Control binnen het IMF: INTERNATIONAAL MONETAIR FONDS STAAT VOOR NIEUWE UITDAGING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Control binnen het IMF: INTERNATIONAAL MONETAIR FONDS STAAT VOOR NIEUWE UITDAGING"

Transcriptie

1 Control binnen het IMF: INTERNATIONAAL MONETAIR FONDS STAAT VOOR NIEUWE UITDAGING 8 MCA: april 2008, nummer 2 Perov Stanislav: beeld

2 Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) staat op een cruciaal punt in zijn bestaan. Steeds minder landen hebben financiële bijstand van het IMF nodig. Dat komt omdat het macro-economisch beleid in de meeste landen sterk is verbeterd, met een betere grip op begrotingen en inflatie. Daarnaast hebben veel landen, met name olie-exporterende en opkomende economieën, geprofiteerd van de hoogconjunctuur van de afgelopen jaren en enorme reserves opgebouwd. Het verminderde financiële beroep op het Fonds betekent dat het IMF moet bezuinigen en op zoek moet gaan naar andere inkomstenbronnen. Het uitgebreide reviewproces helpt ook politisering van het IMF te voorkomen Age F.P. Bakker: De nieuwe Managing Director, Dominique Strauss-Kahn, is voortvarend aan de slag gegaan en heeft een reorganisatie aangekondigd die het IMF moet refocussen op die gebieden waar het een comparatief voordeel heeft: macroeconomische en financiële stabiliteit. Door de eigen huishouding op orde te brengen brengt het IMF zelf in praktijk wat het ook aan zijn leden adviseert. Tegelijkertijd wordt hard gewerkt aan een modernisering van de bestuursstructuur van het IMF, met een grotere stem voor de opkomende economieën die de laatste jaren hard zijn gegroeid. Zo wordt eraan gewerkt dat het IMF weer in control is en tegelijkertijd aan relevantie en legitimiteit wint. Een omvangrijke reorganisatie vraagt om bijzondere aandacht voor risicomanagement. Controlling heeft binnen het IMF dan ook een actuele dimensie. Tegelijkertijd heeft controlling ook een bijzondere dimensie omdat het IMF tot op zekere hoogte zelf als een controller kan worden beschouwd. Het IMF heeft een statutaire verplichting om in jaarlijkse consultatierondes met zijn lidstaten, de zogenaamde Artikel IV consultaties, te bezien in hoeverre de financiële huishoudens op orde zijn. Daarover worden rapporten uitgebracht, waarin verslag wordt gedaan over de consultaties met de autoriteiten en de adviezen die de IMF-staf heeft uitgebracht. Deze rapporten worden doorgaans openbaar gemaakt. Dit artikel gaat in op de rol van het IMF in het algemeen en meer specifiek op het terrein van controlling. Vervolgens komt het controlleraspect binnen het IMF zelf aan bod. Het IMF als hoeder van het internationale monetaire stelsel Het IMF is in 1944 samen met de Wereldbank opgericht. De instellingen zijn gevestigd in Washington en worden de Bretton Woods-instellingen genoemd, naar de plaats in de Verenigde Staten waar de oprichtingsonderhandelingen plaatsvonden. Waar de Wereldbank als hoofddoelstelling armoedebestrijding kent, geldt het IMF sinds de oprichting als de hoeder van de internationale macro-economische en financiële stabiliteit. Het IMF geeft daartoe economisch advies aan landen en verstrekt leningen waarmee landen tijdelijke betalingsproblemen het hoofd kunnen bieden. Aanvankelijk was de belangrijkste taak van het IMF het bewaken van de stabiliteit van het Bretton Woods-stelsel van vaste wisselkoersen. Nadat het systeem van vaste wisselkoersen in 1973 werd beëindigd, moest het IMF een nieuwe invulling geven aan zijn rol van het waarborgen van stabiliteit. Tegenwoordig onderscheidt het Fonds drie hoofdtaken ten behoeve van zijn 185 leden: financiële bijstand, technische assistentie en de zogenoemde surveillance. Deze laatste taak omvat het volgen van ontwikkelingen in de wereldeconomie (multila- MCA: april 2008, nummer 2 9

