Voorzitter: Gemeenteraad: Overigen: Verslag:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorzitter: Gemeenteraad: Overigen: Verslag:"

Transcriptie

1 Wijkbijeenkomst Gemeenteraad in Overvecht Woensdag 20 mei 2015 Locatie: Wij 3.0, computerwijk, Stroyenborchdreef 12 Onderwerp: DigiTaal Aanwezig Voorzitter: Gemeenteraad: Overigen: Verslag: Martine Sluijter, wijkregisseur Zuid Sander van Waveren (CDA; contactpersoon Overvecht), Bouchra Dibi (PvdA), Maarten van Ooijen (ChristenUnie), Radj Ramcharan (fractiemedewerker CDA), Tara Scally (GroenLinks), Reyhan Tezcank (fractiemedewerkster D66) cursisten en cursusleiders taal- en computerlessen, medewerkers van Computerwijk en Taal Doet Meer, Mieke van der Burg (Adviescommissie Ouderenbeleid), medewerkers Wijkbureau Overvecht, medewerkers Gemeente Utrecht (publieke dienstverlening) en anderen. In totaal zo n 50 deelnemers aan deze avond. Majne van de Merwe (Rosenbaum Select, notulisten & verslaggevers) Opening Martine Sluijter verwelkomt de aanwezigen, waaronder cursisten van taal- en computerlessen; ook de cursusleiders van Taal Doet Meer bijna allemaal vrijwilligers zijn er. Deze organisatie geeft al dertig jaar taallessen, onder andere in Overvecht. De lessen worden aan bijna twintig kleine groepjes gegeven, zowel overdag als 's avonds. In samenwerking met Bibliotheek Overvecht heeft Taal Doet Meer het taalinformatiepunt. Computerwijk, onderdeel van de nieuwe organisatie Wij 3.0, is gastheer vanavond. Wij 3.0 wil het voormalige buurthuis ontwikkelen tot locatie voor werk en activering. De organisatie heeft het pand nu nog tijdelijk in gebruik en is in gesprek met de gemeente om langer van deze locatie gebruik te kunnen maken. De Adviescommissie Ouderenbeleid heeft het college nog niet zo lang geleden geadviseerd over het onderwerp Digitalisering, en gekeken of het gemeentelijk beleid op dat gebied wel past bij de bewoners die al hun zaken met de gemeente voortaan langs digitale weg moeten doen. Enkele aanwezigen geven aan dat zij er bezwaar tegen hebben om te worden gefotografeerd. Daar wordt rekening mee gehouden. Wijkraad Overvecht Els Wegdam De wijkraad adviseert het college van burgemeester en wethouders, gevraagd en ongevraagd. Nadat de wijkraad over het stadsbrede advies van de Adviescommissie Ouderenbeleid had gehoord, nam men zich voor om een op Overvecht toegespitst advies over digitalisering te geven. De wijkraad maakt zich zorgen over het digitaliseringsbeleid van de gemeente, en is dan ook blij dat er vanavond een afvaardiging van de gemeenteraad aanwezig is. De website van de gemeente is naar de mening van de wijkraad niet duidelijk genoeg. Lastig, want voor alle gemeentelijke dienstverlening kunnen burgers nergens anders meer terecht. Vooral voor mensen met een taalprobleem is dat bijna niet te doen; dit geldt ook voor mensen die niet zo handig met een computer zijn en/of hun weg via internet niet goed kunnen vinden. Daar zijn er heel veel van in Overvecht!, het hoogste percentage in de hele stad. De gemeentelijke informatie gaat dus aan hen voorbij; zij missen kansen en kunnen niet weten waar zij recht op hebben. Bovendien, zo wordt vanuit 1

2 de zaal aangevuld, zijn mensen die wél op internet kunnen komen, lang niet altijd vaardig genoeg om precies te vinden wat zij zoeken. De wijkraad zou graag zien dat de gemeente de website van een betere zoekfunctie voorziet. De website moet toegankelijker worden; dat geldt ook voor de gemeentelijke dienstverlening in het algemeen. Het taalgebruik van de gemeente zou zich meer moeten richten op wat gewone mensen kunnen begrijpen. Velen zijn immers niet zo thuis in het ambtelijk vakjargon. Mensen moeten persoonlijke informatie blijven ontvangen, en moeten ook informatie op papier blijven ontvangen. De gemeente heeft de wijkraad gemeld dat de adviezen ter harte worden genomen. Els Wegdam vraagt vervolgens aandacht voor het (papieren) wijkblad Dreefnieuws. Een leuk, informatief blad dat goed gelezen wordt. In 2015 blijft het blad nog zoals het nu is, maar wat er de jaren daarna met Dreefnieuws gaat gebeuren, is nog onzeker. De wijkraad vindt dat jammer, want mensen die niet met een computer overweg kunnen, missen dan voortaan de informatie in het blad. Daarnaast zorgt Dreefnieuws voor een echt 'wijkgevoel;' velen kijken uit naar het nieuwe nummer. Het is jammer als het blad zou verdwijnen. De wijkraad vindt het zeer positief dat er zoveel taal- en computerles in Overvecht wordt gegeven; dat zal echter niet op korte termijn de problemen (te weinig kennis van de Nederlandse taal en te weinig digitale vaardigheden) oplossen. Op korte termijn komt gemeentelijke informatie dus niet voor veel mensen in Overvecht beschikbaar. Computerwijk cursusleiders Ismeta en Amina In 2011 begonnen Ismeta en Amina als cursisten bij Computerwijk. Zij zijn enthousiast over de lessen die zij kregen. Ismeta vertelt eerst iets over haar eerste ervaringen in Nederland, en het taalprobleem dat zij ondervond. Alles was nieuw en vreemd: woorden en uitdrukkingen, zelfs gebaren betekenen hier iets anders dan in haar land. Dit cultuurverschil heeft Ismeta voor een groot deel weten te overbruggen dankzij ontmoetingen met Nederlanders, bijvoorbeeld tijdens koffie-ochtenden. Dat is dan ook haar dringende advies aan de gemeente: faciliteer ontmoeting! De cursusleiders zijn bezig met de samenstelling van een computerwoordenboek. Als je de Nederlandse taal al niet heel goed beheerst, zijn computerwoorden nog moeilijker; 'muis,' bijvoorbeeld. Heb je nét geleerd dat dat een diertje is! Het computerwoordenboek verschijnt in juni a.s. Taal en ontmoeting Lisa de Laat, sociaal makelaar (Wijk & Co) Lisa de Laat vervangt een zieke taal-vrijwilliger. Taal en ontmoeting is een krachtig project; het bestaat al heel lang, hoewel het nu niet precies in de opzet van het nieuwe welzijn past. Er zijn achttien vrijwilligers als taalcoach actief in Overvecht. Zij geven wekelijks elk ongeveer twintig lessen aan ongeveer 160 cursisten. De organisatie krijgt daarnaast in de buurtcentra veel informatieverzoeken over taalles. De lessen zijn zeer laagdrempelig; mensen mogen er zó binnenstappen. Een les kost 1. Reclame maken hoeft niet; de cursisten stromen vanzelf toe. De vraag blijft onverminderd groot. De sociaal makelaars verwijzen ook mensen, bijvoorbeeld inburgeringsplichtigen, door naar andere organisaties die taallessen verzorgen. Taal en ontmoeting was aanvankelijk een project van Cumulus Welzijn, maar die organisatie bestaat niet meer. Als gevolg van het nieuwe welzijn worden de vrijwilligers zwaarder belast; er komt meer werk op hun schouders. Het project wordt nu getrokken door de sociaal makelorganisatie Wijk & Co, die daar eigenlijk onvoldoende voor is toegerust. Inhoudelijk taalexperts heeft Wijk & Co bijvoorbeeld niet. De sociaal makelaars leggen contacten met gespecialiseerde organisaties, bijvoorbeeld met Taal Doet Meer, voor deskundige ondersteuning van de vrijwilligers. Ook bij het Taalnetwerk is Wijk & Co aangesloten. Lisa de Laat pleit ervoor om een coördinator Taal en ontmoeting te houden, ongeacht bij 2

