Veiligheid is geen toeval Observeer, denk na en grijp in

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veiligheid is geen toeval Observeer, denk na en grijp in"

Transcriptie

1 Veiligheid is geen toeval Observeer, denk na en grijp in Veilig omgaan met bitumen EEN PRAKTISCHE GIDS

2 2012 Nynas AB Ontworpen en geproduceerd door Hesketh Design Limited, UK

3 Nynas beleid voor gezondheid, veiligheid, beveiliging, milieu & kwaliteit (HSSE&Q) Wij willen de uitverkoren lange-termijn leverancier zijn voor speciale hoogtechnologische olieproducten en diensten die voldoen aan de eisen van onze klanten en - waar mogelijk - deze verwachtingen overtreffen. Wij analyseren en beoordelen de gezondheids-, veiligheids- en milieu-impact van onze producten en wij doen ons uiterste best om die te minimaliseren. Wij bieden u een leidraad voor het veilige gebruik van onze producten. Wij voldoen aan de geldende wetgeving en aan onze interne eisen zoals gedocumenteerd in ons managementsysteem. Wij streven doorlopend naar een verbetering van onze HSSE&Q performance door het risico op grotere en kleine incidenten en op gezondheids- en milieurisico s te minimaliseren. Bovendien optimaliseren wij de efficiency van onze activiteiten en het gebruik van resources. Wij promoten een sterke en positieve HSSE&Q-cultuur waarin het lijnmanagement zijn verantwoordelijkheid neemt. Alle werknemers zijn zich op individuele basis bewust van hun taken en verantwoordelijkheden. Wij beschikken over een volledig geïntegreerd en gecertificeerd managementsysteem dat aan de eisen van ISO 9001 voldoet. Onze technische en operationele vestigingen voldoen bovendien aan de eisen van ISO en OHSAS Ons systeem biedt een kader voor de bepaling en evaluatie van HSSE&Q-doelstellingen en -targets. De efficiëntie van het managementsysteem wordt doorlopend geëvalueerd en verbeterd. Het beleid ondersteunt de visie van Nynas en resulteert in een performance waar wij trots op mogen zijn en waarmee wij het vertrouwen van onze klanten, werknemers, aandeelhouders, leveranciers, instanties, buren en de maatschappij in het algemeen kunnen winnen. Staffan Lennström President Nynas AB

4 Over Nynas Nynas is een andere soort oliemaatschappij. Wij gebruiken olie om waardevollere en duurzamere alternatieven te creëren. Binnen onze domein van specialiteiten zijn wij een wereldmarktleider. Met meer dan 80 jaar ervaring zijn wij een van de meest vooraanstaande leveranciers van bitumen in Europa. Wij verbeteren doorlopend het product bitumen en zijn functionele performance in een breed scala van toepassingen. Door onze decennialange focus op bitumen hebben wij de reputatie van bitumenspecialist verworven en dat is iets waar we zeer trots op zijn. Wij worden erkend als betrouwbare leverancier van bitumen met specifieke kwaliteiten die voldoen aan de veranderende behoeften en prestatie-eisen van onze klanten. het gehele jaar draaiende bedrijfsvoering voldoen op een consistente manier aan deze hoge eisen. Dit wordt geverifieerd door onze gecertificeerde ISO 9001 kwaliteitsbeheerssystemen. Bovendien zijn alle raffinaderijen van Nynas gecertificeerd volgens ISO en OHSAS (respectievelijk het milieumanagementsysteem en het gezondheids- en veiligheidsmanagementsysteem). Nynas levert bitumen onder het CE keurmerk voor wegverhardingstoepassingen in overeenstemming met de toepasselijke ENspecificaties. Het CE-keurmerk is een officiële EU-bevestiging dat onze producten voldoen aan de productspecificaties en elementaire eisen van de bouwproductenrichtlijn. Wij beschikken over raffinaderijen en over een netwerk van terminals in heel Europa. Wij opereren als een gecoördineerde Europese onderneming. Wij streven ernaar om zowel de lokale als de regionale behoeften van alle klanten te vervullen en om aan hun pan- Europese vereisten te voldoen. Door de controle van elke stap van de supply chain - de verscheping van ruwe olie, raffinage en de verzending van het eindproduct - kunnen wij een product van consistente kwaliteit leveren met een gegarandeerde performance. Onze klanten verlangen vaak op elk moment van de dag of de nacht levering op zeer korte termijn, op afgelegen locaties. Ons klantgerichte logistieke systeem en onze non-stop,

5 Inhoud Nynas beleid voor gezondheid, veiligheid, beveiliging, milieu & kwaliteit (HSSE&Q) Over Nynas Voorwoord 1. Productinformatie Bitumen - algemeen 1.1 Samenstelling van bitumen 1.2 Bitumentypes 1.3 Bitumenmengsels 1.4 Productkwaliteit 1.5 Productinformatie Gezondheid, veiligheid en milieu REACH 2.1 Classificatielabels en verpakking 2.2 Door bitumen veroorzaakte brandwonden 2.3 Hete bitumen in contact met water 2.4 Blootstelling aan bitumendampen 2.5 Waterstofsulfide 2.6 Huidcontact met cutbacks en emulsies 2.7 Brandgevaar 2.8 Emissies en andere gevolgen voor het milieu 2.9 Gemorst product Distributie, transport, laden en lossen Gebruik van flexibele slangen/ leidingen 3.4 Laadplan - Tankreiniging - Controles 3.5 Staalname van bitumenproducten Handling en opslag Opslag van bitumen 4.1 Oxidatie 4.2 Mengen 4.3 Tankconstructie en inspectie 4.4 Ontluchtingspijpen en andere hulpstukken 4.5 Eisen aan bitumenopslagtanks 4.6 Reiniging en lediging van tanks Bijlagen 1. Persoonlijke beschermingsuitrusting (Personal Protective Equipment: PPE) 2. ADR-voorschriften 3. Controlelijst voor het laden van bitumen 4. Controlelijst voor het lossen van bitumen 5. Eurobitume bitumen-brandwondenkaart 6. Aanbevolen opslag- en handling temperaturen voor bitumen 7. Nynas verkoopkantoren, depots en emulsie-installaties 8. Woordenlijst 9. Referenties Transport 3.1 Preventie van ongelukken tijdens handling en transport 3.2 De verantwoordelijkheden van de leverancier 3.3 De verantwoordelijkheden van de transporteur 3.3

6 Voorwoord Bitumen is niet geclassificeerd als gevaarlijk. Vanwege de hoge temperaturen bij opslag, handling en vervoer zijn er echter risico s verbonden aan het werken met bitumen. Het hoofddoel van dit boek is dan ook de lezer een duidelijk en nuttig inzicht te geven in het product bitumen en dit vanuit het gezondheids- en veiligheidsperspectief, zodat er in de logistieke keten veilig gewerkt kan worden met bitumen. Het geeft een goede basiskennis en inzicht in het product en zijn potentiële risico s. Het Nynas HSSE&Q-initiatief Observe, think and act moedigt mensen aan om attent te zijn op eventuele risico s, om na te denken over mogelijke preventieve maatregelen en om dan ook daadwerkelijk iets te doen aan de betreffende situatie. De informatie in deze leidraad Veilige omgang met bitumen is primair bedoeld voor diegenen die operationeel werk met bitumen verrichten: tankwagenchauffeurs, operationeel personeel in asfaltfabrieken en bitumendepots, wegenwerkers en ander productiepersoneel. Andere groepen - die naar wij hopen - gebruik zullen maken van deze publicatie zijn veiligheidsmanagers, personeelsmanagers van de bovengenoemde groepen, trainingscoördinators en technici uit relevante disciplines. Het in deze publicatie gegeven advies is een weergave van de actuele kennis van de gevaren en risico s bij het werken met bitumenproducten. Wanneer het product wordt vermengd met andere materialen, moeten de gebruikers hiermee rekening houden bij de identificatie van eventuele aanvullende gevaren en risico s. Op het moment waarop dit veiligheidsboekje werd gedrukt, was het volledige rapport IARC monografieën over de beroepsmatige blootstelling aan bitumen en bitumenemissies, deel 103 nog niet gepubliceerd. Voor de nieuwste update van de zienswijzen in de bitumenindustrie, die door Nynas actief opgevolgd worden, kunt u de Eurobitume-website raadplegen onder Wanneer de bedrijfstak in de toekomst wijzigingen in de veiligheidsaanbevelingen noodzakelijk acht en invoert, zullen deze onder de aandacht worden gebracht in de Nynas Veiligheidsinformatiebladen, waarvan u de nieuwste versies op kunt vinden. Nynas heeft zich tot het uiterste ingespannen om de betrouwbaarheid te verzekeren van de in deze publicatie gebruikte informatie, maar biedt geen garantie en aanvaardt geen directe of indirecte aansprakelijkheid voor schade of verlies, noch voor enige overtreding van de geldende internationale, nationale of lokale wetten, noch voor inbreuken op rechten in het bezit van derden, als gevolg van het gebruik van deze publicatie. De inhoud van deze publicatie is gebaseerd op informatie in Veilig omgaan met bitumen, gepubliceerd door Nynas Uittreksels uit deze publicatie kunnen ongewijzigd worden gereproduceerd met uitzondering van gevallen, waarin dat voor commerciële doeleinden gebeurt. Dit boekje en de veiligheidsinformatiebladen (MSDS) van Nynas zijn beschikbaar op de Nynas website

7 Productinformatie Productinformatie

8 Bitumen - algemeen Bitumen is een niet-vluchtig, kleverig en waterbestendig materiaal verkregen uit het residu van geselecteerde asfalteen-rijke ruwe aardolie dat geheel of bijna geheel oplosbaar is in tolueen. Het is een viskeus en elastisch thermoplastisch materiaal, bruin tot zwart van kleur en zeer viskeus of bijna vast bij omgevingstemperaturen. Er zijn veel verschillende bitumens en bitumenproducten met zeer uitgebreide toepassingsvelden, in zowel de wegenbouw als de industriële fabricage. Bitumen wordt beschouwd als bouwmateriaal volgens de bouwproductenrichtlijn (Construction Products Directive: CPD). Bitumen worden, vanuit een regelgevend standpunt, gezien als een stof, hoewel zij een complex mengsel zijn van koolwaterstoffen met een hoog moleculair gewicht. Bitumen mag niet worden verward met koolteer, dat wordt geproduceerd uit zwarte kool door middel van destructieve destillatie bij hoge temperaturen. Koolteer is volkomen anders in chemische samenstelling en fysieke eigenschappen en wordt geclassificeerd als kankerverwekkend, terwijl bitumen dit niet is. Bitumen mag ook niet worden verward met natuurlijke asfaltsoorten die nietgeraffineerde producten zijn. 1.1