3 terale surveillance), maar ook in individuele landen. De Executive Board van het IMF bestaat uit 24 Executive Directors (bewindvoerders) die één land grote landen zoals VS, China en Duitsland of een verzameling landen vertegenwoordigen. De Nederlandse bewindvoerder behartigt de belangen van een groep van dertien landen, die naast Nederland bestaat uit Oekraïne, Israël, Roemenië, Bulgarije en diverse kleine economieën in Oost-Europa en Centraal-Azië. Het bijzondere van deze constellatie is dat binnen één groep ontwikkelde landen, opkomende economieën en lage-inkomenslanden zijn vertegenwoordigd. Dit draagt eraan bij dat polarisatie van de standpunten tussen crediteur- en debiteurlanden binnen het IMF wordt vermeden. Naast de ambassadeursrol, het vertegenwoordigen van de belangen van zijn landen binnen het IMF, heeft de bewindvoerder een tweede belangrijke taak: als één van de 24 directeuren van het Fonds is hij medeverantwoordelijk voor het dagelijkse bestuur van de instelling. De Executive Board vergadert drie keer per week en stuurt de Managing Director van het Fonds aan, die de dagelijkse leiding heeft over de staf van het IMF. De Executive Board rapporteert aan de Raad van Gouverneurs, die uiteindelijk de strategische besluiten goedkeurt. Elk land heeft daartoe een gouverneur benoemd voor het IMF, veelal de minister van Financiën of de centrale bankpresident. De Nederlandse gouverneur is Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank, met als plaatsvervangend gouverneur de thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën. Al met al bestaat er dus een keten van checks and balances die eraan bijdraagt dat het IMF als multilaterale instelling de belangen van zijn leden op een adequate wijze behartigt. Het IMF als controller voor zijn lidstaten De bilaterale surveillance door het IMF houdt in dat de staf, doorgaans jaarlijks, de financieel-economische situatie van zijn 185 leden analyseert. In wezen verschilt die activiteit, zij het dan op macroschaal, niet wezenlijk van wat een traditionele controller bij een bedrijf doet: namelijk eraan bijdragen dat de financiële huishouding op orde zal zijn. Periodiek wordt elk land daartoe bezocht door een team van IMF-experts, waarbij de frequentie afhankelijk is van het economische gewicht van een land, de economische situatie ter plekke en overeengekomen afspraken met dit lid. Op basis van de bevindingen Het IMF kent een gedetailleerd systeem van beleidsregels voor financiële risico s van het missieteam worden aanbevelingen geformuleerd aan de autoriteiten. Deze aanbevelingen zijn met name gericht op beleid dat direct het kernmandaat van macro-economische en financiële stabiliteit raakt. In de praktijk betekent dit dat het IMF zich vooral richt op budgettair, monetair en wisselkoersbeleid en de financiële sector. Met zijn aanbevelingen aan landen over hun economisch beleid begeeft het IMF zich op politiek gevoelig terrein. Het wekt dan ook geen verwondering dat de surveillance en advisering aan landen binnen het Fonds aan een uitgebreid reviewproces zijn onderworpen dat erop toeziet dat landen in vergelijkbare omstandigheden gelijk worden behandeld. Dit helpt ook politisering van het IMF te voorkomen. Het Policy Development and Review Department kent een overkoepelende verantwoordelijkheid voor het reviewproces, waarin wordt bezien in hoeverre aanbevelingen aan landen sporen met algemeen IMFbeleid. Daarnaast worden de analyses van landenteams op deelaspecten nog eens beoordeeld door verschillende functionele divisies. Zo zal bijvoorbeeld het Fiscal Affairs Department de aanbevelingen op begrotingsbeleid kritisch bezien. Naast de vormgeving van zorgvuldige internecontroleprocessen is in 2001 het Independent Evaluation Office (IEO) opgericht. Het IEO dient ertoe om onafhankelijke, objectieve evaluaties uit te voeren van het beleid van het IMF. Het IEO opereert volledig onafhankelijk van het IMF-management en at arm s length van de Executive Board. Volgens zijn missie zal het IEO de leercultuur binnen het Fonds verbeteren, wat er grofweg op neerkomt dat het IMF van eigen misstappen kan leren. Tevens stelt de missie dat het IEO helpt om de externe geloofwaardigheid van het Fonds te versterken, om meer begrip van het Fondswerk te creëren en om de institutionele governance en controle te ondersteunen. Het IEO is daarmee feitelijk een laatste, onafhankelijke stap in het waarborgen van checks and balances wat betreft de kwaliteit van advisering door het IMF. Naast de algemene doorlichting van de financieel-economische situatie van zijn leden, beziet het IMF eveneens hoe landen hun interne controlling 10 MCA: april 2008, nummer 2

4 hebben vormgegeven. Het IMF geeft desgevraagd specifiek advies aan regeringen en centrale banken over het inrichten van hun organisatie. Dit gebeurt in de vorm van technische assistentie waarin de Fondsstaf samenwerkt met ambtenaren of centrale bankiers om de organisatorische processen door te lichten. Daarnaast heeft het IMF op uiteenlopende beleidsterreinen standards and codes opgesteld. Zogenoemde Fiscal ROSC analyses (ROSC staat voor Report on the Observance of Standards and Codes) analyseren aan de hand van deze standards and codes het budgettaire proces in zijn algemeenheid, waarbij beoordeeld wordt in hoeverre de checks and balances binnen het begrotingsproces op orde zijn. Het wekt geen verwondering dat Nederland met de facto onafhankelijke instituten als het Centraal Planbureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek relatief goed scoort. Naast de surveillance en technische assistentie kent ook de financiële-bijstandtaak van het IMF een belangrijk controllingaspect. Financiële bijstand houdt in dat het IMF geld verstrekt aan landen met een tijdelijk betalingsbalansprobleem. Aan dergelijke leningen worden condities verbonden wat betreft het macro-economisch beleid. De achterliggende gedachte is dat door aanbevelingen van het IMF op te volgen, landen de betalingsbalansproblemen achter zich laten en aldus in staat zullen blijken het geleende geld terug te betalen. Daarnaast voert het IMF zogenoemde safeguard assessments uit voordat geld wordt overgemaakt naar de centrale banken van de landen. Het safeguard assessment houdt in dat de staf een gedetailleerde doorlichting van het risicomanagement van de centrale bank uitvoert. Het IMF richt zich daarbij op vijf gebieden: 1 de externe-auditmechanismen; 2 het juridische raamwerk; 3 de financiële verslaggeving; 4 de interne-auditmechanismen; en 5 het systeem van interne control. Indien de evaluatie daartoe aanleiding geeft, worden aanbevelingen gedaan voor verbeteringen. Al met al leidt de safeguard assessment ertoe dat het IMF met redelijke waarborgen voor control, audit en verslaggeving geld kan overmaken aan centrale banken die zich dikwijls in ontwikkelingslanden bevinden. De controllingfunctie binnen het IMF In tegenstelling tot andere internationale organisaties, zoals de Wereldbank, heeft het IMF geen aparte controller benoemd. In de praktijk komt het erop neer dat de controllerfunctie wordt ingevuld door de directeur van het Finance Department. Deze directeur rapporteert rechtstreeks aan de Managing Director. Tevens wordt ieder kwartaal een rapport opgeleverd aan de Executive Board over audit en control. De Board komt periodiek bijeen om de rapportage van de directeur Finance te bespreken en besluiten te nemen op alle relevante zaken die het interne risicomanagement en de controlesystemen van het IMF raken. Binnen het Finance Department zijn twee divisies in het bijzonder relevant vanuit het perspectief van interne audit. Ten eerste is de Administrative Expenditures and Control Division verantwoordelijk voor het controleren van alle IMF betalingen en ontvangsten in de begroting. Wat betreft de administratieve begroting gaat het daarbij onder andere over de levering van goederen en diensten, over salarissen en andere vergoedingen en over de kosten voor reizen en seminars. Wat betreft de kapitaalbegroting kan worden gedacht aan IT, bouwprojecten, maar ook meer specifiek aan de gevolgen van wijzigingen in het Amerikaanse belastingstelsel voor het pensioenplan van het Fonds. Tot slot beziet de divisie alle fondsen die beschikbaar worden gesteld voor technische-assistentieovereenkomsten met landen. Verder kent het Finance Department een zogenoemde Control Unit. Deze divisie heeft een overkoepelende toezichthoudende rol over de uitgevoerde financiële transacties waarmee Finance te maken heeft. De unit moet ervoor zorgen dat effectieve systemen en interne controlemechanismen bestaan en worden nageleefd binnen het Finance Department. Een interessant gegeven is dat het personeel van Finance, dat de rapportage van de directeur voorbereidt, zich over het algemeen ook met ander werk bezighoudt dan de pure controlling. De meesten hebben een accounting achtergrond (meestal CPA). Wat betreft het samenspel van de controller en de (interne-)auditfunctie geldt dat de interneauditfunctie zich richt op het geven van waarborgen dat alle controls voldoende zijn en effectief worden toegepast. Het Finance Department als geheel wordt vanuit dit opzicht beoordeeld door de Office of Internal Audit and Inspection, op grond van een auditprogramma dat gebaseerd is op een beoordeling MCA: april 2008, nummer 2 11

