In S. Sonnentag (Ed.), Psychological management of individual performance (pp ). Chichester: Wiley. Jong, R.D. de (2003). Sociale vaardigheidstraining. In W. Trijsburg, S. Colijn, E. Columbien & G. Lietear (red.), Handboek integratieve psychotherapie; inventarisatie en perspectief (pp 11-16). Utrecht: De Tijdstroom. Jonge, J. de, & Dormann, C. (2003). The DISC model: demand-induced strain compensation mechanisms in job stress. In M.F. Dollard, H.R. Winefield & A.H. Winefield (Eds.), Occupational stress in the service professions (pp ). Londen: Taylor & Francis. Jonge, J. de, & Dormann, C. (2006). Stressors, resources, and strain at work: a longitudinal test of the triple-match principle. Journal of Applied Psychology, 91, Jonge, J. de, & Kompier, M.A.J. (1997). A critical examination of the Demand-Control- Support model from a work psychological perspective. International Journal of Stress Management, 4, Jonge, J. de, & Schaufeli, W.B. (1998). Job characteristics and employee well-being: a test of Warr s Vitamin Model in health care workers using structural equation modeling. Journal of Organizational Behavior, 19, Jonge, J. de, Dormann, C., & Tooren, M. van den (in druk). The Demand-Induced Strain model: renewed theoretical considerations and empirical evidence. In K. Näswall, J. Hellgren & M. Sverke (Eds.), The individual in the changing working life. Cambrigde: Cambridge University Press. Jonge, J. de, Dormann, C., Janssen, P.P.M., Dollard, M.F., Landeweerd, J.A., & Nijhuis, F.J.N. (2001). Testing reciprocal relationships between job characteristics and psychological well-being: a cross-lagged structural equation model. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 74, Jonge, J. de, Hamers, J.P.H., Peeters, M.C.W., Linden, S. van der, & Vegchel, N. van (2001). Sekse-specifieke verschillen in de relatie tussen werk-thuisinterferentie, werkkenmerken en psychische gezondheid. Verpleegkunde, 16, Jonge, J. de, Landeweerd, J.A., & Nijhuis, F.J.N. (1993). Constructie en validering van de vragenlijst ten behoeve van het project autonomie in het werk (Studies Bedrijfsgezondheidszorg 9). Maastricht: Rijksuniversiteit Limburg. Jonge, J. de, Linden, S. van der, Schaufeli, W., Peter, R., & Siegrist, J. (in druk). Factorial invariance and stability of the Effort-Reward Imbalance Scales: a longitudinal analysis of two samples with different time-lags. International Journal of Behavioral Medicine. Jonge, J. de, Peeters, M.C.W., & Le Blanc, P.M. (2006). Emotionele arbeid en positieve werkuitkomsten: de rol van specifieke hulpbronnen in het werk. Gedrag en Organisatie, 19, Jonge, J. de, Reuvers, M.E.N., Houtman, I.L.D., Bongers, P.M., & Kompier, M.A.J. (2000). Linear and nonlinear relations between psychosocial job characteristics, subjective outcomes, and sickness absence: baseline results from SMASH. Journal of Occupational Health Psychology, 5, Jonge, J. de, Schaufeli, W.B., & Furda, J. (1995). Werkkenmerken: psychologische arbeidsvitaminen? Gedrag en Organisatie, 8, Josten, E.J.C., & Schalk, R. (2005). Effecten van demotie op gezondheid en tevredenheid met het werk van oudere werknemers in de sectoren zorg en welzijn. Gedrag en Organisatie, 18,