9 Samenstelling van bitumen Bitumen zijn zeer complexe mengsels van koolwaterstoffen met hoog moleculair gewicht die ook kleine hoeveelheden zwavel, zuurstof en stikstof bevatten. De koolstofgetallen zijn hoofdzakelijk hoger dan C25 met moleculaire gewichten die variëren van 350 tot ca dalton*. Zij bevatten ook kleine hoeveelheden metalen zoals nikkel, ijzer en vanadium. Het koolwaterstoffenskelet bestaat uit vier basiselementen: vertakte en niet vertakte alkanen, verzadigde ringen (naftenen) en gefuseerde aromatische ringen die gecombineerd worden in verschillende omvang en proporties om tot de grote molecuulvariaties in bitumen te komen. De meerdere honderdduizenden verschillende moleculen in bitumen zijn consistent met betrekking tot hun omvang en andere chemische eigenschappen zoals bijv. de polariteit. Alle actuele kennis over de chemische samenstelling van bitumen is gebaseerd op gemiddelden van chemische karakteristieken. Pas in het recente verleden is het mogelijk geweest om individuele bitumenmoleculen te identificeren en hun basisstructuur en het aantal ringen te bepalen, maar nog steeds niet de exacte structuur. * dalton (Da) is een eenheid die wordt gebruikt om de massa op een atomaire of moleculaire schaal aan te geven. 1.2

10 Bitumentypes Er zijn drie hoofdtypes bitumen. Bitumen voor wegverhardingen, gewoonlijk geproduceerd door atmosferische destillatie van ruwe aardolie, gevolgd door verdere verwerking zoals vacuümdestillatie, thermische omzetting, halfblazen of solventprecipitatie. Een combinatie van deze processen kan worden gebruikt voor de productie van verschillende bitumenkwaliteiten. Wegenbouw is, zoals de naam aangeeft, de belangrijkste toepassing. Harde bitumens worden in soortgelijke processen gefabriceerd als bitumen voor wegverhardingen, maar zijn harder en breekbaarder (lagere penetratieeigenschappen en hogere smeltpunten). De belangrijkste toepassing is in de fabricage van vloeren, bitumenverven, verduurzaming van vezelplaat, enz. De penetratie-index voor halfgeblazen bitumens is 2. Geoxideerde bitumens (luchtgeblazen) worden geproduceerd door lucht door een bitumenmateriaal te laten passeren. Hierdoor wordt een product geproduceerd met een hoger smeltpunt in verhouding tot de penetratie en met een met verminderde temperatuurgevoeligheid. De eigenschappen van het uiteindelijke bitumenproduct zijn afhankelijk van de mate van blazen en de procesvoorwaarden. Een milde mate van luchtblazen die bekend staat als halfblazen, wordt gewoonlijk gebruikt om de fysische eigenschappen aan te passen om materialen voor de wegenbouw te produceren. Een intense blaasvariant (oxidatie) wordt gewoonlijk gebruikt om de fysieke eigenschappen aan te passen om varianten voor industriële toepassingen te maken. In het oxidatieproces kan fluxolie worden gebruikt om het basismateriaal zachter te maken. Er kan bovendien een katalysator (fosforzuur, ijzerchloride) worden gebruikt om de snelheid van de reactie te verhogen. De voornaamste toepassingen voor geblazen bitumen omvatten dakbedekkingsmateriaal, waterdicht maken, elektrische isolatie en vele andere bouw- en constructiematerialen. De penetratie-index voor zwaar geoxideerde bitumens is >2. 1.3

11 Bitumenmengsels Bitumen wordt ook gebruikt als grondstof voor de productie van mengsels met verbeterde - en toepassingseigenschappen en om de fysische eigenschappen van bitumen te verbeteren. Bitumenemulsies zijn fijne dispersies van bitumens of gemodificeerde bitumen in water, waarbij het bitumen gewoonlijk de gedispergeerde fase en water de continue fase is. Gemodificeerde bitumens bevatten gewoonlijk wassen of polymeren die hun rheologische eigenschappen verbeteren en worden gebruikt in de wegenbouw, dakbedekking en op waterdichtheid gerichte toepassingen. In geval van met polymeren gemodificeerde bitumens beïnvloedt de gewenste uiteindelijke performance van het product de keuze van het polymeertype. Typische polymeren die in de bitumenindustrie worden gebruikt, zijn elastomeerpolymeren zoals SBS (Styreen-Butadieen-Styreen copolymeer). Oppervlaktebehandeling met bitumenemulsie. Met was gemodificeerde bindmiddelen zorgen voor lagere viscositeiten bij hogere temperaturen dan niet-gemodificeerde bitumen. Deze lagere viscositeit stelt de eindgebruikers in staat: om de mengtemperaturen met ongeveer 20 C te verlagen of om de conventionele mengtemperaturen te handhaven en de verwerkbaarheid en de beschikbare tijd voor effectieve verdichting te verbeteren in vergelijking met standaard bitumenkwaliteiten voor wegverhardingen. Bovendien zijn met was gemodificeerde bindmiddelen ontworpen om de performancekarakteristieken van asfalt te verbeteren op bepaalde momenten tijdens de constructie en gedurende de levensduur. Sterk vergrote afbeelding van bitumenemulsie. Bitumendeeltjes drijven in het water. Bitumenemulsies worden gewoonlijk geproduceerd in een installatie met hoge afschuifsnelheid die de bitumen in het water dispergeert. Sommige bitumenemulsies kunnen bovendien een fluxmiddel en/of oplosmiddel bevatten en de bitumenfase kan een gemodificeerd bitumen zijn (die bijv. polymeer bevat). 1.4

12 Het bitumengehalte van een emulsie varieert in typische gevallen tussen 40 en 80% en de temperatuursbereiken voor de verwerking variëren van omgevingstemperatuur tot ca. 90 C. Een hoger bitumengehalte leidt gewoonlijke tot een hogere verwerkingstemperatuur. Bitumenemulsies worden geïdentificeerd door het type elektrische lading van de emulgator. Er worden drie soorten emulgatoren gebruikt: anionisch (alkalisch), kationisch (zuur) en non-ionisch. Aan alle bovengenoemde soorten bitumen wordt soms een kleefmiddel toegevoegd om de kleefprestaties van de asfaltmix te verbeteren. Hoewel er nog andere bitumenmengsels op de markt beschikbaar kunnen zijn, biedt Nynas alleen de bitumens en bitumenmengsels aan die in dit hoofdstuk beschreven worden. In Europa worden de kationische emulsies het meest gebruikt voor bitumentoepassingen. Cutbacks zijn mengsels van bitumen met vluchtige aardolieverdunners (petroleum, white spirit, enz.) om ze meer vloeibaar te maken waardoor ze eenvoudiger te hanteren en te verwerken zijn. Afhankelijk van het type verdunner kunnen de oorspronkelijke eigenschappen van het bitumen geheel of gedeeltelijk worden hersteld naarmate het oplosmiddel verdampt. Cutbacks worden voornamelijk gebruikt in wegdekreparaties en kleeflagen. Vloeibitumens zijn bitumenmengsels met relatief weinig-vluchtige vloeibare oliën om het product zachter te maken voor een eenvoudigere verwerking. De vloeibare oliën zijn gewoonlijk hoogkokende destillaten of procesoliën die na verwerking meestal in het bindmiddel blijven. Vloeibitumens worden voornamelijk gebruikt voor zeer flexibele wegdekken in gebieden met een koud klimaat. 1.4

13 Productkwaliteit De kwaliteit en de prestaties van bitumen kunnen negatief beïnvloed worden, wanneer het product tijdens het transport of de verwerking vervuild wordt met lichte olieproducten. Bij twijfel over de kwaliteit van het product, moet het opnieuw getest worden om de kwaliteit te garanderen. Zelfs kleine hoeveelheden oplosmiddelen, benzine, stookolie of diesel kunnen de eigenschappen van bitumenlagen aanzienlijk veranderen en een vermindering van hun kleefeigenschappen tot gevolg hebben, waardoor het asfalt niet aan de gestelde eisen voldoet. Verslechtering en zacht worden van asfalt door weggelekte of gemorste brandstoffen. Het is uitermate belangrijk dat bitumen op de juiste temperatuur verwerkt en opgeslagen wordt. Wanneer de temperatuur te laag is, zal de vermenging met het aggregaat ongelijkmatig zijn. Wanneer de temperatuur te hoog is, zullen de eigenschappen van het bitumen verslechteren en kan het wegvloeien uit het aggregaat. Een beschadigde weg die suggereert dat de defecten het gevolg zouden kunnen zijn van slecht gemengd asfalt. De temperatuur waarbij bitumen verpompt en vermengd kan worden, is afhankelijk van het soort penetratiebitumen. Deze temperaturen worden berekend op basis van viscositeitsmetingen en worden ondersteund door operationele ervaring. Meer informatie kan men vinden in Bijlage 6 Aanbevolen temperaturen voor opslag- en hanteren van bitumen. 1.5

14 Productinformatie Nynas biedt een groot assortiment bitumenproducten aan. Voor alle producten zijn veiligheidsinformatiebladen (MSDS), productinformatiebladen en CE-informatiebladen te vinden op de Nynas website Op verzoek kunnen ze u ook worden toegezonden. Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met een van de regionale verkoopkantoren van Nynas. De contactinformatie vindt u in bijlage

15 Gezondheid, veiligheid en milieu Gezondheid, veiligheid en milieu

16 REACH REACH is de Europese regelgeving voor chemicaliën en het veilige gebruik ervan. Deze afkorting staat voor Registration, Evaluation, Authorisation en Restriction of Chemicals. REACH verplicht producenten en importeurs van chemische stoffen om deze stof(fen) te registreren bij het European Chemical Agency (ECHA). Afhankelijk van het jaarlijkse tonnage en de gevaarsaspecten van de stof gelden er verschillende deadlines voor het moment waarop de registratie voltooid moet zijn. Met ingang van 30 november 2011 moeten alle stoffen waarvan meer dan 1000 t per jaar geproduceerd of geïmporteerd wordt, volledig geregistreerd worden. Een belangrijk onderdeel van het registratiedossier is de chemische veiligheidsanalyse (Chemical Safety Assessment: CSA) die het volgende moet omvatten: risicoanalyse, classificatie en labelling van de gezondheids- en milieurisico s en van de fysiochemische risico s, Derived No Effect Levels (DNELs) 1, Predicted No Effect Concentrations (PNECs) 2 Persistent, Bioaccumulerend en Toxisch (PBT) en zeer (very) Persistent en zeer (very) Bioaccumulerend (vpvb) analyse. Wanneer de stof voldoet aan de criteria voor indeling als gevaarlijke stof of aan de PBT/ vpvb voldoet, dient de CSA ook het volgende te omvatten: een blootstellingsanalyse voor alle geïdentificeerde en relevante gebruiksdoelen van de stof incl. de opstelling van blootstellingsscenario s een risicobeschrijving die aangeeft of de risico s die zich voordoen bij de productie/ import en het gebruik van de stof op een adequate manier beheerst worden. De risicokarakterisering bestaat uit een vergelijking van DNEL s en PNEC s met berekende blootstellingsconcentraties voor mens en milieu. Wanneer de berekende blootstelling de DNEL/PNEC overschrijdt, is er een noodzaak om maatregelen voor de risicobeheersing te implementeren (beschermende kleding, ventilatie etc.). Europese bitumenproducenten hebben recentelijk een evaluatie van de gezondheids- en milieu-effecten van bitumen uitgevoerd. Dit maakte deel uit van het REACHregistratieproces. Op basis van de data in dat rapport wordt bitumen beschouwd als een materiaal waarvan het onwaarschijnlijk is dat het risico s bevat op vlak van gezondheid, veiligheid en milieu die tot een classificatie zouden leiden. Dierproeven met zwaar geoxideerde bitumen (penetratie-index >2) hebben aangegeven dat herhaaldelijke blootstelling aan dampen een licht carcinogeen risico kan inhouden. Dit valt buiten de classificatiecriteria, maar additionele risicobeheersingsmaatregelen worden opgenomen in de veiligheidsinformatiebladen (MSDS) voor deze producten. 1 Derived No Effect Level: afgeleid geen-effect niveau, het maximale blootstellingsniveau waaraan een mens blootgesteld zou mogen worden. 2 Predicted No Effect Concentration: voorspeld geen-effect niveau: de max. concentratie van de stof waarbij zich naar verwachting geen noemenswaardige negatieve effecten op milieugebied zullen voordoen. 2.1

