VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica"

Transcriptie

1 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-BMTH4V Cursusnaam Biomoleculen en Thermodynamica 1.3 Cursusnaam in Engels Biomolecules and Thermodynamics 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) 1.6 Opleiding (varianten) 1.7 Cursus toegankelijk voor studenten van andere faculteiten? 1.8 Excellentiemogelijkheden? Werkvormen zijn er in Voltijd Toetsen zijn er in Voltijd 1.9 Contactpersoon AJ Kuijpers 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Ja Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Biomoleculen (BM) niet 2 maal per week IZT Thermodynamica (THE) niet week Inzage TENT: Biomoleculen niet (BM) Inzage TENT: niet Thermodynamica (THE) 2400 minuten 1200 minuten 50 minuten 50 minuten Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren 105 (bij alle aanvangsken) 1.12 Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TENT Biomoleculen (BM) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, TENT Thermodynamica Numeriek - 1 5, decimaal mogelijk 1. 1

2 (THE)

3 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Biomoleculen Biomoleculen spelen een belangrijke rol in het leven. Kennis van biomoleculen is ook binnen vele branches van de chemie/chemische technologie van belang, zoals bijvoorbeeld binnen de farmaceutische - en de voedingsmiddelenindustrie. Biomoleculen zijn, met uitzondering van de lipiden, macromoleculen, moleculen die dus opgebouwd zijn uit grote aantalen identieke of variabele bouwstenen, de monomere eenheden. Biomoleculen zijn dus biopolymeren. De vier hoofdgroepen worden behandeld: eiwitten, koolhydraten, lipiden en kernzuren. Uitgaande van de chemische structuur (bouw en samenstelling) van de biomoleculen zal gekeken worden hoe de structuur leidt tot de vele verschillende functies die de biomoleculen kunnen vervullen. Speciale aandacht zal er zijn voor de enzymen, die behoren tot de hoofdgroep van de eiwitten. Er ingegaan op enzymkinetiek en regulering van enzymactiviteit. Voor het begrijpen van heel veel biologische processen is inzicht in de werking van enzymen van fundamenteel belang. In een chemisch kader is dit inzicht vooral van belang voor chemische reacties, aangezien enzymen een steeds grotere rol gaan spelen bij de synthese van allerlei verbindingen. Enzymen zijn, in tegenstelling tot conventionele katalysatoren, in staat reacties efficiënter, specifieker, met hogere opbrengst en duurzaam te laten verlopen. Vandaar dat een goed begrip van eiwitten en in het bijzonder van enzymen van groot belang is. Thermodynamica Thermodynamica is van belang bij chemische evenwichten en bij het voorspellen van parameters bij chemische reacties. In deze cursus leert de student de warmte effecten van een chemische reactie te berekenen. Ook leert een student te berekenen of een reactie of proces spontaan zal verlopen en wat de evenwichtstoestand is. Hiervoor is begrip nodig van de thermodynamische hoofdwetten die relaties beschrijven tussen energie, enthalpie, arbeid en entropie. Aan het eind van de cursus kan de student bijvoorbeeld van een chemische synthese de maximaal theoretische opbrengst berekenen. 2.2 Cursus inhoud Leerdoelen Biomoleculen Aan het eind van deze cursus kan een student: De 4 hoofdgroepen biomoleculen noemen en van iedere hoofdgroep aangeven uit welke eenheden (monomeren) de hoofdgroep is opgebouwd. Aangeven wat prokaryote en eukaryote cellen zijn, waar ze globaal uit opgebouwd zijn en kan voorbeelden noemen van organismen die prokaryoten of eukaryoten zijn. Benoemen welke niet-covalente interacties een rol spelen bij specifieke intramoleculaire en intermoleculaire interacties van biomoleculen, zoals stabilisatie van biomoleculen of enzym-substraat interactie. De betekenis van pka opschrijven en kan de pka toepassen in de Henderson- Hasselbalch vergelijking om de lading van aminozuren en eiwitten te berekenen. De 20 aminozuren herkennen, ze classificeren naar chemische structuur, en de structuur van een peptidebinding tekenen. Technieken voor isolatie, zuivering en sequencing van eiwitten noemen. De 4 niveaus binnen een eiwitstructuur noemen, deze niveaus herkennen en benoemen in eiwitten en aangeven hoe deze gestabiliseerd of gedenatureerd worden. Uitleggen wat de relatie is tussen de structuur en eigenschappen van een fibreus eiwit, zoals collageen, en een transport eiwit, zoals hemoglobine. De zes hoofdgroepen van de enzymclassificatie benoemen en naar aanleiding van de reactie die een enzym katalyseert afleiden tot welke hoofdgroep dit enzym behoort. De eigenschappen van enzymen benoemen. De Michaelis-Menten vergelijking opschrijven, de erdoor beschreven enzymkinetiek uitleggen en de kinetische constanten toepassen. Verschillende soorten enzymremming opnoemen, en voor elk type remming aangeven waar het aangrijpingspunt op een enzym is en het effect van de remming op kinetische constanten aangeven. Het begrip allostere modulatoren uitleggen en de eigenschappen van allostere enzymen benoemen. De terminologie van chemische mechanismen benoemen, uitleggen hoe enzymen transitionstates stabiliseren en chemische manieren van enzymatische katalyse benoemen.

4 Diffusie-gecontroleerde reacties en manieren van enzymatische katalyse benoemen. Uitleggen hoe serine proteases werken. De onderverdeling binnen de cofactoren aangeven, uitleggen wat de rol van vitamines als cofactor is, coenzymen classificeren alsmede enkele belangrijke coenzymen noemen. De naamgeving van verschillende vormen van koolhydraten benoemen, en verschillende monosaccharide derivaten, disacchariden en andere glycosiden herkennen. Structuur en eigenschappen van een aantal homo- en heteroglycanen en glycoconjugaten weergeven. Eigenschappen en functies van lipiden en de indeling naar soort weergeven. Uitleggen hoe en waaruit biologische membranen zijn opgebouwd, en verschillende manieren van membraantransport uitleggen. De monomere eenheid van de nucleïnezuren DNA en RNA benoemen, de opbouw en structuur daarvan weergeven, en een aantal soorten RNA benoemen. De werking van (restrictie) nucleases uitleggen en enkele toepassingen weergeven. Kennisbasis Biomoleculen Hoofdgroepen: eiwitten, polysacchariden (glycanen), lipiden, kernzuren. Prokaryote en eukaryote cellen. Zwakke niet covalente interacties. Henderson-Hasselbalch vergelijking. Eiwitten: Aminozuren en peptideband. Lading. Eiwitzuiveringstechnieken. Sequencing aminozuren. Configuratie en conformatie. Primaire, secundaire, tertiaire en quaternaire eiwitstructuur. N- en C-terminale einde. α-helix,β-sheets/vouwblad, motief, domein, subunits. Natieve conformatie. Denaturatie en renaturatie. Collageen (fibreus eiwit) en hemoglobine (globulair eiwit). Enzymclassificering. Michaelis-menten vergelijking, K M, v max, k cat (turnover getal). Linewaever-Burk-plot. Reversibele en irreversibele enzymremming (inhibitie). Competitieve-, niet-competitieve, on-competitieve remming. Allostere modulatoren. Nucleofiele substitutie, splitsingsreacties en oxidatie-reductiereacties. Transitionstate. Polaire aminozuren in actieve centra, zuur-base katalyse, covalente katalyse, ph effecten. Diffusie-gecontroleerde reacties. Proximity effect, zwakke binding, induced fit en transitionstate stabilisatie. Serineproteases. Cofactoren: essentiële ionen en coenzymen. Vitamines. ATP, NAD + /NADP +, coenzym A, vitamine C en lipidvitamines. Glycanen: Aldoses, ketoses. Cyclisatie. Anomeer, epimeer. Suikerfosfaten, deoxysuikers, aminosuikers, suikeralcoholen, suikerzuren. Disacchariden, reducerende en niet-reducerende suikers, nucleosiden, glycosiden. O- en N-glycosidische binding. Polysachariden: zetmeel, glycogeen, cellulose, chitine. Glycoconjugaten: proteoglycanen, peptidoglycanen, glycoproteines. Lipiden: vetzuren, triacylglycerolen, glycerofosfolipiden, sfyngolipiden, steroïden, isoprenoiden, terpenoiden, wassen, eicosanoiden, prostaglandines. Biologische membranen, lipide bilagen, perifere en integrale eiwitten, lipide ankers. Poriën en transportkanalen, passief en actief transport. Nucleïnezuren: ribose, deoxyribose, purines, pyrimidines, nucleosides, nucleotiden. Dubbelstrengs DNA, antiparallel, 3 - en 5 -einde. Supercoiling. rrna, trna, mrna. Nucleases, restrictienucleases. Restrictiemap, DNA fingerprint, recombinant DNA Leerdoelen Thermodynamica Aan het eind van deze cursus: Kan de student de begrippen toestandfunctie, adiabatisch, isotherm en isobaar uitleggen. Kan de student de reactie enthalpie en reactie entropie berekenen. Kan de student de begrippen arbeid, warmte, energie en entropie uitleggen in relatie tot de thermodynamische hoofdwetten. Kan de student het verschil tussen warmte capaciteit bij constante druk en bij constant volume uitleggen en kan gebruikmakend van de warmte capaciteit, de reactie enthalpie en reactie entropie bij verschillende temperaturen berekenen. Kan de student uitleggen wat de Gibbs functie is en van een chemische reactie of fysisch proces de Gibbs vrije energie berekenen bij verschillende temperaturen. Kan de student van een proces de evenwichtsconstante K en dampdruk als functie van de temperatuur berekenen met behulp van de Gibbs vrije energie. Kan de student het principe van le Châtelier toepassen om te voorspellen wat de

