Jaarplan 2012 Water Mondiaal Indonesië

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarplan 2012 Water Mondiaal Indonesië"

Transcriptie

1 Jaarplan 2012 Water Mondiaal Indonesië Definitief, 13 maart Visie 1.1 Achtergrond De samenwerking tussen Indonesië en Nederland op het gebied van water 1 heeft een lange traditie. Op het gebied van kennis en expertise vindt al jarenlang een intensieve uitwisseling plaats en vele Nederlandse partijen hebben zich inmiddels in Indonesië gevestigd. Op diverse deel-terreinen hebben Nederlandse organisaties een goede positie weten op te bouwen. Daarbij heeft Nederland een belangrijke bijdragen kunnen leveren aan het oplossen van de waterproblematiek in Indonesië. 1.2 Beleidskader Het kabinet heeft in haar watervisie (Kabinetsvisie op het waterbeleid; Nederland veroveren op de toekomst, september 2007) Indonesië als icoon opgenomen. In de icoon wordt de samenwerking met Indonesië als een van de meest succesvolle programma s van Partners voor Water omschreven. De aanpak in Indonesië is een voorbeeld dat navolging verdient. Water Mondiaal is het uitvoeringsprogramma van de watervisie voor het buitenland (hoofdstuk 6 van het Nationaal Waterplan); in 2010 is dit van start gegaan. Water Mondiaal stelt zich ten doel om een bijdrage aan de wereldwater problematiek te leveren en tegelijkertijd om de leidende internationale positie van Nederland op watergebied te versterken, kennis uit te wisselen en economische kansen te benutten. Het huidige beleidskader voor de bilaterale samenwerking wordt gevormd door het 4 Partijen Memorandum of Understanding (4PMoU), waarin de waterrelatie tussen Indonesië en Nederland is vastgelegd. Het doel van de samenwerking is to continue and intensify the cooperation in the fields of water in an integrated way, addressing the themes of watersafety, floodprotection and integrated water resources management (including groundwater), water for food and ecosystems, watersupply and sanitation (including contribution to the implementation of the millennium development goals), water and climate and water governance. Om dit doel te bereiken worden activiteiten uitgevoerd die bijdragen aan deze strategische doelen, zoals pilot projecten en een high-level dialoog tussen beide landen. Het 4PMOU dateert al van 2007 maar sluit goed aan bij het recentere (en bredere) Water Mondiaal kader. Vanuit het 4PMoU richt de samenwerking zich op 4 thema s: 1) Water voor voedsel en ecosystemen, 2) Water en klimaat, 3) Implementatie van MDG-7c en 4) Integraal waterbeheer; Water Mondiaal richt zich thematisch op waterveiligheid, water voor voedsel en natuur, drinkwater en sanitatie en de randvoorwaarden bestuur en klimaat. Tevens is capaciteitsopbouw een belangrijk element in de samenwerking. 1.3 Doelstelling In Water Mondiaal Indonesië wordt - met referentie aan hoofdstuk 6 van het Nationaal Waterplangewerkt aan het verder versterken van de positie en een bredere vertegenwoordiging van de Nederlandse water(gerelateerde) sector in Indonesië. Hierbij wordt tevens ingezet op het leveren van een bijdrage aan de waterproblematiek in Indonesië, waaronder doelstellingen op het gebied van armoedebestrijding (MDG s). De bilaterale samenwerking binnen Water Mondiaal Indonesië is voorwaarde scheppend voor 1 Water moet hier gelezen worden als het brede werkterrein van waterbeheer, drinkwater en sanitatie 1

2 de genoemde doelstelling. Een voorwaarde hierbij is dat het programma en de gerelateerde activiteiten in belangrijke mate vraag-gestuurd zijn. Het Partners voor Water programma is het primaire financieringsmiddel voor de uitvoering van het Water Mondiaal Indonesië activiteiten, mede door de sterke aansluiting bij haar doelstellingen. In de uitvoering van het Water Mondiaal Indonesië programma wordt ook nadrukkelijk afstemming gezocht met de activiteiten die gefinancierd worden uit de Nederlandse ODA middelen, zoals die van de ambassade in Jakarta, andere bij Agentschap NL belegd instrumentarium (oa. ORIO) en het Nuffic-NICHE programma. 1.4 Resultaten, activiteiten en ervaringen 2010 en 2011 Sinds de start van Water Mondiaal in 2010 heeft Water Mondiaal Indonesië zich in eerste instantie gericht op het continueren en consolideren van de bestaande samenwerking met Indonesië. Vanaf 2011 heeft Water Mondiaal Indonesië zich nadrukkelijker gericht op het uitbouwen en verstevigen van de bilaterale samenwerking en het optimaliseren van de Nederlandse inzet. Uit deze twee beginjaren kunnen de volgende ervaringen en lessen getrokken worden, als input voor de strategie in 2012: Een cruciaal onderdeel van een succesvolle rol voor het Water Mondiaal programma en daarmee van de Nederlandse watersector- is het matchen van onze specifieke Nederlandse niche en toegevoegde waarde aan de Indonesische water-problematiek en de hiermee verbonden vraag naar ondersteuning. In concreto betekent dit o.a.: o Aansluiting zoeken bij het MJSP (meer-jaren strategisch plan) van de ambassade in Jakarta; o Cross links creëren tussen waterbrede actoren en watergerelateerde thema s; o Meerwaarde en onderscheiding zoeken bij activiteiten van andere belangrijke actoren (Japan, ontwikkelingsbanken); o Doen van marktscans en marktverkenningen om onze specifieke Nederlandse niches in kaart te brengen; Capaciteits-opbouw en governance zijn belangrijke omgevingsfactoren voor een goed functionerende Indonesische watersector. Voor beide thema s kan Nederland meerwaarde bieden. Vanwege de breedte van beide factoren is het ook hierbij belangrijk om te zoeken naar onze specifieke rol; bijvoorbeeld via het doen van pilot projects. Het aanbod vanuit de Nederlandse watersector voor oplossingen in Indonesie kan versterkt worden door verbreding en integratie van onze deskundigheid over de diverse speerpunten van de samenwerking tussen Indonesië en Nederland (water, voedselzekerheid, adaptatie, economie). Ook verjonging en vernieuwing van onze expert-pool kan een belangrijke impuls geven voor het scherp houden van onze meerwaarde. De Nederlandse watersector heeft en houdt een brede (economische) belangstelling voor de watersector in Indonesië die verder gaat dan de geografische en thematische focus van het officiële beleidskader (het 4PMOU en Water Mondiaal). Daarom is enkele jaren geleden door NWP een landenplatform opgericht, waarbij Nederlandse partijen die actief zijn op het gebied van water in Indonesië, informatie uitwisselen en samenwerken. Het doel is om de efficiency en de effectiviteit van de Nederlandse watersector door bundeling van krachten en het netwerk te verbeteren. 2