17 Omdat bitumen onder REACH niet als gevaarlijk geclassificeerd is, zijn er dan ook geen wettelijke eisen om een blootstellingsanalyse of risicokarakterisering te verrichten. Veiligheidsinformatiebladen (SDS) van REACH geeft ook de verplichtingen aan met betrekking tot de Safety Data Sheets (SDS). Leveranciers zijn verplicht om hun klanten een veiligheidsinformatieblad ter beschikking te stellen voor alle geclassificeerde stoffen/ mengsels. Het veiligheidsinformatieblad wordt beschouwd als het centrale communicatiekanaal in de supply chain met betrekking tot REACH-gerelateerde informatie. Dit heeft tot gevolg dat de informatie-eisen aan het SDS uitgebreid zijn in vergelijking met de vroegere Safety Data Sheet-richtlijn. Omdat bitumen niet geclassificeerd is als gevaarlijk, bestaat er geen wettelijke verplichting om voor bitumen een SDS ter beschikking te stellen. Het is binnen de bedrijfstak echter gangbaar om deze toch ter beschikking te stellen. Voorbeelden van de nieuwe op te nemen informatie: gekende toepassingen van de stoffen, toepassingen die door de leverancier en/of de klant aangegeven zijn en die als veilig beschouwd worden het REACH-registratienummer een bedrijfsspecifiek nummer dat bevestigt dat de stof geregistreerd is in geval van geclassificeerde stoffen moeten blootstellingsscenario s voor gekende toepassingen in een bijlage bij het SDS vermeld zijn DNEL/PNEC - zowel DNEL alsook PNEC zijn afgeleid van toxicologische en ecotoxicologische onderzoeken. 2.1

18 Classificatiesysteem voor labels en verpakkingen Het classificatiesysteem voor labels en verpakkingen CLP (Classification Labelling and Packaging) is de Europese versie van het UN-gebaseerde systeem voor de classificatie en labelling volgens het wereldwijde geharmoniseerde GHS-systeem (Globally Harmonised System). CLP introduceert een nieuw systeem inclusief nieuwe criteria voor de classificaties, nieuwe types gevaarsaanduidingen, pictogrammen, gevaarsomschrijvingen en waarschuwingen. Met ingang van 1 december 2010 moeten alle stoffen geclassificeerd worden volgens de CLP-regelgeving EC 1272/2008. Voor mengsels geldt een overgangsperiode tot 2015 voor de classificatie onder CLP. Onder de CLP-regelgeving wordt bitumen niet geclassificeerd als gevaarlijk. Bitumenpreparaten die oplosmiddelen, flux, emulgatoren of andere additieven bevatten, kunnen worden geclassificeerd als gevaarlijk voor de gezondheid en/of voor het milieu. De classificatie van deze preparaten is specifiek omdat zij afhankelijk is van de classificaties en van de gebruikte hoeveelheid van de verschillende bestanddelen. Daarom is het belangrijk het SDS te controleren. 2.2

19 Door bitumen veroorzaakte brandwonden Bitumen wordt gewoonlijk bij hoge temperaturen geproduceerd, opgeslagen, vervoerd en verwerkt. Het meest beduidende gevaar is dan ook het risico op ernstige brandwonden. Er zijn diverse situaties waarin zich een risico voordoet dat personeel in contact komt met hete bitumens, bijv.: bij het barsten van een slang wanneer een tankwagen of opslagtank overkookt wanneer een klep geblokkeerd is en de verstopping loskomt wanneer monsters worden genomen zonder de correcte persoonlijke beschermingsuitrusting (PPE) te gebruiken of zonder ervaring met de manier waarop de klep geopend moet worden. Om het risico op brandwonden te minimaliseren, is het van essentieel belang altijd de juiste PPE te dragen en de juiste arbeidsprocedures aan te houden. De vereiste PPE wordt aangegeven in bijlage 1. Wij adviseren om een veiligheidsdouche in de buurt (in een straal van 20 m ) van de laad-/ lospunten in te richten. Eerste hulp in geval van brandwonden Wanneer er een ongeluk is gebeurd, dient het betreffende deel van het lichaam zo snel mogelijk te worden gekoeld om te voorkomen dat de hitte de huid verder aantast. De brandwond dient bij huidverbrandingen minstens 10 minuten gekoeld te worden met koud water en minstens 5 minuten in geval van oogletsel. Onderkoeling van het lichaam dient echter vermeden te worden. Probeer nooit bitumen te verwijderen van verbrande plekken! De bitumenlaag zal stevig vastzitten op de huid en men mag niet proberen deze te verwijderen tenzij dit wordt uitgevoerd in een medische faciliteit onder toezicht van een arts. Het koude bitumen zal een waterbestendige, steriele laag vormen over de brandwond, die zal voorkomen dat de brandwond uitdroogt. Wanneer het bitumen van de wond wordt verwijderd, kan de huid verder worden beschadigd, waarbij de kans op complicaties ontstaat. Bovendien bestaat bij de behandeling van een tweedegraads brandwonde het risico dat de wond dieper wordt door infectie of uitdroging. Contact met heet bitumen veroorzaakt ernstige brandwonden op de blootgestelde huid. Eurobitume heeft een gemakkelijk te lezen advieskaart over brandwonden gepubliceerd die geschikt is om uit te hangen op de werkplek. De Bitumen-brandwondenkaart is in meerdere talen verkrijgbaar en kan bij Eurobitume of via Nynas worden besteld. Een kopie hiervan is afgebeeld in bijlage 5 (deze toont de versie die beschikbaar was op het moment van druk). 2.3

20 Hete bitumen in contact met water Wanneer water in contact komt met heet bitumen, bestaat een risico op een hevige reactie. In contact met heet bitumen zal het water verdampen en uitzetten in volume, waardoor het gaat spatten. In een opslagtank of tankwagen kan de druk toenemen en een heftige eruptie van heet bitumen tot gevolg hebben. Een afgesloten tankwagen of opslagtank zou kunnen exploderen of barsten. Om die reden is het van cruciaal belang dat men ervoor zorgt dat opslagtanks en tankwagens vrij zijn van water. Zie 3.2, 3.5 en 4.1 voor verdere informatie. Stilstaand beeld van CCTV-beelden van een eruptie van bitumen uit een tankwagen. Voorbeelden van situaties met een risico op overkoken: een voorgaande lading bitumenemulsie of een product met een hoog watergehalte een koude tankwagen (watercondensatie/nevel) water opgesloten in een opslagtank De meest voorkomende oorzaak voor overkoken is de belading van een tank waarin bitumenemulsie heeft gezeten, met heet bitumen. Het water in de emulsie verdampt en zet uit. De druk zal stijgen en tenslotte zo hoog worden dat de stoom het bitumen door het mangat zal stuwen. Wanneer de tank gesloten is, kan de drukverhoging een explosie veroorzaken. 2.4

21 Blootstelling aan bitumendampen Verwarmd bitumen geeft dampen af die bestaan uit een gasfase en een aërosolfase. De gasfase wordt vaak de halfvluchtige fase genoemd, terwijl de aërosolfase blauwe rook wordt genoemd. Publieke blootstelling aan bitumendampen wordt niet beschouwd als schadelijk maar blootstelling aan hoge concentraties bij de verwerking van heet bitumen kan irritatie veroorzaken aan de ogen, de neus en/of ademhalingsorganen. Het verwerken van bitumen bij de correcte temperaturen en het gebruik van de correcte bitumenproducten voor elke specifieke toepassing kan de dampvorming tot een minimuum beperken. landen hebben hun eigen drempelwaarde en/of korte-termijnblootstellingslimiet bepaald en opgelegd. Wij willen erop wijzen dat deze waarden per land kunnen verschillen. Voor meer gedetailleerde informatie verwijzen wij naar deel 8 van de Veiligheidsinformatiebladen. Het Derived No Effect Level (DNEL) (blootstellingsniveau waarbij geen schadelijke gevolgen worden vastgesteld) dat in het REACH-proces bepaald werd, bedraagt voor bitumen 2.9 mg/m3 wat betreft de de irriterende werking (Total Hydrocarbon Concentration (totale concentratie koolwaterstoffen), TWA* 8h). Het is raadzaam te streven naar een goede werkomgeving waarin elke onnodige blootstelling wordt vermeden. In bepaalde toepassingen, bijvoorbeeld indoor werkzaamheden met mastiekasfalt (in tunnels, gebouwen of uit meer verdiepingen bestaande parkeergarages), kan het blootstellingsniveau hoog zijn. In deze gevallen moet voor voldoende ventilatie worden gezorgd (bijv. tunnelventilatoren) en is het van essentieel belang dat de aanbevolen beschermende uitrusting wordt gebruikt. Door de aanwezigheid van een oplosmiddel kunnen cutbacks duizeligheid of misselijkheid veroorzaken bij het gebruik in besloten ruimtes. Ook onder deze omstandigheden adviseren wij te allen tijde voor een goede ventilatie te zorgen. Er is beroepsmatig geen blootstellingslimiet (OEL) voor bitumendampen vastgesteld binnen de EU. Maar de meeste Europese Zie voor verdere informatie over de blootstelling op de werkvloer Blootstellingsmetingen bij wegenbouwwerkzaamheden hebben aangetoond dat de lichte oliemoleculen die zich in de geïnhaleerde lucht bevonden, grotendeels uit solventen bestaan (zoals bv. dieselolie). Deze werden die bij het aanbrengen van het bitumen gewoonlijk gebruikt als- reinigingsmiddel. Bitumen bevat een kleine hoeveelheid policyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s), waarva sommige bekend staan als kankerverwekkend. Dit heeft diverse onderzoeken naar het mogelijke risico op kanker bij asfaltverwerkers tot gevolg gehad. Het International Agency on Research on Cancer (IARC) heeft in meerdere Europese landen een epidemiologosch onderzoek verricht bij personen die met asfalt werken. *Tijdgewogen gemiddelde over een periode van 8uur. 2.5