5 invloed van reactieomstandigheden op de evenwichtsligging is. Kennisbasis Thermodynamica Eerste hoofdwet: reversibele en irreversibele processen. Reactie-enthalpie, reactie-entropie, vormingsenthalpie, standaardtoestand. Adiabatische processen, adiabatische vlamtemperatuur. Tweede hoofdwet: entropie, thermisch rendement. Gibbs vrije energie, Spontane processen; de algemene evenwichtsvoorwaarde. Chemische potentiaal, fugaciteit, activiteit, molaliteit. Evenwicht: G 0 = - RT lnk. Principe van le Châtelier. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie: Boekenlijst ILC Hoofdfase Chemistry voltijd Dictaat () : Cursusboek Biomoleculen en Thermodynamica 2.5 Workload Bij alle aanvangsken: Contactduur (uren): 32 Toetsduur (uren): 4 Zelfstudie (uren): 105 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/33/tchy-bmth4v-14

6 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VC4-AC-Bioprocestechn. & Optimalisatie 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-BPTO4V Cursusnaam Bioprocestechnologie en Optimalisatie 1.3 Cursusnaam in Engels Bioprocestechnology and Optimisation 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon MA Noordermeer 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Bioprocestechnologie (BPT) niet 2 maal per week 2400 minuten 1 3 IZT Optimalisatie (OPT) niet week 1200 minuten 1 3 Inzage TENT: BPT+OPT niet 50 minuten 1 3 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren 107 (bij alle aanvangsken) 1.12 Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TENT BPT+OPT Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5,

7 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Learning outcomes Bioprocestechnologie Aan het eind van deze cursus: Kent de student de ontwikkeling van biotechnologische processen van de klassieke biotechnologische processen uit de oudheid tot de moderne biotechnologische processen die gebruik maken van de recombinant DNA technologie Kent de student de begrippen USP en DSP en kan hij/zij verschillende bijbehorende unit operations noemen. Kan de student aangeven wat er nodig is voor een USP proces; hij/zij weet wat er nodig is voor groei en productie, kan hij/zij de begrippen primaire metaboliet en secundaire metaboliet uitleggen, kan hij/zij een omschrijving geven van verschillende reactortypes en hij/zij is bekend met het begrip immobilisatie van biokatalysatoren Kent de student de opbouw van een DSP proces. Kan hij/zij een uitleg geven van de begrippen celdisruptie, klaren, concentreren, zuiveren en zeer zuiveren. Heeft hij/zij kennis van bijbehorende unitoperations en kan hij/zij hier basis procesberekeningen mee uitvoeren. Is de student bekend met het begrip schakelen van processtappen en is hij/zij zich bewust van de (on)mogelijkheden hiervan. Learning outcomes Optimalisatie De student kan beschrijven wat een unimodaal en een multimodaal oppervlak is bij een optimalisatie. De student kan het verschil tussen de binaire en de Fibonacci zoekmethode beschrijven en kan van beide methoden minimaal twee voordelen en een nadeel opsommen. De student kan het verschil tussen de Simplex, Gemodificeerde Simplex en Steepest- Ascent optimalisatie beschrijven en kan van alle drie methoden minimaal drie voordelen en drie nadelen opsommen. De student kan voor de optimalisatie van een analysemethode toelichten welke van de binaire, Fibonacci, Simplex, Gemodificeerde Simplex en Steepest-Ascent methoden het meest geschikt is. De student kan een startsimplex construeren voor de optimalisatie van maximaal negen variabelen, volgens de berekeningen van Long en van Spendley. De student kan een experiment optimaliseren door middel van de binaire, Fibonacci, Simplex, Gemodificeerde Simplex en Steepest-Ascent methode totdat een vooraf vastgestelde nauwkeurigheid verkregen. De student kan uitleggen welke van de volgende experimental designs het meest geschikt is in een gegeven optimalisatie: Full Factorial, Fractional, Plackett-Burman en Central-Composite Design. De student kan een Full Factorial design, Fractional design en een Plackett-Burman design op twee niveaus ontwerpen en hiermee berekenen welke van vooraf gekozen hoofdeffecten en bijbehorende interactie-effecten significant zijn. De student kan door middel van multipele lineaire regressie een regressiemodel opstellen en hiermee berekenen wat de waarden van de bijbehorende regressieparameters zijn. 2.2 Cursus inhoud Bioprocestechnologie Bioprocestechnologie is het gebruik maken van biologische systemen, hele cellen of enzymen, om commercieel interessante verbindingen te maken. Dit type processen is bezig aan een sterke opmars in de industrie en kennis over deze processen is daarom van belang bij de ontwikkeling en optimalisatie hiervan. Na het volgen van deze cursus heeft de student begrip van de opbouw van een biotechnologisch proces en kent hij/zij de theoretische achtergrond van de verschillende unitoperations. Kennisbasis Bioprocestechnologie Recombinant DNA technologie, batch-, continu- en fed-batchreactoren, immobilisatie van biokatalysatoren, celdisruptie, klaren, concentreren, zuiveren, preparatieve chromatografie te

8 weten IEX, HIC, affiniteitschromatografie en GPC Optimalisatie Bij het opzetten van een proces, experiment of analysemethode moet de apparatuur (bijvoorbeeld een GC) juist ingesteld worden om een zo goed mogelijk meetresultaat te behalen. Hiervoor moeten de instellingen van de meetmethode geoptimaliseerd worden. Dankzij de computer is het optimaliseren van dergelijke omstandigheden en de analyse hiervan sterk in ontwikkeling. Je kunt met optimalisatie-technieken namelijk uitmaken of een methode geschikt is voor jouw doel en experimenten ontwerpen om relevante informatie over de meetomstandigheden te verkrijgen. Tijdens deze cursus er gekeken naar het opzetten en ontwerpen van experimenten. Hierbij het optimaliseren van experimentele condities door middel van univariate en multivariate methoden besproken. Daarnaast behandeld hoe experimenten van tevoren opgezet kunnen worden om met een beperkt aantal experimenten toch maximale informatie over de te onderzoeken factoren te krijgen. Kennisbasis Optimalisatie Univariate optimalisatie, multivariate optimalisatie, binaire zoekmethode, Fibonacci zoekmethode, simplex optimalisatie, Steepest-Ascent optimalisatie, Design of Experiments, Full Factorial design, Fractional design, Central-Composite design, Plackett-Burman design, multipele lineaire regressie. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie: Boekenlijst ILC - Hoofdfase Chemistry voltijd Dictaat () : Zie: Cursusboek Bioprocestechnologie en Optimalisatie 2.5 Workload Bij alle aanvangsken: Contactduur (uren): 31 Toetsduur (uren): 3 Zelfstudie (uren): 107 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/33/tchy-bpto4v-14

9 Titel Opleidingsvariant VC2-AC-Chemie (AC+Ab) Voltijd Collegejaar Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-ACAB2V Cursusnaam Chemie 1.3 Cursusnaam in Engels Chemistry 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau D (propedeuse) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon HJJ Willems (tel. 8853) 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Analytische chemie+chemisch rekenen niet 2 maal per week 2400 minuten 1 3 IZT Atoombouw (AB) niet week 1200 minuten 1 3 Inzage TENT Atoombouw (AB) niet 50 minuten 1 3 Inzage TENT AC+Chemisch rekenen niet 50 minuten 1 3 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren 105 (bij alle aanvangsken) 1.12 Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TENT Analytische chemie+chemisch rekenen Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, TENT Atoombouw (AB) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5,