3 welke organisatie die wordt ondergebracht. Er is ook een organisatie nodig die de vrijwilligers blijft ondersteunen. Op een vraag uit de zaal geeft Lisa aan dat Taal en ontmoeting samenwerkt met Computerwijk. Eén taalgroep krijgt sinds kort ook computerles, van Amina. Knelpunt is dat Wijk & Co geen vast leslokaal heeft; er zijn wel laptops beschikbaar. Is er een overzicht van alle organisaties in Utrecht die computercursussen geven? Volgens Lisa de Laat kennen de sociaal makelaars het aanbod voor Overvecht wel. Zie ook de website Wie geen computer heeft (of daar niet handig mee is) kan elke woensdagmorgen in de Bibliotheek terecht. Daar werkt Ellen, die kan helpen met zoeken naar goede taal- en computercursussen. PRAGO Gerrie Overweel PRAGO verzorgt al meer dan dertig jaar basiseducatie voor volwassenen. Dat doet men in het Trajectum College op maandag- en donderdagavonden. Omdat de organisatie geen eigen schoolgebouw heeft, is zij niet zo zichtbaar; naamsbekendheid krijgt men door folders en via cursisten die anderen over hun ervaringen vertellen. De organisatie richt zich op laagopgeleiden en laaggeletterden, een moeilijk bereikbare groep. Mensen geven immers niet zo gemakkelijk toe dat zij niet (goed) kunnen lezen, en het is niet aan hen te zien. Wie niet goed kan lezen, kan niet meedoen in de maatschappij. PRAGO staat voor 'praktisch, gericht onderwijs.' De lessen zijn bedoeld voor mensen van 18 jaar en ouder. Zij leren zaken waaraan zij in het dagelijks leven iets hebben: lezen en schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. De aanpak is vraaggericht en individueel. Cursisten kunnen aangeven dat zij willen leren lezen, of willen leren om met geld om te gaan. De lessen richten zich op de wens van de cursist. In Nederland zijn er 1,3 miljoen mensen laaggeletterd; zij kunnen een beetje lezen. Daarnaast zijn er 1,9 miljoen mensen die in het geheel niet kunnen meedoen in de maatschappij. Zij hebben bijvoorbeeld geen idee hoe zij een afspraak bij de gemeente moeten maken, hoe ze een treinkaartje moeten kopen of hoe digitaal stemmen in zijn werk gaat. Mensen komen meestal via-via in contact met PRAGO en vaak met enige schroom. Door de lessen bloeien ze echter op. Zij ervaren dat zij zich beter gaan voelen door wat ze allemaal leren. Naast de individuele lessen zijn er activiteiten in groepsverband, wat de cursisten veel zelfvertrouwen geeft. De lessen bij PRAGO worden verzorgd door beroepsleerkrachten, met ondersteuning van veel vrijwilligers, onder andere van het project Impuls. Ten slotte vertelt mevrouw Overweel over een mevrouw, leeftijd 50+, die wilde leren lezen toen haar eerste kleinkind in aantocht was. 'Oma's lezen voor,' dacht die mevrouw, 'en deze oma kan dat niet.' Natuurlijk was ze trots toen ze haar kleinkind kon voorlezen, maar, zo geeft mevrouw Overweel aan, dat kleinkind kreeg taal aangeboden. Zo werkt zelfs op latere leeftijd aangeleerde vaardigheid door voor nieuwe generaties. PRAGO is geen rijke organisatie, en de cursisten zijn dat ook niet. Financiële steun vanuit de gemeente blijft dus zeer belangrijk. Leven en leren Mariken van Meer In de bibliotheek kwamen altijd al veel taalgroepjes over de vloer, vertelt mevrouw Van Meer, die daarnaast veel vragen bleken te hebben over computergebruik. Daar had de bibliotheek geen laagdrempelige cursus voor. In samenwerking met andere organisaties (Computerwijk, Taal Doet Meer, Stichting Lezen & Schrijven) werd er toen een ontwikkeld. Om mee te kunnen doen in de samenleving is taalvaardigheid nodig, maar digitale vaardigheden zijn tegenwoordig bijna net zo belangrijk. Het project Leven en leren is een combinatie van die twee. Er is in Overvecht een aanbod van basisvaardigheden, waaronder digitale vaardigheden. Het verbindende element is de website 3