22 VORMING VAN BITUMENDAMPEN IN FUNKTIE VAN DE VERWERKINGSTEMPERATUUR Bitumendamp v Temperatuur Zachte bitumenkwaliteiten Harde bitumenkwaliteiten Deze studie toonde in sommige landen een lichte toename van longkanker aan bij asfaltverwerkers, maar het was onmogelijk te bepalen of de kanker te wijten was aan bitumen of andere factoren (bijv. roken). Als volgende stap, verrichtte het IARC een onderzoek waarin de oorzaken van de kanker vastgesteld werden. De uitkomst van dit onderzoek gaf aan dat er geen direct verband was tussen bitumen en longkanker. De toename was naar alle waarschijnlijkheid meer het gevolg van het roken van tabak. Op het moment van druk van dit veiligheidsboekje was het volledige rapport IARC monografieën over de evaluatie van beroepsmatige blootstelling aan bitumen en bitumenemissies, volume 103 nog niet gepubliceerd. Voor verdere informatie over de conclusies daarin en de nieuwste updates binnen de bitumenindustrie verwijzen wij naar de Eurobitume-website of naar de Nynaswebsite Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat zelfs langdurige blootstelling aan bitumendampen schadelijk is, adviseren wij u desondanks alle onnodige blootstelling te vermijden. Daarvoor zou u het volgende in gedachten moeten houden: controleer en regel de temperatuur om de dampvorming te beperken gebruik geen dieselolie als lossingsen reinigingsmiddel. 2.5

23 Waterstofsulfide (H 2 S) Het vrijkomen van H 2 S uit ruwe olie en bepaalde soorten olieproducten - zoals verwarmd bitumen - is een gangbaar fenomeen in de petroleumindustrie. Waterstofsulfide (CAS # , EINECS # ) is een giftig en ontvlambaar gas dat zwaarder is dan lucht en zich kan ophopen in laaggelegen en gesloten ruimten. Bij lage concentraties wordt deze stof gekarakteriseerd door een sterke geur van rotte eieren. Maar u kunt er niet op vertrouwen dat deze geur u waarschuwt voor de aanwezigheid van gevaarlijke concentraties, omdat het gas zelfs bij concentraties ruim onder gevaarlijke niveaus snel het reukvermogen verdooft. Bij verwarmde bitumen zal de bitumengeur de rotte eieren geur van de H 2 S maskeren. De voornaamste symptomen van blootstelling aan H 2 S zijn irritatie van de ogen, misselijkheid, braken, duizeligheid Op veel laadlocaties bevindt de chauffeur zich tijdens de belading in de omgeving daarvan. en hoofdpijn. Een langdurige blootstelling aan concentraties boven 50 ppm leidt tot irritatie van de ogen, neus, keel en longen. Een blootstelling aan concentraties boven 500 ppm kan dodelijk zijn. Niveaus boven 700 ppm kunnen bewusteloosheid tot gevolg hebben en een persoon kan binnen enkele seconden flauwvallen. Bij werkzaamheden in open lucht zal waterstofsulfide waarschijnlijk geen gevaar opleveren voor de gezondheid. Waterstofsulfide kan zich echter ophopen in gesloten ruimtes en in de vrije ruimte boven het product in opslagtanks die bitumen bevatten. De stof kan dan potentieel gevaarlijke concentraties bereiken (er kunnen dodelijke concentraties ontstaan). Ook verderop in de logistieke keten bestaat een risico op mogelijk gevaarlijke concentraties in de vrije ruimte van tankwagens en opslagtanks (vb. Asfaltfabrieken e.d.). 1.5m 1ppm Binnen het mangatdeksel van de tankwagen < 50ppm 1.0m 3ppm 0.5m 5ppm Vrije ruimte in tankwagen < 500ppm Opmerking: informatie verkregen via Nynas H 2 S meetresultaten 2010/11 2.6

24 De directe omgevingen van mangatdeksels en ontluchtingsleidingen zijn locaties met een verhoogd blootstellingsrisico, vooral tijdens het laden en lossen. De toegang tot ontluchtingsopeningen moet afgeschermd worden met waarschuwingsborden voor H 2 S en de toegang tot deze punten moet verboden zijn wanneer de tanks gevuld worden. Wanneer betreding van deze locaties noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor handmatige tankpeilmetingen, moet een geschikt adembeschermingsmasker gedragen worden. Op de laadlocaties moeten waarschuwingsborden hangen die het personeel waarschuwingen voor mogelijke aanwezigheid van H 2 S. Wij adviseren het gebruik van geschikte meetinstrumenten (Personal Dose Monitors: PDM) door het personeel dat de beladingen uitvoert. Alvorens binnen te gaan in besloten dampruimtes in bitumentanks, dient men altijd een controle op waterstofsulfide te verrichten. Voor waterstofsulfide gelden nationale beroepsmatige blootstellingslimieten (Occupational Exposure Limits: OEL). De betreffende waarden zijn te vinden in de veiligheidsinformatiebladen voor bitumen. Eerste hulp in geval van waterstofsulfidevergiftiging of excessieve blootstelling aan dampen Evacueer de persoon op een veilige manier uit de verontreinigde atmosfeer naar de frisse lucht. Reddingspersoneel moet adembescherming, een gordelharnas en een veiligheidslijn dragen en de reddingsprocedures opvolgen. Wanneer men daarin getraind is, dient men in geval van ademhalingsproblemen te beginnen met kunstmatige beademing. Het toedienen van zuurstof kan nuttig zijn. Raadpleeg medisch personeel voor de verdere behandeling. Wanneer het gas de ogen heeft aangetast, gedurende minimaal vijf minuten spoelen met water en medische hulp opzoeken. Tank over- en onderdrukventiel / ontluchting (waarschuwingsborden) Bovenste mangat < 50ppm (waarschuwingsborden) Overloop-/ontluchtingsleidingen Vrije ruimte in tank < 500ppm 1.5m boven mangatdeksel 1ppm 1.0m boven mangatdeksel 1ppm 0.5m boven mangatdeksel 5ppm Mangaten tankbodem (waarschuwingsborden) Vrijkomende damp (waarschuwingsborden) Opmerking: informatie verkregen via de Nynas H 2 S meetresultaten 2010/11 Losaansluiting bitumen Bitumendamp 2.6

25 Huidcontact met cutbacks en emulsies Cutbacks bevatten een oplosmiddel (bijv. nafta, petroleum, witte spiritus, vloeibare olie) dat afhankelijk van het type bij herhaalde blootstelling huidirritatie kan veroorzaken. Bij herhaalde en landurige blootstelling bestaat er weliswaar een klein risico op permanente huidbeschadiging. Bitumens bevatten zeer lage concentraties policyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s), waarvan van sommige bekend is dat zij kankerverwekkend zijn. De concentratie van PAK s is lager in het bitumen dan in de ruwe olie zelf, aangezien het productieproces een vacuümdestillatiestap omvat, waarin praktisch alle PAK s worden verwijderd. In onverdunde bitumens worden de PAK s niet gezien als biologisch beschikbaar. Wanneer het bitumen echter wordt vermengd met verdunningsmiddelen waardoor het product een lage viscositeit krijgt bij omgevingstemperaturen, gaat men ervan uit dat dergelijke materialen wel door organismen opgenomen kunnen worden. Bitumenemulsies bevatten lage concentraties emulgatoren, die irritatie aan huid en ogen kunnen veroorzaken. Sommige emulsies kunnen ook kleine hoeveelheden oplosmiddelen bevatten. Het is daarom zeer belangrijk de lichaamsdelen die in contact zijn geweest met een bitumenmengsel zorgvuldig te wassen met zeep en water of een plantaardige olie. Het is raadzaam daarna een geschikte huidcrème te gebruiken. Controleer altijd het relevante veiligheidsinformatieblad voor verdere informatie. 2.7

26 Brandgevaar Brand- of explosiegevaar Om brand in opslagtanks te voorkomen dient het product voldoende beneden zijn ontbrandingstemperatuur opgeslagen te worden. Dit biedt een veilige marge om mogelijke afwijkingen van de meetapparatuur op te vangen. Bitumen dient minstens 30 C onder zijn vlampunt te worden opgeslagen. De zelfontbrandingstemperatuur voor zuiver bitumen ligt boven de 300 C. Er bestaat een risico op zelfontbranding wanneer bitumen in de tankisolatie is gelekt. Verhitting die leidt tot zelfontbranding op het oppervlak van poreus of vezelachtig materiaal dat is geïmpregneerd met bitumen of door gecondenseerde bitumendamp, kan optreden bij temperaturen onder de 100 C. Op wanden of daken van bitumenopslagtanks kunnen zich Koolstofafzettingen ontwikkelen die zelfontbrandend kunnen zijn. In aanwezigheid van zuurstof kunnen deze een risico van zelfontbranding inhouden. Stappen ter voorkoming van brand en explosies Reinig en herstel beschadigde isolatie. Vervang de isolatie wanneer deze verontreinigd is. Wanneer een opslagtank overvuld werd, is het zeer waarschijnlijk dat dit tot een brand in de isolatie leidt, tenzij de juiste acties ondernomen worden. Wanneer gecontamineerde isolatie niet meteen vervangen kan worden, dient het risico op brand verlaagd te worden door stoom te injecteren met een stoomlans. Tankisolatie die verontreinigd is met bitumen dient vervangen te worden. Bitumentankwagens en -opslagtanks waarin cutbacks hebben gezeten, kunnen in de vrije ruimte boven het product concentraties van brandbare dampen bevatten. Daarom mag zich tijdens of kort na het lossen geen open vuur, zoals dat van een brander op flessengas of snijbrander o.i.d., in de directe omgeving bevinden. Tankwagens en spoorwagons kunnen echter voorzien zijn van verwarmingsbuizen voor verwarming van het bitumen met gas uit cilinders. Het is uitermate belangrijk dat de verwarmingsbuizen in een tank tijdens het verwarmingsproces goed bedekt zijn met bitumen (min. 10 tot 20 cm). Dit is vooral van toepassing op cutbacks die oplosmiddel met een laag ontbrandingspunt bevatten. Om plaatselijke oververhitting te voorkomen dienen de verwarmingsbuizen dubbelwandig te zijn. Het oppervlak van de tank mag nooit direct worden verhit door vlammen. Wanneer dit gebeurt zal er ontstekingsgevaar bestaan. Controleer of de 2.8