3 2. Strategie In voorgaand hoofdstuk is aangegeven is dat de samenwerking tussen Indonesië en Nederland op het gebied van watermanagement een lange traditie kent en dat Nederland inmiddels een goede positie heeft opgebouwd in Indonesië. Tegelijkertijd vinden er grote (sociaal-economische) veranderingen plaats in Indonesië en in de regio waardoor zowel de vraag naar onze diensten verandert als er meer concurrentie optreedt vanuit andere landen en partijen. Voortbouwend op die goede positie en de recente resultaten en ervaringen van het Water Mondiaal programma in 2010 en 2011 in acht nemend, zet Water Mondiaal in 2012 in op de volgende strategische hoofdlijnen: 1. Het tot stand brengen van een betere en bredere samenwerking, met het vigerende beleidskader daarbij als raamwerk 2. Optimalisatie van de Nederlandse inzet, inclusief vernieuwing en verjonging van het aanbod en werkwijze vanuit de Nederlandse sector 3. Het initiëren en ondersteunen van kansrijke initiatieven, als voorbeeld en als pilot voor grootschalige uitvoering De strategische hoofdlijnen van hoofdstuk 6 in het Nationaal Waterplan, tezamen met de dubbeldoelstelling van Partners voor Water -het leveren van een maatschappelijke bijdrage in combinatie met een verbetering van de Nederlandse positionering- zijn hierbij als leidraad genomen. Deze drie strategische hoofdlijnen kunnen als volgt toegelicht worden 1) Verstevigen en verbeteren van de bilaterale samenwerking, met aandacht voor: Vernieuwen en verbreden bestaande bilaterale samenwerkingsrelatie onder het bestaande 4 Partijen Memorandum of Understanding; Verbinden van het Water Mondiaal programma Indonesië met het MJSP, met andere departementale programma s en met activiteiten in andere WM landen; Vergroten van het draagvlak en de betrokkenheid bij de Indonesische samenwerkingspartners. Aansluiten op beleid en activiteiten van andere donoren en actoren 2) Optimalisatie van de Nederlandse inzet door o.a. Brede ondersteuning en informatievoorziening van de brede Nederlandse watersector via het landenplatform Indonesië; Leggen van strategische verbindingen en stimuleren Nederlandse samenwerking en interactie. Vernieuwen van Nederlandse aanbod, in aanpakken/werkwijze naar integratie met watergerelateerde thema s, partners en deskundigen 3) Identificeren van kansrijke initiatieven en het initiëren en ondersteunen van uitvoering hiervan door o.a. Uitvoeren van pilot-projecten of strategische projecten, die een bijzondere meerwaarde hebben voor de positionering van de Nederlandse watersector en bijdragen aan de doelstellingen van het Water Mondiaal programma en de 4PMOU Uitvoeren van marktscans om kansrijke werkvelden (PMCs) voor de Nederlandse sector binnen de diverse thema s van de samenwerking in kaart te brengen; 3

4 3. Werkplan 2012 Hieronder staan de activiteiten beschreven die tezamen het werkplan voor 2012 vormen. Deze activiteiten zijn een uitwerking van en dragen bij aan de genoemde strategische hoofdlijnen die in het voorgaande hoofdstuk zijn gepresenteerd. De bij de uitvoering behorende kosten zijn geaggregeerd weergegeven; het totaal-overzicht is gepresenteerd in hoofdstuk 4. 1 Verstevigen en verbeteren van de bilaterale samenwerking - Vernieuwen en verbreden bestaande bilaterale samenwerkingsrelatie onder het bestaande 4 Partijen Memorandum of Understanding (4P-MoU) Het huidige 4PMoU loopt van juni 2007 tot juni In de zomer van 2012 zal het nieuwe 4MoU worden ondertekend, voor een periode van 2 jaar. Thematisch zal hierin nauwelijks verandering komen. Wel wordt ingezet op de betrokkenheid van meerdere (Indonesische) partijen die van belang zijn bij de verdere ontwikkeling van het watervraagstuk. Samenwerking en coördinatie tussen de verschillende Indonesische stakeholders is essentieel om de stap te kunnen maken naar implementatie. Partijen als Bappenas, Coordinating Ministry of Economic Affairs en DKI Jakarta zullen daarom expliciet worden betrokken bij de samenwerking. Om de samenwerking in de toekomst nog krachtiger neer te zetten is het de gezamenlijke ambitie om de samenwerking na 2 jaar op te schalen. In het kader van de bilaterale samenwerking en als aanleiding de ondertekening van het nieuwe 4P-MoU, zal in mei 2012 een missie plaatsvinden naar Indonesië, olv. de Staatsecretaris van Infrastructuur en Milieu. Onderdeel van dit bezoek is onder meer een waterseminar. Ook wordt er in aanloop naar deze missie een magazine ontwikkeld dat een inkijk moet geven aan de samenwerking op water tussen Nederland en Indonesië. Onder het 4PMoU is een governance structuur opgezet. Formele beslissingen worden genomen door de Joint Steering Committee (JSC). De Joint Steering Committee bestaat uit een Nederlandse stuurgroep en een Indonesische stuurgroep. Beide stuurgroepen ontmoeten elkaar in principe eens per twee jaar. Deze vindt plaats tijdens de missie in mei De stuurgroepen hebben ieder een eigen secretariaat die de dagelijkse gang van zaken verzorgt. - Verbinden van het WM programma Indonesië met het MJSP, andere departementale programma s en activiteiten en andere WM landen Aan Nederlandse zijde krijgt samenwerking en afstemming meer aandacht. Mede door de beleidskeuzes als het Topgebied Water en Water en Ontwikkelingssamenwerking is goede interdepartementale samenwerking aan Nederlandse zijde meer dan voorheen van essentieel belang. Het deltateam zal voor deze interdepartementale werkwijze een belangrijk platform vormen. In het deltateam overleggen I&M, BuZa, EL&I, Agentschap NL en het NWP over voortgang en de strategische ontwikkeling en invulling van Water Mondiaal. Het is voorzien dat ook de waterschappen bij dit overleg zullen aansluiten. Het deltateam vindt gemiddeld eens per 6 weken plaats. De Nederlandse ambassade in Jakarta (EKN Jakarta) is een belangrijke partner. De inzet vanuit Nederland op water, hetzij gefinancierd door ODA middelen hetzij gefinancierd door Partners voor Water middelen, vraagt meer en meer om een gezamenlijke aanpak. Immers, ook binnen de inzet van ODA middelen moet expliciet aandacht zijn voor de Nederlandse belangen. Net zoals in 2011 zal nadrukkelijk de samenwerking worden gezocht met EKN Jakarta, meer specifiek de waterdeskundige. Een belangrijk en exemplarisch project in 2012 is het vervolg op het afgeronde Jakarta Coastal Defense Strategy Project (JCDS). - Vergroten draagvlak Indonesische en Nederlandse partners. Een belangrijke succesfactor in de samenwerking tussen Indonesië en Nederland is een sterk draagvlak bij de belangrijkste partners en wederzijdse deelname en betrokkenheid. Uit de ervaringen van 2010 en 2011 is gebleken dat dit aspect zowel aan Nederlandse als aan Indonesische zijde- verder versterkt kan worden. Een gezamenlijke programmering van activiteiten op basis van de wederzijdse doelstellingen, 4

5 een actieve bijdrage van alle partijen in de uitvoering hiervan, een goede communicatie en evaluatie van behaalde resultaten zijn belangrijke elementen die bijdragen aan de relevantie en duurzaamheid van de samenwerking. Deze aspecten zullen daarom als een generiek aandachtspunt gelden bij alle activiteiten uit het werkplan en m.n. in de formulering van de nieuwe MOU en de lange termijn programmering van het deltaprogramma. Er zal extra ruimte gezocht worden, binnen en buiten de bestaande activiteiten om draagvlak en betrokkenheid te versterken, bijvoorbeeld door agendering hiervan bij de vergaderingen van het deltateam, bij sector bijeenkomsten en in de bilaterale gesprekken tussen GoI en GON. - Aansluiten op beleid en activiteiten van andere donoren en actoren Indonesië ondergaat in de laatste decennium een sterke economische groei die o.a. gepaard gaat met belangrijke sociale ontwikkelingen, zoals het terugdringen van armoede en het ontstaan van een grote sociale middenklasse. Het land trekt hiermee grote aandacht van zowel donoren en ontwikkelingsbanken als van het internationale bedrijfsleven en private investeerders. Deze aandacht brengt ook overlap, inefficiëntie en ineffectiviteit met zich mee. Om de Nederlandse niche en meerwaarde beter tot uitdrukking te laten komen wordt daarom ook sterker ingezet op aansluiting met andere belangrijke actoren, via lobby, joint planning en promotionele activiteiten. Als voorbeeld kan dienen de samenwerking met de Wereld Bank m.b.t. kleinschalig baggeren waardoor deze donor meer kansen biedt voor hoogwaardige en duurzame bagger-expertise vanuit Nederland. Ook bijvoorbeeld m.b.t. de ontwikkeling van de Metropool Jakarta, waarbij vele andere donoren en private partijen ook actief zijn, wordt getracht aansluiting en synergie te zoeken, o.a. bij Japan. Deze aansluiting zal zowel de effectiviteit va onze eigen inspanningen vergroten alsmede de toepassing bevorderen van onze expertise en werkwijze in activiteiten van die andere partijen. Voorgesteld budget voor alle activiteiten onder deze strategische hoofdlijn: Optimalisatie van de Nederlandse inzet - Brede ondersteuning en informatievoorziening van het brede Nederlandse watersector via het landenplatform Indonesië Er zijn vele verschillende partijen uit de Nederlandse sector actief in Indonesië. Onder coördinatie van het NWP is het Indonesië landenplatform ingesteld waar circa 80 partijen en ruim 200 personen uit diverse geledingen van de Nederlandse watersector aan verbonden zijn. Met het landenplatform wordt beoogd deze partijen een aanwezig en herkenbaar gezicht in Indonesië te geven. Naast een informatie functie (uitwisselen van (markt)informatie, verspreiden van documentatie, leggen van contacten en precompetitieve verbindingen) heeft het landenplatform ook een strategische functie: het is gepositioneerd als klankbord van de sector waar de aanpak voor Water Mondiaal wordt gedeeld en getoetst en waar discussies plaatsvinden over de voortgang en geplande ontwikkelingen. Het landenplatform wordt gecoördineerd vanuit het secretariaat bij het NWP en er vinden jaarlijks circa 4 generieke brede (netwerk) bijeenkomsten plaats. Naast een landenplatform in Nederland, gefaciliteerd door het NWP, is er ook een landenplatform aan Indonesië ( NWP-I ), waar de verschillende Nederlandse sectorpartijen elkaar kunnen ontmoeten en informatie kunnen delen. - Leggen van strategische verbindingen en stimuleren Nederlandse samenwerking en interactie. Buiten de hierboven genoemde generieke ondersteuning van het netwerk is het nadrukkelijk de doelstelling dat Nederlandse partijen elkaar benutten in de samenwerking met Indonesië. Nog te veel is te zien dat partijen zelfstandig activiteiten ondernemen in Indonesië. Juist door synergie te zoeken met andere Nederlandse partijen, van elkaar te leren en elkaar(s netwerk) te benutten kan extra waarde worden gecreëerd. De deltacoördinator en het NWP zullen hierin proberen een centrale rol te spelen. Ook zal ruimte zijn om rond specifieke thema s in preconcurrentiële fase, partijen bij elkaar te brengen en consortiavorming te stimuleren. Betrokkenheid van de gouden vierhoek (bedrijfsleven, overheid, wetenschap & research en NGOs) wordt hierbij als uitgangspunt genomen. 5

6 - Vernieuwen en verjongen van het Nederlandse aanbod, zowel in aanpakken/werkwijze, partners, en deskundigen. Doordat water vaak een breed domein bestrijkt, omdat het door bestuurlijke grenzen heen gaat en omdat veel verschillende (vaak tegengestelde) belangen een beroep doen op water als hulpbron, is water niet los te zien van haar omgeving, die verschillende toepassingen en stakeholders. Nederland profileert zich dan ook graag internationaal met een integrale en holistische aanpak. Voor de Water Mondiaal activiteiten zal extra nadruk worden gelegd op deze aanpak. Voorbeelden in 2012 zijn onder andere het project JCDM en een marktscan deltatechnologie. Dit geldt ook m.b.t. de partners en deskundigen voor de (gewenste) integrale en holistische aanpak. Wij constateren dat het bestaande Nederlandse waternetwerk voor Indonesië nog zeer sectoraal is georganiseerd. Het zijn nog veelal de partijen die primair vanuit water hun activiteiten hebben. Water Mondiaal zal voor haar activiteiten (bijeenkomsten, workshops, missie) en haar projecten extra inzetten op ook niet-water organisaties in het netwerk betrokken te zien. M.b.t. de aanwas van voldoende en goed opgeleide deskundigen is er net zoals in de hele watersector-voor het Indonesische water netwerk sprake van een zekere vergrijzing. Er zal daarom nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de wijze waarop betrokkenheid van jonge waterprofessionals kan worden vormgegeven. Bij MinBuZa is bijvoorbeeld het Young Expert Program in ontwikkeling wat met zeer veel aandacht zal worden gevolgd. Ook zullen (2) studenten van IBR Groningen in de eerste helft van 2012 een marktonderzoek uitvoeren. Daarnaast zal ook bij de eigen projecten nadrukkelijk het belang van betrokkenheid van jonge professionals mee worden genomen. We moeten ons daarbij niet alleen richten op het Nederlandse netwerk, maar ook op het gezamenlijke netwerk met de Indonesiërs. Uit ervaring blijkt dat de contacten die zijn gelegd op jonge(re) leeftijd veelal een basis vormen voor samenwerking in de toekomst. Voorgesteld budget voor alle activiteiten onder deze hoofdlijn: Identificeren van kansrijke initiatieven, initiëren en ondersteunen van specifieke niches/initiatieven Onder deze strategische hoofdlijn worden met name pilot-projecten en strategische projecten uitgevoerd die een bijzondere meerwaarde hebben voor de samenwerking tussen Nederland en Indonesië. Deze projecten kunnen betrekking hebben een of meerdere (gecombineerde) doelen en een of meerdere werkvelden binnen de samenwerking bestrijken. Deze activiteiten zullen hieronder eerst beschreven worden. Daarnaast worden in 2012 twee nieuwe marktscans voorgesteld om meer zicht te krijgen op kansrijke PMCs voor de Nederlandse watersector. Tevens zullen de marktscans input en richting geven voor de verdere ontwikkeling van het delta-programma in de komende jaren. - Uitvoeren van (pilot of strategische-)projecten In 2011 is relatief veel aandacht besteed aan de thema s waterveiligheid en klimaatadaptatie (via het project JCDS) en aan de laagland ontwikkeling (middels project QANS ). Het delta-programma zal in 2012 aandacht voor deze thema s blijven geven middels continuering van lopende projecten of via vervolgprojecten. Om de andere thema s van de samenwerking in 2012 verder op te pakken worden o.a. activiteiten op het thema drinkwater en sanitatie voorgesteld, als vervolg op de in 2011 uitgevoerde marktstudie, en op het thema water governance. Waterveiligheid (voor Jakarta) In 2010 is het project Jakarta Coastal Defense Strategy (JCDS) opgestart met een doorlooptijd tot september Met dit project, dat werd gefinancierd uit Partners voor Water middelen, werd invulling gegeven aan de thema s waterveiligheid (en in mindere mate klimaatadaptatie, grondwaterbeheer) en werd de watersector een uitmuntende kans geboden zich te positioneren. Het vervolg hierop, met als werktitel Jakarta Coastal Development Masterplan (JCDM) wordt uit ODA middelen gefinancierd en wordt mede aangestuurd vanuit Water Mondiaal Indonesië. Het gaat om een bedrag van 4 miljoen euro, waarbij nadrukkelijk zal worden aangesloten op de het nieuwe beleid voor ontwikkelingssamenwerking. 6

7 De uitvoering van het project wordt ondergebracht bij NL EVD, Programma Partners voor Water en zal naar verwachting halverwege 2012 kunnen starten. Om het momentum en de verworven positie te behouden is voor tussenliggende fase een bridging phase project gestart (looptijd oktober juli 2012). In deze fase worden dan tevens de terms of reference opgesteld voor het nieuwe project. Ook zal in 2012 een tweede project worden geïnitieerd rondom het thema waterveiligheid en klimaatadaptatie. Dit project wordt geformuleerd aan de hand van de uitkomsten de in 2012 gestarte marktstudie deltatechnologie. Belangrijk element hierin is het creëren van geintegreerde, duurzame oplossingen voor een dichtbevolkte delta-metropool (zoals Jakarta) door de gebundelde inzet van traditionele partijen en nieuwe (private) partijen. Het opzetten van een High level adviesorgaan behoort daartoe tot de mogelijkheden. Voorgesteld budget: Joint Cooperation Program In het Joint Coöperation Program werken Deltares en het KNMI met hun Indonesische tegenhangers samen aan hydrologische en meteorologische kennisuitwisseling en capaciteitsopbouw. Met dit project wordt de Nederlandse watersector een kans geboden zich te laten zien en banden te versterken. Dit programma heeft een looptijd van 5 jaar en is in 2011 vertraagd van start gegaan. Vanuit Water Mondiaal Indonesie is toegezegd de eerste 2 jaar van het programma te financieren, waaronder dus ook in Voorwaarde is wel dat de navolgende 3 jaar het programma door derden zal worden gefinancierd. Voorgesteld budget: Water voor voedsel en ecosystemen (bestuur en klimaat) Er bestaat veel vraag naar kennis en kunde om de uitgestrekte veengronden op de eilanden Sumatra, Kalimantan en Nieuw Guinea tot ontwikkeling te brengen, onder ander voor voedselproductie, maar ook ter beperking van emissies vanuit deze veengronden. Duurzaam integraal waterbeheer is daarin een belangrijke voorwaarde en bij uitstek Nederlandse kennis en kunde. In 2011 heeft de aanbesteding plaatsgevonden van het QANS project. Dit project richt zich op het verder brengen van de (Indonesische) dialoog over deze kwetsbare en waardevolle gebieden en zal parallel aan het lopende project WACLIMAD worden opgezet, dat wordt gefinancierd door de Wereldbank. Met dit project beoogt Water Mondiaal de Nederlandse watersector een uitstekende kans bieden zich breder te positioneren in dit veelbelovende segment in Indonesië. Voorgesteld budget: nil (financiering uit 2011 zorgt voor continuïteit) Drinkwater en sanitatie Eind 2011 is door Witteveen+Bos en marktstudie uitgevoerd naar de drinkwater en sanitatie markt in Indonesië (Titel: opportunities and niches for Dutch consortia in the drinking water and wastewater sector). De uitkomsten van deze marktscan (definitieve rapport verschijnt in maart 2012) zullen als basis dienen voor een of meerder initiatieven op het gebied van drinkwater en sanitatie. Ook de ervaringen van verschillende Nederlandse drinkwaterbedrijven in Indonesië en ideeën vanuit lopende samenwerkingsprojecten zullen input geven voor de te formuleren projecten. Nu is al wel duidelijk dat de Indonesische markt voor drinkwater- en sanitatie moeilijk is voor de Nederlandse sector. Het project zal daarom zich moeten richten op een specifieke niches en een goede showcase moeten zijn van de Nederlandse kennis binnen dit subdomein met bij voorkeur betrokkenheid vanuit een breed consortium ( gouden vierhoek ). Voorlopig zijn de volgende projectideeën geformuleerd waaruit een nadere selectie gemaakt moet worden zodra de marktscan is afgerond : 1/ a Dutch water-cycle consortium (volgend vanuit de marktscan) 2/ capacity building voor PDAMs 3/ decentrale-oplossingen voor moeilijke gebieden & eilanden 4/ BoP-project volgend op de Hystra studie (ondernemen voor de Base of the Pyramid) 7

8 Budget: Water Governance Water Governance is bij uitstek een thema waar de Nederlandse sector zich op kan profileren én waar een sterke vraag vanuit de Indonesische counterparts bestaat. Op het gebied van water bestuur wordt een project ontwikkeld met de HRM-afdeling van het Ministerie van Publieke Werken (PU) en de speciale adviseur van de PU Minister die zich bezighoudt met de bureaucratische hervorming. De voorbereidingen voor dit project zijn in 2011 van start gegaan en zal in de loop van 2012 worden aanbesteed. Telkens blijkt dat het niet zozeer aan technische kennis en kunde ontbreekt, maar juist aan institutionele beperkingen bij het uitvoeren van projecten. PU behoeft een professionaliseringsslag en de Nederlandse (integrale en multidisciplinaire) kennis en kunde sluit hier nauw op aan. Hiermee wordt invulling gegeven aan het thema governance en wordt de brede waterbestuurlijke omgeving op het hoogste niveau ontwikkeld. Het betreft dus geen capacity building oude stijl, maar zal een bredere organisatorische inslag moeten bewerkstelligen en als pilot project een voorbeeld gaan vervullen. Dit biedt Nederlandse partijen die zich met water bestuur bezighouden, een kans actief te zijn in Indonesië dicht tegen de top van het ministerie van PU. Voorts worden middelen gereserveerd om de waterwetgeving verder te stroomlijnen en in te zetten op capaciteitsopbouw. Voorgesteld budget Project afkomstig uit de Joint Steering Committee (JSC) De Joint Steering Committtee is de gemeenschappelijke vergadering onder het 4P-MoU en zal tijdens het bezoek aan Indonesie (mei 2012) bij elkaar komen. Verwacht wordt dat binnen deze vergadering zal worden besloten een nieuw project op te starten dat voldoet aan de vraag van de Indonesische counterparts en dat bijdraagt aan de profilering en positionering van Nederlandse partijen. Eerder, in 2011, is een ander project aangedragen via de JSC. Dit project, inzake het integrale rivierbeheer in de Ciliwung rivier, bevindt zich op het moment van schrijven in een impasse. Dit was het eerste project dat met de twee Indonesische MoU partner partijen, het Milieuministerie (KLH) en het Publieke Werken Ministerie (PU) uitgevoerd zou gaan worden. Voorgesteld budget Uitvoeren van marktscans De Indonesische watermarkt is in vele opzichten een moeilijke markt. Voor partijen uit de Nederlandse watersector vraagt dit om duidelijke keuzes te maken en die niches te zoeken waar Nederland een toegevoegde waarde kan leveren ten opzichte van veelal lokale aanbieders. Het deltateam wil de Nederlandse sector hierin faciliteren. Een belangrijk instrument hiervoor zijn de marktscans. Hierin worden kansrijke niches gedefinieerd voor de Nederlandse sector en worden suggesties aangedragen voor de rol die Water Mondiaal kan spelen. In is een marktscan voor de drinkwater- en sanitatie markt uitgevoerd. Voor 2012 zijn twee marktscans voorzien: 1) een marktscan voor de markt voor peatland/lowland development dat goed aansluit op de kennis die Nederland heeft op het gebied van integraal waterbeheer en kan rekenen op veel interesse vanuit onder andere internationale donoren; 2) een marktscan voor deltatechnologie in de groeiende delta metropool, waarbij naar kansen wordt gezocht voor integrale innovatieve diensten en producten. Voorgesteld budget Het voorgestelde budget voor alle activiteiten onder deze hoofdlijn: (afgerond) 8

9 4. Benodigde middelen en begroting 2012 Voor 2012 is een budget voorzien van ruim 1,5 miljoen euro. Totalen NWP inzet Kosten derden OOP Totaal Totaal 'Versterken bilaterale samenwerking' , , , ,70 Totaal 'Optimaliseren NLse inzet , , , ,50 Totaal 'Onvoorzien' *) , ,97 Totaal Kansrijke initiatieven , ,00 Totaal ,17 *) Gezien de lopende discussie over de hoogte van de tarieven voor 2012, is een post onvoorzien opgenomen 5. Beslispunten Stuurgroep Afwijkingen t.o.v. NWPlan cq vorige deltaland Capaciteit Financieel 9

SAMENVATTING WATER OS PROGRAMMA. Hoge kwaliteit ontwikkelingssamenwerking door nauw betrekken van Nederlandse water sector

SAMENVATTING WATER OS PROGRAMMA. Hoge kwaliteit ontwikkelingssamenwerking door nauw betrekken van Nederlandse water sector SAMENVATTING WATER OS PROGRAMMA Hoge kwaliteit ontwikkelingssamenwerking door nauw betrekken van Nederlandse water sector Voor meer informatie: Joris van Oppenraaij, 070-304 3732, j.vanoppenraaij@nwp.nl

Nadere informatie

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren Notitie versie 1.0 September 2016 Door Frea Haker (Gezond in ) Eveline Koks (Jongeren Op Gezond Gewicht) Anneke Meijer (Coördinatie Gezond Gewicht Fryslân

Nadere informatie

Businesscase Van Deltadialoog naar Deltaplan naar Deltabusiness

Businesscase Van Deltadialoog naar Deltaplan naar Deltabusiness Businesscase Van Deltadialoog naar Deltaplan naar Deltabusiness Van Deltadialoog naar Deltaplan naar Deltabusiness Een businesscase voor overheid, kenniswereld en bedrijfsleven om de Nederlandse state

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011

Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011 Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011 Dames en heren, Laat ik beginnen met een citaat. Een rivier is een reusachtig organisme.

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Rond het verbinden van water en ruimte zijn al veel stappen gezet. In het kader van de Vernieuwing van het MIRT is door Rijk, provincies en waterschappen

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Bestuurlijke begeleidingsgroep Visie Amstelland Aantal bijlagen:

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE

Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE istock Investeren in klimaatactie, investeren in LIFE Overzicht van het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie 2014-2020 Klimaat Wat is het nieuwe LIFE-subprogramma Klimaatactie? De Europese staatshoofden

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma

Nadere informatie

Klimaatbestendige stad

Klimaatbestendige stad Klimaatbestendige stad Joke van Wensem Samenwerken aan water en klimaat Programmaplan en kennisagenda Algemeen en programmering: Deltaprogramma RA/IenM, STOWA, RWS, CAS, Deltares Projectentournee: Deltaprogramma

Nadere informatie

Internationale Waterambitie

Internationale Waterambitie Internationale Waterambitie Adequate watervoorziening Grotere weerbaarheid Minder schade wereldwijd Een toelichting op de beleidsaccenten Eén ambitie Minister Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz

Nadere informatie

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten:

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten: Opdrachtformulering kwartiermaker integrale welzijnsopdracht Aanleiding De gemeenteraad van de gemeente Tiel heeft in haar vergadering van juli 2014 het besluit genomen om een inhoudelijke discussie te

Nadere informatie

TERMS OF REFERENCE VOOR KERNADVISEURS WATER OS PROGRAMMA

TERMS OF REFERENCE VOOR KERNADVISEURS WATER OS PROGRAMMA TERMS OF REFERENCE VOOR KERNADVISEURS WATER OS PROGRAMMA Uitgevoerd door Agentschap NL en NWP in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken 1. ACHTERGROND WATER OS De hoofddoelstellingen van het

Nadere informatie

Dairy India. NAFTC-India. Zoetermeer, 18 February 2015

Dairy India. NAFTC-India. Zoetermeer, 18 February 2015 Dairy India NAFTC-India Zoetermeer, 18 February 2015 Netherlands Agro Food Technology Centre Publiek private samenwerking Sector vertegenwoordigend Expertise cluster focus Lokaal gevestigd Ervaring Introductie

Nadere informatie

Partners voor Water subsidieregeling 2 * circa 40 pax. Aantal deelnemers (inschatting) http://nwp.nl/_docs/nieuwsbrief_bijlagen/geldalswater_pvw.

Partners voor Water subsidieregeling 2 * circa 40 pax. Aantal deelnemers (inschatting) http://nwp.nl/_docs/nieuwsbrief_bijlagen/geldalswater_pvw. Conveners Rapporteur/aanspreekpunt Workshop titel Aantal deelnemers (inschatting) Presentaties Dennis van Peppen (RVO.nl; dennis.vanpeppen@rvo.nl) Erwin Dirkse (Dirkse Milieu Technologie; edirkse@dmt-et.nl)

Nadere informatie

Kadernotitie professionalisering

Kadernotitie professionalisering Kadernotitie professionalisering 2015-2020 Colofon Uitgave : ZAAM interconfessioneel voortgezet onderwijs Voorgenomen besluit College van Bestuur : 31 maart 2015 Instemming GMR : 24 april 2015 Vastgesteld

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland. Voordracht 64

Provinciale Staten van Noord-Holland. Voordracht 64 Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht 64 Haarlem, 17 augustus 2004 Onderwerp: Agenda Provinciaal Waterplan Bijlagen: - ontwerpbesluit - procesplanning provinciaal waterplan - op weg naar een

Nadere informatie

Vitaliteit. Samen. Lokaal. Integraal. Versterken. Verbinden Vitale regio Fryslân. Bestuurscommissie. 8 december 2016

Vitaliteit. Samen. Lokaal. Integraal. Versterken. Verbinden Vitale regio Fryslân. Bestuurscommissie. 8 december 2016 Vitale regio Fryslân Bestuurscommissie GZH december 201 Samen Verrijken Versterken Vitaliteit Verbinden Integraal Vergroten Lokaal Focus op preventie, gericht op vitaliteit 2-2-201 1 Vitale Regio Fryslân

Nadere informatie

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2011

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2011 PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2011 Met de Partners voor Water Nieuwsbrief houden we u maandelijks op de hoogte van de resultaten en ontwikkelingen die voortkomen uit de activiteiten binnen het

Nadere informatie

Jaarplan /alv1

Jaarplan /alv1 Jaarplan 2017 161117/alv1 2 Strategisch kader: Verbinden Vernieuwen Versterken - Vertegenwoordigen Vertrouwen DOEL: Krachtige ontwikkelingssamenwerking voor een inclusieve, rechtvaardige en duurzame samenleving

Nadere informatie

Vervolg en gebiedsproces WBP 5

Vervolg en gebiedsproces WBP 5 Vervolg en gebiedsproces WBP 5 1 Inleiding Het WBP5 strategisch deel ligt voor. Hiermee is het WBP 5 niet af, maar staat het aan het begin van het gebiedsproces en het interne proces om tot een uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT Beslisdocument Investeringsdossier 2018 BIJLAGE 4 CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018 Culturele

Nadere informatie

Convenant EBU en U10 regio

Convenant EBU en U10 regio Convenant EBU en U10 regio Doel De uitdaging van de regio Utrecht is om de groei te accommoderen en tegelijkertijd de hoge kwaliteit van leven en concurrentiekracht te blijven versterken. Door bundeling

Nadere informatie

Financieringsinstrumentarium

Financieringsinstrumentarium Financieringsinstrumentarium NL EVD Internationaal Jane de Jong-Aerts 21 december 2011 NL EVD Internationaal stimuleert internationaal en een positieve beeldvorming van Nederland in het buitenland. 2 Belangrijkste

Nadere informatie

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta BZW Bijeenkomst Middelburg, 4 april 2017 Inhoudsopgave 1. Campus Zeeland 2. Bèta College 3. Kennis & Innovatie Netwerken

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Met het Global Water Partnership en ontwikkelingsbanken zijn afgelopen jaar nieuwe afspraken gemaakt.

Met het Global Water Partnership en ontwikkelingsbanken zijn afgelopen jaar nieuwe afspraken gemaakt. ---Speech 6 januari 2012--- Toespraak van de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, Ben Knapen, bij Deltares op 9 januari 2012 te Delft (gesproken woord geldt) Dames en heren, Vandaag stuur ik de brief

Nadere informatie

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad. Juli 2017

Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad. Juli 2017 Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen Gemeente Zaanstad Juli 2017 Aanleiding Zaanstad wil zo maatschappelijk verantwoord inkopen als mogelijk. De gemeente kijkt bij inkoop naar belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief B&W vergadering 13 maart 2012

Raadsinformatiebrief B&W vergadering 13 maart 2012 Raadsinformatiebrief B&W vergadering 13 maart 2012 Steller : W. van den Hatert Telefoonnummer: 0343-565817 E-mailadres : willem.van.den.hatert@heuvelrug.nl Onderwerp : Beleidsvoorbereiding decentralisatie

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION DUTCH DATACENTER ASSOCIATION Onze missie: De DDA verbindt de marktleidende datacenters in Nederland met als missie het versterken van de economische groei en het profileren van datacenters in de samenleving.

Nadere informatie

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012 Kennis Platform Water Samenvatting advies 2012 Samenvatting advies 2012 Voor u ligt het eerste advies van het kennisplatform water Nieuwe Stijl over strategisch wateronderzoek. Dit (informele) platform

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking I Inleiding Het LOGO SOUTH programma is beëindigd en geëvalueerd. Op basis van de resultaten van de evaluatie is het aan de Raad om op grond van haar kaderstellende bevoegdheid een keuze te maken over

Nadere informatie

Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem

Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem Eind juli is de eerste ronde afgerond voor de besteding van het regionale Innovatiebudget Sociaal Domein. In deze ronde is niet het volledige beschikbare budget

Nadere informatie

Nota inzake Economic Development Board

Nota inzake Economic Development Board Nota inzake Economic Development Board Inleiding De economische ontwikkeling van Noord-Limburg krijgt een grote impuls met de campusontwikkeling, maar daarmee zijn niet alle economische uitdagingen deze

Nadere informatie

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2013

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2013 PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 1 2013 Met de Partners voor Water Nieuwsbrief houden we u maandelijks op de hoogte van de resultaten en ontwikkelingen die voortkomen uit de activiteiten binnen het

Nadere informatie

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012.

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012. B-PHO 20 december 12; agendapunt 5 MEMO Noties ter beoordeling van de voortzetting en positionering van de PHO werkgroepen Kwaliteit en Handhaving Bouwstoffen en Ketenbeheer in relatie tot de ontwikkeling

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2013 No. 29 Regeling van de Minister van Algemene Zaken van de 23 e juli 2013, tot instelling van de Stuurgroep Nationale Ontwikkeling DE MINISTER VAN ALGEMENE

Nadere informatie

Beleidsplan & organisatie

Beleidsplan & organisatie Beleidsplan & organisatie 2015-2018 UTRECHT, 28-11-2014 AFRICA IN MOTION, M.KOFFI Inhoudsopgave 1. Organisatiestructuur... 2 1.1 Concept AIM organisatiestructuur... 2 1.1.1 De werkgroep Lobby... 3 1.1.2

Nadere informatie

Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding

Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding Centrum Management - Plan van Aanpak (2013) 1. Inleiding Deze notitie beschrijft het Plan van Aanpak en stappenplan voor de herinvoering van centrummanagement in Valkenswaard. Achtereenvolgens wordt ingegaan

Nadere informatie

Uitkomsten evaluatie module sociale infrastructuur

Uitkomsten evaluatie module sociale infrastructuur Uitkomsten evaluatie module sociale infrastructuur Maart 2017 Begin 2017 zijn enquêtes uitgezet bij (A) gemeenten uit de kernwerkgebieden van Menzis, (B) zorgaanbieders die gecontracteerd zijn voor de

Nadere informatie

Onderwerp: Voornemen tot instemmen met het Plan van Aanpak samenwerkingswerkingsprogramma Eindhoven-Rwanda

Onderwerp: Voornemen tot instemmen met het Plan van Aanpak samenwerkingswerkingsprogramma Eindhoven-Rwanda gemeente Eindhoven 16R6935 Raadsnummer Inboeknummer 16bst01185 Dossiernummer 16.35.251 Beslisdatum: 30 augustus 2016 Commissienotitie Onderwerp: Voornemen tot instemmen met het Plan van Aanpak samenwerkingswerkingsprogramma

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 5 februari 2015 Autoriteit woningcorporaties

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 5 februari 2015 Autoriteit woningcorporaties De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van BZK www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Betreft Autoriteit woningcorporaties Inleiding

Nadere informatie

Conferentie Geld als Water

Conferentie Geld als Water Conferentie Geld als Water Welkom! 28 oktober 2014, dagvoorzitter Lennart Silvis, directeur Netherlands Water Partnership Doelen van de dag U bent beter geinformeerd over bestaande funding/finance mogelijkheden

Nadere informatie

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten?

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Case 1: de fusie Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Twee regionale organisaties zijn samengegaan in een grotere, provinciegrens overlappende organisatie en de integratie verliep niet zo soepel

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen AFSTANDSLEREN EN ICT GECOMBINEERD ONDERWIJS 4 1 Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen Steven De Pauw Coördinator Toll-net Steven Verjans Universitair docent Open Universiteit

Nadere informatie

Intentieverklaring Opstart Digitale Delta. 16 mei 2012

Intentieverklaring Opstart Digitale Delta. 16 mei 2012 Intentieverklaring Opstart Digitale Delta 16 mei 2012 1 Intentieverklaring Opstart Digitale Delta ambitie De Digitale Delta heeft als ambitie om een open platform, gebaseerd op open standaarden, te realiseren

Nadere informatie

Bijeenkomst Brabantse Deal

Bijeenkomst Brabantse Deal Bijeenkomst Brabantse Deal 2 juni 2016 Het programma Wanneer Wat Wie 14:30 Opening Dagvoorzitter / Murk Peutz 14:40 Toelichting op het proces; - Waar staan we nu? - Het nieuwe voorstel Pierre Hobbelen

Nadere informatie

Dialoog veehouderij Venray

Dialoog veehouderij Venray Dialoog veehouderij Venray aanbevelingen dialoog veehouderij gemeente Venray Datum 21 december 2016 Portefeuillehouder Martijn van der Putten Team RO Naam steller Jos Kniest De onderstaande aanbevelingen

Nadere informatie

29876 Evaluatie AIVD Nr. 4 Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

29876 Evaluatie AIVD Nr. 4 Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 29876 Evaluatie AIVD Nr. 4 Brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 28 april 2005 Inleiding Bij deze doe ik

Nadere informatie

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Bijpraten Raadsleden Vlissingen, 10 april 2017 Agenda > Welkom: Harry van der Maas (voorzitter stuurgroep) > Stand

Nadere informatie

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN juni 2016 1 Inleiding 1.1 Achtergrond In 2012 heeft de toenmalige minister van Onderwijs het predicaat Excellente School in het leven geroepen om goed presterende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2008 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 2 2012

PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 2 2012 PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr. 2 2012 Met de Partners voor Water Nieuwsbrief houden we u maandelijks op de hoogte van de resultaten en ontwikkelingen die voortkomen uit de activiteiten binnen het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 605 Beleid ten aanzien van ontwikkelingssamenwerking Nr. 177 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU, VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie

Nadere informatie

Nota van Inlichtingen Europese aanbesteding Masterplan voor de rivieren van Colombia Datum: 3 december 2013

Nota van Inlichtingen Europese aanbesteding Masterplan voor de rivieren van Colombia Datum: 3 december 2013 Nota van Inlichtingen Europese aanbesteding Masterplan voor de rivieren van Colombia Datum: 3 december 2013 In deze nota van inlichtingen geeft de aanbestedende dienst antwoord op de in kader van de hierboven

Nadere informatie

Transactieland Koppelzone concept

Transactieland Koppelzone concept Transactieland Koppelzone concept Vooraf Het koppelzone 1 concept is een bepaalde manier van samenwerken Het samenwerken wordt daarbij ondersteund door c.q. in die samenwerking wordt gebruik gemaakt van

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F 2 Bestuurlijke planning In deze bijlage is de bestuurlijke

Nadere informatie

VOORTGANG PARTNERS VOOR WATER PROJECTEN

VOORTGANG PARTNERS VOOR WATER PROJECTEN PARTNERS VOOR WATER Nieuwsbrief, nr.5 2011 Met de Partners voor Water Nieuwsbrief houden we u maandelijks op de hoogte van de resultaten en ontwikkelingen die voortkomen uit de activiteiten binnen het

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

Inleiding 3 Achtergrond POR 5 Visie POR-sessies POR-programma Reglement Platform Ontwikkeling Rotterdam (POR) 14

Inleiding 3 Achtergrond POR 5 Visie POR-sessies POR-programma Reglement Platform Ontwikkeling Rotterdam (POR) 14 Inleiding 3 Achtergrond POR 5 Visie 2016 9 POR-sessies 2015 11 POR-programma 2016 13 Reglement Platform Ontwikkeling Rotterdam (POR) 14 2 3 Het Platform Ontwikkeling Rotterdam is het professionele vastgoednetwerk

Nadere informatie

Benchmark Sturen op veiligheid 2011 BENCHMARK STUREN OP VEILIGHEID

Benchmark Sturen op veiligheid 2011 BENCHMARK STUREN OP VEILIGHEID Benchmark Sturen op veiligheid 2011 BENCHMARK STUREN OP VEILIGHEID Hoe effectief is uw veiligheidsbeleid? Hoe kunt u goed sturen op prestaties? Hoe sterk is uw interne organisatie rond veiligheid? Hoe

Nadere informatie

Zeeland in stroomversnelling. Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht

Zeeland in stroomversnelling. Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht Zeeland in stroomversnelling Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht Wat is er gebeurd sinds 2 juni? Het advies van de Commissie Balkenende

Nadere informatie

ECONOMISCHE STRATEGIE

ECONOMISCHE STRATEGIE ECONOMISCHE STRATEGIE S m a r t W a t e r Smart technologie: connected, interactief en intelligente systemen die door betere communicatie, toezicht en controle, gebruikers een significant verhoogde gebruikswaarde

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel met betrekking tot het sluiten van een convenant in het kader van Interregio Brabant-Limburg

Raadsbijlage Voorstel met betrekking tot het sluiten van een convenant in het kader van Interregio Brabant-Limburg gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsbijlage nummer 131 Inboeknummer OOJ006658 Beslisdatum B%w 30 mei 2000 Dossiernummer 022.503 Raadsbijlage Voorstel met betrekking tot het sluiten van een convenant in

Nadere informatie

Verbinden van Duurzame Steden

Verbinden van Duurzame Steden Verbinden van Duurzame Steden Managen van verwachtingen Jan Klinkenberg, Netwerkmanager VerDuS Startbijeenkomst URD2-projecten 11 oktober 2012 Programma vanmiddag 13.00-13.15 uur Introductie VerDuS 13.15-15.15

Nadere informatie

JAARPLAN 2016 EEN ZICHTBAAR FUNDAMENT

JAARPLAN 2016 EEN ZICHTBAAR FUNDAMENT Agendapunt 8 JAARPLAN 2016 EEN ZICHTBAAR FUNDAMENT Implementatie meerjarenbeleidsplan 2014-2016 Bouwen aan de toekomst van onze sport Vizier op de toekomst, focus op het fundament Augustus 2015 Agendapunt

Nadere informatie

Samen naar de Europese Agenda Stad

Samen naar de Europese Agenda Stad Samen naar de Europese Agenda Stad VNG Bestuurdersdag 30 November 2015 Nicolaas Beets Dutch Urban Envoy Inhoud Doelstellingen van het NL se EU Voorzitterschap 12 Thema s voor de Europese Agenda Stad Partnerschappen

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Informatiepakket Leerlabs

Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs De vraag naar gepersonaliseerd onderwijs en het gebruik van ict in de klas groeit. Veel scholen werken aan initiatieven gericht op gepersonaliseerd leren

Nadere informatie

Meer Control met minder Instrumentarium?

Meer Control met minder Instrumentarium? financiële specialisten voor de non-profit www.jeconsultancy.nl Meer Control met minder Instrumentarium? Verslag van de workshop tijdens het Voorjaarscongres op dinsdag 20 mei in Apeldoorn JE Consultancy

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Mbo-instelling.. te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door, hierna te noemen: de instelling.

Mbo-instelling.. te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door, hierna te noemen: de instelling. Overeenkomst kwaliteitsafspraken mbo Overeenkomst tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en onderstaande onderwijsinstelling inzake de uitvoering van de Regeling kwaliteitsafspraken mbo. Partijen:

Nadere informatie

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld Fiche 6: Gezamenlijke mededeling EU-Birma/Myanmar 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad: Elementen voor een strategie van de EU ten aanzien

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

Model Vervoersregio en Economische Profilering. Beschrijving model

Model Vervoersregio en Economische Profilering. Beschrijving model Model Vervoersregio en Economische Profilering Beschrijving model In dit model richt de samenwerking in de stadsregio zich op de economische profilering en ontwikkeling van het gebied en de daarmee verband

Nadere informatie

Projectoproep voor de lancering van een Belgisch platform «Digitalisering voor ontwikkeling» (Digital for Development, D4D)

Projectoproep voor de lancering van een Belgisch platform «Digitalisering voor ontwikkeling» (Digital for Development, D4D) Projectoproep voor de lancering van een Belgisch platform «Digitalisering voor ontwikkeling» (Digital for Development, D4D) 1 Inleiding Meer dan ooit is onze toekomst digitaal. Op Europees niveau speelt

Nadere informatie

I INLEIDING 3 II KORTE TERUGBLIK 2013 EN III DOELEN, FUNCTIES EN ACTIVITEITEN IV FINANCIEEL JAARVERSLAG 2013/2014 EN BEGROTING

I INLEIDING 3 II KORTE TERUGBLIK 2013 EN III DOELEN, FUNCTIES EN ACTIVITEITEN IV FINANCIEEL JAARVERSLAG 2013/2014 EN BEGROTING Jaarverslag 2014 Namens de Stuurgroep Samenwerkingsverband Autisme Zuidoost Brabant, Marianne Jacobs, coördinator Samenwerkingsverband Autisme november 2014 www.autismezuidoostbrabant.nl mjacobs@meezuidoostbrabant.nl

Nadere informatie

Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015

Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015 Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015 Waarom een PAR in Zinzia? De visie en strategie van Zinzia bieden een duidelijke koers aan de organisatie. Vanaf 2013 heeft - met het kompas Ziel

Nadere informatie

JAARPLAN HV AFDELING OOST-BRABANT 2017

JAARPLAN HV AFDELING OOST-BRABANT 2017 JAARPLAN HV AFDELING OOST-BRABANT 2017 Inleiding De afdeling Oost-Brabant van het Humanistisch Verbond bestaat nu twee jaar en we mogen rustig zeggen dat het HV ondertussen stevig geworteld is in onze

Nadere informatie

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting Agendapunt Mededelingen 011015 BO GGDRU Vergadering : BO Adviescommissie GGDrU Datum : 15 oktober 2015 Onderwerp : Voortgang gezondheidscommunicatie, alcoholpreventie en convenant jeugd Bijlage : Evaluatie

Nadere informatie

Convenant Partners for International Business. Taskforce Qatar WK 2022

Convenant Partners for International Business. Taskforce Qatar WK 2022 Convenant Partners for International Business Taskforce Qatar WK 2022 Amsterdam, 19 september 2012 Ondergetekenden, Convenant Partners for International Business Taskforce Qatar WK 2022 Cluster Sport,

Nadere informatie