Taal op maat. Handleiding 6. Thema 6. Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman. Auteurs Nicole Bus Karin van Hoof

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Taal op maat. Handleiding 6. Thema 6. Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman. Auteurs Nicole Bus Karin van Hoof"

Transcriptie

1 Taal op maat Handleiding 6 Thema 6 Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman Auteurs Nicole Bus Karin van Hoof Met medewerking van Rudy Beernink Bart van Schijndel Noordhoff Uitgevers

2 Ontwerp binnenwerk: Grafisch ontwerp Duko Hamminga, Assen Ontwerp omslag: Astrid van der Neut, Rotterdam Ontwerp en uitvoering omslagkoffer: Inge Nouws, Castelldefels, Spanje Foto omslagbeeld: Ron Giling Lineair, Arnhem 2012 Noordhoff Uitgevers bv, Groningen/Houten, The Netherlands Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise without prior written permission of the publisher. ISBN Eerste druk, 2012 SISO

3 Inhoud Thema 6 Informatie over het thema 4 Les 1 Woordenschat TB 6 Les 2 Woordenschat WB 10 Les 3 Schrijven TB 12 Les 4 Schrijven WB 14 Les 5 TB 16 Les 6 WB 18 Les 7 Luisteren en spreken TB 20 Les 8 Extra: Lekker lezen WB 22 Les 9 Woordenschat TB 24 Les 10 Woordenschat WB 28 Les 11 Schrijven TB 30 Les 12 Schrijven WB 32 Les 13 Luisteren en spreken TB 34 Les 14 Herhaling: WB 36 Les 15 TB 38 Les 16 WB 40 Les 18 Extra: WB 42 Les 19 Herhaling TB 44 Les 20 Verrijking TB 46 Project 3 48 Extra opdrachten Taalboek 53 Extra opdrachten Werkboek 57 Luistertekst 60

4 Informatie over het thema Dit ga je leren: Woordenschat 1F woorden bij het thema games en computer woorden bij het thema spelletjes hoe je de betekenis van een werkwoord kunt vinden in het woordenboek wat uitdrukkingen zijn en hoe je de betekenis ervan in het woordenboek kunt vinden Schrijven het verschil tussen spreektaal en schrijftaal hoe je een tekst kunt verbeteren Luisteren en spreken 1F 1F argumenten voor en tegen een stelling herkennen 2F hoe je duidelijk en begrijpelijk iets uitlegt 6 wat telwoorden zijn Herhaling: Engelse woorden in de Nederlandse taal en voltooide en onvoltooide tijd 1F Noordhoff Uitgevers bv Thema Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen Extra Lekker lezen: figuurlijk taalgebruik herkennen in gedichten 2F : taalspelletjes spelen Vrij Overzicht leerstof: Subthema 1 Games en de computer Woordenschat Woorden leren bij het thema Woorden leren bij het spelletjes. thema games en computer. Leren wat uitdrukkingen zijn Betekenis van een en hoe je de betekenis in een werkwoord opzoeken in een woordenboek kunt vinden. woordenboek. Schrijven Het verschil leren tussen spreektaal en schrijftaal. Een tekst verbeteren. Luisteren en spreken Argumenten voor en tegen een stelling herkennen. Duidelijk en begrijpelijk uitleggen. Engelse woorden in de Telwoorden herkennen. Nederlandse taal herkennen. Herhaling Extra 4 Subthema 2 Spelletjes Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen. Oefenen met de voltooide en onvoltooide tijd. Lekker lezen: Figuurlijk taalgebruik herkennen in gedichten. : Taalspelletjes spelen _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 4 06/11/12 8:01 AM

5 Differentiatie- en programmamogelijkheden Een thema van Taal op maat kunt u voor drie verschillende niveaugroepen inzetten. Per groep biedt de methode kleine aanpassingen. 1 Gemiddelde taalgebruikers De gemiddelde taalgebruikers volgen het basisprogramma. Voor hen zijn als tempo- en niveaudifferentiatiemogelijkheden opgenomen: De tempodifferentiatieopdrachten aan het eind van de lessen en de extra opdrachten achter in het Taal- en Werkboek. De niveaudifferentiatieopdrachten aan het eind van de lessen. Als een gemiddelde taalgebruiker behoefte heeft aan herhaling van bepaalde onderdelen die hij minder goed beheerst, dan kunt u hem herhalingskopieerbladen laten maken. Bijvoorbeeld tijdens les 20. Afhankelijk van hun resultaat bij de thematoets maken de leerlingen gebruik van de herhalingsles (les 19) of de verrijkingsles (les 20) in het Taalboek. Het digitale woordleerprogramma is adaptief en geschikt voor leerlingen van alle niveaus in de groep. 2 Zwakke taalgebruikers Zwakke taalgebruikers volgen in principe het basisprogramma. Indien nodig slaan zij een enkel onderdeel van de basisstof over. Zie het lesorganisatieschema in elke lesbeschrijving. Zij nemen deel aan de verlengde instructie die voor elke les is opgenomen in de handleiding en de digibordsoftware. Voor hen zijn er herhalingsbladen beschikbaar bij elk thema. Deze bladen kunnen voor hen worden ingezet bijvoorbeeld tijdens les 20. Ook maken zij bij onvoldoende resultaat bij de thematoets gebruik van de herhalingsles in het Taalboek: les 19. Het digitale woordleerprogramma is adaptief en geschikt voor leerlingen van alle niveaus in de groep. Zwakke taalgebruikers wordt aangeraden daar buiten de les een aantal sessies aan te besteden van 10 minuten per week, ter vergroting van de functionele woordenschat. 3 Sterke taalgebruikers Sterke taalgebruikers volgen een compacte route door de basisstof van taal- en werkboek. Zie daarvoor de lesbeschrijvingen. Zij maken in principe de tempo- en niveaudifferentiatieopdrachten aan het eind van de lessen. De extra opdrachten, achter in taal- en werkboeken, staan altijd tot hun beschikking als er tijd over is. Bovendien zijn er voor deze categorie leerlingen de pluswerkboeken die uitdagende stof bieden van een hoger niveau. Het digitale woordleerprogramma is adaptief en geschikt voor leerlingen van alle niveaus in de groep. Noordhoff Uitgevers bv 5

6 Thema 6 Opening Woordenschat Leerkrachtgestuurd Materialen Digibord Thematafel U kunt een thematafel inrichten over games en computer. Bijvoorbeeld met afbeeldingen van games, controller, muis, joystick, enzovoort. Basis Taalboek bladzijde Digibordsoftware Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken Een nieuw game De hobby van Nout is programmeren. Hij bedenkt spellen voor de computer. Nout is er heel handig in. Het leukst vindt hij het om een interactief spel te maken. Bij zo n spel kan de speler op een spel reageren, waardoor het spel zelf ook weer verandert. Nout heeft er een goed idee voor. Gelukkig is het zaterdag, dus hij heeft veel tijd om het te maken. Het eerste wat Nout doet is online gaan. Dit keer wil hij geen realistisch spel maken, maar iets geks, iets wat anders dan anders is. Hij bedenkt een hoofdfiguur die omgeven wordt door kleine monstertjes. In elk level worden die monsters wat groter. Het landschap waarin het spel zich afspeelt, gaat per level over in een ander landschap: woestijnen worden bergen, bergen worden sneeuwvelden, sneeuwvelden worden weilanden vol met allerlei fantasiedieren. Hé, wat hoort hij? Nout, we gaan ontbijten, klinkt het van beneden. En dan nog een keer, nu iets harder: Nout, eten! Jammer, nu moet hij stoppen. Jaha, roept hij. Even de boel opslaan en offline gaan. Maar Nout wil niet alles afsluiten en zet de computer daarom op stand-by. Het beeldscherm wordt zwart en er knippert alleen nog een zwak lampje. Nout krijgt plotseling een ander idee. Hij zou het eten moeten automatiseren. Kan hij een machine bedenken die hem voert? Dan kan hij ook tijdens het eten verder aan zijn game werken. Hmm, daar gaat hij binnenkort maar eens over nadenken. 34 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Voorbewerken Het thema van deze les is games en computer. Laat de leerlingen vertellen wat op de afbeelding met games en computer te maken hebben. Lees de ankertekst voor. Hierin staan verschillende begrippen die gesemantiseerd moeten worden. 6

7 Uitbreidingswoorden Themawoorden en schoolwoorden het bestand, de controller, de harde schijf, de hardware, de joystick, de muis, de software, opslaan automatiseren Zorgen dat het automatisch, als vanzelf, gaat. het beeldscherm Het scherm, bijvoorbeeld van een tv of computer, waarop iets wordt afgebeeld. interactief Iets is interactief als het ene op het andere reageert, als er informatie wordt uitgewisseld. het level Het niveau. In een computerspel is level het speelniveau. offline Niet verbonden zijn met het internet. Het tegenovergestelde van online. omgeven door Wat om iets of iemand heen is. online Verbonden zijn met het internet. Het tegenovergestelde van offline. opslaan Bewaren voor later gebruik. overgaan in In iets anders veranderen. programmeren Een programma voor een computer maken en dat op een computer installeren. Voor de woordrelatieschema s hieronder kunnen u en uw leerlingen gebruikmaken van de schema s die zijn opgenomen in het ladeblok van de digibordsoftware. Op het digibord kunt u gebruikmaken van het woordweb rondom de computer. de software opslaan de hardware de computer de harde schijf het bestand Ook kunt u gebruikmaken van de woordparaplu bij computeraccessoires. computeraccessoires de muis de controller de joystick realistisch Te maken hebben met de werkelijkheid. stand-by Paraat, klaar om te gebruiken. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 35 Semantiseren 1 Semantiseer aan de hand van de tekening de woorden automatiseren, het beeldscherm, realistisch. Semantiseer aan de hand van de definitie en het plaatje uit de woordenlijst de woorden offline, overgaan in, stand-by. Semantiseren 2 Semantiseer aan de hand van de leestekst de woorden interactief, het level, omgeven door, online, opslaan, programmeren. Noordhoff Uitgevers bv 7

8 Thema 6 Les 1 Woordenschat Leerkrachtgestuurd Lesdoel Woorden leren bij het thema games en computer. Betekenis van een werkwoord opzoeken in een woordenboek. 1F 1F Les1 Je leert 1 Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken woorden bij het thema games en computer. hoe je de betekenis van een werkwoord kunt vinden in het woordenboek. Kijk naar het plaatje. Schrijf de antwoorden op de vragen op. 1 Waar staat bij jou thuis de computer? 2 Welke afspraken heb je thuis over het gebruik van de computer? 3 Welke spelletjes speel jij graag op de computer? 4 Op welk level spelen de jongens op het plaatje? Materialen Digibord Thematafel van de opening Basis Taalboek bladzijde Taalschrift Digibordsoftware Woordenboek Meer Taalboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Leerlingensoftware Organisatie niveau opdracht taalzwakke leerlingen 1, 2, 3, 4 + v.i. methodevolgers 1, 2, 3, 4, 5 taalsterke leerlingen 1, 2, 3, 4, 5, 6 compacte route 1, 3, 5 36 Uitleg 2 Werkwoorden in het woordenboek Zoek je de betekenis van een werkwoord in het woordenboek? Zoek dan het hele werkwoord op. Joep loopt door. Joep heeft het gezien. Je zoekt bij doorlopen. Je zoekt bij zien. A Kijk naar de werkwoorden met een streep eronder. Schrijf op bij welk woord je ze in het woordenboek opzoekt. 1 Mijn computer slaat veel gegevens op. 2 Dat gaat volledig geautomatiseerd. 3 Mijn slimme broers hebben dat zo geprogrammeerd. 4 Ik word thuis omgeven door computers. 5 Mijn broers richten later vast een computerbedrijf op. B Kijk naar de woorden van A. Zoek ze op in het woordenboek. Schrijf de betekenissen op. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Opdracht 1 Geschikt voor zelfstandige verwerking. Tijdens deze opdracht kunt u eventueel een parallelgroep instrueren. Uitleg De leerlingen weten hoe je een woord moet opzoeken in het woordenboek. Soms moet je een woord echter anders opzoeken dan dat het in de zin staat. Bij werkwoorden bijvoorbeeld, zoek je niet de vervoeging maar het hele werkwoord. Vraag waar je kijkt bij: afgesloten, valt uit, zakt af, gesjouwd, verloren, sluit af, slaat op. Opdracht 2 Verlengde instructie: Herhaal voor de taalzwakke leerlingen dat werkwoordvervoegingen niet in het woordenboek staan. Je zoekt dan het hele werkwoord op. Laat in tweetallen de hele werkwoorden bedenken. Besteed indien nodig extra aandacht aan het zoeken in een woordenboek. 8

9 Volgende les Ben je klaar? Kies het goede woord. interactieve offline chatten beeldscherm online 1 Ik had met Fay afgesproken dat we om zouden gaan... 2 Maar op het... las ik: Fay is niet aanwezig. 3 Dat betekent dat Fay... was. 4 Toen ging ik maar een... game spelen. 5 Opeens was Fay in het spel aanwezig. Gelukkig was ze nu weer... Werk samen met een maatje. Schrijf de antwoorden in je schrift. 1 Welke apparaten kunnen stand-by staan? Bedenk er drie. 2 Wat is geautomatiseerd? Schrijf drie dingen op. Maak met de woorden een woordkast in je schrift. Zet links de woorden die bij de computer (het apparaat) horen. Zet rechts de woorden die bij een game horen. het beeldscherm het level virtueel interactief het toetsenbord de computermuis Kies drie woorden. Maak met elk woord een zin. omgeven door online het level realistisch opslaan Je oefent verder met de woorden bij het thema games en computer en met het vinden van de betekenis van een werkwoord in het woordenboek. Je werkt dan in het Werkboek. Kies Taalboek bladzijde 121 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 37 Antwoorden Opdracht 1 eigen antwoorden Opdracht 2 1 opslaan bewaren voor later gebruik 2 automatiseren zorgen dat het automatisch (als vanzelf) gaat 3 programmeren een programma voor een computer maken en dat in een computer installeren 4 omgeven wat om iets of iemand heen is 5 oprichten iets nieuws starten, beginnen Opdracht 3 1 chatten 2 beeldscherm 3 offline 4 interactief 5 online Opdracht 4 1 Bijvoorbeeld: radio, televisie, dvd-speler. 2 Bijvoorbeeld: verkeerslichten, kassa, lopende band. Opdracht 5 computergame het apparaat de game het beeldscherm het level het toetsenbord virtueel de computermuis interactief Opdracht 6 eigen antwoord Terugblik / Verder Bespreek opdracht 3 na. Herhaal dat je van werkwoorden alleen het hele werkwoord in een woordenboek kunt opzoeken. Vertel de leerlingen dat ze in de volgende les gaan oefenen met de nieuwe woorden en met het opzoeken van werkwoorden in het woordenboek. Noordhoff Uitgevers bv 9

10 Thema 6 Les 2 Zelfstandig werken Woordenschat Les2 Je oefent Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken woorden bij het thema games en computer. het opzoeken van een werkwoord in het woordenboek. Lesdoel Weet je nog? Zoek je de betekenis van een werkwoord in het woordenboek? Kijk dan bij hele werkwoord. Woorden leren bij het thema games en computer. Betekenis van een werkwoord opzoeken in het woordenboek. Materialen 1F Basis Werkboek bladzijde Antwoordenboek bladzijde Meer Werkboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Leerlingensoftware Woordenboek Organisatie 1F niveau opdracht taalzwakke leerlingen 1, 2, 3, 4 methodevolgers 1, 2, 3, 4, 5 taalsterke leerlingen 1, 2, 3, 4, 5, 6 compacte route 5, Kijk naar de werkwoorden met een streep eronder. Schrijf op bij welk woord je ze in het woordenboek moet opzoeken. 1 Nout had die middag zijn computer geprogrammeerd. pÿñrï o gêrï aÿºómÿºómçeflñrçeflºónÿ ogêrï mçefl rçefl 2 Hij had een geweldige vondst gedaan. 3 Hij had het natuurlijk eerst uitgeprobeerd. 4 De robot gaf Nout hapjes eten! 5 Nout sloeg snel de gegevens op. Zet een streep onder het goede woord. 1 Ik kwam uit school en ging online / interactief. 2 Al snel bereikte ik het volgende stand-by / level van de game. 3 Toen ik ging eten, moest ik de game overgaan in / opslaan. 4 Op het beeldscherm / level van mijn computer staat een foto van mijn kat. 5 Je ziet die foto als de computer op offline / stand-by staat. dï o eflºónÿ oefl u i»t pÿñrï oßbéeflñrçeflºónÿ obefl rçefl gœeflºóvéeflºónÿ vefl o p s lï aï aÿºónÿ op s lï aÿ Kruis de zinnen aan die waar zijn. 1 Op een beeldscherm kun je iets lezen. 2 Een level is een lepel met een schrijffout. 3 Ervoor zorgen dat iets automatisch of vanzelf gaat, heet programmeren. 4 Iemand die heel druk is, noem je interactief. 28 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Weet je nog? Neem met taalzwakke leerlingen de woorden bij het thema nog even door. Oefen met de uitleg door de leerlingen te laten zeggen waar in het woordenboek ze kijken voor de betekenis van de werkwoorden: Ik heb jou gezien. (zien) Je keek niet om. (omkijken) Ik heb je nog geroepen. (roepen) 10

11 4 Kijk naar het plaatje en bedenk wat het kind antwoordt. Schrijf het in het spreekwolkje. Gebruik daarvoor minstens drie woorden van bladzijde 27. eigen antwoord 5 Werk samen met een maatje. Maak een zin met de twee woorden. bbÿœωÿœºóvv.:.: HÇeÀtfl bbeñefl ÉeÑeflºıllÏÏ d sãcflºıhhççeflñrÿºómmÿÿ i s ÓzzŸŸºÓw aÿaÿñr»tfl, ÓmmÏÏ aï aÿñrÿ dçefl ttflflºóv ss tì aï a»tfl o opÿpÿ s s tì aÿºónïnï dÿ- by bωy. level / opslaan 2 bbÿœ ΩÿŒºÓvv.:.: NÏ aÿ ÅeeflflºıllŸŸºıkkŸŸ llççeflºóvvefléeflºıllÿÿ ÓmÏmÏ oeàtfl o eàtfl jœefl hhççeàtfl sπpçpçeflºıllÿÿ op s lï o p s lï aï aÿºónÿnÿ. stand-by / beeldscherm 6 1 Bedenk een game. Schrijf kort op hoe het gaat. Gebruik daarin deze woorden: omgeven door overgaan in realistisch bÿœ bωÿÿœœºóv.: v.: M ÿœÿœºónnÿÿ gîaÿ gî ºÓmmÇÇefl bbeìéeì gòiÿ gò ºÓnn»»tfl ÛrrÇÇeÌ aÿºıll i s i s t i sãcflºıhhÿÿ. Jœefl ÓmmÏÏ o oeàtfl eàtfl ÅeÑefl eñeflºónÿnÿ befl béeflñrï g befl béeflºıkÿkÿºıl iÿl iÿºómÿmÿºómç mçeflºónÿnÿ ÅefleflºÓnŸnŸ Ów o orïrï d»tfl omï o mï gœeflºóvefl véeflºónÿnÿ dï oorÿ o o rÿ ss tñeñeflºónnÿÿºıb oßokÿkÿºıkkççeflºónnÿÿ. AŸºıll s s d içefl o opÿpÿ jœefl sπpÿpÿñr iÿºónnïï gœeflºónnÿÿ, Óv aÿaÿºıllÿÿ jœefl ÅefleflºÓnŸnŸ befl béeflºónÿnÿ jœœefl aÿºıff.. AŸºıll s s jœefl o opÿpÿ dçefl tìtì opÿ o pÿ befl béeflºón»n»tfl, gîaï a»tfl hhççeàtfl sπpçpçeflºıllÿÿ o ovefl véeflñrÿ iÿºónnÿÿ hhççeàtfl ttflflºówweñeì ÉeÑeÌ dçefl llççeflºóvvefléeflºıllÿÿ. Wat kan ik? Ik ken de woorden bij het thema games en computer. Ik kan een werkwoord in het woordenboek opzoeken. Ben je klaar? Kies Werkboek bladzijde 89 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 29 Noordhoff Uitgevers bv Evaluatie Bespreek de antwoorden bij opdracht 3. Herhaal dat je voor een werkwoord in het woordenboek bij het hele werkwoord moet kijken _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd /11/12 8:01 AM

12 Thema 6 Les 3 Schrijven Leerkrachtgestuurd Les 3 Je leert Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken het verschil tussen spreektaal en schrijftaal. 1 A Lees de teksten. Tekst 1 Lesdoel Hey Finn, Ik heb een nieuwe game. Heel vet. Maar, best wel, tja, kweenie. Poeh. Ben nog steeds bij, euhm, ik denk level 1. Jij hebt m toch ook? Hoe kom ik bij 2? Doei, Merel Het verschil leren tussen spreektaal en schrijftaal. Tekst 2 Materialen Mail Digibord Geachte mevrouw, mijnheer, Vorige week kocht ik het spel Water en Vuur. Het lukt me maar niet om naar het volgende level te komen. Hebt u tips voor mij? groetjes, Merel Basis Taalboek bladzijde Taalschrift Digibordsoftware B Welke tekst hoort bij welk plaatje? Waarom vind je dat? Schrijf het in je schrift. Meer Taalboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk A Uitleg Spreektaal en schrijftaal Als je praat, valt het vaak niet zo op dat je foutjes maakt. Je begint bijvoorbeeld een zin, maar maakt die niet af. In spreektaal gaat het dan zo: Organisatie niveau taalzwakke leerlingen methodevolgers taalsterke leerlingen compacte route B opdracht 1, 2, 3 + v.i. 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 5 Wat ik wil zeggen is, nou ja, ik bedoel wat maakt het nou allemaal uit; het kan mij niet schelen. Bij schrijftaal vallen fouten wél op. Gebruik deze tips: 1 Controleer de spelling van alle woorden met een woordenboek of de computer. 2 Lees je tekst hardop aan jezelf voor. Als een zin niet klopt, hoor je dat meteen. 3 Verbeter je tekst. 38 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Opdracht 1 Geschikt voor zelfstandige verwerking. Tijdens deze opdracht kunt u eventueel een parallelgroep instrueren. Opdracht 2 Verlengde instructie: Bespreek het verschil tussen spreektaal en schrijftaal. Bijvoorbeeld: Wil je dat aan mij geven? Geef eens effe! Leg daar maar neer. Je kunt het op de kast neerleggen. Hierna maken de leerlingen de opdracht zelfstandig. Uitleg Bespreek de uitleg. Laat de leerlingen aangeven wat schrijftaal of spreektaal is: toedeloe, hartelijke groeten, hee hallo!, geachte mevrouw. Laat de leerlingen nog een paar voorbeelden van schrijftaal en van spreektaal bedenken _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 12 06/11/12 8:01 AM

13 Antwoorden 2 3 Spreektaal of schrijftaal? Schrijf het van elke zin in je schrift. 1 Hee, mijn beurt! Sla gauw op. 2 Ja, bijna! Mmm, ah, nee, net niet. Game over. 3 Veel computerspelletjes zijn heel leerzaam. 4 Roep me bij het volgende level, ok? 5 Op bijna alle scholen in Nederland worden interactieve games gespeeld. 6 Deze game is geschikt voor kinderen van tien jaar en ouder. Maak een woordkast in je schrift: spreektaal schrijftaal. Zet de woorden in de woordkast. Sommige woorden kunnen in beide kolommen. Opdracht 1 Afbeelding A en tekst 1 zijn spreektaal. Afbeelding B en tekst 2 zijn schrijftaal. Opdracht 2 1 spreektaal 2 spreektaal 3 schrijftaal 4 spreektaal 5 schrijftaal 6 schrijftaal Opdracht 3 Hey die Dave doei goedemorgen spreektaal schrijftaal ehm, alles goed? zeg maar Beste Dave Hey die Dave goedemorgen 4 5 tsss met vriendelijke groet hoeissie? Schrijf in schrijftaal de antwoorden in je schrift. 1 Wat is jouw, eh, zeg maar, lievelingsgame? 2 Tot hoe laat, eh, hoe lang game jij, mag jij per dag gamen? 3 Mijn broer, die mag s avonds niet gamen want als hij dan bijna een nieuw level haalt en mijn vader zegt dan dat hij moet stoppen dan gaat hij toch door en heb jij dat ook wel eens? Herschrijf de tekst in schrijftaal. Hee, Jacco, jij, eh, heb jij die nieuwe, eh game? Ik wou, zou ik die, mag ik m een keer lenen? Niet zo lang, twee, nee drie dagen. ehm, alles goed? doei zeg maar tsss hoeissie? goedemorgen Opdracht 4 eigen antwoord Opdracht 5 eigen antwoord Beste Dave Met vriendelijke groet Volgende les Je oefent verder met het verschil tussen spreektaal en schrijftaal. Je werkt dan in het Werkboek. Ben je klaar? Kies Taalboek bladzijde 121 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 39 Terugblik / Verder Bespreek opdacht 3. Laat een leerling het verschil tussen spreektaal en schrijftaal uitleggen. Vertel dat dit in de volgende les nog eens wordt geoefend. Noordhoff Uitgevers bv 13

14 Thema 6 Les 4 Schrijven Zelfstandig werken Les 4 Je oefent Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken het verschil tussen spreektaal en schrijftaal. Weet je nog? In spreektaal valt het meestal niet op als je een foutje maakt. In schrijftaal vallen fouten wel op. Lees daarom je schrijftekst altijd nog eens door, controleer de spelling en verbeter de tekst als dat nodig is. Lesdoel Het verschil leren tussen spreektaal en schrijftaal. 1 Bekijk het plaatje. Schrijf er een zin bij in spreektaal en een zin in schrijftaal. Materialen Basis Werkboek bladzijde Antwoordenboek bladzijde Meer Werkboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk 1 2 bÿœÿœ v.: HÇefl... hçefl l pÿ! H ÿ ÿ i s kÿ w aï aï dÿ! BÈuŸ kÿ kçefl nÿ! bbÿœωÿœºóvv.:.: HHÇÇeÀtfl ll ÿœ ÿœºıkk»»tfl Ówefl wéeflºılÿlÿ ofoßf dçefl llïï a p»tì o opÿpÿ b o ooso s o opÿpÿ o on s n s i s! i s! Organisatie niveau taalzwakke leerlingen methodevolgers taalsterke leerlingen compacte route 2 opdracht 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4 2, 3, 4 A Kies een game of een website die je leuk vindt. Je gaat erover schrijven. Hoe heet de game of de website? bbÿœωÿœºóvv.:.: dçefl Ówefl wéeflºıbsb sπi»i»tñefl DÄoßlŸlŸºıfjfØjœefl W±eÑeflñrŸºÓw oßolÿlÿºıfjføjœefl B Schrijf drie dingen op die je er leuk aan vindt bbÿœωÿÿœœºóvv.:.: Jœefl k uÿ k uÿºón»n»tfl sπpçpçeflºılÿlÿºılçlçeàt jjœe s dï oefl o eflºónÿnÿ. bbÿœωÿÿœœºóvv.:.: Jœefl k uÿ k uÿºón»n»tfl fiÿføiÿºılÿlÿºóm p j m p jjœe s k ÿœ k ÿœÿœºıkçkçeflºónÿnÿ. bbÿœωÿœºóvv.:.: Jœefl kk uÿ uÿºónn»»tfl ÅeeÑeflÑeflºÓnnŸŸ Åe iïe iï gœeflºónÿnÿ b o oefleflºık jk jœefl ÓmÏmÏ aÿºıkçkçeflºónÿnÿ. C Schrijf op voor wie de game of de website ook leuk kan zijn bbÿœωÿœÿœºóvv.:.: K iÿºónnïï dçeflñrçeflºónnÿÿ d içefl DÄoßllŸŸºıfjfØjœefl llççe uÿºıkkÿÿ ÓviŸ vωiÿºónïnï dçeflºónÿnÿ. bbÿœωÿœºóvv.:.: MÇeÑe s tñeflñr s ÅefleflºÓnŸnŸ jòuÿºıf f fefleflºónnÿÿ. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Weet je nog? Laat een leerling vertellen wat het verschil is tussen schrijftaal en spreektaal. Bespreek wanneer je beide gebruikt _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 14 08/11/12 1:06 PM

15 3 Schrijf een tekst over de game of website die je bij opdracht 2 hebt gekozen. Gebruik schrijftaal. Lees wat erin moet staan. Geef kort informatie over de website of de game (de inleiding). Leg uit wat je leuk vindt aan de game of website (het middenstuk). Vertel voor wie de game of website ook leuk kan zijn (het slot). Denk hieraan: 1 Je tekst moet ongeveer 8 zinnen lang zijn. 2 Lees je schrijftekst nog eens goed door. Zijn alle woorden goed gespeld? Åe iï gœeflºónÿ aÿºón»tflºów o o rï dÿ oorï 4 Kijk naar opdracht 3. Zet een rondje om ja of nee. Geef antwoord op de vragen. 1 Ik heb duidelijk opgeschreven waarom ik deze game of website leuk vind. ja / nee 2 Ik heb schrijftaal gebruikt. ja / nee 3 Ik heb de tekst doorgelezen en verbeterd. ja / nee 4 Wat ging goed? Åe iï gœeflºónÿ aÿºón»tflºów o o rï dÿ oorï 5 Wat kan een volgende keer beter? Geef een voorbeeld. Wat kan ik? Ben je klaar? Ik weet het verschil tussen spreektaal en schrijftaal. Kies Werkboek bladzijde 89 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 31 Evaluatie Laat de leerlingen elkaars teksten van opdracht 3 bekijken. Is er schrijftaal gebruikt? Noordhoff Uitgevers bv 15

16 Thema 6 Les 5 Leerkrachtgestuurd Lesdoel Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen. Materialen Les5 Je leert 1 Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen. Welke Engelse woorden herken je? Schrijf ze in je schrift. Job klapt zijn laptop open. Eens zien of zijn vriend Murat online is. Misschien kunnen ze even chatten. Job surft naar de website van msn en logt in. Oei, wat was zijn password ook alweer? Ah ja, *****. Welkom Job, leest hij op het beeldscherm. In de lijst met friends klikt hij Murat aan. Yes, contact! Digibord Woordenboek Basis Taalboek bladzijde Taalschrift Digibordsoftware Meer Taalboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Uitleg Engelse woorden in het Nederlands De Nederlandse taal verandert steeds. Veel nieuwe woorden komen uit de Engelse taal. Kijk maar eens naar deze voorbeelden: chatten online printen mailen Veel van deze nieuwe woorden hebben met computers en andere communicatiemiddelen te maken. Organisatie niveau opdracht taalzwakke leerlingen 1, 2, 3 + v.i. methodevolgers 1, 2, 3, 4 taalsterke leerlingen 1, 2, 3, 4, 5 compacte route 1, 5 2 Wat hoort bij elkaar? Schrijf het zo op in je schrift. 1 cfl 1 inloggen a het niveau 2 printen b afdrukken 3 de game c je aanmelden 4 het password d op het internet 5 online e de pagina op internet 6 het level f het computerspel 7 de website g het wachtwoord 40 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 Opdracht 1 Geschikt voor zelfstandige verwerking. Tijdens deze opdracht kunt u eventueel een parallelgroep instrueren. Opdracht 2 Verlengde instructie: Bespreek de woorden uit de uitleg nogmaals. Controleer of de leerlingen de woorden uit opdracht 2 kennen. Daarna maken ze de opdracht zelfstandig. Uitleg Veel Engelse woorden zijn zo ingeburgerd, dat de leerlingen ze lang niet allemaal als Engels zullen herkennen. Ook in de sportwereld is de invloed van het Engels groot, denk maar aan woorden als scoren, goal, penalty, keeper. Laat de leerlingen nog meer woorden bedenken die uit het Engels komen en die we in het Nederlands gebruiken. Vertel dat dit leenwoorden heten. 16

17 3 Kijk naar het plaatje. Schrijf de woorden op en zet de betekenis erbij. Antwoorden Opdracht 1 laptop, online, chatten, surft, website, msn, logt in, password, friends, Yes Opdracht 2 1 c 2 b 3 f 4 g 5 d 6 a 7 e 4 5 Welke woorden komen uit het Engels? Schrijf ze in je schrift en zet de betekenis erachter. 1 Tussen Utrecht en Maastricht rijdt een intercity. 2 Is dat wel waar? Dat wil ik even checken. 3 In haar vrije tijd gaat ze shoppen. 4 De deejay gaf een geweldige show. Schrijf de Engelse woorden in je schrift. Schrijf de betekenis erachter. Gamer van de week, Kim (9), spel: Sterren-Makeover Kim speelt het liefst games op Dat is een site met meidengames. Kim vindt de Sterren- Makeover de beste game. In de shop kun je iemand een nieuwe look geven, met grappige kleren en bijpassende make-up. Echt heel cool! Opdracht 3 level niveau de button de knop play speel log in meld je aan speed snelheid slow langzaam fast snel highscore topscore have fun veel plezier Opdracht 4 1 intercity sneltrein tussen grote steden 2 checken nagaan, controleren 3 shoppen winkelen 4 deejay platendraaier, iemand die de muziek verzorgt show voorstelling Volgende les Ben je klaar? Je oefent verder met het herkennen van Engelse woorden in het Nederlands. Je werkt dan in het Werkboek. Kies Taalboek bladzijde 121 of pluswerk of computer. Opdracht 4 De leerlingen kunnen hierbij een woordenboek gebruiken. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 1 41 Opdracht 5 gamer speler makeover vernieuwing games spellen site pagina op internet meidengames meidenspellen shop winkel look uiterlijk make-up opmaak cool vet Terugblik / Verder Noteer de woorden uit opdracht 3 op het bord. Laat enkele leerlingen vertellen wat ze betekenen. Vertel de leerlingen dat ze vandaag geleerd hebben dat in de Nederlandse taal vooral bij computers en bij sport veel woorden uit het Engels worden gebruikt. In de volgende les oefenen ze verder met het herkennen van deze woorden. Noordhoff Uitgevers bv 17

18 Thema 6 Les 6 Zelfstandig werken 6 Les Je oefent Lesdoel 1 Luisteren en spreken De Nederlandse taal verandert steeds. Veel nieuwe woorden komen uit de Engelse taal. Ze hebben vaak te maken met computers en andere communicatiemiddelen. Lees de rap. Zet een streep onder de Engelse woorden. Mijn grote broer is echt heel cool. Hij speelt vette g games, je weet wat ik bedoel. Ik ben jaloers, want ik mag dat nog niet. Hij zegt chill en doet of hij niks ziet. Ik mag ook even, maar het level is te hoog. Ik vlieg uit het spel met een grote boog. Game over! Materialen Woordenboek Basis Werkboek bladzijde Antwoordenboek bladzijde Meer Werkboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Ook in de sport worden veel Engelse woorden gebruikt. Schrijf op welke woorden bij computer en welke bij sport horen. Let op: sommige woorden kunnen bij allebei. racket Organisatie niveau taalzwakke leerlingen methodevolgers taalsterke leerlingen compacte route Schrijven het herkennen van Engelse woorden in de Nederlandse taal. Weet je nog? Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen. Woordenschat online play score downloaden opdracht 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5, 6 4, 6 goal stand-by keeper mailen trainen team inloggen forehand o onÿnÿºıll iÿ iÿºónnççefl, s s tì aÿºónïnï dÿ- by bωy, pÿºılïlï a y, sãcìsãcì orç o rçefl, mï a iÿºılçlçeflºónÿnÿ, dï ownÿ o wønÿºıllïï o oaïaï dçeflºónnÿÿ, iÿºónÿnÿºılïlï ogîgœ o gîgœ gîgîgœeflºónÿnÿ Sport: ÛrÏrÏ aï cflºıkç kçeàtfl, gîgîo gîoaÿaÿºıllÿÿ, kkççeñe pçeflñrÿ, pÿºıllïï a y, ssãcìãcì o orçrçefl, tfltflñrï a iÿºónçnçeflºónÿnÿ, ttñeìñeì aÿºómmÿÿ, fforç μo rçeflºıhhïï aÿºónnïï dÿ Computer: 3 Kijk naar het plaatje. Naar welke Engelse woorden wijzen de pijlen? gîgîaÿºómmççefl, T- T ss h iÿ h iÿñr»tfl, s nçnçeì aÿºıkçkçeflñr s, b a sª a sªeflºıb aÿaÿºılÿlÿºılïlï cì a pÿ, llïï a p»tì o opÿpÿ, pï owefl o wéeflñrÿ, d i s d i sπpÿpÿºılïlï a y 32 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Weet je nog? Laat enkele leerlingen woorden uit de Engelse taal opnoemen die in het Nederlands gebruikt worden. Laat deze woorden in het woordenboek opzoeken. Is er een Nederlands woord voor? _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 18 06/11/12 8:02 AM

19 4 5 6 Sommige Engelse woorden worden al heel lang in het Nederlands gebruikt. Herken je ze? Zet er een streep onder. Het zijn er tien! 1 Mijn zusje is dol op de baby van de buurvrouw. 2 In het weekend mag ze babysitten. 3 De buurvrouw is manager bij een magazine. 4 Sorry, maar deze multipechoicevraag is fout. 5 De kids spelen volleybal op de camping. Werk samen met een maatje. Bedenk voor de Engelse woorden een Nederlandse vertaling. shampoo en glossy sneaker racket keeper online hï aï aÿñrÿºózçeñe pÿ aÿ bωÿœºóv.: bÿœv.: cì o m p u»tñeflñr pï o s tfl om p u»tñefl os tfl s t uÿñrçeflºónÿ bωÿœºóv.: bÿœv.: gœºılï aÿºón s b lï aï dÿ aï bωÿœºóv.: bÿœv.: sπpï o r»t sãcflºıhï o eflºónÿ or»t sãcfl oefl bωÿœºóv.: bÿœv.: ÓmÇe p pçeflñrÿ bωÿœºóv.: bÿœv.: dïoefllÿmïaÿnÿ dï o eflºılÿºómï aÿºónÿ bωÿœºóv.: bÿœv.: iÿºónÿ ÓvÉeflñrŸºıbΩiŸºÓnÏ d iÿºónï g vefl biÿ Veel afkortingen komen uit het Engels. Wat hoort bij wat? Trek een lijn. dvd best friends forever bff hard disk sms digital versatile disc iphone universal serial bus usb interactive telephone hd short message service Wat kan ik? Ben je klaar? Ik kan Engelse woorden in de Nederlandse taal herkennen. Kies Werkboek bladzijde 89 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 33 Evaluatie Bespreek de antwoorden bij opdracht 4. Herhaal dat sommige Engelse woorden ook in het Nederlands gebruikt worden. Vooral bij computers en sport zie je veel Engelse woorden. Noordhoff Uitgevers bv 19

20 Thema 6 Les 7 Luisteren en spreken Leerkrachtgestuurd 7 Les Je leert Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken argumenten voor en tegen een stelling te herkennen. 1 A Bekijk het plaatje. Je ziet Floor en haar vader. Lesdoel Argumenten voor en tegen g een stelling herkennen. 2F Materialen Digibord Luistertekst B Schrijf de antwoorden in je schrift. Basis Taalboek bladzijde Taalschrift Digibordsoftware 1 Bedenk waarom Floors vader bezorgd kijkt. 2 Wat voor spel speelt Floor? Uitleg Argumenten voor en tegen een stelling Bij een mening horen argumenten. Denk maar eens na over deze stelling: Kinderen moeten op school les krijgen in gamen. Meer Taalboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Ben je het eens met deze stelling? Dan geef je je mening met argumenten vóór de stelling. Bijvoorbeeld: Ja, want ook van games kun je veel leren, bijvoorbeeld: met geld omgaan. Organisatie niveau taalzwakke leerlingen methodevolgers taalsterke leerlingen compacte route Ben je het oneens met de stelling? Dan geef je je mening met argumenten tegen de stelling. Bijvoorbeeld: opdracht 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5 1, 2, 3, 4, 5 Nee, want games zijn spelletjes. Daar leer je niets extra s van. Bovendien gamen kinderen al genoeg. 42 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Opdracht 1 Geschikt voor zelfstandige verwerking. Tijdens deze opdracht kunt u eventueel een parallelgroep instrueren. 20 Uitleg Bespreek de uitleg. Vertel de leerlingen dat als je het ergens mee eens bent of juist niet, je dan kunt uitleggen waarom jij dat vindt. Je geeft dan argumenten: redenen voor jouw mening. Als je met iemand van mening verschilt en je wilt de ander overtuigen, dan is het handig om goede argumenten te hebben. Lees samen de uitleg. Laat de leerlingen nog meer argumenten bedenken voor of tegen het gamen _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 20 06/11/12 8:02 AM

21 Antwoorden Volgende les Ben je klaar? Luister naar het fragment. Je hoort een gesprek tussen Floor en haar vader. 1 Waarover verschillen Floor en haar vader van mening? 2 Heb jij ook wel eens zo n gesprek met je vader of moeder? Luister nog eens naar het fragment. Maak in je schrift een schema van twee kolommen. 1 Zet in kolom 1 de argumenten van de vader van Floor. 2 Zet in kolom 2 de tegenargumenten van Floor. Kijk naar het schema van opdracht 3. Overleg met een maatje. 1 Met welke argumenten zijn jullie het eens? Zet daar een groene streep onder. 2 Wat vind je geen goed argument? Zet daar een rode streep onder. 3 Kunnen jullie nog een argument voor Floor of voor haar vader bedenken? Schrijf het erbij. A Schrijf de antwoorden in je schrift. 1 Ik weet wat de argumenten van de vader zijn. ja / nee 2 Ik weet wat de argumenten van Floor zijn. ja / nee 3 Ik weet welke argumenten goed en welke slecht zijn. ja / nee B Wat ging goed? Geef een voorbeeld. C Wat zou je de volgende keer anders doen? Je leert figuurlijk taalgebruik in gedichten te herkennen. Je werkt dan in het Werkboek. Kies Taalboek bladzijde 121 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 43 Opdracht 1 B 1 Bijvoorbeeld: Haar vader is bang dat ze een spel speelt waarvoor ze nog te jong is. 2 Een boerderijspel. Opdracht 2 1 Bijvoorbeeld: Ze zijn het er niet over eens of gamen slecht is. 2 eigen antwoord Opdracht 3 Argumenten van de vader: Je wordt er gewelddadig van. Psychologen denken dat je door schietspelletjes zelf wil gaan schieten. Je wordt er dom van. Je wordt er lui van. Computerspellen zijn slecht voor je ogen. Argumenten van Floor: Ik doe helemaal geen schietspelletjes. Ik leer er juist heel goed van rekenen. Ik ben niet lui. Ik heb vanmiddag een tenniswedstrijd gespeeld en met 2-0 gewonnen. Als je naast gamen ook nog sport, is er niks aan de hand. Ik speel maar een uur per dag en als het donker is, doe ik een lamp aan. Opdracht 4 eigen antwoord Opdracht 2 Laat het luisterfragment horen of lees de tekst voor (zie Luistertekst op bladzijde 60). Opdracht 5 eigen antwoord Opdracht 3 Laat het luisterfragment horen of lees de tekst voor (zie Luisterteksten op bladzijde 60). Terugblik / Verder Bespreek de antwoorden bij opdracht 4. Benadruk dat je argumenten voor en tegen een stelling kunt hebben. Je gebruikt argumenten om je mening uit te leggen of om iemand te overtuigen. Noordhoff Uitgevers bv 21

22 Thema 6 Les 8 Extra: Lekker lezen Zelfstandig werken Les 8 Je leert Extra: Lekker lezen dat je jezelf in een gedicht kunt vergelijken met iets anders. 1 Lesdoel A Lees dit gedicht. Ik zit mij voor het vensterglas onnoemlijk te vervelen. Ik wou dat ik twee hondjes was, dan kon ik samen spelen. Figuurlijk taalgebruik g herkennen in gedichten. 2F Godfried Bomans Materialen B Stel: jij verveelt je. Welk dier wil je dan zijn? Waarom? Schrijf het op. Enkele gedichtenbundels Basis Werkboek bladzijde Antwoordenboek bladzijde Åe iïe iï gœeflºónÿnÿ aÿºón»n»tflºów o oorï o rï dÿ Uitleg Meer Werkboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk 2 Lees het gedicht. FPO mam, soms trippel ik stil als een muis weg soms, mama, kom ik bulderend de trap af. Organisatie niveau taalzwakke leerlingen methodevolgers taalsterke leerlingen compacte route Spelen met taal In verhalen en gedichten mag je spelen met taal. Je kunt jezelf vergelijken met iets. Bijvoorbeeld een dier of een huis. opdracht 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4 1, 2, 3, 4 omdat jij, mama, soms kan brullen als een leeuw soms hebben je woorden vleugels soms trippel jij stil als een muis weg soms kom je bulderend de trap af. soms ben je poeslief soms krijg ik je klauwen in mijn nek Rik Strobbe (11 jaar) 34 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Uitleg Bespreek de uitleg. Leg uit dat in gedichten met taal wordt gespeeld. Je kunt in een gedicht jezelf vergelijken met iets anders _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 22 06/11/12 8:02 AM

23 3 4 Kijk naar het gedicht van opdracht 2. Beantwoord samen met een maatje de vragen. 1 Met welke twee dieren vergelijkt Rik Strobbe (de dichter) zichzelf en zijn moeder? 2 Rik maakt nog een vergelijking. Welke? A Lees het gedicht. ÅeÑeflºÓnŸ Óm u i s ÅeflºÓnŸ ÅeÑeflºÓnŸ lçeñe uÿºów Ów o o rï dçeflºónÿ oorï ÓmÇeÀtfl Óv o gœeflºıl s ogœefl l s De vis in de kom zwemt om en om en om. Ik kijk ernaar en denk: wat dom. Ik ben de vis. Dit is mijn kom. Ik zie een kind en denk: wat stom. Koos Meinderts B Schrijf een gedicht als bij A. Rijmen hoeft niet! Doe het zo: Kijk naar opdracht 1. Welk dier koos je? Waar zie je het dier? Wat denk je dan? Schrijf er vier regels over. Bedenk dat jij het dier bent. Het dier ziet jou! Wat ziet het dier? Wat denkt het dan? Schrijf er vier regels over. 1 Ik zie en denk 5 Ik ben en denk Åe iï gœeflºónÿ aÿºón»tflºów o o rï dÿ oorï Wat kan ik? Ben je klaar? Ik kan mezelf in een gedicht vergelijken met iets anders. Kies Werkboek bladzijde 89 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 35 Evaluatie Laat enkele gedichten voorlezen van opdracht 4. Herhaal dat in gedichten gespeeld wordt met taal. Noordhoff Uitgevers bv 23

24 Thema 6 Woordenschat Opening Woordenschat Leerkrachtgestuurd Schrijven Luisteren en spreken Spelletjes Ole en Cas zijn op visite bij hun tante Maaike. Ze spelen Mens-erger-je-niet. Ole heeft het nooit eerder gespeeld. Hij wil eerst de kat uit de boom kijken en doet het eerste potje niet mee. Cas wil wel graag spelen. Hun nichtjes Suze en Hella doen ook mee. Cas werpt de dobbelsteen: zes! Hij pakt de eerste de beste pion en zet die op het bord. Als ze een tijdje hebben gespeeld, gooit Hella tante Maaike eraf. Tante Maaike doet alsof ze er erg door uit het veld geslagen is. Even later gooit Suze Cas eraf. Cas gaat over de rooie en smijt het bord van tafel. Cas toch! Je jaagt ons de stuipen op het lijf, alleen om een spelletje, moppert tante Maaike. Dan geeft ze Cas advies: Geef Suze gewoon een koekje van eigen deeg en probeer haar eraf te gooien! Misschien win je dan toch. Dat zou een triomf voor je zijn. Tante Maaike geeft de kinderen nog een paar tips. Doe je zetten niet met maar één pion, maar varieer met verschillende pionnen, dan kun je altijd een zet doen. Materialen Digibord Thematafel U kunt bij een thematafel inrichten over spelletjes. Bijvoorbeeld met verschillende gezelschapsspelletjes, spelregels, dobbelstenen, pionnen, fiches, speelkaarten, een speelbord, een foto van mensen die spelletjes doen, enzovoort. Basis Taalboek bladzijde Digibordsoftware 44 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Voorbewerken Bied de plaat aan op het digibord. Vertel dat Cas op de plaat staat. Het thema van deze les is spelletjes. Cas speelt mens-erger-je-niet met zijn tante Maaike en zijn nichtjes Suze en Hella. Benoem de spelletjesattributen die op de plaat te zien zijn: spelbord, pionnen, dobbelsteen, enzovoort. Lees de ankertekst voor. Hierin staan verschillende uitdrukkingen die gesemantiseerd moeten worden _TOM_TAAL_HL6_block 6.indd 24 06/11/12 8:03 AM

25 Uitbreidingswoorden Themawoorden en schoolwoorden de eerste de beste Niet verder kijken en de eerste nemen. de kat uit de boom kijken Alles eerst rustig bekijken, totdat duidelijk is wat je moet doen. iemand een koekje van eigen deeg geven Iemand op dezelfde manier vervelend behandelen als hij of zij jou heeft behandeld. loslaten Laten gaan. over de rooie gaan Uit woede tekeer gaan. iemand de stuipen op het lijf jagen Iemand erg laten schrikken of bang maken. de triomf De grote overwinning. variëren Afwisselen. uit het veld geslagen zijn In de war gebracht zijn, niet meer weten wat te doen. verwijderen Weghalen. deelnemen, de dobbelsteen, de/het fiche, de pion, het speelbord, de speelkaart, verliezen, verslaan, winnen Voor de woordrelatieschema s hieronder kunnen u en uw kinderen gebruikmaken van de schema s die zijn opgenomen in het ladeblok van de digibordsoftware. Op het digibord kunt u gebruikmaken van de woordkast rondom spelletjes. spelletjes attributen spelen de dobbelsteen deelnemen de/het fiche winnen het speelbord verliezen de speelkaart verslaan de pion Ook kunt u gebruikmaken van het woordweb rondom spelletjes. kwartet spelletjes ganzenbord op visite gaan Mensen thuis bezoeken. werpen Gooien. memory domino Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 45 Semantiseren Semantiseer aan de hand van de tekening de woorden en uitdrukkingen op visite gaan, over de rooie gaan, uit het veld geslagen zijn, werpen. Semantiseer aan de hand van de ankertekst de woorden en uitdrukkingen de kat uit de boom kijken, de eerste de beste, iemand de stuipen op het lijf jagen, iemand een koekje van eigen deeg geven, triomf, variëren. Besteed aandacht aan de figuurlijke betekenis van de uitdrukkingen. Semantiseer aan de hand van de definitie en het plaatje uit de woordenlijst de woorden loslaten, werpen. Noordhoff Uitgevers bv 25

26 Thema 6 Les 9 Woordenschat Leerkrachtgestuurd Lesdoel Woorden leren bij het thema spelletjes. Leren wat uitdrukkingen zijn en hoe je de betekenis in het woordenboek kunt vinden. Materialen Digibord 1F Basis Taalboek bladzijde Taalschrift Digibordsoftware Woordenboek 1F Les9 Je leert Uitleg 1 Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken woorden bij het thema spelletjes. wat uitdrukkingen zijn en hoe je de betekenis ervan in een woordenboek kunt vinden. Kies het goede woord. Schrijf het zo in je schrift: 1 1 Jort was verlegen en keek eerst de koe / kat uit de boom. 2 Als Maartje boos is, gaat ze soms over de rooie / gele. 3 Maurice gaf Axel een koekje / broodje van eigen deeg. 4 Bas joeg Ot de stippen / stuipen op het lijf. Een uitdrukking opzoeken in het woordenboek Bij een uitdrukking gebruik je figuurlijk taalgebruik: je bedoelt niet letterlijk wat je zegt. Bijvoorbeeld: een hart van goud hebben = door en door goed en aardig zijn Hoe zoek je een uitdrukking op in het woordenboek? Kijk bij het eerste zelfstandig naamwoord van de uitdrukking. In het voorbeeld is dat woord onderstreept: hart. Meestal vind je het dan. Lukt dat niet? Kijk dan bij een ander opvallend woord, bijvoorbeeld goud. Meer Taalboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Leerlingensoftware Organisatie niveau opdracht taalzwakke leerlingen 1, 2, 3 + v.i. methodevolgers 1, 2, 3, 4 taalsterke leerlingen 1, 2, 3, 4, 5 compacte route 1, 4, A Lees de uitdrukkingen van opdracht 1. Bij welk woord zoek je ze op in het woordenboek? Schrijf het in je schrift. Doe het zo: 1 B Welke betekenis hoort bij de uitdrukking? Schrijf de betekenis achter het woord van A. 1 Heel erg boos zijn. 2 Iemand laten schrikken. 3 Verlegen zijn en afwachten. 4 Iemand op dezelfde manier vervelend behandelen als hij of zij jou heeft behandeld. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Opdracht 1 Geschikt voor zelfstandige verwerking. Tijdens deze opdracht kunt u eventueel een parallelgroep instrueren. Uitleg Bespreek de uitleg. Als je de betekenis van een uitdrukking wilt opzoeken in een woordenboek, kijk je bij het eerste zelfstandig naamwoord. Lukt dat niet, kijk dan bij een ander zelfstandig naamwoord. Lukt dat nog niet, kijk dan bij het werkwoord. Laat de leerlingen dit toepassen bij de enkele uitdrukkingen, bijvoorbeeld: Iemand de stuipen op het lijf jagen; de kat uit de boom kijken; een koekje van eigen deeg geven. Opdracht 2 Verlengde instructie: Bespreek met de taalzwakke leerlingen nog eens hoe ze een uitdrukking in een woordenboek kunnen opzoeken. Kies enkele uitdrukkingen uit opdracht 1 en bepaald samen bij welk woord je gaat zoeken. Laat de leerlingen deze woorden in het woordenboek opzoeken. Kunnen ze de uitdrukking vinden? 26

27 3 4 Welk woord hoort in de zin? Schrijf het in je schrift. Verander het woord als dat nodig is. werpen op visite gaan triomf variëren loslaten 1 We... bij onze jarige buurvrouw... 2 Soms is er veel bezoek, maar dat kan... 3 Ik laat vaak haar hond uit en laat hem flink rennen door een tak ver weg te... 4 Maar als de hond de tak in zijn bek heeft,... hij die niet makkelijk... 5 Ik ben best trots als me dat toch lukt. Het voelt als een echte... Welke uitdrukking past bij welk gezicht? Schrijf het zo op: GœeflºÓz iï cflºıh»tfl 1:... de kat uit de boom kijken over de rooie gaan iemand de stuipen op het lijf jagen Antwoorden Opdracht 1 1 kat 2 rooie 3 koekje 4 stuipen Opdracht 2 1 kat 3 2 rooie 1 3 koekje 4 4 stuipen 2 Opdracht 3 1 gaan op visite 2 variëren 3 werpen 4 laat... los 5 triomf Opdracht 4 1 de kat uit de boom kijken 2 over de rooie gaan 3 iemand de stuipen op het lijf jagen A Zoek in het woordenboek twee uitdrukkingen op met het woord spel. Maak er twee zinnen mee. B Zoek in het woordenboek twee uitdrukkingen op met het woord spelen. Maak er twee zinnen mee. Opdracht 5 eigen antwoord Volgende les Ben je klaar? Je oefent verder met de woorden bij het thema spelletjes en met het vinden van uitdrukkingen in het woordenboek. Je werkt dan in het Werkboek. Kies Taalboek bladzijde 121 of pluswerk of computer. Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 47 Terugblik / Verder Bespreek opdracht 3 na. Begrijpen alle leerlingen de betekenis van de zin? Vertel de leerlingen dat ze in de volgende les verder oefenen met de nieuwe woorden en het opzoeken van uitdrukkingen in het woordenboek. Noordhoff Uitgevers bv 27

28 Thema 6 Les 10 Woordenschat Zelfstandig werken Les10 Je oefent Woordenschat Schrijven Luisteren en spreken woorden bij het thema spelletjes. het opzoeken van een uitdrukking in het woordenboek. Lesdoel Woorden leren bij het thema spelletjes. Leren wat uitdrukkingen zijn en en hoe je de betekenis in een woordenboek kunt vinden. 1F 1F Weet je nog? 1 Bij figuurlijk taalgebruik bedoel je niet letterlijk wat je zegt. Als zulke zinnen door iedereen worden gebruikt, heet het een uitdrukking. Om de betekenis van een uitdrukking in een woordenboek te vinden, kijk je bij het eerste zelfstandig naamwoord van de uitdrukking. Maak de zinnen af met de goede uitdrukking. Schrijf ze in de goede vorm in de zin. Materialen Basis Werkboek bladzijde Antwoordenboek bladzijde Meer Werkboek Extra bladzijde Pluswerkboek thema 6 Antwoordenboek Pluswerk Leerlingensoftware Woordenboek Organisatie niveau opdracht taalzwakke leerlingen 1, 2, 3, 4 methodevolgers 1, 2, 3, 4, 5 taalsterke leerlingen 1, 2, 3, 4, 5, 6 compacte route 4, 5 2 de eerste de beste over de rooie gaan iemand de stuipen op het lijf jagen 1 Sedef kreeg een vlek op haar nieuwe broek. Toen 2 Ik had zo n honger, dat ik appel uit de mand nam. 3 Elmer nieste toen ik bijna sliep. Hij gòiÿºónï g g ÓzÇefl ovefl o véeflñrÿ dçefl ÛrÏ o o içefl. ooiçefl. dçefl ÅeÑeflñr s tñefl dçefl bée s tñefl be s tñefl jîo eì g jîoeì ÓmÇefl dçefl s t u i pçeflºónÿ opÿ o pÿ hçeàtfl l ÿœºıf. f. Schrijf de woorden goed op. 1 Merel is op (tievis) bij Guus. 2 Ze spelen darts op Guus kamer en (prewen) om de beurt een pijl. 3 Het lukt Merel niet, want ze weet niet goed wanneer ze het pijltje moet (slotalen) 4 Ze gooit een pijl in de deur, naast het bord. Snel (erwidjervt) ÓvÉeflñrŸºÓwΩÿÎdÇeflñr»tfl vefl wÿîdçefl r»tfl Guus het. ÓvΩi sπi»tñefl vi s i»tñefl lï o s lï a»tñeflºónÿ. os lï Óv aÿñr içëflñrçeflºónÿ rçefl ÓwÉeflñr pçeflºónÿ wefl 5 Je moet je houding (arëriven), zegt Guus. tflñr iï o mÿºıf omÿ f 6 Dat werkt en Merel gooit in de roos. Wat een (fimrot)! 36 Groep 6 Thema 6 Vrij Week 2 Weet je nog? Vertel de leerlingen dat ze hebben geoefend met woorden bij het thema spelletjes. Herhaal met de taalzwakke leerlingen de betekenis van enkele lastige woorden. Laat de leerlingen van enkele uitdrukkingen de betekenis in een woordenboek opzoeken en bespreek samen bij welk woord ze gaan kijken. Bijvoorbeeld: de kat uit de boom kijken; de appel valt niet ver van de boom; een koekje van eigen deeg; voor een appel en een ei. 28

Taal op maat. Werkboek 6b. Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman

Taal op maat. Werkboek 6b. Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman Taal op maat Werkboek 6b Hoofdauteurs Helga van de Ven Margreet Vreman Auteurs Simone Arts Marion de Graaff Wiebren de Jong Greetje Lighthart Maaike de Vries Met medewerking van Rudy Beernink Bart van

Nadere informatie

Spelend leren, leren spelen

Spelend leren, leren spelen Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Routeboek Onderleggers voor de ISK

Routeboek Onderleggers voor de ISK Routeboek Onderleggers voor de ISK ISK Utrecht Boom, Amsterdam Deze uitgave is gemaakt in opdracht van ISK Utrecht. Tweede herziene uitgave 2014 2011 ISK Utrecht Behoudens de in of krachtens de Auteurswet

Nadere informatie

De basis van het Boekhouden

De basis van het Boekhouden De basis van het Boekhouden Werkboek Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Hans Dijkink de basis van het boekhouden Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Jaarrekening Opgaven- en werkboek Jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

12 merken, 13 ongelukken

12 merken, 13 ongelukken 12 merken, 13 ongelukken Karel Jan Alsem & Robbert Klein Koerkamp Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Ontwerp omslag: G2K Designers, Groningen/Amsterdam Aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie

Basiskennis Calculatie Basiskennis Calculatie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

Les 7 Doen: Windows Live Mail

Les 7 Doen: Windows Live Mail Wegwijs in Windows 7 Les 7 Doen: Windows Live Mail Vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 Hannie van Osnabrugge bussum 2011 Deze vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 hoort bij

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf PrOmotie Cultuur en Maatschappij Werkboek Tijd voor jezelf Colofon Auteurs: Onder redactie van: Met dank aan: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Mieke van Wieringen, Caroline van den Kommer Ina Berlet

Nadere informatie

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek drs. J.P.M. van der Hoeven Vierde druk Stenfert Kroese, Groningen/Houten Wolters-Noordhoff bv voert

Nadere informatie

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Periodeafsluiting Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede

Nadere informatie

Belastingwetgeving 2015

Belastingwetgeving 2015 Belastingwetgeving 2015 Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Uitgeverij Educatief Belastingwetgeving Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Eerste druk Uitgeverij

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN Tweede druk Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Yvonne van de Voort Tweede

Nadere informatie

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk opgaven- en werkboek Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau

Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau 1F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: Elma Draaisma en Willem

Nadere informatie

Taal op niveau Spelling en grammatica Op weg naar niveau

Taal op niveau Spelling en grammatica Op weg naar niveau Taal op niveau Spelling en grammatica Op weg naar niveau 1F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Vormgeving: Edu Actief b.v. Meppel

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie Opgaven Niveau 5 MBA Peter Kuppen Frans van Luit Bedrijfsadministratie MBA Niveau 5 Opgaven Opgaven Bedrijfsadminstratie MBA Niveau 5 P. Kuppen F. van Luit Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Seksuele vorming. Anticonceptie en zwangerschap

Seksuele vorming. Anticonceptie en zwangerschap Seksuele vorming Anticonceptie en zwangerschap Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Rianne Gritter Inhoudelijke redactie: Tessel Mulder, Philein

Nadere informatie

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht.

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht. De taaltrap De taaltrap bestaat uit: een lesboek; veel foto s en tekeningen; 20 lessen met veelgebruikte schooltaalwoorden en zinnen; eenvoudige grammaticale oefeningen; een audio cd. Het boek is opgedeeld

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat

Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 2 Woordenschat Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli

Nadere informatie

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Niveau 4 P Mariëlle de Kock elementaire praktijk van de kostencalculatie Niveau 4 (P) Werkboek Mariëlle de Kock Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Spreken en gesprekken voor 1F

Spreken en gesprekken voor 1F NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 2 van 5 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v.

Nadere informatie

Extra les Muis en toetsenbord

Extra les Muis en toetsenbord Wegwijs in Windows 8.1 Extra les Muis en toetsenbord Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze extra les over het werken met de muis en het toetsenbord hoort bij Wegwijs

Nadere informatie

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN Het zelfstudiepakket Zelf starten met Nederlands is ontwikkeld door Uitgeverij Boom in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nadere informatie

Nederlands Luisteren Voor 1F Deel 2 van 2

Nederlands Luisteren Voor 1F Deel 2 van 2 Nederlands Luisteren Voor 1F Deel 2 van 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Titel: Nederlands Luisteren

Nadere informatie

Basisstudie in het boekhouden

Basisstudie in het boekhouden OPGAVEN Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren, P. Kuppen, E. Rijswijk Zevende druk Basisstudie in het boekhouden Opgavenboek Opgavenboek Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 6 groep 6 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 6 groep 6 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 6 groep 6 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Zevende druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Zevende druk Noordhoff

Nadere informatie

Blommaert. Bedrijfseconomische Analyses OPGAVEN. Blommaert & Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief. Zevende druk

Blommaert. Bedrijfseconomische Analyses OPGAVEN. Blommaert & Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief. Zevende druk Blommaert Blommaert & Bedrijfseconomische Analyses Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief OPGAVEN Zevende druk Bedrijfseconomische Analyses Opgaven en uitwerkingen Bedrijfseconomische Analyses

Nadere informatie

Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode. Oefenboek

Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode. Oefenboek Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode Oefenboek Beginners NT2-niveau 0 1 Delftse methode Basiscursus 1 Nederlands voor buitenlanders Oefenboek A.G. Sciarone P.J. Meijer Boom, Amsterdam

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Achtste druk Noordhoff

Nadere informatie

Taal op niveau Luisteren Op weg naar niveau

Taal op niveau Luisteren Op weg naar niveau Taal op niveau Luisteren Op weg naar niveau 1F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Vormgeving: Edu Actief b.v. Meppel Illustraties:

Nadere informatie

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Titel: Basisvaardigheden

Nadere informatie

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Yvonne van de Voort

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Online

Ik en de maatschappij. Online Ik en de maatschappij Online Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Mieke Lens Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie: Daphne Ariaens Titel:

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Regels en wetten

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Regels en wetten PrOmotie Cultuur en Maatschappij Werkboek Regels en wetten Colofon Auteurs: Onder redactie van: Met dank aan: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Gerda Verhey, Caroline van den Kommer, Mary Korten, Ruud

Nadere informatie

Zevende, herziene druk, derde oplage Illustraties Richard Flohr. C.E. Zegwaart-Braam

Zevende, herziene druk, derde oplage Illustraties Richard Flohr. C.E. Zegwaart-Braam verzorging/biologie 1 Zevende, herziene druk, derde oplage 2010 Illustraties Richard Flohr C.E. Zegwaart-Braam ISBN 978-90-76612-84-3 Spondi, Didam, The Netherlands Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie

Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Werkboek Niveau 4 PDB Hans Dijkink Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Niveau 4 PDB Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Uitprobeerpakket Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 7 Erfbelasting en schenkbelasting Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Spreken en gesprekken

Spreken en gesprekken NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 3 van 5 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: PPMP Prepress, Wolvega Illustraties: Edu Actief

Nadere informatie

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4 HANDLEIDING BLOK, WEEK, LES GROEP achtergrondinformatie Leesstrategie Waarom lees ik de tekst? (Leesdoel bepalen) Lesdoelen De kinderen kunnen: vertellen wat een tekst is; opnoemen welke teksten ze voor

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007 Aan de slag in beroep en bedrijf februari 2007 Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel

Nadere informatie

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING uitwerkingen Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Werken aan communicatie 1

Werken aan communicatie 1 Communicatie Werken aan communicatie 1 Werken aan communcatie 1 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief

Nadere informatie

PrOmotie. Rekenen en Wiskunde. Werkboek Uurwerk

PrOmotie. Rekenen en Wiskunde. Werkboek Uurwerk PrOmotie Rekenen en Wiskunde Werkboek Uurwerk Colofon Auteur: Onder redactie van: Vormgeving: Technisch tekenwerk: Illustraties: Drukwerk: Ad van den Broek Sluiter boekproductie, Lelystad Adato design,

Nadere informatie

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet

Nadere informatie

Manual e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Manual e-mail

Manual e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Manual e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Opdracht 1 bij 3.2 Jullie zijn bij het consultatiebureau. Cursist A: je bent arts bij het consultatiebureau. Cursist B: je bent met je baby van twee maanden bij het consultatiebureau.