27 Bitumenbranden kunnen zeer fel zijn. Brand in een tank wordt bestreden met poederblussers. leidingen zich in een goede staat bevinden. Een veel voorkomende oorzaak van bitumenontbranding is lokale oververhitting tijdens het verhittingsproces, bijvoorbeeld tijdens het lossen. Blussen van bitumenbranden GEBRUIK NOOIT EEN WATERSTRAAL! Bitumenbranden moeten worden geblust door middel van verstikking door de verdere aanvoer van zuurstof onmogelijk te maken. Kleine branden kunnen gedoofd worden met een schuimdeken, bluspoeder of kooldioxide. Branden in de tankisolatie kunnen worden gedoofd met stoom van een stoomlans of met een poederblusser. Het is uitermate belangrijk verontreinigde isolatie altijd te vervangen. Wanneer deze niet vervangen wordt, kan het vuur weer oplaaien van zodra zuurstof toegevoerd wordt, tenzij de de temperatuur duidelijk lager is dan 100 C. Zorg ervoor dat werkplekken en tankauto s voorzien zijn van brandblussers van de juiste omvang en het juiste type. Wanneer er een bitumenbrand ontstaat, dient u altijd de lokale brandweer te bellen en hen te vertellen wat er in brand staat. Grote branden worden bij voorkeur geblust met schuim- of poederblussers, maar er bestaat dan een risico dat het vuur weer oplaait. Schuim en poeder bieden geen blijvende zuurstofvrije atmosfeer bij bitumenbranden. 2.8

28 Emissies en andere gevolgen voor het milieu Bitumen is niet geclassificeerd als gevaarlijk voor het milieu. REACH stelt dat de analyse van de Persistent Bioaccumulative Toxic (PBT) en Very Persistent Very Bioaccumulative (vpvb) eigenschappen van een stof verplicht zijn. Bitumens zijn echter niet geclassificeerd als PBT of vpvb. Bitumen is een als UVCB (stoffen van onbekende of variabele samenstelling, complexe reactieproducten of biologische materialen) geklasseerde koolwaterstof die geen chronisch gevaar oplevert voor water, bodem of sedimenten. Een afleiding van PNEC (Predicted No Effect Concentration) voor bitumen is niet wetenschappelijk gerechtvaardigd door de beperkte oplosbaarheid in water. Sommige in bitumenmixen gebruikte componenten zijn geclassificeerd als schadelijk voor het milieu. Bitumencutbacks bevatten normaal oplosmiddelen die zijn geklasseerd als gevaarlijk voor het milieu. Afhankelijk van het type gebruikte bestanddelen, zijn sommige van de bitumenemulsies ook geclassificeerd als schadelijk of toxisch voor waterorganismen. De ernst van de classificatie hangt af van de classificaties en de gebruikte hoeveelheden van dergelijke bestanddelen. Raadpleeg daarom altijd het veiligheidsinformatieblad. 2.9

29 Gemorst product Bitumen Morsen van bitumen op de grond is relatief onschadelijk. Lekkages en gemorst product zullen in eerste instantie bestaan uit gesmolten, heet materiaal en er bestaat dan natuurlijk een risico op ernstige brandwonden. Het bitumen zal afkoelen en vast worden. De verontreinigde plek kan worden gereinigd met behulp van gewone hulpmiddelen zoals spaden, harken, wiellaadschoppen en dergelijke. In water zal bitumen normaal in het sediment op de bodem zakken, hoewel het onder sommige omstandigheden kan blijven drijven. Het voornaamste effect van bitumen die in water of op aarde worden gemorst is adsorptie aan bezinksel waardoor fysieke contaminatie ontstaat. De wateroplosbaarheid van bitumen is echter zo laag dat deze te verwaarlozen is. Men is van mening dat bitumen geen ernstig gevaar vormen voor het watermilieu. Bitumencutbacks als oppervlaktebekleding worden vervangen door bitumenemulsies. Cutbacks Op de grond gemorste cutback kan ingewikkelder zijn, omdat het een lagere viscositeit heeft en daardoor in de grond kan doordringen en/of waterlopen in de omgeving kan beïnvloeden voor het verhardt. Na verloop van tijd zal het oplosmiddel uit het product verdampen. Bitumenbestanddelen zijn potentieel biologisch accumulatief, maar de lage oplosbaarheid in water en het hoge moleculaire gewicht maken de biologische beschikbaarheid voor waterorganismen beperkt. Accumulatie in levende organismen is onwaarschijnlijk. Het gebruik van bitumen in weg- en dakconstructies toont aan dat bitumen een persistent materiaal is (d.w.z. dat het niet biologisch afbreekbaar is en dat ook niet mag zijn). Wanneer het in water wordt gemorst zal het product een film vormen op het oppervlak en zich verspreiden. Het product zal zich hechten aan de grond en het solvent zal uit het product verdampen. Het bitumen zelf is onbeweeglijk en zal op het grondoppervlak blijven liggen waar het mechanisch kan worden verwijderd. Bitumenemulsies In contact met grond zal de emulsie breken en worden de bitumendeeltjes geadsorbeerd in de bovenlaag. Daarom zijn zij gemakkelijk te verwijderen. 2.10

30 In contact met water zal de emulsie zich over het wateroppervlak verspreiden en zich vermengen met het water. De emulsie zal uiteindelijk verdwijnen door verdunning. Het emulgeermiddel zal gedeeltelijk oplossen in water en de bitumenfase zal dispergeren. Handelingen en advies bij morsen Hoewel de meeste bitumenproducten niet gevaarlijk zijn voor het milieu kunnen zij fysieke verontreiniging veroorzaken. Een grote hoeveelheid gemorst bitumen kan na verharding bijvoorbeeld riolen, afvoeren enz. blokkeren. Daarom dient men elke lekkage zo snel mogelijk onder controle zien te krijgen zonder daarbij de gezondheid van de mensen in gevaar te brengen. Voorkom dat product binnendringt in riolen, rivieren en andere oppervlaktewateren, omdat het uitgeharde product afvoeren en riolen kan verstoppen. Bitumenresten van het reinigen van een filter. Afvalverwijdering Raadpleeg deel 13 van de Nynas Veiligheidsinformatiebladen voor de afvoer en verwerking van bitumenproducten als afval. Bitumen zelf wordt niet gezien als gevaarlijk afval. Leidraad voor omgang met gemorst product: Kleine hoeveelheid - laat het bitumen afkoelen en verharden. Verwijder mechanisch en doe het in containers voor afvoer en/of recycling conform de lokale voorschriften. Grote hoeveelheid gemorst materiaal - voorkom verspreiding door een sleuf of een dam van zand, aarde of ander materiaal te maken. Handel verder op dezelfde manier als een kleine hoeveelheid gemorst materiaal. Neem contact op met de lokale autoriteiten en/of noodhulpdiensten. Handel altijd volgens de lokale geldende wetgeving. Emissies in de atmosfeer Bitumen op omgevingstemperatuur veroorzaakt geen emissies in de atmosfeer. Opslag en toepassing bij hogere temperaturen veroorzaakt echter diffuse emissies van voornamelijk koolwaterstoffen. Deze emissies nemen toe naarmate de verwerkingstemperatuur stijgt. Bij het verwarmen van bitumen komen zowel waterstofsulfide alsook koolwaterstoffen vrij. Zie 2.6 voor verdere informatie over waterstofsulfide. 2.10

31 Distributie, transport, laden en lossen Distributie, transport, laden en lossen

32 Transport Het grootste deel van bitumenproducten wordt in bulk vervoerd in tankwagens of schepen. In sommige landen wordt ook gebruik gemaakt van vervoer per spoor. Kleinere volumes kunnen ook in vaten of mini-containers (IBC s) worden geleverd. Dit is gebruikelijk voor emulsies en bitumenoplossingen, maar minder gebruikelijk voor wegenbouwbitumen. Geblazen bitumen en polymeergemodificeerd bitumen kunnen ook in korrelvorm of in de vorm van blokken op palletten worden gedistribueerd. Transport van heet bitumen valt onder de internationale VN-voorschriften met betrekking tot het transport van gevaarlijke goederen dat betrekking heeft op: Moderne Nynas-tankwagen voor bitumentransport. Zie bijlage 2 voor details van de ADRregelgeving. Raadpleeg deel 14 van de Nynas Veiligheidsinformatiebladen voor het vervoer van bitumenproducten. wegvervoer (ADR) spoorvervoer (RID) binnenvaartvervoer (ADN) zeevervoer (IMDG). Het wegvervoer van gevaarlijke goederen in Europa is geregeld in het internationale ADR-verdrag: Accord Européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route (ADR). Deze regeling houdt specifieke vereisten in met betrekking tot: het voertuig de labelling van het voertuig (m.b.t. de vervoerde goederen) controledocumenten en noodhulpinformatie met betrekking tot het product de chauffeur (en bijrijder). 3.1

33 Preventie van ongelukken tijdens handling en transport Alle apparatuur en het onderhoud ervan dienen altijd te voldoen aan de lokale, nationale en internationale voorschriften en in regel te zijn met de gangbare codes van goede praktijk. Tijdens het laden van bitumens Het is belangrijk dat de tankwagen geen residu s bevat van vroegere ladingen, bijvoorbeeld een emulsie of een product met een laag kookpunt. Op water of emulsie geladen bitumen is gevaarlijk en zou kunnen leiden tot een felle eruptie of overkoken. Dit moet daarom ten allen tijde worden vermeden. Tanks waarin emulsies zijn vervoerd, dienen gestoomd en gedroogd te worden alvorens zij voor bitumenproducten kunnen worden gebruikt. De laadprocedures moeten opgevolgd worden. Wanneer een dodemanshendel gebruikt moet worden tijdens het laden, is het streng verboden deze tijdelijk op te heffen door de veiligheidshendel vast te maken. Er bestaat een risico op spatten, vooral bij het begin van de belading. Gebruik altijd de correcte persoonlijke beschermende uitrusting (zie bijlage 1). In het geval van een ongeluk dient u altijd contact op te nemen met het depot of raffinaderijpersoneel en de plaatselijk geldende instructies op te volgen. Veilig laden en lossen Wees u bewust van de locatie van alle hulpmiddelen en voorzieningen voor noodgevallen (brandblussers, veiligheidsdouche, noodstopknoppen, afsluiters) Zorg ervoor dat al het personeel minstens 6 m uit de buurt van de losactiviteiten blijft (veilige afstand aanhouden). De chauffeur moet tijdens de lossing doorlopend in de buurt van de hoofdafsluiter blijven. Controleer en beveilig alle kleppen, doppen, kappen en hangsloten. Laat het laad-/lospunt in een propere toestand achter Vul alle relevante documentatie in en voorzie die van uw handtekening Meld alle defecten of mogelijke problemen aan de locatie, daarna bij uw Nynasaanspreekpunt. Wees altijd en overal oplettend (observeer, denk na en grijp in) 3.2

Veilig Omgaan met Bitumen Een Praktische Gids

Veilig Omgaan met Bitumen Een Praktische Gids Veilig Omgaan met Bitumen Een Praktische Gids VEILIGHEID is geen Toeval Veilig Omgaan met Bitumen 2005 Nynas Belgium AB Nynas Bitumen Afd. Communicatie, België Ontworpen en geproduceerd door Hesketh Design

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1 Pagina 1 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap / onderneming Productbenaming: Plasticrète deel A : P- Cast A02 Gebruik: Diverse industriële toepassingen. Verantwoordelijke