5 van de relatieve risico s. Het office valt direct onder de Managing Director van het Fonds en overziet feitelijk alle control- en governanceprocessen binnen het IMF. Het office heeft tevens als taak het management te voorzien van analyses en adviezen die eraan kunnen bijdragen dat de interne bedrijfsprocessen van het Fonds verbeteren. Tot slot kent het IMF een External Audit Committee, dat bestaat uit drie professionals die niet gelieerd zijn aan het Fonds. Het External Audit Committee rapporteert aan de Raad van Gouverneurs en overziet de externe en interne audit van het IMF en zijn financiële boekhouding, risicomanagement en interne-controlsystemen. Al met al kan worden geconcludeerd dat, net als dat gold voor de rol van het IMF als controller, ook voor de interne-controlprocessen van het Fonds de keten van checks and balances in de plaats is gebracht. Aan de controlketen van het IMF, die zich over de jaren heeft ontwikkeld, ligt een aantal principes ten grondslag. Vaak gaat het daarbij om algemeen aanvaarde principes, zoals een duidelijke en transparante verantwoordingsstructuur, die specifiek worden toegepast op de eisen van een multilaterale organisatie die zich op politiek gevoelig terrein begeeft. Zoals uit de voorgaande passages blijkt, is het IMF een organisatie gericht op checks and balances, wat tot uiting komt in het reviewproces en de splitsing van taken. Het IMF kent een uitgebreide control-infrastructuur van interne en externe audits, een onafhankelijk auditcomité, onafhankelijke evaluatie van acties en beleid door het IEO. Het IMF kent bovendien een gedetailleerd systeem van beleidsregels ten aanzien van financieel risico op transactie- en beleidsniveau. Zo gelden duidelijke limieten voor de bedragen die landen van het Fonds kunnen lenen in het geval van betalingsbalansproblemen. Tevens worden alle leningen van het Fonds beoordeeld door de Executive Board voordat tot verstrekking wordt overgegaan. De Board dient ook alle beleidsregels op financieel gebied, die periodiek worden herzien en aangepast aan best practices, goed te keuren. Wat betreft de administratieve richtlijnen geldt dat het Policy Development and Review Department binnen het Fonds een overkoepelende, sturende rol vervult. Verder zijn, net als de controller in Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven, voor controlling binnen het IMF de nieuwe International Financial Reporting Standards (IFRS) en de Sarbanes Oxley Act van belang. In de praktijk laat het IMF zich leiden door de richtlijnen van IFRS en Sarbanes Oxley. Het Finance Department is momenteel bezig met een analyse van alle processen om te kijken in hoeverre nog stappen zouden moeten worden genomen om volledig Sarbanes Oxley te kunnen toepassen. Momenteel beoordelen externe auditors de controls met betrekking tot de financiële verslaggeving niet. Tot slot kent het IMF een ethics officer en een gedragscode voor alle werknemers en de Raad van Bewindsvoerders. Het IMF in de steigers De nieuwe Managing Director Strauss-Kahn heeft een omvangrijke reorganisatie van het IMF ingezet. De stemgewichten in het Fonds worden aangepast aan de nieuwe verhoudingen in de wereldeconomie. Dit betekent dat de opkomende economieën als China en India aan belang zullen winnen ten koste van met name Europese landen, waaronder Nederland. Verder moet de reorganisatie ertoe leiden dat het IMF een betere focus hanteert op zijn kernmandaat van macro-economische en financiële stabiliteit, onder andere door het financiële-sectorwerk te versterken. De derde grote uitdaging is om de inkomsten en uitgaven weer in balans te brengen, nu het IMF de laatste jaren minder verdient op leningen aan landen in financiële problemen. Hiertoe is een nieuw inkomstenmodel ontworpen dat het IMF minder afhankelijk maakt van rente-inkomsten op leningen. Tevens zal het Fonds met 300 tot 400 fte s worden afgeslankt. De vermindering van het personeelsbestand zal belangrijke gevolgen hebben voor de interne werkwijzen van het Fonds. Zo zullen de verschillende departementen voortaan grotere divisies kennen, wat de span of control voor managers doet toenemen en de hiërarchie vermindert. Het uitgebreide reviewproces binnen het Fonds wordt ingekort. Naast kostenbesparingen is het doel een efficiënter opererende organisatie, waarin het IMF-personeel direct werkt voor de missie van macro-economische en financiële stabiliteit. Een risico is echter dat de voorgestelde veranderingen de zorgvuldig gecreëerde keten van checks and balances zullen aantasten. De risico s die de reorganisatie met zich brengt kunnen grofweg worden ingedeeld in strategische, financiële en operationele risico s. Een strategisch risico is bijvoorbeeld dat de leden van het IMF geen 12 MCA: april 2008, nummer 2

6 De uitdaging voor het IMF is de inkomsten en uitgaven weer in balans te brengen bevredigend akkoord zouden bereiken over de herziene stemgewichten. In dat geval zouden de opkomende economieën zich minder bij het Fonds betrokken voelen, wat de legitimiteit van de institutie aantast. Strategische en financiële risico s ontstaan doordat het IMF weliswaar hard werkt aan de bezuinigingen, maar dat de rest van het tekort zal moeten worden gedicht met een nieuw inkomstenmodel. Dit nieuwe model zal echter in een aantal landen door het parlement worden goedgekeurd; een proces met onzekere uitkomsten. Tot slot impliceert de reductie in het personeelsbestand strategische en operationele risico s met bijvoorbeeld als mogelijk gevolg dat de kwaliteit van het IMF-werk afneemt. Ook zouden eventuele gedwongen ontslagen het moraal van de staf kunnen ondermijnen. Gegeven deze risico s is het duidelijk dat de reorganisatie om bijzondere aandacht vraagt op het gebied van risicomanagement. Het zogenoemde Advisory Committee on Risk Management volgt het proces daarom nauwgezet. Dit comité zal diverse interimrapportages aan de Executive Board leveren waarin wordt ingegaan op de strategische risico s, met name zaken die de legitimiteit en de inkomenspositie van het IMF raken. Tevens zal het comité een enquête uitzetten onder de verschillende departementen van het IMF over de risico s die de reorganisatie met zich mee brengt, onder andere als gevolg van de verminderde bezetting. De uitkomsten van de enquête zullen eveneens aan de Board worden voorgelegd. De voortdurende monitoring van de risico s moet eraan bijdragen dat afwijkingen van het pad naar een efficiëntere organisatie direct kunnen worden gecorrigeerd. Conclusie Het IMF is een multilaterale organisatie die in zekere zin zelf als controller optreedt. Het doet aanbevelingen aan landen hoe zij hun financiële huishoudens op orde kunnen houden. Tevens geeft het IMF specifiek advies aan regeringen en centrale banken over de vormgeving van hun interne-audit- en controlprocessen. Met zijn analyses en aanbevelingen begeeft het IMF zich dikwijls op politiek gevoelig terrein, wat de instelling in zekere zin kwetsbaar maakt. Het wekt dan ook geen verwondering dat de controlprocessen binnen de instelling zeer zorgvuldig zijn vormgegeven. Dankzij een keten van checks and balances wordt gewaarborgd dat het economisch advies van het IMF de hoogste standaarden haalt, dat het risico van non-performing loans wordt geminimaliseerd en dat de geldstromen binnen een complexe, internationale instelling onder adequate controle staan. Daarbij worden op dit moment extra inspanningen gedaan op het gebied van risicomanagement gegeven de risico s die de reorganisatie van het Fonds met zich brengt. Al met al geldt dat voor het control- en auditwerk binnen het Fonds vele parallellen zijn aan te brengen met het werk van de controller in de private sector; het internationale karakter van een instelling die zich mengt in nationaal beleid in diverse landen geeft het werk een extra dimensie. Age Bakker is Executive Director bij het IMF. Hij is tevens hoogleraar Monetaire en Bancaire Vraagstukken aan de Vrije Universiteit en oud-onderdirecteur van De Nederlandsche Bank. Hij is dank verschuldigd aan Wouter Schilperoort, Dirk Swagerman en Harry Trines voor hun medewerking aan dit artikel. Perov Stanislav: beeld MCA: april 2008, nummer 2 13

