Vastgoedmarketing Op weg naar marktgerichtheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vastgoedmarketing Op weg naar marktgerichtheid"

Transcriptie

1 Vastgoedmarketing Op weg naar marktgerichtheid Colofon Auteur W.H.K. De Lathauwer Begeleiders prof. dr. E.F. Nozeman ir. J.C.M.W. Jaske MRE Datum 28 maart 2005 Instituut Amsterdam School of Real Estate Focus Real Estate Development Niets van deze master thesis en/of ontwerp mag worden vermenigvuldigd, openbaar gemaakt en/of overhandigd aan derden, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de samensteller dan wel Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling B.V.

2 Ideeën hebben is één, maar verandering realiseren vraagt om het constant breken van weerstand (Felix Rottenberg in Zomergasten 1 ) 1 Zomergasten is een televisieprogramma van de VPRO dat wordt gepresenteerd door schrijver Joost Zwagerman. De betreffende aflevering met Felix Rottenberg als gast werd uitgezonden op zondag 1 augustus Felix Rottenberg is exvoorzitter van de PVDA en thans politiek-cultureel programmamaker.

3 Inhoudsopgave VOORWOORD... 1 SAMENVATTENDE CONCLUSIES ONDERZOEKSOPZET AANLEIDING DOELSTELLINGEN METHODOLOGIE WERKWIJZE BEGRIPSDEFINITIES BETROKKEN PARTIJEN VERANTWOORDING LEESWIJZER DE STATUS VAN VASTGOEDMARKETING INLEIDING MARKETING IN ANDERE SECTOREN Zuivelindustrie Auto-industrie...11 Vergelijking met andere industrieën DE BEPERKINGEN VOOR MARKETING IN DE VASTGOEDSECTOR Vastgoed versus consumentengoederen De complexiteit van vastgoedmarketing SAMENVATTING DE CONFRONTATIE VAN VASTGOED EN MARKETING HET VASTGOEDPROCES HET MARKETINGPROCES Het marketingproces kort omschreven VASTGOEDPROCES VERSUS MARKETINGPROCES SAMENVATTING DE INTEGRATIE VAN MARKETING IN HET VASTGOEDPROCES INLEIDING ONDERZOEK Onderzoek als procesinstrument Conclusie marktonderzoek CONCEPTONTWIKKELING Meerwaarde door conceptontwikkeling Schaalniveaus in concepten Vrije concepten Conclusie conceptontwikkeling COMMUNICATIE Communicatie centraal Geïntegreerde communicatie Vastgoedbranding als trend Vastgoedmerken Een laboratoriumsituatie Conclusie communicatie VERKOOP De drieledige functie van verkoop Meten is weten Interactieve marketing Conclusie verkoop EXPLOITATIE...38 Nazorg en after sales Marktgedreven vastgoedmanagement... 39

4 Commercieel beheer Conclusie exploitatie DE MARKETINGMATRIX VOOR VASTGOEDORGANISATIES DE VOORDELEN VAN MARKETING VOOR VASTGOEDORGANISATIES DE VOORWAARDEN VOOR VASTGOEDMARKETING DE VASTGOEDORGANISATIE Projectontwikkeling: van input naar output Corporate strategie Een herkenbare stijl Draagvlak in het management DE INTEGRATIE VAN MARKETING De positie van de vastgoedmarketeer Focus op verandermanagement Klantgerichte cultuur Systemen DE ORGANISATIE VAN MARKETING De marketingafdeling Competenties...46 Herstructurering KRITISCHE SUCCESFACTOREN Entameren van creativiteit Weerstand breken Interactieve marketing is de volgende stap SAMENVATTING BIBLIOGRAFIE LITERATUUR ARTIKELEN INTERVIEWS EN WORKSHOPS WEBSITES BIJLAGE 1: FORMAT VOOR DE GEHOUDEN INTERVIEWS EN WORKSHOPS... 53

5 Voorwoord Ik vond dat het tijd werd dat er verdieping werd aangebracht in de materie rondom het fenomeen vastgoedmarketing. Vastgoed is een zeer specifiek product dat zich anders gedraagt dan consumentenproducten. Het emotionele aspect, maar ook de grote belangen die elkaar met vastgoed kruisen nodigen uit om eens door een andere bril naar vastgoedmarketing als vakgebied te kijken. Met deze thesis geef ik niet alle antwoorden, want aan enkele onderwerpen op het gebied van vastgoedmarketing kan zeker nog een thesis gewijd worden. Ik plaats marketing in het vastgoedproces. Van daaruit kan marketing hopelijk vanuit een structuur geïntegreerd worden in vastgoedorganisaties. Er valt op dat vlak voor de bedrijfssector nog veel te winnen. Mijn persoonlijke drijfveer ligt in het bewijzen dat marketing, óók in vastgoedorganisaties, bij kan dragen aan het verlagen van het risicoprofiel en het verbeteren van resultaten, mits stelselmatig toegepast en daarmee onderdeel wordend van de cultuur van die organisaties. In de zoektocht naar bevestiging van, maar ook naar kritiek op die visie heb ik verschillende gesprekken gevoerd met vastgoed- en marketingprofessionals. Ik wil hen dan ook hartelijk danken voor hun deskundige inbreng. Verder wil ik in het bijzonder mijn begeleiders Stef Jaske van Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling en Ed Nozeman van de Amsterdam School of Real Estate bedanken voor de scherpe analyses. Ik ben ervan overtuigd dat dit de kwaliteit van deze master thesis ten goede gekomen is. Ik ben erg blij met de kans die me geboden is om dit onderwerp nader te mogen onderzoeken. Amsterdam, maart 2005 Pagina 1

6 Samenvattende conclusies De status van vastgoedmarketing Marketing speelt in de meeste vastgoedorganisaties geen of een ondergeschikte rol. Of wordt in ieder geval niet expliciet ingezet. De sector wordt traditioneel geleid door de politiek en de veelal technische marktpartijen. Daarmee loopt de sector in zijn geheel achter op het gebied van marketing in vergelijking met andere sectoren, zoals bijvoorbeeld de auto-industrie. Vastgoed, ruimtelijke ontwikkeling, is een complex product dat politiek gevoelig is. In die zin liggen er beperkingen als het gaat om vrije marktwerking. Dit ontslaat de sector, marktpartijen en overheid er niet van om marktgericht vastgoed te ontwikkelen. Dit kan alleen als er in de sector ruimte wordt gemaakt voor het denken in klantbehoefte en het bieden van passende meerwaarde. De nadrukkelijke rol van de overheid in vastgoedprocessen is van invloed op de mate van marktgerichtheid in vastgoedprojecten. De vraag, in relatie tot de beperkingen in het aanbod (bijvoorbeeld door contingenten), is van invloed op de vrije marktwerking. Hierdoor kan de markt scheef groeien. Er ontstaan vraagoverschotten, waardoor producten zonder meer worden afgenomen. En aan de andere kant kan teveel worden aangeboden, waardoor lokale markten overstromen. Ook de inhoudelijke invloed op de ontwikkeling van vastgoed, door bijvoorbeeld de bepalingen van welstand, stelt soms paal en perk aan het realiseren van klantwensen. Met vastgoed wordt niet alleen beantwoord aan de behoefte van een klant; een huishouden of een bedrijf. Met vastgoed en projecten wordt invulling gegeven aan een meerzijdige behoefte. Namelijk die van de klant, de gemeenschap én de stedenbouwkundige en functionele behoefte van een locatie. Dat maakt de formulering van een marketingpropositie in vastgoedtermen complex. Een verdere omschrijving van het behoeftekwadrant is opgenomen in deze thesis. Vastgoed is steeds meer een product waarmee mensen en ondernemingen zichzelf willen identificeren en onderscheiden. In de afgelopen twee decennia nog meer dan ooit wordt vastgoed steeds meer een stijlproduct. Het is daarom van belang dat er meer grip wordt verkregen op leefstijlen en de identiteit van bedrijven om zo gerichter waarde te creëren. Marktonderzoek Marktonderzoek is één van de belangrijkste marketingfuncties in de vastgoedsector, zoals dat ook geldt in andere sectoren. Superieure kennis over de klant leidt tot het meer gericht creëren van meerwaarde. Hieraan ontlenen organisaties in eerste aanleg hun bestaansrecht. Het inzetten op de onderzoekscompetentie is voor vastgoedorganisaties van eminent belang. Marktonderzoek als geïntegreerde competentie in het vastgoedproces kan belangrijke bijdragen leveren op het gebied van acquisitie, doelgroepanalyses, risicoanalyses, marktstructuuranalyses, klantonderzoeken, marketingonderzoek ten behoeve van beleid en databasemanagement. Het is dus niet een eenmalige handeling in het vastgoedproces. Conceptontwikkeling Denken vanuit de behoefte betekent dat er steeds meer op basis van een concept gewerkt wordt. Voordat ontwerpers beginnen te tekenen dient nagedacht te worden over de behoefte, een analyse van de meerzijdige behoefte, en hoe vastgoedconcepten daarin voorzien. Deze concepten kunnen in een verbeelding leiden tot acceptatie. Conceptontwikkeling kan bijdragen aan een soepeler en sneller proces. Door aan het begin van het proces met alle belanghebbenden een gelijk eindproduct voor ogen te hebben kan de eindstreep sneller bereikt worden. Daarnaast dient het als middel om te informeren en communiceren en kan de verbeelding en belangrijke rol spelen in de draagvlakcampagne. Pagina 2

7 Vastgoedcommunicatie Met toenemende binnenstedelijke ontwikkelingen verandert de communicatieomgeving voor vastgoedorganisaties en projecten. Meer belanghebbenden, dus meer politieke spanningen, complexere opgaven, dus meer coördinatie. Communicatie wordt meer dan een brochure en een bouwbord. Het wordt een gevraagde competentie voor vastgoedorganisaties. Geïntegreerde communicatie in de vastgoedsector is nodig omdat zaken als interne communicatie, draagvlakcommunicatie, gebiedscommunicatie, marketingcommunicatie, doelgroepcommunicatie en inputcommunicatie steeds meer een plaats moeten krijgen in vastgoedprocessen én de bedrijfsprocessen van vastgoedorganisaties. Niet elk vastgoedobject of project vraagt dezelfde reclame-inspanning. Factoren als looptijd, aantallen (volume, investeringen), maatschappelijke impact zijn bepalend voor de mate voor reclame-inspanningen en bijbehorende budgetten. Voor branding geldt ook dat er sprake moet zijn van een lange looptijd, opdat een consequente boodschap kan worden uitgedragen. Het bouwen aan een merk van een vastgoedorganisatie zal niet leiden tot merkentrouw aan de outputzijde (afnemers). Het uitdragen van een corporate identity richt zich meer op de inputzijde (opdrachtgevers). Ook daar zal geen sprake zijn van een exclusieve positie, maar er wordt altijd gewerkt vanuit shortlists van potentiële bedrijven. In die zin wordt het bouwen van een bedrijfsmerk voor vastgoedpartijen een steeds belangrijker onderwerp. Verkoop Het stadium van verkoop is erg belangrijk in het vastgoedproces, omdat hier het meest te leren valt over de klant. De redenen achter aankopen of afhaken, een kijkje in de black box van de klant, kunnen hier worden bijgehouden. Door deze informatie in te zetten in nieuw op te starten processen kan meerwaarde gegenereerd worden ten aanzien van deze informatie. Databasemanagement zal een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de marktbewerking. Alle klantcontacten die worden opgedaan kunnen via geautomatiseerde systemen beter worden benut. Een directer contact met de klant, marktonderzoeksmogelijkheden, het doen van nieuw aanbod bij afvallers zijn een aantal voordelen die belangrijk zijn voor organisaties. Exploitatie Ook al worden vastgoedprocessen niet in zijn geheel onder één dak bewerkt, dan nog is een sterke koppeling tussen exploitatie en ontwikkeling haast noodzakelijk. Er dient geen gat te vallen tussen de aard van het vastgoed en de wensen van de exploitant, belegger of eigenaargebruiker. Ook na oplevering kan de waarde van vastgoed met marktgedreven management verhoogd worden. Door vastgoed optimaal te laten functioneren, actief huurdermanagement te voeren, voor een goede positionering onder de doelgroepen te zorgen kunnen solide resultaten geboekt worden. Dit komt de bedrijfswaarde van het vastgoed op de lange termijn ten goede. De integratie van marketing De mate waarin marketing een rol speelt heeft sterk te maken heeft met het gedrag en de cultuur van organisaties. De achtergrond van de directie kan een rol spelen, maar ook of de organisatie sterk stuurt op strategie, positionering en waardecreatie. Men ziet in de praktijk dat bedrijven met een sterke positionering een meer marketinggerichte benadering kennen dan bedrijven die dat minder hebben. Men is het erover eens dat een bedrijfsmerk voor vastgoed niet leidt tot merkentrouw onder afnemers. Echter, een sterke bedrijfsidentiteit heeft wel zijn invloed op de inputmarkt. Daar waar potentiële opdrachtgevers posities te vergeven hebben. Een sterk merk, met de juiste associaties, bekrachtigd door goed presteren in de markt kan leiden tot positieve imagovorming bij opdrachtgevers. Marketing is een grondhouding gericht op het zinvol en winstgevend bevredigen van behoeften. Dit vergt een houding en dient tot in alle hoeken van de organisatie gevoeld te worden. Dit vraagt om een vergaande integratie in de processen en systemen. Dit zijn vaak intensieve trajecten. Op het punt van implementatie lijkt marketing sterk op verandermanagement en dient ook zo benaderd te worden. Een marketingafdeling kan een belangrijke aanjagende functie vervullen in de implementatie van marktgerichtheid in vastgoedorganisaties. Door bewustwording te creëren en deskundige input te Pagina 3