Nadere informatie

Financiële rapportage en analyse MBA

Financiële rapportage en analyse MBA Financiële rapportage en analyse MBA Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Tweede druk Financiële rapportage en analyse Uitwerkingen Financiële rapportage en analyse Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Linda Willemsen www.klasvanjuflinda.nl www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Spelenderwijs rijmen Tekst & vormgeving: Linda Willemsen 2014 www.klasvanjuflinda.nl Linda Willemsen

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

Een website en applicatie ontwerpen en maken

Een website en applicatie ontwerpen en maken Profielvak Dienstverlening en Producten Een website en applicatie ontwerpen en maken Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: COLOFON

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden

Basiskennis Boekhouden Basiskennis Boekhouden Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Boekhouden Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Wijzer. door het verkeer

Wijzer. door het verkeer 3 antwoordenboek Wijzer door het verkeer loop je goed? plaats op de weg kleur de stoep grijs. waar hoort roos? trek een lijn. roos 2 kleur het fiets-pad rood. waar hoort sil? trek een lijn. sil 3 kleur

Nadere informatie

Financiële Administratie

Financiële Administratie Financiële Administratie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Tweede druk Financiële administratie Uitwerkingen Financiële administratie Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede druk

Nadere informatie

Extra les: Internetbankieren

Extra les: Internetbankieren Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Internetbankieren Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over internetbankieren hoort bij Zwart

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren UITWERKINGEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Uitwerkingen Boekhouden geboekstaafd 2 Uitwerkingen Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren

Nadere informatie

handel en verkoop instructie-/werkboek

handel en verkoop instructie-/werkboek handel en verkoop instructie-/werkboek Basisberoepsgerichte leerweg Arie Reijn Jeroen Abbes Jacques Crins Ruud Heynen Margreet Verrij colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Reijn, J. Abbes,

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2012

Belastingrecht voor het ho 2012 Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen opgaven Deel 9 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen

Nadere informatie

Nederlands voor Arabisch taligen A0 A1/A2

Nederlands voor Arabisch taligen A0 A1/A2 Auteur boek: مو لف الكتاب: Vera Lukassen Titel boek: Nederlands voor Arabisch taligen كتاب : الھولندي للناطقین باللغة العربیة المستوى Niveau A0 A2, A0 A2 2015, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl

Nadere informatie

Auteurs boek: Vera Lukassen en René Valster Titel boek: Basis Computergebruik Versies: Windows 7 & Windows 8

Auteurs boek: Vera Lukassen en René Valster Titel boek: Basis Computergebruik Versies: Windows 7 & Windows 8 Auteurs boek: Vera Lukassen en René Valster Titel boek: Basis Computergebruik Versies: Windows 7 & Windows 8 2014, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: Augustus 2014 ISBN: 978-94-91998-03-4

Nadere informatie

2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam

2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam 2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

nederlands Schrijven voor 1F Deel 2 van 5

nederlands Schrijven voor 1F Deel 2 van 5 nederlands Schrijven voor 1F Deel 2 van 5 Colofon Auteur: Mieke Lens Eindredactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Nederlands - Schrijven voor

Nadere informatie

Zelfstandige Externe Stage

Zelfstandige Externe Stage IK, LEREN EN WERKEN Zelfstandige Externe Stage deel 4 van 6 Colofon Auteur: Marian van der Meijs, werkzaam bij ICBA Inhoudelijke redactie: Jacobien Ubbink Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: PPMP Prepress,

Nadere informatie

Aanpassingen voor Picasa versie 3.9

Aanpassingen voor Picasa versie 3.9 Wegwijs in digitale foto's Aanpassingen voor Picasa versie 3.9 Hannie van Osnabrugge Tweede, herziene druk bussum 2012 Deze aanpassingen voor Picasa versie 3.9 horen bij de tweede, herziene druk van Wegwijs

Nadere informatie

Werkwoordspelling Leer- en oefenboek (3) Spellingsoefeningen gemengd Groep 6

Werkwoordspelling Leer- en oefenboek (3) Spellingsoefeningen gemengd Groep 6 Werkwoordspelling Leer- en oefenboek (3) Spellingsoefeningen gemengd Groep 6 2017 Junior Einstein bv Enschede, the Netherlands Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen

Nadere informatie

NEDERLANDS Taalverzorging 1F Woord/zin Deel 1 van 3

NEDERLANDS Taalverzorging 1F Woord/zin Deel 1 van 3 NEDERLANDS Taalverzorging 1F Woord/zin Deel 1 van 3 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Ruud Schinkel Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Titel:

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Windows 7 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Windows 7 van Hannie van Osnabrugge. 2010 Hannie van Osnabrugge Alle rechten

Nadere informatie

Assistent verkoop en retail

Assistent verkoop en retail ECONOMIE EN HANDEL Assistent verkoop en retail Deel 4 van 4 Ontvangt de klant en assisteert verkopende collega s Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur:

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2014

Belastingrecht MBA 2014 Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 6 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

PrOmotie. Praktijk en Loopbaan. Ik & de Ander Werkboek 2

PrOmotie. Praktijk en Loopbaan. Ik & de Ander Werkboek 2 PrOmotie Praktijk en Loopbaan Ik & de Ander Werkboek 2 Colofon Auteur: Onder redactie van: Met dank aan: Tekstredactie: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Aveline Dijkman, Annemarie van Hekken, Ingrid

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 3 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Basisvaardigheden rekenen voor de pabo

Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Ed de Moor Willem Uittenbogaard Sieb Kemme eindredactie Noordhoff Uitgevers Groningen Houten Eventuele op- en aanmerkingen

Nadere informatie

Toetsvragen bij domein 6 Stellen

Toetsvragen bij domein 6 Stellen bijvoorbeeld Exemplarische opleidingsdidactiek voor taalonderwijs op de basisschool Toetsvragen bij domein 6 Stellen Bart van der Leeuw (red.) Jo van den Hauwe (red.) Els Moonen Ietje Pauw Anneli Schaufeli

Nadere informatie

Arbeids vaardigheden Arbeidsvaardigheden deel 1.indd 1 18/09/14 12:39

Arbeids vaardigheden Arbeidsvaardigheden deel 1.indd 1 18/09/14 12:39 Arbeidsvaardigheden Colofon Auteur: Jacobien Ubbink Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Titel: Arbeidsvaardigheden ISBN: 978 90 3721 337 9 NUR: 100 Trefwoord:

Nadere informatie

Vragenkaartjes voor kinderen van 4 t/m 6 jaar

Vragenkaartjes voor kinderen van 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar 4 t/m 6 jaar Hoe vraag je aan iemand om met je te spelen? Wat speel je graag op het schoolplein? Jij kan al goed helpen hè. Wie help jij graag? Wat doe je dan? van 4 t/m 6 jaar

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 7 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e d e r e k e n m a c h i n e Les Rekenen tot 000 Rekenen met de rekenmachine. Hiernaast zie je een rekenmachine. Hoe

Nadere informatie

handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1

handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1 4670_HV_WB_1_orientatie_k 10-05-2005 13:34 Pagina 1 handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1 Kaderberoepsgerichte leerweg Arie Reijn Jeroen Abbes Jacques Crins Ruud Heynen Margreet Verrij 4670_HV_WB_1_orientatie_k

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN Tweede druk Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Een grote aanschaf

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Een grote aanschaf PrOmotie Cultuur en maatschappij Werkboek Een grote aanschaf Colofon Auteur: Onder redactie van: Met dank aan: Tekstredactie: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Ruud Schinkel, Mieke van Wieringen Nico

Nadere informatie

PROJECT. schaalrekenen. aardrijkskunde en wiskunde 1 vmbo-t/havo. naam. klas

PROJECT. schaalrekenen. aardrijkskunde en wiskunde 1 vmbo-t/havo. naam. klas schaalrekenen PROJECT aardrijkskunde en wiskunde 1 vmo-t/havo naam klas Auteurs Femke Trap José Spaan Bonhoeffer College, Castricum 2006 EPN, Houten, The Netherlands. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet

Nadere informatie

i n s t a p h a n d l e i d i n g

i n s t a p h a n d l e i d i n g jaargroep 6 reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p h a n d l e i d i n g k l o k k i j k e n Inleiding Het programma laat de leerlingen kennismaken met vernieuwende elementen uit de

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Wegwijs in Windows 7 Wegwijs in internet Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Windows Live Mail downloaden

Nadere informatie

Training. Presenteren en instrueren

Training. Presenteren en instrueren Training Presenteren en instrueren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Presenteren

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner

www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner Deze extra opdrachten zijn onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie