Valkenswaard onbeperkt. De ontmoeting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Valkenswaard onbeperkt. De ontmoeting"

Transcriptie

1 Valkenswaard onbeperkt De ontmoeting

2

3 Valkenswaard onbeperkt De ontmoeting mevrouw drs. A. Groen drs. Sj. Cox PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant januari 2006

4 ISBN PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant. Het auteursrecht van deze publicatie berust bij het PON. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van het PON. Deze publicatie is te bestellen onder vermelding van PON-publicatie PON Postbus LA Tilburg Telefoon: (013) Fax: (013) Internet:

5 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding Aandachtspunten voor de pilot Doel en doelgroepen 8 2 Werkwijze 9 3 Cijfers en getallen Valkenswaard Mensen met een lichamelijke beperking Mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking Mensen vanuit de geestelijke gezondheidszorg Aantal aanvragen bij de gemeente Het aanbod aan activiteiten in Valkenswaard 12 4 De ontmoetingen De eerste ontmoeting 0-25 jaar Arbeid Vervoer Sociaal netwerk Recreatie/vrije tijd/sport Wonen De tweede ontmoeting jaar Toegankelijkheid en bereikbaarheid Wet Voorzieningen Gehandicapten Vrijwilligers/ondersteuners Ontmoetingsplekken Ontmoeting met de mantelzorgers Informatie en uitwisseling Belasting Arbeid en mantelzorg Ontmoeting van Wonen Wet Voorzieningen Gehandicapten Parkeren Scootmobiel Openbare ruimte Welzijn Wet Maatschappelijke Ondersteuning Volwaardig burgerschap De slotontmoeting 22 5 Conclusies en aanbevelingen De organisatie De inhoud De beoogde doelen 24 Bijlage 26 ANGO Zuidoost Brabant 26 Stichting Platform gehandicaptenbeleid Valkenswaard 26 Condititietraining 27

6 NeBasNsg 28 Stichting Nationaal Fonds Sport Gehandicapten, afdeling Valkenswaard 28 VOGG Sportinstuif De Bengels/Zwemclub de Dolfijnen en Vereniging van Ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap 29 VOGG Ontspannings Club de Uitlaat 29 Dagcentrum de Biezenrijt (Meare) 29 Revalidatiecentrum Blixembosch 30 Stichting de Plaatse (WBC woningen) 30 GgzE Valkenswaard 30

7 Voorwoord Voor u ligt de eindrapportage Valkenswaard Onbeperkt. Er is het afgelopen jaar met veel enthousiasme gewerkt om invulling te geven aan deze pilot. Wij, inwoners van de gemeente Valkenswaard, het gehandicaptenplatform, de Vereniging van ouders van verstandelijk gehandicapten (VOGG), stichting de Plaatse en stichting de Boei, hebben ons onder leiding van het PON en POG beziggehouden met prangende vragen als: Wat zijn de wensen en behoeften van onze inwoners met een beperking? Wat kan de gemeente voor hen betekenen, maar vooral wat kunnen inwoners zelf doen? Om een antwoord te kunnen geven op deze vragen hebben wij vijf ontmoetingen georganiseerd. Ontmoetingen tussen mensen uit verschillende sectoren en tussen de gemeente en haar bijzondere inwoners. De ontmoetingen zijn succesvol te noemen. Er zijn nieuwe contacten gelegd, er is volop gelegenheid geweest om aan het woord te komen, om wensen en ideeën kenbaar te maken. En heel belangrijk, er zijn zelfs al eerste concrete acties ondernomen om inhoud te geven aan de wensen die er leven. De ontmoetingen hebben geresulteerd in een helder zicht op wensen en behoeften die leven bij de inwoners van Valkenswaard. Een aantal van deze zijn wellicht bekend, maar vele zaken waren onbekend. Wij, de stuurgroep van Valkenswaard Onbeperkt, het PON en POG spreken de hoop uit dat deze ontmoetingen niet eenmalig zijn, maar dat er een proces in gang is gezet dat gecontinueerd wordt. Namens de stuurgroep Valkenswaard Onbeperkt Christel Geybels-Olmer Hans Wildeboer Stichting De Boei Judith Baken Gemeente Valkenswaard Marijke van der Wolde Stichting Platform Gehandicaptenbeleid Valkenswaard Raymond Spoelder Stichting De Plaatse Ria van den Eijnde-van Amelsvoort Vereniging van Ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap Wies Arts POG Agnes Groen PON PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 5

8 1 Inleiding Wat zijn de wensen en behoeften van mensen met een beperking? Hoe kunnen wij mensen aanspreken? Hoe krijgen wij de groep niet-georganiseerde mensen in beeld en hoe betrekken wij ze? Wat is er allemaal al geregeld in de gemeente en wat moet er nog geregeld worden? Zijn combinaties denkbaar om mensen met een verstandelijke, geestelijke of lichamelijke beperking gelijktijdig te betrekken bij het ontwikkelen van gemeentelijk beleid? En is er zicht op aard, omvang en aantal mensen met een beperking? En wat willen deze mensen in Valkenswaard? Wat kunnen de gemeente, aanbieders van zorg en welzijnsactiviteiten voor hen betekenen? Maar vooral wat kunnen de mensen zelf doen om de leefbaarheid in Valkenswaard te vergroten voor mensen met een beperking? In de pilot Valkenswaard onbeperkt is een poging ondernomen om een antwoord te formuleren op bovenstaande vragen. De pilot Valkenswaard Onbeperkt maakt deel uit van het provinciale project Handicapproof en verder. Dit provinciale project heeft tot doel de empowerment van mensen met een beperking te bevorderen en instrumenten en methodieken te ontwikkelen om hen te betrekken bij het gemeentelijk beleid. In totaal zijn er binnen Handicapproof en verder vier pilots uitgevoerd. 1.1 Aandachtspunten voor de pilot Valkenwaard Onbeperkt is de laatste pilot binnen het provinciale project. Dit maakt dat Valkenswaard een bijzondere rol vervult: ervaringen, vragen, kennis en inzichten die zijn opgedaan binnen de andere pilots (Laarbeek, Best en s-hertogenbosch) zijn ingebracht in Valkenswaard Onbeperkt om verder uitgewerkt te worden. Dit heeft geresulteerd in de volgende aandachtspunten: Volwaardig burgerschap Door de vermaatschappelijking, het integreren van mensen met bijzondere wensen en behoeften in de samenleving, hebben gemeenten te maken met kwetsbare groepen in hun gemeente. Volwaardig burgerschap moet het uitgangspunt zijn voor het gemeentelijk beleid. Enerzijds verwijst dit naar formele gelijke burgerlijke, politieke en sociale rechten en plichten, naar de wettelijke verankering van non-discriminatie en gelijke kansen. En anderzijds verwijst volwaardig burgerschap naar gelijke kansen om in de samenleving op allerlei fronten te participeren en een bijdrage te leveren vanuit eigen voorkeuren en mogelijkheden. Burgerschap betekent ook maatschappelijk participeren, deelnemen vanuit de eigen mogelijkheden, waarbij zorg en voorzieningen deze deelname mogelijk moeten maken. Volwaardig burgerschap impliceert dat mensen met een functiebeperking vanzelfsprekend onderdeel uitmaken van de samenleving in plaats van een individu of groep in de marge zijn. Dit houdt in dat mensen met een functiebeperking onderdeel zijn van en bijdragen aan de structuur en cultuur van de samenleving. 6 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

9 Cijfers en getallen In hoeverre hebben de gemeenten een kwantitatief overzicht van mensen met een beperking en op welke wijze kan dit zicht vergroot worden? De praktijk wijst uit dat gemeenten vaak onvoldoende middelen en mogelijkheden hebben om hun kwetsbare groepen in kaart te brengen. Gemeentelijke bestanden zoals die van de Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG) en die van de Wet Arbeidsongeschikten Jonggehandicapten mogen in verband met de privacy niet zomaar gebruikt worden. Bovendien blijkt dat de wijze van registratie moeilijk zicht geeft op leeftijd, aard en omvang van de beperking (LG, VG of GGZ). In de pilot van Valkenswaard wordt gezocht naar mogelijkheden en manieren om de getallen in beeld te brengen. De uitkomsten worden beschreven in de sociale kaart van Valkenswaard. Levenssti jl De praktijk laat een breed scala van levensstijlen zien, deels gekoppeld aan objectieve gegevenheden in de sfeer van leeftijd, inkomen en gezondheid. Voor beleidsmakers en beleidsontwikkeling heeft deze constatering verregaande consequenties. De grote variatie in leefomstandigheden en leefstijlen maakt het verleidelijk om mensen met beperking nog slechts als een zeer heterogene populatie van unieke individuen te benaderen. Maar uit het oogpunt van beleidsontwikkeling en verantwoordelijkheden leidt dat echter tot een onhanteerbare situatie: per persoon met een beperking zouden de overheid en organisaties binnen het sociale middenveld moeten bepalen wat hun verantwoordelijkheid en mogelijkheden zijn. Een oplossing schuilt in het zoeken naar een nieuwe categorisering die gestoeld is op een combinatie van objectieve criteria als leeftijd, gezondheidssituatie en inkomen en subjectieve criteria als levenshouding, waarden, opvattingen en kwaliteiten. In de pilot Valkenswaard Onbeperkt hebben wij gekozen voor een indeling in levensstijlen op basis van leeftijden. Sociale netwerken In deze pilot hebben wij willen achterhalen op welke wijze het sociale netwerk van mensen met een beperking versterkt kan worden. Voor contacten met anderen zijn mensen met een beperking vooral aangewezen op het aanbod aan activiteiten en ontmoetingsplaatsen in de wijk/de gemeente. Essentieel voor volwaardig burgerschap is dat mensen zelf kunnen kiezen waar zij willen ontmoeten. Dit betekent dat sommigen zich in eerste plaats thuis voelen bij lotgenoten, terwijl anderen juist gebruik willen maken van het reguliere aanbod. Mantelzorg onbelicht Mantelzorgers spelen een cruciale rol voor mensen met een beperking. Mantelzorg is vaak langdurig en intensief. Zij zijn vaak de spil in het sociale netwerk. Mantelzorgers zijn geen professionele zorgverleners, maar geven zorg omdat zij een persoonlijke band hebben met degene voor wie ze zorgen. Mantelzorg is niet de alledaagse zorg voor, bijvoorbeeld de zorg voor een gezond kind. Mantelzorgers vinden het vanzelfsprekend om voor iemand te zorgen. In de pilot staan wij expliciet stil bij de wensen en behoeften van mantelzorgers en de knelpunten bij het geven van (dagelijkse) zorg aan hun dierbare(n). PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 7

10 1.2 Doel en doelgroepen In Valkenswaard Onbeperkt is gekozen voor een integrale benadering van alle sectoren. Dit wil zeggen dat alle sectoren (Lichamelijk Gehandicapten, Verstandelijk Gehandicapten en de Geestelijke gezondheidszorg) bij de pilot zijn betrokken. Dit sluit goed aan bij initiatieven die reeds in gang zijn gezet binnen de gemeente: de ontwikkeling van een integraal gehandicaptenbeleid door de gemeente en het Gehandicaptenplatform dat zich richt op het verbreden van haar achterban. Het doel van de pilot is tweeledig: zicht krijgen op het aantal mensen met een beperking dat woont in Valkenswaard en het in kaart brengen van wensen en behoeften van deze inwoners. Speciale aandacht wordt besteed aan mensen die nergens bekend zijn, dus geen lid zijn van een belangenvereniging of gebruik maken van een instantie die zorg verleent. De uitvoering van de pilot is handen van het PON en het POG. Om het lokale draagvlak te vergroten en nauw aan te kunnen sluiten bij aanwezige kennis en ervaringen is een stuurgroep opgericht. In deze stuurgroep zitten vertegenwoordigers vanuit het Gehandicaptenplatform, de VOGG, de GGZ( de Boei) en de VG-sector (de Plaatse). Daarnaast is de stuurgroep versterkt door een inwoonster met een beperking en de gemeente Valkenswaard (ambtenaar en wethouder). 8 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

11 2 Werkwijze Om zicht te krijgen op harde cijfers en getallen is door het PON een inventarisatie uitgevoerd. Hierbij is gebruik gemaakt van gegevens die zijn verkregen bij de in Valkenswaard aanwezige instellingen en verenigingen. Daarnaast is gebruik gemaakt van de gegevens die door de gemeente Valkenswaard zijn aangeleverd. Om zicht te krijgen op de wensen en behoeften van inwoners uit Valkenswaard (met een beperking) is gekozen voor het organiseren van ontmoetingen. Onder het thema Ontmoetingen is gekozen voor het organiseren van verschillende dagen (middagen) voor mensen met een beperking uit Valkenswaard. De ontmoetingen onderscheiden zich niet naar aard van beperking, maar op basis van leeftijd. Ontmoetingsdagen Ontmoeting 1 Ontmoeting 2 Ontmoeting 3 Ontmoeting 4 Ontmoeting jaar jaar 45 + jaar De mantelzorg Plenaire terugkomdag De achterliggende reden om juist een gemixte samenstelling van mensen uit verschillende sectoren is om te achterhalen in hoeverre wensen en behoeften overeenkomen. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 9

12 3 Cijfers en getallen Valkenswaard Bij aanvang van de pilot bleek dat er geen kwantitatieve cijfers voorhanden zijn omtrent aantal, aard en omvang van mensen met een beperking in Valkenswaard. Wel is in Valkenswaard een uitgebreide gemeentegids aanwezig waarin allerlei aanbod voor mensen met een beperking beschreven staat. Het PON heeft in samenwerking met de stuurgroep van Valkenswaard Onbeperkt getracht de sociale kaart van Valkenswaard in te vullen. De sociale kaart is samengesteld op basis van gegevens die zijn aangeleverd door onder meer de gemeente, de GGD en verenigingen/organisaties binnen Valkenswaard. 3.1 Mensen met een lichamelijke beperking Het daadwerkelijk aantal mensen met een lichamelijk beperking is bekend. Landelijke en regionale aantallen kunnen naar de gemeente worden toegerekend, maar dat biedt onvoldoende informatie over wie precies waar wonen en welke wensen zij hebben. De beschikbare gegevens zijn te grofmazig en niet erg betrouwbaar. Om toch een beeld te kunnen krijgen van het mogelijk aantal mensen met een lichamelijke beperking in Valkenswaard hebben wij gebruik gemaakt van de gegevens uit het Sociaal Rapport Brabant 2004 (PON). Uit het Sociaal Rapport 2004 blijkt dat 9,4% van de Brabantse bevolking chronisch ziek is. Vertaald naar de situatie van Valkenswaard gaat het dan om inwoners die chronisch ziek zijn. Daarnaast kan een indeling gemaakt worden op basis van de OECD-indicator 1, zoals gebruikt in de Rapportage Gehandicaptenzorg (Ministerie van VWS). Deze indicator kent vier categorieën: geen, lichte, matige en ernstige beperkingen. Op basis van deze indicator zijn er in Nederland ruim zelfstandig wonende (niet in een instelling verblijvende) mensen met een ernstige beperking en bijna mensen met een matige beperking. Wanneer wij deze gegevens vertalen naar de Valkenswaardse situatie levert dit het volgende beeld op: Doelgroep % van inwoners Aantal inwoners in 2003 (31109 inwoners ) Personen met een ernstige lichamelijke beperking volgens OECD- indicator Personen met lichamelijke beperkingen volgens OECD indicator 3,1% ,5% OECD staat voor Organisation for Economic Co-operation and Development. OECD voert statistisch en vergelijkend onderzoek uit onder alle landen die zijn aangesloten bij de OECD. 10 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

13 Op basis van de nota Perspectiefvolle maten van de RbG kan een globaal inzicht in het aantal inwoners met een lichamelijke beperking worden verkregen dat op indicatie zorg ontvangt of begeleid wordt vanuit zorginstellingen en MEE -organisaties. 0-4 jaar 5-20 jaar jaar >35 jaar Wonend op een instellingsterrein met behandeling Wonen in de wijk met 24- uurszorg Zelfstandig wonen in de 1 wijk met ondersteunende begeleiding Thuiswonenden Met behandeling elders Thuiswonenden met 1 ondersteuning van sociaal netwerk rond cliënt/ familie Ondersteuning bij werk Test en Training Dagbesteding 5 Cliënten MEE Mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking Uit de gegevens van MEE (periode januari 2004 tot en met mei 2005) is globaal inzicht verkregen in het aantal inwoners van Valkenswaard met een verstandelijke of meervoudige beperking die op indicatie zorg ontvangen of begeleid worden vanuit de zorginstellingen en MEE-organisatie die werkzaam zijn in Valkenswaard. 0-4 jaar 5-20 jaar jaar > 35 jaar Verblijf op instellingsterrein met 24-uurs zorg Wonen in de wijk met uurszorg Wonen zelfstandig in de wijk met begeleiding Wonen bij ouders en krijgen thuisondersteuning Ambulante begeleiding 7 2 Dagbesteding Cliënten MEE Bron; RbG, Mei 2005, Stichting De Paatse, december 2005 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 11

14 Naast de in de schema s opgenomen mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking worden vanuit Instituut Sint Marie in Eindhoven 12 kinderen in de leeftijd van 5-20 jaar en 1 volwassene in de leeftijd van jaar met problemen op het gebied van communicatie begeleid in de thuissituatie. Het gaat hier om communicatiestoornissen door een sterk verminderd gehoor, ernstige spraak- of taalstoornis al dan niet in relatie tot autismespectrumstoornissen. 3.3 Mensen vanuit de geestelijke gezondheidszorg Vanuit de GgzE is informatie verkregen over het aantal mensen dat bij de GgzE bekend is en afkomstig is uit de gemeente Valkenswaard. In de onderstaande tabel worden het aantal cliënten uit Valkenswaard weergegeven, onderverdeeld naar leeftijdscategorie. Aantal cliënten naar leeftijdscategorie > cliënten Nevencliënten Totaal Inwoners % ,3 Uit de tabel blijkt dat 2,3% van de inwoners van Valkenswaard cliënt is van de GGzE. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in cliënten en nevencliënten. Deze laatste groep, nevencliënten zijn mantelzorgers en familieleden. 3.4 Aantal aanvragen bij de gemeente Gezien het feit dat de administratie van de Wvg in het jaar 2002 en 2003 een achterstand heeft opgelopen, is er in 2004 een vertekend beeld te zien van aanvragen en afhandelingen. In 2004 is namelijk een inhaalslag gemaakt. Over het jaar 2005 kan na afsluiting wel een meer realistisch beeld van aantallen verstrekt worden. 3.5 Het aanbod aan activiteiten in Valkenswaard Valkenswaard kent een ruim aanbod aan activiteiten voor mensen met een beperking. Dit aanbod is grotendeels terug te vinden in de gemeentelijke gids. Daarnaast zijn belangenorganisaties, zoals het gehandicaptenplatform en de Vereniging van ouders en verwanten voor mensen met een verstandelijke handicap (VOGG) erg actief. Ten behoeve van de verdere invulling van de sociale kaart hebben wij een telefonische interviewronde gehouden onder de in de gemeentegids beschreven aanbieders van activiteiten. Hierbij is onder meer gevraagd naar het aantal leden dat zij hebben vanuit Valkenswaard. Een uitgebreidere beschrijving over onder meer het aanbod aan activiteiten en ervaringen die deze aanbieders hebben met betrekking tot de doelgroep(en) waarvoor zij diensten (willen) leveren is terug te vinden in de bijlage. 12 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

15 Aanbieder Aantal leden uit Valkenswaard Sector ANGO Zuidoost Brabant 15 Alle Stichting Platform gehandicaptenbeleid Valkenswaard Conditietraining 0 NeBasNsg Stichting Nationaal Fonds Sport Gehandicapten, afdeling Valkenswaard Valkenswaardse Gehandicapten sport en revalidatievereniging VOGG Sportinstuif De Bengels/ Zwemclub de Dolfijnen en Vereniging van Ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap. 400 Alle (merendeel is Niet bekend lichamelijk beperkt) 15 Lichamelijk gehandicapten 35 en (licht) verstandelijk gehandicapten VOGG Ontspanningsclub de Uitlaat Onbekend Verstandelijk Dagbestedingscentrum De Biezenrijt (Meare) Revalidatiecentrum Blixembosch gehandicapten 35 Verstandelijk Onbekend gehandicapten Stichting de Plaatse (WBC woningen) 85 Verstandelijk GgzE Valkenswaard (beschermd wonen) Scoutinggroep Dick van Toor Valkenswaard gehandicapten, meervoudig gehandicapten 23 Geestelijke Onbekend gezondheidszorg Verstandelijk gehandicapten (kinderen jaar) PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 13

16 4 De ontmoetingen In de pilot Valkenswaard Onbeperkt staan wij uitdrukkelijk stil bij het gegeven dat de praktijk een breed scala van levensstijlen laat zien. Gekozen is voor een opzet van de ontmoetingsdagen op basis van leeftijden om mensen de mogelijkheid te geven om anderen uit dezelfde levensfase te ontmoeten. Het hoofddoel van de ontmoetingsdagen is gezellig en informatief en de mogelijkheid je ei kwijt te kunnen. De ontmoetingsdagen hebben plaatsgevonden op 1 en 8 oktober 2005 in het Bommel Partycentrum in Dommelen. De slotbijeenkomst, waarvoor alle leeftijdsgroepen zijn uitgenodigd, vond plaats op 25 oktober in de Hofnar. In het onderstaand schema geven wij het aantal bezoekers per ontmoetingsdag weer. : Ontmoetingsdagen Leeftijden Aantal Ontmoeting jaar 20 Ontmoeting jaar 25 Ontmoeting Ontmoeting 4 De mantelzorg 25 Ontmoeting 5 Plenaire terugkomdag 95 Een bijzondere constatering ten aanzien van de opkomst is de aanwezigheid van raadsleden tijdens de ontmoetingsdagen. Hierdoor is een direct contact en een open communicatie ontstaan tussen de burgers en de politici. Alle ontmoetingsdagen kennen eenzelfde opzet en werkwijze. In de eerste ronde, de voorstelronde heeft iedere inwoner met een beperking uit Valkenswaard de kans gekregen om zijn/haar wensen en behoeften kenbaar te maken en neer te leggen bij de gemeente. In een tweede ronde is stilgestaan bij mogelijke oplossingen. Tijdens deze ronde bleek dat sommige knelpunten relatief eenvoudig op te lossen zijn, terwijl andere knelpunten over de gemeentegrenzen heen vallen en dus veelal buiten het vermogen van de gemeente liggen om er wat aan te kunnen veranderen. Een interessante en belangrijke constatering is dat de aanwezige inwoners over het algemeen zeer positief waren richting gemeente. Zij waarderen de mogelijkheid om elkaar (inwoners en gemeente) te ontmoeten zeer. Daarnaast bleek dat bij het merendeel van de aanwezigen langzaam het besef groeide dat zij zelf mede verantwoordelijk zijn om oplossingen te zoeken en aan te dragen en daar waar mogelijk er zelf invulling aan te geven. De belangrijkste bevindingen geven wij weer aan de hand van door de burgers zelf aangereikte thema s die uit de eerste ronde naar voren zijn gekomen. De ontmoetingsdagen zijn succesvol gebleken. Het doel om een gezellig en informatieve ontmoeting mogelijk te maken tussen burgers onderling en tussen burgers en de gemeente is geslaagd. Alle aanwezigen hebben hun zegje kunnen doen en hebben dit ook gedaan. 14 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

17 Verder viel op dat er veel aandacht was voor elkaar: mensen bleven luisteren naar elkaar, ook al was het probleem/knelpunt al eerder door een ander genoemd. Hierdoor ontstond een hele open sfeer: mensen reageerden op elkaar en bedachten met elkaar oplossingen. 4.1 De eerste ontmoeting 0-25 jaar De eerste aftrap in de serie Ontmoetingen vond plaats door de leeftijdsgroep jongeren (0-25 jaar). De aanwezige jongeren hebben verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen. Aangegeven werd dat het niet echt duidelijk was bij welke leeftijdsgroep je nu eigenlijk hoort. Vooral jongeren boven de 20 jaar gaven aan niet helemaal te weten welke ontmoeting (0-25 jaar of jaar) voor hen geschikt zou zijn. Tijdens de eerste ronde (het inbrengen van eigen ervaringen, knelpunten, wensen en behoeften) bleek dat er voldoende gespreksstof was zodat zij zich op hun plaats voelden. Ouders van kinderen en een aantal jongeren zelf waren aanwezig om met elkaar te praten over zaken die zij goed en minder goed vinden gaan in Valkenswaard. Voor de aanwezigen bood de ontmoeting de mogelijkheid om met elkaar te praten, elkaar te informeren en enkelen wisselden zelfs na afloop telefoonnummers uit om met elkaar in contact te kunnen treden. De belangrijkste thema s die uit de rondes naar voren zijn gekomen zijn: Arbeid Jongeren met een beperking vragen aandacht voor arbeidsmogelijkheden. De aanwezige ouders geven aan dat jongeren met een beperking moeilijk plaatsbaar zijn op de arbeidsmarkt. Er is behoefte aan specifieke begeleiding. De reïntegratietrajecten verlopen nu moeizaam. Bij plaatsing wordt vrijwel niet gekeken of deze groep jongeren aansluiting vindt bij de groep waarbinnen zij te werk worden gesteld. Bezorgdheid wordt uitgesproken over de plaatsing van jongeren met een licht verstandelijke beperking bij ex-gedetineerden en ex-drugsverslaafden. Een ander punt betreft de sociale werkplaats, deze zou onvoldoende mogelijkheden bieden voor jongeren met een beperking. Er zijn te weinig arbeidsplaatsen en de meetlat om er geplaatst te worden ligt erg hoog 2. De aanwezige jongeren zijn zeer gemotiveerd om te werken. Maar geven hier wel bij aan dat zij veelal geen keuze hebben ten aanzien van het aantal uren. Zij moeten wel 36 uur werken om zich in hun levensonderhoud te voorzien (onder meer te wijten aan dure huisvesting). De jongeren doen een oproep: Kijk meer naar wat wij kunnen in plaats van wat wij niet kunnen! Wij willen ons steentje bijdragen aan de samenleving, help ons daarbij. 2 Op dit terrein vinden in 2006 veranderingen plaats, de sociale zekerheid is onder constructie en de implicaties hiervan zijn nog onduidelijk. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 15

18 4.1.2 Vervoer Een ander belangrijk thema dat vrijwel direct genoemd werd is het vervoer. Een veelgehoord probleem (ook tijdens de andere ontmoetingen) is dat het huidige vervoerssysteem veel onzekerheid met zich meebrengt. De aanwezigen hebben er begrip voor dat er een wachttijd is en dat je niet rechtstreeks van plaats A naar B vervoerd wordt, maar de ervaring wijst uit dat hier erg grote spelingen in tijd bestaan en dat het vervoer nogal eens afwijkt van de reguliere afspraken. Hierdoor raken de mensen gestresst en worden zij onzeker. De aanwezigen vragen begrip en aandacht voor het vervoersprobleem. Jongeren geven aan afhankelijk te zijn van deze vervoersvoorziening omdat zij niet altijd een beroep willen doen op hun ouders. Verder speelt mee dat het sociale netwerk van deze jongeren zich grotendeels buiten de gemeente afspeelt doordat hun schoolperiode zich veelal buiten Valkenswaard afspeelt en zij mede daardoor vrienden hebben die buiten de gemeente wonen. Doordat het systeem strippen toekent, en deze veelal niet toereikend zijn, moeten zij nu keuzes maken wie, wat en waar zij naar toe gaan. Dit systeem verzwakt uiteindelijk hun sociale netwerk en hun zelfstandigheid Sociaal netwerk Vanuit het gehandicaptenplatform wordt aangegeven dat zij hun achterban willen verbreden en dat zij graag instellingen meer willen betrekken bij de activiteiten van het platform. Door de jongeren met lichamelijke beperkingen wordt aangegeven dat er weinig tot geen mogelijkheden zijn om andere jongeren met een beperking te ontmoeten. Er is wel interesse in leuke activiteiten, bijvoorbeeld een discoavond. Ook de jongeren met een licht verstandelijke beperking zoeken aansluiting bij anderen. Echte mogelijkheden, zoals een inloophuis voor hen (en andere jongeren met een lichamelijke beperking) zijn er op dit moment niet Recreatie/vrije tijd/sport Recreatie, sport en vrije tijd zijn belangrijk: om anderen te ontmoeten, maar ook om je goed te voelen. Voor de aanwezigen is het aanbod van wat er allemaal mogelijk is in Valkenswaard niet echt duidelijk. Zij geven aan dat de reguliere sportverenigingen maar in zeer beperkte mate (tot zelfs helemaal niet) mogelijk zijn. Bij het thema sport kwam ook de onduidelijkheid over mogelijke vergoedingen inzake de Wet Voorzieningen Gehandicapten ter sprake. Op de vraag of sportverenigingen hier een beroep op kunnen doen werd medegedeeld dat alleen individuele aanvragen mogelijk zijn. Daarnaast werd gesproken over de mogelijkheid om bewoners van woonvoorzieningen te betrekken. Onduidelijk was hoe deze contacten zouden moeten lopen en wie daar verantwoordelijk voor is/wil zijn? De mogelijkheid om gezamenlijke activiteiten te organiseren voor mensen met lichamelijke en verstandelijke beperkingen werd genoemd. Als kanttekening werd hierbij geplaatst dat voor mensen met een verstandelijke beperking altijd ondersteuning en begeleiding noodzakelijk is. Tenslotte werd een oproep gedaan om succesvolle initiatieven, zoals de Doeweek Dommelen, niet zomaar zonder overleg in te perken tot verstandelijk gehandicapte deelnemers tot 21 jaar. Omdat dit tot grote teleurstelling leidt bij jongeren die al jaren met veel plezier meedoen aan de Doeweek. 16 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

19 4.1.5 Wonen Voor zowel jongeren met lichamelijke beperkingen als jongeren met (licht) verstandelijke beperking is huisvesting een groot probleem. Er zijn te weinig mogelijkheden, waardoor vertrek naar elders plaats vindt. Informatie over plannen (onder meer de focusprojecten) bereikt niet iedereen. Er zijn weinig mogelijkheden voor starters met een beperking. De aanwezigen vragen aandacht voor betere bouwplannen, de gemeente moet zich niet alleen richten op seniorenwoningen, maar ook op starterswoningen. Met andere woorden: in bouwplannen dient rekening gehouden te worden met meerdere doelgroepen (senioren, jongeren en mensen met een beperking. Aangegeven wordt dat er een speciale website is voor mensen met een handicap: 4.2 De tweede ontmoeting jaar Tijdens deze ontmoeting kwamen nagenoeg dezelfde thema s naar voren als bij de ontmoeting van 0-25 jarigen. Arbeid wordt ook hier als relevant ervaren, maar hier werd als aanvulling genoemd dat ook gekeken zou moeten worden naar creatieve manieren om nieuw werk te organiseren. Bijvoorbeeld door mogelijkheden te zoeken om vrijwilligerswerk betaald te maken (of te laten uitvoeren met behulp van uitkering). Ook ten aanzien van de problematiek rond het vervoer werden oplossingen geopperd in de trend van mijn zoon kan autorijden, kan hij niet anderen helpen?? Bij het thema vervoer vroeg men specifieke aandacht voor het parkeerbeleid van de gemeente. Tijdens deze ontmoeting werd aandacht gevraagd voor de volgende thema s: Toegankelijkheid en bereikbaarheid Veel voorzieningen in Valkenswaard zijn niet goed toegankelijk. Er komt een opsomming van winkels, straten en wegen. Ook invalideparkeerplaatsen, bijvoorbeeld bij scholen, zouden uitgebreid moeten worden. Er wordt gevraagd om meer rekening te houden met mensen met een beperking bij reguliere voorzieningen. Hieruit volgt een interessante discussie over in hoeverre mensen met een beperking als volwaardig burger worden gezien. In ieder geval blijkt dat er bij veel personen in Valkenswaard gewerkt moet worden aan een attitudeomslag in het denken en handelen ten aanzien van mensen met een beperking Wet Voorzieningen Gehandicapten Er blijkt veel onduidelijkheid te bestaan over de Wet Voorzieningen Gehandicapten. Regels en procedures zijn niet altijd even inzichtelijk en het duurt allemaal erg lang. Aangegeven wordt dat het WVG-loket langer open zou moeten zijn. De aanwezigen denken graag mee aan oplossingen voor de geconstateerde knelpunten rond de Wet Voorzieningen Gehandicapten. Er wordt een oproep gedaan om minder star uitvoering te geven aan de wet, door meer met de mensen mee te denken waardoor er goedkopere oplossingen kunnen ontstaan. Ook de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning werd aangeroerd. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 17

20 Wat betekent dit voor mensen met beperkingen? Wat gaat er allemaal veranderen? Een aantal mensen spraken hun angst uit over wat deze toekomstige wijzingen allemaal daadwerkelijk gaan betekenen Vrijwilligers/ondersteuners Vanuit de verstandelijke gehandicaptensector (het VG-wonen) spreekt een aantal mensen hun bezorgdheid uit ten aanzien van vrijwilligers. Zij constateren een vergrijzing in het vrijwilligersbestand. Dit leidt nu soms tot overbelasting van vrijwilligers, of dat activiteiten niet uitgevoerd kunnen worden omdat er geen vrijwilligers zijn. Er zijn verschillende pogingen ondernomen om vrijwilligers te werven, maar de resultaten zijn beperkt. Vrijwilligers zouden eigenlijk zelf voor opvolging moeten zorgen om te voorkomen dat er straks een nijpend tekort is. Vrijwilligers werven voor de doelgroep verstandelijk beperkten is lastig. Er is nog veel onbegrip en er bestaat een zekere angst om als vrijwilliger te werken voor deze groep mensen. Ondanks dit signaal ademt Valkenswaard een positieve sfeer uit: er gebeurt heel veel mede dankzij de inzet van vrijwilligers en ondersteuning die vanuit de gemeente geleverd wordt Ontmoetingsplekken Een laatste thema/aandachtspunt is de behoefte aan een plek om elkaar te ontmoeten. De aanwezigen met (licht) verstandelijke beperkingen, maar ook mensen met lichamelijke beperkingen, die zelfstandig wonen, geven aan nauwelijks contact te hebben met buren, mensen uit hun directe leefomgeving. Zij ervaren aan den lijve hoe individueel de samenleving is ingesteld. Mede daarom hebben zij behoefte aan een plek waar zij gewenst zijn, waar zij heen kunnen gaan voor een praatje, voor informatie of voor hulp. Bovendien willen zij niet altijd een beroep hoeven doen op hun familie, omdat deze het al zwaar genoeg heeft. 4.3 Ontmoeting met de mantelzorgers Deze ontmoeting stond in het teken van familie/naasten van mensen met een beperking: de mantelzorgers. Het bleek voor deze groep mensen zeer lastig om over zich zelf te praten, om eigen wensen en behoeften kenbaar te maken. Daarnaast was voor velen eigenlijk niet geheel duidelijk dat zij zelf mantelzorger zijn. Mensen gaven aan dat het toch eigenlijk heel gewoon is dat je voor je partner/ kind zorgt? De ontmoeting werd als zeer waardevol gezien, met een oproep tot herhaling. Maar met klem werd hierbij aangegeven: als je iets voor mantelzorgers doet, dan moet je ook voor opvang zorgen zodat wij met een gerust hart aanwezig kunnen zijn. Uit de boeiende ontmoeting kwamen de volgende aandachtspunten naar voren: 18 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

21 4.3.1 Informatie en uitwisseling Bij de aanwezigen bestond behoefte aan informatie, wat is mantelzorg, wat houdt het in en wat is er specifiek voor mantelzorgers georganiseerd door de gemeente en andere organisaties? Ook informatie over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning werd genoemd: wat betekent dit voor ons als mantelzorg? Komt er nog meer op ons af? Emotionele vragen als wat gaat er gebeuren als ik er straks niet meer ben gaven inzicht in de niet bij de mantelzorgers aanwezige informatie over de mogelijkheden die er zijn voor de persoon waarvoor zij zorgen. Daarnaast werd informatie gevraagd over hoe kun je jezelf een dag vervangen, zodat je even de volle vrijheid hebt? Met elkaar werd nagedacht over oplossingen. Ten aanzien van de informatiekloof werden suggesties gedaan: - een informatiegids met allerlei praktische informatie over mantelzorg; - een mantelzorgadviseur die aan huis komt; - een informatieloket; - meerdere momenten van uitwisseling met elkaar; meer mantelzorgontmoetingen. Vanuit de groep ouders van mensen afkomstig uit de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), is een contactgroep in het leven geroepen, in samenwerking met de kerk. Deze groep mensen probeert met elkaar ontspanningsmogelijkheden te creëren voor degene voor wie zij mantelzorger zijn Belasting Specifieke aandacht werd gevraagd voor de belasting van mantelzorgers. Mantelzorg doe je niet zomaar, het overkomt je, je kan er niet omheen. De angst dat hen, de mantelzorger, wat overkomt, speelt een belangrijke rol bij de gevoelde druk. Er blijkt behoefte te bestaan aan vormen van respijtzorg: logeerhuizen, extra hulp of tijdelijke vervanging voor de mantelzorg. Aangegeven wordt dat wil je nu vervanging of extra hulp krijgen, er een indicatie nodig is van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Dit blijkt veel te lang te duren en de hulp die dan verkregen wordt is absoluut niet toereikend. Een suggestie werd geopperd om een acute hulplijn voor mantelzorgers op te zetten. De mantelzorger zou hier naar toe kunnen bellen en direct het probleem kenbaar kunnen maken en hulp kunnen krijgen. Eventueel zou zo n mantelzorglijn aangesloten moeten kunnen worden bij de 24-uurs hulplijn van Zuidzorg. Gelijktijdig geven de mantelzorgers aan dat zij over een drempel heen moeten om zorg/hulp van anderen te accepteren. Men wil vertrouwen hebben in de organisaties/hulpverleners die de zorg leveren Arbeid en mantelzorg Het thema arbeid en mantelzorg werd genoemd. Aangegeven werd dat de combinatie van een baan en het verlenen van mantelzorg een zeer zware opgave is. Werkgevers zijn lang niet altijd bereid om creatief mee te denken aan oplossingen waardoor het enige alternatief vaak overblijft: ontslag. Hierdoor raken mantelzorgers geïsoleerd en is het moeilijk om, wanneer de mantelzorgtaken ophouden, weer terug te komen in het arbeidsproces. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 19

22 4.4 Ontmoeting van 45+ Dit was de drukst bezochte ontmoeting. Vanwege het groot aantal deelnemers is de groep verdeeld over twee locaties. De meest mobiele mensen vertrokken naar een andere locatie. De thema s die ter sprake zijn gebracht komen grotendeels overeen Wonen Ook tijdens deze ontmoeting werd aangegeven dat er te weinig geschikte woningen/focuswoningen in de eigen gemeente zijn. Hierdoor zijn mensen genoodzaakt om te verhuizen en moeten zij hun eigen woonomgeving en persoonlijk netwerk verlaten. En dat is zonde, want Valkenswaard is een mooie groene gemeente waar het goed wonen is. Toch valt op dat de oudere mensen met een lichamelijke beperking (die zelfstandig wonen) over het algemeen tevreden zijn met de aanpassingen in hun huis. Hierdoor kunnen zij langer zelfstandig wonen. De aanpassingen zijn voor het overgrote deel aangevraagd via de Wet Voorzieningen Gehandicapten. Voor mensen met verstandelijke beperkingen is de overstap van beschermd wonen naar zelfstandig wonen lastig, mede door dat er een wachtlijst is van ongeveer vijf jaar. Aangegeven wordt dat de afstemming tussen Woningbelang en allerlei voorzieningen die de gemeente mag verstrekken, een stuk verbeterd kan worden Wet Voorzieningen Gehandicapten Over de procedure rond de Wet Voorzieningen Gehandicapten is men niet onverdeeld positief: de procedures zijn te ingewikkeld en te traag en er wordt tegenstrijdige informatie verstrekt. Men geeft aan het vervelend te vinden om telkens bij een aanvraag voor de Wet Voorzieningen Gehandicapten iedere keer opnieuw gekeurd te moeten worden Parkeren Tijdens deze ontmoeting wordt uitgebreid stil gestaan bij het parkeren/ parkeerbeleid. Een parkeerkaart is eenvoudig te verkrijgen indien de aanvrager zelf rijdt. Veel moeilijker is het om een parkeerkaart aan te vragen wanneer de gehandicapte als passagier meerijdt. Verder wordt een pleidooi gehouden voor parkeerplaatsen voor fietsen vlakbij winkels. Deze zijn er onvoldoende en vooral voor mensen die zich moeilijk kunnen verplaatsen zonder fiets is het erg belangrijk om de fiets zo dicht mogelijk bij een winkel te kunnen plaatsen. Tenslotte wordt er gesproken over het betaalbeleid. Op basis van principe van gelijkwaardigheid is in Valkenswaard (indertijd met instemming van het Gehandicaptenplatform) besloten dat ook parkeergeld betaald moet worden voor invalideplaatsen. In de praktijk werkt dit echter uit in het nadeel van de invalide persoon: er zijn te weinig invalideplaatsen (en bij gebruik van vervangende parkeerplek met gebruikmaking van de invalidekaart wordt procesverbaal opgemaakt!) en invalideplaatsen zijn verplaatst waardoor het moeilijker wordt om op de plaats van bestemming - veelal winkels - te komen. Er wordt te weinig rekening gehouden met situering van bejaardenhuizen bij instelling van zones betaald parkeren. De bewoners van het bejaardenhuis krijgen hierdoor minder en/of voor kortere duur bezoek. 20 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

23 Overigens blijken de meeste mensen wel begrip te hebben voor betaald parkeren mits er voldoende parkeerplaatsen dicht bij de winkels zijn en de tarieven worden aangepast Scootmobiel In tegenstelling tot de andere ontmoetingen wordt hier het thema scootmobiel ingebracht. Het veranderen van het scootmobielbeleid wordt als beperking ervaren. Men moet zelf de keus kunnen maken wat voor soort scootmobiel men wil aanschaffen. Zodat de scootmobiel past bij de mogelijkheden en de wensen van de mensen. Men vraagt zich hierbij af waarom deze bezuiniging op scooters alléén plaats vindt in Valkenswaard? Tot nu toe worden scootmobielen, rolstoelen en dergelijke niet hergebruikt, de gemeente zou een regeling treffen zodat deze duurzame spullen wel hergebruikt kunnen worden. Verder wordt aangegeven dat mensen die in een brommobiel rijden hoge eigen kosten hebben voor aanschaf en onderhoud. Waarom neemt de Wet Voorzieningen Gehandicapten daarvan niet een deel voor haar rekening, bijvoorbeeld het bedrag dat een scootmobiel kost? Het bericht dat de toegestane snelheid voor scootmobiels in de toekomst mogelijk tot 12 km/u beperkt wordt leidt tot veel ongerustheid. Dit is te langzaam voor (vaak)meerijdende fietsers Openbare ruimte Opgemerkt wordt dat sommige stoplichten te kort zijn afgesteld. Hierdoor ontstaan gevaarlijke situaties met oversteken. In de openbare ruimte is er weinig gelegenheid om elkaar te ontmoeten en om even uit te rusten. Met name bankjes om af en toe uit te rusten worden gemist. Positief is dat er een openbare toilet op de markt in Valkenswaard is, maar deze is niet/nauwelijks toegankelijk voor mensen met een rolstoel. Verder zijn er te weinig trottoirverlagingen, de trottoirverlagingen die er liggen, zijn vaak slecht. In Dommelen is men wel tevreden over de verlagingen. In de toekomst komen er in Valkenswaard aangepaste bussen. Wat heeft de gemeente al gedaan om de perrons op de halteplaatsen aan te passen? Welzijn In Valkenswaard wordt veel georganiseerd voor mensen met een verstandelijke beperking. Voor mensen met een lichamelijke beperking wordt er nauwelijks iets georganiseerd. Daarop werd ingehaakt dat mensen met een beperking ook zelf iets kunnen organiseren. Men kan voor ondersteuning contact opnemen met de werkgroep Sport van het Platform. Mensen met een beperking moeten veilig kunnen zwemmen. Voor mensen met een verstandelijke beperking zijn speciale tijden gereserveerd. Iemand uit de zaal met een lichamelijke beperking gaf aan dat ze tijdens het bejaardenzwemmen mee kan doen en daarbij geholpen en ondersteund wordt. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 21

24 4.4.7 Wet Maatschappelijke Ondersteuning Ook hier blijkt de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning onrust op te roepen. Er wordt een oproep gedaan: kan de gemeente goede informatie gaan geven over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning? Volwaardig burgerschap Een laatste discussie tijdens deze ontmoeting heeft te maken met het volwaardig burgerschap. Men geeft aan: Laat de gemeente nie t altijd over ons beslissen, maar laten ze eens luisteren naar ons, gehandicapten.. De gemeente vindt dat mensen met een beperking zelfstandig moeten functioneren. Tegelijk pakken ze van alles af (hiermee wordt de onzekerheid bedoeld die de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning met zich meebrengt). Daardoor worden mensen met een beperking steeds afhankelijker van anderen. Tot slot geeft men aan dat folders en informatie niet helpen: Dus gemeente: doe iets! 4.5 De slotontmoeting Ondanks het slechte weer was de slotontmoeting druk bezocht. Een kleine 100 mensen uit Valkenswaard waren aanwezig om elkaar opnieuw te ontmoeten en de uitkomsten van de verschillende ontmoetingen te horen. Een enkeling gaf aan dat de (harde) muziek tijdens de ontvangst en de pauze, ter gelegenheid van deze bijzondere ontmoeting, problemen geeft voor slechthorenden. Kenmerkend voor deze avond was de sfeer: enerzijds serieus, men kan zijn/ haar zegje nogmaals doen, en anderzijds gezellig en ontspannen. Over en weer werden grapjes gemaakt en er werd op een leuke wijze op elkaar gereageerd. De gemeente Valkenswaard, vertegenwoordigd door raadsleden, wethouders en ambtenaren, toonden hun bereidwilligheid om mee te denken en te zoeken naar oplossingen voor de aangereikte knelpunten. Dat niet alles door de gemeente opgelost kan en moet worden werd onder meer verduidelijkt door een aantal initiatieven die door de burgers zelf al waren opgepakt. Tot slot werd aan de aanwezigen gevraagd of zij behoefte hadden aan een herhaling: een grote meerderheid uit de zaal gaf aan behoefte te hebben aan een jaarlijkse ontmoeting voor de mensen met een beperking! Deze ontmoeting zou dan door de gemeente in samenwerking met de gemeenteraad en het platform georganiseerd moeten worden. 22 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

25 5 Conclusies en aanbevelingen Wellicht wel de belangrijkste conclusie die getrokken kan worden is dat de mensen met een beperking uit Valkenswaard de ontmoetingen als zeer plezierig en waardevol hebben ondervonden. Men heeft de ruimte en de mogelijkheid gekregen om zijn/haar zegje te doen. Men is serieus genomen en er is naar hen geluisterd. Tegelijkertijd is bij velen het besef gegroeid dat willen wij er iets van maken, dan zijn wij er zelf ook verantwoordelijk voor. Zonder in herhaling te willen vallen trekken wij conclusies op verschillende niveau s: de organisatie, de inhoud en het doel van de pilot. 5.1 De organisatie De organisatie van de ontmoetingsdagen verliep naar wens. Omdat er geen idee was van het aantal bezoekers dat op de ontmoetingsdagen zou komen, was het niet eenvoudig om een geschikte locatie te zoeken. Zeker voor een beperkt aantal deelnemers leek de locatie erg geschikt. Enkele overwegingen die wellicht voor een volgende te organiseren ontmoeting meegenomen zouden kunnen worden zijn dat de locatie bij een wat groter gezelschap erg gehorig is en eigenlijk te klein. Ook zou meer rekening gehouden moeten worden met de mogelijkheid om te kunnen parkeren voor de deur. Een zeer terechte opmerking die tijdens de ontmoeting met de mantelzorg gemaakt werd is dat bij een volgende keer in overweging genomen zou moeten worden om opvangmogelijkheden voor mantelzorgers te bieden. Hierover zouden afspraken gemaakt kunnen worden met het steunpunt mantelzorg en eventueel met vrijwilligersorganisaties. Om mensen te informeren over de ontmoetingsdagen is een pr-traject opgezet. Er zijn posters, flyers gemaakt en er zijn diverse (lokale) krantenartikelen verschenen. Het huidige materiaal (uitnodigingen et cetera) zou ook de volgende keer gebruikt kunnen worden. Wel belangrijk is om goed rekening te houden met het tijdspad. Erg positief was dat er ook vele toehoorders waren (wethouder, leden van de gemeenteraad, vertegenwoordigers van ouderenorganisaties en platform, professionals uit instellingen). 5.2 De inhoud De ontmoetingen hebben veel kwalitatieve informatie opgeleverd. Voor een deel niets nieuws, maar het belangrijkste was wellicht dat mensen zelf graag persoonlijk hun ervaringen/wensen en behoeften kenbaar wilden maken. Voor een goed verstaander is er veel uit te destilleren. De inhoud die door de burgers met een beperking is aangeleverd is een prima aanvulling op de formele overlegstructuren en de enquêtes die gedaan worden. Er is relatief weinig geklaagd en er zijn veel praktische zaken aangekaart die verbetering behoeven. Heel veel zaken wil men behouden: hier spreekt enerzijds tevredenheid uit over wat er in Valkenswaard is, anderzijds onzekerheid over de toekomst. Met dit laatste wordt vooral gekeken naar de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de bezuinigingen die de gemeente uitvoert. PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT 23

26 5.3 De beoogde doelen Voorafgaand aan de ontmoetingen zijn in samenwerking met de gemeente en de stuurgroep doelen vastgesteld. Deze hadden betrekking op: - inzicht in cijfers en getallen; - inzicht in wensen en behoeften van mensen met een beperking, met bijzondere aandacht voor mensen die niet verbonden zijn aan een belangenorganisatie; - de gekozen indeling: ontmoetingen op basis van leeftijd en niet op basis van de aard van de beperking. Cijfers en getallen: een eerste indruk In het tweede hoofdstuk van dit rapport zijn de cijfers en getallen weergegeven die op dit moment beschikbaar zijn voor Valkenswaard. Het geeft een beeld van hoeveel mensen er met een beperking wonen. Hierbij hebben wij geprobeerd om een onderscheid te maken in de aard van beperking. De cijfers en getallen zijn verkregen van verschillende organisaties en instellingen. Er is geen centrale registratie van het daadwerkelijk aantal mensen met een beperking. Verder blijken de gemeentelijke bestanden, zoals de Wet Voorzieningen Gehandicapten en de Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten (WAJONG) niet zomaar gebruikt mogen worden. Deze bestanden zijn niet gekoppeld en het blijkt niet mogelijk om selecties te maken op basis van leeftijd. Wensen en behoeften: bijzondere aandacht voor ongeorganiseerden gewenst De ontmoetingen waren goed bezocht en er was een actieve deelname van de aanwezige mensen. Dit heeft geleid tot inzicht in wensen en behoeften van mensen met een beperking. Voor een deel waren deze wensen en behoeften wel bekend, maar er zijn toch ook vernieuwende zaken ingebracht. In het uitnodigingsbeleid is bijzondere aandacht besteed om mensen te betrekken die geen lid zijn van een belangenorganisatie: de ongeorganiseerden. Dit bleek succesvol. Vooral de aanwezige jongeren (van de eerste en tweede ontmoeting) bleken niet aangesloten bij een belangenorganisatie. Ook de mantelzorgers waren hoofdzakelijk ongeorganiseerd. Bij de laatste groep, de 45+ waren redelijk wat mensen met een lichamelijke beperking lid van het Gehandicaptenplatform of goed geïnformeerd over het Platform. Voor de deelnemers met verstandelijke beperkingen ligt dit anders. Aangegeven werd dat er, in het verleden en nu nog, veel energie en tijd geïnvesteerd is in het bundelen van de belangen van deze groep mensen met beperkingen. Hierdoor is men nauw betrokken en verbonden bij de Vereniging van ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap (VOGG) en wordt er vanuit het wonen (door de instellingen) veel gedaan aan het behartigen van de belangen van de cliënten. Voor mensen met lichte verstandelijke beperkingen (zoals autisme, ADHD) blijkt er echter nauwelijks iets te zijn georganiseerd. Deze groep geeft aan hier wel degelijk behoefte aan te hebben, zodat expertise en ervaring beschikbaar komt voor anderen die met dezelfde problemen te kampen hebben. Gemengde bijeenkomsten: succesvol Mede door het feit dat de ontmoetingen hebben plaatsgevonden op basis van een leeftijdsindeling zijn de ontmoetingen allemaal anders. Er zijn verschillen in het aantal deelnemers en ten aanzien van de ingebrachte gespreksonderwerpen. 24 PON-rapportage: VALKENSWAARD ONBEPERKT

Is Haaren ouderenproof? Aanvullingen van ouderen op de DOP s

Is Haaren ouderenproof? Aanvullingen van ouderen op de DOP s Is Haaren ouderenproof? Aanvullingen van ouderen op de DOP s Is Haaren ouderenproof? Aanvullingen van ouderen op de DOP s Drs. Sj. Cox PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant

Nadere informatie

Evaluatie Meldpunt Zorg en Welzijn 2016 Stichting Samen Onbeperkt

Evaluatie Meldpunt Zorg en Welzijn 2016 Stichting Samen Onbeperkt Evaluatie Meldpunt Zorg en Welzijn 2016 Stichting Samen Onbeperkt Januari 2017 Inleiding Het Meldpunt Zorg is een initiatief van de Stichting Samen Onbeperkt in samenwerking het Buurtloket 6211. Naast

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Ouder worden in Maassluis

Ouder worden in Maassluis Ouder worden in Maassluis Samenvatting discussiebijeenkomsten Ouderen ten behoeve van de Heroriëntatie van het ouderenbeleid in de gemeente Maassluis. Sector Welzijn Juli 2003 Voorwoord Nederland vergrijst

Nadere informatie

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

- 9 JULI I~~ Cj. De extramuralisering versnelt. De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer \dir/cb. Geachte heer, mevrouw,

- 9 JULI I~~ Cj. De extramuralisering versnelt. De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer \dir/cb. Geachte heer, mevrouw, De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 I~~ Cj Contactpersoon Martijn van der Linden,

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek Mantelzorg

Rapportage Onderzoek Mantelzorg Rapportage Onderzoek Mantelzorg Westelijke Mijnstreek, september 2015 Inhoudsopgave pagina Inleiding - 1-1. Voorbereiding - 2-2. Bevindingen - 3-3. Conclusie & aanbevelingen - 5-4. Dankwoord - 6 - Inleiding

Nadere informatie

Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren

Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren Inleiding Tot 1 januari 2015 ontvingen mantelzorgers die aan bepaalde criteria voldeden via het SVB het mantelzorgcompliment. Per 1-1-2015 is deze regeling

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Verordening Individuele Voorzieningen. Een onderzoek onder leden van Digipanel Haarlem

Verordening Individuele Voorzieningen. Een onderzoek onder leden van Digipanel Haarlem Verordening Individuele Voorzieningen Een onderzoek onder leden van Digipanel Haarlem Onderzoek en Statistiek Haarlem, november 2009 1 Colofon Opdrachtgever: Samensteller: Gemeente Haarlem Programmabureau

Nadere informatie

Mantelzorg, waar ligt de grens?

Mantelzorg, waar ligt de grens? Mantelzorg, waar ligt de grens? CDA Talentacademie 2014-2015 Anita Relou Wat is volgens het christendemocratisch gedachtengoed de grens van mantelzorg. Inleiding 2015. Een jaar met veel veranderingen in

Nadere informatie

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem 2012 Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten September 2011 Aanleiding

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015?

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015? Ik heb hulp en ondersteuning thuis Wat verandert er in 2015? Meestal kunt u met hulp van familie of buren uw leven prima organiseren. Maar soms heeft u hulp nodig. Voor ondersteuning in de huishouding.

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot Inhoudsopgave Inleiding... 4 Leeswijzer... 5 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 6 De gemeente... 6 Het Wmoloket... 6 Het gesprek... 7 2. Het gesprek voorbereiden... 8 Woonsituatie... 9 Huishouden...

Nadere informatie

Zorginkoop Wlz 2017. Presentatie & Verslag Bijeenkomst cliëntenraden gehandicaptenzorg zorginkoop Wlz 2017. April 2016 Zwolle- Amersfoort- Amsterdam

Zorginkoop Wlz 2017. Presentatie & Verslag Bijeenkomst cliëntenraden gehandicaptenzorg zorginkoop Wlz 2017. April 2016 Zwolle- Amersfoort- Amsterdam Zorginkoop Wlz 2017 Presentatie & Verslag Bijeenkomst cliëntenraden gehandicaptenzorg zorginkoop Wlz 2017 April 2016 Zwolle- Amersfoort- Amsterdam Inkoopplan Jaarlijks bepalen we onze inkoopdoelen die

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond Postbus 232 5700 AE HELMOND Helmond, 20 januari 2012 Onderwerp: Advies betreffende evaluatie Seniorenraad 2009-2011 nota Seniorenbeleid 2012

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017

Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017 Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017 1 Inhoudsopgave Pagina 1. Voorwoord 3 2. Missie, visie en uitgangspunten van de Adviesraad Wmo 2.1 De Verordening adviesraad Wmo 4 2.2 Missie 4 2.3 Visie 4 2.4 Uitgangspunten

Nadere informatie

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014.

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Zie ook http://www.amsterdam.nl/zorg-welzijn/zorg-ouderen/ Algemeen: Wat betekenen de bezuinigingen

Nadere informatie

Tegenprestatie naar Vermogen

Tegenprestatie naar Vermogen Tegenprestatie naar Vermogen Beleidsplan Tegenprestatie in het kader van de Participatiewet 2015 Hof van Twente, oktober 2014-1 - De Tegenprestatie naar Vermogen Inleiding Al vanaf 1 januari 2012 kunnen

Nadere informatie

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning sopgave 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 5 De gemeente... 5 Het Wmo loket... 5 Het gesprek... 6 2. Het gesprek voorbereiden... 7 Woonsituatie...

Nadere informatie

Jaarverslag Mantelzorg Adviesraad Zwolle

Jaarverslag Mantelzorg Adviesraad Zwolle Jaarverslag 2014 Mantelzorg Adviesraad Zwolle Inhoud 1. Voorwoord... 3 2. De Mantelzorg Adviesraad... 4 3. PR en communicatie... 4 4. Activiteiten... 4 5. Advisering... 5 6. Deskundigheidsbevordering...

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek

Het keukentafelgesprek Het keukentafelgesprek Informatie over het keukentafelgesprek Waarom een keukentafelgesprek? De Wmo heeft andere uitgangspunten dan de AWBZ. De AWBZ kent een recht op zorg. Er zijn landelijke richtlijnen

Nadere informatie

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Net als ieder ander, meetellen en meedoen in onze gemeente! SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Praktische handreiking In deze handreiking

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012

Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012 Jaarverslag Stichting Gehandicapten Platform 2012 Het Gehandicapten Platform Roermond Het Gehandicapten Platform Roermond is opgericht in 1993, kort voor het in werking treden van de Wet Voorzieningen

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 De Morgenster Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 Inleiding Er is in Groningen en omgeving behoefte gebleken aan diverse woongroepen voor mensen

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Toen het project 2030 werd gestart, is aan de gemeenteraad toegezegd dat na vier afgeronde en het project geëvalueerd zou worden. In april heeft het projectteam 2030 een

Nadere informatie

Best Practice Gemeente Westland. Tekst Aida Jaber Januari 2016

Best Practice Gemeente Westland. Tekst Aida Jaber Januari 2016 Best Practice Gemeente Westland Tekst Aida Jaber Januari 2016 Gemeente Westland laat bestandsanalyse van 650 zittende uitkeringsgerechtigden maken Westland brengt met Dariuz Works Wegwijzer arbeidspotentieel

Nadere informatie

Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015

Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015 Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015 Gemeente Deventer Team Kennis en Verkenning Jaap Barink Juni 2015 Inhoud Samenvatting... 4 Inleiding... 6 1. Indienen melding...

Nadere informatie

Uitkomsten cliëntervaringsonderzoek Wmo 2015

Uitkomsten cliëntervaringsonderzoek Wmo 2015 Uitkomsten cliëntervaringsonderzoek Wmo 2015 1. Algemeen In het Westerkwartier is het cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2015 afgerond en zijn de resultaten hiervan inmiddels bekend. In 18 van de 23 Groningse

Nadere informatie

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Verenigingen, stichtingen en instellingen barsten doorgaans van de ambities en toekomstplannen. Maar om ze te realiseren heb je financiële middelen

Nadere informatie

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil:

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Waarom dit project? Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Gebiedsgerichte Zorg Klaas de Jong & Trees Flapper Burgers meelaten denken in een pracht gebied met veel veranderingen (krimp, belangen e.d.) Hun

Nadere informatie

Familieparticipatie en mantelzorg

Familieparticipatie en mantelzorg Familieparticipatie en mantelzorg Inleiding: Mantelzorg en familieparticipatie zijn twee begrippen die vaak door elkaar gebruikt worden. Norschoten maakt onderscheid in deze twee begrippen. In deze notitie

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Wij zíjn er voor jou Prezzent ondersteunt je om zo zelfstandig mogelijk te wonen, op onze woonlocaties of met ambulante begeleiding.

Nadere informatie

Kanteling Wmo Iedereen doet mee

Kanteling Wmo Iedereen doet mee Kanteling Wmo Iedereen doet mee Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Een brochure voor iedereen die ondersteuning nodig heeft vanuit de Wmo. Vrijwillige ouderenadviseur uit Gelderland

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek 75+ De Riet 2012

Rapportage Huisbezoek 75+ De Riet 2012 Rapportage Huisbezoek 75+ De Riet 2012 Almelo, maart 2013 Rapportage Huisbezoek 75+ De Riet 2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente Almelo. Wijk voor wijk worden ouderen

Nadere informatie

Commentaar van de Seniorenraad op het Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)

Commentaar van de Seniorenraad op het Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) Commentaar van de Seniorenraad op het Beleidsplan 2008-2011 Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) INLEIDING De Seniorenraad heeft van het College van burgemeester en wethouders van Boxmeer het verzoek

Nadere informatie

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd:

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd: Mantelzorgbeleid 1. Wat is mantelzorg Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen.

Nadere informatie

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om:

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om: COLLEGEVOORSTEL Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 Te besluiten om: 1. De resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 in het kader van artikel 9 Wmo juncto artikel 8.9 vierde lid

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer

Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam. Prof.dr. Anna Nieboer Welzijn en zorg voor ouderen in Rotterdam Prof.dr. Anna Nieboer Presentatie Toelichting Even Buurten Integrale wijkaanpak in Rotterdam Gericht op de ondersteuning van zelfstandigwonende ouderen Onderdeel

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning. Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006

Wet maatschappelijke ondersteuning. Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006 Wet maatschappelijke ondersteuning Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006 Doel informatieavonden: U informeren over de betekenis van de Wmo. U informeren over de

Nadere informatie

Onze punten van zorg en onze aanbevelingen hebben betrekking op de volgende onderwerpen die in de bijlage nader worden uitgewerkt:

Onze punten van zorg en onze aanbevelingen hebben betrekking op de volgende onderwerpen die in de bijlage nader worden uitgewerkt: Gemeente Amsterdam Wethouder E. van der Burg Postbus 202 1000 AE AMSTERDAM Amsterdam, 22 januari 2015 Betreft: Evaluatie Wijkzorgteams Geachte heer Van der Burg, De Stedelijke Wmo-Adviesraad is een aantal

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Producten- en Dienstencatalogus 2017

Producten- en Dienstencatalogus 2017 Producten- en Dienstencatalogus 2017 Voor thuiswonenden December 2016 Inhoud Voorwoord blz. 3 Thuiszorg blz. 5 Huishoudelijke zorg blz. 6 Dagbesteding blz. 7 Behandeling blz. 8 Maaltijd aan huis blz. 9

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Programma. 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph uur. 2. Presentatie van organisaties uur Pluspunt MEE Activite

Programma. 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph uur. 2. Presentatie van organisaties uur Pluspunt MEE Activite Programma 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph 19.35-19.55 uur 2. Presentatie van organisaties 19.55-20.10 uur Pluspunt MEE Activite 3. Presentatie 20.15-20.20 uur Gemiva Mezzo LVvm 4. Workshops in

Nadere informatie

TRILL Programma van eisen VWC

TRILL Programma van eisen VWC TRILL Programma van eisen VWC Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ondersteuning voor mensen die beperkingen ondervinden in het dagelijks leven

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ondersteuning voor mensen die beperkingen ondervinden in het dagelijks leven Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Ondersteuning voor mensen die beperkingen ondervinden in het dagelijks leven Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De gemeente stimuleert inwoners om langer

Nadere informatie

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN

PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN PROJECT - SOCIAAL VERBONDEN Organisatie: Stichting: Senioren Hobby Centrum gemeente Mill en Sint Hubert (SHC) Doelstelling SHC: Het Senioren Hobby Centrum is de plek waar ontspanning en inspanning samengaan.

Nadere informatie

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT Rapport BUR^.AUBUITEN econo nie Si omgeving SAMENVATTING Opzet onderzoek en respons SRE en ANWB zijn gezamenlijk opdrachtgever voor dit onderzoek naar het gebruik

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid'

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' 'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' Voor Mekaar is de titel van het Rotterdamse actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid (december 2014). Het volledige

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

Beleidsnota Tegenprestatie naar vermogen. Gemeente Borne

Beleidsnota Tegenprestatie naar vermogen. Gemeente Borne Beleidsnota Tegenprestatie naar vermogen Gemeente Borne Borne, september 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Inhoud van de wet... 4 3 De tegenprestatie en ons re-integratie- en participatiebeleid...

Nadere informatie

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Categoriale bijzondere bijstand 3. Doelgroep 4. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 1 De landelijke ontwikkelingen Regeerakkoord: Decentralisaties naar gemeenten: 1. AWBZ begeleiding,inkomensondersteuning,

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp

Vrijwilligerswerk Vrijwillige hulp Vrijwilligerswerk Mantelzorg Vrijwillige hulp Burenhulp Maak samen het verschil. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil. Hun inzet op het gebied van onder andere cultuur, zorg, sport, natuur

Nadere informatie

Verslag van de consultatiebijeenkomst van 6 januari 2014 met zorgvragers over de Kadernota Wmo 2015

Verslag van de consultatiebijeenkomst van 6 januari 2014 met zorgvragers over de Kadernota Wmo 2015 Verslag van de consultatiebijeenkomst van 6 januari 2014 met zorgvragers over de Kadernota Wmo 2015 1.Welkom Wethouder Ina van der Werf heet alle aanwezigen welkom en wenst hen alle goeds voor het nieuwe

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Raads inforrnatiebrief

Raads inforrnatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer o8. Ray 8o. oox Inboeknummer o88stozogg Dossiernummer 848.4o4 zr oktober zoo8 Raads inforrnatiebrief Betreft Impuls mantelzorgondersteuning zoo8-zoog. Inleiding Op voorstel

Nadere informatie

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde!

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde! Mantelzorgers Als de alledaagse dingen niet meer vanzelfsprekend zijn, als de regie voeren over je leven een klus blijkt te zijn geworden en het misschien ook lastig is om jezelf te verzorgen, dan is het

Nadere informatie

Nadere regel Wmo 2015 Gemeente Ede. Inhoud Inhoud 1. Hoofdstuk 1 - Inleiding 2. Hoofdstuk 2 - Persoonsgebonden budget (pgb) 2. Artikel 1.

Nadere regel Wmo 2015 Gemeente Ede. Inhoud Inhoud 1. Hoofdstuk 1 - Inleiding 2. Hoofdstuk 2 - Persoonsgebonden budget (pgb) 2. Artikel 1. IS Nadere regel Wmo 2015 Gemeente Ede Inhoud Inhoud 1 Hoofdstuk 1 - Inleiding 2 Hoofdstuk 2 - Persoonsgebonden budget (pgb) 2 Artikel 1. Tarief pgb 2 Artikel 2. Hoogte pgb 2 Hoofdstuk 3 - Eigen bijdrage

Nadere informatie

Prestatieplan 2014 Stichting Welzijn Ouderen

Prestatieplan 2014 Stichting Welzijn Ouderen Prestatieplan 2014 Stichting Welzijn Ouderen Kernfuncties (wat willen we) Producten (wat gaan we doen) Resultaatindicatoren Uren/ Kosten 1. Preventie en signalering 1.1 Algemene informatievoorziening Ten

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Opzet presentatie Wat zijn de veranderingen t.o.v. van huidige Wmo? Opdracht gemeente Maatwerkvoorzieningen specifiek begeleiding Vervolgstappen tot 1 januari

Nadere informatie

Onbeperkt Actief Deventer

Onbeperkt Actief Deventer Onbeperkt Actief Deventer Korte karakteristiek In verschillende wijken in Deventer is een aanpak ontwikkeld waarin gewone wijkbewoners samen activiteiten ondernemen met wijkbewoners met een verstandelijke

Nadere informatie

Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan. Aan de Waterkant 2008-2011

Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan. Aan de Waterkant 2008-2011 Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan Aan de Waterkant 2008-2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Evaluatiekader 3 1.2 Leeswijzer 3 2 Vrijwilligerswerk Oostzaan 4 2.1 De situatie toen 4 2.2 De

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer adres Kenmerk l / Ervaringen invoering Wlz 16 september 2015

Behandeld door Telefoonnummer  adres Kenmerk l / Ervaringen invoering Wlz 16 september 2015 Aan alle Wlz-uitvoerders Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres l Onderwerp Datum

Nadere informatie

HET IS GROEN EN GEZOND EIGEN BELANG

HET IS GROEN EN GEZOND EIGEN BELANG HET IS GROEN EN GEZOND EIGEN BELANG Maak Brabanders gezonder en Het Groene Woud groener alle foto s: Het Bewaarde Land/Het PON Het is groen en gezond eigen belang Maak Brabanders gezonder en Het Groene

Nadere informatie

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING December 2012 INLEIDING Het beleidsplan Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 2008-2011 heeft een wettelijk bepaalde werkingsduur van vier jaren. In 2012 is besloten dit beleidsplan met één jaar te

Nadere informatie

Feiten en cijfers mantelzorg

Feiten en cijfers mantelzorg Feiten en cijfers mantelzorg Hieronder leest u de meest belangrijke feiten en cijfers op het gebied van mantelzorg in Nederland uit het SCP-rapport 'Informele hulp: wie doet er wat?' (2015). Aantal mantelzorgers

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête

Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête Sportservice Noord Holland Gemeente Haarlemmermeer Belangengroep Gehandicapten Haarlemmermeer Door: Wikke van Stam Sportservice

Nadere informatie

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is er op gericht dat gemeenten

Nadere informatie

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Sociaal domein Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Wat verandert er per 1 januari 2015? Hoofdlijnen nieuwe Wmo Wmo 2007: 1. Welzijnswet 2. Wet voorzieningen Gehandicapten 3. Hulp bij het Huishouden (HbH)

Nadere informatie

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Resultaten van de tweede schriftelijke vragenronde onder de deelnemers aan het GGZ-panel regio Delft Westland Oostland juli 2006 - L.M.

Nadere informatie