4 Mensen die een computercursus volgen, oefenen meteen ook hun taalvaardigheid en andersom. Vanuit de bibliotheek worden mensen doorverwezen naar de taal- en computercursussen. Naar aanleiding van een door de gemeenteraad ingediende motie (motie 46) startte er onderzoek naar de 'digitale kloof' in de stad. Dat leverde goede informatie op. De gemeente zorgde voor 100 computers voor lesprojecten. Er is ook beloofd dat de gemeente samen met Leven en leren kijkt hoe de ontwikkelingen kunnen worden verduurzaamd. Het aanbod is hard nodig niet alleen voor laaggeletterden en laaggeschoolden, ook voor ouderen. Een voorbeeld van goede samenwerking tussen Leven en leren en de gemeente is de Leven-enlerenpas voor mensen met een taalprobleem, geselecteerd uit de gemeentelijke bestanden. De pas geeft toegang tot de online leeromgeving en tot voorzieningen in de wijk, want het is ook een bibliotheekpas. De Europese subsidie voor de pas (uit het Integratiefonds) houdt per 1 juli a.s. op, wat erg jammer is. 'Motie 46 plus moet worden ingediend,' vindt mevrouw Van Meer. Als de subsidie stopt, kan de organisatie de licenties voor niet meer betalen. Ook de verbinding tussen taal- en digitale vaardigheden gaat dan verloren. De subsidie bedroeg voor twee jaar. De gemeente heeft in het programma Meedoen Naar Vermogen geld voor computer- en taalprojecten. Hierna wordt de allereerste Leven-en-lerenpas feestelijk uitgereikt aan mevrouw Fietje. Na de vergadering krijgen alle aanwezige cursisten van Digiwijs ook een pas. Stellingen Hierna worden er stellingen aan de aanwezigen voorgelegd. Zij 'stemmen met de voeten,' dus iedereen loopt na elke stelling naar het vak 'Ja' of 'Nee.' Stelling 1: In Overvecht zijn voldoende plekken waar taal- en computerles wordt aangeboden. Dat is waar, wordt gezegd, er werken in Overvecht heel veel vrijwilligers, al kan men er altijd meer gebruiken. Een knelpunt is echter de aansluiting op het reguliere onderwijs. Er zijn lange wachtlijsten voor ROC's. Niet mee eens, vindt iemand anders. Neem bijvoorbeeld de structuur van Computerwijk. Mensen uit een bepaalde straal rond de locatie volgen de lessen; wie daarbuiten woont, vindt het al snel te ver weg. Kleine 'cirkeltjes' in de wijk zouden er moeten komen. Stelling 2: Er moet een locatie in Overvecht zijn waar iedereen gratis gebruik kan maken van computers, ook 's avonds. Vanuit het vak 'Nee' wordt gezegd: lessen kosten een euro, dat is niet teveel. Je kunt best een bijdrage vragen; niet alles hoeft gratis te zijn. In het vak 'Ja' vindt men het niet erg om voor koffie en thee te betalen. Computers in een cursuslokaal mogen echter wel gratis zijn, vooral omdat er vaak na de les nog behoefte is om ze te gebruiken. Stelling 3: Nú investeren in het terugdringen van laaggeletterdheid, bespaart de overheid later geld. Een open deur, vinden de meeste aanwezigen. De vraag stellen is hem beantwoorden! Maar, zo merkt een van de aanwezigen op, het gaat niet alleen om geld maar ook om welzijn en welbevinden. Stelling 4: Iedereen is welkom bij taallessen ook inburgeringsplichtigen. Alle aanwezigen gaan massaal in het vak 'Ja' staan. 4

5 Stelling 5: Als een cursist niet komt opdagen bij de cursus, hoeft de organisatie geen contact met hem of haar op te nemen. Het is zijn of haar eigen verantwoordelijkheid om naar de les te gaan. Bij taalcursussen wordt dat juist wel gedaan, zo geeft Lisa de Laat aan, ook al vinden wij óók dat het ieders eigen verantwoordelijkheid is om naar de les te gaan. Meestal speelt er iets anders als mensen niet naar de les gaan. Het heeft bijna altijd met gezondheid te maken of met het ontbreken van kinderoppas. Het zijn vaak problemen die gemakkelijk op te lossen zijn. Iemand anders vindt het zeer belangrijk om contact op te nemen. Er zijn vaak heel lange wachtlijsten van mensen die graag naar de cursus willen. Wie niet komt opdagen, houdt onnodig een plek bezet van iemand die de cursus graag zou volgen. Bovendien is er een lege plek bij een computer zonde! Mevrouw Overweel heeft de ervaring dat mensen soms even over een 'dood punt' geholpen moeten worden. Belangrijk als zij dan worden opgebeld, en worden aangemoedigd om weer te komen. Stelling 6: Iedereen kan taalcoach worden. Natuurlijk, wordt gezegd, Nederlands is toch je moedertaal? Waarom zou je die niet aan een ander kunnen leren? Daar wordt tegenin gebracht dat lang niet iedereen die goed Nederlands spreekt, ook voldoende didactische vaardigheden heeft, en voldoende gevoel heeft voor soms raadselachtige gewoonten die mensen met een andere culturele achtergrond hebben. Als je dat allemaal wel hebt? Dan mag je taalcoach worden! Gesprekken in groepen Martine Sluijter vraagt iedereen om bij een groepje te gaan zitten dat je (nog) niet goed kent. 'Dan krijgen jullie verrassende gesprekken!' Ook de raadsleden verdelen zich over de groepen. Plenaire terugkoppeling Groep 1 In de eerste groep ging het gesprek over het aanbod, hoe zo'n training dan verloopt en wat er beter zou kunnen. Er moet onderscheid in verschillende vaardigheidsniveaus worden gemaakt; mensen moeten zoveel mogelijk 'op maat' worden geholpen. Dit stelt dus ook eisen aan het vaardigheidsniveau van de trainers. Het helpt mensen over de drempel als de sfeer goed is (koffie, thee). Daarbij werd de vraag gesteld wie dat allemaal betaalt. Daar is de gespreksgroep niet aan toegekomen. Raadslid Sander van Waveren neemt dit wel mee als aandachtspunt, en heeft zich ook voorgenomen om het aanbod nog eens kritisch te bekijken. Groep 2 Volgens de tweede groep ontbreekt een goed overzicht van het aanbod aan cursussen en trainingen; dat moet er dus zeker komen. Aan de andere kant vraagt een organisatie als PRAGO zich af hoe zij de doelgroep kan bereiken. In het groepsgesprek werd de bibliotheek genoemd, hoewel laaggeletterden daar misschien niet komen. Ouderen zijn te bereiken via de verzorgingshuizen, via het wijkbureau, via de huisarts. Mevrouw Overweel tekent hierbij aan dat de contacten tussen PRAGO en de instanties wel in orde zijn; daarmee is een potentiële cursist echter nog niet bereikt. Mensen moeten zelf aangeven dat zij willen leren lezen maar daarvoor moeten zij een hoge drempel over. Het is een stuk eenvoudiger om te bekennen dat je niet zo handig met de computer bent, zeker als je al 70 bent. Hierop wordt vanuit de gespreksgroep de suggestie gedaan om autochtone laaggeletterden te vinden via het aanbod computercursussen voor beginners. Van daaruit kunnen zij dan met zorg worden doorverwezen. 5

6 De taalcoaches missen enigszins een 'begeleidings-infrastructuur.' Het is niet altijd duidelijk wie nu wie begeleidt. Vrijwilligers begeleiden andere vrijwilligers, terwijl dat best een zware taak is. De coördinatie kan duidelijker. Taal is de sleutel tot succes en computervaardigheid is niet meer weg te denken in de huidige maatschappij. Lessen moeten dan ook toegankelijk zijn voor iedereen, dat geldt dus ook voor mensen met een beperking die niet taal- en digitaalvaardig zijn. Groep 3 Een familie met een ziek kind had een nieuw paspoort nodig. Daarvoor moet je via de computer een afspraak voor maken bij de gemeente dat is lastig als je niet goed Nederlands spreekt en niet goed met de computer overweg kunt. Je kunt iemand vragen om voor jou de afspraak te maken. Het gezin waar het in dit verhaal om gaat, moest wel acht keer heen en weer tussen het stadskantoor en het ziekenhuis, omdat er steeds informatie ontbrak. Over dit verhaal ging het in groep 3. Raadslid Tara Scally erkent dat dit kan worden voorkomen als mensen direct vanaf het begin goed worden geïnformeerd en bovendien digitaal vaardig zijn. Dat neemt zij dan ook mee als aandachtspunt, evenals het feit dat veel organisaties zich daarvoor inspannen en dat er meer vrijwilligers nodig zijn. Ook is het belangrijk dat de lessen dicht bij huis gevolgd kunnen worden. Vanuit de zaal wordt opgemerkt dat men ook hoopt dat de gemeente dit soort gevallen voortaan wat hulpvaardiger oppakt. Had het gezin niet al na twee of drie keer tevergeefs te zijn teruggekomen, geholpen kunnen worden? Wellicht had in dit specifieke geval het Buurtteam ingeschakeld kunnen worden. Groep 4 Het is eigenlijk gek dat zoiets belangrijks als digivaardigheid aan vrijwilligersorganisaties wordt overgelaten, werd in deze groep opgemerkt. Het moet op een goede, professionele manier gebeuren. Voor alle zwakke groepen in de samenleving geldt: als je geen geld hebt, kun je geen computer betalen. In India heeft de overheid ervoor gezorgd dat er in elke buurt gratis te gebruiken computers beschikbaar zijn. De ouders leren er via hun kinderen mee omgaan. De gemeente zou kunnen denken aan computers bij Ouder-Kindcentra, welzijnsorganisaties, scholen. Zorg voor goed materiaal, is het advies van groep 4, en zorg voor een goede beheerder. De gemeente kan ook bedrijven stimuleren meer betrokken te zijn bij dit onderwerp door hen aan te spreken op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Communiceren met een computerprogramma is haast een vak apart; van echte interactie is geen sprake. Je moet simpelweg een vooraf samengesteld rijtje vragen aflopen. Misschien moet daar iets aan veranderen. Om met een computer te kunnen werken, moet je taalvaardig zijn. Bij digitale loketten zou meer gebruik gemaakt kunnen worden van symbolen. Ook het taalgebruik van de gemeente moet veranderen, maak het simpel. Je zou hierbij ok gebruik kunnen maken van een gebruikerspanel. De computer wordt ook voor andere dingen dan taal gebruikt, bijvoorbeeld skype. Dat kan een goed aanknopingspunt zijn. Voor Overvecht geldt dat financiële problemen ook van invloed zijn op digivaardigheid. Veel mensen hebben bijvoorbeeld wel een smartphone, maar geen beltegoed. De locatie van taallessen zou je wellicht kunnen doen op plekken waar de doelgroep te vinden is, bijvoorbeeld gezondheidscentra en bibliotheek. 6

7 Sluiting Ten slotte bedankt Martine Sluijter alle aanwezigen voor hun komst en voor het actieve meedenken. Zij nodigt allen uit om nog wat na te praten en met elkaar iets te drinken. Aandachtspunten van de wijkbijeenkomst: - Toegankelijker maken van de website van de gemeente, door middel van taalgebruik, symbolen en verbeteren zoekfunctie; - Taal- en computerlessen zijn noodzakelijk in Overvecht, er is een blijvende grote vraag voor dit laagdrempelige aanbod; - Aandacht voor de aansluiting op het reguliere aanbod, het ROC heeft bijvoorbeeld lange wachtlijsten; - De taal -en computerlessen hebben een beperkte reikwijdte in Overvecht, mensen reizen niet gauw naar de andere kant van de wijk voor een cursus. Aanbod in de buurt is belangrijk; - De taal- en computervrijwilligers/coaches hebben een duidelijke coördinatie en ondersteuningsstructuur nodig; - De taal- en computercursussen hoeven niet gratis te zijn, een (kleine) bijdrage mag gevraagd worden, maar het is wel fijn dat er bv na de cursus nog gratis gebruik gemaakt kan worden van computers om te oefenen; - Financiële steun vanuit de gemeente voor bv Prago is zeer belangrijk, ook is er de oproep aan de gemeente om de licentie voor af te kopen, net als andere grote steden hebben gedaan. 7