8 leveren in processen kan met de inbreng van marketingprofessionals, als marktonderzoekers, conceptontwikkelaars en communicatieadviseurs, veel bereikt worden. Functies als communicatieadviseurs, conceptontwikkelaars, marktanalisten, verkoopadviseurs, verkoopbegeleiders, marketingmanagers, internetmanagers, CRM managers, klachtencoördinatoren en zelfs dtp ers dienen steeds meer gemeengoed te worden in vastgoedorganisaties. Het zijn professionals die het commerciële proces van A tot Z kunnen bewerken. Kritische succesfactoren voor de integratie van marketing zijn te vinden in het entameren van creativiteit. Een creatieve benadering ten behoeve van vastgoedconcepten, in plaats van bijvoorbeeld een technische benadering, kan leiden tot een beter doordachte propositie op basis van doelgroepen en behoeften. Zo kan concurrentievoordeel en onderscheidend vermogen behaald worden. Veranderingen als gevolg van het implementeren van marktgericht handelen kunnen stuiten op weerstand. Niet alleen in vastgoedorganisaties, maar ook in de steeds complexere vastgoedprocessen, zoals de stedelijke herstructurering. Meer weerstand vraagt eigenlijk om meer marketing, en om meer expertise en een verdere professionalisering van vastgoedorganisaties. De integratie van marketing vereist investeringen in informatiesystemen. Informatiesystemen zijn onontbeerlijk om intern en extern effectief en efficient te kunnen communiceren. Markt- en klantgerichtheid vereisen de vastlegging, verrijking en verspreiding van informatie over klanten en opdrachtgevers. Daarom is interactieve databasemarketing de volgende stap in vastgoedmarketing. Pagina 4

9 1 Onderzoeksopzet 1.1 Aanleiding De traditionele kijk op marketing, en dit geldt in het bijzonder in vastgoedprocessen, gaat uit van het maken en verkopen van een product. De onderneming weet wat ze moet maken en de markt neemt voldoende vastgoed op om ieder project of ieder stuk vastgoed te laten renderen. Deze aanpak heeft de beste kans van slagen in schaarse vastgoedmarkten. In zulke situaties doet de markt vaak ook niet té moeilijk over kwaliteit, eigenschappen en stijl. De late jaren 90 waren hier een goed voorbeeld van. Deze aanpak werkt echter niet in een sterk competitieve markt waar sprake is van overaanbod en waar de klant het voor het zeggen heeft. Dat is de markt van vandaag de dag. Leegstaande kantoren, herontwikkeling van plannen op de grote vinexlocaties, het is allemaal aan de orde van de dag. Een goede aanleiding om de marktgerichtheid van de vastgoedsector eens nader onder de loep te nemen. Intuïtief worden soms wel de juiste handelingen verricht. Echter, het ontbreekt vaak aan een structuur waar vanuit marketing als vakgebied efficiënter bedreven kan worden. In theorie levert het ontwikkelen op basis van de behoefte optimale meerwaarde voor de klant en dus tot meer commercieel succes in termen van een sneller proces en een geoptimaliseerd rendement. Dat voor het behoeftedenken in de vastgoedpraktijk doorgaans nog relatief weinig aandacht is vormt voor mij de aanleiding voor deze Master Thesis. Waarom is die aandacht er niet voor? Er zijn immers grote financiële en maatschappelijke belangen mee gemoeid. 1.2 Doelstellingen 1. Voorstel formuleren voor een marketingmatrix waarbij de integratie van marketing in vastgoedorganisaties inzichtelijk gemaakt wordt. Hierbij rekening houdend met vastgoed als product, vastgoed als proces en de kenmerken van vastgoedorganisaties. 2. Voorwaarden omschrijven voor het succesvol integreren van marketing in vastgoedorganisaties. Marketing In vastgoed Status van vastgoedmarketing Marketing in andere sectoren Vastgoed Marketing Proces Marketingcomplicaties Invulling Marketing Onderdelen Formulering Marketing Model en Organisatie (A) (B) (C) (D) Figuur 1: Onderzoeksmodel Vastgoedmarketing Pagina 5

10 De figuur op de vorige pagina figuur geeft een schematische weergave van de globale stappen van deze Master Thesis om de uiteindelijke doelstellingen te bereiken. In eerste instantie zal de status van vastgoedmarketing in beeld gebracht worden, mede in relatie tot andere sectoren (A). Op basis van deze bevindingen wordt onderzocht welke factoren bepalend zijn voor het functioneren van het vakgebied marketing in de vastgoedsector (B), waarbij vooral gekeken wordt naar voor marketing belemmerende factoren in de vastgoedsector. De onderdelen A en B zullen nader worden omschreven in hoofdstuk 2. Vervolgens wordt het marketingproces ingepast in het vastgoedproces, waardoor een omschrijving van het vastgoedmarketingproces ontstaat (C), wat in hoofdstuk 3 zijn weerslag krijgt. Door de verschillende onderdelen van dat proces in te vullen ontstaat een marketingmatrix die is afgestemd op vastgoed als product en op het vastgoedproces. Deze matrix is het eindproduct van hoofdstuk 4. Aanvullend daarop worden vervolgens aanbevelingen gedaan worden voor vastgoedorganisaties met betrekking tot de organisatie en implementatie van marketing in de vastgoedonderneming. Deze zullen worden gedaan in hoofdstuk Methodologie Deze thesis is tot stand gekomen door het verrichten van verkennend onderzoek. Hiervoor is breed literatuuronderzoek uitgevoerd. Daarnaast is er met zoveel mogelijk experts op het gebied van marketing én vastgoed gesproken worden over de status van vastgoedmarketing en de wijze waarop marketing een rol kan spelen binnen vastgoedorganisatie. Dit betreft een breed expertonderzoek. De overall geldende opinies worden verwerkt in de structuur, zoals geschetst in paragraaf 1.3. Veel van de bevindingen worden dan ook niet opgesomd, maar verwerkt binnen de structuur. Hierdoor betreft het een beschrijvende thesis. 1.4 Werkwijze De toetsing van theorie en praktijk speelt in deze thesis een belangrijke rol. Literatuurstudie stelt het kader en interviews en workshops leveren het bewijs en brengen verdieping aan in de theorie. Dit betekent naast de nodige dosis theorie ook praktische inbreng ten behoeve van de bewijsvoering. Cases worden daarom als rode draad door de tekst verweven. Het onderwerp wordt breed gehouden om een zo volledig mogelijk beeld van het gehele vastgoedmarketingproces te krijgen. Per subonderwerp zijn daarom diverse verdiepingen mogelijk. Met vastgoed wordt vastgoed in de meest brede zin van het woord gehanteerd. In de onderstaande tabel is zichtbaar dat vastgoed zowel in typologische of geografische zin gezien kan worden, dan wel in de zin van de procesfase waarin het verkeert. Met vastgoedorganisaties worden organisaties bedoeld die vastgoed tot stand brengen dan wel vastgoed in stand houden. Over het algemeen betreft dit vastgoedontwikkelende en vastgoedbeleggende organisaties. De nadruk in deze thesis ligt, vanuit het werkveld van de auteur, voornamelijk in de stadia van vastgoedontwikkeling. Procesfase Geografische typologie Functionele typologisch Initiatief/Ontwerpfase Binnenstedelijk en herstructurering Wonen Realisatie/verkoop Buitenstedelijk en vinex Werken/Kantoren Exploitatie/beheer Landelijk Leisure/Winkelen Tabel 1: Vastgoed in deze scriptie wordt niet beperkt door de bedrijfskolom, geografie of typologische markten Pagina 6

11 1.5 Begripsdefinities Vastgoed (of onroerend goed) laat zich omschrijven door het Burgerlijk Wetboek 2 als: Onroerend zijn de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, evenals de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd. Vastgoed betekent in de context van deze thesis: de grond, de bouwwerken en de openbare ruimte als functie waarin mensen en bedrijven kunnen wonen, werken, winkelen en ontspannen. Marketing is een brede benadering gebaseerd op het zinvol én winstgevend bevredigen van de behoeften en wensen door bedrijven. In de vastgoedsector en vaak ook daarbuiten- fungeert de term marketing als verzamelnaam voor allerlei verkoopondersteunende activiteiten. Alles wat met verkoop en communicatie te maken heeft, wordt gezien als marketing. Ten onrechte, want marketing is een theorie, een visie. En in die theorie ligt juist de nadruk op activiteiten die plaatsvinden vóór de verkoop. Letterlijk komt de term marketing van MARKET GETTING, of vrij vertaald marktbewerking. 1.6 Betrokken partijen Vanuit het werkgeverschap en het onderwijsinstituut zijn Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling respectievelijk de Amsterdam School of Real Estate direct betrokken bij de begeleiding van de thesis. De verschillende expertinterviews en workshops zijn afgenomen bij medewerkers van de volgende organisaties 3 : Bouwfonds Ontwikkeling en Bouwfonds Wonen, Fortis Vastgoed, Ballast Nedam Projectontwikkeling, Blauwhoed Eurowoningen, Proper Stok Groep, AM Wonen en AM Grondbedrijf, ING Real Estate, Building Business, Balance & Result, Schoep & van der Toorn Marketing- en Communicatieconsultants, Hopman Interheem, Reclamebureau Hallelujah, BAM Vastgoed en Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling. Binnen deze organisaties is gezocht naar vastgoedprofessionals in marketingfuncties of met een marketingverleden. In de bibliografie (Hoofdstuk 6) staat de volledige lijst met namen opgenomen. Daarnaast staat in bijlage 1 de format voor de interviews en de workshops weergegeven. Dat betekent niet dat deze strikt werden gevolgd, want afhankelijk van het gesprek en de expertise van de deelnemers werd uitgeweken naar andere, maar verwante onderwerpen. De focus in de gesprekken staat eveneens weergegeven in de bibliografie. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een brede verkenning en benadering van het onderwerp, wat de compleetheid van het overzicht en de inzichten ten goede is gekomen. 1.7 Verantwoording Gedurende de zoektocht naar bewijzen voor de veronderstelde effecten van gestructureerde marketing een verlaging van het risicoprofiel, een sneller vastgoedproces, een beter rendement en een betere bedrijfsprofilering- bleek dat deze lastig te vinden zijn. Immers, voor het leveren van bewijs zijn kwantificeerbare en meetbare parameters nodig. En dat is nu net het typische van vastgoed: de plaatsgebondenheid en het daardoor steeds weer opnieuw ontwikkelen van een bepaald product op een bepaalde plek. De benodigde laboratoriumomgeving om weerlegbaar bewijs te generen kan dus niet gecreëerd worden. Toch staat er in deze thesis een praktijkvoorbeeld dat een dergelijke situatie benadert. Daarnaast wordt zoveel mogelijk met voorbeelden het effect van marketingacties bewezen. Daarmee wordt in zijn geheel getracht om gestructureerde marketing zinvol en nuttig te verklaren voor vastgoedorganisaties. 2 Bron: Burgerlijk Wetboek, Boek 3, Artikel 3 ( ) 3 De namen en functies van de personen binnen de betreffende organisaties zijn in de Bibliografie terug te vinden. Pagina 7

12 1.8 Leeswijzer Hoofdstuk 2: De status van vastgoedmarketing In dit deel wordt omschreven wat de status van vastgoedmarketing is. Dit wordt gedaan aan de hand van vergelijkingen met andere bedrijfstakken en de opinies van vastgoedprofessionals. Vervolgens worden de aspecten omschreven die bepalend zijn (geweest) voor die status. Hiermee wordt een contextueel kader geschapen. Hoofdstuk 3: De confrontatie tussen vastgoed en marketing Om marketing te integreren in vastgoedorganisaties zal er inzicht verkregen moeten worden in zowel vastgoed- als marketingprocessen. In dit hoofdstuk worden deze processen gekruist, waardoor een model gecreëerd wordt waarbinnen marketingactiviteiten kunnen worden geïntegreerd. Hoofdstuk 4: De integratie van marketing in het vastgoedproces Hier vindt de invulling van het gecreëerde model plaats. Op basis van de matrix wordt hier een aanzet gegeven voor de marketingactiviteiten die binnen het vastgoedproces kunnen worden ontwikkeld. Door het weergeven van praktijkvoorbeelden worden deze activiteiten vanuit de praktijk onderbouwd. Hoofdstuk 5: De voorwaarden voor vastgoedmarketing Het hebben van een idee is één, maar betekent in de praktijk niet dat het ook gerealiseerd wordt. De implementatie van marketing en de veranderingen die daarmee gepaard gaan zijn net zo belangrijk als het onderwerp zelf. Daarom wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed aan de organisatorische aspecten van vastgoedmarketing. Wat zijn succesfactoren? En wat zijn mogelijke valkuilen als het gaat om de integratie van marketing in vastgoedorganisaties. Pagina 8

13 2 De status van vastgoedmarketing In dit deel wordt omschreven wat de status van vastgoedmarketing is. Dit wordt gedaan aan de hand van vergelijkingen met andere bedrijfstakken en de opinies van vastgoedprofessionals. Vervolgens worden de aspecten omschreven die bepalend zijn (geweest) voor die status Inleiding Het meest tekenend voor de ondergewaardeerde status van vastgoedmarketing is waarschijnlijk wel het feit dat er nauwelijks literatuur over dit onderwerp bestaat. Bouw en vastgoed is als industrie goed voor ongeveer 10 procent van het Bruto Nationaal Product. En toch is er geen boek te vinden die de marketing van de producten in deze belangrijke bedrijfstak centraal stelt. Behoefte, behoefte, behoefte Volgens de marketingtheorie ontlenen bedrijven hun bestaansrecht aan waardetoevoeging die plaatsvindt door behoeftebevrediging. Een product is in die visie een bevrediging van een behoefte (je koopt geen boor, je koopt gaten). En een markt is een cluster van behoeften. De behoefte is dus het vertrekpunt voor alle activiteiten. Producten worden ontwikkeld, getest en uiteindelijk verkocht met de behoefte van de doelgroep in het achterhoofd. Markten worden gedefinieerd aan de hand van behoeften, en niet door het product of door sociaaldemografische kenmerken. Prijs is de beloning die iemand over heeft voor de bevrediging van een behoefte. Theorie versus praktijk Uiteraard verschilt de praktijk aanzienlijk van de theorie. Elke dag opnieuw in kaart brengen wat alle behoeftes van alle mensen op aarde zijn, is nu eenmaal onmogelijk. Een bedrijf steeds aanpassen aan elke verandering in de markt ook. Bedrijven zijn daar te star voor. Productielijnen, personeel en distributienetwerken kunnen niet zomaar aangepast worden. Specialisatie is noodzakelijk om te concurreren. Om deze redenen houdt een marketingmanager ook in andere sectoren zich voornamelijk bezig met alles wat met verkoop en communicatie te maken heeft. Toch heeft marketing in andere sectoren een belangrijker plaats dan in de vastgoedsector. Daar zijn de belangrijkste vragen over behoeften al beantwoord. En worden deze vragen periodiek opnieuw gesteld. Bedrijven in andere sectoren zijn vaak flexibeler dan vastgoedbedrijven. Hun productielijnen zijn makkelijker te veranderen. Hun producten dus ook. In het algemeen zijn ze beter in staat zich aan te passen aan veranderende behoeften. En hoe beter men in staat is in te spelen op behoeften, hoe belangrijker marketing voor hen wordt. De concurrent kan dat immers ook, en wie achterblijft verliest marktaandeel. Voorbeeld: Ontbijtproducten 4 Tot voor kort was het ontbijtproduct alleen gesegmenteerd in beschuit en boterhammen. Tegenwoordig staat er een veelheid aan gemaksproducten (convenience: zonder al teveel moeite aan te kopen) voor verschillende doelgroepen naast elkaar in de schappen. Veel producten ontwikkelen en segmenteren zich op verschillende doelgroepen. Ook de markt van vastgoed is in deze al lang niet meer eenduidig. Ongeveer 10 jaar geleden waren vragers en aanbieders nog redelijk goed te omschrijven. Dat is de afgelopen jaren drastisch veranderd. Ook voor vastgoed is het van belang om de vraag in beeld te brengen, om op het juiste moment, het juiste product in een bepaalde markt te realiseren. 4 Bron: De rol van Marketing in de vastgoedsector door drs. Jos J. Sentel in het kader van de NEPROM Leergang Projectontwikkeling (december 2002) Pagina 9

14 2.2. Marketing in andere sectoren In deze paragraaf wordt een beschrijving gedaan van de toepassing van marketing in enkele andere sectoren om hierna de vergelijking te kunnen maken met de vastgoedsector. Zuivelindustrie Zoals het voorbeeld op de vorige pagina illustreert, zijn zuivelproducten niet slechts terug te herleiden naar generieke producten. Er is sprake van een verregaande differentiatie. Zo zijn er honderden toetjes op de markt. De productie van een nieuw toetje is relatief eenvoudig te realiseren met nagenoeg dezelfde productiemiddelen. En de concurrentie is moordend. In de zuivelindustrie is marketing dan ook een vereiste. In de zuivelindustrie komt het aan op een goed product, een goede verpakking en een zeer uitgemeten bewerking van de distributiekanalen. Daarnaast speelt communicatie een belangrijke rol. Om dit samenspel in goede banen te leiden is informatie van levensbelang. Niet alleen worden product en verpakking vooraf uitvoerig getest, ook de effecten van promoties en reclame worden nauwlettend gevolgd. Verkopen en resultaten kunnen dan ook tot op 2 decimalen achter de komma gevolgd worden. Op basis van deze informatie wordt het marketingproces vervolgens verder gestroomlijnd. De marketinginformatiesystemen doen in deze industrie zijn werk. De marketeer weet altijd meteen wat zijn marketingacties tot effect hebben gehad. Hij kan zijn product volgen van de fabriek tot de schappen bij de individuele detaillisten. Daardoor kan hij de verkoopkanalen, de communicatie, acties en prijsvorming voortdurend bijsturen. Veel van de consumentenmarketing richt zich op de verkoop, het pushen van producten. En er wordt tegenwoordig meer aan het merk gebouwd. Maar marketing blijft in hoofdzaak eigenlijk een verkoopondersteunende bezigheid. De marketing gaat meer over communicatie. Hoe wordt het merk naar de doelgroep gecommuniceerd? Alsof Heineken de smaak van bier afstemt op bepaalde segmenten. Het moet een eigen en lekkere smaak hebben. De rest gaat over het pushen en branden van het product. De vergelijking met vastgoed als product De vergelijking van deze industrie met de vastgoedsector gaat niet op. En wel om de volgende reden. In vastgoed is geen sprake van langlopende merken en dus niet van merkentrouw. Tenzij het natuurlijk omvangrijke gebiedsontwikkelingen betreft die een looptijd hebben van 10 tot 20 jaar. Dan kan er reeksmatig informatie bijgehouden worden. Ook in het commercieel vastgoed, kantoren en winkels, kan een merk voor lange tijd worden neergezet. Gebouwen moeten dan wel enige naam en omvang kennen om overtuigend over te kunnen komen. Voorbeelden hiervan zijn grote winkelcentra, handelsgebouwen en gebouwen met bijzondere architectuur. Voorbeeld: De Zuidas De Zuidas is een gebied dat de komende jaren, misschien wel decennia, als dé kantorenlocatie van Nederland in de markt gezet wordt. Dat gebeurt op een internationale schaal. Het merk Zuidas zal dus straks in de wereldwijde vastgoedwereld een bepaalde positie innemen op de internationale kantorenmarkt. De Zuidas wordt een merk met daaraan bepaalde associaties: topsegment, Schiphol, WTC en internationaal. Een dergelijke naam werd eerder al door Parijs neergezet: La Défense. Het publiek zal dit niet altijd herkennen, maar vastgoedprofessionals, de doelgroep, als zodanig wel. Vastgoed heeft de geografische reikwijdte van de markt als nadeel. Die is vrijwel altijd lokaal, soms regionaal en zelden nationaal of internationaal. Daarnaast geldt de tijdelijkheid van vastgoed als een remming op marketing en branding. En de omvang van vastgoed speelt een rol bij het al dan niet intensief marketen van vastgoed. Vastgoed moet haast een iconische waarde hebben om langdurig in de markt gepositioneerd te worden. In de volgende paragraaf (2.3) wordt hier nog dieper op ingegaan. Pagina 10

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Het Marketingconcept: Tevreden klanten: Geintegreerde aanpak:

Het Marketingconcept: Tevreden klanten: Geintegreerde aanpak: Inhoud Inhoud... 1 Het Marketingconcept:... 2 Tevreden klanten:... 2 Geintergreerde aanpak:... 2 Behoeftengeoriënteerd werkterrein:... 3 Concurentieanalyse:... 3 Marktonderzoek:... 3 Winstbijdrage:...

Nadere informatie

Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM

Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM Doelstelling Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Welke segmenten zijn te onderscheiden?

Nadere informatie

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector 1 Inhoudsopgave Introductie Onderzoekskader Methodologie Resultaten Conclusie Aanbevelingen 2 Introductie

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit Is uw klantervaring consistent? De kanalen waarlangs klanten en organisaties met elkaar in verbinding staan ontwikkelen zich snel en worden steeds diverser. lenen zich in toenemende mate voor gebruik in

Nadere informatie

Een marketingplan in twaalf stappen

Een marketingplan in twaalf stappen Reekx is gespecialiseerd in het adviseren van organisaties en detacheren van specialisten op het gebied van het efficiënt managen van informatiestromen. Kijk op onze website www.reekx.nl voor actuele informatie

Nadere informatie

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling is altijd op zoek naar betere oplossingen op het gebied van wonen en commercieel vastgoed. Ons streven is om snel

Nadere informatie

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING DATUM : 28-11-2012 OVER Het HerontwikkelLAB Introductie 2 VISIE Het overaanbod van kantoorruimte en de veranderde vraag ernaar hebben een omvangrijke en veelal structurele

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Innoveren = Marktgericht communiceren

Innoveren = Marktgericht communiceren Innoveren = Marktgericht communiceren Inleiding Adviseurs bij Syntens constateren bij bedrijven vaak een gebrek aan aandacht voor de markt. Veel ondernemingen hebben een verstoorde marktdynamiek. Door

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Nieuwe retail business modellen Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Achtergrond Retail business modellen voor MKB ondernemers in de mode- en woonbranche Is het noodzakelijk? De combinatie voldoende

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1 Inleiding Dit verslag is geschreven in het kader voor het project Desk & Fieldresearch. Het project is voor het eerste studiejaar van de opleiding Commerciële Economie, aan Saxion Hogeschool te Enschede.

Nadere informatie

In twee dagen een jaar verder

In twee dagen een jaar verder In twee dagen een jaar verder The 48 hrs by Laboratorivm Met The 48 hrs introduceert Laboratorivm een nieuwe methode om binnen 48 uur een diepgaande merkstrategie te ontwikkelen, inclusief creatieve vertalingen

Nadere informatie

In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven

In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven Met stappenplan Direct toepasbaar www.idmk.nl Het succesvol schrijven van (online) plannen Het schrijven van een plan is een activiteit die door elke

Nadere informatie

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs Wat is marketing Marketing is het proces die je moet doorgaan om de behoeften van uw klanten te bevredigen. Eerst werd marketing gezien als het geheel van activiteiten die de ruil van producten of diensten

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:15 Elke brandingsituatie en -toepassing is uniek en vraagt om een kritisch onderzoek en grondige analyse. Effectief merkenmanagement

Nadere informatie

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven succeed IT better results together Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven in handel

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Allround in vastgoedmanagement en -advies

Allround in vastgoedmanagement en -advies Allround in vastgoedmanagement en -advies Samen waardegroei creëren en stimuleren. Daar gaan wij voor Amstelius Vastgoed Amstelius is een onafhankelijk allround kantoor voor vastgoedmanagement en -advies.

Nadere informatie

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD

SCRATCH KLANT AAN HET WOORD 4... lessons learned in Nederland zijn vliegwiel BIM-projecten in het buitenland... Internationale BIM-uitdaging bij Deerns Partnership belangrijker dan ontwerptools 5 BIM is geen doel op zich je hoort

Nadere informatie

leergang projectontwikkeling

leergang projectontwikkeling Inleiding Professionalisering van het vak is in alle NEPROM-opleidingen hét uitgangspunt Een goede samenwerking tussen overheid en smaatschappijen bevorderen, staat bij de NEPROM hoog op de agenda. Daarnaast

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren Voor: Bouwlokalen Het Nieuwe Renoveren 11 oktober 2011 te Doetinchem http://www.slimrenoveren.nl

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie 1. Michael Porter onderscheidt 3 basisstrategieën, waar volgens hem iedere organisatie een keuze uit dient te maken, om op een gezonde wijze een

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen!

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! F R I E N D S F reader Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! Als we de berichtgeving van de laatste maanden mogen geloven staat de non food detailhandel voor een herstructureringsslag.

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE

advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE SAMENMEERWAARDE WPM Groep staat voor ruim 20 jaar visie, kennis en ervaring op het gebied van advies, ontwikkeling

Nadere informatie

Wilt u continu verbeteren én besparen?

Wilt u continu verbeteren én besparen? Wilt u continu verbeteren én besparen? RORE staat voor Return on Real Estate; continu verbeteren en besparen mét uw vastgoedportefeuille. Middels de RORE-raamovereenkomst wordt afgesproken dat wij risicodragend,

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Partner in acquisitie

Partner in acquisitie Bureauprofiel Partner in acquisitie Introductie Ontstaan in 2005 uit NFIA en NDL Kantoren in Den Haag en Austin, TX (USA) Expert op het gebied van marketing, acquisitie en locatiekeuze Opdrachtgevers in

Nadere informatie

Noort Organisatie Ontwikkeling

Noort Organisatie Ontwikkeling Ontwikkelt Groei & Efficiency Wie wij zijn: is een adviesdienst die actief is in de bloemenen plantensector. De sector is dynamisch en de ontwikkelingen gaan steeds sneller, mede door de opkomst van internet

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Tijd voor een Blauwe Oceaan

Tijd voor een Blauwe Oceaan Tijd voor een Blauwe Oceaan Als u aan een oceaan denkt, een helderblauwe zee, denkt u meestal aan vakantie in een tropisch land en niet aan een nieuwe strategie voor uw bedrijf. Tijdens ons werk, zeker

Nadere informatie

WHITEPAPER > EFFECTIEF BRAND & PACKAGING DESIGN

WHITEPAPER > EFFECTIEF BRAND & PACKAGING DESIGN WHITEPAPER > EFFECTIEF BRAND & PACKAGING DESIGN WIJ ZIJN > BOOM WIJ CREËREN > BRAND, IDENTITY & PACKAGING DESIGN WIJ > VERSTERKEN, INSPIREREN & MAKEN TROTS WHITEPAPER > EFFECTIEF BRAND & PACKAGING DESIGN

Nadere informatie

Managen van verandering van het business model

Managen van verandering van het business model Whitepaper (Changing the Business Model, also applicable for Cloud solutions) Auteur: Maurice van der Woude, Personal Consult Februari 2012 (C) Pagina 1/9 Inleiding Ondernemers en organisaties willen succesvol

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Titeldia Ondertitel Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Onderzoeksvraag Hoe moet een Real Estate Investment Manager zich - gegeven de veranderende

Nadere informatie

Uitgangspunt van het model is de marktpositie van de retailer, uitgedrukt in het marktaandeel.

Uitgangspunt van het model is de marktpositie van de retailer, uitgedrukt in het marktaandeel. HET VOORSPELLEN VAN MARKTPOSITIES IN DE FASHION MARKT De wereld van fashion retail is drastisch aan het veranderen. Consumenten geven minder uit aan kleding en schoenen en doen dit vaker online. Nieuwe

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt

Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt WHITEPAPER Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt Onderzoek van het (een initiatief van Bindinc) toont aan dat onder 50-plussers merktrouw vaker voorkomt dan onder 50- minners. Daarbij

Nadere informatie

Strategisch Vendor Management

Strategisch Vendor Management Strategisch Vendor Management Visie op Strategisch Vendor Management en wat betekent het voor uw organisatie? Door: YouzQ B.V. Introductie Het aansturen van meerdere leveranciers door 1 partij verdeeld

Nadere informatie

Visie ABN AMRO op woningcorporaties

Visie ABN AMRO op woningcorporaties Visie ABN AMRO op woningcorporaties 1december 2011 Astrid van Arum, Sectorspecialist Woningcorporaties De nieuwe bank: het beste van twee werelden LOGO KLANT binnen dit kader Op 1 juli 2010 zijn Fortis

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs.

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs. Rapportage flitsenquête ActiZ Vrijwilligersbeleid Voor ActiZ, organisatie van zorgondernemers Van ICSB Marketing en Strategie Drs. Yousri Mandour Datum 7 maart 2011 Pag. 1 Voorwoord Voor u liggen de resultaten

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Manager van nu... maar vooral van morgen

Manager van nu... maar vooral van morgen Manager van nu... maar vooral van morgen Leidinggeven met inhoud en in verbinding, met inspiratie, energie en plezier, en dat binnen je organisatie mogelijk maken Er kan zoveel meer Uitgaan van klanten,

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Waardecreatie op scherp

Waardecreatie op scherp Inleiding Waardecreatie op scherp Focus voor verbetering van professionele dienstverlening Jos van Dam, strategisch adviseur Hoe kan het dat je levert wat is afgesproken en de klant toch niet helemaal

Nadere informatie

Cases. Terug naar groei

Cases. Terug naar groei Cases Terug naar groei Inleiding Veel ondernemers worden vrijwel volledig door de dagelijkse praktijk in beslag genomen. Het gevolg: weinig tot geen tijd voor reflectie. De concurrent weet hierdoor geleidelijk

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is Toekomstdenken Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is De wereld van vandaag is dynamisch en complex en zal steeds sneller veranderen. Trends als globalisering en technologie hebben hun

Nadere informatie

Bedrijfsverzamelgebouwen

Bedrijfsverzamelgebouwen Bedrijfsverzamelgebouwen Een onderzoek naar de toegevoegde waarde van bedrijfsverzamelgebouwen P5 presentatie 2 juli 2014 Student: Jeroen Ketting, 4168860 Faculteit TU Delft, Bouwkunde Afdeling: Real Estate

Nadere informatie

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen:

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Software voor het ontwikkelen en activeren van een sterk merk. Online Branding Software Wazokuu! Online Branding is software die de belangrijkste

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN 1 INTRODUCTIE H:11 Een merkstrategie voor een bedrijf identificeert welke merkelementen een bedrijf kiest voor toepassing op de diverse producten die

Nadere informatie

Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst. Ingrid Brons

Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst. Ingrid Brons Rapport 360 Graden Voorbeeld Vragenlijst Naam Adviseur Ingrid Brons Ingrid Brons Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Detail overzicht

Nadere informatie

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa Voor nadere informatie, neem contact op met: Wilma Buis Algemeen Directeur van Mercuri Urval b.v. Tel: 033 450 1400 of 06 5025 3038 wilma.buis@mercuriurval.com Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNINg & DEvELOPMENT. MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement. de maakindustrie

PROFESSIONAL LEARNINg & DEvELOPMENT. MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement. de maakindustrie PROFESSIONAL LEARNINg DEvELOPMENT MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement In de maakindustrie MASTERCLASS Open InnOvatIemanagement In de maakindustrie AMBITIE, ACTIE EN RESULTAAT IN INNOvATIE De Universiteit

Nadere informatie

Nieuwe kansen voor intermediairs

Nieuwe kansen voor intermediairs 1 Bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidsbeperking Nieuwe kansen voor intermediairs De komende jaren is het aan werk helpen van werkzoekenden met een arbeidsbeperking een groot thema. In 2026 moet

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

Profielschets. Manager Marketing & Sales. Junis Kinderopvang. ERLY the consulting company Datum: oktober 2015 Opdrachtgever: Junis Kinderopvang

Profielschets. Manager Marketing & Sales. Junis Kinderopvang. ERLY the consulting company Datum: oktober 2015 Opdrachtgever: Junis Kinderopvang Profielschets Manager Marketing & Sales Junis Kinderopvang ERLY the consulting company Datum: oktober 2015 Opdrachtgever: Junis Kinderopvang Adviseur ERLY: drs. Lilian Vos Telefoonnummer: 035 543 00 88

Nadere informatie

turning data into profit knowhowmarketing

turning data into profit knowhowmarketing turning data into profit knowhowmarketing Kennis over de markt, de klant, de concurrent en de effectiviteit van marketing wordt steeds belangrijker. Succesvolle bedrijven gebruiken deze kennis om snel

Nadere informatie

Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen

Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen WishUmobile Wijnhaven 17 3011

Nadere informatie

POP Eerste gekozen competentie: De markt analyseren en interpreteren Wat is mijn huidige niveau op deze competentie? Waarom?

POP Eerste gekozen competentie: De markt analyseren en interpreteren Wat is mijn huidige niveau op deze competentie? Waarom? POP Eerste gekozen competentie: De markt analyseren en interpreteren Wat is mijn huidige niveau op deze competentie? Waarom? Niveau Waarom? Waar ben ik al goed in? Wat zijn mijn sterktes op deze competentie?

Nadere informatie

Contractering bij infra-projecten

Contractering bij infra-projecten Contractering bij infra-projecten Mooie voornemens en waarom het toch vaak misgaat Industrieel Management & Advies Roadmap Het contracteringsproces Organisatiemodellen/Contractmodellen 3 contractmodellen

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp?

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Hoe succesvol is uw verkoopbeleid? Welke belangrijke

Nadere informatie

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013 FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING 14 november 2013 Edwin Palsma The Food Agency Specialisten in food marketing Wij verbinden voedingskennis, technologie, marketing en sales om de marktpositie van agro & food

Nadere informatie

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015 UITGANGSPUNTEN VMC-STRATEGIE 2011 TOT EN MET 2015 0. INLEIDING In 2007 is de basis gelegd voor het missie- en visietraject van Triodus met de belangrijkste opdracht het leveren van een bijdrage aan de

Nadere informatie

FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU

FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU EEN BUREAU MET EEN DUIDELIJK DOEL Adson is een full service reclame- en designbureau, met als doel merken te voorzien van een eigen identiteit en deze bekend te maken.

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact Strategic Decisions Monitor Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact KIRC 2013 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische of andere wijze openbaar worden

Nadere informatie

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat

Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire. Voorbeeld Kandidaat Rapport TLC-Q Team Leadership Competence Questionnaire Naam Adviseur Voorbeeld Kandidaat Reinier Butot Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties

Nadere informatie