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING 2. VERSTEVIGING VAN RISICOMANAGEMENT Van belang is een goed samenspel tussen het bestuur, de raad van commissarissen en de auditcommissie, evenals goede communicatie met

Nadere informatie

Veranderende verhoudingen binnen het imf

Veranderende verhoudingen binnen het imf Veranderende verhoudingen binnen het imf De robuuste groei en de relatieve stabiliteit van de wereldeconomie heeft de afgelopen jaren de rol van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) veranderd. Het Fonds

Nadere informatie

AuditchArter VAn het AGentSchAp Audit VLAAnderen 1 / 9

AuditchArter VAn het AGentSchAp Audit VLAAnderen 1 / 9 Auditcharter Van HET AGENTSChap AUDIT VLAANDEREN 1 / 9 Inhoudsopgave MISSIE VAN HET AGENTSCHAP AUDIT VLAANDEREN... 3 ONAFHANKELIJKHEID... 4 OBJECTIVITEIT EN BEKWAAMHEID... 5 KWALITEIT VAN DE AUDITWERKZAAMHEDEN...

Nadere informatie

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP "INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE"

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap Interne Audit van de Vlaamse Administratie en tot omvorming van het auditcomité van de Vlaamse Gemeenschap tot het

Nadere informatie

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ BIJLAGE 2 BIJ HET CORPORATE GOVERNANCE CHARTER INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ OPGESTELD DOOR DE RAAD VAN BESTUUR INHOUDSOPGAVE Algemeen... 3 1. Samenstelling... 3 2. Verantwoordelijkheden... 3 3.

Nadere informatie

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ BIJLAGE 2. INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ Dit intern reglement maakt integraal deel uit van het Corporate Governance Charter van de Vennootschap. Deze bijlage is een aanvulling op de toepasselijke

Nadere informatie

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving Courtesy Vertaling Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC Taakomschrijving Achtergrond Tegen het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de wereldwijde opwarming van

Nadere informatie

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar.

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar. SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE I. SAMENSTELLING VAN HET AUDITCOMITÉ 1. Aantal leden - Duur van de mandaten Het Auditcomité telt minstens vier leden. De leden van het Auditcomité

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

Meerwaarde Internal Audit functie. 16 maart 2017

Meerwaarde Internal Audit functie. 16 maart 2017 Meerwaarde Internal Audit functie Even voorstellen: Jantien Heimel 2 Even voorstellen: Jeannette de Haan 3 Inhoud 1. Kennismaking 2. Hoe kijken commissarissen aan tegen Internal Audit? Filmpje 3. Wat is

Nadere informatie

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES November 2006 1 GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES PRINCIPES I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur 1 en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting)

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) October 2013 Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Belangenconflicten

Nadere informatie

DNB organisatievorm & governance

DNB organisatievorm & governance DNB organisatievorm & governance De Nederlandsche Bank (DNB) is de centrale bank, toezichthouder en resolutieautoriteit van Nederland. DNB wordt als naamloze vennootschap bestuurd door een directie, die

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP Curriculum Vitae Interim Specialist implementatie SSC Interim Specialist implementatie SAP Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Corporate Governance Reglement

Corporate Governance Reglement Corporate Governance Reglement N.V. VSH Foods Corporate Governance Reglement april 2011 1 van 9 Algemeen Dit document is een handleiding voor de inrichting van de Corporate Governance voor N.V. VSH Foods

Nadere informatie

DeNederlandscheBank. Ministerie van Financiën De Nederlandsche Bank. Korte Voorhout 7. Postbus 20201 Postbus 98 2500 EE Den Haag 02052491 11.

DeNederlandscheBank. Ministerie van Financiën De Nederlandsche Bank. Korte Voorhout 7. Postbus 20201 Postbus 98 2500 EE Den Haag 02052491 11. Korte Voorhout 7 Directeur mr. F. Eklerson NV. Ministerie van Financiën De Nederlandsche Bank EUROSYSTEEM 1 van 7 Europese Organisatie geen kwetsbaarheden ontstaan. Dit betekent dat DNB zal moeten voldoen

Nadere informatie

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 juni 2000 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 99/0213 (CNS) 9028/00 LIMITE ECOFIN 137 NIS 66 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad

Nadere informatie

CORPORATE GOVERNANCE CODE

CORPORATE GOVERNANCE CODE CORPORATE GOVERNANCE CODE VAN DE ASSURIA GROEP INHOUDSOPGAVE Algemeen 4 Doelstellingen 5 Definities 5 Artikel 1 Status van het regelement 5 Artikel 2 Statuten 6 Artikel 3 Functioneren Board of Directors

Nadere informatie

2016Z Vraag 3 Kunt u ontkennen, danwel bevestigen dat de Europese Commissie het IMF daadwerkelijk politiek heeft willen beïnvloeden?

2016Z Vraag 3 Kunt u ontkennen, danwel bevestigen dat de Europese Commissie het IMF daadwerkelijk politiek heeft willen beïnvloeden? 2016Z15164 Vragen van het lid Merkies (SP) aan de minister van Financiën over de aanpak van de Griekse schuldencrisis door het IMF naar aanleiding van het evaluatierapport van het IEO (Independent Evaluation

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN

REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN REGLEMENT VAN DE AUDITCOMMISSIE VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN Dit reglement is op 11 mei 2012 vastgesteld door de raad van commissarissen van Koninklijke FrieslandCampina N.V. (de "Vennootschap"). Artikel

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Senior Controller Drs. RA RC

Curriculum Vitae. Interim Senior Controller Drs. RA RC Curriculum Vitae Interim Senior Controller Drs. RA RC Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: 06-52376775 E- mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer K159 Aantal jaren ervaring

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011

Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011 Reglement raad van toezicht Vastgesteld door de raad van toezicht op: 14 juni 2011 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit Reglement is opgesteld ingevolge artikel 14 en 15 van de

Nadere informatie

Internationaal Monetair Fonds

Internationaal Monetair Fonds Scorecard Internationaal Monetair Fonds (IMF) Datum mei 2013 SCORECARD Opgesteld door Internationaal Monetair Fonds Directie Verenigde Naties en Internationale Financiële InstellingenMultilaterale Instellingen

Nadere informatie

Internationaal Monetair Fonds (IMF)

Internationaal Monetair Fonds (IMF) Scorecard IMF Datum 19 juni 2015 SCORECARD Opgesteld door Internationaal Monetair Fonds (IMF) Directie Multilaterale Instellingen en Mensenrechten Afdeling Internationale Financiële Instellingen T- +31

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code Monitoring Commissie Corporate Governance T.a.v. Prof. dr. J.A. van Manen Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code T 020-3010301

Nadere informatie

INTERN REGLEMENT VAN HET DIRECTIECOMITÉ

INTERN REGLEMENT VAN HET DIRECTIECOMITÉ BIJLAGE 4 BIJ HET CORPORATE GOVERNANCE CHARTER INTERN REGLEMENT VAN HET DIRECTIECOMITÉ OPGESTELD DOOR DE RAAD VAN BESTUUR INHOUDSOPGAVE Algemeen... 3 1. Samenstelling... 3 2. Benoeming... 3 3. Bevoegdheden

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Reglement Audit- en Risk Management Commissie

Reglement Audit- en Risk Management Commissie Reglement Audit- en Risk Management Commissie - ARUBA 2016 1. Vaststelling en reikwijdte reglement 1.1 Het Reglement Audit en Risk management commissie is een reglement als bedoeld in artikel 16 lid 4

Nadere informatie

INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 560 GEBEURTENISSEN NA DE EINDDATUM VAN DE PERIODE

INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 560 GEBEURTENISSEN NA DE EINDDATUM VAN DE PERIODE INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING 560 GEBEURTENISSEN NA DE EINDDATUM VAN DE PERIODE INHOUDSOPGAVE Paragraaf Inleiding... 1-3 Definities... 4 Gebeurtenissen die zich vóór de datum van de controleverklaring

Nadere informatie

Afspraken tussen de regeringen van Aruba en Nederland over de openbare financiën van Aruba.

Afspraken tussen de regeringen van Aruba en Nederland over de openbare financiën van Aruba. Afspraken tussen de regeringen van Aruba en Nederland over de openbare financiën van Aruba. De regering van Aruba, in deze vertegenwoordigd door de Minister President van Aruba, de heer M.G. Eman, evenals

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Controller Manager Consolidatie RA

Curriculum Vitae. Interim Controller Manager Consolidatie RA Curriculum Vitae Interim Controller Manager Consolidatie RA Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer Jaren ervaring

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Toetsingskader risicoregelingen: IMF. Inleiding

Toetsingskader risicoregelingen: IMF. Inleiding Toetsingskader risicoregelingen: IMF Inleiding Het Internationaal Monetair Fonds is, evenals de Wereldbank, opgericht tijdens een conferentie in Bretton Woods in 1944. Het functioneren van het IMF wordt

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

In 2012 zijn afspraken gemaakt tussen DNB en het Ministerie van Financiën over

In 2012 zijn afspraken gemaakt tussen DNB en het Ministerie van Financiën over EUROSYSTEW Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Nederlandsche Bank NV. mr. P. Eiderson Directeur Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnh.n1 Handelsregister

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Falend toezicht moet stoppen! Open Kennis Avond

Falend toezicht moet stoppen! Open Kennis Avond Falend toezicht moet stoppen! Open Kennis Avond Gerard Mertens, hoogleraar financial management & governance Decaan Faculteit Management Wetenschappen Open Universiteit, Heerlen, The Netherlands Wanbeleid