10

11 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel In de gehele analytische chemie is het van belang om te weten welke en hoeveel er van een stof aanwezig is in monsters. Deze monsters kunnen processtromen in fabrieken, milieu monsters, lichaamsvloeistoffen, (ruwe) syhteseseproducten etc. In deze cursus worden de beginselen van enkele analysetechnieken en het verwerken van de benodigde en verkregen gegevens analyses behandeld. 2.2 Cursus inhoud Werkingsprincipe van gaschromatografie en hogedruk vloeistofchromatografie, onderdelen van GC en HPLC (injectoren, kolommen mobiele fase, detectoren) kennen, betekenis van en rekenen aan de volgende parameters: retentietijd netto retentietijd, retentiefactor, selectiviteit en resolutie. Electrochemische cellen kunnen gebruiken en samenstellen, Verkorte celnotatie kunnen opschrijven, geschikte electrode voor een halfcel kunnen kiezen, Nernstvergelijking kunnen toepassen en werkingsprincipe van ph gevoelige electroden kunnen verklaren en deze potentialen mbv de Nernstvergelijking kunnen omrekenen naar ph. Buffers kunnen samenstellen, zowel kwalitatief als kwantitatief. Geschikte zuren en basen kunnen gebruiken en samenstelling mbv Henderson Hasselbalch kunnen berekenen. Spectrofotometrische principes kennen, benodigde apparatuur voor UV/VIS en AAS kennen, rekenen met extinctiecofficienten, regressievergelijkingen, standaardadditie. Bij monstervoorbewerking de juiste chemische berekeningen uitvoeren. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie: Boekenlijst ILC Propedeuse voltijd Dictaat () : Cursusboek Chemie (Analytische chemie en Atoombouw) 2.5 Workload Bij alle aanvangsken: Contactduur (uren): 32 Toetsduur (uren): 4 Zelfstudie (uren): 105 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/61/tchy-acab2v-15

12 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VC3C-BD-Chromatografie & Chemometrie 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-CHCM3V Cursusnaam Chromatografie en Chemometrie 1.3 Cursusnaam in Engels Chromatografy and Chemometrics 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon HJJ Willems (tel. 8853) 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Chemometrie (CM) niet week 1300 minuten bij aanvangs 2: 2 bij aanvangs 4: 4 IZT Chromatografie (CHR) niet 2 maal per week 2600 minuten bij aanvangs 2: 2 bij aanvangs 4: 4 Inzage TENT: Chromatografie+Chemometrie niet 50 minuten bij aanvangs 2: 2 bij aanvangs 4: 4 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren 107 (bij aanvangs 2), 102 (bij aanvangs 4) Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TENT CHR + CM Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 2: bij aanvangs 4:

13 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Chromatografie Chemometrie I Chemometrie is een richting in de scheikunde die gebruik maakt van wiskundige en statistische methoden. Dankzij de computer is deze tak sterk in ontwikkeling. Je kunt met deze technieken uitmaken of een bepalingsmethode optimaal is voor jouw doel en experimenten ontwerpen. Ook kun je met chemometrie de maximale informatie uit je analyses halen. Tijdens deze cursus gekeken naar de opzet van een kalibratiemethode (regressie en de analyse hiervan), de validatie van een meetmethode en de interpolatie van monstermetingen met bijbehorende betrouwbaarheidsintervallen. 2.2 Cursus inhoud Learning outcomes Chromatografie Aan het eind van de cursus: Kent de student veel gebruikte chromatografische parameters en kan hiermee rekenen Kan de student kwalitative analyses beschrijven en kwantitatieve berekeningen met de interne standaard en de 100% methode uitvoeren Kan de student enkele injectie en detectietechnieken beschrijven (zowel GC als HPLC) met hun toepassingsgebied, beperkingen en belangrijke parameters Kan de student gemotiveerd kiezen uit de verschillende stationaire en mobiele fasen om analyses te optimaliseren Kan de student gemotiveerd kiezen voor alternatieve methodes zoals Gel Permeatie Chromatografie en Ionenwisselings Chromatografie Kennisbasis Chromatografie Learning outcomes Chemometrie I Aan het eind van deze cursus: Kent de student de verschillen tussen de regressieparameters. Kan de student regressieparameters bepalen van een kalibratiefunctie met bijbehorende betrouwbaarheidsintervallen. Kan de student aan de hand van regressieparameters aantonen of het gebruik van een kwadratische term (in een regressiemodel) een significante verbetering oplevert ten opzichte van een lineaire functie. Kan de student bepalen wat de juistheid van een gebruikte methode is. Kan de student bepalen wat de detectiegrens en beslissingsgrens van een methode is. Kan de student bepalen wat de herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid van een methode is. Kan de student een methode validatie opzetten en uitvoeren. Kennisbasis Chemometrie I Kalibratiefunctie, regressieparameters, betrouwbaarheidsinterval, kwadratensom van de residuen (SS Res), Goodness of Fit (GoF), Lack of Fit (LoF), juistheid van een methode, detectiegrens, beslissingsgrens, Analysis of Variance (ANOVA), herhaalbaarheid, reproduceerbaarheid, methodevalidatie. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie: Boekenlijst ILC Hoofdfase Chemistry voltijd Dictaat () : Cursusboek Chromatografie en Chemometrie 1

14 2.5 Workload Bij aanvangs 2: Contactduur (uren): 31 Toetsduur (uren): 3 Zelfstudie (uren): 107 Bij aanvangs 4: Contactduur (uren): 36 Toetsduur (uren): 3 Zelfstudie (uren): 102 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/33/tchy-chcm3v-14

15 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VC6L-D-Farmaceutische anal.+ Chemometrie 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-FACM6V Cursusnaam Farmaceutische Analyse en Chemometrie 1.3 Cursusnaam in Engels Pharmaceutical Analysis and Chemometrics 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) 1.6 Opleiding (varianten) Werkvormen zijn er in Voltijd Toetsen zijn er in Voltijd 1.7 Cursus toegankelijk voor studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: PWT Krooshof (tel. ( ) 8935) Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Farmaceutische analyse (FA) bij aanvangs 4: 4 IZT Chemometrie (CM2) bij aanvangs 4: Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets OPDR Chemometrie (CM2) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 4: TENT Farmaceutische analyse (FA) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 4:

16 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Learning outcomes Farmaceutische Analyse Aan het einde van deze cursus heeft de student: Basiskennis van analytische toxicologie. Basiskennis van veelgebruikte monstervoorbehandelingstechnieken in farmaceutische analyse (LLE, SPE). Basiskennis van automatisering van monstervoorbehandeling in de farmaceutische analyse. Basiskennis van extractiegedrag van farmaceutisch actieve componenten. Kennis van toepassingen van specifieke HPLC- en GC-detectoren in de farmaceutische analyse. Kennis van kwaliteitsaspecten en -criteria bij methodevalidatie en bioanalyse. Chemometrie 2 Op basis van matrixberekeningen een model voor multicomponenten-analyse opzetten. Op basis van een multicomponentenkalibratie, een concentratiebepaling uitvoeren met bijbehorende foutenanalyse. In eigen woorden vertellen hoe Principale Componenten Analyse (PCA) werkt. Uitleggen hoe Partial Least Squares (PLS) werkt. Data in een matrix rangschikken zodat hier PCA en PLS op uitgevoerd kunnen worden. PCA en PLS op nieuwe data toepassen en de resultaten analyseren. Een geschikte normalisatie-methode kiezen en toepassen op een set gegevens. De relevante plotjes in PCA en PLS kunnen interpreteren. PLS modellen op een juiste manier kunnen valideren en het geschikte aantal PLS componenten kunnen selecteren. PCA en PLS modellen beschreven in wetenschappelijke literatuur kunnen interpreteren en eigen resultaten kunnen beschrijven op een wetenschappelijke manier. 2.2 Cursus inhoud Korte beschrijving Farmaceutische Analyse Analytische toxicologie omvat de detectie, identificatie en analyse van drugs en andere lichaamsvreemde componenten (xenobiotica) en de metabolieten daarvan in biologische en gerelateerde monsters. Enkele in de farmaceutische analyse veelgebruikte monstervoorbehandelingstechnieken (eiwitprecipitatie, vloeistof-vloeistof-extractie en solid-phase-extractie) worden besproken. Daarnaast passeert ook automatisering van monstervoorbehandeling en derivatisering de revue. De chemische en fysische eigenschappen die het extractiegedrag van de te bepalen component beïnvloeden komt ter sprake. Ook de invloed van de ph van de matrix en de pka op het extractiegedrag van de component(en) van interesse passeert de revue. HPLC- en GC-detectoren, evenals derivatisering in de farmaceutische analyse krijgen enige aandacht. Verder worden ook kwaliteitsaspecten en -criteria bij methodevalidatie en bioanalyse besproken. Chemometrie 2 Chemometrie is een richting in de scheikunde die gebruik maakt van wiskundige en statistische methoden om verkregen resultaten te kunnen analyseren. Dankzij de computer is deze tak sterk in ontwikkeling. Je kunt met deze technieken uitmaken of een bepalingsmethode optimaal is voor jouw doel en experimenten ontwerpen.

