ONTDEK!CITYMARKETING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONTDEK!CITYMARKETING"

Transcriptie

1 RAPPORT ONTDEK!CITYMARKETING CENTRUMMANAGEMENT EN LEIDEN MARKETING IN EEN NIEUWE FASE DEEL I & II 10 september 2012

2 INHOUDSOPGAVE Deel I NA DE BESLUITVORMING OVER LEIDEN MARKETING I - 1 Inleiding: status, samenvatting en leeswijzer I - 2 Evaluatie UVOK LEIDEN MARKETING I - 3 I - 4 Brief: Conceptplan toeristenbelasting Leiden Marketing van wethouder R. Strijk d.d. 30 mei 2012 Convenant Leiden Marketing Deel II CENTRUMMANAGEMENT en LEIDEN MARKETING in een NIEUWE FASE - rapport over samenwerking en doorontwikkeling II - 0 II - 1 Intro Citymarketing: inhoudelijk overzicht II II II II Opkomst van citymarketing Citymarketing valt niet samen met promotie Korte en lange termijn in de citymarketing Bewezen succesvoorwaarden voor citymarketing II - 2 Uitgangssituatie in Leiden II II Centrummanagement Leiden Marketing II - 3 Complicaties en vraagstelling II II Drie Leidse omstandigheden die citymarketing lastig maken Wat willen we oplossen? II - 4 Modellen en varianten II II II Reorganisatievoorstellen Het Groningse voorbeeld Een praktische routekaart II 5 Slot - Wie alleen maar globaal leeft, slaat op drift. Wie alleen maar op z n wortels zit, wordt arm 2

3 Deel I NA DE BESLUITVORMING OVER LEIDEN MARKETING

4 I 1 INLEIDING: STATUS, SAMENVATTING, LEESWIJZER Soms gaan de dingen veel sneller dan je denkt. De huidige ronde in de opinie- en besluitvorming over Leiden Marketing begon eind-2011 met een opdracht van de besturen van Leiden Marketing en het Centrummanagement Leiden aan beleidsadviesbureau Blaauwberg. Het ging om een vrije opdracht, om in brede zin en vanuit een eigen autonomie te kijken naar de context, doelen en structuur van beide organisaties. De enige niet-vrije vraag was daarbij ook te kijken naar de mogelijkheid van een fusie van beide organisaties, naar aanleiding van suggesties daartoe van gemeentezijde. Dat rapport was in maart 2012 klaar. Het antwoord op de vraag naar een fusie was duidelijk: niet doen. Het rapport was voorzien van een gedetailleerd stappenplan over hoe dan wel gestalte kan worden gegeven aan de samenwerking. De beide besturen zijn in maart 2012 over die aanbevelingen in beraad gegaan. De nadruk in de aanbevelingen is op Leiden Marketing gaan vallen: daar zitten (zaten) de meeste open einden. Maar volledigheidshalve merken we op dat het bestuur van Centrummanagement Leiden positief staat tegenover de aanbevelingen en bereid is om invulling te geven aan het CML-deel daarvan. Het beraad over de toekomst van met name Leiden Marketing heeft na maart 2012 extra dynamiek gekregen door twee ontwikkelingen aan gemeentelijke zijde: De relatie tussen de Gemeente Leiden en Leiden Marketing is vastgelegd in de Uitvoeringsovereenkomst (UVOK). Deze UVOK is verlopen. Daarom is het moment gekomen waarop de gemeente nieuwe uitspraken moet doen over de richting en de structuur van de relatie. Op basis van gemaakte afspraken, was bovendien een evaluatie van de UVOK nodig. Leiden Marketing heeft, op verzoek van de gemeente, aan Blaauwberg gevraagd die evaluatie uit te voeren. In de zomer van 2012 heeft Leiden Marketing vervolgens, op verzoek van de gemeente Leiden, aan Blaauwberg gevraagd om een evaluatie op te stellen van de Uitvoeringsovereenkomst die ooit gesloten was tussen beide partijen. De actuele ontwikkelingen maakten al duidelijk dat de UVOK niet verlengd zou worden en door een andere vorm van governance vervangen zou worden, maar op basis van oude afspraken was die evaluatie nodig. De evaluatie houdt natuurlijk direct verband met de status quo rondom Leiden Marketing, maar is ook als zelfstandig product leesbaar. De evaluatie maakt onderdeel uit van de voorliggende productie. In het voorjaar van 2012 zijn het Hoteloverleg en de Gemeente Leiden met elkaar in gesprek geraakt over de Toeristenbelasting. De Toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel op de gemeentelijke begroting, maar wordt op basis van politieke uitspraken in de praktijk grotendeels ingezet als dekking van een subsidie voor Leiden Marketing. In overleg tussen het Hoteloverleg, het College van B en W en de raadscommissie Werk en Financiën is afgesproken om, ten eerste, in het vervolg de gehele 4

5 opbrengst van de toeristenbelasting ongeacht de hoogte als subsidie te labellen (zodat er een direct verband ontstaat tussen het aantal overnachtingen en de financiering van Leiden Marketing) en, ten tweede, om de regievoering van de hotels over de opbrengst te vergroten. Inmiddels is er overeenstemming tussen betrokken partijen over een voorstel van de portefeuillehouder, de wethouder van Economische Zaken en Financiën, om aan te sluiten bij de systematiek van het Ondernemersfonds. Alle uitgesproken intenties worden in het najaar van 2012 van besluiten voorzien. Het is mooi wanneer een rapport z n gebruikswaarde al krijgt nog voordat het officieel is vastgesteld en afgekaart. Maar door alle aanslibsels aan het oorspronkelijke rapport van maart 2012 is het dossier inmiddels wel een nogal panoramisch geheel geworden, met enerzijds fundamentele beschouwingen over city marketing en anderzijds beleidsnoties heet van de naald. Om het overzicht vast te houden, bieden we in deze introductie twee lijstjes aan: eerst een lijst van statements bij wijze van inhoudelijke samenvatting, daarna een opsomming van onderdelen van deze rapportage met de gebruiksmogelijkheden daarbij. Samenvatting Eerst het inhoudelijk overzicht. 1. De structuur van het Centrummanagement is in beginsel in orde. Leiden beschikt over een dicht netwerk van ondernemersverenigingen, die dankzij het Ondernemersfonds allemaal over een eigen financiële positie beschikken. Het Centrummanagement is er daar een van, zij het met een bijzondere positie. Bij de doorontwikkeling van het Centrummanagement gaat het op dit moment niet om een andere structuur, maar om verbreding. In de eerste plaats verbreding naar sectoren; nu is het Centrummanagement vooral een motor voor het winkelbedrijf en de horeca, er is ruimte om ook de andere binnenstadsbelangen (cultuur, studenten, universiteit, kantoren) aan de winkels en de horeca te verbinden. De binnenstad moet z n kracht ontlenen juist aan de integratie van functies. In de tweede plaats is verbreding van het draagvlak van het Centrummanagement naar de rest van de stad nodig. Het relatieve gewicht van de binnenstad in de Leidse economie krimpt, terwijl een goed functionerende binnenstad is ook voor de bedrijven buiten de binnenstad van belang is. 2. Landelijk is er een zekere hype geweest in regio- en citymarketing. Daarbij hebben overspannen verwachtingen bestaan en is vaak gewerkt zonder een lange termijn visie. Gevolg is dat op veel plaatsen citymarketing als werksoort alweer op z n retour is. In Leiden heeft city marketing een moeizame voorgeschiedenis. Het oorspronkelijke idee was dat het bij elkaar brengen van een twintigtal stadspartners het mogelijk zou maken om tot een horizontale programmering te komen van de marketing inspanningen van alle partijen afzonderlijk. Maar dat is niet goed van de grond gekomen: in de praktijk heeft de autonomiebeleving van alle afzonderlijke partijen de gezamenlijke programmering behoorlijk afgezwakt. Ondanks de moeizame start, heeft de uitvoeringsorganisatie Leiden Marketing het er goed van af gebracht. Er zijn niet alleen concrete resultaten geboekt, maar ook de geloofwaardigheid van city marketing is versterkt. Terwijl andere steden hun inspanningen alweer aan het afschalen zijn, is er voor Leiden alle reden om tot een 5