Nadere informatie

Organisatie. Directielid. Naam Ron Walkier (1953) Eerste benoeming 1993, voorzitter sinds 2008 Lopende termijn tot 2016

Organisatie. Directielid. Naam Ron Walkier (1953) Eerste benoeming 1993, voorzitter sinds 2008 Lopende termijn tot 2016 5 Organisatie Directie Naam Ron Walkier (1953) Eerste benoeming 1993, voorzitter sinds 2008 Lopende termijn tot 2016 Voorzitter van de directie Primaire aandachtsgebieden Strategie, communicatie, hrm,

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF

Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF 1. Inleiding 1.1. In dit Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF worden de volgende definities gehanteerd: Algemeen Directeur : de statutair directeur, bedoeld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 21 501-07 Raad voor Economische en Financiële Zaken Nr. 444 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Stichting Pensioenfonds Avery Dennison GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Artikel 1 Definities 1.1. Verbonden

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Samenvatting F-Scan. Onderzoek naar de effectiviteit en efficiency van de kerntaken binnen NOC*NSF. April 2011

Samenvatting F-Scan. Onderzoek naar de effectiviteit en efficiency van de kerntaken binnen NOC*NSF. April 2011 Samenvatting F-Scan Onderzoek naar de effectiviteit en efficiency van de kerntaken binnen NOC*NSF 1 Inhoud 1. Achtergrond en doelstelling 2. Effectiviteit NOC*NSF 3. Organisatie- en efficiency analyse

Nadere informatie

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen.

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen. FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: BKR Compliance Officer Security & Risk BKR is een onafhankelijke stichting met een maatschappelijk doel. BKR streeft sinds 1965, zonder winstoogmerk, een financieel

Nadere informatie

Vraag en Antwoord Common Reporting Standard en uw fiscale woon- of vestigingsplaats

Vraag en Antwoord Common Reporting Standard en uw fiscale woon- of vestigingsplaats Vraag en Antwoord Common Reporting Standard en uw fiscale woon- of vestigingsplaats Wat is de Common Reporting Standard (CRS)? De Nederlandse overheid werkt met veel landen samen om belastingontduiking

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Beheerovereenkomst WINKELVASTGOEDFONDS DUITSLAND 5 NV. WVGF Dlnd 5 NV - BEH (execution copy).docx

Beheerovereenkomst WINKELVASTGOEDFONDS DUITSLAND 5 NV. WVGF Dlnd 5 NV - BEH (execution copy).docx WVGF Dlnd 5 NV - BEH (execution copy).docx ONDERGETEKENDEN: I. Holland Immo Group Beheer B.V., een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, statutair gevestigd te Eindhoven en kantoorhoudende

Nadere informatie

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot)

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot) Verordening cliëntenparticipatie ISD de Kempen 2015 Artikel 1 Begripsbepalingen 1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

Befimmo NV. Reglement van de interne audit

Befimmo NV. Reglement van de interne audit Befimmo NV Inhoud Article 1 - Opzet... 1 Article 2 - Opdracht, doelstellingen en activiteiten... 2 Article 3 - Jaarprogramma... 3 Article 4 - Rapportering... 3 Article 5 - Autoriteit... 4 Article 6 - Onafhankelijkheid...

Nadere informatie

Toetsingskader: Garantie t.b.v. Europese Investeringsbank (EIB) voor leningen uit eigen EIB-middelen in ACS-landen en LGO (Cotonou III)

Toetsingskader: Garantie t.b.v. Europese Investeringsbank (EIB) voor leningen uit eigen EIB-middelen in ACS-landen en LGO (Cotonou III) Toetsingskader: Garantie t.b.v. Europese Investeringsbank (EIB) voor leningen uit eigen EIB-middelen in ACS-landen en LGO (Cotonou III) Probleemstelling 1. Wat is het probleem dat aanleiding is (geweest)

Nadere informatie

Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing

Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing Wat u zeker moet weten over Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing VOOR LOKALE BESTUREN AUDIT VLAANDEREN www.auditvlaanderen.be 1 Inhoud AUDIT VLAANDEREN 5 INTERNE CONTROLE OF ORGANISATIEBEHEERSING?

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld Fiche 6: Gezamenlijke mededeling EU-Birma/Myanmar 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad: Elementen voor een strategie van de EU ten aanzien

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom AFWIJKING 2005/1 Samenvatting van het advies dd. 17 mei 2005 met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. In de Code van Commissie Peters De Veertig Aanbevelingen (juni 1997) staat in zeer algemene termen iets over risicobeheersing.

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.10.2015 COM(2015) 603 final 2015/0250 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van maatregelen om geleidelijk een gezamenlijke vertegenwoordiging van

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

Corporate Governance verantwoording

Corporate Governance verantwoording Corporate Governance verantwoording Algemeen De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur van Verenigde Nederlandse Compagnie (VNC) respecteren de principes en best practice bepalingen van de Corporate

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA(BoS(13/164 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA WesthafenTower Westhafenplatz 1 60327 Frankfurt Germany Phone: +49 69 951119(20 Fax: +49 69 951119(19

Nadere informatie

Participatieregelingen: beloning of investering?

Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen zijn een veel voorkomend instrument om management te binden en te belonen, zowel in corporate- als privateequity-omgevingen. Ondernemingen

Nadere informatie

Reglement van de auditcommissie van de Raad van Toezicht van Hogeschool Van Hall Larenstein

Reglement van de auditcommissie van de Raad van Toezicht van Hogeschool Van Hall Larenstein Reglement van de auditcommissie van de Raad van Toezicht van Hogeschool Van Hall Larenstein Dit gewijzigd reglement is op 10 december 2012 vastgesteld op grond van artikel 9 van het reglement van de raad

Nadere informatie

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin. Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer CVK3352 Ervaring Samenvatting

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Reglement Auditcommissie WormerWonen Reglement Auditcommissie WormerWonen Vastgesteld in de Auditcommissie van WormerWonen Ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Toezicht op 29 oktober 2014 14 oktober 2014 1 1. INHOUD 1. Doelstelling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 IX Jaarverslag en slotwet Ministerie van Financiën en Nationale Schuld 2014 Nr. 8 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 11 juni 2015

Nadere informatie

Nota inzake Economic Development Board

Nota inzake Economic Development Board Nota inzake Economic Development Board Inleiding De economische ontwikkeling van Noord-Limburg krijgt een grote impuls met de campusontwikkeling, maar daarmee zijn niet alle economische uitdagingen deze

Nadere informatie

VERSLAG (2016/C 449/19)

VERSLAG (2016/C 449/19) C 449/102 NL Publicatieblad van de Europese Unie 1.12.2016 VERSLAG over de jaarrekening van het Europees Instituut voor gendergelijkheid betreffende het begrotingsjaar 2015 vergezeld van het antwoord van

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Europese noodfondsen: juridische grondslag en besluitvorming over totstandkoming

Europese noodfondsen: juridische grondslag en besluitvorming over totstandkoming Europese noodfondsen: juridische grondslag en besluitvorming over totstandkoming Internetbijlage bij het rapport Noodsteun voor eurolanden van 10 september 2015 10 september 2015 Algemene Rekenkamer, Lange

Nadere informatie

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen financieren = werkgelegenheid en inkomen creëren In ontwikkelingslanden

Nadere informatie

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag

André Salomons Smart SharePoint Solutions BV. Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag André Salomons Smart SharePoint Solutions BV Cloud security en de rol van de accountant ICT Accountancy praktijkdag Cloud security moet uniformer en transparanter, waarom deze stelling? Links naar de artikelen

Nadere informatie

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010

Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Vervolg solvabiliteitsrichtlijnen DNB vanaf 2010 Ontwikkelde oplossingen voor FOV-leden Out of the box actuaries and risk professionals 1 SOLVENCY II In 2012 zal de Europese Commissie (EC) het huidige

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63;

Gelet op de bijzondere wet van 12 januari 1989 betreffende de Brusselse Instellingen, inzonderheid op de artikelen 42 en 63; Samenwerkingsakkoord tussen de staat, de gemeenschappen, de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie en de gewesten tot oprichting van een algemene gegevensbank Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap]

BESTUURSREGLEMENT. Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] BESTUURSREGLEMENT Voor [naam betreffende stichting/vennootschap] 1 Inleiding 1.1 Dit bestuursreglement is een reglement in de zin van art. [...] van de statuten van [naam betreffende stichting/vennootschap]

Nadere informatie

Reglement Visitatiecommissie Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot

Reglement Visitatiecommissie Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot Versie: 2014-01 Pagina 1/5 INHOUDSOPGAVE Artikel 1. Definities...3 Artikel 2. Organisatie, taken en bevoegdheden...3 Artikel 3. Samenstelling van de Visitatiecommissie...4 Artikel 4. Werkwijze en rapportage...4

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB)

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Beschrijving De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het bewaken van de financiële stabiliteit. Dit doet zij door haar drie hoofdtaken

Nadere informatie

Financiële zekerheid voor ANBI s

Financiële zekerheid voor ANBI s Financiële zekerheid voor ANBI s Agenda: 1. Algemeen en aanleiding 2. Risk assessment 3. Governance 4. Impactmeting 5. Verdienmodel en scenarioanalyse 6. Vermogensvorming 7. Afsluiting 1. Algemeen en aanleiding

Nadere informatie

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité Bijlage 3 Intern reglement van het Auditcomité 1. Samenstelling en vergoeding Het Comité bestaat uit twee leden die door de Raad van Bestuur van de Zaakvoerder worden aangeduid uit de onafhankelijke Bestuurders.

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2013 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2013 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T Brancheorganisaties Zorg T.a.v. mr. Yvonne C.M.T. van Rooy Postbus 9696 3506 GR Utrecht Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie Zorgbrede VS Tekstsuggesties

Nadere informatie

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet van toepassing

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet van toepassing Fiche 4: Mededeling online platforms 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2013 (OR. en) 14696/13 Interinstitutioneel dossier: 2013/0338 (NLE) ECOFIN 884 UEM 333

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2013 (OR. en) 14696/13 Interinstitutioneel dossier: 2013/0338 (NLE) ECOFIN 884 UEM 333 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2013 (OR. en) 14696/13 Interinstitutioneel dossier: 2013/0338 (E) ECOFIN 884 UEM 333 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD

Nadere informatie