3.4 Met de rem erop: de arbeidsvoorwaarden in de BVE-sector als de beperkende factor Op zolek naar een nieuwe generatie CAO-afspraken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3.4 Met de rem erop: de arbeidsvoorwaarden in de BVE-sector als de beperkende factor Op zolek naar een nieuwe generatie CAO-afspraken"

Transcriptie

1 3.4 Met de rem erop: de arbeidsvoorwaarden in de BVE-sector als de beperkende factor Op zolek naar een nieuwe generatie CAO-afspraken Dr. Olaf McDaniel en drs. Bert Wanders' inleiding Als één van de zijpaden van de WEB is de bevoegdheid tot het vaststeilen van de arbeidsvoorwaarden al 6 jaar in handen van het BYE-veld zelf gêbracht. Niet langer onderhandelt de overheid met de vakbonden in langdurige sessies vol met rituele schorsingen, maar is het het veld zelf. Na de oprichting van de BYE-Raad is besloten om de BYE-Raad als onderhandelaar namens de BYE-instellingen te laten optreden. Deze decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden heeft in de afgelopen jaren geleid tot verrassende onderhandelingsresultaten, die geheel op zichzelf staan en met de ontwikkeling van de sector eigenlijk niet veel te maken hebben. Heel kort door de bocht was het resultaat van de eerste jaren werkgeverschap vanuit de BYE Raad: a zeer gedetailleerde afspraken over de inzetbaarheid van het personeel; b een sterke daling van het aantalonderwijsgebonden uren; c en daarmee een sterke verhoging van de onderwijskosten. Kennelijk in de veronderstelling dat de overheid de rekening wel zou betalen' daalde de inzetbaarheid van het personeel jaar najaar, zonder dat daar substantiële concessies (denk bijvoorbeeld aan kwaliteitsgaranties van het personeel) tegenover stonden. Hoe zich dat zo heeft kunnen voltrekken is alleen bekend bij degenen die de onderhandelingen hebben gevoerd. Maar alras werd duidelijk dat het geven van onderwijs onder deze condities door de BYE-instellingen steeds moeilijker werd. Daar komt nog bij dat door de medezeggenschapraadsstructuur en het IGO (overleg met de vakbonden) het plegen van substantiële veranderingen in de organisatie moeilijk en langdradig was. En na een paar jaar ontstond er ernstig gemor bij met name de colleges van bestuur die door te lange onachtzaamheid het proces van de CAO-onderhandelingen hadden laten ontsporen. Een nieuwe koers werd ingezet rond 2002 met als belangrijk element de vakantieregeling. Het is immers velen een doorn in het oog dat het serviceniveau van de De auteurs zijn werkzaam bij C BE consultants te Amsterdam. GVE 113/101 (april 2004) D

2 BYE-instelling (die zich graag afficheert als een instelling van 'een leven lang Ieren') ligt rond de 35 weken. En ook veel politici zijn het niet vergeten dat een grote som gelds voor 'oudkomers' in 2000 niet of nauwelijks kon worden besteed omdat de NT-2 scholen van de ROC's in de zomer dicht gingen. Maar de hoge inzet van het BYE-Raad-bestuur ten spijt leverde ook de laatste CAO geen doorbraak op, al zullen de tekstontleders in de nieuwe bepalingen wel aanzetten tot discussiemogelijkheden voor de toekomst kunnen aanwijzen. Maar het is te weinig en vermoedelijk ook te laat. Het BYE-onderwijs heeft zichzelf in een kostenniveau gestopt dat onbetoolbaar is, en de overheid gaat dat niet bijbetalen. De CAO-BYE, bedoeld om ordentelijke voorwaarden te scheppen tussen werkgevers en werknemers, dreigt één van de belangrijkste obstakels te worden in de innovatiekracht van het onderwijs voordegenen die hem Ietterlijk en serieus nemen. En het leveren van kritiek daarop leidt tot schrikreacties en het opzetten van stekels. Yan vele kanten trouwens! Paradox? Het merkwaardige in het debat over de arbeidsvoorwaarden in het BYEveld is dat twee tegenovergestelde beweringen allebei juist lijken te zijn: de ervaren werkdruk in de BYE-sector is hoog aan de ene kant en de productiviteit van de sector is laag aan de andere kant. Daar zit een vreemde en wel haast onbegrijpelijke tegenstelling in. Wat is hier fictie en werkelijkheid? Laten we de discussie eens aansnijden vanuit drie redelijk objectief vast te stellen feiten (zie onder meer Feit is, ten eerste, dat het ziekteverzuim in het (BYE- )onderwijs al jaren zorgwekkend hoog is; hoger zelfs dan in menige sector waar ook zware arbeid wordt verricht. Ook het aantal W AO-gevallen is hoog en het aantal docenten dat in functie de wettelijke pensioenleeftijd haalt is praktisch te verwaarlozen. Het beroep van docent is een zwaar beroep, met grote verantwoordelijkheden en (in het bijzonder in het jeugdonderwijs) vaak een moeilijk publiek. -Feit is, ten tweede, dat de output van de sector achterblijft bij de maatschappelijke verwachtingen. Het uitvalpercentage van deelnemers blijft zorgelijk hoog en veel BYE-instellingen blijven laag scoren op onderwerpen als onderwijsvernieuwing en kwaliteit van examinering. Twee onderwerpen die toch direct verbonden zijn met hun core-business. D GVE IWIO2 (april 2004)

3 ARBEIDSYOORW AARDEN ALS BEPERKENDE FACTOR -Ten derde, en dat is minder bekend, is de productiviteit in de BVEsector, berekend naar de CAO-opzet, in vergelijking tot alle post-vo (onderwijs)sectoren duidelijk de laagste. Het beeldl is als volgt: Het spreekt voor zich dat in de complexiteit van de CAO-regels van alle sectoren (veelal nog aangevuld met nadere afspraken op schoolniveau) in de grafiek met berekende (en enigszins geconstrueerde) gemiddelden wordt gewerkt, maar het beeld is duidelijk. Gekoppeld aan de CAO-af- De gewerkte uren van de sector B\'e vergeleken met andere sectoren en branl'hes Bij het vergelijken van CAO's worden verschillende rekenmodellen gehanteerd, In het ene model worden de dagen uitgedrukt in tijdeenheden van 9 uren per dag. in het andere in tijdeenheden van 7,2 uren per dag, Dit geldt voor zowel de werkdagen als de verlof- of vakantiedagen, Zodoende lijkt het dat in de ene sector aanzienlijk meer vakantie-uren dan in de andere worden genoten, Van belang voor de gedachtengang is de verhouding tussen de werkbare uren op- jaarbasis en de werkzame uren opjaarbasis. De definitie van werkzame uren per jaar: het aantal uren dat op jaarbasis daadwerkelijk wordt gewerkt. De definitie van werkbare uren per jaar: het aantal uren dat op jaarbasis in principe zou kunnen worden gewerkt na aftrek van de weekenden en de feestdagen ( maar voor verlof). Op deze basis steekt de BVE-sector en de HBOsector negatief af ten opzichte van de academische ziekenhuissector en de universiteiten. Van belang is dat in de BVE-sector volgens het 9-uurmodel 66% van de werkbare uren daadwerkelijk wordt gewerkt. in de HBO-sector ligt dit 71%, De universiteit komt echter op 88% en ter vergelijking wordt in de Academische ziekenhuizen 90% van de werkbare tijd daadwerkelijk gewerkt. 103 (april 2004) D

4 spraken omtrent inzetbaarheid, leidt dat dan ook tot een prijs van een onderwijscontactuur in de BVE-sector dat dan ook merkbaar hoger is dan bij de andere onderzochte sectoren. De effecten zijn in de BVE-sector al jaren te merken bij de educatie waarvoor de gemeenten niet bereid zijn dit kostenniveau te betalen- Deze kostenfactor is in het maatschappelijk debat een niet te verwaarlozen factor. Geld wordt schaars, zeker ook in de BVE-sector, en de aandacht voor productiviteit, effectieve output en kwaliteit zal naar mijn stellige overtuiging de komende jaren verder gaan toenemen. Deze situatie heeft niet alleen negatieve consequenties voor de kosten, maar vormt één van de serieuze beperkingen voor de mogelijkheden voor onderwijsvernieuwing. De nieuwe onderwijsconcepten waarin de deelnemerloopbaan de basis is van de indeling van werkzaamheden van (een breed scala) aan docentenwerkzaamheden, verdraagt zich in het geheel niet met rigide boekhoudersberekeningen rondom urenbesteding. Een aantal ROC's dat aan de frontlinie van onderwijsvernieuwing opereert, ontmoet deze grenzen met een grote regelmaat. En niet zelden leidt het tot onaangename confrontaties binnen de personeelsgeleding zelf tussen de realo's en de fundi's CAO-gesprekken in andere maatschappelijke sectoren Wat zijn nu in de afgelopen jaren de onderwerpen die in het bedrijfsleven en bij een aantal aan de overheid gelieerde organisaties (o.a. de zorg) in de CAO-onderhandelingen op de rol hebben gestaan? Daarbij springen vier thema's in het oog naast de reguliere onderhandelingen over lonen en aanverwante onderwerpen. -ten eerste een sterke focus op productiviteitsverhoging; en, -ten tweede, een verbetering van het serviceniveau (met overigens pittige discussies over uitbreiding van het aantal uren, in sommige sectoren zonder al te veel compensatie werken in de avonden en weekends); -ten derde een krachtige kwaliteitsverbetering in het arbeidsproces; en, -ten vierde, een versterking van de professionaliteit van de medewerkers (o.a. hogere scholingseisen gekoppeld aan loopbaanbeleid). Kijken we naar de CAO-discussies in het BYE-veld, dan ontstaat zo ongeveer een omgekeerd rijtje: daar wordt uitdrukkelijk gesproken over vermindering van de productiviteit (o.a. de daling van het aantal inzetbare uren) en het servicelevel (de daling van het aantal direct onderwijsgerelateerde uren). Het onderwerp professionaliteit komt er wat stiefmoederlijk D GVE 113/104 (april 2004)

5 en loopbaanmo- af en een individuele relatie tussen kwaliteitsverbetering gelijkheden is ook al geen populair onderwerp Eigen wereld van het onderwijs In zijn thematiek bewegen de CAO-gesprekken in de BYE-sector zich dus ver af van hetgeen in het merendeel van andere maatschappelijke segmenten waarneembaar is. Is dat erg? Op zichzelf niet, onderwijs is écht iets anders dan een productiebedrijf en als de prestaties verder op orde zijn, dan zal niet snel iemand klagen. Maar daar zit een belangrijk probleeihpunt, want de prestaties beantwoorden nog altijd niet aan de politiek/maatschappelijke verwachtingen. De uitval in de BYE-sector is nog steeds hoog, het serviceniveau is laag en de kwaliteit van de medewerkers niet automatisch gegarandeerd. Zoals al opgemerkt, zijn de personeelskosten de afgelopen jaren spectaculair gestegen, mede door daling van de productiviteit, en dat leidt ertoe dat van elke geïnvesteerde euro in het personeel er minder dan 50% terechtkomt in directe onderwijsproductiviteit. En dat in een setting waarin de organisatie tussen de 30 en 35 weken daadwerkelijk ten behoeve van de consument (de deelnemers) productief is; dat bevindt zich dan toch ver buiten het maatschappelijke speelveld. Zijn docenten dan lui of dom? Geenszins; heel veel van de docenten die wij in de praktijk meemaken, zijn gemotiveerd en werken keihard. Ze zetten zich in voor 'hun' deelnemers en ervaren een gevoel van trots als hun deelnemer met succes de eindstreep haalt en beschouwen het niet zelden als een nederlaag als het hen ondanks alle inspanningen niet lukt een deelnemer binnen te houden. Maar als het om productiviteit, serviceniveaus en de beleving van de protessionaliteit gaat, zit er ergens een kortsluiting in de maatschappelijke oriëntatie. En dat is op termijn voor de BYE-sector een zeer bedreigende conditie. Want HRM-beleid en CAO-onderhandelingen worden, zoals hierboven al aangegeven, in vrijwel alle maatschappelijke sectoren, naast discussies over primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden, juist ook geplaatst in het licht van het oplossen van de problemen waarmee de sector kampt. Als er in andere maatschappelijke sectoren sprake zou zijn van een grote uitval, een laag serviceniveau en niet automatisch gegarandeerde kwaliteit van de medewerkers, dan zou er direct worden gezocht naar een veelzijdig en geleed instrumentarium om aan die problemen enigszins het hoofd te kunnen bieden. Zo niet in het onderwijs, daar blijven de CAO-gespreksthema's hetzelfde, ongeacht de veranderende maatschappelijke of politieke omstandigheden. Daarbij is en blijft uniformiteit het dominante uitgangspunt: iedereen hetzelfde behandelen, of (ive 113/105 (april 2004) D

6 hij/zij nu verantwoordelijk is voor zeer moeilijke doelgroepen op niveau I of 2 of voor gemotiveerde succesvolle doorstromers naar het HBO; of voor het NT2-onderwijs aan sterk getraumatiseerde analfabete vluchtelingen of aan gezinsherenigers met een hoger onderwijsopleiding. Deze manier van denken gaat een keer fout lopen, en het ziet ernaar uit dat het tijdsgewricht er rijp voor begint te worden om langs andere lijnen te denken Wie betaalt bepaalt CAO-discussies in het onderwijs vinden plaats tussen werkgevers (schoolbesturen) en werknemers (vakbonden). Het verschil met bijvoorbeeld het bedrijfsleven is dat de rekening niet bij de scholen zelf komt te liggen, maar bij de overheid. De overheid is feitelijk niet (meer) betrokken bij de onderhandelingen, maar wordt wel met de financiële resultaten en kostenverhogingen geconfronteerd. De spanning die dat zou kunnen geven, kon de afgelopen jaren met de extra investeringen in het onderwijs worden verwerkt, maar die tijd is nu voorbij. Dat wringt des te meer, omdat het in de aanzwellende discussie over de toekomstige relatie tussen overheid en onderwijsinstellingen (het doorontwikkelen van de WEB) een realistische optie is te veronderstellen dat de overheid zich nog aanzienlijk verder zal verwijderen van het instandhouden van onderwijsinstellingen en zich veel meer als opdrachtgever ( of inkoper van diensten) zal gaan opstellen. In dat scenario wordt alleen ingekocht bij een groep instellingen die op basis van schel-pe condities vooraf geformuleerde criteria (waarin productiviteit, serviceniveau en kwaliteit een belangrijke factor kunnen worden) tot de bekostiging worden toegelaten. En die condities zullen meer de karakteristieken hebben van een 24-uurs-economie dan van het serviceniveau van nu. Wat nu nog onderwerpen van onderhandeling zijn, worden dan voorwaarden voor toetreding. In deze accrediteringsachtige denkwijze past het ook dat nieuwe spelers (bijvoorbeeld een aantal van de zogenaamde commerciële instellingen) tot het systeem worden toegelaten: een discussie die nu nog angstig wordt gemeden onder de werktitel 'open bestel'. En veel van deze nieuwe spelers zullen met minder moeite aan de voorwaarden kunnen voldoen. De gevolgen van dit type denken is nu reeds op kleine schaal zichtbaar op de educatiemarkt waar, sluipend en vooruitlopend op de liberalisering van de besteding van de middelen, steeds meer door gemeenten buiten de door hen als duur gekwalificeerde ROC's wordt ingekocht. D (;VE IIJ/IOti (april 2004)

7 Bedreiging of kans? De komende jaren zullen een aantal interessante discussiesporen bijeen gaan komen (o.a. liberalisering van de educatie, een open bestel, accreditering, nieuwe vormen van kwaliteitszorg, de overheid verder op afstand en meer in de rol van inkoper of opdrachtgever). Daarbij ontstaat een complexe cocktail van de afnemende financiële mogelijkheden en de toenemende maatschappelijke verwachtingen omtrent de prestaties van het BYE-veld en de politieke wens, ook nog gekoppeld aan de toenemende wens om als stelsel een veel actievere rol te gaan spelen in het oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt. Daarmee zullen ook de verhouding prijs, kwaliteit en serviceniveau in de discussiearena gebracht worden. Daarmee verandert het speelveld voor klassieke CAO-onderhandelingen snel, misschien wel zeer snel. De onderhandelingspartijen zitten daarbij in een lastig dilemma, want handhaving van bestaande paradigma's zal aan de ene kant er op termijn toe kunnen leiden dat vanwege het kosten- en serviceniveau de overheid langzaam maar zeker met andere partijen zaken gaat doen om onderwijs in te kopen. Aan de andere kant is de afstand tussen de huidige CAO en de politiek/maatschappelijke verwachting zo groot, dat alleen ingrijpende veranderingen de opmaat kunnen vormen tot het behouden van de prominente positie in het bekostigde onderwijs. Elk nadeel heb zijn voordeel De gedachte dat het personeel zelf onder dit soort veranderingen te leiden zou hebben, is een ernstig misverstand. Afgezien van het -inderdaad -beperken van de lange onderwijspauzes (genaamd vakantie) werken al vele docenten zoveel als nodig is om hun deelnemers die aandacht te geven die nodig is. En in de ontsnappingsclausule in de huidige CAO, het 'vrije taakmodel' zitten al vele aanknopingspunten voor een type arrangement dat van docenten weer zelfstandige professionals maakt in plaats van boekhouders. En de ervaringen met de (nog spaarzame) ervaringen met dit vrije taakmodel zijn uiterst positief en de ondergrond voor veel mogelijkheden van onderwijsvernieuwing. De leidende paradigma's van de CAO-BYE voldoen niet meer aan hetgeen de komende jaren van de sector zal worden gevraagd. Snelle omvorming en werken aan een nieuwevenwicht tussen de noodzakelijke rechtsbescherming van personeelsleden en hun inzetbaarheid ten behoeve van de werkgever zijn dan ook nodig. OVE 113/107 (april 2004) D

8 D GVE 113/101! (april 2004)

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

Notitie Generatiepact VRK

Notitie Generatiepact VRK Notitie Generatiepact VRK Wat is het Generatiepact? Vakbonden en werkgevers zien de noodzaak van maatregelen om kennis van oudere medewerkers over te dragen aan jonge mensen, maar ook om die zo op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Cris van Osch 30 november Opleiden van leerlingen Scholingsconferentie AFNL

Cris van Osch 30 november Opleiden van leerlingen Scholingsconferentie AFNL Cris van Osch 30 november 2011 Opleiden van leerlingen Scholingsconferentie AFNL Introductie CINOP Advisering rondom opleiden en ontwikkeling van mensen Voor sociale partners, bedrijven, overheid, scholen

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

JUS. Jaarurensystematiek. een inhoudelijke toelichting bij de invoering in de gehandicaptenzorg. JaarUrenSystematiek (JUS)

JUS. Jaarurensystematiek. een inhoudelijke toelichting bij de invoering in de gehandicaptenzorg. JaarUrenSystematiek (JUS) JUS Jaarurensystematiek een inhoudelijke toelichting bij de invoering in de gehandicaptenzorg JaarUrenSystematiek (JUS) Inleiding In de CAO Gehandicaptenzorg 2007-2008 (CAO) is opgenomen dat per 1 januari

Nadere informatie

HANDLEIDING ANALYSE FINANCIELE EFFECTEN ROOSTERVORMEN

HANDLEIDING ANALYSE FINANCIELE EFFECTEN ROOSTERVORMEN HANDLEIDING ANALYSE FINANCIELE EFFECTEN ROOSTERVORMEN 2010 Policy Research Corporation, namens de sociale partners inhet beroepsgoederenvervoer over de weg en de logistiek (TLN, KNV, VVT, FNV en CNV) Meer

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche..

In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche.. In de maand september heeft FNV Metaal onderzoek gedaan naar de praktijk en de ervaringen met werktijden in de branche.. Drie hoofdvragen: 1. Dragen de werktijden in de branche bij aan behoud van vitaliteit

Nadere informatie

KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN

KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN Gepubliceerd in: Maandblad Reïntegratie nr. 9, 2007, p. 6-10 KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN Drs. Maikel Groenewoud 2007 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam

Nadere informatie

WERKBAAR EN WENDBAAR WERK

WERKBAAR EN WENDBAAR WERK De ministerraad heeft vrijdag 28 oktober het plan Werkbaar en wendbaar werk goedgekeurd. De regering wil zo flexibiliteit voor ondernemers en werknemers versterken. De eerste stappen naar een Belgisch

Nadere informatie

Algemene organisatiegegevens (alle velden verplicht in te vullen)

Algemene organisatiegegevens (alle velden verplicht in te vullen) Geachte lezer, In dit document vindt u de vragenlijst die gebruikt is bij het onderzoek naar de beloning bij het MKB in de sectoren Industrie, Logistiek en Productie. Deelnemers hebben tijdens het invullen

Nadere informatie

Nieuwsbriefspecial directeuren en besturen l 17 december 2014

Nieuwsbriefspecial directeuren en besturen l 17 december 2014 Nieuwsbriefspecial directeuren en besturen l 17 december 2014 Special in dit nummer: duurzame inzetbaarheid en beëindiging Bapo duurzame inzetbaarheid en beëindiging Bapo Per 1 oktober 2014 is de Bapo-regeling

Nadere informatie

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK Op 30 juni is tussen CNV Onderwijs, de overige bonden en de PO-Raad een akkoord gesloten over een nieuwe cao voor het primair onderwijs. Daarmee komt een eind aan een langdurig traject van onderhandelen

Nadere informatie

In onderstaande tabel is de jaarlijkse arbeidsduur van een reeks jaren weergegeven:

In onderstaande tabel is de jaarlijkse arbeidsduur van een reeks jaren weergegeven: BIJLAGE IX VORMGEVING 36-URIGE WERKWEEK 1 Inleiding: In artikel 8 is de arbeidstijd gedefinieerd. Per week werkt een werknemer met een fulltime contract gemiddeld 36 uur. Er zijn diverse mogelijkheden

Nadere informatie

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 11 september 2014 Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 Eerste Informatievoorziening en te hanteren procedures: Met dit onderhandelingsakkoord hebben sociale partners beoogd tot

Nadere informatie

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers De expertise van Loyalis is mensenwerk U wilt altijd het beste voor uw werknemers. Als HR-professional neemt u uw verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Auteurs: Drs. G. van der Meulen Referentie: WvdJ/SL 11.0426 Datum: maart 2007 Het lectoraat Morele vorming in het

Nadere informatie

U wilt vrijheid en flexibiliteit?

U wilt vrijheid en flexibiliteit? U wilt vrijheid en flexibiliteit? Uw medewerkers op onze loonlijst! Uitbesteden biedt rust wat is payrolling? Voordelen Medewerkers zonder ZORGEN Payrolling is een van de snelst groeiende diensten van

Nadere informatie

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in onderwijs personeelsdiensten

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in onderwijs personeelsdiensten HAALT MEER UIT ONDERWIJS Uw partner in onderwijs personeelsdiensten WAT DOET DIT IS WIJS? Bij DIT IS WIJS kunt u terecht voor vervanging van onderwijzend personeel al vanaf één dag. Heeft u behoefte aan

Nadere informatie

8. Uw werknemer vraagt ouderschapsverlof

8. Uw werknemer vraagt ouderschapsverlof . Uw werknemer vraagt ouderschapsverlof.1. Wat is ouderschapsverlof?.1.1. Omschrijving Ouderschapsverlof is een regeling waarbij uw werknemer zijn of haar arbeidsprestaties tijdelijk kan verminderen (naar

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Het werkgeluk van laagbetaald Nederland Maurice Gesthuizen

Het werkgeluk van laagbetaald Nederland Maurice Gesthuizen Het werkgeluk van laagbetaald Nederland Maurice Gesthuizen Dat laagbetaald werk leuk kan zijn, kunnen vele goedverdienende burgers zich maar moeilijk voorstellen. Als maatschappelijk slagen synoniem is

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN

HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN INLEIDING @Ease Lifestyle B.V. heeft als missie de Nederlandse bevolking gezonder te maken, waarbij onze focus ligt op gezonde voeding. We richten ons hierbij

Nadere informatie

Lesbrief Werk en Werkloosheid 1 e druk

Lesbrief Werk en Werkloosheid 1 e druk Hoofdstuk 1. 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 B D B A B Werken of vrije tijd 1.17 a. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt en het aantal vrouwen met een grote deeltijdbaan is het sterkst gestegen in de periode

Nadere informatie

OVERZICHT MET WIJZIGINGEN TEKST CAO TAXIVERVOER 2009 2013 Den Haag, 7 mei 2012

OVERZICHT MET WIJZIGINGEN TEKST CAO TAXIVERVOER 2009 2013 Den Haag, 7 mei 2012 OVERZICHT MET WIJZIGINGEN TEKST CAO TAXIVERVOER 2009 2013 Den Haag, 7 mei 2012 In mei 2012 zou de algemeen verbindend verklaring van de CAO Taxivervoer aflopen. De CAO afsprak bonden lopen echter nog door

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

SAMENVATTING UITSPRAAK. A, B, C, D, E, F, G, werknemers van ROC H, gevestigd te I, verzoekers, hierna te noemen de werknemers gemachtigde: de heer J

SAMENVATTING UITSPRAAK. A, B, C, D, E, F, G, werknemers van ROC H, gevestigd te I, verzoekers, hierna te noemen de werknemers gemachtigde: de heer J SAMENVATTING 106262 - Geschil over toepassing vakantieregeling werkgever; BVE Het geschil is in goed overleg tussen partijen aan de Commissie voorgelegd (N-7 cao bve). De werkgever heeft gaandeweg het

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Jaarlijkse vakantie. 1. Wat is jaarlijkse vakantie?

Jaarlijkse vakantie. 1. Wat is jaarlijkse vakantie? Jaarlijkse vakantie 1. Wat is jaarlijkse vakantie? Jaarlijkse vakantie is het recht om gedurende een aantal dagen arbeid te onderbreken met doorbetaling van loon. Hierbij kan je 2 begrippen onderscheiden:

Nadere informatie

Transport en Logistiek Nederland t.a.v. dhr. L. Ceelen Postbus KS Zoetermeer. 26oktober Geachte heer Ceelen,

Transport en Logistiek Nederland t.a.v. dhr. L. Ceelen Postbus KS Zoetermeer. 26oktober Geachte heer Ceelen, Postadres Postbus 9239, 1006 AE Amsterdam Transport en Logistiek Nederland t.a.v. dhr. L. Ceelen Postbus 3008 2700 KS Zoetermeer Vervoer Bezoekadres Radarweg 60 1043 NT Amsterdam T 088 368 0 368 F 020

Nadere informatie

Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren?

Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren? CAO en de St. KOE Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren? Wat zijn belangrijke professionele doelen voor jouzelf de komende jaren? Waar zou de St. KOE de komende jaren aan moeten

Nadere informatie

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Waarom zijn er vakbonden?... 1 CNV... 1 Afsluiten van CAO s... 2 Leden van een vakbond... 2 Verschillen tussen vakbonden... 2 Beroepsverenigingen...

Nadere informatie

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID DUURZAME INZETBAARHEID PRODUCTIEVE, GEMOTIVEERDE EN GEZONDE WERKNEMERS DIE IN STAAT ZIJN

Nadere informatie

Jaarurensystematiek CAO-Sport

Jaarurensystematiek CAO-Sport Jaarurensystematiek CAO-Sport Werkgeversorganisatie in de Sport Arnhem, november 2007 Jaarurensystematiek CAO-Sport 1 Werkgeversorganisatie in de Sport Postbus 185 6800 AD Arnhem Papendallaan 50 T: 0264834450

Nadere informatie

Communicatiestijlen Rapport

Communicatiestijlen Rapport GITP Datum Deelnemer Beoordelen en Ontwikkelen > 04 092007 > Voorbeeldpersoon www.gitp.nl Communicatiestijlen Rapport Project Voorbeeldproject Deelnemer Voorbeeldpersoon Pakket Voorbeeld-V-486 Rapport

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

ons kenmerk BB/U Lbr. 13/035

ons kenmerk BB/U Lbr. 13/035 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Sociaal Akkoord Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk BB/U201300598 Lbr. 13/035 bijlage(n) datum 19 april 2013

Nadere informatie

Tabel 4: geharmoniseerde opzegtermijnen in het afwijkend stelsel (cao nr. 75 van de NAR)

Tabel 4: geharmoniseerde opzegtermijnen in het afwijkend stelsel (cao nr. 75 van de NAR) 01.08.2013 V.1. Welke opzeggingstermijnen moeten we hanteren in geval van ontslag in de loop van de volgende weken (vóór 31 december 2013)? De nieuwe regels inzake ontslag en opzegtermijnen zullen pas

Nadere informatie

Samen financieel vooruitkijken

Samen financieel vooruitkijken Wat is Mifino? Mifino zorgt voor de digitalisering van je bestaande financiële situatie. Alle informatie die laat zien wat je altijd al wilde weten. Denk hierbij aan inkomens informatie op latere leeftijd;

Nadere informatie

Cao enquête. Cao 2017 enquête. Algemene Onderwijsbond

Cao enquête. Cao 2017 enquête. Algemene Onderwijsbond Cao 2017 enquête 1 Algemene Onderwijsbond Cao 2017 enquête 2 Algemene Onderwijsbond Cao 2017 enquête AOb-leden: prioriteit bij werkdruk en salaris Eén op de acht werknemers in het onderwijs is actief op

Nadere informatie

Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011

Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011 Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze oktober 2011 Hoog percentage studie uitvallers Uit cijfers van de HBO-raad blijkt dat gemiddeld 15,8% van de HBO studenten afvalt

Nadere informatie

Werken in startende bedrijven

Werken in startende bedrijven M201211 Werken in startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, september 2012 Werken in startende bedrijven De meeste startende ondernemers hebben geen personeel. Dat is zo bij de start met het bedrijf,

Nadere informatie

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer OC enw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen Europaweg 4 Postbus 25000 2700 LZ Zoetermeer Telefoon

Nadere informatie

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK forum beroepsonderwijs 1 oktober 2015 @THNK Vindt u ook wat van het beroepsonderwijs? Praat mee! De volgende bijeenkomst vindt plaats op: n e x t DEC 3 Terugblik op het eerste Forum op 1 oktober met als

Nadere informatie

BIJLAGEN BIJ DEFINITIEVE EINDRAPPORTAGE BELONINGSONDERZOEK CAO WOONDIENSTEN. Rob Tieman & Sharon Voeten 8 December 2016

BIJLAGEN BIJ DEFINITIEVE EINDRAPPORTAGE BELONINGSONDERZOEK CAO WOONDIENSTEN. Rob Tieman & Sharon Voeten 8 December 2016 BIJLAGEN BIJ DEFINITIEVE EINDRAPPORTAGE BELONINGSONDERZOEK CAO WOONDIENSTEN Rob Tieman & Sharon Voeten 8 December 2016 INHOUDSOPGAVE 1 ONDERBOUWING AANPAK BEREKENINGEN T.B.V. BENCHMARKS - 3 2 3 PERCENTAGES

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid in het Primair Onderwijs

Duurzame Inzetbaarheid in het Primair Onderwijs Duurzame Inzetbaarheid in het Primair Onderwijs 1. Inleiding Gezonde en gemotiveerde medewerkers die met plezier werken en competent zijn, dragen bij aan de kwaliteit van onderwijs. Niet alleen nu, maar

Nadere informatie

Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag

Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag.

Nadere informatie

Duurzaam presteren.

Duurzaam presteren. Duurzaam presteren www.publicspirit.nl www.publicspirit.nl Duurzaam presteren Naar duurzame ontwikkeling van organisaties en persoonlijke groei en betekenisvol werk van medewerkers Steeds meer organisaties

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. Mei 2015 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Mei 2015 Feiten en cijfers 2 Inleiding Op 19 mei 2015 hebben de hogescholen hun strategische agenda #hbo2025: wendbaar & weerbaar1

Nadere informatie

TOELICHTING VOOR MEDEWERKERS. Datum: 9 oktober 2013

TOELICHTING VOOR MEDEWERKERS. Datum: 9 oktober 2013 TOELICHTING VOOR MEDEWERKERS Datum: 9 oktober 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 1.1 Payrolling... 3 1.2 Online- People... 3 2. Rechten en plichten... 4 2.1 Opbouw van je rechten... 4 2.2 Vakantieregeling...

Nadere informatie

HRM-index februari: 63,0 (- 4,6) HR-managers verwachten iets lagere groei van werkgelegenheid.

HRM-index februari: 63,0 (- 4,6) HR-managers verwachten iets lagere groei van werkgelegenheid. HRM-index februari 20 HRM-index februari: 63,0 (- 4,6) HR-managers verwachten iets lagere groei van werkgelegenheid. Hoofdindex: De verwachte ontwikkeling van de werkgelegenheid De HRM-index van februari

Nadere informatie

Matchingsvragenlijst. Geneeskunde. studiejaar MATCHING

Matchingsvragenlijst. Geneeskunde. studiejaar MATCHING Matchingsvragenlijst Geneeskunde studiejaar 2014-2015 MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

TSI Sales Skills Index. Victor Voorbeeld 12-3-2014

TSI Sales Skills Index. Victor Voorbeeld 12-3-2014 TSI Sales Skills Index 12-3-2014 Licentiehouder: Laan van Vlaanderen 323 1066 WB Amsterdam INTRODUCTIE De Sales Skills Index is een objectieve analyse van de kennis die een individu heeft, van strategieën

Nadere informatie

LLabResource. Wet Werk en Zekerheid

LLabResource. Wet Werk en Zekerheid LLabResource Wet Werk en Zekerheid In 2015 verandert er veel op het gebied van regelgeving van arbeid. Zo is de afgelopen jaren hard gewerkt aan Wet Werk en Zekerheid (WWZ) en in 2015 worden veel van deze

Nadere informatie

Principeakkoord Cao Apothekers in dienstverband 29 november 2016

Principeakkoord Cao Apothekers in dienstverband 29 november 2016 Principeakkoord Cao Apothekers in dienstverband 29 november 2016 De LAD (Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband) en de VZA (de Vereniging van Zelfstandige Apothekers), verder te noemen cao-partijen,

Nadere informatie

Het Generatiepact. Inhoudsopgave. 3 Wat is het Generatiepact?

Het Generatiepact. Inhoudsopgave. 3 Wat is het Generatiepact? het Generatiepact Inhoudsopgave 3 Wat is het Generatiepact? 5 Wanneer kan ik meedoen aan het Generatiepact? 6 De 55-jarigenregeling 11 De 60-jarigenregeling 16 De overgang van de 55-jarigenregeling naar

Nadere informatie

5 Wanneer kan ik meedoen aan het Generatiepact? 16 De overgang van de 55-jarigenregeling naar de 60-jarigenregeling

5 Wanneer kan ik meedoen aan het Generatiepact? 16 De overgang van de 55-jarigenregeling naar de 60-jarigenregeling het Generatiepact Inhoudsopgave 3 Wat is het Generatiepact? 5 Wanneer kan ik meedoen aan het Generatiepact? 6 De 55-jarigenregeling 11 De 60-jarigenregeling 16 De overgang van de 55-jarigenregeling naar

Nadere informatie

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Door Dr. Judith Bos, Dr. Nathalie Donders en Dr. Joost van der Gulden Bij het nieuwe werken kunnen werknemers deels zelf bepalen waar en wanneer

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: onderzoeksvraag

Nadere informatie

Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol?

Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol? 1. Wat is het doel van social return en wanneer is het succesvol? Social return (ook wel social return on investment genoemd, SR of sroi) is een instrument voor met name gemeenten om sociale doelstellingen

Nadere informatie

hoe aantrekkelijk bent u? employer branding is de basis voor toekomstig arbeidskapitaal

hoe aantrekkelijk bent u? employer branding is de basis voor toekomstig arbeidskapitaal hoe aantrekkelijk bent u? employer branding is de basis voor toekomstig arbeidskapitaal Waarom is employer branding belangrijk? Het speelveld van de HRmanager verandert. In de toekomst wordt het meer dan

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Veel gestelde vragen (FAQ s) CAO Primair Onderwijs. 40 urige werkweek

Veel gestelde vragen (FAQ s) CAO Primair Onderwijs. 40 urige werkweek Veel gestelde vragen (FAQ s) CAO Primair Onderwijs 40 urige werkweek Wat houdt de 40 urige werkweek in? Bij wtf 1,000 werkt een medewerker 40 uur per week. De normjaartaak komt te vervallen, maar medewerkers

Nadere informatie

1.1 Elke generatie kiest opnieuw

1.1 Elke generatie kiest opnieuw 1.1 Elke generatie kiest opnieuw Op elk moment in je leven moet je keuzes maken: De keuze naar welke middelbare school je gaat; De keuze waar je op vakantie gaat; De keuze waar je gaat wonen als je het

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

Inleiding HOOFDSTUK Achtergrond

Inleiding HOOFDSTUK Achtergrond HOOFDSTUK 1 Inleiding 1.1 Achtergrond Alleen al het gebruik van het woord demotie roept heftige emoties op. De term werd in Nederland tot leven gewekt door Onderwijsminister Jo Ritzen aan het einde van

Nadere informatie

Op weg naar wendbaarheid

Op weg naar wendbaarheid Op weg naar wendbaarheid Thema: Talent 28 juni 2011 Management summary Krapper wordende arbeidsmarkt vraagt om actie Steeds meer positieve signalen zijn waarneembaar uit het Nederlandse bedrijfsleven dat

Nadere informatie

Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg. Nieuwe versie, februari 2015

Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg. Nieuwe versie, februari 2015 Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof Nieuwe versie, februari 2015 Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof Wijzig de titel van het artikel (Kop 5) In het cao-akkoord

Nadere informatie

Algemene beschouwing

Algemene beschouwing Algemene beschouwing Arbeidsmigratiebeleid begint bij Nederlands arbeidsmarktbeleid Voor de Nederlandse economie en dus voor bedrijven en werknemers is het van belang om de juiste mensen op de juiste arbeidsplek

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Recreatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Recreatie Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Recreatie In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt door

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015

Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015 Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015 (20140411) Dit eindvoorstel komt voort uit de gesprekken die de PO-Raad en de werknemersorganisaties voerden tussen november 2013 en februari 2014. Het is de

Nadere informatie

ons kenmerk ECCVA/U201300794 Lbr: 13/059 LOGA 13/12

ons kenmerk ECCVA/U201300794 Lbr: 13/059 LOGA 13/12 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft werkgeverschap veiligheidsregio's Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201300794 Lbr: 13/059 LOGA 13/12

Nadere informatie

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren Het gevolg: meer verzuim Het aantal mantelzorgers in de Nederlandse samenleving neemt in hoog tempo toe. Niet alleen omdat mensen steeds ouder worden, maar

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Onderwerp: social return en inbesteden Datum commissie: 6 juni 2013 Datum raad: Nummer: Documentnummer: Steller: Eric Dammingh Fractie: PvdA-GroenLinks Samenvatting Meedoen

Nadere informatie

Toelichting op de jaarurensystematiek

Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting op de jaarurensystematiek Toelichting Artikel 4.3 CAO Kinderopvang Opgesteld door CAO-partijen in de Kinderopvang 1 van 8 Toelichting op de jaarurensystematiek

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM

RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM RAPPORT VAN BEVINDINGEN TUSSENTIJDS KWALITEITSONDERZOEK OP OBS OETKOMST IN KOLHAM Plaats : Kolham BRIN-nummer : 13DT Onderzoek uitgevoerd op : 22 juni 2010 Rapport vastgesteld te Groningen: 13 september

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

DIENSTENCHEQUES SECTOR (PC 322.01) ECONOMISCHE WERKLOOSHEID

DIENSTENCHEQUES SECTOR (PC 322.01) ECONOMISCHE WERKLOOSHEID 1 DIENSTENCHEQUES SECTOR (PC 322.01) ECONOMISCHE WERKLOOSHEID WWW.ACCG.BE 2 INHOUD 3 Economische werkloosheid 3 Sectorale CAO 4 Overleg in de onderneming 6 Vervangende tewerkstelling 6 Cijfers economische

Nadere informatie

Werkgeversreacties bij krapte

Werkgeversreacties bij krapte Werkgeversreacties bij krapte Van Winden, P. & Van Nes, P.J., Krapte op de arbeidsmarkt; werkgeversreacties. NEI, in opdracht van OSA (publicatie A178) De afgelopen periode van hoogconjunctuur in Nederland

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Werken in de horeca. 12 meest gestelde vragen door werknemers. L1NDA BV www.l1nda.nl

Werken in de horeca. 12 meest gestelde vragen door werknemers. L1NDA BV www.l1nda.nl Werken in de horeca 12 meest gestelde vragen door werknemers INTRODUCTIE Een (bij)baan in de horeca. Sinds april 2014 is er geen horeca CAO, maar wat betekent dat voor jou als werknemer? Je wilt natuurlijk

Nadere informatie

UITWERKING PARTICIPATIEVERORDENING WIL

UITWERKING PARTICIPATIEVERORDENING WIL UITWERKING PARTICIPATIEVERORDENING WIL Uitwerking participatieverordening, vastgesteld DB 30 januari 2014 Pagina 1 van 6 Matrix 1 Beleidskader Klantgroepen (nadere uitwerking artikel 3 Participatieverordening)

Nadere informatie

Werkdruk in het onderwijs

Werkdruk in het onderwijs Rapportage Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven dr. Eric Elphick drs. Liesbeth van der Woud Maart 2012 tel: 030-2631080 fax: 030-2616944 email:

Nadere informatie

Arbeidsvoorwaarden bij outsourcing

Arbeidsvoorwaarden bij outsourcing Arbeidsvoorwaarden bij outsourcing Criteria & aandachtspunten Rijskadeveld 28 4231 DZ Meerkerk +31 183 35 35 20 +31 6 22 201 805 www.deldenadvies.nl mail@deldenadvies.nl Algemene ontwerpeisen Teneinde

Nadere informatie

Hieronder is een handreiking opgenomen voor de uitvoering in de praktijk bij situaties van loondoorbetaling van zieke medewerkers.

Hieronder is een handreiking opgenomen voor de uitvoering in de praktijk bij situaties van loondoorbetaling van zieke medewerkers. CvA-notitie juli 2008 Handreiking loondoorbetaling bij ziekte Hieronder is een handreiking opgenomen voor de uitvoering in de praktijk bij situaties van loondoorbetaling van zieke medewerkers. In deze

Nadere informatie

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel 6 secondant #6 december 21 Groot effect SOV/ISD-maatregel Selectieve opsluiting recidivisten werkt Crimi-trends Een langere opsluiting van hardnekkige recidivisten heeft een grote bijdrage geleverd aan

Nadere informatie

Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE

Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE Experience Mathness: Oefen- en ingangstoetsing voor bachelor studenten TUE ONBETWIST Werkpakket 5 Deliverable 5.3.3, April 2012 Dirk Tempelaar & Hans Cuypers Introductie Experience Mathness diende ter

Nadere informatie

Wat is er met motivatie aan de hand?

Wat is er met motivatie aan de hand? Wat is er met motivatie aan de hand? Hans Kuyper GION, mei 2011 Een op veel middelbare scholen voorkomend verschijnsel is dat de leerlingen aan het begin van de eerste klas behoorlijk gemotiveerd zijn

Nadere informatie

Richtlijn werk en mantelzorg

Richtlijn werk en mantelzorg Raad voor overleg in de Grafimedia-branche (ROGB) Richtlijn werk en mantelzorg bij Grafimedia cao 2015-2018 1 december 2016 Richtlijn werk en mantelzorg Inleiding Medewerkers met mantelzorgtaken kunnen

Nadere informatie

De werkgevers en de werknemers organisaties in het Besloten Busvervoer bereiken een onderhandelingsresultaat

De werkgevers en de werknemers organisaties in het Besloten Busvervoer bereiken een onderhandelingsresultaat Aan alle werknemers in de sector Besloten Busvervoer Vervoer T 0900 9690 (lokaal tarief) F 030 66 30 000 www.fnvbondgenoten.nl Van B. Paas, bestuurder vervoer Datum 7 april 2008 32183 Onderwerp onderhandelingsresultaat

Nadere informatie

Werkend leren in de jeugdhulpverlening

Werkend leren in de jeugdhulpverlening Werkend leren in de jeugdhulpverlening en welzijnssector Nulmeting Samenvatting Een onderzoek in opdracht van Sectorfonds Welzijn Bernadette Holmes-Wijnker Jaap Bouwmeester B2796 Leiden, 1 oktober 2003

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg

Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg Ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg Toelichting op de nieuwe afspraken over ouderschapsverlof in de CAO Jeugdzorg Nieuwe versie, februari 2015 Koningin Wilhelminalaan 3 3527 LA Utrecht Postbus 2103 3500

Nadere informatie

23-04-2012. Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015. Inhoud workshop. Bekostigingssystematiek 1. Wim Maas. Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg

23-04-2012. Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015. Inhoud workshop. Bekostigingssystematiek 1. Wim Maas. Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg Actieplan mbo Focus op Vakmanschap 2011-2015 Wim Maas Onderwijsgroep Tilburg ROC Tilburg Jouw partner in de school Inhoud workshop Binnen de scoop: Bekostigingssystematiek (was/wordt) Intensivering en

Nadere informatie