16 476 De psychologie van arbeid en gezondheid Kahn, R.L., Wolfe, D.M., Quinn, R.P., Snoek, J.D., & Rosenthal, R.A. (1964). Organizational stress: studies in role conflict and ambiguity. New York: Wiley. Kalbers, L.P., & Fogarthy, T.J. (2005). Antecedents to internal auditor burnout. Journal of Managerial Issues, 17, Kalimo, R., & Toppinen, S. (1999). Finland: organizational well-being. Ten years of research and development in a forest industry cooperation. In M.A.J. Kompier & C.L. Cooper (Eds.), Preventing stress, improving productivity: European case studies in the workplace (pp ). Londen: Routledge. Kamphuis, P., & Poppel, J. van (1998). Van ziek doorwerken wordt niemand beter. Arbeidsomstandigheden, 74, Kanai, A. (2006). Economic and employment conditions, Karoshi (work to death) and the trend of studies on workaholism in Japan. In R.J. Burke (Ed.), Research companion to working time and work addiction (pp ). Cheltenham: Edward Elgar. Kanfer, R., & Ackerman, P.L. (2004). Aging, adult development, and work motivation. Academy of Management Review, 29, Kant, IJ., Jansen, N.W.H., Amelsfoort, L.G.P.M. van, Mohren, D.C.L., & Swaen, G.M.H. (2004). Burnout in de werkende bevolking. Resultaten van de Maastrichtse Cohort Studie. Gedrag en Organisatie, 17, Karasek, R.A. (1989). Control in the workplace and its health-related aspects. In S.L. Sauter, J.J. Hurrell & C.L. Cooper (Eds.), Job control and worker health (pp ). Chichester: Wiley & Sons. Karasek, R.A. (1998). Demand-control model: a social, emotional, and physiological approach to stress risk and active behaviour development. In J. Stellman (Ed.), Encyclopaedia of occupational health and safety (pp ). Geneva: International Labour Office. Karasek, R.A. Jr. (1979). Job demands, job decision latitude, and mental strain: implications for job redesign. Administrative Science Quarterly, 24, Karasek, R.A., & Theorell, T. (1990). Healthy work: stress, productivity and the reconstruction of working life. New York: Basic Books. Kasl, S.V. (1996). The influence of the work environment on cardiovascular health: a historical, conceptual, and methodological perspective. Journal of Occupational Health Psychology, 1, Kemper, S., Kynette, D., & Norman, S. (1993). Age differences in spoken language. In R.L. West & J.D. Sinnott (Eds.), Everyday memory and aging (pp ). New York: Springer. Kerlinger, F.N. (1969). Foundations of behavioral research. Educational and psychological enquiry. Londen: Holt, Rinehart, Winston. Kerlinger, F.N., & Lee, H.B. (2000). Foundations of behavioral research (4e dr.). Orlando, FL: Harcourt. Kers, W.C., Stelt, H.G. van der, Fiseler, J.G., & Molenaar-Cox, P.G.M. (1996). Afvloeiing of herintreding. WAO-toetreding voor en na de stelselherziening DenHaag:VUGA. Kinnunen, U., & Mauno, S. (1998). Antecedents and outcomes of work-family conflict among employed women and men in Finland. Human Relations, 51, Kinnunen, U., Vermulst, A., Gerris, J., & Makikangas, A. (2003). Work-family conflict and its relations to well-being: the role of personality as a moderating factor. Personality and Individual Differences, 35, Kirschenbaum, A. (1999). The organization of vocational rehabilitation: the structure of success. International Journal of Rehabilitation Research, 22,