17 Tijdens deze cursus gekeken naar de data analyse van grote hoeveelheden data, zoals een set aan infraroodspectra om concentraties van bepaalde componenten te kunnen vaststellen. Deze data analyse zal met name uitgevoerd worden met behulp van multicomponenten analyse, multivariate regressie en principale componenten analyse. Daarnaast komen een aantal technieken aan bod die gebruikt kunnen worden om de gegevens te bewerken, voordat de echte data analyse plaatsvindt. Op deze manier kan dan zo veel mogelijk informatie uit de experimentele gegevens gehaald worden. Kennisbasis Farmaceutische Analyse Analytische toxicologie, eiwitprecipitatie, vloeistof-vloeistof-extractie en solid-phase-extractie, extractiegedrag, HPLC- en GC-detectoren, derivatisering, kwaliteitsaspecten en -criteria bij methodevalidatie en bioanalyse. Chemometrie 2 Multicomponenten analyse, multivariate regressie, Principale Componenten Analyse (PCA), Principale Componenten Regressie (PCR), Partial Least Squares (PLS). 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd 2.5 Workload Contactduur (uren): Toetsduur (uren): 2 Zelfstudie (uren): Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/61/tchy-facm6v-15

18 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar Chemistry and health effects 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TILC-KB_FCH7V Cursusnaam 1.3 Cursusnaam in Engels Food & Pharma: Chemistry and Health Effects Food & Pharma: Chemistry and Health effects 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon RP Nawrocki (tel. 8755) 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm Chemistry 5 maal per 500 minuten Gastcollege 100 minuten Health Effects 5 maal per 1000 minuten Introductiecollege 2 maal per 200 minuten Inzien toets niet 25 minuten 1 1 1, Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets Tentamen KB_FCH Numeriek - 1 decimaal mogelijk

19 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Algemeen: Het keuze Food & Pharma richt zich op gezondheidsaspecten van voedingsstoffen en medicijnen. Dit keuze combineert chemie met life sciences en laat zien dat kennis van beide disciplines nodig is wanneer je gezondheidseffecten van voedingsstoffen of medicijnen wilt bestuderen. Het omvat drie cursussen van ieder 5 EC. 2.2 Cursus inhoud Food & Pharma: Chemistry and health effects (5EC) Cursuscode: TILC-KB_FCH7V-11 Deze cursus laat zien dat er tussen voedingsstoffen en farmaceutische stoffen veel overeenkomsten zijn. Aspecten met betrekking tot veiligheid en toxicologisch onderzoek komen aan bod. Er dieper ingegaan op farmaceutische stoffen. Wat zijn farmaceutische stoffen eigenlijk Veel aspecten m.b.t. farmaceutische stoffen komen ook voor voedingsstoffen aan bod. Wat voor positieve en ook negatieve gezondheidseffecten kunnen deze stoffen veroorzaken. Wat is de invloed van voeding op ons immuunsysteem. Kan voeding gebruikt worden als medicijn en waar de grens getrokken? Een serie interessante onderwerpen die in een aantal theorielessen aan bod komen. Vijf lessen met de focus op Health Effects en vijf lessen Chemistry, denk aan geneesmiddelenchemie, farmaceutische oplossingen en dispersies. De cursus afgesloten met een schriftelijke toets. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd 2.5 Workload Contactduur (uren): 30 Toetsduur (uren): 2 Zelfstudie (uren): 108 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/14/tilc-kb_fch7v-11

20 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VP1H Gezondheid & Chemie 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TPLC-GCY1V Cursusnaam Gezondheid & Chemie 1.3 Cursusnaam in Engels Health & Chemistry 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau D (propedeuse) 1.6 Opleiding (varianten) 1.7 Cursus toegankelijk voor studenten van andere faculteiten? 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon Werkvormen zijn er in Voltijd Toetsen zijn er in Voltijd Nee RS Niekel (tel. 8863) 1.10 Voertaal Nederlands, Engels 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Chemie GCY niet week 600 minuten bij aanvangs 2: 2 Practicum Chemie GCY minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage Tentamen Chemie GCY niet 50 minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage Hertentamen Chemie GCY niet 50 minuten bij aanvangs 2: 3 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TheroieTentamen Chemie Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 2: Vaardigheid Chemie Alleen NVD of VD 5, bij aanvangs 2:

21 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Basiskennis organische chemie en procestechniek. Nomenclatuur van organische verbindingen, functionele groepen, additie en substitutiereacties. Daarnaast komen massabalansen, opbrengst en selectiviteit, het zuiveren van een reactieproduct dmv. destillatie, (her)kristallisatie, extractie en optische isomerie aan bod. Ook de industriele bereiding van aspirine besproken als praktijkvoorbeeld voor een reactie op grote schaal met de bijbehorende massabalans, de zuivering van het product en de verdere verwerking tot gebruiksklare tabletten. 2.2 Cursus inhoud Deze cursus bestaat uit de modules Theorie Chemistry, Vaardigheden Chemistry en Mastering Chemistry (elektronisch huiswerk). In de theorie worden de volgende onderwerpen behandeld: atomen en molecuulstructuren, functionele groepen, zuiveringstechnieken. Het elektronisch huiswerk omvat vragen over de theorielessen Chemistry. In de vaardigheden de theorie toegepast op de synthese en zuivering van moleculen zoals aspirine en tert-butylchloride, en op het gebruik van bewerkingen op grotere schaal. Kennis basis: extractie, kristallisatie, destillatie, verdelingscoefficient, extractiefactor, massabalans, in- en uitgaande stromen, ophoping, elektronegativiteit, covalent, polaircovalent, ionbinding, octetregel, Lewis-structuurormule, resonantie, resonantiehybride, VSEPR model, IUPAC naam, functionele groep, structuur-isomerie, stereo-isomerie, chiraliteit, substitutiereaktie, additiereaktie, elementenbalans, conversie, selectiviteit, yield (opbrengst), rendement, stoomdestillatie, vacuumdestillatie (destillatie onder verminderde druk), soxhlet, destillatie met vigreux, DLC, FTIR, UV, RI, UV, GC, smeltpunt. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie boekenlijst 2.5 Workload Contactduur (uren): 678 Toetsduur (uren): 2 Zelfstudie (uren): -540 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contact- en toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/46/tplc-gcy1v-14

22 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VP1H Gezondheid & Life Sciences 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TPLC-GLS1V Cursusnaam Gezondheid & Life Sciences 1.3 Cursusnaam in Engels Health & Life Sciences 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau D (propedeuse) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Nee 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon AJW Verkade (tel ) 1.10 Voertaal Nederlands, Engels 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm Inhaalprakticum GLS niet 200 minuten bij aanvangs 2: 2 IZT Cel als Fabriek GLS niet week 600 minuten bij aanvangs 2: 2 Practicum GLS minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage Tentamen Cel als fabriek GLS niet 50 minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage Hertentamen Cel als Fabriek GLS niet 50 minuten bij aanvangs 2: 3 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets Praktijk Vaardigheden Life Science Alleen NVD of VD 5, bij aanvangs 2: Theorie Tentamen Life Science Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 2:

23 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Deze cursus bestaat uit de modules Theorie Life Sciences; Vaardigheden Life Sciences en Mastering Biology (facultatief elektronisch huiswerk). 2.2 Cursus inhoud Inhoud: Deze cursus bestaat uit de modules Theorie Life Sciences; Vaardigheden Life Sciences en Mastering Biology (facultatief elektronisch huiswerk). Uitgaande van een vergelijking met de cel als fabriek worden de volgende onderwerpen behandeld in de theorie: Bouw van pro- en eukaryote cellen; Koolhydraten en lipiden; Eiwitten; Enzymen; DNA en celdeling en teslotte hoe ontspoorde celdelingen kunnen leiden tot het ontstaan van kanker. Het elektronisch huiswerk omvat vragen over de theorielessen van Theorie Life Sciences. In de vaardigheden de theorie toegepast op verschillende celtypen en onderdelen: celfractionering van leverweefsel om de locatie van 2 verschillende enzymen in de levercel te onderzoeken, de groei en het kweken van bacteriën en het isoleren van DNA uit uiencellen. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd 2.5 Workload Contactduur (uren): 682 Toetsduur (uren): niet geregistreerd Zelfstudie (uren): -542 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contact- en toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/46/tplc-gls1v-14

24 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VP1H Gezondheid & Onderzoek 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TPLC-GON1V Cursusnaam Gezondheid & Onderzoek 1.3 Cursusnaam in Engels Health & Research 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau D (propedeuse) 1.6 Opleiding (varianten) 1.7 Cursus toegankelijk voor studenten van andere faculteiten? 1.8 Excellentiemogelijkheden? Werkvormen zijn er in Voltijd Toetsen zijn er in Voltijd Nee JP Ebus (tel. 8766) 1.9 Contactpersoon 1.10 Voertaal Nederlands, Engels 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm Afsluiting Project GON 100 minuten bij aanvangs 2: 2 Evaluatie Project GON 50 minuten bij aanvangs 2: 2 IZT Wiskunde GON week 600 minuten bij aanvangs 2: 2 Practicum Project Chemie GON 200 minuten bij aanvangs 2: 2 Practicum Project LS GON 200 minuten bij aanvangs 2: 2 Project Onbegeleid GON week 500 minuten bij aanvangs 2: 2 Project Tutor GON week 300 minuten bij aanvangs 2: 2 Start Project GON 100 minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage tentamen Wiskunde GON niet 50 minuten bij aanvangs 2: 2 Inzage Hertentamen Wiskunde GON niet 50 minuten bij aanvangs 2: 3 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets Tentamen Numeriek - 1 5, bij aanvangs 2:

25 Wiskunde decimaal mogelijk Verslag Project G&O Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 2:

26 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel Deze cursus bestaat uit de modules Theorie Life Sciences, Vaardigheden Life Sciences en Mastering Biology (facultatief elektronisch huiswerk). Uitgaande van de cel als fabriek worden de volgende onderwerpen behandeld in de theorie: bouw van pro- en eukaryote cellen, koolhydraten en lipiden, eiwitten, enzymen, DNA en celdeling, en ontspoorde celdelingen die kunnen leiden tot het ontstaan van kanker. Het elektronisch huiswerk omvat vragen over de theorielessen van Theorie Life Sciences. In de vaardigheden de theorie toegepast op verschillende celtypen: celfractionering van leverweefsel om de locatie van 2 verschillende enzymen in de levercel te onderzoeken, de groei en het kweken van bacteriën en het isoleren van DNA uit uiencellen.: 2.2 Cursus inhoud Inhoud: Deze cursus bestaat uit de modules Wiskunde en Project. De module wiskunde behandelt de principes van de onderwerpen functies, limieten en differentiëren. In het project de theorie van dit toegepast op een tot nu toe onbekend thema. Dit project staat in het teken van de antibacteriële stoffen zeep en oregano. Hierbij de antibacteriële werking van de natuurstof en van zeep onderzocht, en ook van de synthetisch gemaakte werkzame stof. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd 2.5 Workload Contactduur (uren): 36 Toetsduur (uren): 2 Zelfstudie (uren): 102 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contact- en toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/46/tplc-gon1v-14

27 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar VC6L-D-Instrumentele analyse 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-INAN6V Cursusnaam Instrumentele analyse 1.3 Cursusnaam in Engels Instrumental Analysis 1.4 Aantal EC's 5 European Credits 1.5 Studiefase/niveau B (bachelor hoofdfase) Werkvormen zijn er in Voltijd 1.6 Opleiding (varianten) Toetsen zijn er in Voltijd Cursus toegankelijk voor 1.7 studenten van andere faculteiten? Ja 1.8 Excellentiemogelijkheden? 1.9 Contactpersoon G Legemaat (tel. 8854) 1.10 Voertaal Nederlands 1.11 Werkvormen: Werkvorm Aanwezigheid? Frequentie Totale contacttijd in minuten In welke ken de werkvorm IZT Instrumentele chromatografie (IC) niet week 700 minuten bij aanvangs 4: 4 IZT Massaspectrometrie (MAS) niet week 700 minuten bij aanvangs 4: 4 Inzage TENT:Instrumentele chromatografie niet 50 minuten bij aanvangs 4: 4 Inzage TENT: Massaspectrometrie (MAS) niet 50 minuten bij aanvangs 4: 4 Zelfstudie incl. toetsvoorbereiding: verwachte totaal te besteden tijd in uren Toetsen: Toetsvorm Resultaatschaal Minimum cijfer Weging (afgerond op hele procenten) Aantal keren dat een toets aangeboden in een collegejaar In welke ken de toets TENT Instrumentele chromatografie (IC) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 4: TENT Massaspectrometrie (MAS) Numeriek - 1 decimaal mogelijk 5, bij aanvangs 4:

28 2 Inhoudelijke gegevens 2.1 Cursus doel De cursus Instrumentele Analyse bestaat uit de deelcursussen Instrumentele Chromatografie en Massaspectrometrie Instrumentele Chromatografie In deze cursus komen moderne instrumentele scheidingsmethoden aan de orde en de toepassing daarvan op het gebied van analyses. De achtergronden en principes van de methoden, de bijbehorende apparatuur en de mogelijkheid van onderlinge koppeling van instrumenten worden behandeld. De volgende onderwerpen komen aan bod: theorie voor kolomchromatografie, injectietechnieken voor gaschromatografie, superkritische fase chromatografie & extractie, GCMS & LCMS, GC-GC, GCXGC en LC-GC, ionchromatografie & capillaire elektroforese. Aan het eind van de cursus is de kennis van de student m.b.t. moderne instrumentele scheidingsmethoden en analysetechnieken aanzienlijk verbreed en verdiept. Hierdoor is hij in staat voor een groot aantal analyseproblemen gemotiveerd een geschikte oplossing te kiezen. Verder is hij in staat om aan de hand van gegeven parameters uit te rekenen in hoeverre een scheidingsprobleem met behulp van een bepaald chromatografisch systeem op te lossen is. Massaspectrometrie In deze cursus komen de basisprincipes van massaspectrometrie, met de verschillende soorten massaspectrometers (ion trap, quadrupool, TOF, sector MS en FT-MS) aan de orde. Naast de natuurlijk voorkomende isotopen van enkele elementen en hun rol bij de interpretatie van massaspectra komen ook de verschillende ionisatietechnieken aan bod (EI, CI, FAB, FI en FD). Daarnaast passeren ook GC-MS, LC-MS (ESI, APCI en APPI) en tandem massaspectrometrie de revue. 2.2 Cursus inhoud Learning outcomes Instrumentele Chromatografie Aan het eind van deze cursus: Kan de student m.b.v. een van Deemter of Golay vergelijking en de benodigde gegevens uitrekenen of een bepaalde scheiding op een bepaald scheidingssysteem gerealiseerd kan worden Kent de student de principes en werking van de belangrijkste GC-injectietechnieken, kent hij de parameters die een rol spelen bij GC-injectie en is hij in staat om op basis hiervan een geschikte injectietechniek te kiezen voor een bepaalde GC-analyse Kent de student de principes,werking en toepassingsmogelijkheden van superkritische fase extractie en superkritische fase chromatografie en weet hij aan de hand van welke parameters een sf-extractie of scheiding geoptimaliseerd kan worden. Kent de student de principes, werking en toepassingsmogelijkheden van diverse meerdimensionale chromatografische technieken en is hij in staat om voor een bepaald scheidingsprobleem de juiste techniek te kiezen. Kent de student de principes, werking en toepassingsmogelijkheden van diverse meerdimensionale chromatografische technieken en is hij in staat om voor een bepaald scheidingsprobleem de juiste techniek te kiezen. Kent de student de principes en werking en mogelijkheden en beperkingen van de diverse methoden om massaspectrometrie te koppelen aan GC of HPLC. Kent de student de principes, werking en toepassingsmogelijkheden van de belangrijkste ion chromatografische technieken en capillaire elektroforese en is hij in staat om voor een bepaald ionscheidingsprobleem een geschikte techniek te kiezen. Kennisbasis Instrumentele Chromatografie Van Deemter vergelijking, Golay vergelijking, injectietechnieken voor gaschromatografie, superkritische fase chromatografie & extractie, GCMS & LCMS, meerdimensionale chromatografie, ionchromatografie & capillaire elektroforese Learning outcomes Massaspectrometrie Aan het einde van deze cursus heeft de student: Kennis van de verschillende soorten organische massaspectrometers en hun toepassingsgebieden.

29 Kennis van de verschillende ionisatietechnieken en hun mogelijkheden. Kennis van de verschillende hyphenated technieken en hun toepassingsgebied. Kennisbasis Massaspectrometrie Ion trap, quadrupool, TOF, sector MS en FT-MS, EI, CI, FAB, FI en FD, GC-MS, LC-MS (ESI, APCI en APPI), MS/MS. 2.3 Ingangseisen Geen ingangseisen in Osiris geregistreerd 2.4 Kosten en studiematerialen Geen kosten in Osiris geregistreerd Materiaal: Boek () : Zie: Boekenlijst ILC Hoofdfase Chemistry voltijd Dictaat () : Cursusboek Instrumentele analyse (Instrumentele chromatografie en Massaspectrometrie) 2.5 Workload Contactduur (uren): 25 Toetsduur (uren): 4 Zelfstudie (uren): 111 Totaal (uren) 140 Het totaal aantal uren is berekend als het aantal EC's (5) maal 28 uur. Het aantal te besteden uren zelfstudie is gelijk aan dit totaal aantal minus de contacten toetsduren. 2.6 Opmerkingen Geen opmerking in Osiris geregistreerd 2.7 URL cursussite https://cursussen.sharepoint.hu.nl/fnt/36/tchy-inan6v-14

Bijlage cursusomschrijvingen. Chemie (deeltijd)

Bijlage cursusomschrijvingen. Chemie (deeltijd) Bijlage cursusomschrijvingen Chemie (deeltijd) 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2014-2015 DC8-ABCD-Afstudeeropdracht 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-AFOP8D-14 1.2

Nadere informatie

VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica

VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 VC4-AC-Biomoleculen en Thermodynamica 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-BMTH4V-14 1.2 Cursusnaam Biomoleculen en Thermodynamica 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Chemie (voltijd)

Bijlage cursusomschrijvingen. Chemie (voltijd) Bijlage cursusomschrijvingen Chemie (voltijd) 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2014-2015 VC8-ABCD-Afstudeeropdracht 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-AFOP8V-14 1.2 Cursusnaam

Nadere informatie

DC6-CD-Biomoleculen en Thermodynamica

DC6-CD-Biomoleculen en Thermodynamica Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 DC6-CD-Biomoleculen en Thermodynamica 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-BMTH6D-14 1.2 Cursusnaam Biomoleculen en Thermodynamica 1.3

Nadere informatie

Afstudeeropdracht, onderzoeken

Afstudeeropdracht, onderzoeken Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 Afstudeeropdracht, onderzoeken 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TLSC-AOOND8D-15 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht, onderzoeken 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Culturele en Maatschappelijke Vorming Inclusief afstudeerrichting Social Management.

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Culturele en Maatschappelijke Vorming Inclusief afstudeerrichting Social Management. Bijlage Cursusbeschrijvingen Culturele en Maatschappelijke Vorming Inclusief afstudeerrichting Social Management Bachelor deeltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Dummy cursus voor inleverbieb (dt) Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TICT-INLEVERD-15 1.2 Cursusnaam Dummy cursus voor inleverbieb (deeltijd)

Nadere informatie

Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde

Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde In de studiegids 2014-2015 van de bachelor opleiding Werktuigbouwkunde zijn ondanks zorgvuldige voorbereiding een paar onjuistheden geslopen.

Nadere informatie

Erratum Studiegids. Bacheloropleiding voltijd. Elektrotechniek 2014-2015

Erratum Studiegids. Bacheloropleiding voltijd. Elektrotechniek 2014-2015 Erratum Studiegids Bacheloropleiding voltijd Elektrotechniek 2014-2015 2.5.1 Toelating hoofdfase In de studiegids Elektrotechniek voltijd 2014-2015 staat vermeld dat studenten kunnen worden toegelaten

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstudeeropdracht Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TICT-AFSTUD-12 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht 1.3 Cursusnaam in Engels Afstudeeropdracht

Nadere informatie

Erratum Studiegids. Bacheloropleiding voltijd. Technische Bedrijfskunde 2014-2015

Erratum Studiegids. Bacheloropleiding voltijd. Technische Bedrijfskunde 2014-2015 Erratum Studiegids Bacheloropleiding voltijd Technische Bedrijfskunde 2014-2015 2.5.1 Toelating hoofdfase In de studiegids Technische Bedrijfskunde voltijd 2014-2015 staat vermeld dat studenten kunnen

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Cellulaire Biochemie Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TLSC-CB2V-13 1.2 Cursusnaam Cellulaire Biochemie 1.3 Cursusnaam in Engels Cellular

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Campagnes Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCM-CAMP.1V-13 1.2 Cursusnaam Campagnes 1.3 Cursusnaam in Engels Campaigns 1.4 Aantal EC's 5 European

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. [Civiele Techniek] [Duaal/hoofdfase]

Bijlage cursusomschrijvingen. [Civiele Techniek] [Duaal/hoofdfase] Bijlage cursusomschrijvingen [Civiele Techniek] [Duaal/hoofdfase] 2016-2017 Titel Opleidingsvariant Duaal Collegejaar 2016-2017 Werkveld: Constructie & Infrastructuur 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Management in Zorg deeltijd

Bijlage cursusomschrijvingen. Management in Zorg deeltijd Bijlage cursusomschrijvingen Management in Zorg deeltijd 2016-2017 Titel Startopdracht 1 Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2016-2017 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GZO-1.D-STRT1-14 1.2

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (deeltijd)

Bijlage cursusomschrijvingen. Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (deeltijd) Bijlage cursusomschrijvingen Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (deeltijd) 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Afstudeeropdracht Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Chemie Voltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Chemie Voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Chemie Voltijd 2016-2017 Titel Opleidingsvariant VC2-AC-Chemie (AC+AB) Voltijd Collegejaar 2016-2017 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-ACAB2V-15

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 Afstudeeropdracht Eventmanagement 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JEM-AFSTOP-08 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht Eventmanagement 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404)

Basiskennis en Basisvaardigheden IV (404) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN IV 404 asiskennis en asisvaardigheden IV (404) SCHEIKUNDE 404.01 De kandidaat kan het scheiden van mengsels in verschillende zuivere stoffen 404.02 De kandidaat kan de opbouw

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Communicatie Deeltijd

Bijlage cursusomschrijvingen. Communicatie Deeltijd Bijlage cursusomschrijvingen Communicatie Deeltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Adviseren Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCD-AADVIS.2V-12 1.2 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Chemie Deeltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Chemie Deeltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Chemie Deeltijd 2016-2017 Titel Opleidingsvariant DC1-A-Analytische Chemie Deeltijd Collegejaar 2016-2017 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCHY-ANCH1D-15

Nadere informatie

Advies Operations Management

Advies Operations Management Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 Advies Operations Management 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MCSB-OPM-14 1.2 Cursusnaam Advies Operations Management 1.3 Cursusnaam in Engels

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstuderen BE Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MDPM-DAFSTBE-07 1.2 Cursusnaam Afstuderen BE 1.3 Cursusnaam in Engels Graduation Business

Nadere informatie

Afstudeeropdracht, onderzoeken

Afstudeeropdracht, onderzoeken Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 Afstudeeropdracht, onderzoeken 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TLSC-AOOND8V-15 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht, onderzoeken 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Geodesie/Geo-informatica Voltijd Hoofdfase

Bijlage cursusomschrijvingen. Geodesie/Geo-informatica Voltijd Hoofdfase Bijlage cursusomschrijvingen Geodesie/Geo-informatica Voltijd Hoofdfase 2016-2017 Titel Opleidingsvariant Afstuderen Voltijd Collegejaar 2016-2017 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TGEO-V15AFO-14

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Basisvaardigheden blok A com/ict Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GFA-1.COMICTA-14 1.2 Cursusnaam Basisvaardigheden blok A com/ict 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (voltijd) (Life Sciences)

Bijlage cursusomschrijvingen. Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (voltijd) (Life Sciences) Bijlage cursusomschrijvingen Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek (voltijd) (Life Sciences) 2014-2015 Titel Opleidingsvariant VL8 Afstudeeropdracht Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Begeleiden van collega's Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OSOAL-BEG-12 1.2 Cursusnaam Begeleiden van collega's 1.3 Cursusnaam in Engels

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen,

Nadere informatie

Nee. Aanwezigheid. Intervisie over externe orientatie verplicht 2 maal per blok 360 minuten. Tutorial - B&C verplicht 2 maal per week 2160 minuten

Nee. Aanwezigheid. Intervisie over externe orientatie verplicht 2 maal per blok 360 minuten. Tutorial - B&C verplicht 2 maal per week 2160 minuten Titel Thema 1.1 Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GMO-1.TH.1.1-14 1.2 Cursusnaam Thema 1.1 Het handelen van de mondhygienst bij screening 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

KERNCONCEPTEN. Het micro-macroconcept

KERNCONCEPTEN. Het micro-macroconcept KERNCONCEPTEN Het molecuulconcept Atomen als bouwstenen van moleculen Verschillende typen bindingen Structuur en flexibiliteit van moleculen Maken en breken van bindingen Ontwerpen van moleculen Het micro-macroconcept

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstudeeropdracht Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TICT-AFSTUD-12 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht 1.3 Cursusnaam in Engels Afstudeeropdracht

Nadere informatie

Master SEN: Auditief Gehandicapten. er is voor gekozen om de volledige cursusbeschrijving te publiceren.

Master SEN: Auditief Gehandicapten. er is voor gekozen om de volledige cursusbeschrijving te publiceren. ERRATUM Master SEN: Auditief Gehandicapten Gewijzigde cursusbeschrijvingen 2014-2015: er is voor gekozen om de volledige cursusbeschrijving te publiceren. Waar een wijziging/aanvulling heeft plaatsgevonden

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen,

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Eventmanager

Bijlage cursusomschrijvingen. Eventmanager Bijlage cursusomschrijvingen Eventmanager 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Campagnes Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCM-CAMP.1V-13 1.2 Cursusnaam Campagnes 1.3

Nadere informatie

Titel Praktijk 3: 2) t/m 5)

Titel Praktijk 3: 2) t/m 5) Titel Praktijk 3: 2) t/m 5) Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OTA-B-ALPRK43-10 1.2 Cursusnaam Praktijk 3: 2) t/m 5) 1.3 Cursusnaam in Engels Internship

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bachelor Accountancy duaal

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bachelor Accountancy duaal Bijlage Cursusbeschrijvingen Bachelor Accountancy duaal 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Algemene economie Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MEAC-AE-13 1.2 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Digitale Media en Communicatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Digitale Media en Communicatie Bijlage cursusomschrijvingen Digitale Media en Communicatie 2014-2015 Titel Opleidingsvariant CI Final Assignment Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCI-AF.3V-14

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Ruimtelijke Ordening en Planologie Voltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Ruimtelijke Ordening en Planologie Voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend.

Nadere informatie

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16

PTA scheikunde Belgisch park cohort 14 15-16 Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. In 2013 is in 4 HAVO met dat nieuwe examenprogramma scheikunde gestart. De methode Chemie Overal 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan

Nadere informatie

Bijlage cursusbeschrijvingen. Informatica. Deeltijd

Bijlage cursusbeschrijvingen. Informatica. Deeltijd Bijlage cursusbeschrijvingen Informatica Deeltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Bedrijfskunde 2 (verand.analyse) Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCIF-D7BDRK2-09

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Bouwkunde Duaal

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Bouwkunde Duaal Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Bouwkunde Duaal 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend. Voor een actueel

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. [Bouwtechnische Bedrijfskunde] [Voltijd/hoofdfase]

Bijlage cursusomschrijvingen. [Bouwtechnische Bedrijfskunde] [Voltijd/hoofdfase] Bijlage cursusomschrijvingen [Bouwtechnische Bedrijfskunde] [Voltijd/hoofdfase] 2016-2017 Titel Opleidingsvariant Bedrijfs stage Voltijd Collegejaar 2016-2017 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstudeeropdracht Architectuur Duaal Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TBWK-LSAFA6-07 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht Architectuur 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Bouwkunde Voltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Bouwkunde Voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Bouwkunde Voltijd 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend. Voor een actueel

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Algemene Economie Duaal Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MCCE-LALGECO-15 1.2 Cursusnaam Algemene Economie 1.3 Cursusnaam in Engels Economics 1.4

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Milieukunde Duaal

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Milieukunde Duaal Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Milieukunde Duaal 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend. Voor een actueel

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A1 Vaardigheden Domein A2

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant CI Final Assignment Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCI-AF.3V-14 1.2 Cursusnaam CI Final Assignment 1.3 Cursusnaam in Engels CI Final Assignment

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Masteropleiding Forensisch Sociale Professional. Deeltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Masteropleiding Forensisch Sociale Professional. Deeltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Masteropleiding Forensisch Sociale Professional Deeltijd 2015 2016 Titel Master FSP Module 1 Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstudeeropdracht Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TICT-AFSTUD-12 1.2 Cursusnaam Afstudeeropdracht 1.3 Cursusnaam in Engels Afstudeeropdracht

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Civiele Techniek Voltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Civiele Techniek Voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Civiele Techniek Voltijd 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend. Voor een

Nadere informatie

- 1 - Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, uur

- 1 - Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, uur Microbiologie en Biochemie (MIB-10306) Biochemie deel Vrijdag 29 februari 2008, 9.00-12.00 uur - Begin met het invullen van je naam en registratienummer. - Alle antwoorden moeten op het vragenformulier

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Bedrijfseconomie beroepsproduct Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MDPM-BEDECBP-14 1.2 Cursusnaam Bedrijfseconomie beroepsproduct 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek

Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek Voltijd 2015 2016 Titel Opleidingsvariant Adviseren en Begeleiden Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstuderen CE Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MDPM-DAFSTCE-07 1.2 Cursusnaam Afstuderen CE 1.3 Cursusnaam in Engels Graduation Commercial

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Bronnen en cijfers Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JBC-BRNC.1V-12 1.2 Cursusnaam Bronnen en cijfers 1.3 Cursusnaam in Engels Research skills

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Content Management Systeem Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JDC-CONMS.1V-15 1.2 Cursusnaam Conten Management Systeem 1.3 Cursusnaam in Engels

Nadere informatie

Bijlage cursusbeschrijvingen. Informatica. System & Netwerk Engineering. Duaal

Bijlage cursusbeschrijvingen. Informatica. System & Netwerk Engineering. Duaal Bijlage cursusbeschrijvingen Informatica System & Netwerk Engineering Duaal 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Opdracht Computersystemen Duaal Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek

Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Ecologische Pedagogiek Deeltijd 2015 2016 Hogeschool Utrecht, Utrecht, augustus 2015 Titel Opleidingsvariant Afstudeeronderzoek Deeltijd Collegejaar 2015-2016

Nadere informatie

Sociaal Juridische Dienstverlening Deeltijd

Sociaal Juridische Dienstverlening Deeltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Sociaal Juridische Dienstverlening Deeltijd 2015 2016 1 Bijlage cursusbeschrijvingen Titel Opleidingsvariant Afstuderen deel 1 SJD DT Deeltijd Collegejaar

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Elektriciteit Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OANS-PELECTR-15 1.2 Cursusnaam Elektriciteit 1.3 Cursusnaam in Engels Electricity 1.4 Aantal

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Integrale Veiligheidskunde deeltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Integrale Veiligheidskunde deeltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Integrale Veiligheidskunde deeltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Afstudeerproject Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode AIV-D4AFST-14

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Chromatografische analyse van kleine metabolieten in biologische matrixen Metabolieten zijn kleine moleculen (doorgaans < 1 kda) die het moleculair fundament van het leven vormen en het resultaat zijn

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Life Sciences Deeltijd

Bijlage cursusomschrijvingen. Life Sciences Deeltijd Bijlage cursusomschrijvingen Life Sciences Deeltijd 2016-2017 Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2016-2017 Afstudeeropdracht, onderzoeken 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TLSC-AOOND8D-15

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Journalistiek

Bijlage cursusomschrijvingen. Journalistiek Bijlage cursusomschrijvingen Journalistiek 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Advanced Research Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JJO-ADRES.2V-14 1.2 Cursusnaam Advanced

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. ILC keuzecursussen Bachelor Voltijd

Bijlage cursusomschrijvingen. ILC keuzecursussen Bachelor Voltijd Bijlage cursusomschrijvingen ILC keuzecursussen Bachelor Voltijd 2017-2018 Chemistry and health effects Health Effects Opfriscollege Chemie Opfriscollege Life Sciences Introductiecollege Food & Pharma

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bachelor Ecologische Pedagogiek Voltijd 2014-2015

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bachelor Ecologische Pedagogiek Voltijd 2014-2015 Bijlage Cursusbeschrijvingen Bachelor Ecologische Pedagogiek Voltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Adviseren en Begeleiden Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Bijlage cursusbeschrijvingen. Business IT & Management. Voltijd

Bijlage cursusbeschrijvingen. Business IT & Management. Voltijd Bijlage cursusbeschrijvingen Business IT & Management Voltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Business Rules Management Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCBI-V1BRM1-13

Nadere informatie

Bachelor International Business and Management Studies fulltime

Bachelor International Business and Management Studies fulltime Appendix Coursedescriptions Bachelor International Business and Management Studies fulltime 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Business Administration Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Sociaal Juridische Dienstverlening Voltijd 2015-2016

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding Sociaal Juridische Dienstverlening Voltijd 2015-2016 Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Sociaal Juridische Dienstverlening Voltijd 2015-2016 1 1 Bijlage cursusbeschrijvingen Titel Opleidingsvariant Achtergronden en werkwijzen van A & SZ Voltijd

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 Beroeps Opdr Pigment Problematiek 1B 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GHU-1.BOPP1B-14 1.2 Cursusnaam Beroeps Opdr Pigment Problematiek 1B

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 De Lage Landen in de wereld 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OAGS-H1LAAGL-12 1.2 Cursusnaam De Lage Landen in de wereld 1.3 Cursusnaam in

Nadere informatie

Adviseren bij een organisatieverandering

Adviseren bij een organisatieverandering Titel Opleidingsvariant Voltijd Collegejaar 2015-2016 Adviseren bij een organisatieverandering 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JBC-ADOR.2V-12 1.2 Cursusnaam Adviseren bij een organisatieverandering

Nadere informatie

Nee. A Hammer (tel. +31884817639) (annemiek.hammer@hu.nl) 1.10 Voertaal Nederlands, Nederlandse Gebarentaal 1.11 Werkvormen:

Nee. A Hammer (tel. +31884817639) (annemiek.hammer@hu.nl) 1.10 Voertaal Nederlands, Nederlandse Gebarentaal 1.11 Werkvormen: Titel Opleidingsvariant Afronding Tolk NGT Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OGTDB-AFRONDT-14 1.2 Cursusnaam Afronding Tolk Nederlandse Gebarentaal 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Module Chirurgie Duaal Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GVE-1.PAC-15 1.2 Cursusnaam Module Chirurgie 1.3 Cursusnaam in Engels Surgery 1.4 Aantal

Nadere informatie

ECTS-fiche HBO5 100 %

ECTS-fiche HBO5 100 % ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Elektro-mechanica HBO5 Module Thermodynamica Code 7366 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling Vereiste 100 % aanwezigheid Ingeschatte

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kennis

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Communicatie Voltijd

Bijlage cursusomschrijvingen. Communicatie Voltijd Bijlage cursusomschrijvingen Communicatie Voltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Scompany: Adviesbureau Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode JCAN-SCOMP-04 1.2 Cursusnaam

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Afstudeervaardigheden Duaal Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TMIL-L14AFV-15 1.2 Cursusnaam Afstudeervaardigheden 1.3 Cursusnaam in Engels Final thesis

Nadere informatie

Samenvatting Curriculum Vitae

Samenvatting Curriculum Vitae Curriculum Vitae Samenvatting Het is slechts vijftig jaar geleden dat de wetenschappers Watson en Crick, mede door kennis van het werk van Franklin, de structuur van DNA wisten te herleiden, en daarmee

Nadere informatie

BIJLAGE 10.2. Cursusbeschrijvingen. Studiegids. Masteropleiding LERAAR SCHEIKUNDE 2014-2015

BIJLAGE 10.2. Cursusbeschrijvingen. Studiegids. Masteropleiding LERAAR SCHEIKUNDE 2014-2015 BIJLAGE 10.2 Cursusbeschrijvingen Studiegids Masteropleiding LERAAR SCHEIKUNDE 2014-2015 Inhoudsopgave Cursusbeschrijvingen master Scheikunde jaar 1... 3 Cursusbeschrijvingen master Scheikunde jaar 2...

Nadere informatie

Titel Startopdracht 1

Titel Startopdracht 1 Titel Startopdracht 1 Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GZO-1.D-STRT1-14 1.2 Cursusnaam Startopdracht 1 - professioneel optreden 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Sociaal Juridische Dienstverlening deeltijd

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Sociaal Juridische Dienstverlening deeltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Sociaal Juridische Dienstverlening deeltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Afstuderen deel 1 SJD DT Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Duaal Collegejaar 2015-2016 Airway, Breathing & Circulation (ABC) 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode GMH-1.D11-14 1.2 Cursusnaam Airway, Breathing & Circulation (ABC) 1.3

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Financieel & Logistiek Management Voltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode TCBI-V1FILO-14 1.2 Cursusnaam Financieel & Logistiek Management 1.3 Cursusnaam

Nadere informatie

Toets02 Algemene en Anorganische Chemie. 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden

Toets02 Algemene en Anorganische Chemie. 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden Toets02 Algemene en Anorganische Chemie 30 oktober 2015 13:00-15:30 uur Holiday Inn Hotel, Leiden Naam: Studentnummer Universiteit Leiden: Dit is de enige originele versie van jouw tentamen. Het bevat

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Integrale Veiligheidskunde Deeltijd 2015-2016

Bijlage Cursusbeschrijvingen. Bacheloropleiding. Integrale Veiligheidskunde Deeltijd 2015-2016 Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Integrale Veiligheidskunde Deeltijd 2015-2016 1 1 Bijlage cursusbeschrijvingen Titel Opleidingsvariant Afstudeertraject Deeltijd Collegejaar 2015-2016 1 Organisatorische

Nadere informatie

Bachelor Financial Service Management voltijd

Bachelor Financial Service Management voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bachelor Financial Service Management voltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Algemene Economie (FSM) Voltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Orientatie op geschiedenis A

Orientatie op geschiedenis A Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2015-2016 Orientatie op geschiedenis A 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OAGS-PGESCHA-12 1.2 Cursusnaam Oriëntatie op Geschiedenis A (oudheid middeleeuwen)

Nadere informatie

PTA scheikunde VWO Belgisch park cohort

PTA scheikunde VWO Belgisch park cohort Het examenprogramma scheikunde is vernieuwd. De methode 4 e editie is geschreven voor dit nieuwe examenprogramma. Toegestaan is het gebruik van de nieuwe BINAS (6 e editie). Niet toegestaan is het gebruik

Nadere informatie

CHEMIE OVERAL. Nieuw in 6e editie 2011 Chemie Overal 3h en 3v

CHEMIE OVERAL. Nieuw in 6e editie 2011 Chemie Overal 3h en 3v Nieuw in 6e editie 2011 Chemie Overal 3h en 3v Opbouw leerboek Elk hoofdstuk begint met een hoofdstukschema. Daarin vindt u een overzicht van de paragrafen, experimenten en de leerling-ict van dat hoofdstuk.

Nadere informatie

TOETS CTD voor 1 ste jaars MST (4051CHTHEY, MST1211TA1, LB1541) 10 maart 2015 14.00-15.30 uur Docenten: L. de Smet, B. Dam

TOETS CTD voor 1 ste jaars MST (4051CHTHEY, MST1211TA1, LB1541) 10 maart 2015 14.00-15.30 uur Docenten: L. de Smet, B. Dam TOETS CTD voor 1 ste jaars MST (4051CHTHEY, MST1211TA1, LB1541) 10 maart 2015 14.00-15.30 uur Docenten: L. de Smet, B. Dam Naam:. Studentnummer Leiden:... En/of Studentnummer Delft:... Dit tentamen bestaat

Nadere informatie

1 Organisatorische gegevens

1 Organisatorische gegevens Titel Opleidingsvariant Academisch Schrijven Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode OGTDM-ASCG-13 1.2 Cursusnaam Academisch Schrijven 1.3 Cursusnaam in Engels Academic

Nadere informatie

TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA. Dinsdag 25 oktober 2011 13.15 15.15

TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA. Dinsdag 25 oktober 2011 13.15 15.15 TENTAMEN CHEMISCHE THERMODYNAMICA Dinsdag 25 oktober 2011 13.15 15.15 Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van BINAS en een (grafische) rekenmachine. Let op eenheden en significante cijfers. 1.

Nadere informatie

Bijlage cursusomschrijvingen. Master Zorgtraject Ontwerp

Bijlage cursusomschrijvingen. Master Zorgtraject Ontwerp Bijlage cursusomschrijvingen Master Zorgtraject Ontwerp 2016-2017 Titel Opleidingsvariant Deeltijd Collegejaar 2016-2017 Advisering en reflec. praktijkv.en PE 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode

Nadere informatie

Bijlage Cursusbeschrijvingen

Bijlage Cursusbeschrijvingen Bijlage Cursusbeschrijvingen Bacheloropleiding Electronic Engineering and Design 2014-2015 1 Cursusbeschrijvingen N.B. Bij het samenstellen van de studiegids waren nog niet alle (actuele) prijzen bekend.

Nadere informatie

Bachelor Commerciële economie voltijd

Bachelor Commerciële economie voltijd Bijlage Cursusbeschrijvingen Bachelor Commerciële economie voltijd 2014-2015 Titel Opleidingsvariant Afstuderen CE Deeltijd Collegejaar 2014-2015 1 Organisatorische gegevens 1.1 Cursuscode MDPM-DAFSTCE-07

Nadere informatie

De twee snelheidsconstanten hangen op niet identieke wijze af van de temperatuur.

De twee snelheidsconstanten hangen op niet identieke wijze af van de temperatuur. In tegenstelling tot een verandering van druk of concentratie zal een verandering in temperatuur wel degelijk de evenwichtsconstante wijzigen, want C k / k L De twee snelheidsconstanten hangen op niet

Nadere informatie