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING Vidol GreaseCare A 100 3 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING HANDELSNAAM Vidol GreaseCare A 100 3 SOORT GEBRUIK Smeervet LANDELIJKE FABRIKANT/IMPORTEUR Onderneming Vidol Trading

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Pagina :1/5 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Productnaam: Producttype: Leverancier: Adres: Bitumen-rubber kit/kleefstof. Shell Nederland Verkoopmaatschappij

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODISAN 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1 nr: zie samenstelling

Nadere informatie

Uitgave nummer: 2 Tel. +31 (0) Pagina 1 van 5 Fax: +31 (0) / E. Tacken

Uitgave nummer: 2 Tel. +31 (0) Pagina 1 van 5 Fax: +31 (0) / E. Tacken Pagina 1 van 5 Fax: +31 (0)774762708 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Handelsnaam: Viscolub + PTFE Toepassing: Universeel PTFE smeermiddel Bedrijfsidentificatie: Bremweg

Nadere informatie

licht ontvlambaar licht ontvlambaar

licht ontvlambaar licht ontvlambaar Tipkaart 22.5 1,2-dichloorethaan (C2H4Cl2) Algemene gegevens CAS nr: 107-06-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-11-22-36/37/38 S-zinnen: : 53-45 licht ontvlambaar zeer giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

VOGELVLUCHT Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5

VOGELVLUCHT Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5 Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5 1 IDENTIFICATIE VAN HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING Productnaam: Toepassing: Leverancier: Vogelafweermiddel Koppert B.V. Veilingweg 17 2651 BE Berkel

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Naam van produkt: Photoreceptor Pumice Data Sheet Nummer: 4-0011 2. 2. 1 Produktcode: 43P70 Scheikundige

Nadere informatie

Chemische naam van de stof : Ammoniak oplossing, formule: NH4OH (waterige oplossing) Synoniemen : Ammonia

Chemische naam van de stof : Ammoniak oplossing, formule: NH4OH (waterige oplossing) Synoniemen : Ammonia 1. Identificatie van het product : Ammonia Leverancier : Firma J. van der Graaf & Zn. Patrijsweg 1 - tel. 0168-381333 Tel.nr.voor noodgevallen : Nationaal Vergiftigingen Centrum Tel.nr: 030-2748888 (Uitsluitend

Nadere informatie

Gezondheid en Bitumen. 13 Maart 2012 Brussel

Gezondheid en Bitumen. 13 Maart 2012 Brussel Gezondheid en Bitumen 13 Maart 2012 Brussel Inhoud Wat zijn de gezondheidsgevaren van bitumen? Inclusief de IARC (International Agency for Research on Cancer) Monograph Laten we de risico s nader bekijken

Nadere informatie

ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S. Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN. Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat

ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S. Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN. Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat over het veilig omgaan met chemicaliën. In geval van

Nadere informatie

Dit Veiligheidsinformatieblad is samengesteld overeenkomstig de REACh Verordening (EG) Nr. 453/2010 Uitgiftedatum: 24-2-11 Revisiedatum: 22-2-11

Dit Veiligheidsinformatieblad is samengesteld overeenkomstig de REACh Verordening (EG) Nr. 453/2010 Uitgiftedatum: 24-2-11 Revisiedatum: 22-2-11 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF / PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Identificatie van de stof of preparaat Productnaam : Toepassing van de stof of preparaat: Hechtmortel in poedervorm Identificatie van de onderneming

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (VERORDENING (EG) Nr. 1907/2006 - REACH) Datum: 07/04/2010 bladzijde: 1/3 Versie: N 1 (08/04/2009) Revisie: N 1 (08/04/2009) Naam: PROVISCELL BASIS - PN99 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Veiligheidsinformatieblad 01. Identificatie van het product en het bedrijf Productnaam Gebruik product Niet-geadviseerd gebruik Leverancier Noodgevallen : ACCU-LUBE VLOEISTOF, LB2000, TYPE HD : Micro-smeermiddel

Nadere informatie

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! maart 2008 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn,

Nadere informatie

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31 Pagina 1 van 5 According to 1907/2006/EC, Article 31 1 Identificatie van de stof/preparaat en de producent/leverancier Product details - Handelsnaam: TORIEL GLUE PO- 186 - Toepassing /omschrijving: B i

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (VERORDENING (EG) Nr. 1907/2006 - REACH) Datum: 07/04/2010 bladzijde: 1/3 Versie: N 3 (30/12/2009) Revisie: N 1 (01/07/2008) Naam: PLASTALGIN - 850UF VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

Nadere informatie

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD COLORSIL VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1.- IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING 1.1 Productbenaming: COLORSIL 1.2 Fabrikant: COSENTINO

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD pagina 1/5 1. Identificatie van de stof of het mengsel en van de leverancier 1.1 Productidentificatie Handelsnaam: 1.2 Relevant geïdentificeerd gebruik van de stof of het mengsel en ontraden gebruik 1.3

Nadere informatie

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6 V E I L I G H E I D S I N F O R M A T I E B L A D 9 1 / 1 5 5 / C E E SUBESTA REINIGINGSPRODUCTEN 1. IDENTIFICATIE Product benaming: SUBESTA 25 Leverancier: SUBESTA Toby Verkerk 2406 GA ALPHEN AAN DEN

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad volgens richtlijn 91/155/EEG

Veiligheidsinformatieblad volgens richtlijn 91/155/EEG Pagina 1 van 5 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Handelsnaam : KNAUF LFP 235 NAW fabrikant : KNAUF BV Mesonweg 8-12 3542 AL UTRECHT NEDERLAND Telefoon fabrikant

Nadere informatie

1. Indentificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming. De Trompet 1918 1967 DB HEEMSKERK Tel 0251233025

1. Indentificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming. De Trompet 1918 1967 DB HEEMSKERK Tel 0251233025 Veiligheidsinformatie 1. Indentificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming Handelsnaam: Chemische beschrijving Product type en gebruik Producent Distributeur POSTSAVER Polyethyleen

Nadere informatie

LARVANEM Laatste herziening: 10/06/2014, Versie 1.0 pagina 1 / 5

LARVANEM Laatste herziening: 10/06/2014, Versie 1.0 pagina 1 / 5 Laatste herziening: 10/06/2014, Versie 1.0 pagina 1 / 5 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productnaam: Toepassing van de stof op het preparaat: Larvanem Biologisch

Nadere informatie

Dit product wordt niet als gevaarlijk beschouwd volgens de wettelijke bepalingen. Bijgevolg

Dit product wordt niet als gevaarlijk beschouwd volgens de wettelijke bepalingen. Bijgevolg 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de onderneming Product identificatie Handelsnaam : Ramacryl binnen/buiten Gebruik Hoogwaardige muurverf voor binnen en buiten Identificatie van de onderneming

Nadere informatie

Muren en plafonds binnenshuis

Muren en plafonds binnenshuis PRODUKTNAAM : MAGNEETVERF 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productnaam: Onderneming: Chemische naam/typering: Toepassing: Magneetverf MagneetVerf, Veldhunten.

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Op basis van richtlijn 91/155/EEG van de Commissie der Europese Gemeenschappen

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Op basis van richtlijn 91/155/EEG van de Commissie der Europese Gemeenschappen 1.Identificatie van de stof of het preparaat en van de firma 1.1 Identificatie van de stof of het preparaat: Synoniemen: R 134 a UN :3159 No CAS : 000811-97-2 No index CE S.O. Code NFPA 1-0-1 No EINECS

Nadere informatie

G 491 EROL cid Laatst bewerkt op: Pagina: 1 van 6

G 491 EROL cid Laatst bewerkt op: Pagina: 1 van 6 Laatst bewerkt op: 28. 2. 2008 Pagina: 1 van 6 1 Identificatie van het preparaat en van de onderneming Handelsnaam: Gebruik van het preparaat: Waterverdunbaar zure speciaalreiniger voor microporeuze oppervlakken,

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina: 1 Samenstellingsdatum: 18.08.04 Herziening: 17.08.2015 Verstuurd naar: nl Revisie nr. 2 Rubriek 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie

Nadere informatie

PRODUCT VEILIGHEIDSBLAD pagina 1 van 5

PRODUCT VEILIGHEIDSBLAD pagina 1 van 5 BIJLARD BOUWCHEMIE B.V. Edisonstraat 87 2723 RT Zoetermeer tel : 079-3437538 fax: 079-3437539 e-mail: bijlard@wxs.nl datum uitgifte: 12 januari 2001 revisiedatum : 01 januari 2002 CAS-nummer: 64742-49-0

Nadere informatie

Productnaam Zône Brandspiritus 85%

Productnaam Zône Brandspiritus 85% 1. Identificatie van het product Productnaam : Brandspiritus 85% Tel.nr.voor noodgevallen : Nationaal Vergiftigingen Centrum Tel.nr: 030-2748888 (Uitsluitend voor een behandelend arts bij vergiftiging)

Nadere informatie

Sugarbait Versie 1.10 - Deze uitgave vervangt alle vorige uitgaven. Herzieningsdatum 22.07.2014 Printdatum 22.07.2014

Sugarbait Versie 1.10 - Deze uitgave vervangt alle vorige uitgaven. Herzieningsdatum 22.07.2014 Printdatum 22.07.2014 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof/het mengsel en van de onderneming 1.1. Productidentificatie 1.2. Relevant geïdentificeerd gebruik van de stof of het mengsel en ontraden gebruik Voedingsmiddel voor

Nadere informatie

KC Neutraliza Pump Spray - Ethanol Free

KC Neutraliza Pump Spray - Ethanol Free VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 1907/2006/EG, Artikel 1 KC Neutraliza Pump Spray - Ethanol Free 1 of 5 datum 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productnaam KC

Nadere informatie

Mengsel van ethanol 96% (gedenatureerd met 3% isopropyl alcohol), gezuiverd water, chloorhexidine digluconaat 20% en azorubine.

Mengsel van ethanol 96% (gedenatureerd met 3% isopropyl alcohol), gezuiverd water, chloorhexidine digluconaat 20% en azorubine. 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 1.1 Identificatie van de stof of het preparaat Fagron Pharmawhite chlohex 0.5 alco coloured 1.2 Gebruik van de stof of het preparaat Ontsmetting

Nadere informatie

EG-veiligheidsinformatieblad SDS 009.N-ed.E Datum van uitgifte: 01/09/12 Herziening van: 01/05/07

EG-veiligheidsinformatieblad SDS 009.N-ed.E Datum van uitgifte: 01/09/12 Herziening van: 01/05/07 Pagina 1/5 1. Identificatie van het product en van de vennootschap 1.1 Handelsnaam CEKA SOL CR 1.2 Vennootschap ALPHADENT NV, Textielstraat 24, 8790 Waregem, België, + 32 (0)56 629 100 1.3 Alarmnummer

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 2001/58/EG. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar. RECKITT Datum: 20.10.2003. BENCKISER Pag. : 1 van 5.

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 2001/58/EG. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar. RECKITT Datum: 20.10.2003. BENCKISER Pag. : 1 van 5. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar RECKITT Datum: 20102003 BENCKISER Pag : 1 van 5 1 Identificatie van het preparaat en de vennootschap/onderneming Productnaam:Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar Toepassing:Vlekverwijderaar

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISONIC

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISONIC VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISONIC www.msk.nl 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODISONIC 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1

Nadere informatie

Bij vergiftiging moet contact worden opgenomen met het Nationale Vergiftigingen Informatie Centrum. Uitsluitend door behandelend arts;

Bij vergiftiging moet contact worden opgenomen met het Nationale Vergiftigingen Informatie Centrum. Uitsluitend door behandelend arts; Pagina 1 van 5 PRODUCTINFORMATIE VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD RIETREINIGER BIO+ IDENTIFICATIE VAN PRODUCT EN PRODUCENT Productnaam : Werkzame stof : Chemische familie : Soort formulering : Producent : Noodgevallen:

Nadere informatie

Zeer licht ontvlambaar

Zeer licht ontvlambaar Blauwzuurgas (HCN) Algemene gegevens CAS nr: 74-90-8 EU-etikettering: R-zinnen: 12-26-50/53 S-zinnen: (1/2), 7/9-16-36/37-38-45-60-61 Zeer licht ontvlambaar Zeer giftig Milieugevaarlijk CLP (EU-GHS): Signaalwoord:

Nadere informatie

FERMACELL HD-wapeningslijm (Conform 91/155/EWG)

FERMACELL HD-wapeningslijm (Conform 91/155/EWG) Veiligheidsinformatieblad FERMACELL HD-wapeningslijm (Conform 91/155/EWG) Gedrukt: 01.09.03 bewerkt: 01.09.03 pagina 1/6 1. Naam van de stof, de toebereiding en de producent Opgave van het product / de

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODINAIL

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODINAIL VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODINAIL 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODINAIL 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1 nr: zie

Nadere informatie

Chemische naam van de stof : Azijnzuur formule: CH3C00H. Bestanddelen Gewicht % CAS-Nr. EINECS-Nr. Azijnzuur <

Chemische naam van de stof : Azijnzuur formule: CH3C00H. Bestanddelen Gewicht % CAS-Nr. EINECS-Nr. Azijnzuur < 1. Identificatie van het product : Schoonmaakazijn Leverancier : Leros B.V. Oss Rijnstraat 47/49 5347 KN OSS. Tel. 0412-623215 Tel.nr.voor noodgevallen : Nationaal Vergiftigingen Centrum Tel.nr: 030-2748888

Nadere informatie

1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING

1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 1.1 Identificatie van de stof of het preparaat Fagron Chloorhexidine 0,5% Oplossing in alcohol gekleurd 1.2 Gebruik van de stof of het

Nadere informatie

Perfect Aqua Line Fosfor Cleaner 4300 Versie 11/2012

Perfect Aqua Line Fosfor Cleaner 4300 Versie 11/2012 1. IDENTIFICATIE Productnaam: Perfect Aqua Line Fosfor Cleaner 4300 Toepassing: Industrieel gebruik Gecombineerd ijzerfosfateer- en ontvettingsproduct voor sproei- en hogedruktoepassingen Importeur en

Nadere informatie

Scale. VEILIGHEIDS- INFORMATIEBLAD opgesteld volgens het veiligheidsinformatiebladenbesluit W.M.S.

Scale. VEILIGHEIDS- INFORMATIEBLAD opgesteld volgens het veiligheidsinformatiebladenbesluit W.M.S. Scale VEILIGHEIDS- INFORMATIEBLAD opgesteld volgens het veiligheidsinformatiebladenbesluit W.M.S. 1. Identificatie van het preparaat en de onderneming. Handelsnaam : SaniWonder Scale Leverancier : Veromatic

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad Volgens 91/155/EEG en 2001/58/EEG

Veiligheidsinformatieblad Volgens 91/155/EEG en 2001/58/EEG 1. Identificatie van de stof of het preparaat en de onderneming Informatie over het product Product Artikelcode Toepassing van de stof of preparaat Fabrikant/leverancier Inlichtingen in noodsituaties :

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Veiligheidsinformatieblad 1. Indentificatie van de stof / bereiding en gegevens van het bedrijf Product naam: Blackfast 925 water basis olie - medium Toepassing: Roest bescherming voor chemisch gezwarte

Nadere informatie

Handelsnaam: * Identificatie van het product * - Aard van het product: dispersie op waterbasis

Handelsnaam: * Identificatie van het product * - Aard van het product: dispersie op waterbasis Veiligheidsinformatie - blad BLZ 1 MSDS datum 6/5/05 Project primer antigifcentrum België 070/245,245 1. Identificatie van het produkt en de onderneming Handelsnaam: Project primer * Identificatie van

Nadere informatie

Tip-It Siliconenpakking Zwart

Tip-It Siliconenpakking Zwart 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Productnaam : Artikelnummer : - Firma naam : Tippoint Trading BV Straat : Hogebrinkerweg 27 Postcode : 3871 KM Plaats : Hoevelaken Tel.

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Naam van produkt: H.A.C. Hospital Antiseptic Concentrate Data Sheet Nummer: HHC 2. 1. 1 Irriterend

Nadere informatie

Texaco Ruitensproeier antivries concentraat

Texaco Ruitensproeier antivries concentraat 1. Identificatie van het product : Texaco ruitenproeier antivries concentraat Toepassing : Ruitenproeier antivries concentraat Leverancier : Firma J. van der Graaf & Zn. Patrijsweg 1 4791 RV Klundert -

Nadere informatie

W.H.B.: ARBO. 1. Identificatie. 2. Samenstelling. 3. Risico/identificatie. 4. Eerste-hulp-maatregelen. File: Magkal Pagina: 1 van 5

W.H.B.: ARBO. 1. Identificatie. 2. Samenstelling. 3. Risico/identificatie. 4. Eerste-hulp-maatregelen. File: Magkal Pagina: 1 van 5 Pagina: 1 van 5 1. Identificatie Handelsnaam: Magkal Leverancier: Vitasol B.V. Cruquiusdijk 68B 2142 ES Cruquius T 023-558 31 45 F 023-558 32 18 E info@vitasol.nl Informatie in noodgevallen : 023-558 31

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Productnaam: 20X SSPE Buffer Uitrustingsnaam: SOLiD(TM) FRAGMENT SEQUENCING BUFFER KIT Distributeur: Applied

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina: 1 Samenstellingsdatum: 04/01/2012 Revisie nr. 4 Rubriek 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Produktnaam: 1.2. Relevant geïdentificeerd

Nadere informatie

Samengeperst gas, n.e.g. 70% stikstof, 30% kooldioxide UN-nummer: 1956 Opslagmethode: omgevingstemperatuur en hoge druk (> 150 bar)

Samengeperst gas, n.e.g. 70% stikstof, 30% kooldioxide UN-nummer: 1956 Opslagmethode: omgevingstemperatuur en hoge druk (> 150 bar) 1. INDICATIE VAN HET PRODUCT EN VAN HET BEDRIJF Omschrijving van het product Handelsnaam: Foodmix Naam: Samengeperst gas, n.e.g. 70% stikstof, 30% kooldioxide UN-nummer: 1956 Opslagmethode: omgevingstemperatuur

Nadere informatie

VEILIGHEIDS INFORMATIE BLAD

VEILIGHEIDS INFORMATIE BLAD VEILIGHEIDS INFORMATIE BLAD Montage vet op waterbasis, 90 ml Datum herziening: 23-06- 2015 Afdruk datum: 23-06- 2015 Datum eerste versie: 28/07/2014 Versie nummer: 02 Rubriek 1. Identificatie van de stof

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING Format Dit Veiligheidsinformatieblad is opgesteld in overeenstemming met Verordening (EG) 1907/2006 (REACH) Handelsnaam RPI-S Isolatieschaal

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad (MSDS)

Veiligheidsinformatieblad (MSDS) Adhesive spray Veiligheidsinformatieblad (MSDS) versie: 7 7 2009 / 37 Leverancier: Profclean Europe Duinweg 27 5482VR Schijndel telefoon: 073 5478265 fax: 073 5492305 telefoonnr noodgevallen : 073 5432720

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Pagina 1 van 5 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Afkorting: Materialnr. 1024558 1.2. Relevant geïdentificeerd gebruik van

Nadere informatie

SAFE MICROBIOLOGISCHE REINIGING

SAFE MICROBIOLOGISCHE REINIGING VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens EG-richtlijn 91/155/EEG en NEN/ISO 11014-1 1. Identificatie van het preparaat en de vennootschap/onderneming. Handelsnaam : SAFE Sanitair reiniger periodiek Leverancier

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISEPT

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISEPT VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISEPT 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODISEPT 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1 nr: zie

Nadere informatie

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert!

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert! VGWM A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat immers een

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform de Europese wetgeving (EC) No 1907/2006 (Reach)

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform de Europese wetgeving (EC) No 1907/2006 (Reach) Pagina: 1 1. Identificatie Naam van het chemische product: NPK 12+10+18S Synoniemen: NPK Meststoffen 12-10-18 Ca Naam van de leverancier: Pokon Naturado B.V. Adres van de leverancier: Dynamostraat 22-24

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BIJ PRODUCT

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BIJ PRODUCT Volgens Verordening (EC) Nr. 1907/2006 Versie 1 VIB gemaakt voor niet-verkleurende tabletten Herzieningsdatum: 28.01.2013 Afdrukdatum: 28.01.2013 1. I D E N T I F I C A T I E V A N D E M I X E N H E T

Nadere informatie

Veegpoeder Dust Free Groen

Veegpoeder Dust Free Groen 1 IDENTIFICATIE VAN HET PREPARAAT EN DE VENNOOTSCHAP Stofnaam / Product : Leverancier /fabrikant : Veegpoeder Dust Free Groen D-Clean B.V. Adres: Kraaivenstraat 11 5048 AB TILBURG Telefoonnummer: 013-5132626

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productidentificatie Leverancier Akzo Nobel Functional Chemicals bv Stationsstraat 77 PO Box 247 NL-3800 AE Amersfoort Tel.:

Nadere informatie

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch Algemene gegevens CAS nr: 50-00-0 EU-etikettering: R-zinnen: 23/24/25-34-40-43 S-zinnen: (1/2)-26-36/37/39-45-51 giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 351-331-311-301-314-335-317 acuut toxisch doelorgaan

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens EG-richtlijn 91/155/EEG en NEN/ISO

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens EG-richtlijn 91/155/EEG en NEN/ISO VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens EG-richtlijn 91/155/EEG en NEN/ISO 11014-1 1. Identificatie van het preparaat en de vennootschap/onderneming. Handelsnaam : MF-Clean T-Blauw Leverancier : MF Safe & Clean

Nadere informatie

Gevaarlijke producten

Gevaarlijke producten Welkom Gevaarlijke producten Basisvorming preventie & bescherming Gemeenschappelijke preventiedienst Lesgever: Karen Brems Wat is een gevaarlijk product? Gevaarlijke producten in scholen Blootstelling

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. Frionett Bio Activ 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF/HET PREPARAAT EN HET BEDRIJF

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. Frionett Bio Activ 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF/HET PREPARAAT EN HET BEDRIJF Pagina 1 van 6 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 IDENTIFICATIE VAN DE STOF/HET PREPARAAT EN HET BEDRIJF Productnaam : Aanbevolen toepassing : Reinigingsmiddel Leverancier: Naam : Adres : Woonplaats : Telefoonnummer

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 1907/2006/EG, Artikel 31. FG6359-362 Black Box - Pre-Wax Cleaner

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 1907/2006/EG, Artikel 31. FG6359-362 Black Box - Pre-Wax Cleaner VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 197/26/EG, Artikel 31 FG6359-362 Black Box - Pre-Wax Cleaner 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productnaam Bedrijf FG6359-362

Nadere informatie

EG-veiligheidsinformatieblad SDS 007.N-ed.E Datum van uitgifte: 01/09/12 Herziening van: 01/05/07

EG-veiligheidsinformatieblad SDS 007.N-ed.E Datum van uitgifte: 01/09/12 Herziening van: 01/05/07 Pagina 1/5 1. Identificatie van het product en van de vennootschap 1.1 Handelsnaam CEKA SOL L 1.2 Vennootschap ALPHADENT NV, Textielstraat 24, 8790 Waregem, België, + 32 (0)56 629 100 1.3 Alarmnummer Antigifcentrum

Nadere informatie

... Think safety! Werken met. Aardgascondensaat. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid

... Think safety! Werken met. Aardgascondensaat. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid ... Think safety! Werken met VGM Algemeen Milieu Gezondheid Veiligheid 1 Werken met Gasunie is een van de grootste gasinfrastructuurbedrijven in Europa. Veiligheid heeft binnen Gasunie de hoogste prioriteit;

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming 1.1 Productidentificatie Naam van produkt: Xerox Wide Format IJP 2000 System Inks Data Sheet Nummer:

Nadere informatie

Aanslag en beton verwijderaar voor industriele toepasingen.

Aanslag en beton verwijderaar voor industriele toepasingen. 1/5 Creet Aanslag en beton verwijderaar voor industriele toepasingen. Dasic International Ltd Winchester Hill Romsey Hampshire SO51 7YD UK www.dasicinter.com + (0)179 51219 + (0)179 52236 info@dasicinter.com

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform EU No. 1907/2006 (REACH), Annex II. Demula BV 20

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform EU No. 1907/2006 (REACH), Annex II. Demula BV 20 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET MENGSEL EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING 1.1 Productcode Chemische naam/synoniemen : - REACH registratienummer : - CAS Nr. : - EINICS Nr. : - Index-nummer (Bijlage

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Print datum 23-12-2008 00803 - Eurosan Glasreiniger 1 Van 6

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Print datum 23-12-2008 00803 - Eurosan Glasreiniger 1 Van 6 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Print datum 23-12-2008 00803 - Eurosan Glasreiniger 1 Van 6 H.O. Eurosan Heeswijk 74 A 3417 GS Montfoort Nederland Tel 0348-420100 Fax 0348-424243 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF

Nadere informatie

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid.

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid. Algemene gegevens CAS nr: 7803-51-2 EU-etikettering: R-zinnen: 12, 17, 26, 34, 50 S-zinnen: (1/2), 28, 36/37, 45, 61, 63 licht ontvlambaar zeer giftig milieugevaarlijk CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Herziene uitgave nr : 1 REACh Datum : 1 / 6 / 2007

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Herziene uitgave nr : 1 REACh Datum : 1 / 6 / 2007 bladzijde : 1 van 5 VEILIGHEIDSRMATIEBLAD Herziene uitgave nr : 1 Postbus 93 Beugsloepweg 9 NL-3130 AB Vlaardingen Nederland Tel. 010-4343911 Fax 010-4602436 In geval van nood : NVIC +31 (0)30 2748888

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Opmaakdatum 16-mei-2011 Herzieningsnummer 1 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Productbenaming Synoniemen Aanbevolen gebruik Laboratoriumchemikaliën 2. IDENTIFICATIE VAN

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad. In overeenstemming met 1907/2006/EG ISOL PRIMER

Veiligheidsinformatieblad. In overeenstemming met 1907/2006/EG ISOL PRIMER Pagina: 1/5 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Identificatie van de stof of het preparaat Productnaam en/of code: Toepassing van de stof of preparaat Aanbevolen

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens Verordening (EG) Nr. 1907/2006

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens Verordening (EG) Nr. 1907/2006 Pagina 1 van 5 10.000237 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens Verordening (EG) Nr. 1907/2006 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET MENGSEL EN VAN DE ONDERNEMING Productidentificatie Productnummer: : 10.000237

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Veiligheidsinformatieblad Volgens EU verordening 1907/2006 Afdrukdatum: 21-jan-2013 Herzieningsnummer: 1 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Identificatie van

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Classificatie volgens 67/548/EEC of 1999/45/EC bijlage I

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Classificatie volgens 67/548/EEC of 1999/45/EC bijlage I SECTIE 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Productnaam: Innogel B450 1.2. Relevant geïdentificeerd gebruik van het mengsel en ontraden

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens Richtlijn 91/155/EEG

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens Richtlijn 91/155/EEG Pagina 1 van 5 06'65 6$ VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Volgens Richtlijn 91/155/EEG Uitgifte: 03/03 Herziening van:,ghqwlilfdwlhygvwririkhwsuhsduddwhqygyhqqrrwvfkdsrqghuqhplqj Handelsnaam: Ortho Solo (Orthodontic

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (volgens 2001/58/EG) 1. Identificatie van het preparaat en de onderneming. Productnaam : PIEK BRANDSPIRITUS Leverancier : Van Dam Bodegraven BV Adres : Postbus 48 2410 AA Bodegraven

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING

HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING 4.1 GEVAARLIJKE STOFFEN HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING Tijdens de scheikundelessen zullen jullie zelf vaak met stoffen werken die gevaarlijk kunnen zijn. Om goed en veilig met deze stoffen (chemicaliën) om

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina: 1 Samenstellingsdatum: 31/08/2011 Revisie nr. 5 Rubriek 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Produktnaam: 1.2. Relevant geïdentificeerd

Nadere informatie

Producent/leveranciers informatie. Straat/postbus: Zonnebaan 56. Telefoon: 030-2410120 Telefax: 030-2414482

Producent/leveranciers informatie. Straat/postbus: Zonnebaan 56. Telefoon: 030-2410120 Telefax: 030-2414482 Veiligheidsinformatieblad Volgens 91/155/EC en ISO 11014-1 Afdrukdatum: 09.07.2004 Pagina 1/5 1. Identificatie van het preparaat en van de firma Informatie over het produkt Handelsnaam SikaLastomer-95

Nadere informatie

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering DATUM: 20.03.2009 Wettelijk verplichte gevaarsetikettering In bepaalde gevallen verplicht de wet fabrikanten om gevaarsinformatie te verstrekken (gevaarssymbolen en de bijbehorende risico- en veiligheidszinnen)

Nadere informatie

: B 250 SPORT 10L F/NL/P/E/D

: B 250 SPORT 10L F/NL/P/E/D 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET MENGSEL EN VAN DE ONDERNEMING Productinformatie Handelsnaam : identificatienummer : 61662 Gebruik van de stof of het mengsel : Onderhoudsmiddel Uitsluitend bestemd voor

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina: 1 Samenstellingsdatum: 2011-04-04 Revisie nr. 1 Rubriek 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Produktnaam: Codenummer: FHRK150

Nadere informatie

INFORMATIE EN GEGEVENS VOOR EEN VEILIG GEBRUIK VAN MATERIALEN laatst gewijzigd: 01-01-2004 intern nr. vorige datum:

INFORMATIE EN GEGEVENS VOOR EEN VEILIG GEBRUIK VAN MATERIALEN laatst gewijzigd: 01-01-2004 intern nr. vorige datum: 1. PRODUCT EN ONDERNEMING Goedgekeurd voor gebruik Goedgekeurd voor gebruik in laboratorium Goedgekeurd door HANDELSNAAM GROEPSNAAM AFWERKLAAG VOOR HOUT Fabrikant/importeur Produits Durieu S.A. Importeur

Nadere informatie

Beschrijving fabrikant : Wilsor Kunstharsen Tel: 0321-331167 Noorderbaan 46-48 Fax: 0321-331074 8256 PR Biddinghuizen E-mail: info@wilsor.

Beschrijving fabrikant : Wilsor Kunstharsen Tel: 0321-331167 Noorderbaan 46-48 Fax: 0321-331074 8256 PR Biddinghuizen E-mail: info@wilsor. 1. BESCHRIJVING VAN PRODUKT EN FABRIKANT Handelsnaam : Polyesterplamuur / / Beschrijving fabrikant : Tel: 0321-331167 -48 Fax: 0321-331074 E-mail: info@wilsor.nl the Netherlands Intenet: www.wilsor.nl

Nadere informatie

StoSilent A-Tec Panel Alu 1200 x 625 x 25 mm

StoSilent A-Tec Panel Alu 1200 x 625 x 25 mm 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Identificatie van de stof of het preparaat Gebruik van de chemische stof/preparaat Identificatie van de onderneming : : Akoestieksysteem

Nadere informatie

1. RISK & SAFETY ZINNEN

1. RISK & SAFETY ZINNEN 1. RISK & SAFETY ZINNEN Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen R-zinnen geven bijzondere gevaren (Risks) aan. S-zinnen geven veiligheidsaanbevelingen (Safety) aan. De zinnen zijn

Nadere informatie

TELEFOON NOODGEVALLEN: + 31 (0) Pagina 1 van 4 Versie nummer: 2004/1

TELEFOON NOODGEVALLEN: + 31 (0) Pagina 1 van 4 Versie nummer: 2004/1 TELEFOON NOODGEVALLEN: + 31 (0)30-2748888 Pagina 1 van 4 Versie nummer: 2004/1 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Productiedatum: 28 december 2004 Volgens EG-richtlijn 93/112/EEG Afdrukdatum: 24 april 2006 1. IDENTIFICATIE

Nadere informatie

Veiligheidsblad p. 1 / 8

Veiligheidsblad p. 1 / 8 Veiligheidsblad p. 1 / 8 SDS: conform aan EU richtlijn 2001/58/EG en de REACH wetgeving 1907/2006 Annex II 1. IDENTIFIKATIE VAN HET PRODUKT EN VAN DE ONDERNEMING Identificatie van het product: Lamscobel

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Pagina 1 van 5 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Andere handelsnaam 1001389; 791437; 506253; 150536 1.2. Relevant geïdentificeerd

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina: 1 Samenstellingsdatum: 22-07-2015 Revisie nr. 1 Rubriek 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Produktnaam: Codenummer: RM6092160

Nadere informatie