17 Literatuur 477 Kivimäki, M., Head, J., Ferrie, J.E., Hemingway, H., Shipley, M.J., Vahtera, J., & Marmot, M.G. (2005). Working while ill as a risk factor for serious coronary events: the Whitehall II study. American Journal of Public Health, 95, Kivimäki, M., Vathera, J., Thomson, L., Griffiths, A., Cox, T., & Pentti, J. (1997). Psychosocial factors predicting employee sickness absence during economic decline. Journal of Applied Psychology, 82, Klink, J.J.L. van der, Blonk, R.W.B., Schene, A.H., & Dijk, F.J.H. van (2001). The benefit of interventions for work related stress. American Journal of Public Health, 91, Klink, M. van der (2005). Vormgeven aan zelfsturend leren in de organisatie. Develop, 1, Knol, H.K.(red.)(1996). Handboek reïntegratie. Utrecht: De Tijdstroom. Kobasa, S.C. (1979). Stressful life events, personality, and health: an inquiry into hardiness. Journal of Personality and Social Psychology, 37, Kompier, M.A.J. (2003). Job design and well-being. In M.J. Schabracq, J.A.M. Winnubst & C.L. Cooper (Eds.), Handbook work and health psychology (pp ). Chichester: Wiley. Kompier, M.A.J., & Cooper, C.L. (Eds.) (1999). Preventing stress, improving productivity: European case studies in the workplace. Londen: Routledge. Kompier, M.A.J., & Kristensen, T.S. (2001). Organizational work stress interventions in a theoretical, methodological and practical context. In J. Dunham (Ed.), Stress in the workplace: past, present and future (pp ). Londen: Whurr. Kompier, M.A.J., & Marcelissen, F.H.G. (1990). Handboek werkstress: systematische aanpak voor de bedrijfspraktijk. Amsterdam: NIA. Kompier, M.A.J., Geurts, S.A.E., Gründemann, R.W.M., Vink, P., & Smulders, P.G.W. (1998). Cases in stress prevention: the success of a participative and stepwise approach. Stress Medicine, 14, König-Zahn, C., Furer, J.W., & Tax, B. ( ). Het meten van de gezondheidstoestand, deel 1-3. Assen: Van Gorcum. Koningsveld, E.A.P., Zwinkels, W.S., Mossink, J.C.M., Thie, X.M., & Abspoel, M. (2003). Maatschappelijke kosten van arbeidsomstandigheden (Werkdocument 324). Den Haag: Ministerie van SZW. Koopman, C., Pelletier, K.R., Murray, J.F., Sharda, C.E., Berger, M.L., Turpin, R.S., Hackleman, P., Gibson, P., Holmes, D.M., & Bendel, T. (2002). Stanford presenteeism scale: health status and employee productivity. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 44, Kop, N., Euwema, M.C., & Schaufeli, W.B. (1999). Burnout, job stress and violent behavior among Dutch police officers. Work and Stress, 13, Kopelman, R.E. (1985). Job design and productivity: A review of the evidence. National Productivity Review, 4, Kopelman, R.E., Greenhaus, J.H., & Conolly, T.F. (1983). A model of work, family and interrole conflict: a construct validation study. Organizational Behavior and Human Performance, 32, Kossek, E.E., & Ozeki, C. (1998). Work-family conflict, policies, and the job-life satisfaction relationship: a review and directions for organizational behavior-human resources research. Journal of Applied Psychology, 83, Kozan, M.K., & Ilter, S.S. (1994). Third party roles played by Turkish managers in subordinate s conflicts. Journal of Organizational Behavior, 15, Krause, N., Lynch, J., Kaplan, G.A., Cohen, R.D., Goldberg, D.E., & Salonen, J.T. (1997).

18 478 De psychologie van arbeid en gezondheid Predictors of disability retirement. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 23, Kreiner, G.E. (2006). Consequences of work-home segmentation or integration: a personenvironment fit perspective. Journal of Organizational Behavior, 27, Krijger, N.L. (1988). Persoonlijke management coaching. Praktisch Personeelsbeleid/Capita Selecta, 25, Krijnen, M.A. (1993). Beeldvorming over ouderen. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam. Kuipers, H., & Amelsvoort, P. van (1990). Slagvaardig organiseren. Inleiding in de sociotechniek als integrale ontwerpleer. Deventer: Kluwer Bedrijfswetenschappen. Lambert, S.J. (1990). Processes linking work and family: a critical review and research agenda. Human Relations, 43, Lammers, C.J. (1983). Organisaties vergelijkenderwijs. Ontwikkeling en relevantie van het sociologisch denken over organisaties. Utrecht:Spectrum. Landelijk Instituut voor de Sociale Verzekeringen (1999). Langdurige arbeidsongeschiktheid in Amsterdam: LISV. Landelijk Instituut voor de Sociale Verzekeringen (2000a). Langdurige arbeidsongeschiktheid in Amsterdam: LISV. Landelijk Instituut voor de Sociale Verzekeringen (2000b). Vrouwen, (werk)omstandigheden en arbeidsongeschiktheid. Amsterdam: LISV. Landelijk Instituut voor de Sociale Verzekeringen (2001). Ontwikkeling arbeidsongeschiktheid jaaroverzicht WAO, WAZ, Wajong Amsterdam: LISV. Lange, A. de, Taris, T., Jansen, P., Kompier, M., Houtman, I., & Bongers, P. (2005). Werk en motivatie om te leren: zijn er verschillen tussen jongere en oudere werknemers? Gedrag en Organisatie, 18, Lange, A., Ven, J.P. van de, Schrieken, B., & Smit, M. (2003). Interapy-burnout; preventie en behandeling van burnout via het internet. Directieve Therapie, 2, Lange, A.H. de (2005). What about causality? Examining longitudinal relations between work characteristics and mental health (dissertatie). Ridderkerk: Ridderprint. Lange, A.H. de, Kompier, M.A.J., Jonge, J. de, Taris, T.W., & Houtman, I.L.D. (2001). Hoogwaardig longitudinaal vragenlijstonderzoek en het Demand-Control-(Support) model. Gedrag en Organisatie, 14, Lange, A.H. de, Taris, T.W., Kompier, M.A.J., Houtman, I.L.D., & Bongers, P.M. (2003). The very best of the millennium : longitudinal research and the Demand-Control- (Support) model. Journal of Occupational Health Psychology, 8, Lazarus, R. (1966). Psychological stress and the coping process. New York: McGrawhill. Lazarus, R.S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal and coping. New York: Springer. Lee, R.T., & Ashforth, B.E. (1996). A meta-analytic examination of the correlates of the three dimensions of job burnout. Journal of Applied Psychology, 81, Leiter, M.P., & Maslach, C. (2005). A mediation model of job burnout. In A.S.G. Antoniou & C.L. Cooper (Eds.), Research companion to occupational health psychology (pp ). Cheltenham: Edward Elgar. Lekander, M. (2002). Ecological immunology: the role of the immune system in psychology and neuroscience. European Psychologist, 7, Lierop, B.A.G. van (2001). Reïntegratie na scholing: de brug tussen arbeidsongeschiktheid en arbeidsparticipatie. Den Haag: Elsevier Bedrijfsinformatie. Lierop, B.A.G. van (2005). Different is anders. Nieuwe methodiek geeft allochtone vrouwen meer kans op werk. Maandblad Reïntegratie, 5, 4-9.

19 Literatuur 479 Lierop, B.A.G. van, & Nijhuis, F. (2006). Early work-related interventions in a medical rehabilitation setting. International Journal of Disability Management Research, 1, Lierop, B.A.G. van, Ven, L. van de, Schouten, M., Janssen, N., & Cima, R. (2003). Tussenrapportage Vrij Baan. Hoensbroek: IRV, Kenniscentrum voor Revalidatie en Handicap. Lindfors, P., Berntsson, L., & Lundberg, U. (2006). Total workload as related to psychological well-being and symptoms in full-time employed female and male white-collar workers. International Journal of Behavioral Medicine, 13, Lindström, K. (1991). Well-being and computer mediated work of various occupational groups in banking and insurance. International Journal of Human-Computer Interaction, 3, Llorens, S., Schaufeli, W.B., Bakker, A.B., & Salanova, M. (2007). Does a positive gain spiral of resources, efficacy beliefs and engagement exist? Computers in Human Behavior, 23, Loo, E. van de (2007). The art of listening. In M.F.R. Kets de Vries, K. Korotov & E. Florent-Keachy (Eds.), Coach and couch: the psychology of making better leaders. Palgrave: Insead Business Press. Loon, M. van, & Meerendonk, X. van de (2007). Nuancering van het DISC model: een exploratief onderzoek naar de modererende werking van regulatieve focus (dissertatie). Eindhoven: Technische Universiteit Eindhoven. Lotters, F., Meerding, W.J., & Burdorf, A. (2005). Reduced productivity after sickness absence due to musculoskeletal disorders and its relation to health outcomes. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 31, Lourijsen, E., Dijk-Plant, B. van, Kamphuis, J., Kompier, M., & Gründemann, R. (1996). Gezond werken in de gezondheidszorg. In M. Kompier, R. Gründemann, P. Vink & P. Smulders (RED.), Aan de slag! Tien voorbeelden van succesvol verzuimmanagement (pp ). Alphen aan den Rijn: Samsom. Lugtenberg, M., & Peeters, M.C.W. (2004). Acculturatievisies van allochtone en autochtone werknemers: is er een verband met welbevinden op het werk? De Psycholoog, 39, Lundberg, U. (1996). Influence of paid and unpaid work on psychophysiological stress responses of men and women. Journal of Occupational Health Psychology, 1, Lundberg, U., & Frankenhaeuser, M. (1999). Stress and workload of men and women in high-ranking positions. Journal of Occupational Health Psychology, 4, Mackay, C.J., Cousins, R., Kelly, P.J., Lee, S., & McGaig, R.H. (2004). Management standards and work-related stress in the UK: policy background and science. Work and Stress, 18, Marks, S.R. (1977). Multiple roles and role strain: some notes on human energy, time and commitment. American Sociological Review, 42, Marmot, M., Siegrist, J., Theorell, T., & Feeney, A. (1999). Health and the psychosocial environment at work. In M. Marmot & R.G. Wilkinson (Eds.), Social determinants of health (pp ). Oxford: Oxford University Press. Martens, E.P. (1999). Minderheden in beeld. Rotterdam: ISEO. Martocchio, J.J. (1998). Age-related differences in employee absenteeism: a meta-analysis. Psychology and Aging, 4, Maslach, C., & Jackson, S.E. (1986). Maslach Burnout Inventory. Manual (2e dr.). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press. Maslach, C., & Leiter, M.P. (1997). The truth about burnout: how organizations cause personal stress and what to do about it. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