6 doorstart te komen. Met alle kritische zin die omtrent Leiden Marketing op z n plaats is, is de bottom-line toch dat citymarketing in Leiden als werksoort een toekomst heeft. 3. Er heeft bij Leiden Marketing tot op heden een direct verband bestaan tussen financiële bijdrage en bestuurlijke zeggenschap. Dat heeft in de praktijk geleid tot een behoorlijke regeldichtheid. Bij de doorontwikkeling van Leiden Marketing is het zaak om minder voor een bestuursmodel en meer voor een business model te kiezen, waarbij Leiden Marketing een klein en deskundig (niet vertegenwoordigend) bestuur met de status van een Raad van Toezicht krijgt. Met de financiers worden prestatie-afspraken gemaakt. 4. De korte termijn marketing promotie is over het algemeen in Leiden goed geborgd. De budgetten staan in deze schrale tijden weliswaar onder druk, maar alle partijen die promotionele belangen hebben winkels, horeca, kennisinstellingen, culturele instellingen blijven beschikken over een eigen en structurele financiering. De taak van Leiden Marketing zou zich vooral moeten richten op de lange termijn marketing van de stad en op het leggen van verbindingen vanuit de lange termijn strategie met acties en promotie op de korte termijn. Ook de concept-ontwikkeling welke identiteit draagt de stad uit, internationalisering, bedrijvenacquisitie, het uitbouwen van de ontdek-campagne, programmering van doelgroepen - behoort tot het werkterrein van Leiden Marketing. de huidige leading practices in het vak (Groningen, Eindhoven) zijn inspiratiebron. Doelstelling is dat Leiden op basis van de nu opgebouwde doorstartpositie over enkele jaren ook bij die leading practices hoort. 5. Voor de relatie tussen de gemeente en Leiden Marketing kan het begrip liefdevolle verwaarlozing geïmporteerd worden. Betrokkenheid van de gemeente is van belang, maar dan op afstand. Politieke voorkeuren zijn een te grillige basis voor de marketing. Een combinatie van commerciële inspiratie met een lange termijn perspectief is beter voor de motorische kracht. 6. De Gemeente Leiden en het Hoteloverleg hebben overeenstemming bereikt over de inzet van de toeristenbelasting. De opbrengst van de toeristenbelasting wordt integraal toegevoegd aan het Ondernemersfonds. Dat gebeurt met dezelfde voorwaarden als de overige voeding van het fonds (te weten 5.3% van de opbrengst van de ozb voor nietwoningen): overmaking geschiedt via een subsidiebeschikking (zodat het budgetrecht van de raad gerespecteerd wordt) en de eindvaststelling van de subsidie geschiedt op basis van berekening-achteraf van de reële opbrengst. Met deze aanpak wordt de lijn van zelfregie en zelfbestuur voortgezet, die is ingezet met de komst van het Ondernemersfonds. Er is in voldoende mate aangetoond dat de stad deze zelfregie aankan. 7. Het Hoteloverleg krijgt een trekkingsrecht op het Ondernemersfonds ter grootte van de opbrengst van de toeristenbelasting. Het Hoteloverleg verplicht zich gedurende drie jaar om het trekkingsrecht te besteden aan de activiteiten van Leiden Marketing. Na drie jaar verdwijnt deze verplichting. Dat betekent dat Leiden Marketing drie jaar heeft om als gezaghebbende plannenmaker en uitvoerder het vertrouwen van ondernemend Leiden te verwerven. Er is voldoende vertrouwen dat het Hoteloverleg het trekkingsrecht zal benutten voor investeringen in de lange termijn marketing van de stad op basis van een bundeling van belangen. Door samenwerking met de andere partijen in het Ondernemersfonds is daarnaast de prikkel optimaal om slimme verbindingen te leggen met de activiteiten van alle andere ondernemersorganisaties in Leiden. Op basis van deze inhoudelijke lijn is de komende periode een uitwerking aan de orde. De rolverdeling daarbij is: Het bestuur van Leiden Marketing neemt de omvorming van de organisatie ter hand conform de aanbevelingen uit hoofdstuk 11 van het rapport van maart

7 De Gemeente Leiden legt in een subsidiebeschikking de overdracht van de toeristenbelasting aan het Hoteloverleg vast. De gemeente beraadt zich daarenboven inhoudelijk op de autonome bijdrage aan Leiden Marketing. Uitgangspunt daarbij is dat de gemeente als opdrachtgever optreedt en niet meer als bestuurlijk verantwoordelijke. De gemeente en de andere partners regelen hun onderlinge verhouding inclusief de inhoudelijke verwachtingen in een convenant. Leeswijzer Tenslotte de inhoud van de voorliggende rapportage. U treft in het eerste deel achtereenvolgens aan: De evaluatie van de Uitvoeringsovereenkomst tussen Leiden Marketing en gemeente Leiden. Deze evaluatie is tot stand gekomen op grond van afspraken uit De tekst komt voor rekening van de opstellers (bureau Blaauwberg), maar rust op informatieverstrekking door de staf van Leiden Marketing. De voornaamste adressant van deze evaluatie is de gemeenteraad, vanuit haar controlerende taak. De brief waarmee het Hoteloverleg zijn zienswijze over de relatie tussen de toeristenbelasting en Leiden Marketing naar voren heeft gebracht. De brief is met name relevant als voorbeschouwing op de aansturing van de opbrengst van de toeristenbelasting door het Hoteloverleg Een ontwerp-convenant tussen de gemeente, het Hoteloverleg en andere partners. Deze tekst is een handreiking aan het komende overleg tussen die partijen ter uitwerking van de uitgesproken intenties en kan naar believen gewijzigd worden. Het tweede deel van deze documentatie bestaat uit het rapport uit maart U treft daarin aan: Een inhoudelijke verkenning van citymarketing in de paragrafen 1 tot 4. Adressant is iedereen in Leiden die mee wil praten over city marketing. Een reconstructie van de institutionele voorgeschiedenis in de paragrafen 5 tot 10. Adressant is iedereen die betrokken ia bij de doorstart van Leiden Marketing en Centrummanagement. Een huiswerklijst in paragraaf 11. Adressant zijn de besturen van Leiden Marketing, het Centrummanagement en de overige ondernemersorganisaties die worden uitgenodigd tot intensivering van de samenwerking. Een bijlage met een doorkijk naar een welcoming program, als mogelijke inzet van lange-termijn-marketing. Adressant is opnieuw iedereen die in Leiden over city marketing wil meepraten. Het is vooral een instrumenteel rapport geworden, zonder echte vergezichten. Daar waar we constateren dat er wel genoeg visies op stad en marketing bestaan en het tekort vooral zit op de convergentie, het bij elkaar brengen en operationeel krijgen van al die visies, ligt het niet voor de hand er zelf nog maar een visioen bovenop te leggen. We constateren dus dat Leiden toe is aan een identiteitsdebat, we gaan niet direct die identiteit omschrijven. In die zin is de bijlage over een welcoming programma echt een bijlage: een kleine inhoudelijke toegift. Naar ons inzicht moet Leiden stoppen met z n identiteit te zoeken in een mooie binnenstad, een kennisrijkdom of andere zaken die er al waren. Identiteit moet je steeds opnieuw uitvinden en elke bewoner moet zich uitgenodigd voelen om iets toe te 7

8 voegen. Leiden is een stad van passanten, van tijdelijke bewoners. Maar een kleine minderheid is vaste bewoner van de wieg tot het graf. De stad moet z n kracht zoeken in het actief verwelkomen van steeds weet nieuwe tijdelijke bewoners uit binnen- en buitenland, hen tot actief burgerschap uitnodigen en hen ondersteunen in een zo groot mogelijke participatie in werk, onderwijs, cultuur en sport. Zodat ze bij hun vertrek als ambassadeurs aan de stad verbonden blijven. Wij danken de besturen van Centrummanagement Leiden en Leiden Marketing en dan met name de heren Rene de Jong (interim-voorzitter Leiden Marketing), Frans Schohaus (voorzitter Centrummanagement), Sjaak Scheffer (bestuur Centrummanagement) en Bastiaan de Roo (Kamer van Koophandel) voor hun aansturing en hun actieve participatie in de gedachtenvorming in de periode tot maart Wij danken voormalig directeur John Kroes van Leiden Marketing en zijn collega s voor de degelijke informatievoorziening, met name bij de evaluatie van de UVOK. Naast de reeds genoemde personen, danken we ook de leden van het Hoteloverleg, Ed van der Kraan (voorzitter van het Ondernemersfonds), wethouder Robert Strijk en zijn medewerkers Ronald Gerritsen en Kees de Mooy voor hun bijdrage aan de discussie sinds maart Zoal de aanhef van deze inleiding al aangaf: soms gaan dingen sneller dan je denkt. In korte tijd zijn vele seinen op groen gaan staan om ene gedoe doorstart te maken met de marketing van de stad. Met uitzondering van de brief van het Hoteloverleg, komt alle tekst voor rekening van de samenstellers. Dat zijn Mariet Ewalts en ondergetekende, met bijdragen van Jeroen Bos en Janniek van de Looij. Aart van Bochove Blaauwberg 9 september

9 I - 2 Evaluatie UVOK Leiden Marketing

10 I - 2 Evaluatie UVOK Leiden Marketing (31 juli 2012) Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten Evaluatie 1. Visitor Centre Leiden In juli 2009 in bedrijf Feestelijke opening als promotiemoment Realisatie digitaal scherm Aantal bezoekers/herkomst Klanttevredenheid hoogwaardig stedelijk bezoekerscentrum voor (inter)nationale gasten Gastheerschap en informatievoorziening De realisatie van het Visitor Centre Leiden is volledig uitgevoerd. In het eerste jaar heeft het VCL bezoekers ontvangen die de dienstverlening van het personeel met een 7,5 gemiddeld beoordeelden. In 2011 is het aantal bezoekers gestegen naar Eind juni 2012 stond de teller op bezoekers. Dit is een stijging van 9%. De afkomst van de bezoekers is incidenteel onderzocht (zie bij 3 Sleutelfestivals). De digitale schermen zijn gerealiseerd en een deel van deze schermen is ook interactief. De films op de schermen zijn terug te vinden via de website en ook via YouTube. Daarnaast zijn schermen gerealiseerd op de zijmuur van het centrum, tegenover de uitgang van het Centraal Station. Mechandising met het logo van Leiden Stad van Ontdekkingen is te koop in de winkel. Het aantal bezoekers van het VCL-loket is in 2012 is met 9% gestegen t.o.v De kwaliteit van het Leidse gastheerschap en de informatievoorzieningsfunctie valt vooral goed af te lezen aan het aantal bezoekers van de website (zie onder 6), het gebruik van social media en bezoek aan festiviteiten. Digitale informatievoorziening neemt de laatste jaren een enorme vlucht. (Potentiële) bezoekers van Leiden weten dit virtuele loket steeds vaker te vinden. 2. ExpatCentre Leiden: Gericht op informatievoorziening en promotie aan in (de omgeving van) Leiden wonende expats Subsidie Gemeente Na 2011 zonder subsidiebijdragen/ zelfstandig In januari 2010 is het Expat Centre Leiden geopend. In de eerste twee jaar zijn per jaar 150 expats ontvangen. De eerste 6 maanden van 2012 staat de teller op 40 bezoekers. Dat betekent dat het aantal achterblijft op het gewenste streefcijfer van 300 bezoekers per jaar. Naast het fysieke loket zijn er contacten via (240 x p/jr). Ook het Expat Centre verstrekt via (digitale) media informatie aan bezoekers: een welkomsmap met leaflets van bedrijven en (omgeving) Leiden, een verkorte Engelse versie van de Uitladder (1x p/w); organisatie van bijeenkomsten (cafe en social events, 3x p/j- 15 deelnemers), digitale nieuwsbrieven (6x p/jr voor 1200 adressen adressen extra voor ESTEC/ESA- medewerkers), expatbeurs (1x p/j), expatmeetings voor HRM-managers van bedrijven die expats in dienst hebben (2x p/j) en via sponsorbijeenkomsten en activiteiten. De website heeft een groeiend aantal Een belangrijke reden voor het niet behalen van het streefcijfer lijkt het voortbestaan van andere expat centra in de omgeving van Leiden: ESTEC (Noordwijk via min. Van Buitenlandse Zaken). Expats die ten noorden van Hoofddorp wonen gaan vrijwel altijd naar het Expat Centre in Amsterdam. Expats die ten zuiden van Leiden wonen gaan meestal naar het Expat Centre in Den Haag. Het Expat Centre zal voorlopig geen full-service status kunnen krijgen omdat het aantal aanvragen voor vergunningen ver onder de benodigde 500 ligt, die als eis geldt vanuit IND. Leiden Expat Centre kan zich dus alleen richten op de zachte aspecten van het leven van een expat (administratieve- en inburgeringsvragen). In het lopende jaar 2012 zal verder onderzocht worden op welke aspecten het Expat Centre Leiden kan samenwerken met de andere expat centra en welke zaken 10

11 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten (unieke) bezoekers per jaar: Het ExpatCentre heeft een rapport geschreven: Expatcentre Leiden: van opbouw naar uitbouw (april 2012) over mogelijke ontwikkelingsopties. Een aantal resultaten: Het ExpatCentre Leiden is geen full-service centrum omdat expats voor het verkrijgen van de verblijfsvergunning naar de IND moeten. Totaal aantal vergunningaanvragen: 90 in 2010 en 110 in 2011: 110. Ook moeten expats nog naar het gemeentehuis voor inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie. Enquetes onder expats tonen dat van de 27 ondervraagden die een mening hadden over de kwaliteit, er 18 die kwaliteit met goed of zeer goed waardeerden (66% van de ondervraagden had geen mening). 47 van de 80 expats zijn bekend met het Expat Centre. Anderzijds blijkt hieruit dat een vrij grote groep (32 van de 80 ondervraagden) het Expatcentre (nog) niet te kennen. Evaluatie in Leiden versterkt kunnen worden. Hiertoe heeft Leiden Marketing een rapport geschreven over toekomstopties voor het Expat Centre Leiden. Hier staat o.a. in vermeld dat de naam expat inmiddels verouderd is. Alternatieven zijn freemover, kenniswerker of international, waarbij de laatste de voorkeur lijkt te hebben. In de uitbouw-optie wordt o.a. geadviseerd de communicatie verder te professionaliseren door de huisstijl en informatievoorziening te koppelen aan de website van Leiden Marketing en daarnaast ook social media verder uit te bouwen. De afspraak over de verzelfstandiging van het Expatcentre vanaf 1 januari 2012 is in overleg 1 jaar uitgesteld. Dat betekent dat de subsidie van het Agentschap.nl nog 1 jaar doorloopt. 3. Sleutelfestivals: Rembrandt Cultuurfestival Kennisfestival 2 jaarlijks terugkerend Van > bezoekers in 2012 oplopend naar > bezoekers Cultuurfestival Het eerste jaar (2009) is het Cultuurfestival ondergebracht bij het Centrum Management Leiden onder de noemer Zomer in Leiden. Het jaar erop was het een gezamenlijk project tussen Leiden Marketing en Centrum Management Leiden. In 2011 is de Cultuurmaand Leiden georganiseerd door Leiden Marketing; een maand waarin Leiden als cultuurstad extra op de kaart werd gezet met daaronder verschillende culturele- evenementen en festivals. De vormgeving van het festival viel binnen het ONTDEK LEIDEN concept wat sinds 2009 is ontwikkeld. Het Cultuurfonds Leiden werd partner. Zo n dertig evenementen en festivals werden onderdeel van de Cultuurmaand Leiden. Tevens heeft er een kwantitatief en kwalitatief onderzoek plaatsgevonden (i.s.m. de gemeente Leiden) die dient als nulmeting. Onderstaand een aantal resultaten uit de nulmeting: Doelstelling bezoekersaantallen: Voor aanvang is er samen met de evenementen organisaties een doelstelling geformuleerd om minimaal bezoekers Leiden Marketing heeft in 2011 zwaarder dan voorheen ingezet op cultuur in de Cultuurmaand Leiden. In 2009 en 2010 is gekozen om het Kennisfestival te laten onderbrengen bij de Stichting Key of Life onder de noemer Festival Key of Life, maar deze samenwerking is in 2011 weer beëindigd. In 2012 zal geen Kennisfestival georganiseerd worden. Een ton subsidie vervalt en de (onverwachtse) kosten voor het succesvolle evenement Serieus Request in 2011 vielen hoog uit. Toch lijkt de Kennisstad niet uit beeld, dankzij de initiatieven voor de Academische jaarprijs, De IG-Nobelprijs en de Wetenschapsdag. De festivals zijn in deze evaluatie-periode 1 keer georganiseerd en geëvalueerd. Het Kennisfestival trekt (naar alle waarschijnlijkheid) een heel ander publiek dan 11

12 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten te trekken. Uiteindelijk hebben in totaal ongeveer bezoekers de verschillende evenementen bezocht. Kwalitatief onderzoek: 69% van kende de term Cultuurmaand Leiden Eén van de belangrijkste communicatie uitingen was het programmaboekje. 25% heeft deze uiting gezien. 31% heeft het bezoek aan de Cultuurweken gecombineerd met horeca bezoek. 40% van de bezoekers woonden buiten Leiden 81% was hoger opgeleid (HBO en/of WO) 72% was vrouw Gemiddelde Bestedingen Leidenaars: 16, niet Leidenaars: 35 Geschatte opbrengst lokale economie: % is van plan om Leiden vaker te bezoeken In juni 2012 is dit festival opnieuw georganiseerd, onder de naam Cultuurweken Leiden. Daar heeft wederom een kwantitatief en kwalitatief onderzoek plaatsgevonden. In september 2012 zullen de resultaten van dit onderzoek beschikbaar zijn. Evaluatie dat van de Cultuurmaand en deze twee festivals zijn daarom lastig met elkaar te vergelijken. De gemeten aantallen moeten gezien worden als een nulmeting. Meer dan bezoekers lijkt een te hoog streefcijfer te zijn voor dit type festival. Daarentegen bleek met een evenement als Serious Request dit streefcijfers ruimsschoots haalbaar! De opzet van de Cultuurweken en het Kennisfestival heeft gezorgd voor een intensieve, positieve samenwerking (60-70 man) tussen allerlei partners, waaronder musea maar ook ondernemers. Samen met kennispartners is Leiden Marketing betrokken bij overleg over de (strategische) koers en vast te stellen ijkpunten. Het streven is om in evenementen etc. kennis, cultuur en historie samen te brengen. Dat lijkt te lukken met het initiatief voor de Nacht van de Kunst. Kennisfestival Leiden Marketing heeft in 2011 het concept Kennisfestival Leiden ontwikkeld. Een festival waarin evenementen en activiteiten centraal stonden die georganiseerd werden vanuit de Leidse Kennisinstellingen om Leiden als Kennisstad te profileren. Ook dit festival is aangesloten bij de ONTDEK LEIDEN-vormgeving. Het Kennisfestival (oktober 2011) had ongeveer bezoekers. Het kwalitatief onderzoek wat heeft plaatsgevonden, heeft te weinig respondenten opgeleverd waardoor er geen representatieve onderzoeksresultaten vermeld kunnen worden. Serious Request Serious Request 2011 was een evenement dat niet gepland was, maar wel als kans werd gezien. Tijdens de week dat het Glazen Huis op de Beestenmarkt heeft gestaan, zijn er in totaal

13 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten bezoekers geweest, waarvan unieke (75% komt van buiten Leiden) bezoekers zijn. Dit is overigens exclusief de bezoekers aan het eindfeest, wat door de politie wordt geschat op tot bezoekers. In één week tijd hebben deze bezoekers samen uitgegeven in de Leidse winkels en horeca. Van de 75% bezoekers die niet uit Leiden kwam, was 20% nog nooit in Leiden geweest, maar geeft 81% aan binnen een half jaar terug te keren. Ook raadt 84% een bezoek aan Leiden aan anderen aan. CityTraffic heeft de bezoekersaantallen gemeten aan de hand van unieke Bluetooth (GSM)-frequenties. In het Stationsgebied en op de Beestenmarkt waren nog geen meetpunten aangebracht. Deze zijn speciaal voor deze gelegenheid aangebracht. De Bluetooth-apparatuur meet het aantal passanten en kan onderscheid maken tussen unieke bezoekers en bezoekers die een tweede of derde keer langskomen. Evaluatie Naast deze grote festival zijn initiatieven genomen voor het instellen van de: - Academische Jaarprijs (okt en okt. 2012) - IG-Nobelprijs (sept. 2012) - Wetenschapsdag ontdekking gezocht (okt en okt. 2012) - Nacht van de Kunst met 3 traditionele universiteitssteden (Leuven, Groningen en Leiden) in Marketing Toeristische markt Participatie in samenwerkingsverband Federatie voor promotie steden en attracties Zuid- Holland Bijdrage projecten jaarlijks euro In 2009 is de directeur van Leiden Marketing toegetreden tot het bestuur van het Zuid-Hollands Bureau voor Toerisme. Daarnaast lift Leiden Marketing mee met acties van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC), waaronder acties die Leiden onder de aandacht brengen. In de zomer van 2010 is er een publiciteitscampagne gestart op de in Nederland verblijvende toerist, waarbij radiospotjes, advertenties in landelijke en regionale bladen, reclamezuilen bij de ingang van de stad en schermen bij de McDonalds zijn ingezet om toeristen naar Leiden te lokken en het merk Leiden Stad van Ontdekkingen onder de aandacht te brengen (advertentie NRC 8x, Leidsch Dagblad, HDC media, zoals Haarlems Dagblad, LOS, Leiden Marketing lijkt te profiteren van initiatieven en promotiemiddelen die worden ontwikkeld door het ZHBT. De provincie Zuid-Holland zal de subsidie op afzienbare termijn afbouwen tot nul. Dit betekent een einde aan gezamenlijke activiteiten zoals persnieuwsbrieven en persreizen. De samenwerking met de regiogemeenten is geïntensiveerd (Katwijk en Noordwijk). Dat blijkt uit de uitgave van de toeristische krant Beleef de Bollenstreek en de samenwerking met de Keukenhof. De samenwerking wordt verder geïntensiveerd. De relatie met NBTC levert informatie op over de 13

14 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten Witte Weekblad, LEVEN! en spotjes op Radio 1 en Radio 2. De pers wordt ingezet voor free publicity in bladen. Daarnaast zijn journalisten uitgenodigd om naar Leiden te komen en worden persreizen georganiseerd door het NBTC (met als resultaat artikelen in AD, ANWB-Kampioen, Uittip bij RTL-4, Nieuwsbrief Plusmagazine, programma Duitse TV-zender) Ook zijn toeristische brochures (op print) uitgekomen: Museumfolder/plattegrond: i.s.m. Museumgroep Leiden, informatie over musea in Leiden, expl., eenmalig in 2010 Stadsgids ONTDEK Leiden oplage expl., tweetalig over aanbod van musea, restaurants, winkels en uitgaan (2011 en 2012) Zakelijk Magazine ONTDEK LEIDEN - oplage expl. tweetalig, voor de Trademarkt (touroperators, touringcarondernemers) o.a. over congressen en zakelijke evenementen 2011 en Toeristisch Magazine ONTDEK LEIDEN oplage expl., tweetalig, verspreiding buiten regio (2010/-2011) Beleef de Bollenstreek 2x oplage Brochure- en posters ONTDEK winkelen in Leiden - oplage Evaluatie landelijke ontwikkelingen en trends op toeristisch gebied en is goed voor de relaties met de pers en zgn. trade. Vooral de acties en contacten op het terrein van congressen leveren resultaten op. Het zakelijk magazine is een succes. Er zijn structureel meer adverteerders waardoor de gids inmiddels kostendekkend geproduceerd wordt. Leiden Marketing heeft de afgelopen jaren bewust ingezet op toerisme uit het binnenland. Leiden is nog te onbekend in eigen land (zoals ook blijkt uit het rapport Beerda over het merk Leiden (zie bij 11 Effectmeting).De buitenlandse toerist wordt via de vertaalde website maar ook via beurzen en relatiedagen benaderd. (zie 2 Expat Centre) Brandingscampagnes zijn moeilijk meetbaar. Wel zien we een stijging van het webbezoek tijdens de campagnes. In het rapport Beerda (zie ook 11. Effectmeting) komt naar voren dat de merkkracht van Leiden zich licht onder het gemiddelde bevindt, vanuit de optiek van de Nederlandse bevolking. Het merk Leiden mag dus nog sterker worden. Leiden Marketing heeft gekozen om samen met diverse partners deel te nemen aan een aantal specifieke beurzen om direct in contact te kunnen komen met de potentiële bezoeker. Er werd informatie meegegeven en door middel van een spel (sleutelspel) werden adressen verzameld om na afloop van de beurs door middel van een nieuwsbrief nog een keer in contact te kunnen komen met de potentiële bezoeker. Daarnaast heeft Leiden Marketing heeft deelgenomen aan de beurzen: - Libelle Zomerweek ( bezoekers) - 50PlusBeurs ( bezoekers) Samenwerking (stads)partners: in 2011 is een Winkelcampagne gestart samen met het Centrummanagement Leiden met als doel Leiden als winkelstad te promoten. Dit heeft geleid tot meer 14

15 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten bezoek aan de website Er zijn regelmatig evaluaties met de (stads-)partners over activiteiten. Een voorbeeld hiervan is de keuze voor een winkelcampagne voor de laatste koopzondagen van de maand: het Verrassend Winkelweekend. Evaluatie 5. Marketing zakelijke markt en congressen Deelname aan samenwerkingsproject voor internationale marketing van congressen Mills & Minds LEIDEN MARKETING draagt per bij met per jaar Mills & Minds: in 2005 is in de provincie Zuid-Holland de bestuurlijke wens uitgesproken om de MICE-markt (meetingsincentives, conventions, exhibitions) gezamenlijk intensiever en gerichter internationaal te gaan stimuleren. Hiervoor is in 2007 de Stichting Mills & Minds in het leven geroepen. Participerende partijen zijn de Provincie Zuid-Holland, de steden Rotterdam, Delft, Den Haag, Leiden en Zoetermeer en de Kamers van Koophandel Den Haag en Rotterdam. De gedachte was dat de propositie van Leiden sterker zou worden als die gecombineerd wordt met andere proposities in de regio. De website zou de doorverwijzer naar de steden en faciliteiten in de regio moeten zijn. Inmiddels (medio 2012) is de stichting officieel ontbonden vanwege geen of nauwelijks meetbare resultaten. Dit had o.a. te maken met het beperkte beschikbare budget. Inmiddels is besloten de stichting te laten ontbinden. Voor Leiden Marketing houdt dit in dat er een bedrag van 4.130,- zal worden teruggestort t.b.v. de marketing van Leiden als congresstad. Samenwerkingen met (stads)partners De combinatie bereikbaarheid, historie, cultuur en wetenschap van Leiden maakt Leiden een aantrekkelijke bestemming voor bedrijven, verenigingen en organisaties die hun evenement in Leiden willen organiseren. Leiden Marketing heeft in 2010, 2011 en 2012 de nodige inspiratiedagen georganiseerd, o.a. voor doelgroepen die zakelijke evenementen organiseren. De marketing van Leiden als stad voor congressen en zakelijke evenementen is vanuit het (vrijwel) niets opgebouwd. Langzamerhand is het vertrouwen in de activiteiten gegroeid. Zo dragen de partners financieel bij aan het zakelijk magazine. Citymarketing lijkt meer aan te slaan en vertrouwen te wekken dan regiomarketing (via het inmiddels opgeheven Mills & Minds-programma). De gerichte inzet op het zakelijk terrein van Leiden marketing is onder meer zichtbaar door een stijging van het bezoek op het zakelijke deel van de website. Het aantal congressen neemt toe en voor de komende jaren staat er al een aantal (inter-)nationale congressen gepland. De toename van het aantal zakelijke bezoekers wordt gemeten aan de hand van het aantal hotelbezoeken. Dat cijfer stijgt jaarlijks. De investeringen die Leiden Marketing in de eerste jaren heeft gedaan, leveren nu resultaat op. Deze inspanningen zijn gehonoreerd met de publieksprijs meest invloedrijke eventpersoon 2011 van Eventbranche. Leiden Marketing ontving deze prijs voor de beste marketingsstunt van 2011 en omdat Leiden als zakelijke bestemming op de kaart en op diverse podia in de spotlights is gezet en Leiden Marketing letterlijk en Internationale congresmarkt Leiden is de afgelopen periode fors gestegen op de ranking van de ICCA, in 2011 op plaats 234 t.o.v toen Leiden nog op plek 309 stond. In de Nederlandse top 10 staat Leiden op een gedeelde 8 e plaats samen met Noordwijk. Deze stijging is mede te danken figuurlijk een gezicht kreeg in de evenementen- en congresbranche aldus Eventbranche. Ervaringen met beurzen heeft geleerd dat deelname aan de beurs Event en Management Support relatief weinig 15

16 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten aan de samenwerking in de stad tussen locaties, hotels, overig bedrijfsleven en Leiden Marketing. De economische spin-off van internationale congressen voor de stad is enorm. De internationale congresdeelnemer besteedt gemiddeld 344,- per dag. Ruim 70% hiervan komt terecht in de lokale economie. Evaluatie oplevert (hoge kosten, te weinig bezoekers (uit de doelgroep) etc.). De positieve ervaring met de samenwerking met een PCO heeft ertoe geleid dat meerder PCO s zich hebben gemeld om met Leiden een partnership aan te gaan. Zakelijk magazine Ontdek Leiden: Zakelijk Magazine ONTDEK LEIDEN - oplage expl. tweetalig, voor de Trademarkt (touroperators, touringcarondernemers) o.a. over congressen en zakelijke evenementen 2011 en Beurzen Op nationaal gebied zijn er maar een paar beurzen voor de zakelijke doelgroep. Deze beurzen zijn een uitgelezen mogelijkheid om de naamsbekendheid van Leiden als congresstad te verhogen, om de database uit te breiden en de verwachtingen van de organisatoren te leren kennen. Leiden Marketing heeft deelgenomen aan de beurzen: - Event 2010 en 2011 ( ruim bezoekers) - Evenementcontact 2011 en 2012 ( bezoekers) - Management Support 2011 (3.000 bezoekers) Vakbladcampagne Leiden Marketing heeft diverse campagnes gevoerd in vaktijdschriften. De imago-printcampagne is ter profilering van de stad als kwaliteitsdestinatie voor zakelijke evenementen in de vakbladen.de campagne beslaat per uiting 4 of 6 pagina s waarop verschillende partners en Leiden Marketing zich binnen het kader van congres- en evenementenstad profileren. Samenwerking Congress by Design Naast beursdeelnames, advertentiecampagnes en het organiseren van inspiratiedagen is Leiden Marketing ook een samenwerking aangegaan met Congress by Design. Een gerenommeerde PCO (Professional Congres Organizer) met wie Leiden Marketing samenwerkt om meer internationale wetenschappelijke 16

17 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten associatiecongressen naar Leiden te halen. Evaluatie 6. (Digitale) informatievoorziening/stadsportal Portal incl. levering van partneroverstijgende content Overname en verbetering VVV HR-site In maart 2011 is de vernieuwde website van leiden.nl gelanceerd. De website is nu geheel in de Leiden, Stad van ontdekkingen-stijl en alle pijlers zijn vertegenwoordigd. De website is continu in ontwikkeling en er worden steeds nieuwe onderwerpen aan de website toegevoegd. De websites wordt regelmatig verbeterd dankzij feedback van mensen in- en uit Leiden. De nieuwste features zijn geïntegreerd met de sociale media en blogs. Leiden.nl fungeert inmiddels als de centrale Leiden-website (bijvoorbeeld voor de Verrassende Winkelweekenden van het Centrummanagement, Open Monumentendagen, de Leidse Loper en de Leidse Restaurantweek). Door middel van Google Adwords en zoekmachineoptimalisatie heeft Leiden Marketing een stap gezet in het steeds beter vindbaar maken van de website. Door toepassing van nieuwe technologische ontwikkelingen blijft de website up-to-date. De portal is in het Nederlands, Engels en Duits. De samenvoeging van verschillende sites tot één portal is gelukt waarmee een eenduidig en makkelijk toegankelijk digitale informatievoorziening tot stand is gebracht. De website is een sterk middel gebleken om betrokken partijen te (ver)binden. Nieuwe metingen in de komende jaren kunnen laten zien welke ontwikkeling het gebruik van de website doormaakt. Luisteren naar gebruikers (o.a. bewoners aangesloten bij Stadslab) heeft de leesbaarheid verbeterd Het cijfer laat zien dat naast bezoekers van het VCL ook de digitale bezoekers (deels) meegeteld moeten worden bij de beoordeling van de kwaliteit van de dienstverlening en informatievoorziening. Meerdere websites over Leiden zijn verder geïntegreerd en afgestemd, namelijk leiden.nl, de website van Leiden Congresstad en de VVV Leiden website. De content van leidsuitburo.nl wordt ingelezen op leiden.nl, zodat de toeristische agenda s volledig overeenkomen. Alle websites van Leiden Marketing hebben inmiddels dezelfde gemeenschappelijke database die het uitgangspunt vormt voor de informatie voor bezoekers van leiden.nl en de mobiele website/app. Door deze database, van VVV Nederland, te gebruiken, zal binnenkort de content ook beschikbaar zijn op de websites van de VVV, Holland.com en het Uitburo. De website had in bezoekers uit 151 landen. De gebruikers bleven gemiddeld ruim 3 minuten op de website en bezochten gemiddeld 4,65 pagina s. LEIDEN MARKETING is daarnaast ook verantwoordelijk voor de inhoud en het beheer van de website van het Expat Centre. 17

18 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Resultaten Evaluatie 7. Museumpromotie Doorontwikkeling nationale museummarketing en museumbezoek Doorontwikkeling progr. Museum & School + marketing Er zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van de promotie van de museumgroep door Leiden Marketing: de Museumfolder (2010), de schermen, banieren op Leiden Centraal tijdens de Museumnacht en de website. Het aanbod van de musea maakt momenteel deel uit van de reguliere promotieactiviteiten van LEIDEN MARKETING. Folders en informatie over tentoonstellingen zijn te verkrijgen via het VCL. Het programma Museum & School is al vanaf 2009 ondergebracht bij de Museumgroep en valt niet onder de verantwoordelijkheid van Leiden Marketing. Dit onderdeel is dus door de Museumgroep uitgevoerd. De samenwerking tussen Leiden Marketing en de Museumgroep verliep zeker niet optimaal en bleef beperkt tot de hoogst noodzakelijke ondersteuning. De Museumgroep heeft eigen keuzes gemaakt en Leiden Marketing is waar mogelijk een samenwerking aangegaan met individuele musea. Het programma Museum & School kan niet in deze evaluatie worden meegenomen omdat de Museumgroep dit programma zelf ontwikkeld. 8. Digitale informatie voorziening (vervolg) Gebruik huisstijl/logo door alle stadspartners Informatiezuilen/mobiele telefonie Continueren deelname aan uitburo.nl Digitale nieuwsbrief Onderzoek stadskrant Content pilot doel: experimenteren/leren welke info op welke wijze geplaatst moet worden op digitale scherm(en) VCL Huisstijl ontwikkelen en gebruik stimuleren/ controleren Onderzoek strategische locaties informatiezuilen/ mobiele telefonie (voor stadsinfo/routes en/of wandelingen (en keuze en beheer). landelijk en aansluiting alle cultuurleveranciers en ticketing services digitale nieuwsbrief: extern bezoekers en intern de zakelijke partners over voortgang LEIDEN MARKETING De insteek van de schermen in het VCL was om extra inkomsten te genereren, maar het animo om (betaald) filmpjes te tonen op de schermen, ontbreekt. De contentmanager zet de agenda (tentoonstellingen, komende evenementen, voorstellingen in de theaters) op de schermen en daarnaast ook op leiden.nl, YouTube, social media en de busjes van de Haagweg. Daar waar het gebruik van de huisstijl in 2010 nog niet door alle stadspartners werd toegepast, lijkt dit in 2011 vrijwel geheel te lukken. De partners zijn op het belang van het gebruik van de huisstijl aangesproken. Iedereen die betrokken is, gebruikt het Leiden, Stad van ontdekkingen-logo. Mobiele telefonie is ingezet, er is een mobiele website en app geïntroduceerd en social media is ingezet. Cijfers: mobiele website unieke bezoekers, app: downloads, Facebook: likes, Twitter: volgers. Sociale media worden ook gebruikt om studenten te betrekken bij initiatieven in de stad, zoals de organisatie van Serious Request/Glazen Huis. De PDA-wandelroutes zijn in ontwikkeling en er komen steeds meer bij. In samenwerking met de gemeente wordt gewerkt aan een parkeermodule, waarbij alle parkeerplaatsen ook te vinden zijn via Leiden mobiel en hoeveel er vrij zijn. De digitale informatievoorziening is sterk in opkomst in vergelijking met de meer traditionele mondelinge en papieren informatievoorziening. Informatie op schermen lijkt geschikt als aanvulling en eyecatcher. De huisstijl is inmiddels herkenbaar en lijkt als vanzelfsprekend toegepast te worden. De stadspartners kunnen, nóg meer dan tot nu toe gebeurt, het logo Leiden stad van ontdekkingen inzetten bij hun communicatie. Zoals al eerder aangegeven: aansluiting bij de portal betekent ook aansluiting bij de huisstijl. E.e.a. versterkt elkaar en de combinatie met 2 andere sterke logo s maakt de herkenbaarheid groter. De Digitale informatievoorziening is up-to-date en voortdurend in ontwikkeling. Vooral jongeren worden hiermee bereikt. Een ander voordeel is dat op deze manier de belangstelling voor activiteiten en de stad goed gemonitored kunnen worden. Digitale nieuwsbrieven en informatievoorziening via websites en mobiele telefonie etc. lijkt effectief en haalbaar en zorgen voor extra traffic naar de website. Hoewel een nieuwe stadskrant nog niet haalbaar is 18

19 Activiteit Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 nieuwe stadskrant: (onderzoek haalbaarheid/doelgroepen) Resultaten De deelname aan is doorgezet. Tweewekelijks wordt via het Leids Uitburo een digitale nieuwsbrief verstuurd met daarin het culturele aanbod in Leiden (3.400 abonnees). Ook wordt (in samenwerking met het Cultuurfonds en de kunstinstellingen) een maandelijkse Uitladder voor Leiden uitgebracht ( exemplaren). De nieuwsbrief van LEIDEN MARKETING is in 2009 gestart. Het is inmiddels een digitale nieuwsbrief die periodiek zowel in- als extern wordt verspreid. Daarnaast is er nog periodiek een nieuwsbrief voor de zakelijke markt. Hier staan alle resultaten in. Evaluatie gebleken is er wel succes geboekt met de krant Leidse Styl. Er is geen officiële evaluatie uitgevoerd maar tot op heden zijn er enkel positieve reacties binnen gekomen. Ticketing services verdient nog verder aandacht. Interessant is te weten in hoeverre andere vergelijkbare steden dit hebben ontwikkeld. (Breda). De kosten lijken op dit moment hoger te zijn dan wat het op moet gaan leveren. Het project zit nu nog in onderzoeksfase HDC media had in 2010 het initiatief genomen om voorstellen te ontwikkelen in het kader van het onderzoek naar de stadskrant. Inmiddels blijkt een stadskrant voor de stadspartners nog een brug te ver. In de toekomst lijkt een digitale krant mogelijk dit vraagt nog om verder onderzoek. Wel heeft LEIDEN MARKETING i.s.m. een aantal stadspartners (Stadslab, LEIDEN MARKETING, cultuurfonds en studenten etc.) het blad Leidse Styl uitgegeven (dec. 2011). Hierin staat een overzicht van activiteiten van het afgelopen jaar en het blad beschrijft een aantal higlights van de Leidse kunst, cultuur, en wetenschap. In de toekomst moet deze krant meer ruimte gaan bieden voor bedrijven. In 2012 wordt dit project weer voortgezet (en evt. daarna in het Engels worden uitgebracht).. Ticketingservice: het VCL is een zogenaamd VVV Ticketpoint en heeft kaartverkoop via Eventim, een landelijk contract afgesloten met VVV Nederland. Ongeveer drie jaar geleden was het Leids Uitburo/Stadspodia op zoek naar een nieuw ticketing systeem. Destijds was Eventim ook in beeld, maar is uiteindelijk de keus gevallen op een ander systeem. Dit betekent dat er nog geen koppeling mogelijk is tussen kaartverkoop Stadspodia en VCL. 9. Promotie van 10 Leidse ontdekkingen in het Verhaal van Leiden adhv 10 ontdekkingen (hoogleraar Leiden Marketing is niet bij dit project betrokken. Dit is een project van Museumgroep Leiden i.s.m. gemeente Leiden en Professor van Raan. De promotie is momenteel in handen van de Voor wat betreft de evaluatie van deze activiteit wordt m verwezen naar de Museumgroep als verantwoordelijke voor de uitvoering. 19

20 Activiteit kader van Leiden, stad van ontdekkingen Aandachtspunten en afspraken uit UVOK 2009 Van Raan) evt. te gebruiken in Kennisfestival. Resultaten museumgroep en de uitwerking zal worden meegenomen bij de website Leiden.nl. Evaluatie Leiden Press als internationale hoogwaardige leidse infovoorziening voor hoogopgeleide kenniswerker De realisatie Leiden Press is momenteel, net als het onderzoek naar de stadskrant, in handen van HDC media. Leiden Marketing heeft het blad Leidse Styl uitgegeven (dec. 2011). De nieuwsbrief van LEIDEN MARKETING is in 2009 gestart. Het is inmiddels een digitale nieuwsbrief die periodiek zowel in- als extern wordt verspreid ) (zie ook bij 8: digitale informatievoorziening). 10. Zichtbaar en te gebruiken in de stad Promotieclip Promotionele doeken in de stadionshal en in de stad Genereer (toekomstige) ideeën voor banieren Ontwikkeling van (digitale) citycard Ontwikkeling after-sales middelen Onderzoek PDA tochten Voorstel uitbrengen voor toepassing van het merkkader op de Leidse Loper Positionering Leiden Over activiteiten in de stad Digitale toegang tot activiteiten in de stad En inzet moderne infotechnieken Huisstijl op de Leidse loper In 2011 is er een promotieclip gemaakt ten behoeve van Serious Request/ Glazen Huis. In 2012 is er een algemene clip gemaakt i.s.m. de KvK en het Cultuurfonds (en geplaatst op ) Het project met doeken in de stationshal: in de stationshal hangen banieren van de NS, hier heeft LEIDEN MARKETING geen zeggenschap over. Wel heeft LEIDEN MARKETING aan de zijkant van de muur (t.o. de ingang van het CS-Leiden) doeken gehangen over Leiden.Deze worden meestal afgenomen door de stadspartners. De uiterlijke vorm van de citycard is ontworpen, maar de daadwerkelijke invulling van deze card moet nog door de stadspartners worden afgesproken. De after-sales middelen: merchandising artikelen zijn met de komst van het VCL ontwikkeld en in de winkel te koop. De stad Leiden is op allerlei manieren herkenbaar en zichtbaar: via het loket en de winkel, op schermen, banieren, op film, als merk en via souvenirs... De (activiteiten in de) stad is ook te vinden: via kranten, nieuwsbrieven, op de website en via social media/mobiele telefonie en via de PDA. De citycard vraagt nog om aandacht voor verdere ontwikkeling. De PDA-toepassingen zijn steeds in ontwikkeling. Alle voorzieningen in de stad zouden hiermee gemakkelijk te vinden moeten zijn. Ook komen er wandelroutes bij. Het merkkader is ontwikkeld en de bewegwijzering in de stad is afgerond. 11. Effectmeting Jaarlijkse meting en In 2010 brachten bezoekers in totaal In overleg met de gemeentelijke dienst BOA zijn in

Presentatie. 30 september 2010. John Kroes, directeur Leiden Marketing

Presentatie. 30 september 2010. John Kroes, directeur Leiden Marketing LEIDEN MARKETING Presentatie 30 september 2010 John Kroes, directeur Leiden Marketing Wat is Leiden Marketing? Stichting Stadspartners Stichting Visitor Center Leiden Stichting Leiden Congresstad Leids

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014 RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4541230 Aan : Gemeenteraad Datum : 15 november 2013 Portefeuillehouder : Wethouder G.J. van der Werff Programma : 10. Economie en wonen TITEL

Nadere informatie

Jaarverslag BTLH 2011 \

Jaarverslag BTLH 2011 \ Jaarverslag BTLH 2011 \ BUREAU -TOERISME LAAGHOLLAND Jaar verslag Bureau Toerisme Laag Holland 2010-2011 2010: In Oktober 2010 is Mardiek Voorneveld begonnen als directeur van bureau toerisme Laag Holland,

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Programma Stadspromotie Utrecht nationaal en internationaal profileren als een stad met een aantrekkelijk klimaat om te wonen, werken, studeren, leven, bezoeken en investeren. Wat

Nadere informatie

Meest Gastvrije Stad 2010

Meest Gastvrije Stad 2010 Meest Gastvrije 200 Colofon Samensteller: Lennert Rietveld Van Spronsen partners horeca-advies Herenweg 83 2362 EJ Warmond T: 07-548867 E: lennertrietveld@spronsen.com W: www.spronsen.com In samenwerking

Nadere informatie

Samen sterker voor Woudenberg!

Samen sterker voor Woudenberg! Kick-off bijeenkomst Samen sterker voor Woudenberg! WELKOM Brainstorm-avond Samen Sterker voor Woudenberg DES Woudenberg RBT Heuvelrug & Vallei woensdag 16 september 2015 Agenda 19.00 u Inloop & ontvangst

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Stadsbezoek Hoofdstuk 18. Leiden Marketing

Hoofdstuk 17. Stadsbezoek Hoofdstuk 18. Leiden Marketing Hoofdstuk 17. Stadsbezoek Hoofdstuk 18. Leiden Marketing Samenvatting De stad Leiden is onlosmakelijk verbonden met zijn historische kern. Als gevraagd wordt welke aspecten Leiden aantrekkelijk maken voor

Nadere informatie

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft:

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Toezeggingen Aan: Raadsleden CC: Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Motie CDA (pro)motie Portefeuillehouder: mevrouw L.A.M. Kompier Afstemming: ja Vraagsteller:

Nadere informatie

FLOWERS OF AMSTERDAM 12 JANUARI 2015, LISSE

FLOWERS OF AMSTERDAM 12 JANUARI 2015, LISSE FLOWERS OF AMSTERDAM 12 JANUARI 2015, LISSE 1 Lies Spruit Burgemeester gemeente Lisse 2 Frans van der Avert Algemeen directeur Amsterdam Marketing 3 Fusie tot Amsterdam Marketing Congressen Cultuur marketing

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014

Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 Beleidsonderzoek & Analyse BOA Feitenblad draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Toeristisch bezoek aan Leiden 2006-2014 1. Inleiding Al vele jaren laat Leiden het onderdeel Toeristisch

Nadere informatie

Citymarketingplan 2016

Citymarketingplan 2016 Citymarketingplan 2016 Inhoudsopgave Inleiding pagina 3 Hoofdstuk 1 Citymarketingplan 2014-2018 Pagina 4 1.1 Organisatie Stichting Woerden Marketing Pagina 4 Hoofdstuk 2 Doelstellingen 2016 Pagina 5 Hoofstuk

Nadere informatie

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Voorstel Marketing en Promotie Veluwe Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen VOORSTEL MARKETING & PROMOTIE VELUWE VRAAGSTELLING: Opstellen van een toeristisch marketingactiviteitenprogramma voor

Nadere informatie

open mind sharp business

open mind sharp business open mind sharp business De kracht van Amsterdam als (inter)nationale congresstad foto Siebe Swart Investeren in congresmarketing is goed voor de economische en maatschappelijke waarde van de metropool

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2014. Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371

JAARVERSLAG 2014. Bezoekcijfers. Totaal aantal bezoeken 2014. Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371 1 Bezoekcijfers Totaal aantal bezoeken 2014 Van Gogh Museum 1.608.849 De Mesdag Collectie 8.076 Bibliotheek en Documentatie 371 2 De bezoekers Met een top aantal bezoekers, een spectaculair vormgegeven

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

Imago-onderzoek Rotterdam onder studenten

Imago-onderzoek Rotterdam onder studenten Imago-onderzoek Rotterdam onder studenten Rotterdam, februari 2013 Onderzoek uitgevoerd door studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam Contacten: Professor Luit Kloosterman, Bart van Putten, Tim

Nadere informatie

New Land. Almere, 21 oktober 2014

New Land. Almere, 21 oktober 2014 New Land Almere, 21 oktober 2014 1 Jan Nico Appelman Gedeputeerde provincie Flevoland 2 RinkjeTromp Marketing Manager Toerisme Flevoland 3 Frans van der Avert Directeur Amsterdam Marketing 4 Wat zijn

Nadere informatie

Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland

Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland Factsheet UITpunt van Uit-in-Noord-Holland Augustus 2012 Karina Brouwer 2 Inhoudsopgave Wat is Uit-in-Noord-Holland?... 5 Bezoekersaantallen...5 Agenda...7 Editorial...7 Tips...7 Acties...7 Nieuwsbrief...7

Nadere informatie

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening (ook als ontmoetingsplek) in de binnenstad. Cultuurparticipatie Kernfuncties leren, lezen en informeren bieden voor burgers mogelijkheden

Nadere informatie

Meest Gastvrije Stad 2013

Meest Gastvrije Stad 2013 Meest Gastvrije Stad 2013 Onderzoeksrapport BEREIKBAARHEID & INFORMATIE Colofon www.meestgastvrijestad.nl Samensteller: Van Spronsen & Partners horeca - advies Herenweg 83 2361 EJ Warmond T: 071-5418867

Nadere informatie

Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend

Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend Daarom wordt er gewerkt aan een sterke destinatiemarketingstrategie, die Noord Holland Noord bestrijkt VAN: De regio Noord Holland

Nadere informatie

Strategisch plan 2016-2020

Strategisch plan 2016-2020 Strategisch plan 2016-2020 2 Amsterdam Marketing Strategisch Plan 2016-2020 1. INLEIDING Amsterdam Marketing bestaat drie jaar. Door de fusie van het Amsterdam Toerisme & Congres Bureau, Amsterdam Partners

Nadere informatie

Nr.: 2006-18.103a/44/A.16, EZ Groningen, 2 november 2006

Nr.: 2006-18.103a/44/A.16, EZ Groningen, 2 november 2006 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2006-18.103a/44/A.16, EZ Groningen, 2 november 2006 Behandeld door : A.J. Westerink Telefoonnummer : (050) 316 4078 Antwoord op : Bijlage : Onderwerp : Toeristische

Nadere informatie

Productkaarten Connectprogramma

Productkaarten Connectprogramma Productkaarten Connectprogramma De kracht van het netwerk: sámen maken we Brabant Brabant op de kaart zetten als de meest gastvrije en innovatieve regio van Europa. Zodat meer bezoekers naar Brabant komen,

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

GEMEENTE SOEST. Welkom. Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015

GEMEENTE SOEST. Welkom. Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015 Welkom Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015 1 Inhoud Terugblik uitkomst naamsbekendheid onderzoek t.b.v. promotie campagne Ingezette promotie campagne Gemeente Soest

Nadere informatie

Amsterdam Beach. 3 maart 2015

Amsterdam Beach. 3 maart 2015 Amsterdam Beach 3 maart 2015 Annette Baerveldt Wethouder gemeente Velsen Frans van der Avert Algemeen Directeur Amsterdam Marketing 4 Voor wie? Beslissers Internationale bedrijven (zakelijke) bezoekers

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

Beleving Theaterfestival Boulevard 2012 Onderzoeksrapportage. Life is Wonderful

Beleving Theaterfestival Boulevard 2012 Onderzoeksrapportage. Life is Wonderful Postbus 450 5600 AL Eindhoven +31 (0)40-84 89 280 www.dynamic-concepts.nl info@dynamic-concepts.nl Beleving Theaterfestival Boulevard Life is Wonderful Dynamic Concepts consultancy Eindhoven Copyright

Nadere informatie

maastricht: media kit 2015

maastricht: media kit 2015 maastricht: media kit 2015 VVV/Maastricht Marketing 1 Wie zijn wij Wij zijn de citymarketing organisatie van Maastricht, actief op het gebied van branding & marketing. Informatieverstrekker & dienstverlener,

Nadere informatie

Geachte leden van het griffiebureau, Zou u dit bericht vanuit City Marketing Haarlem aub door kunnen sturen aan de raadsleden?

Geachte leden van het griffiebureau, Zou u dit bericht vanuit City Marketing Haarlem aub door kunnen sturen aan de raadsleden? 1 Francolse Draijer - Zut Van: Esther Brasser Verzonden: woensdag 15 juni 2011 9:28 Aan: Griffiebureau Griffiebureau CC: Leontine Splinter Onderwerp: FW: Economische Effecten

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Bijlage II Beoordeling evenement op de gemeentelijke doelstellingen

Bijlage II Beoordeling evenement op de gemeentelijke doelstellingen Bijlage II Beoordeling evenement op de gemeentelijke doelstellingen Genre Editie 2010 Organisator : Stadsfestijn, muziek, jazz/ blues : 13 e editie : Stichting Big Rivers Aantal bezoeken 2009 : 100.000

Nadere informatie

Gevolgen voor onze BV uitkomsten. Amsterdam bezoeken, Holland zien 31-1-2011. Metropool Amsterdam Toeristische Marketing & Productontwikkeling

Gevolgen voor onze BV uitkomsten. Amsterdam bezoeken, Holland zien 31-1-2011. Metropool Amsterdam Toeristische Marketing & Productontwikkeling Gevolgen voor onze BV uitkomsten In 2012 één regio met een integraal werkende organisatie (ATCB/MTCB) Hoger rendement op ingezette mensen en middelen Extra jaarlijkse overheidsomzet 0,7-1 miljoen Extra

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Paleis van de Verdraagzaamheid. Jaarplan 2012

Paleis van de Verdraagzaamheid. Jaarplan 2012 Paleis van de Verdraagzaamheid Jaarplan 2012 Voorwoord Door een zeer succesvolle eerste editie van de jaarlijkse verkiezing van Ambassade en Ambassadeur van de Verdraagzaamheid was 2011 voor het Paleis

Nadere informatie

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Geschreven door: Daan Boers Inleiding Om het Kulturhus Wekerom bekendheid te geven en om de mensen te informeren over de activiteiten in het Kulturhus,

Nadere informatie

APELDOORN PROMOTIE MAAKT JE ZICHTBAAR. Promotiemiddelen 15

APELDOORN PROMOTIE MAAKT JE ZICHTBAAR. Promotiemiddelen 15 APELDOORN PROMOTIE MAAKT JE ZICHTBAAR Promotiemiddelen 15 1 MAAKT JE ZICHTBAAR Promoot je evenement of onderneming via Apeldoorn Promotie Apeldoorn Promotie maakt je activiteiten zichtbaar Apeldoorn Promotie

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK. Samenvatting

GEMEENTE OLDEBROEK. Samenvatting GEMEENTE OLDEBROEK Voorstel van het college aan de raad Raadsvergadering d.d. 31 januari 2013 Agendapunt 06-03 Onderwerp: subsidie Veluws Bureau voor Toerisme, 2013 en 2014. Portefeuillehouder: C. van

Nadere informatie

Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015

Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015 Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015 Activiteit Doelstelling Samenwerking Prestatie-Indicatoren 2012-2015 1) Campagne Algemene imagocampagne waarbij het betere landleven, kwaliteit

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Verordening reclamebelasting 2011

RAADSVOORSTEL. TITEL Verordening reclamebelasting 2011 RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3686069v4 Aan : Gemeenteraad Datum : 20 april 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Wethouder G. Boeve Wethouder J.C. Buijtelaar Agendapunt

Nadere informatie

GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN

GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN OPTIMALISEER UW EMPLOYER BRANDING, RESEARCH & TALENT ACQUISITION. is onderdeel van de Informatie Memory Gold & Platinum Abonnementen Memory Online: Gold & Platinum Abonnementen

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Datum bijeenkomst: 22 oktober 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Landal GreenParks Coldenhove in Eerbeek (met dank aan gastheer Martin Bes) Aanwezig: 60

Nadere informatie

Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX. 1. Inleiding

Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX. 1. Inleiding Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX 1. Inleiding In Boxtel, net als in de rest van Brabant en Nederland bruist het van de creativiteit en energie. Ook in Boxtel steekt actief burgerschap veelvuldig

Nadere informatie

Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking

Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking Studenten Organisatie Groningen is een vereniging die een unieke plaats in de Groninger studentenwereld inneemt, doordat zij de belangen van álle

Nadere informatie

GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN

GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN GOLD & PLATINUM ABONNEMENTEN OPTIMALISEER UW EMPLOYER BRANDING, RESEARCH & TALENT ACQUISITION. is onderdeel van de Informatie Memory Gold & Platinum Abonnementen Memory Online: Gold & Platinum Abonnementen

Nadere informatie

PRESTATIEOVEREENKOMST TUSSEN DE GEMEENTE HAARLEM EN DE STICHTING HAARLEM PROMOTIE

PRESTATIEOVEREENKOMST TUSSEN DE GEMEENTE HAARLEM EN DE STICHTING HAARLEM PROMOTIE B & W-nota Onderwerp Prestatieovereenkomst Haarlem Promotie 2007 Portefeuille mr. B.B. Schneiders Auteur drs. E.P.A. Evertse Telefoon 5113566 E-mail: e.evertse@haarlem.nl SO/BD Reg.nr. 2007 / 58 Te kopiëren:

Nadere informatie

Inleiding pagina 3. Hoofdstuk 1 Citymarketingplan 2014-2018 Pagina 4

Inleiding pagina 3. Hoofdstuk 1 Citymarketingplan 2014-2018 Pagina 4 Inleiding pagina 3 Hoofdstuk 1 Citymarketingplan 2014-2018 Pagina 4 Hoofdstuk 2 Citymarketingplan 2015 Pagina 6 2.1 Woerden Marketing Pagina 6 2.2 Diverse projecten Citymarketing Pagina 8 2.3 Woerden Marketing.nl

Nadere informatie

ACHTERGROND. Provincie Flevoland is opdrachtgever van Toerisme Flevoland

ACHTERGROND. Provincie Flevoland is opdrachtgever van Toerisme Flevoland ACHTERGROND Provincie Flevoland is opdrachtgever van Toerisme Flevoland Beleid en keuzes komen voort uit: Collegeprogramma Zelfstandig en Uniek 2011-2015 Nota Profielversterkend Ombuigen Economische Agenda

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken.

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Embargo tot 9 juni 2015 Onderwerp Giro d Italia Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Eind juni vindt de persaankondiging

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Gastvrije Stad. Meest. van Nederland

Gastvrije Stad. Meest. van Nederland Meest Gastvrije van Nederland 2009 Meest Gastvrije 2009 is een onderzoek van Van Spronsen Partners horeca-advies in samenwerking met VVV Nederland Top 2 Meest Gastvrije van Nederland De uitkomsten zijn

Nadere informatie

Ontmoet nieuwe klanten tijdens ONZE sfeervolle events! WORKSHOPAVONDEN THEMA EVENTS. Waarde voor ondernemers POWERED BY

Ontmoet nieuwe klanten tijdens ONZE sfeervolle events! WORKSHOPAVONDEN THEMA EVENTS. Waarde voor ondernemers POWERED BY Ontmoet nieuwe klanten tijdens ONZE sfeervolle events! WORKSHOPAVONDEN THEMA EVENTS Waarde voor ondernemers POWERED BY Stop met adverteren met events bereik je meer! Hoe bereik ik nieuwe klanten voor mijn

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602 Functieprofiel: Communicatie Functiecode: 0602 Doel Verzorgen van activiteiten op het gebied van communicatie en/of voorlichting voor Hogeschool Utrecht of onderdelen daarvan, aan verschillende in- en

Nadere informatie

Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad

Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 1 september 2015 sloot de indieningstermijn

Nadere informatie

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT Rapport BUR^.AUBUITEN econo nie Si omgeving SAMENVATTING Opzet onderzoek en respons SRE en ANWB zijn gezamenlijk opdrachtgever voor dit onderzoek naar het gebruik

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Het Land van Heerlijke Ontmoetingen

Het Land van Heerlijke Ontmoetingen Het Land van Heerlijke Ontmoetingen Nieuwsbrief April 2015 Toeristische Gids Land van Cuijk 2015 Deze week wordt de Toeristische Gids 2015 verspreid. De gids is een handig naslagwerk voor toeristen en

Nadere informatie

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes!

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Social Media Ontzorging voor bedrijven en ondernemers MKB-ers met ambitie zien hun kans: social

Nadere informatie

Het profiel van de ondernemer in Nederland

Het profiel van de ondernemer in Nederland Het profiel van de ondernemer in Nederland (bedrijven 2-50 werknemers) Swantje Brennecke Directeur Stichting DMS Korte uitleg onderzoek: Decision Makers Survey Representatief voor zakelijke beslissers

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 11.0418, d.d. 19 april 2011 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Bed & Breakfast Beleid Behoudens advies van de commissie BESLUITEN 1. de beleidsnotitie Bed & Breakfast Beleid gemeente Leiden vast

Nadere informatie

De meest complete en best bezochte website van Alphen aan den Rijn

De meest complete en best bezochte website van Alphen aan den Rijn De meest complete en best bezochte website van Alphen aan den Rijn alphens.nl alphens.nl 3 Introductie juni 0 is de website www.alphens.nl leven in geblazen om een platform te creëren voor alles dat met

Nadere informatie

Hallo! De zakelijke community voor ondernemers. Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009

Hallo! De zakelijke community voor ondernemers. Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009 Hallo! De zakelijke community voor ondernemers Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009 Onderwerpen >Waarom een community >Historie en start > Organisatie > Ambitie/Doelstelling >Voorbeelden/Best practices

Nadere informatie

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels

Inleiding. Patrick Bontinck CEO. Alain Hutchinson Voorzitter van de vzw visit.brussels Activiteitenverslag Inleiding 2014 werd in het kader van de regionalisering van het toerisme als een scharnierjaar aangekondigd. Het is ook een jaar van consolidatie geweest voor het toerisme in Brussel.

Nadere informatie

PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT

PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT PROGRAMMA BEGROTING UITBREIDING GEESTMERAMBACHT 2015 Velsen-Zuid, 25-3-2014 Inhoudsopgave Blz. 1. FINANCIËLE ONDERBOUWING 1.1 Programmabegroting 2015 3 2. MEERJARENOVERZICHT 5 2.1 Meerjarenraming 3. BEGROTING

Nadere informatie

Meer gasten in uw restaurant door Facebook

Meer gasten in uw restaurant door Facebook Meer gasten in uw restaurant door Facebook Waarom investeren in Facebook? 9,6 miljoen mensen maken gebruik van Facebook waarvan 6,8 miljoen dagelijks. Doelgroep(en) zijn gemakkelijk te bereiken. Zorgt

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD.

85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD. 85% VAN DE BUSINESS-TO-BUSINESS MARKT IN NOORD-NEDERLAND BEREIKEN WE MET NOORD. Door de inzet van een multichannel productportfolio maken we zichtbaar, inspireren en verbinden business-to-business ondernemers

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Belangrijkste uitkomsten van het onderzoek 2010 Deelname aan culturele activiteiten in shertogenbosch licht toegenomen Het opleidingsniveau is het meest

Nadere informatie

Stand van Zaken Campagne Hart van Europa

Stand van Zaken Campagne Hart van Europa Stand van Zaken Campagne Hart van Europa September 2013 1. De Partners de solide basis van onze Euregionale samenwerking! Hart van Europa is een samenwerkingsverband tussen: Toerisme Limburg (BE) Fédération

Nadere informatie

Informatie voor partners van de Liemers, helemaal goed! pagina 1

Informatie voor partners van de Liemers, helemaal goed! pagina 1 Informatie voor partners van de Liemers, helemaal goed! pagina 1 Informatie voor partners van de Liemers, helemaal goed! pagina 2 De Liemers, helemaal goed! De promotie van de Liemers richt zich op vier

Nadere informatie

INNOVATIE / INFORMATIE / INSPIRATIE

INNOVATIE / INFORMATIE / INSPIRATIE DE TRIPLE I VAN VVV NOORDOOST-BRABANT INNOVATIE / INFORMATIE / INSPIRATIE Kijk je even in deze folder? Sluit prima aan bij onze digitale ambities dus wellicht iets voor ons... Triple I Brabant Triple I

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Regionale infokantoren algemene resultaten Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen 1 Doelstellingen en Methodologie 3 1 Achtergrond

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015 Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot Januari 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4 2.1 Onderzoeksverantwoording... 4 2.2 Hoe tevreden

Nadere informatie

Metropool Amsterdam Festivals Participatie 2011

Metropool Amsterdam Festivals Participatie 2011 Wilt u ook zichtbaar zijn met uw festival in Amsterdam Festivals? Wilt u ook extra bezoekers trekken? Doe dan mee aan de multimediale marketingcampagne, ontwikkeld door Amsterdam Toerisme & Congres Bureau

Nadere informatie

Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds

Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds Petitie MKB Hoorn met betrekking tot de ingevoerde reclamebelasting Hoorn ten behoeve van het Lokaal Ondernemersfonds Hoorn, 25 augustus 2009 MKB Hoorn constateert - Dat de gemeente Hoorn eind mei de aanslagen

Nadere informatie

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie.

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. Gastvrije Stad blijkt dat het verschil van s-hertogenbosch met Breda in 2012 iets kleiner

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2012/2907 Registratiedatum: 10-07-2012 Afdeling: LO Agendapunt: 29-Vo-10 Openbaar: Ja Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Omzetten VVV-winkel naar VVV-agentschap Voorgesteld besluit: 1.

Nadere informatie

Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619

Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619 Preadvies Portefeuillehouder : H.J. van Komen Datum collegebesluit : 6 november 2012 Corr. nr.: 2012.10619 Onderwerp : Voorstel inzake Winkeltijdenverordening Loon op Zand 2013 Programma : 4. Economische

Nadere informatie

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Voorstel Marketing en Promotie Veluwe Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen VOORSTEL MARKETING & PROMOTIE VELUWE VRAAGSTELLING: Opstellen van een toeristisch marketingactiviteitenprogramma voor

Nadere informatie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie White Paper Content Marketing In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie Contentmarketing is hot. Dit komt omdat je hiermee

Nadere informatie

Beurstips. Naar de beurs?

Beurstips. Naar de beurs? Beurstips 1 Naar de beurs? 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan de fractie van Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Programma / Programmanummer Economie & Toerisme / 1041 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Gemeente Beemster Versie: definitief Goedkeuring: gemeentesecretaris Beemster, Els Kroese Juni 2012 Auteur: Nancy van der Vin, Filtercommunicatie

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact Strategic Decisions Monitor Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact KIRC 2013 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische of andere wijze openbaar worden

Nadere informatie

Strategisch Plan 2014-2017

Strategisch Plan 2014-2017 Strategisch Plan 2014-2017 Dress for Succes Leiden Inclusief jaarplan 2015 Inhoudsopgave Inleiding 1 1. Missie, ambitie en waarden 2 2. SWOT 3 3. Strategische koers 4 Inleiding Voor u ligt het strategisch

Nadere informatie

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap I. Inventaris, context en achtergrond Vrij op vakantie kunnen gaan en sport en recreatie bedrijven is een zeer belangrijke factor voor

Nadere informatie

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker,

fr, Vere : Geachte mevrouw Bussemaker, t 0 4 fr, Vere : Hogeschoe1if Prinsessegracht 21 Postbus 123 2501 CC Den Haag t (070)31221 21 f(070)31221 00 Aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus 16375

Nadere informatie

Het Fair Fashion Festival 2015

Het Fair Fashion Festival 2015 Het Fair Fashion Festival 2015 Wij streven ernaar de aandacht van de consument voor F air T rade fashion te verhogen door middel van het Fair Fashion Festival. Onder het begrip fashion verstaan wij: kleding,

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Bewoners van grote steden zijn veel kritischer over hun woonplaats dan in kleinere steden. Ze klagen met name over de onveiligheid en onrust. Ook de medebewoners

Nadere informatie

Musea en VVV. Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) natuur

Musea en VVV. Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) natuur Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) VVV, kansen voor Valkenswaard Door Peter Moezelaar (voorzitter VVV Valkenswaard) De LTA en haar doelstellingen door Henk Wessels (voorzitter LTA) Stijlgids Veelzijdig

Nadere informatie

VVV Maastricht. lidmaatschap 2016

VVV Maastricht. lidmaatschap 2016 VVV Maastricht lidmaatschap 2016 1 facts & figures BEZOEKEN 3.000.000 IN MAASTRICHT, PER JAAR 2E HOTELSTAD VAN NEDERLAND 2E TOERISTENSTAD VAN NEDERLAND 2E MONUMENTENSTAD VAN NEDERLAND STERKSTE TOERISTISCHE

Nadere informatie