Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken. Gids voor sociale marketing en mobiliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken. Gids voor sociale marketing en mobiliteit"

Transcriptie

1 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken Gids voor sociale marketing en mobiliteit April 2012

2

3 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken Gids voor sociale marketing en mobiliteit April 2012 A1 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

4 Colofon Uitgave Kennisplatform Verkeer en Vervoer Postbus MB Utrecht Jaarbeursplein AM Utrecht T E I KpVV Het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV) ondersteunt als onafhankelijk instituut de decentrale overheden bij het ontwikkelen en realiseren van hun verkeers- en vervoersbeleid. Daarbij staat de huidige en toekomstige klantvraag centraal. Productie Samenstelling : KpVV Bron : Deze tekst is gebaseerd op materiaal van de CIVITAS-training over Individual social marketing. Dit materiaal is met toestemming opgenomen. De vertaling is met steun van EPOMM en de Europese Commissie tot stand gekomen. De tekst is gepubliceerd op het KpVV weblog reisgedrag. Vormgeving: : KpVV, Ruud Overweg Contactpersoon Friso Metz, T E Fotoverantwoording p 6: Zwaar water, p 9: Autoblog.nl, p 13: Traffiq, p 14: provincie Zeeland, p 17: Radlhauptstadt München, p 18: Trendy Travel, p 30: Electric heroes, p 32: Fietsersbond, p 33: gemeente Odense, p 34 en 36: Worcestershire County Council, p 48: R.W.O Dit rapport is te downloaden via KpVV, Gebruik van informatie uit dit rapport is toegestaan met bronvermelding The sole responsibility for the content of this publication lies with the authors. It does not necessarily reflect the opinion of the European Union. Neither the EACI nor the European Commission are responsible for any use that may be made of the information contained therein. 2 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

5 Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Sociale marketing: gedrag beïnvloeden met commerciële technieken Definitie Kenmerken van een sociale marketingcampagne Ontstaan van sociale marketing Toepassing bij verkeer en vervoer Werkt het? Kosten 10 2 Stappenplan 11 3 Wie is de doelgroep? Wat is segmentatie? Waarom segmenteren? Manieren om te segmenteren Welke methode gebruiken? 20 4 De vier P s: het belang van marketing en branding Marketing en branding Waarom marketing en branding Marketingmix: de vier P s Nog meer P s 28 5 Zes tips om mensen aan te zetten tot actie 31 6 Sociale marketing zorgt voor structurele daling autoverkeer in Worcester (GB) 35 Bijlage 1 Overzicht van segmentatiemethoden 41 Bijlage 2 Literatuur en verwijzingen 47 3 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

6 4 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

7 Voorwoord In de verkeerssector is er momenteel veel belangstelling voor gedragsbeïnvloeding. Steeds meer verkeersprofessionals beseffen dat het nodig is om meer inzicht te hebben in de mogelijkheden om het reisgedrag van mensen te beïnvloeden. In het KpVV-weblog reisgedrag belicht het KpVV regelmatig de praktijk en de theorie van gedragsbeïnvloeding. Sociale marketing was een van de onderwerpen die in de zomer van 2011 regelmatig aan de orde kwamen. Sociale marketing is een techniek om op gestructureerde wijze toe te werken naar effectieve maatregelen om het gedrag van een bepaalde groep mensen te beïnvloeden. Hoewel de term anders doet denken, is sociale marketing gebaseerd op de vraag wat we kunnen leren van commerciële marketing. Door die kennis toe te passen op maatschappelijke vraagstukken, is het mogelijk om betere resultaten te bereiken. Sociale marketing geeft op een praktische manier invulling op de vraag We willen gedrag beïnvloeden, maar hoe doe je dat?. In Nederland staat sociale marketing nog in de kinderschoenen. In het buitenland is er meer ervaring, ook in de mobiliteitssector. Het KpVV wil graag bezien of deze ervaringen in Nederland kunnen worden gebruikt om de vraagstukken rond gedragsbeïnvloeding in te vullen. Wie belangstelling hiervoor heeft kan contact met ons opnemen. Dit document bundelt de blogberichten over sociale marketing en vormt daarmee een introductie op het onderwerp. Het weblog is te vinden op De teksten zijn ontleend aan de CIVITAS-training over individuele sociale marketing. Deze cursus vond plaats op 17 en 18 mei 2011 in het Franse Toulouse. 5 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

8 6 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

9 1 Sociale marketing: gedrag beïnvloeden met commerciële technieken Wat kunnen we leren van de marketing van commerciële bedrijven als Coca Cola of de Bijenkorf als het gaat om marketing? Dat is de vraag die mensen zich stellen die zich met sociale marketing bezig houden. De kans is groot dat je nu aan blitse reclamespotjes op TV denkt. En je afvraagt wat je daar nu mee moet. Als je hier inderdaad aan denkt, dan kun je die gedachte ogenblikkelijk vergeten. Hier gaat het namelijk helemaal niet om. Het belangrijkste leerpunt uit de commerciële marketing is dat je ontdekt wie je klant is en wat hem beweegt. Die kennis helpt om de juiste maatregel te kiezen en deze maximaal aan te laten sluiten bij de beleving van de klantgroep. Bedrijven willen producten verkopen. Bij sociale marketing definieer je het product als de gedragsverandering die je wilt realiseren om maatschappelijke doelen te realiseren. In de Engelse stad Worcester lukte het om met behulp van sociale marketing het autoverkeer in de stad met 7% te laten dalen (zie hoofdstuk 7). Dit hoofdstuk maakt duidelijk wat sociale marketing is en hoe het werkt. 1.1 Definitie Sociale marketing is de toepassing van commerciële marketing concepten en technieken om positieve maatschappelijke of sociale veranderingen te bewerkstelligen. Grondleggers van de sociale marketing zijn Philip Kotler en Eduardo Roberto. Volgens hen gaat het om een georganiseerde inspanning om ideeën, houdingen of gedrag te accepteren, aan te passen of juist los te laten. Mensen zijn in staat te veranderen als ze daar zelf baat bij hebben. Het vergroten van het persoonlijk welzijn staat dus centraal. Als dat ook maatschappij baten geeft, dan kunnen overheden en instellingen hierin investeren. De centrale vraag die je met sociale marketing beantwoordt, is waarom mensen bepaald gedrag wel of niet vertonen. Dit geeft inzicht in wat mensen beweegt, motiveert en aanzet tot actie. Daarmee kun je een doelgroepen selecteren die open staan voor actie en de juiste manier vinden om ze aan te zetten tot actie. 7 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

10 Met sociale marketing werk je gestructureerd toe naar de gewenste gedragsverandering. Sociale marketing vraagt om een gedegen aanpak, maar daar staat een beter resultaat tegenover. Kenmerken van sociale marketing - Verbeteren persoonlijk en maatschappelijk welzijn - De klant centraal - Uitwisselingsprincipe - Marketingmix - Rekening houden met de concurrentie - Doelgroepsegmentatie. 1.2 Kenmerken van een sociale marketingcampagne Campagnes die gebaseerd zijn op sociale marketing voldoen aan zes kenmerken: Verbetering persoonlijk en maatschappelijk welzijn Hiermee onderscheidt sociale marketing zich van commerciële marketing: kort door de bocht gesteld gaat het daarom om meer verkoop van producten. In het verkeer en vervoer kun je denken aan minder autogebruik, milieu en klimaat en gezondheidseffecten van actieve mobiliteit (lopen & fietsen), of het stallen van de fiets op de juiste plek. Uiteraard kan sociale marketing leiden tot commerciële baten als meer kaartverkoop in het openbaar vervoer of afname van diensten als vanpool en autodelen. De klant centraal Maatregelen zijn gebaseerd op inzicht in de verwachtingen van de klant, hun normen en waarden en hun behoeften. Maatregelen worden zodanig ingericht dat ze voldoen aan hun behoeften en wensen. En dus niet op jouw vermoedens daarvan. Uitwisselingsprincipe Bij iedere keuze die mensen maken is er sprake van uitwisseling. Je moet iets betalen om er iets anders voor terug te krijgen. Het kost iets om de auto te laten staan en in plaats daarvan met de bus naar de stad te gaan. Naast echte kosten is er ook een psychologische prijs : bijvoorbeeld de moeite die je moet doen om uit te zoeken wanneer de bus rijdt. Als er genoeg voordeel is, dan zijn mensen bereid om de prijs te betalen. Het is dus belangrijk om de kosten en de baten voor het individu in beeld te brengen. Marketingmix De meeste marketingstrategieën zijn gebaseerd op de inzet van de 4 P s: Product, Prijs, Plaats en Promotie. Het komt er op neer dat je het juiste product op de juiste tijd en plaats met de juiste prijs aanbiedt op de juiste manier (promotie), zodat je de voldoet aan de wensen van de klant. Zie hoofdstuk 5. 8 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

11 Rekening houden met de concurrentie Welk gedrag concurreert met het gedrag dat jij wilt bevorderen? Meestal gaat het dan om de auto, al kunnen openbaar vervoer en fiets ook met elkaar concurreren. Het is dus belangrijk om te weten waarom mensen graag de auto pakken om daar vervolgens rekening mee te houden. Auto s hebben veel gunstige eigenschappen en het is geen doen om mensen te overtuigen dat het openbaar vervoer in het algemeen beter is dan de auto. Maar als een bepaalde groep de parkeerkosten hoog vindt, dan zou je in een ov-campagne kunnen benadrukken dat je geen parkeerkosten hebt als je bijvoorbeeld met de trein naar Schiphol gaat. Doelgroepsegmentatie Het benaderen van de gemiddelde automobilist met een algemene boodschap heeft weinig zin. Er zijn heel veel verschillen in de beleving van mobiliteit. En in de beschikbaarheid en de kwaliteit van alternatieven voor de auto. Een specifieke boodschap aan een gerichte groep mensen zal meer opleveren. Bovendien: als je je op een algemene groep richt, kun je ook veel onwil krijgen bij degenen die er niets van moeten hebben. Iemand die op 40 kilometer van zijn werk woont, heeft waarschijnlijk geen belangstelling voor een fietsactie. Benader die persoon dan ook niet. 1.3 Ontstaan van sociale marketing Sociale marketing ontstond rond 1970 in de gezondheidszorg. Inzichten uit de psychologie, sociologie, marketing en communicatie werden ingezet om mensen te laten stoppen met roken. Later werd het ingezet bij andere gezondheidsthema s. Nu wordt het ook ingezet in andere beleidsvelden, waaronder mobiliteit. In Nederland is sociale marketing nog relatief onbekend. In Engeland en de Verenigde Staten is het meer 9 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

12 bekend. Er is veel literatuur over beschikbaar. Sociale marketing wordt overigens wel eens verward met sociale media, maar dat is iets heel anders. 1.4 Toepassing bij verkeer en vervoer In het verkeersbeleid is sociale marketing te gebruiken bij: - vervoerwijzekeuze - transitie naar schone voertuigen - alcohol in het verkeer - snelheidsbeperking - gebruik van gordels. Het Britse National Social Marketing Centre geeft informatie over sociale marketing. Ook is er een databank met praktijkvoorbeelden over o.a. verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. 1.5 Werkt het? Wanneer sociale marketing goed wordt toegepast, is het effectiever dan traditionele campagnes. Randvoorwaarden voor succes zijn: - helder inzicht in behoeften, wensen en barrières van de doelgroep; - focus op een specifieke doelgroep; - inzet van een combinatie van middelen; - inspelen op wensen en behoeften van de doelgroep en aantrekkelijk aanbod doen; - toepassen van bewezen technieken om de aandacht te trekken (hierover binnenkort meer); - Kassirer & Lagarde deden onderzoek naar de effectiviteit van sociale marketing bij het beïnvloeden van reisgedrag. Campagnes in Canada, de Verenigde Staten, Europa en Australië lieten een daling van het aantal autoritten zien van 8-15 procent (5 procent minder autokilometers). Sociale marketing is dus effectief. Hoodstuk 7 schetst het succesvolle voorbeeld van de Engelse stad Worcester. Hier werd sociale marketing toegepast om het reisgedrag van bewoners te beïnvloeden. Dit leidde tot een daling van het autoverkeer in de hele stad met zeven procent. 1.6 Kosten Om te komen tot een scherpe doelgroepsegmentatie, is onderzoek nodig. Dat kost geld. Daarentegen kost het ook veel geld om een grote groep mensen te benaderen. De investering in onderzoek is vaak de moeite waard: hoe beter je ze begrijpt. Op basis daarvan kom je tot een betere segmentatie en kun je vaststellen hoe je ze het beste kunt benaderen. Het credo is daarom: investeer zoveel als mogelijk in onderzoek en om daarvoor de juiste methoden te gebruiken. 10 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

13 2 Stappenplan Dit hoofdstuk gaat in op het ontwikkelen van campagnes voor sociale marketing. Hiervoor heeft Michael Carreno van de Edinburgh Napier University een stappenplan ontwikkeld. Dit stappenplan is heel bruikbaar, omdat het helpt om scherp te krijgen wat je concreet kunt doen om gedrag effectief te beïnvloeden. De aanpak is naadloos te combineren met de Sumo-methode voor het plannen, volgen en evalueren van projecten. Stappenplan sociale marketing Stap 1: voorbereiding Stap 2: je doelgroep leren kennen Stap 3: campagneontwerp Stap 4: uitvoering Stap 5: evaluatie. Stap 1: voorbereiding Een goed begin is het halve werk. Neem de tijd voor een zorgvuldige voorbereiding, want dat loont. Een aantal vragen vormt hiervoor de basis. Wat is het probleem? Voorbeeld: bij bedrijf x is er sprake van een parkeerprobleem. Bezoekers kunnen daardoor hun auto niet kwijt. Van wie wil je het gedrag veranderen? Op wie wil je de campagne richten? Zet je in op de hele groep (alle medewerkers en alle bezoekers), of richt je je op een van deze groepen? Voorbeeld: de doelgroep bestaat uit werknemers van bedrijf X die nu met de auto naar het werk gaan en die op fietsafstand wonen. Hoofdstuk 4 geeft hierover meer informatie. Wat is het gewenste gedrag? Wat wil je dat de doelgroep doet? Voorbeeld: werknemers van bedrijf x komen met de fiets naar het werk in plaats van met de auto. Hoe groot is het probleem? Voorbeeld: Er is dagelijks een tekort van 15 parkeerplekken. Wat zijn de doelen? Wanneer is iedereen tevreden met het resultaat? Hoeveel mensen moeten daarvoor hun gedrag veranderen en hoe? Formuleer de doelen smart: specifiek, meetbaar, 11 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

14 ambitieus, realistisch en tijdgebonden (zie Sumo-brochure, p. 17). Voorbeeld: over 1 jaar reizen 25 werknemers van bedrijf x 3 dagen per week of vaker met de fiets naar het werk in plaats van met de auto. Bedenk hoeveel tijd het vergt voor iemand uit de doelgroep om zijn of haar gedrag te veranderen en wat binnen de termijn van het project een haalbaar doel is. Als je iemand wil laten telewerken, maar je moet eerst de werkgever overtuigen van het nut hiervan, dan weet je dat je dit tijd gaat kosten. Deze eerste stap komt overeen met Sumo-sjabloon 1. Stap 2: je doelgroep leren kennen Nadat je hebt bepaald wie je doelgroep is, vorm je jezelf een beeld van die doelgroep. Dit is misschien wel meest belangrijke stap: als je niet weet hoe de doelgroep het bedoelde gedrag beleeft, dan bestaat er een kans dat de gekozen oplossing niet aansluit bij de behoeften van de doelgroep. Wat moet je van ze weten? - Wat zijn de redenen dat ze het door jou gewenste gedrag niet vertonen? - Welke voordelen heeft de doelgroep bij het gewenste gedrag? - Wat biedt de concurrentie aan? - Factoren die hun gedrag kunnen beïnvloeden. Een aantal aspecten is van belang. Barrières Denk hierbij aan te lange reistijd, het weer, onbetrouwbaarheid, slechte dienstverlening, te weinig comfort, geen bagageruimte, gratis parkeren, te gevaarlijk om kinderen alleen naar school te laten lopen of fietsen. Persoonlijk voordeel Dit kan bestaan uit besparing van tijd of kosten, beweging, comfort, onafhankelijkheid, geen file of parkeerproblemen, plezier, minder stress, werken in de trein, bijdragen aan een beter milieu. Concurrentie Als je weet wat de concurrentie aanbiedt, kun je daar rekening mee houden of hier op inspelen. Autofabrikanten verkopen vaak een relaxed gevoel van vrijheid. Blijkbaar werkt dat, maar in de meeste steden veroorzaakt autorijden oponthoud en stress. Een rit in een snelle, comfortabele bus over een vrije busbaan past misschien veel beter bij een ontspannen gevoel. Dat kun je benadrukken. Vraag aan de doelgroep: - Wat zien zij als voor- en nadelen zien van de concurrentie (meestal de auto)? - Wat vinden ze er gemakkelijk/moeilijk aan? - Wie in hun omgeving is positief/negatief over het concurrerende gedrag? 12 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

15 Wat moet je nog meer moet weten? - Naar wie luisteren ze wel en naar wie niet? - Wie zijn hun rolmodellen (bijv: de directeur, een gezaghebbend iemand, hun partner)? - Hoe denken mensen uit de doelgroep over een bepaald soort gedrag? Is het normaal om de fiets te pakken, of tel je pas mee als je in een grote auto rondrijdt? Welke media zijn belangrijk voor de doelgroep? Gebruik dan juist die media. Enkele tips: - Zoek uit hoe men in andere projecten te werk is gegaan. - Zorg ervoor dat het doelgroeponderzoek leidt tot bruikbare resultaten. - Overweeg om het onderzoek uit te besteden aan een professioneel bureau. - Er zijn verschillende methoden om je doelgroep te leren kennen. Bijvoorbeeld: enquêtes, interviews of focusgroepen (bijeenkomsten met een aantal vertegenwoordigers van de doelgroep). In haar campagnes benadrukt vervoerautoriteit Traffiq in Frankfurt am Main dat je met het openbaar vervoer snel je bestemming bereikt. Stap 3: campagneontwerp Als je de doelgroep goed genoeg kent, weet welke barrières er spelen en waar ze gevoelig voor zijn, dan kun je een aanpak ontwikkelen die hier op inspeelt. Bij het ontwerpen van campagnes zijn vier aspecten van belang: a. campagneboodschap bepalen; b. marketingmix vaststellen; c. gedragsprincipes gebruiken; d. ampagnemateriaal vormgeven. 13 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

16 Campagneboodschap bepalen Kort samengevat gaat het er om de barrières weg te nemen, de voordelen te benadrukken en de concurrentie te overtreffen. Meestal leg je de nadruk op een van deze aspecten. Barrières wegnemen Hier zijn verschillende mogelijkheden voor. Ga alleen in op barrières waar je iets aan kunt veranderen: - Neem psychische barrières weg, zoals negatieve percepties of houdingen en gebrek aan kennis, vertrouwen of vaardigheden. - Beïnvloed de houding door informatie te verstrekken en/of de positieve aspecten van andere vervoerwijzen te benadrukken. - Speel in op sociale normen, door bijvoorbeeld mensen uit de doelgroep zelf op postermateriaal te tonen. - Vergroot de waargenomen gedragscontrole (het in staat zijn om gedrag te veranderen), door persoonlijk reisadvies te verstrekken, fietscursussen aan te bieden of mensen te begeleiden als ze voor het eerst de bus nemen. - Verhoog de motivatie door mensen te vragen een belofte te doen ( ik ben van plan de komende week op het fiets naar het werk te gaan ) - Neem persoonlijke barrières weg, door bijvoorbeeld het gewenste gedrag gemakkelijker te maken, het openbaar vervoer begrijpelijker te maken, haltes toegankelijk te maken en fietsrouteplanners aan te bieden. - Neem fysieke barrières weg, zoals het aanleggen van ontbrekende voet- of fietspaden of het verbeteren van de kwaliteit en/ of veiligheid van openbaar vervoer, fietspaden of looproutes. - Verlaag kosten door middel van fietsregelingen, kortingen, spitsmijden, probeerkaartjes etc. - Verbeter de veiligheid met bijvoorbeeld fietstrainingen, informatie over veilige fietsof looproutes, openbare verlichting of betere oversteekmogelijkheden. - Verstrek informatie, bijvvorbeeld via persoonlijk reisadvies, dienstregelingen, praktische routekaartjes, websites, apps etc. OV-ambassadeurs in Zeeland: ouderen wegwijs maken in het openbaar vervoer 14 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

17 Voordelen benadrukken De werkwijze komt overeen met die van de nadelen. Benadruk de voordelen voor de mensen zelf als ze duurzamer reizen. In de regel gaat het dan om gezondheidsvoordelen, lichaamsbeweging, plezier, minder stress (t.g.v. files), hogere productiviteit (reistijd in de trein benutten), ontspanning (fietsen, boek lezen onderweg). Benadruk de voordelen die de deelnemers in het vooronderzoek zelf hebben benoemd. Milieu kan een argument zijn, maar meestal is dat een aanvullende verklaring als men er voor besluit te kiezen: het is ook nog goed voor het milieu. In die zin is het verbeteren van het milieu niet een puur persoonlijk voordeel, maar het kan mensen wel voldoening geven dat ze iets goeds voor het milieu doen. Overtreffen van de concurrentie Maak de concurrentie minder aantrekkelijk door in te spelen op de negatieve aspecten van bijvoorbeeld autogebruik: hoge kosten, milieugevolgen, lange reistijden door congestie of zoeken naar een parkeerplek, stress enzovoort. Of maak jouw product aantrekkelijker op een aspect dat de doelgroep belangrijk vindt. Als de doelgroep bestaat uit mensen uit de regio die in de stad gaan winkelen en parkeren duur vinden, dan zou een goedkoop P+R-systeem het goed kunnen doen, ook al is de reistijd misschien iets langer. Pas wel op met zwart maken van de auto: dat past meestal niet in de beeldvorming van mensen. En de negatieve aspecten van de auto zijn wel algemeen bekend. De kunst is oplossingen te vinden waarbij de alternatieven het op specifieke punten beter doen dan de auto. Bij een mobiliteitsbudget hebben de gebruikers er zelf baat bij als ze minder vaak de auto pakken: dat is goedkoper en de besparing komt terecht in eigen portemonnee. Marketingmix vaststellen In iedere marketingstrategie gaat het om een combinatie van instrumenten. De manier waarop je die instrumenten inzet hangen af van de doelen, de markt, de doelgroep en de concurrentie. De vier P s zijn de belangrijkste instrumenten: Product, Prijs, Plaats en Promotie. Het komt er op neer dat je het juiste product op de juiste tijd en plaats met de juiste prijs aanbiedt op de juiste manier (promotie), zodat je de voldoet aan de wensen van de klant. Meer informatie over de 4 P s. Gedragsprincipes gebruiken Maak gebruik van gedragsprincipes met een bewezen effectiviteit. Trek de aandacht en haal mensen over de streep. Hoofdstuk 5 geeft enkele praktische tips hierover. Schakel eventueel een gedragsdeskundige in. Campagnemateriaal vormgeven Campagnemateriaal moet qua uitstraling aansluiten bij de boodschap. Kies je voor een zakelijke uitstraling of moet het er grappig uit zien? Doe je een appel op emoties of kies je voor rationele argumenten? Als je weet dat mensen een bewuste afweging 15 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

18 maken, bijvoorbeeld om te gaan autodelen, dan is een overzicht van feiten belangrijker dan ludiek filmpje. De meeste keuze worden zijn echter niet bewust gemaakt. Een emotionele campagne is dan zinvoller. Welke stemming roep je op en maak je gebruik van een herkenbare merknaam (brand)? En tot slot: wie is de boodschapper? Meer hierover: is te lezen in de MAX Handreiking voor bewustwordingscampagnes over mobiliteit. Soorten campagnes (John Porter, 2011) Expliciet Emotioneel Impliciet Informatief Apelleert aan waarden: zorg, liefde, Appeleert aan vrijheid, macht, status en seks bescherming Bewuste keuzes Onbewuste keuzes Rationeel & logisch Hoeft niet logisch te zijn Niet logisch Product is sterk zichtbaar Product is beperkt deel van de communicatie Product niet of nauwelijks zichtbaar Tot slot: kies de boodschap zo dat mensen zelf jouw boodschap gaan verspreiden. Lees hierover meer in het KpVV-weblog reisgedrag (januari 2012). Kenmerken van campagnes (John Porter, 2011) Expliciet Emotioneel Impliciet Logisch Niet logisch Product sterk zichtbaar Product niet zichtbaar Vraagt veel tijd van de doelgroep Vraagt weinig tijd van de doelgroep Boodschap moet worden gezien of gehoord Geen moeite voor nodig (boodschap wordt geabsorbeerd ) Feiten Fantasie Technisch Illusie Testfase Als alles klaar is, wil je natuurlijk zo snel mogelijk aan de slag. Hoe verleidelijk dat ook is, toch is het heel belangrijk om eerst te testen: hoe reageert een testgroep op de boodschap, het product of op het campagnemateriaal? Spreekt de boodschap aan? Of werkt die juist averechts? In feite test je of je beeld van de doelgroep juist is en of je die goed hebt doorvertaald. Wanneer je deze stap overslaat, is er een reële kans dat de campagne niet goed overkomt en daardoor geen resultaat oplevert. En als je het verkeerd doet, krijg je geen tweede kans! 16 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

19 Stap 4: uitvoering Nu gaat het erom de juiste communicatiekanalen te kiezen, de exposure, de tijd en plaats te bepalen. Bepaal ook of je met één boodschap komt of juist verschillende. Exposure Welke media kies je? En hoe vaak moeten mensen de boodschap ontvangen om effect te sorteren? Bij reclamespotjes op TV is dit belangrijk: hoe vaak moet iemand de reclame zien om beïnvloed te worden? Of: hoeveel fietslessen moet je iemand (bijv een allochtoon of een oudere) geven voordat hij/zij zichzelf toevertrouwt om te fietsen? Verkiezen van de Radlstar in München Tijd en plaats Wat is de beste tijd en plaats om de doelgroep te bereiken, zodat ze maximaal openstaan voor de boodschap? Bijvoorbeeld: op de parkeerplaats automobilisten wijzen op de fietsactie Rij 2 op 5. Hoe valt de campagne samen met andere boodschappen of campagnes? Dat is belangrijk bij de timing. Integratie Hoe kan een mix van maatregelen door de tijd heen het gedrag beïnvloeden? Bijvoorbeeld massamedia, face-to-face contact, brochures, acties? Als de boodschap van meer dan één geloofwaardige partij komt, dan versterkt dat het effect. Een merknaam (brand) maakt de samenhang duidelijk. Bijvoorbeeld: de veiligheidscampagne daar kun je mee thuis komen of de Big Wheel in Nottingham. 17 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

20 Stap 5: evaluatie Het is belangrijk om gedragsmaatregelen te evalueren: wat heeft het opgeleverd? Was het project succesvol of niet? En wat zijn de oorzaken daar van? Wanneer je kunt aantonen dat je succes hebt geboekt, zijn financiers eerder geneigd om het project te continueren. De Sumo-methode helpt bij het plannen, monitoren en evalueren van projecten. Deze methode sluit naadloos aan op dit stappenplan en helpt om verklaringen te vinden voor de gedragsverandering die al dan niet is opgetreden. 18 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

21 3 Wie is de doelgroep? Het inzetten van oplossingen voor iedereen is schieten met een schot hagel. Dat is erg duur, weinig mensen voelen zich echt aangesproken. Experimenten met gratis openbaar vervoer in de provincie Noord-Brabant voor iedereen lieten weinig resultaat zien. De overstap van auto naar openbaar vervoer werd nauwelijks gemaakt, terwijl dat wel de bedoeling was. Het benaderen van de gemiddelde automobilist met een algemene boodschap heeft weinig zin. Er zijn heel veel verschillen in de beleving van mobiliteit. En in de beschikbaarheid en de kwaliteit van alternatieven voor de auto. Bovendien: als je je richt op een algemene groep mensen, kun je zelfs onwil creëren bij degenen die er niets mee kunnen: Moet je nou zien wat ze bedacht hebben: ze willen dat ik naar het werk ga fietsen, 40 km heen, 40 km terug. En dat elke dag. Een specifieke boodschap aan een gerichte groep mensen zal daarom meer opleveren. Het is dus belangrijk om je doelgroep te segmenteren. Er zijn veel manieren om dit te doen. Vaak doen we op de een of andere manier aan segmentering: we benaderen bedrijven in een bepaald bedrijventerrein, we verbeteren fietsroutes in een bepaalde wijk of we organiseren een fietscursus voor allochtonen of ouderen. Maar is dat altijd de beste keus? En zijn er meer opties? Dit hoofdstuk zet een aantal mogelijkheden voor het segmenteren van doelgroepen op een rij. 3.1 Wat is segmentatie? Met segmentatie kun je een brede doelgroep opsplitsen in homogene subgroepen met dezelfde kenmerken. Door een of meer segmenten te kiezen, kun je gerichter te 19 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

22 werk gaan: je kunt verschillende producten, diensten en communicatie ontwikkelen om aan de specifieke wensen van die groep te voldoen. 3.2 Waarom segmenteren? Er zijn veel factoren die bepalen welk vervoermiddel je uiteindelijk neemt. Die redenen kunnen rationeel zijn, maar vaak is dat niet het geval. Bijvoorbeeld: - Subjectieve factoren: verschillen in motivatie, houding, perceptie; ervaring van barrières. - Objectieve factoren: aanwezigheid van een vervoerwijze, mogelijkheid om deze te gebruiken. Andere redenen om te segmenteren zijn: - meer resultaat met dezelfde middelen; - het is beter om je te richten op de groep met de meeste potentie; - als je de verkeerde mensen bereikt, kan dit tegen je keren. 3.3 Manieren om te segmenteren Naast de gebruikelijke segmentaties zoals leeftijd, geslacht, woonplaats en inkomen kun je mensen indelen naar dieper liggende aspecten als houding, gedrag en motivatie. Die methoden gaan uit van de persoon zelf en zijn/haar mobiliteitsbeleving. De ene mens staat meer open voor verandering dan de ander. De een staat positief tegenover openbaar vervoer, de ander zal van zijn levensdagen nooit in een bus stappen. Als mensen een negatieve houding hebben ten opzichte van het gedrag dat jij beoogt, of als ze net bevestigd zijn in hun huidige gedrag, dan zullen ze niet gauw hun gedrag veranderen. Hooguit kun je proberen hun houding te beïnvloeden of ze te motiveren om iets nieuws te proberen. Inzicht in percepties, houdingen en waarden kan helpen bij het kiezen van de doelgroep. Je kunt dan kijken naar zaken als: - houding tegenover bepaalde vervoerwijzen; - motivatie / bereidheid om te veranderen. 3.4 Welke methode gebruiken? Je kunt niet zeggen dat de ene segmentatie beter is dan de ander. Vaak zijn er combinaties mogelijk. Bijvoorbeeld: 65-plussers in woonplaats X die in staat zijn met de bus te reizen en daar open voor staan. 20 Reisgedrag effectief beïnvloeden met commerciële technieken

Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener?

Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener? Slim reizen in het buitenland: is het gras bij de buren groener? Friso Metz KpVV Ook in het buitenland is mobiliteitsmanagement in opkomst. Wij kunnen veel leren van de landen om ons heen. Het KpVV heeft

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Nieuwsbrief Beter Benutten- Zwolle Kampen Netwerkstad November 2014

Nieuwsbrief Beter Benutten- Zwolle Kampen Netwerkstad November 2014 Nieuwsbrief Beter Benutten- Zwolle Kampen Netwerkstad November 2014 In deze nieuwsbrief: Inspirerend Beter Benutten Café verhuizing en mobiliteit Fietstimuleringsactie voor medewerkers Oosterenk Zwolle

Nadere informatie

Stappenplan voor het opstellen van een mobiliteitsplan

Stappenplan voor het opstellen van een mobiliteitsplan Stappenplan voor het opstellen van een mobiliteitsplan Duurzame mobiliteit hoeft niet noodzakelijk veel te kosten of veel tijd in beslag te nemen. Heel wat maatregelen zijn heel eenvoudig en hebben toch

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Parkeren in de keten en het succes van P+R

Parkeren in de keten en het succes van P+R Parkeren in de keten en het succes van P+R Parkeervak, 21 april 2015 Ed Graumans Inhoud presentatie Typen P+R: typen en kansen. Enkele praktijkvoorbeelden. De reiziger: mobiliteitsgedrag. Marktanalyse

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Slim werken = slim reizen = slim werkgeverschap Resultaten onderzoek onder werknemers

Slim werken = slim reizen = slim werkgeverschap Resultaten onderzoek onder werknemers Slim werken = slim reizen = slim werkgeverschap Resultaten onderzoek onder werknemers voor TFMM mei 2010 Copyright 2010 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Uitkomsten t.b.v. de visie

Uitkomsten t.b.v. de visie Achtergrond Ten behoeve van de regionale bereikbaarheidsvisie IJmond is in de periode april-juni 2012 een digitale enquête gehouden onder de inwoners van de IJmond. Via regionale pers en diverse websites

Nadere informatie

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Onderzoek Trappers rapportage Opdrachtgever Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Opdrachtnemer DTV Consultants B.V. Ruben van den Hamsvoort en Alex van Ingen POM 8267 Breda, maart 2009

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit. Programma:

Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit. Programma: Inspiratiebijeenkomst Duurzame mobiliteit Jacco Buisman, directeur Movares, Zijn persoonlijke ervaringen met het low car diet. Programma: Geert Kloppenburg, projectleider duurzame mobiliteit van Urgenda

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school

Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school Inhoudsopgave 1. INTRODUCTIE 3 1.1 Wat is de Verkeersslang? 3 1.2 Waarom de Verkeersslang? 3 1.3 Tijdsplanning 3 2. SPELMATERIALEN

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

ROVBECO. OV(bus) POTENTIE-TOOL

ROVBECO. OV(bus) POTENTIE-TOOL Regionale OV-BEreikbaarheid COnsumentgericht ROVBECO naar een OV(bus) POTENTIE-TOOL Peter van der Waerden, TUeindhoven Henk Tromp, Goudappel Coffeng Mike Bérénos, Universiteit Hasselt Presentatie voor

Nadere informatie

Fietsklimaattest. Benchmarken. www.trendy-travel.eu. supported by

Fietsklimaattest. Benchmarken. www.trendy-travel.eu. supported by Benchmarken Fietsklimaattest supported by www.trendy-travel.eu De verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze publicatie ligt volledig bij de auteurs. Het vertegenwoordigt niet noodzakelijk de mening

Nadere informatie

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Takenpakket Mobiliteitscoördinator - page 2 Mobiliteit veranderen veronderstelt begrip

Nadere informatie

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs Wat is marketing Marketing is het proces die je moet doorgaan om de behoeften van uw klanten te bevredigen. Eerst werd marketing gezien als het geheel van activiteiten die de ruil van producten of diensten

Nadere informatie

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v.

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v. Zero-e b.v. Ariane 20-2 3824 MB Amersfoort Rabobank IBAN NL96 RABO 011 338 4149 BIC RABONL2U K.v.K. 273 417 94 BTW NL 820 680 102 B01 Elske van de Fliert vandefliert@zero-e.nl http://www.zero-e.nl http://nl.linkedin.com/in/elskevandefliertzeroe

Nadere informatie

Onderweg naar het werk

Onderweg naar het werk i n f o r m a t i e o v e r u w r e i s n a a r e n i n E d e Onderweg naar het werk met kortingcoupons Waarom deze brochure? In deze brochure staat veel informatie over passende alternatieven voor het

Nadere informatie

Procedure voor de selectie van installateurs

Procedure voor de selectie van installateurs Procedure voor de selectie van installateurs Project: MKB Energy CheckUP Contract Number: IEE/13/384/S12.675577 Deliverable: D 4.1 rev 7 Status: Openbaar Datum: 1/06/2015 Auteurs: Daniele Forni, Claudia

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0 Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2. Inhoud 1 Inleiding... 5 2 Werving en achtergronden deelnemers... 6 2.1 Interpretatie van de gegevens...6 2.2 Werving...6 2.3 Doelgroep...7 2.4 Kenmerken

Nadere informatie

Resultaten enquête Uithoornlijn

Resultaten enquête Uithoornlijn Resultaten enquête Uithoornlijn Juni 2015 Resultaten enquête Uithoornlijn Inleiding De gemeente Uithoorn en de Stadsregio Amsterdam willen graag weten wat inwoners van Uithoorn belangrijk vinden aan het

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Een succesvol verkeersspel voor basisscholen

Een succesvol verkeersspel voor basisscholen De Verkeersslang Een succesvol verkeersspel voor basisscholen De Verkeersslang Veel kinderen gaan in Nederland lopend of fietsend naar school. Toch is er een aanzienlijk aantal ouders dat hun kinderen

Nadere informatie

Bezoek onze website www.fietsberaad.nl

Bezoek onze website www.fietsberaad.nl De waarde van fietsen Hans Voerknecht Bezoek onze website www.fietsberaad.nl Waarom Fietsberaad Internationaal Wereldwijd is fietsen hot,, overal werkt men er aan om het fietsen te stimuleren Zodra men

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Presentatie Café Beter Benutten Practical Knowledge. 21 juni 2012

Presentatie Café Beter Benutten Practical Knowledge. 21 juni 2012 Reizigersgedrag Beter Benutten! Presentatie Café Beter Benutten Practical Knowledge Paul Veelenturf, programmamanager MB 21 juni 2012 1 Waarover gaat het? Waarom reizigers centraal? Hoe heeft MB dat georganiseerd

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak

OV-knooppunt met P+R bij De Punt. Analyse van nut en noodzaak OV-knooppunt met P+R bij De Punt Analyse van nut en noodzaak Inhoud Aanleiding & doel van het onderzoek Probleemanalyse Oplossingsrichtingen Advies Aanleiding & doel van dit onderzoek Omgevingsvisie Drenthe:

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

WERVINGSCIRKEL. De juiste persoon op de juiste plaats

WERVINGSCIRKEL. De juiste persoon op de juiste plaats WERVINGSCIRKEL De juiste persoon op de juiste plaats Werving gaat om het aantrekken van vrijwilligers die passen bij de organisatie en bij de taken die ze gaan uitvoeren. Kort samengevat: de juiste persoon

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie White Paper Content Marketing In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie Contentmarketing is hot. Dit komt omdat je hiermee

Nadere informatie

Bewonerservaringen bij doorgedreven renovatie: input voor bedrijfsmodellen. Erwin Mlecnik, TU Delft i.s.m. PHP Ad Straub, TU Delft

Bewonerservaringen bij doorgedreven renovatie: input voor bedrijfsmodellen. Erwin Mlecnik, TU Delft i.s.m. PHP Ad Straub, TU Delft Bewonerservaringen bij doorgedreven renovatie: input voor bedrijfsmodellen Erwin Mlecnik, TU Delft i.s.m. PHP Ad Straub, TU Delft Inhoud Inleiding Doel Onderzoeksaanpak Resultaten/ analyse Conclusie Vooruitzichten

Nadere informatie

In 9 stappen ondernemer. Tips & tricks bij het starten van je eigen onderneming

In 9 stappen ondernemer. Tips & tricks bij het starten van je eigen onderneming In 9 stappen ondernemer Tips & tricks bij het starten van je eigen onderneming Inhoudsopgave Stap 1: ben ik wel ondernemer? Stap 2: wat wordt mijn product of dienst? Stap 3: wie zijn mijn klanten en waar

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Individuele benadering

Individuele benadering Individuele benadering KpVV themabijeenkomst Beïnvloeding van reisgedrag rond verhuismoment Dinsdag 8 december 2009 Doelen Direct benaderen van nieuwe inwoners Bewustwording (nieuwe) keuzevrijheid duurzame

Nadere informatie

Werkt mobiliteitsmanagement?

Werkt mobiliteitsmanagement? Werkt mobiliteitsmanagement? Effecten meten Opzet verbeteren Richard van de Werken, Verkeer en Vorm Gebaseerd op de ervaringen bij het opzetten van SUMObase in opdracht Friso Metz (KPVV) en i.s.m. Chrit

Nadere informatie

HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB

HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB HOE SLIM REIS JIJ? EEN KWANTITATIEF ONDERZOEK NAAR HET NIEUWE WERKEN EN MOBILITEIT IN OPDRACHT VAN DE ANWB CONCEPT HANS ONKENHOUT AMSTERDAM, OKTOBER 2011 HOE SLIM REIS JIJ? Een kwantitatief onderzoek naar

Nadere informatie

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over fietsen in Groningen Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van beleidsgericht

Nadere informatie

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk?

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk? Waarom is e-mail marketing belangrijk als zorg-professional? Als therapeut of coach werk je graag met mensen. Ook wil je graag genoeg verdienen om van te kunnen leven. Dat betekent dat het belangrijk voor

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social Media voor bedrijven is, waarom dit zo is én welke kansen

Nadere informatie

Everything should be kept as simple as possible, but not simpler Albert Einstein. Integraal kijken naar behoeften van de klant.

Everything should be kept as simple as possible, but not simpler Albert Einstein. Integraal kijken naar behoeften van de klant. Everything should be kept as simple as possible, but not simpler Albert Einstein Integraal kijken naar behoeften van de klant Joke van Veen De opdracht van NS - maximale reizigersgroei en klanttevredenheid

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners. Zomer 2014

Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners. Zomer 2014 Monitoring tevredenheid en gebruik Nulmeting onder bewoners Zomer 2014 nulmeting Monitoring tevredenheid en gebruik van het OV onder bewoners Monitoren tevredenheid en gebruik Om na afloop van de pilot

Nadere informatie

Met een bereikbare stad Bereik je meer

Met een bereikbare stad Bereik je meer Met een bereikbare stad Bereik je meer Een plan om bezoekers op een aantrekkelijke manier naar de Zwolse binnenstad te trekken; met initiatieven op het gebied van parkeren. Voorwoord Een bereikbare stad

Nadere informatie

Twents Mobiliteitsmanagement

Twents Mobiliteitsmanagement Twents Mobiliteitsmanagement Josine Reijnhoudt (Arcadis, Twente Mobiel) Janet van Delden (Arcadis, Twente Mobiel) Kim Wolterink (Regio Twente) Samenvatting De projectorganisatie Twente Mobiel is samen

Nadere informatie

Verbeteren van de bereikbaarheid in de regio Haaglanden

Verbeteren van de bereikbaarheid in de regio Haaglanden Campagnevoorbeeld: Tijdreizen Utrecht, 18 januari 2010 1 Inleiding In deze notitie is een korte beschrijving gegeven van de campagne Tijdreizen. Aan het eind van dit document staat het campagnemateriaal.

Nadere informatie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie 1. Michael Porter onderscheidt 3 basisstrategieën, waar volgens hem iedere organisatie een keuze uit dient te maken, om op een gezonde wijze een

Nadere informatie

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen:

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Software voor het ontwikkelen en activeren van een sterk merk. Online Branding Software Wazokuu! Online Branding is software die de belangrijkste

Nadere informatie

De brug tussen zorg, sport en bewegen. Hans Arends Donderdag 21 september 2012

De brug tussen zorg, sport en bewegen. Hans Arends Donderdag 21 september 2012 De brug tussen zorg, sport en bewegen Hans Arends Donderdag 21 september 2012 Samenwerking tussen sport en zorg in de Sportimpuls Big Move, Start2run, Bewegen op Recept en BeweegKuur zijn goede voorbeelden

Nadere informatie

nzeb markt Nederland

nzeb markt Nederland Ad Straub, TU Delft nzeb markt Nederland Initiatieven overheid: Subsidieprogramma Blok voor Blok Innovatieprogramma Energiesprong: Gemeenten: Lokaal Alle Lichten op Groen Pioniers: Huis Vol Energie Het

Nadere informatie

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken

Het slimme mobiliteitsconcept. Anders reizen, beter werken Het slimme mobiliteitsconcept Anders reizen, beter werken Eén integrale oplossing Heeft uw bedrijf een overvolle parkeerplaats? Verwerkt u nog jaarlijks honderden declaraties voor het gebruik van de trein

Nadere informatie

De MKB Energy Check Up. VNO-NCW Midden & CCS Energieadvies

De MKB Energy Check Up. VNO-NCW Midden & CCS Energieadvies The sole responsibility for the content of this publication lies with the authors. It does not necessarily reflect the opinion of the European Union. Neither the EACI nor the European Commission are responsiblefor

Nadere informatie

projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009

projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009 projectgroep Individuele Benadering presentatie 10 februari 2009 Projectgoep Individuele Benadering 10 februari 2009 1 Agenda Referentie: doelstelling+boodschap+schema Samenwerking met KpVV-Sumo Stand

Nadere informatie

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels.

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels. KENNETH NIEUWEBOER M arketing is meer dan het ontwikkelen van een logo en het bewaken van je huisstijl. Als er een goede strategie achter zit, levert marketing een wezenlijke bijdrage aan het rendement

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

PRAKTISCHE OPDRACHT: Vergelijkend Supermarkt Onderzoek

PRAKTISCHE OPDRACHT: Vergelijkend Supermarkt Onderzoek PRAKTISCHE OPDRACHT: Vergelijkend Supermarkt Onderzoek Door de lesbrieven, werkbladen en casusopdrachten weet je al veel over marketing, personeelsbeleid en de wereld van de supermarkt. Door goed op te

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen door kwaliteitsborging

Consumentenvertrouwen door kwaliteitsborging Consumentenvertrouwen door kwaliteitsborging COHERENO Business Collaboration Event Arnhem, 08/10/2014 Erwin Mlecnik OTB, Faculteit Bouwkunde, TU Delft BENG-renovatie: een complexe uitdaging Rijtjeswoning

Nadere informatie

Brochure. Groepstraining - maatwerk. Modern Timemanagement Effectief Werken. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief.

Brochure. Groepstraining - maatwerk. Modern Timemanagement Effectief Werken. 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Brochure Groepstraining - maatwerk Modern Timemanagement Effectief Werken 100% overzicht. De juiste focus. In control. Heerlijk productief. Modern Timemanagement 100% overzicht. De juiste focus. In control.

Nadere informatie

QUIZ. anders ONVOLDOENDE. Werkgroep 2. Marketing

QUIZ. anders ONVOLDOENDE. Werkgroep 2. Marketing WC MARKETING BLOK 3 QUIZ Tafels leeg! Dus alleen een pen! Geen gebruik van laptops of mobieltjes! Antwoord op de formulieren en lever alles in! en niet spieken dus rechtuit kijken! anders ONVOLDOENDE AGENDA

Nadere informatie

WHITEPAPER INBOUND MARKETING

WHITEPAPER INBOUND MARKETING WHITEPAPER INBOUND MARKETING TeamForce Web Solutions BV Energieweg 47 4906 CG Oosterhout Nederland Postbus 6015 4900 HA Oosterhout Nederland Tel. +31 (0)162 468190 Fax +31 (0)162 468199 E mail:info@teamforce.com

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

Imagineering van snelle fietsverbindingen

Imagineering van snelle fietsverbindingen Imagineering van snelle fietsverbindingen Ineke Spapé Directeur SOAB Adviseurs Leefomgeving Lector Verkeer en Stedenbouw, NHTV Bron afbeelding: Cement&BetonCentrum Er was eens... Een verstokte automobilist.

Nadere informatie

Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school

Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school Handleiding voor leerkrachten Hoe organiseer je de Verkeersslang voor jouw school Inhoudsopgave 1. INTRODUCTIE 3 1.1 Wat is de Verkeersslang? 3 1.2 Waarom de Verkeersslang? 3 1.3 Tijdsplanning 3 2. SPELMATERIALEN

Nadere informatie

Dit wordt jouw jaar!

Dit wordt jouw jaar! WERKBOEK Dit wordt jouw jaar! 12 krachtige lessen in persoonlijke groei dr. Ben Tiggelaar DIT WORDT JOUW JAAR! WERKBOEK BEN TIGGELAAR 1 OVER GELUK EN SUCCES HOOFDSTUK 1-2 "Geluk is niet het doel, maar

Nadere informatie

Procedure voor de selectie van adviseurs

Procedure voor de selectie van adviseurs Procedure voor de selectie van adviseurs Project: SME Energy CheckUp Contract Number: IEE/13/384/S12.675577 Deliverable: D 4.2 Status: Public Date: 1/09/2015 Authors: Daniele Forni, Claudia Samarelli,

Nadere informatie

Checklist Fietsvriendelijk bedrijf. Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven

Checklist Fietsvriendelijk bedrijf. Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven Checklist Fietsvriendelijk bedrijf Een fietsvriendelijk certificaat voor bedrijven De checklist We weten allemaal dat gezonde en fitte medewerkers met plezier naar hun werk gaan, maar wat doen we eigenlijk

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen.

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen. Leidraad Consult over: het functioneringsgesprek Functioneringsgesprekken verlopen vaak problematisch. Zowel leidinggevenden als medewerkers zien er nogal eens tegenop en zijn achteraf teleurgesteld over

Nadere informatie

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About?

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? 3. Wat houdt het project in? 4. Hoe werkt het? Hoe kan ik gebruik maken van de reisplanner? 5. Wat is mijn rol als werkgever?

Nadere informatie

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren)

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren) Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft SO (4 tot 13 jaar) VSO (13 tot 20 jaar) Oplossingsgericht werken (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

Voorwaarden voor gedragsverandering

Voorwaarden voor gedragsverandering Voorwaarden voor gedragsverandering Naast het geven van adviezen of instructies (wat kan ik precies doen?) en het veranderen van de omgeving, indien mogelijk, (het wordt me gemakkelijk gemaakt) is het

Nadere informatie

Weddingplanning Bootcamp Weekend

Weddingplanning Bootcamp Weekend Weddingplanning Bootcamp Weekend 2012 is het jaar van ontwikkelen. Een jaar waarin Personal branding, imago en performance centraal staan. In het Weddingplanning Bootcamp Weekend komen deze eigenschappen

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Vervoer in het dagelijks leven

Vervoer in het dagelijks leven Vervoer in het dagelijks leven Doordat de afstanden tot voorzieningen vandaag de dag steeds groter worden neemt het belang van vervoer in het dagelijks leven toe. In april 2014 zijn de leden van het Groninger

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Gedrag UPDATE. beïnvloedbaar? en verder. nummer 03 najaar 2010. Gedragsbeïnvloeding werkt Vat krijgen op gedrag. Aan de keukentafel of

Gedrag UPDATE. beïnvloedbaar? en verder. nummer 03 najaar 2010. Gedragsbeïnvloeding werkt Vat krijgen op gedrag. Aan de keukentafel of UPDATE nummer 03 najaar 2010 Gedrag Gedragsbeïnvloeding werkt Vat krijgen op gedrag Aan de keukentafel of beïnvloedbaar? en verder KpVV leest, surft en bezoekt Verkeer en Vervoer, onderdeel van CROW. verkeers-

Nadere informatie

Slim Bewegen ervaringen en toekomst van spitsmijden, casus SAN

Slim Bewegen ervaringen en toekomst van spitsmijden, casus SAN Slim Bewegen ervaringen en toekomst van spitsmijden, casus SAN Bijdrage Paul Veelenturf Studiemiddag GC 4 dec 2013 De aanleiding in 2006 Transumo Pilots na afschaffen Anders Betalen voor Mobiliteit Projecten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Inleiding opleidingsmodule Energie besparen en duurzame mobiliteit

Inleiding opleidingsmodule Energie besparen en duurzame mobiliteit 1 opleidingsmodule Energie besparen en duurzame mobiliteit Deze inleiding op het thema energie besparen en duurzame mobiliteit werd ontwikkeld voor personen die werken met mensen met een migratie-achtergrond

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12!

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! Agenda! Tijdens oefeningen krijg je feedback op huiswerk! SMART: 5 criteria voor doelstellingen! Marketingstrategie in 3 stappen! Marktsegmentatie! Segmentatieoefening

Nadere informatie

Checklist voor succesvolle huis aan huis campagnes

Checklist voor succesvolle huis aan huis campagnes Checklist voor succesvolle huis aan huis campagnes Inleiding Wekelijks krijg je pakken met reclamefolders door de brievenbus. En dat is niet zonder reden. De folders zijn uitstekende middelen om consumenten

Nadere informatie

Provinciaal blad 2012, 59

Provinciaal blad 2012, 59 ISSN 0920-105X Provinciaal blad 2012, 59 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 4 december 2012 nr 80CCBD4E, houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht

Nadere informatie

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur WELKOM Netwerk 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur Door Andrew David (H4 organisatie training advies) i.s.m. HAN Centrum voor Ondernemerschap FNV Zelfstandigen Andrew David Dynamisch Zelfstandig Communicatieve

Nadere informatie

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V.

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V. ANWB Kiezen voor mobiliteit - Files en bereikbaarheid - conclusies Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA 1 Motivaction International B.V. Inhoudsopgave

Nadere informatie