20 480 De psychologie van arbeid en gezondheid Maslach, C., Schaufeli, W.B., & Leiter, M.P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, Matthews, G., Davies, D.R., Westerman, S.J., & Stammers, R.B. (2000). Human performance. Cognition, stress and individual differences. Hove: Psychology Press. McAnaney, D., & Wynne, R. (2006). Stress, absence and reintegration: perceptions and practice of professionals in six European jurisdictions. International Journal of Disability Management Research, 1, McEwen, B.S. (1998). Stress, adaptation, and disease: allostasis and allostatic load. Annals of the New York Academy of Sciences, 840, McKevitt, C., Morgan, M., Dundas, R., & Holland, W.W. (1997). Sickness absence and working through illness. A comparison of two professional groups. Journal of Public Health Medicine, 19, McMillan, L.H.W., O Driscoll, M.P., Marsh, N.V., & Brady, E.C. (2001). Understanding workaholism: data synthesis, theoretical critique, and future design strategies. International Journal of Stress Management, 8, Meijman, T., & Kompier, M. (1998). Bussy business: how urban bus drivers cope with time pressure, passengers and traffic safety. Journal of Occupational Health Psychology, 3, Meijman, T., & Ouwerkerk, R. van (1999). Zien anderen ook wat wij van ons werk vinden? Over de samenhang van observaties met zelfbeoordelingen van psychosociale taakkenmerken. Gedrag en Organisatie, 12, Meijman, T., Brouwer, J., Pompe, G. van der, Schellekens, J., Coppoolse, J., Sluiter, J., & Frings-Dresen, M. (1999). Werkbelasting en inspanning in de bouw: een onderzoek onder timmerlieden, uitvoerders en werkvoorbereiders (intern rapport). Groningen: Rijksuniversiteit Groningen, Heymans Instituut. Meijman, T., Mulder, G., Dormolen, M. van, & Cremer, R. (1992). Workload of driving examiners: a psychophysiological field study. In H. Kragt (Ed.), Enhancing industrial performance (pp ). Londen: Taylor & Francis. Meijman, T.F. (red.) (1989). Mentale belasting en werkstress. Assen: Van Gorcum. Meijman, T.F., & Mulder, G. (1992). Arbeidspsychologische aspecten van werkbelasting. In P.J.D. Drenth, H.K. Thierry & C.J. de Wolff (red.), Nieuw handboek arbeids- en organisatiepsychologie (pp ). Deventer: Van Loghum Slaterus. Meijman, T.F., & Mulder, G. (1998). Psychological aspects of workload. In P.J.D. Drenth, H. Thierry & C.J. de Wolff (Eds.), Handbook of work and organizational psychology (2e dr.) (pp. 5-33). Hove: Erlbaum. Mens-Verhulst, J., & Bekker, M. (2005). Gezondheidspsychologie in een pluriforme samenleving. In J. Knipscheer & R. Kleber (red.), Psychologie en de multiculturele samenleving (pp ). Amsterdam: Boom Onderwijs. Merllié, D., & Paoli, P. (2001). Ten years of working conditions in the European Union. Dublin: European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions. Mesmer-Magnus, J.R., & Viswesvaran, C. (2005). Convergence between measures of workto-family and family-to-work conflict: a meta-analytic examination. Journal of Vocational Behavior, 67, Messing, K. (2001). Onregelmatig werk: te combineren met het gezin? Driemaandelijks tijdschrift van de Nederlandstalige Vrouwenraad, 4, Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1984). Qualitative data analysis: a sourcebook of new methods. Beverly Hills, CA: Sage.

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Prof. dr. IJ. Hetty van Emmerik Maastricht University School of Business and Economics School of Business and Economics School of Business and

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

Bevlogen Leidinggeven

Bevlogen Leidinggeven Bevlogen Leidinggeven Prof. dr. Arnold Bakker Erasmus Universiteit Rotterdam Centre for Organisational Behaviour bakker@fsw.eur.nl Presentatie 22 januari 2008 Positieve Emoties? Blijdschap Tot voor kort

Nadere informatie

Presenteismeof Absenteisme?

Presenteismeof Absenteisme? Presenteismeof Absenteisme? Lutgart BRAECKMAN Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde Universiteit Gent Overzicht 1. Inleiding 2. Definitie presenteisme-absenteisme 3. Meetinstrumenten 4. Prevalentiecijfers

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus

Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op. Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Invloed van Carrièreontwikkeling en Werkgerelateerde Kenmerken op Bevlogenheid bij Werknemers van Commerciële Adviesbureaus Influence of Career Development and Work Characteristics on Work Engagement of

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Het Demand Induced Strain Compensation Model binnen de Vlaamse Arbeidsmarktsectoren

Het Demand Induced Strain Compensation Model binnen de Vlaamse Arbeidsmarktsectoren Het Demand Induced Strain Compensation Model binnen de Vlaamse Arbeidsmarktsectoren The Demand Induced Strain Compensation Model in the Flemish Labour Markets Arnold Maas Eerste begeleider: Tweede begeleider:

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1 Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Fysieke Activiteit bij Ouderen Main Effects and Mediators of a

Nadere informatie

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden.

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Well-being of Family Caregivers in Flanders: The Relationships between Social

Nadere informatie

Prof. dr. A. M. T. Bosman. www.annabosman.eu. Radboud Universiteit Nijmegen Sectie Orthopedagogiek van Leren en Ontwikkeling

Prof. dr. A. M. T. Bosman. www.annabosman.eu. Radboud Universiteit Nijmegen Sectie Orthopedagogiek van Leren en Ontwikkeling Prof. dr. A. M. T. Bosman Radboud Universiteit Nijmegen Sectie Orthopedagogiek van Leren en Ontwikkeling www.annabosman.eu Studievereniging Emile, RU Leiden 24-09-2009 ª Vermoedelijk een biologische eigenschap

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

The quality of dying: autonomie en begeleiding

The quality of dying: autonomie en begeleiding 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht The quality of dying: autonomie en begeleiding Marieke Schreuder Verpleegkundig specialist UMCUtrecht/IKMN haschreuder@ikmn.nl Inhoud Concept autonomie Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

De Invloed van Persoonskenmerken, Werkkenmerken, Werk Thuis. Interferentie en Leren-Thuis Interferentie op Emotionele Uitputting

De Invloed van Persoonskenmerken, Werkkenmerken, Werk Thuis. Interferentie en Leren-Thuis Interferentie op Emotionele Uitputting De Invloed van Persoonskenmerken, Werkkenmerken, Werk Thuis Interferentie en Leren-Thuis Interferentie op Emotionele Uitputting The Effect of Personal Resources, Job Resources, Work-Home Interference,

Nadere informatie

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat?

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Lieven Annemans Universiteit Gent Maart 2016 Two views in health economics Health care as a cost Health care as an investment Annual growth

Nadere informatie

Ondersteuning van astma zelfmanagement in de huisartsenpraktijk via internet: Karakteristieken van patiënten en het PatiëntCoach webportaal

Ondersteuning van astma zelfmanagement in de huisartsenpraktijk via internet: Karakteristieken van patiënten en het PatiëntCoach webportaal Ondersteuning van astma zelfmanagement in de huisartsenpraktijk via internet: Karakteristieken van patiënten en het PatiëntCoach webportaal Jaap K. Sont, associate professor Afdeling Medische Besliskunde

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting. Actief ouder worden en de motivatie om langer door te werken

Samenvatting. Samenvatting. Actief ouder worden en de motivatie om langer door te werken Samenvatting Actief ouder worden en de motivatie om langer door te werken 151 Introductie De bevolking van Nederland en andere westerse landen vergrijst in hoog tempo. Er worden minder kinderen geboren,

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Wetenschappelijke onderbouwing Work Ability Index Door: Tilja van den Berg, Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC

Wetenschappelijke onderbouwing Work Ability Index Door: Tilja van den Berg, Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Wetenschappelijke onderbouwing Work Ability Index Door: Tilja van den Berg, Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Onderliggende theorie Het instrument Work Ability Index is gebaseerd op

Nadere informatie

Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller

Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller gaat. Om bij te blijven met deze veranderingen in de

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressive Complaints in Adolescents: Risk Factors at School and the Influence of

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs The Relationship between Existential Fulfilment, Emotional Stability and Burnout

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1 Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden Mindful (well)being? The mediating role of the self

Nadere informatie

Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden

Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden Ziekteverzuim het laagst bij werknemers met een hoge mate van autonomie en veel steun van collega's en leidinggevenden Martine Mol en Jannes de Vries Een hoge werkdruk onder werknemers komt vooral voor

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Overview of the presentation

Overview of the presentation 1 Intercultural mediation in health care in the EU: theory and practice Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Overview of the presentation 1. Policy issues 2. Why do we need medical

Nadere informatie

Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers

Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Improving Mental Health by Sharing Knowledge Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers hall Anne Margriet Pot Hoogleraar Ouderenpsychologie, VU Amsterdam, Programmahoofd Ouderen

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015.

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015. Prikkelen tot leren door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming Presentatie bij: V&VN-congres 2015 Lokatie: De Reehorst, Ede Datum: 29-01-2015 Dr. W.J.Trooster Drs. E. Ploeger Domein

Nadere informatie

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate

Gedurende de afgelopen jaren is er in toenemende mate Bevlogenheid in Organisaties Een model om bevlogenheid te bevorderen Onder welke condities kunnen mensen bevlogen worden? Hoe draagt bevlogenheid bij aan prestaties en klanttevredenheid? In dit artikel

Nadere informatie

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties,

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties, Het Effect van een Verkorte Mindfulness Training bij Ouderen op Mindfulness, Experiëntiële Vermijding, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties, Zelftranscendentie, en Quality of Life The Effects of a Shortened

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen op Mindfulness, Stressbeleving, Interne Locus of Control, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties en Kwaliteit van Leven The

Nadere informatie

Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen

Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen MODEREREN ROEPING EN SPIRITUALITEIT? 1 Modereren Roeping en Spiritualiteit de Relatie Tussen Emotionele Belasting en Emotionele Uitputting? Do Calling and Spirituality Have a Moderating Effect on the Relationship

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl The Relation between Daily Stress and Affect with Moderating Influence of Coping Style Bundervoet Véronique Eerste

Nadere informatie

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Uitgave in de RGOc-reeks, nummer 12 Copyright 2006 Peter C.A.M. den Boer, Groningen Cognitive self-therapy. A contribution

Nadere informatie

Multidimensional Fatigue Inventory

Multidimensional Fatigue Inventory Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Smets E.M.A., Garssen B., Bonke B., Dehaes J.C.J.M. (1995) The Multidimensional Fatigue Inventory (MFI) Psychometric properties of an instrument to asses fatigue.

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

werknemers gemeten Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid

werknemers gemeten Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid Vitaliteit, Toewijding en Betrokkenheid De bevlogenheid van dr. Peter G.W. Smulders senior-onderzoeker, TNO Kwaliteit van Leven werknemers gemeten Iedereen doet wel eens een gelukstest, in een tijdschrift

Nadere informatie

Agenda. Werk-Privé Balans in de Praktijk. Huidig onderzoek. Uw balans 13-1-2016. Swing invullen. En dan suspense

Agenda. Werk-Privé Balans in de Praktijk. Huidig onderzoek. Uw balans 13-1-2016. Swing invullen. En dan suspense Dr. Elianne van Steenbergen, Sociale & Organisatie Psychologie, Universiteit Utrecht -Privé Balans in de Praktijk Thema avond, 11 jan 2016 1 Agenda Uw balans: Swing Introductie & definities Prevalentie.

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische. Werkomgeving

LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische. Werkomgeving LMX EN LEARNING AGILITY LMX en Learning Agility: Bouwstenen voor Duurzame Inzetbaarheid in een dynamische Werkomgeving LMX and Learning Agility: Building Blocks for Sustainable Employability in a dynamic

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Het Job Demand Control Support model. toegepast op verpleegkundigen

Het Job Demand Control Support model. toegepast op verpleegkundigen Het Job Demand Control Support model toegepast op verpleegkundigen Mentale belasting in het werk Joke Tacoma Hoge Filterweg 180 3063 KC Rotterdam 010-452 1923 835936894 mentale belasting in het werk, Joke

Nadere informatie

Moderne technologie bij assessment en selectie van personeel

Moderne technologie bij assessment en selectie van personeel Moderne technologie bij assessment en selectie van personeel prof.dr. Marise Ph. Born, Erasmus Universiteit Rotterdam, Instituut voor Psychologie en Vrije Universiteit Amsterdam, Vakgroep Sociale & Organisatiepsychologie

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan?

Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Een gezondheidscheck via het werk: wat vinden werknemers ervan? Olga Damman Allard van der Beek Danielle Timmermans -0- Department of Public and Occupational Health Quality of Care EMGO Institute for Health

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

impact from intervention strategies A case example from the baking industry

impact from intervention strategies A case example from the baking industry Prospective evaluation of the health impact from intervention strategies A case example from the baking industry Samenwerking Nick Warren, Health and Safety Laboratory Dick Heederik, IRAS, Utrecht University

Nadere informatie

Bevlogenheidsinterventies

Bevlogenheidsinterventies Arnold B. Bakker Bevlogenheidsinterventies in organisaties In de afgelopen tien tot vijftien jaar is er veel aandacht geweest voor bevlogenheid in organisaties. Bevlogenheid is een positieve toestand van

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M.

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Lemmink Indoor Balteamsporten karakteristieken Volleybal explosieve bewegingen:

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie

Publications. Publications

Publications. Publications Publications Publications Publications De Bildt, A., Mulder, E.J., Scheers, T., Minderaa, R.B., Tobi, H. (2006) PDD, behavior problems and psychotropic drug use in children and adolescents with MR, Pediatrics

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Fellow onderzoeker Adviseur en coördinator 2 Opzet onderzoekspresentatie 1.

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid.

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid. Lokale strategie voor gezond ouder worden Voor Elkaar in de Buurt Jeanette Lezwijn J.Lezwijn@ggdgelre-ijssel.nl tel 088-443 3251) In vogelvlucht. Epidemiologie en gezondheidsbevordering Gezond ouder worden

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa EU-FP7-IROHLA. NCVGZ April 2013 Andrea de Winter. Jaap Koot & Menno Reijneveld

Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa EU-FP7-IROHLA. NCVGZ April 2013 Andrea de Winter. Jaap Koot & Menno Reijneveld Verbeteren van gezondheidsvaardigheden van ouderen in Europa NCVGZ April 2013 Andrea de Winter EU-FP7-IROHLA Jaap Koot & Menno Reijneveld Omvang en aard van problemen met gezondheidsvaardigheden Doelen

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Burn-out: de rol van werk en zorg

Burn-out: de rol van werk en zorg Burn-out: de rol van werk en zorg Harry Bierings en Martine Mol Een op de acht werknemers had in 2011 burn-outklachten. Deze klachten blijken samen te hangen met diverse kenmerken van het werk. Hoge werkdruk

Nadere informatie

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J

Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Bevlogenheid op de werkvloer: Werkstress L à werkplezier! J Dr. Daantje Derks Smart Government, 18 juni 2015 Focus psychologie Negatief Ziekteverzuim, verslaving, afwezigheid op het werk, trainingen Meer

Nadere informatie