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

(digi)taal. Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering. Utrecht.nl

(digi)taal. Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering. Utrecht.nl (digi)taal Tips om met de computer te leren werken de Week van de Alfabetisering Utrecht.nl 2 Deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven, Mira Media, de Bibliotheek

Nadere informatie

Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching

Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching Taal doet meer Taal doet meer heeft een niet meer weg te denken rol in de Utrechtse samenleving op het gebied van integratie en participatie. Door taal

Nadere informatie

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst!

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal doet meer In Utrecht wonen meer dan 15.000 volwassenen

Nadere informatie

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Deze fotoserie is ontwikkeld in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013. In Utrecht wonen zo n 30.000 mensen die

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching

Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching Informatie voor doorverwijzers Aanbod taalcoaching Taal doet meer Taal doet meer heeft een niet meer weg te denken rol in de Utrechtse samenleving op het gebied van integratie en participatie. Door taal

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl De leden van de gemeenteraad Behandeld door P.W.M. Budel Doorkiesnummer 030-28 65232 E-mail p.budel@utrecht.nl Onderwerp Motie 101

Nadere informatie

Taal: de sleutel naar echt meedoen

Taal: de sleutel naar echt meedoen Taal: de sleutel naar echt meedoen Leren en participeren, hoe doe je dat? www.wmoradar.nl Bewoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, kunnen bij Radar Wmo diensten een taalcursus volgen in hun

Nadere informatie

Taalhuis Haarlemmermeer

Taalhuis Haarlemmermeer Taalhuis Haarlemmermeer Wat is een Taalhuis? Het Taalhuis in de Bibliotheek Haarlemmermeer is een plek waar volwassenen beter kunnen leren lezen, schrijven, rekenen en omgaan met de computer. Burgers kunnen

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Beginsituatie. Aanpak

Beginsituatie. Aanpak Ouderparticipatie op school Meedoen kun je leren! Februari Juli 2012 Beginsituatie De aanleiding voor SBO School A 1 om met het project Ouderparticipatie op school Meedoen kun je leren!, aandacht te besteden

Nadere informatie

Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering 2014. Utrecht.nl

Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering 2014. Utrecht.nl Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken de Week van de Alfabetisering 2014 Utrecht.nl Deze brochure is tot stand gekomen in samenwerking met Stichting Lezen & Schrijven, Mira Media, de Bibliotheek

Nadere informatie

De bieb in De buurt 2

De bieb in De buurt 2 De bieb in de buurt 2 Inleiding De bibliotheek is een plek waar kennis, informatie, mooie verhalen en inspiratie voor het oprapen liggen. De bibliotheek dient als trefpunt in de buurt. Het is een plek

Nadere informatie

Algemene informatie Wmo

Algemene informatie Wmo Algemene informatie Wmo Informatie over de Wmo Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de Wmo. Wmo betekent Wet maatschappelijke ondersteuning. Veel mensen met een beperking krijgen daar mee te maken. Het

Nadere informatie

Eh bril vergeten. Als je niet kunt lezen en schrijven

Eh bril vergeten. Als je niet kunt lezen en schrijven Eh bril vergeten Als je niet kunt lezen en schrijven Plannen van de gemeente Borger-Odoorn voor 2012 Als je niet kunt lezen en schrijven Als je niet kunt lezen en schrijven zijn er veel dingen die je

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga Verbeter je Nederlands! Wil jij ook beter Nederlands leren? Ga dan naar de bibliotheek in De Cultuurfabriek.

Nadere informatie

Informatie voor doorverwijzers. Aanbod ISKB taalcoaching

Informatie voor doorverwijzers. Aanbod ISKB taalcoaching Informatie voor doorverwijzers Aanbod ISKB taalcoaching 25 jaar ISKB Taal en meer In 2011 vierde de ISKB met vrijwilligers, cursisten en leerlingen haar 25 jarig bestaan. We hebben een niet meer weg te

Nadere informatie

Sectorgids Educatie OnderwijsBoulevard 2015-2016

Sectorgids Educatie OnderwijsBoulevard 2015-2016 : specialisten in maatwerk Sectorgids Educatie 2015-2016 Sector Educatie - 2 Inhoudsopgave pagina Inleiding 1 BasisEducatie in de 2 Nederlands als tweede Taal (NT2) en inburgering in de 3 4 6 3 MBO opleidingen

Nadere informatie

PAULUSPRAAT 1. Augustus 2016

PAULUSPRAAT 1. Augustus 2016 PAULUSPRAAT 1 Augustus 2016 Inhoudsopgave - Van de directie - Aanmelding nieuwe leerlingen - Nieuws van de ouderraad - Roald Dahl week - Kinderboekenweek - Voorleesexpres - Korting op schoolreisje - Agenda

Nadere informatie

Nieuwsflits: Augustus 2014

Nieuwsflits: Augustus 2014 Nieuwsflits: Augustus 2014 MEER! met elkaar is een plek waar vrouwen van alle nationaliteiten en leeftijden elkaar kunnen ontmoeten. Waar veel vrijwilligers actief zijn. Waar je elkaar kunt steunen, jezelf

Nadere informatie

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Wie niet goed kan lezen, schrijven en rekenen, is geen uitzondering. In ons land heeft meer dan half miljoen mensen er moeite mee. In een centrum voor basiseducatie kan je die achterstand

Nadere informatie

Cursussen voor volwassenen

Cursussen voor volwassenen Groningen Drenthe Overijssel 26 2014-2015 Cursussen voor volwassenen www.alfa-college.nl U volgt uw cursus bij het Alfa-college Het Alfa-college is het regionaal opleidingen centrum voor Noorden Oost-Nederland,

Nadere informatie

Voorlichting Koning Willem 1 College te Den Bosch

Voorlichting Koning Willem 1 College te Den Bosch Nieuwsbrief december 2016 Voorlichting Koning Willem 1 College te Den Bosch In deze Nieuwsbrief Eskil aan het woord Partners van... Movie night Stichting specsavers Sociale vaardingsheids training Vrijwilliger

Nadere informatie

Les 35. Een nieuw paspoort

Les 35. Een nieuw paspoort http://www.edusom.nl Thema Het stadhuis Les 35. Een nieuw paspoort Wat leert u in deze les? Informatie over het aanvragen en verlengen van uw paspoort of identiteitskaart. Vragen stellen bij het loket.

Nadere informatie

Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen

Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen Lydia de Jong, Jorijn Tragter 28 mei 2016 Wie zijn wij? Voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid en bevordering van digitale vaardigheid. Actie programma

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches.

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches. Locatie Moerdijk VluchtelingenWerk Brabant-West Postbus 173 4250 DD Werkendam Telefoon (0183) 50 90 16 Fax (0183) 50 90 17 afdeling@vluchtelingenwerk.org Project Taalcoaches 1 januari 2009 31 december

Nadere informatie

Informatiedocument kennismakingsbijeenkomst nonliners Voor SeniorWeb Leercentra

Informatiedocument kennismakingsbijeenkomst nonliners Voor SeniorWeb Leercentra Informatiedocument kennismakingsbijeenkomst nonliners Voor SeniorWeb Leercentra Speciale aandacht voor senioren die nog nooit met een computer, tablet of internet hebben gewerkt Er zijn nog teveel digibeten

Nadere informatie

PLAATS: HET CLAVERHUIS, ELANDSGRACHT 70, 1016 XT AMSTERDAM

PLAATS: HET CLAVERHUIS, ELANDSGRACHT 70, 1016 XT AMSTERDAM Computercursus voor beginners: We beginnen met een informatie- en kennismakingsbijeenkomst, daarna zullen er 10 lessen volgen. In die 10 lessen leert u in ieder geval omgaan met de computer zodat u een

Nadere informatie

Zuilen. Terugkoppeling Netwerkbijeenkomst 30 september 2014, Buurthuis Zuilen

Zuilen. Terugkoppeling Netwerkbijeenkomst 30 september 2014, Buurthuis Zuilen Zuilen Terugkoppeling Netwerkbijeenkomst 30 september 2014, Buurthuis Zuilen We willen u als bewoner van Zuilen graag informeren over de uitkomsten van de netwerkbijeenkomst in Buurthuis Zuilen op 30 september.

Nadere informatie

Nieuwe A. Amsterdammers en taalcoaches gaan samen op stap

Nieuwe A. Amsterdammers en taalcoaches gaan samen op stap Nieuwe A Amsterdammers en taalcoaches gaan samen op stap Mixen in Mokum Nieuwe Amsterdammers en taalcoaches gaan samen op stap Volwassen Amsterdammers met verschillende culturele achtergronden ontmoeten

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken

Intact. goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken 10 goede redenen om een zelfhulpgroep te bezoeken Intact Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem en hun naasten, ongeacht welke verslaving. De eerste stap

Nadere informatie

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Voor de lessen Nederlands, PSO en LOB. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om een ouderbijeenkomst te organiseren over ouderbetrokkenheid en

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK

TEVREDENHEIDSONDERZOEK verslag van het TEVREDENHEIDSONDERZOEK afgenomen in NOVEMBER 2014 Inleiding Eén keer in de twee jaar wordt er een tevredenheidsonderzoek gehouden. Ouders, leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 en personeelsleden

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

1 Ben of word jij weleens gepest?

1 Ben of word jij weleens gepest? Onderzoeksresultaten TipHorstaandeMaas.nl Pesten Pesten is van alle generaties. Het kan bijna overal plaatsvinden en is daarom dichterbij dan mensen soms denken 8 1 Ben of word jij weleens gepest? 7 6

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

De kracht van moeder- en vadercentra

De kracht van moeder- en vadercentra De kracht van moeder- en vadercentra De kracht van moeder- en vadercentra Deelnemen aan de samenleving is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Zoals voor vrouwen en mannen die laagopgeleid zijn of die de

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

LESMATERIALEN TAAL EN GEZONDHEID

LESMATERIALEN TAAL EN GEZONDHEID LESMATERIALEN TAAL EN GEZONDHEID GEZONDE TAAL! SUCCES! EN SPREEKTAAL 4 OKTOBER 2016 PROGRAMMA > Signalen van cursisten m.b.t. gezondheidsthema s. > Hoe dichten we de kloof? > Succes! en Spreektaal > Gezonde

Nadere informatie

Computercursussen en workshops

Computercursussen en workshops Computercursussen en workshops voorjaar 2015 Aan de slag met computers en tablets! De mogelijkheden van computers zijn eindeloos: chatten met familie aan de andere kant van de wereld, vakantiefoto s delen,

Nadere informatie

Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO

Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO Datum indiening 1 : Naam indiener: 2 oktober 2016 Adrie van Erp Onderwerp: Aanpak Eenzaamheid Vraag: Geacht college, Cijfers op basis van

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6, maart 2011

Nieuwsbrief 6, maart 2011 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief 6, maart 2011 Steeds beter op de kaart Na de presentatie van de glossy in september is er weer genoeg gebeurd. In de gemeente Lopik is in

Nadere informatie

Taaltraining. die bij u past

Taaltraining. die bij u past Taaltraining die bij u past ,, Incompany training en groepstraining: Het tempo van de training is goed. Bovendien is er een leuke dynamiek ontstaan in de groep. Taalcoaching: Een dag met de taaltrainer

Nadere informatie

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN 07-01-2016 Nr. 9 BESTE OUDER, Inmiddels ligt de Kerstvakantie achter ons, een vakantie vol feestdagen, waarin saamhorigheid en er voor elkaar zijn, belangrijke begrippen zijn. Nu zijn wij, vol goede moed

Nadere informatie

Datum Tijd Waar Adres Wat Door wie Voor wie Inhoud 7 sept 09.00-11.00 Da Costaschool Marco Pololaan 523 3526 GH Utrecht

Datum Tijd Waar Adres Wat Door wie Voor wie Inhoud 7 sept 09.00-11.00 Da Costaschool Marco Pololaan 523 3526 GH Utrecht Activiteiten op scholen Datum Tijd Waar Adres Wat Door wie Voor wie Inhoud 7 sept 09.00-11.00 Da Costaschool Marco Pololaan 523 3526 GH 8 sept 8.45-10.45 Anne Frankschool van Bijnkershoeklaan 280 3527

Nadere informatie

Opvoeding & Ontwikkeling

Opvoeding & Ontwikkeling MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Opvoeding & Ontwikkeling Opvoeding & Ontwikkeling MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking of chronische ziekte. MEE biedt

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib, De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 342 43 44 E voorlichting@rekenkamer.nl W www.rekenkamer.nl D A T U M 20

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Verenigingen, stichtingen en instellingen barsten doorgaans van de ambities en toekomstplannen. Maar om ze te realiseren heb je financiële middelen

Nadere informatie

Regionale Werkbijeenkomst. Gezond inburgeren nieuwkomers

Regionale Werkbijeenkomst. Gezond inburgeren nieuwkomers Regionale Werkbijeenkomst Gezond inburgeren nieuwkomers Donderdag 11 mei vond de regionale werkbijeenkomst gezond inburgeren nieuwkomers plaats. Een werkbijeenkomst voor professionals in zorg, welzijn,

Nadere informatie

Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid

Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid Subsidieaanvraag Taalhuis Netwerkaanpak tegen laaggeletterdheid 17 oktober 2016 Contactpersoon: Cyril Crutz Directeur-bestuurder 0485-583 500 / 06-27093679 c.crutz@biblioplus.nl www.biblioplus.nl Inleiding

Nadere informatie

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2 Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Inhoud: Projectplan 2 Tussentijdse evaluatie (februari 20) 6 Projectplan Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Aanleiding Op 30 maart

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 30. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden uit les 27, 28 en 29. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van:

Nadere informatie

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Voorwoord Over dit boekje We wilden graag een boekje maken. Samen met de cursisten van Prago. De vraag was: Wil je iets moois maken voor ons boekje? Je mag zelf weten

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Nieuwsbrief Dinsdag 20 september 2016 Nr. 3

Nieuwsbrief Dinsdag 20 september 2016 Nr. 3 Nieuwsbrief Dinsdag 20 september 2016 Nr. 3 Belangrijke data Elke eerste schooldag na de vakantie is het luizencontrole. Woensdag 21 september Informatiemiddag 14.30 uur of -avond 18.00 uur groepen 4,

Nadere informatie

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst.

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst. WMO raad Haarlem op nota Welzijnswerk klaar voor toekomst. Inleiding De Wmo-raad Haarlem heeft met belangstelling kennis genomen van de nota Welzijnswerk klaar voor de toekomst. De Wmo-raad adviseert positief

Nadere informatie

Welkom bij SeniorWeb!

Welkom bij SeniorWeb! Welkom bij SeniorWeb! Over SeniorWeb SeniorWeb is een landelijke vereniging zonder winstoogmerk met meer dan 150.000 leden, ruim 400 cursuslocaties en 3.000 vrijwilligers. SeniorWeb is sinds 1996 actief

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering 2014. Utrecht.nl

Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken. de Week van de Alfabetisering 2014. Utrecht.nl Digi(taal) Tips om met de computer te leren werken de Week van de Alfabetisering 2014 Utrecht.nl Waarom deze folder? Steeds vaker heb je een computer en internet nodig om iets te regelen. In deze folder

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Onderzoeksdocument. Creatieve Bloeiplaats

Onderzoeksdocument. Creatieve Bloeiplaats Onderzoeksdocument Creatieve Bloeiplaats HVA Instituut voor Interactieve Media Amsterdam oktober 2008 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Inleiding...3 Doelstellingen...4 Doelgroep...5 De vragen...6 De resultaten...7

Nadere informatie

Ufuk Dogerle. Contact: Aandachtspunt. Landelijk politiek Stedelijk politiek Media. Lijsttrekker-Voorzitter

Ufuk Dogerle. Contact: Aandachtspunt. Landelijk politiek Stedelijk politiek Media. Lijsttrekker-Voorzitter Landelijk politiek Stedelijk politiek Media info@onsutrecht.nl www.onsutrecht.net Lijsttrekker-Voorzitter Ufuk Dogerle Sinds 1984 werkzaam in de pipeline industrie in Engeland, Canada, Irak, Dubai, Amerika

Nadere informatie

Online taalleren met professionele ondersteuning

Online taalleren met professionele ondersteuning Online taalleren met professionele ondersteuning Met NLvaardig volgen deelnemers hun taaltraject volledig online. Natuurlijk onder enthousiaste professionele begeleiding. Geen groepslessen dus, cursisten

Nadere informatie

Sinterklaas op bezoek bij TOGB!

Sinterklaas op bezoek bij TOGB! bij Vorige maand beleefden we de primeur van de nieuwsbrief. We hebben leuke reacties mogen ontvangen op de nieuwsbrief en vol goede moed gaan we verder met de maandelijkse uitgave van de nieuwsbrief.

Nadere informatie

Goede zorg & ondersteuning

Goede zorg & ondersteuning Goede zorg & ondersteuning voor ouderen met een verstandelijke beperking voor familie en vertegenwoordigers, cliëntenraden, begeleiders Mensen worden steeds ouder. Ook mensen met een verstandelijke beperking

Nadere informatie

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is

Familie- en vriendenzorg. Informatie voor mantelzorgers. Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Informatie voor mantelzorgers Zorgbalans Omdat goede zorg heel persoonlijk is Familie- en vriendenzorg Uw partner, familielid, vriend of andere naaste krijgt zorg bij Zorgbalans.

Nadere informatie

30-01-2013 Nieuwsbrief nummer 19 schooljaar 2012-2013

30-01-2013 Nieuwsbrief nummer 19 schooljaar 2012-2013 30-01-2013 Nieuwsbrief nummer 19 schooljaar 2012-2013 Agenda voor de komende weken: 08-02-2013 Carnaval 18-02 t/m 22-2 Voorjaarsvakantie Hoofdluiscontrole Aanstaande maandag is er een hoofdluiscontrole.

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

B&O Info Tel.: 06-20657425 E-mail: info@bo-info.nl Internet: www.bo-info.nl Twitter: @bo_info Facebook: https://www.facebook.com/bo.

B&O Info Tel.: 06-20657425 E-mail: info@bo-info.nl Internet: www.bo-info.nl Twitter: @bo_info Facebook: https://www.facebook.com/bo. Er is niet één antwoord te geven op de vraag hoe vaak of hoe lang een kind op een tablet, smartphone of computer mag. Dat hangt sterk af van het kind en de situatie. Deskundigen zijn het er wel over eens

Nadere informatie

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid Weerbaarheidstraining voor iedereen Weerbaar met Accres Accres.nl/weerbaarheid Stevig in je schoenen leren staan Weerbaarheidstraining voor iedereen! Overtuigend nee durven zeggen Weerbaar zijn betekent:

Nadere informatie

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010 Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet Datum: 2 september 2010 Algemeen Allereerst willen we als Wmo-Adviesraad opmerken dat het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Nieuwsbrief van de Schutte s Bosschool

Nieuwsbrief van de Schutte s Bosschool Nieuwsbrief van de Schutte s Bosschool 14 januari 20 15 Jaargang 6, nummer 4 Nieuws van de directie Inhoud Tanden poetsen 1 Lunchtips 1 Voorstelling 1 Website 1 Allereerst voor u allen de beste wensen

Nadere informatie

Het Begint met Taal. & Taal doet meer. Sylvia de Groot Heupner Mariëlle van Rooij Florence Monbredau

Het Begint met Taal. & Taal doet meer. Sylvia de Groot Heupner Mariëlle van Rooij Florence Monbredau Het Begint met Taal & Taal doet meer Sylvia de Groot Heupner Mariëlle van Rooij Florence Monbredau Welkom en kennismaking Wat betekent gezondheid voor jullie? https://www.youtube.com/watch?v=wzkw2hq2fks

Nadere informatie

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014 Bijlagen Overdrachtsdocument Samenwerkingsverband West-Brabant 1 Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september

Nadere informatie

Pluslessen. Les 42. Contact met elkaar. Wat leert u in deze les? Succes! 0 Een praatje beginnen met onbekenden.

Pluslessen. Les 42. Contact met elkaar. Wat leert u in deze les? Succes!  0 Een praatje beginnen met onbekenden. http://www.edusom.nl Pluslessen Les 42. Contact met elkaar Wat leert u in deze les? 0 Een praatje beginnen met onbekenden. 0 Praten over uw persoonlijke situatie. 0 Vriendelijk zeggen wat iemand moet doen.

Nadere informatie

Zo werkt het. Wij hebben een steile trap in huis. Wij willen hem minder steil. Doe mee via de site

Zo werkt het. Wij hebben een steile trap in huis. Wij willen hem minder steil. Doe mee via de site extra editie 5 september 2015 Als je het mij vraagt Klanten, mensen uit hun netwerk en medewerkers van Dichterbij praten in de komende tijd met elkaar over hun wensen, kansen en mogelijkheden. Dat gebeurt

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014.

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Zie ook http://www.amsterdam.nl/zorg-welzijn/zorg-ouderen/ Algemeen: Wat betekenen de bezuinigingen

Nadere informatie

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op?

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? Stappenplan Taalcoach Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? I nleiding Eind juni is het project Taalcoach van start gegaan. Het doel van het project is het realiseren van een taalkoppel, bestaande

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Thema 7: Economie en werk

Thema 7: Economie en werk Thema 7: Economie en werk Oefening 15 - Radiofragment over ex-delinquenten Interviewer: Als een ex-gevangene weer aan het werk wil, is dat niet gemakkelijk. Een aantal komt wel weer aan de slag, maar dat

Nadere informatie

Ongeveer 36 bewoners, raadsleden en belangstellenden in de Weggeefwinkel, 40 in Buurthuis De Bram en 72 in Zimihc theater Stefanus

Ongeveer 36 bewoners, raadsleden en belangstellenden in de Weggeefwinkel, 40 in Buurthuis De Bram en 72 in Zimihc theater Stefanus Verslag wijkbijeenkomst gemeenteraad Overvecht Woensdag 21 mei 2014 Thema: Bewonersinitiatieven in het sociale domein Aanwezig Wijkbureau Overvecht: Gemeenteraad: Griffie: Bewoners: Verslag: Marjan Wertwijn

Nadere informatie

Praktische zaken. Waar wordt de ideeënmarkt gehouden? De ideeënmarkt wordt gehouden in de hal van het gemeentehuis.

Praktische zaken. Waar wordt de ideeënmarkt gehouden? De ideeënmarkt wordt gehouden in de hal van het gemeentehuis. Vragen en antwoorden over de ideeënmarkt De raad van Beuningen organiseert deze ideeënmarkt voor het eerst, dus voor alle duidelijkheid hebben we een aantal mogelijke vragen (met antwoorden) voor u op

Nadere informatie

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren Leerstraf Tools4U Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf Tools4U volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze brochure? 4 > Waarom

Nadere informatie

brede welzijnsinstelling. MA 2. Projectplan/subsidieaanvraag Steller:

brede welzijnsinstelling. MA 2. Projectplan/subsidieaanvraag Steller: Aan de Raad Made, 30 augustus 2012 Agendapuntnummer: 7 Raadsvergadering: 30 augustus 2012 Onderwerp: Onderzoek naar 1 brede welzijnsinstelling Registratienummer: 12int02383 Casenr: 12.00919 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Jeugd Toeleidingsactiviteiten Mijn kind is groep 3 Naschoolse activiteiten Weerbaarheid Opvoeden doe je niet

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie