Green skills in de sectorale opleidingsfondsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Green skills in de sectorale opleidingsfondsen"

Transcriptie

1 Green skills in de sectorale opleidingsfondsen Sectorale opleidingsfondsen coördineren het beleid inzake beroepsopleiding binnen het kader van het sectoraal sociaal overleg. Bedrijven uit de sector kunnen al dan niet een beroep doen op hun diensten. Die sectorale opleidingsfondsen, die paritair beheerd worden door vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers, kunnen een cruciale rol spelen in het vergroenen van competenties. Voor dit magazine contacteerde A&M verschillende sectorale opleidingsfondsen, maar al snel bleek dat door het uitblijven van een duidelijke visie en druk van buitenaf het thema green skills bij de meeste fondsen nog niet (beleidsmatig) aan de orde is, hoewel er in de praktijk toch een aantal initiatieven te bespeuren vallen, zij het dan omwille van wetgeving of nieuwe trends op de markt (in het kaderstuk verderop lees je hier meer over). am magazine jaargang 2015 nr 1 9

2 GREEN SKILLS i/d OPLEIDINGSFONDSEN De uitzondering die regel bevestigt is het Fonds voor de Vakopleiding in de Bouwnijverheid (fvb-ffc Constructiv I ), waar het thema Green skills ondertussen heel sterk aanwezig is in het beleid. Waarom dat zo is vroegen we aan Bruno Vandewijngaert, directeurgeneraal van het fonds. We legden hem enkele vragen voor en kregen onderstaand uitgebreid antwoord. Bruno Vandewijngaert directeur-generaal van fvb-ffc Constructiv GROENE UITDAGING De bouwsector stelt permanent vakmensen tewerk. Bovendien wordt ze geconfronteerd met grote uitdagingen en nieuwe evoluties: de toepassing van nieuwe normen op het gebied van techniek, energie en milieu, de ontwikkeling van onderzoek en innovatie (in het bijzonder op het vlak van duurzaam bouwen) of de zorg om de vergroening van de bouwberoepen en de bouwsector in het algemeen. Op het gebied van milieu worden vanuit Europa de klimaatdoelstellingen geformuleerd. Concreet wordt vooropgesteld dat tegen 2020: de uitstoot van broeikasgassen met 20% daalt; 20% van het energiegebruik afkomstig is van duurzame energiebronnen; een besparing gerealiseerd wordt van 20% op de energievraag. De bouwsector kan een enorme bijdrage leveren om de maatschappij te helpen om deze doelstellingen te behalen. Dit maakt onder andere dat er een toename zal moeten komen van het aantal gekwalificeerde arbeiders. De vertaling van deze evoluties in aangepast vakmanschap en de hiermee gepaard gaande kwalificaties, kortom omscholing, vormt misschien wel de grootste uitdaging. Dit aangepast vakmanschap vereist een visie en ambitie van de sector inzake haar opleidingsbeleid. Vandaar dat de sociale partners, via het sectoraal opleidingsfonds fvb-ffc Constructiv ambitieuze politieke doelstellingen omzetten in concrete opdrachten en realisaties. sustainable sanitation De wijzigingen in het bouwproces, noodzakelijk om de vanaf 2021 verplichte bijna energie-neutrale woningen te produceren zullen ook gevolgen hebben voor de werkinhoud. Nog meer bouwbedrijven en hun technici opleiding laten volgen op advies en met steun van hun sectoraal opleidingsfonds, vormt ontegensprekelijk de belangrijkste doelstelling. Dit werd vertaald in een toename van de opleidingsparticipatiegraad van 5% per jaar en dit zowel op het vlak van aantal uren, werknemers als bouwbedrijven. Deze doelstelling werd opgenomen in de collectieve arbeidsovereenkomst rond vorming. Om deze doelstelling te bereiken, heeft het fvb regionale antennes, ook de fvb-regio s genoemd. Vanuit deze regionale verankering staan onze sectorale opleidingsadviseurs dagelijks ter beschikking van hun klanten: bouwbedrijven en hun werknemers. Ze adviseren over de organisatie van opleidingen en informeren hun klanten over de sterke sectorale hefbomen. I FVB : Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid, FFC : Fonds de Formation Professionnelle de la Construction 10 am magazine jaargang 2015 nr 1

3 VERGROENING EN DE MOGELIJKE IMPACT VAN DE BOUWSECTOR Op het gebied van energieverbruik liggen bij de gebouwen de meeste mogelijkheden om de broeikasgasuitstoot terug te dringen. Op basis van deze vaststelling heeft de Europese Commissie de gebouwsector opgenomen in haar prioriteitenlijst om de doelstellingen te behalen die vastgelegd werden in de Europa 2020-strategie. Een Europese richtlijn houdt onder andere in dat vanaf 2021 van nieuwe gebouwen geëist wordt dat ze bijna-energieneutraal zijn. De uitdagingen en dus de kansen voor de bouwbedrijven zijn talrijk. De omvang van deze uitdagingen in verband met de verlagingen van de broeikasgasuitstoot van de gebouwen is het gevolg van de slechte energieprestaties van de Belgische gebouwen. Het McKinsey rapport ( Naar energie-efficiëntie van wereldklasse in België ) stelt vast dat het energieverbruik per vierkante meter in België ruim het Europese gemiddelde overschrijdt (kloof van 72% met Europa en 51% met de ons omringende landen). Door het klimaat in België liggen de verwarmingsbehoeften nochtans iets lager dan die van onze buren. Het verschil in verbruik houdt dan ook verband met de aard van het Belgische gebouwenpark (ouder, minder compact, slechter geïsoleerd). Op het gebied van energieverbruik liggen bij de gebouwen de meeste mogelijkheden om de broeikasgasuitstoot terug te dringen. In het kader van de van Europa te realiseren 2020-strategie, kunnen we besluiten dat alle banen die te maken hebben met nieuwbouw, groene banen zullen zijn. Alle nieuwe gebouwen zullen dan namelijk bijna energie-neutraal moeten zijn. Dit hoeft niet per definitie te betekenen dat de bestaande beroepen in de bouwsector 100% groen zullen worden, wel zullen er belangrijke groene elementen aan toegevoegd worden. De wijzigingen in het bouwproces, noodzakelijk om deze bijna energie-neutrale woningen te produceren zullen ook gevolgen hebben voor de werkinhoud. Bij passiefbouw is er bijvoorbeeld maar heel weinig, of zelfs geen, werk voor een verwarmingsinstallateur, in een traditioneel gebouw is het installeren van verwarming een belangrijke activiteit. Echter, ventilatie aanbrengen is optioneel bij een traditioneel huis, maar is des te belangrijker in een passiefwoning. De inhoud van de banen verwarming-verluchting bij nieuwbouw zal dus, in het kader van de vergroening van de bouwsector, verschuiven van verwarming naar ventilatie. Naast ventilatie met warmterecuperatie (zoals gebruikt in een passiefhuis) bestaat er ook de mogelijkheid om als alternatief vraaggestuurde ventilatie te gebruiken. Een door IDEA Consult in opdracht van de Confederatie Bouw uitgevoerde enquête toont aan dat de houding van aannemers tegenover duurzaam bouwen varieert van passief (het moet) tot heel actief (trends willen volgen). De meest actieve houding is terug te vinden bij de aannemers die installatiewerken uitvoeren. Daarnaast blijkt ook dat bouwbedrijven vragende partij zijn naar bijkomende opleidingen, zowel vaktechnische, als niet-vaktechnische opleidingen. Tevens blijkt dat vele aannemers nog bekommerd zijn om de kostprijs van duurzaam bouwen. De opleiding van bouwvakarbeiders verdient dus de nodige aandacht. Hiervoor kan op verschillende domeinen ingezet worden. We kunnen hier denken aan de aanpassing van de reeds bestaande beroepsprofielen aan de nieuwe noden. Hiervoor zijn reeds initiatieven genomen in de schoot van fvb. De bijwerking van deze beroepsprofielen moet resulteren in de aanpassing van de verschillende opleidingsprogramma s (zowel voor basisopleidingen, alternerende opleidingen als voortgezette opleidingen). Verder is er de ontwikkeling van specifieke opleidingsmodules rond technieken in verband met energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. Dit laat toe dat ondernemingen een snel antwoord te krijgen op de veranderende eisen die aan hun competenties gesteld worden. Hiervoor moet er natuurlijk voldoende opleidingscapaciteit bestaan én dienen opleiders voldoende gevormd te zijn. Daarnaast dienen opleidingen, van welke aard dan ook, kwaliteitsvol te zijn. Om de kwaliteit van de inhoud te verzekeren, kan het WTCB (Wetenschappelijk en Technologisch Centrum voor het Bouwbedrijf), maar ook de producenten van materialen een belangrijke rol vervullen. Een Europese richtlijn houdt onder andere in dat vanaf 2021 van nieuwe gebouwen geëist wordt dat ze bijna-energieneutraal zijn. De uitdagingen en kansen voor de bouwbedrijven zijn dus talrijk. am magazine jaargang 2015 nr 1 11

4 GREEN SKILLS i/d OPLEIDINGSFONDSEN BIJSTURING VAN DE BEROEPSCOMPETENTIEPROFIELEN In samenwerking met de sociale partners, het WTCB, het NAVB II en experten uit de sector werd er onder de coördinatie van fvb in 2011 gestart met de vernieuwing van de competentieprofielen. Deze beroepsprofielen bevatten alle activiteiten en gerelateerde vaardigheden binnen een bepaald beroep. Om de eerder vermelde uitdagingen te beantwoorden, worden ze voorzien van een stevig groen fundament en van alle nodige welzijnsaspecten. Zo zullen er profielen beschikbaar zijn die de basis zullen vormen voor de ontwikkeling van aangepaste opleidingsprogramma s en didactische instrumenten, maar ook voor een geschikte screening van potentiële arbeidskrachten. Onze beroepsprofielen worden voorzien van een stevig groen fundament en alle nodige welzijnsaspecten Ter illustratie, in 2011 werd het profiel van de dakdekker/dakafdichter afgewerkt. Voorheen was de essentiële vraag: Hoe en met welk materiaal kunnen we een dak bedekken en er voor zorgen dat het waterdicht is?. Tegenwoordig dienen complexere vragen gesteld en beantwoord te worden: Wat zijn de vereisten op het vlak van energie-efficiëntie? Wat is de nodige isolatie? Met welke aangepaste materialen moeten er gewerkt worden? Hoe kunnen we het dak luchtdicht maken? Zullen er zonnepanelen geïnstalleerd worden? II NAVB-CNAC Constructiv is het preventie-instituut van de bouwnijverheid 12 am magazine jaargang 2015 nr 1

5 OPMAAK VAN DE COMPETENTIEPROFIELEN Bij de herwerking van de profielen wordt vertrokken vanuit het competentiedenken. Een competentie is een set van kennis, vaardigheden en attitudes die zich uiten in observeerbaar gedrag. Activiteitenblokken De activiteiten binnen het beroepscompetentieprofiel worden in vier blokken opgedeeld. Deze blokken worden ook nog eens opgedeeld in sleutelactiviteiten. Per sleutelactiviteit worden de competenties benoemd. Gemeenschappelijke activiteiten eigen aan alle bouwvakarbeiders Specifieke activiteiten eigen aan het beroep, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van traditionele dakbedekkingsmaterialen voor de dakdekker. Basisactiviteiten eigen aan het beroep, zoals bijvoorbeeld de diagnose van de staat van het dak. In het beroepscompetentieprofiel dakdekker/dakafdichter behoren deze activiteiten toe aan zowel de dakdekker als de dakafdichter. Transversale groene accenten, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van isolatiemateriaal of het implementeren van het luchtdichtheidsscherm komen in meerdere beroepsprofielen voor. Het is echter niet zo dat deze competenties gemeenschappelijk zullen zijn voor alle bouwvakarbeiders. Compententies Kennis (kennen) Onder kennis wordt alles verstaan wat een bepaalde bouwvakarbeider moet kennen om zijn beroep uit te oefenen. Vaardigheden (kunnen) Onder Vaardigheden wordt alles verstaan wat een bouwvakarbeider moet kunnen om zijn beroep te kunnen uitoefenen. Attitudes Attitudes verwijzen naar de houding, de denkwijze of het gedrag dat een bouwvakarbeider moet hebben om zijn beroep uit te oefenen. am magazine jaargang 2015 nr 1 13

6 GREEN SKILLS i/d OPLEIDINGSFONDSEN ACTIVITEI- SLEUTEL- COMPETENTIES TENBLOK ACTIVITEIT KENNEN KUNNEN ATTITUDES MILIEUBEWUSTZIJN & AANPAK VAN KWALITEIT Energieprestatie gebouwen (EPB) Kwaliteitsbewaking Afvalbeheer Beheer van de veiligheid en gezondheid De algemene principes van de energieprestatie van gebouwen. De gevolgen van het slecht plaatsen van isolatie. Traceerbaarheid van producten, bewijsstukken van wat uitgevoerd werd. De van kracht zijnde wetgeving: ecologische, juridische en financiële standpunten (boetessancties). Onderscheid tussen gevaarlijke en niet-gevaarlijke producten en afvalstoffen. De sorteercategorieën (recycleerbare producten, te storten producten - categorieën van storten en/of specifieke evacuatierichtingen, speciaal geval van asbest). Belang van de rol van de onderneming bij het sorteren en recycleren van sommige afvalstoffen, en de voordelen daarvan voor het bedrijf zelf en het milieu. De risico s van behandeling en de reglementaire bepalingen inzake de verwijdering van asbesthoudend en ander gevaarlijk afval. Eigenschappen en risico's van gevaarlijke producten. De veiligheidsregels voor het gebruikte gereedschap; de risico's die kunnen ontstaan bij het gebruik van stelling, een ladder, een bouwplaatsmachine, etc. De middelen en technieken die gebruikt worden voor het verwijderen van asbesthoudende materialen. De etiketten en markering van de gebruikte materialen bijhouden. Het milieu beschermen tegen de schadelijkheid van bepaalde materialen en substanties. Zichzelf beschermen tegen de schadelijkheid van bepaalde materialen en substanties. Het sorteren organiseren (in bakken, containers, ) en het afval sorteren. Asbesthoudende en andere gevaarlijke afvalproducten identificeren, apart houden van de andere afvalstromen, op een veilige manier verpakken en verwijderen. Opslaan en veilig gebruiken van gevaarlijke producten. Gepaste maatregelen nemen bij ongelukken met gevaarlijke producten. In werking stellen van individuele en collectieve beschermingsmiddelen. De verplichte opleidingen volgen. De asbesthoudende producten tijdens verschillende handelingen herkennen. Er zich van bewust zijn waarom elke tussenkomst in het gebouw belangrijk is voor de globale energieprestatie van het gebouw. Met zorg en toewijding werken. Zin voor precisie. Oog voor detail bezitten en het geduld om detailwerk zorgvuldig uit te voeren. Economische ingesteldheid - op een economische wijze omgaan met materialen, gereedschappen en tijd. Verspilling vermijden. Zin voor esthetiek - wanneer mogelijk esthetische overwegingen laten meespelen bij de uitvoering van het werk. Zin voor zelfcontrole en kwaliteit. Professionele houding. Zich bewust zijn van het ecologische belang en van de mogelijkheden tot dwangsommen als gevolg van een slecht afvalbeheer. Voorzichtig zijn. Systematisch verzamelen van afval. Motivatie om afvalstoffen te sorteren. Zich informeren in geval van twijfel over de bestemming van afvalstoffen. Zorgvuldig werken. Actie ondernemen wanneer container vol is. Zich informeren over risico's inherent aan de gebruikte producten. Aandacht voor alle gevaarlijke situaties. De moed hebben om de opmerkingen van collega's om veilig te werken te aanvaarden. Reageren ten opzichte van verschillende situaties, de juiste reacties als er asbest aanwezig is op een dak (bescherming, verwittigen chef), etc. In deze figuur zie je een voorbeeld van wat deze competenties in de praktijk kunnen betekenen. Naast het kennen en kunnen (technische vaardigheden) worden ook de verschillende relevante attitudes weergegeven. Ook op deze niet-vaktechnische competenties dienen opleidingen aangepast te worden. 14 am magazine jaargang 2015 nr 1

7 Het is van belang om als sector deze vergroening als een volwaardig onderdeel te integreren in het sectoraal opleidingsplan. Zeker vanuit het besef dat deze evolutie zal leiden tot een sterke toename van het aantal arbeidskrachten. Onderstaande indeling moet helpen om een zicht te krijgen op het diverse aanbod van groene opleidingen binnen de bouwsector. Kern activiteiten Duurzaam bouwen Afvalverwerking Ecologisch duurzame grondstoffen Niet duurzaam bouwen ECO industrie Milieugerelateerde opleiding Strikte interpretatie groene opleidingen Brede interpretatie groene opleidingen Er zijn verschillende categorieën binnen het concept van duurzaam bouwen. Elke categorie heeft zijn eigen benadering ten aanzien van groene opleidingen. Binnen de eerste categorie passen de opleidingen van de eco-industrie. We spreken van kernactiviteiten wanneer er een onmiddellijke impact op het milieu is. De duidelijkste voorbeelden hiervan zijn opleidingen rond bodemsanering en grondreiniging. We spreken van een strikte interpretatie van groene opleiding als we bij de kernactiviteiten ook de opleidingen nemen die kaderen binnen duurzaam bouwen. Opleidingen rond isolatie, hernieuwbare energie, luchtdicht schrijnwerk Een derde groep opleidingen zijn de milieugerelateerde opleidingen. Deze opleidingen houden zich vooral bezig met de problematiek van afvalverwerking. Zowel verwerking van bouwmaterialen als het verwijderen en verwerken van asbest vallen hieronder. Bij een brede interpretatie van groene opleidingen voegen we bij bovenstaande punten nog het bouwen met duurzame grondstoffen bij. Bouwen met houtskeletten of het gebruiken van leien dakpannen vallen onder deze categorie. Herbert Matthys adviseur IPV en de andere sectoren (en hun fondsen)? Na bevraging gaf Herbert Matthys, adviseur bij IPV (Initiatieven voor Professionele Vorming van de Voedingsnijverheid) aan dat de voedingssector op zich met milieuconvenanten en dergelijke wel sterk inzet op duurzaamheid. IPV zet heel sterk in op technische competenties, maar dat wil niet zeggen dat er geen specifieke inspanningen gebeuren rond het vergroenen van competenties. Zo zijn er een aantal kleine initiatieven: er is groeiende aandacht voor de milieuproblematiek, al is dat eerdere een gevolg van wettelijke verplichtingen (bv. afvalwaterzuivering) of meer rentabiliteit (verminderen van afval, zuinig omgaan met energie, ). Daarnaast promoot IPV een aantal best practices omtrent milieusensibilisering in de voedingssector en ondersteunt het dergelijke projecten met een financiële tussenkomst en eventueel het aanbrengen van de juiste docent/ begeleider. Opleidingsfondsen als Volta (o.a. elektriciens) en Educam (garagesector) hebben al enige tijd hun opleidingsaanbod vergroend naar aanleiding van de vraag naar bv. zonnepanelen en elektrische wagens. Voor zover we konden nagaan bestaan in de sectorale opleidingsfondsen in de metaalsector weinig initiatieven met betrekking tot het vergroenen van de competenties. Er is wel het initiatief van ABVV Metaal om naar aanleiding van de resultaten van de studie van Bernard Mazijn 1 een kwetsbaarheidstool te ontwikkelen, die militanten in staat stelt om de specifieke kwetsbaarheid van hun bedrijf in kaart te brengen. Binnenkort wordt de tool beschikbaar gesteld via ABVV Metaal. De kwetsbaarheid hangt vooral af van de zeldzaamheid van bepaalde metalen. Inzicht in deze materie resulteert uiteraard in het vergroenen van competenties van de militanten. De tool maakt van hen geen specialisten, maar stelt de militanten in staat om hun bedrijf een spiegel voor te houden. 1 Mazijn B. en Devriendt S., (2013), Naar een nieuwe industrialisering van en voor de metaalsector. Een kringloopeconomie binnen de context van duurzame ontwikkeling. Rapport in opdracht van ABVV Metaal. Instituut vóór Duurzame Ontwikkeling vzw, Brugge, 190 pp. (zie ook AM Magazine ) am magazine jaargang 2015 nr 1 15

8 GREEN SKILLS i/d OPLEIDINGSFONDSEN VAKBONDSVISIES VAKBONDSVISIES BOUW Katharina Van der Helst Federaal secretaris algemene centrale ABVV voor de bouwsector en woordvoerder voor het ABVV in de Raad van Bestuur van het Fonds voor Vakopleiding in de Bouwsector. A&M: Hoe belangrijk zijn green skills voor de vakbond in de bouwsector? Als vakbond zijn we natuurlijk voorstander van de transitie naar een energiezuinige economie waarin het aandeel van duurzame energie toeneemt. Daarnaast zijn we vooral begaan met het aantal arbeidsplaatsen en de kwaliteit ervan. Mijn inschatting is dat een vergroening voor de bouwsector niet gepaard zal gaan met jobverlies, zoals in sommige andere sectoren. Het zijn de drie gewesten die de eisen op het vlak van energiezuinigheid en hernieuwbare energie bepalen. Als we die doelstellingen in de komende jaren willen behalen dan weten we dat dit enkel kan door de bestaande woningen en kantoorgebouwen te renoveren én te investeren in nieuwbouw. Mijn inschatting is dan ook dat het aantal arbeidsplaatsen in de Belgische bouwsector in de komende jaren zal stijgen. Vandaag echter, besparen de overheden hierop in plaats van het voorbeeld te geven en starten met de nodige renovaties van hun eigen patrimonium zodat ze zelf voldoen aan de 2020-doelstellingen. Ter illustratie : in Vlaanderen is het aantal aanbestedingsberichten voor ziekenhuizen, woonzorgcentra en centra voor de opvang van gehandicapten sterk teruggevallen. Dat is geen goede aanpak, de overheden moeten hun huidige besparingsbeleid achter zich zouden laten en opnieuw de motor worden van een investeringsbeleid. A&M: Wordt volgens jullie genoeg aandacht aan vergroening van competenties besteed via het fvb? Ja, maar het is een groeiproces. De structuur en het werkingsmodel van het fvb draagt bij aan een goede invulling en het aanbod van green-skills-opleidingen. Katharina Van der Helst (ABVV): Het is voor ons belangrijk dat bouwvakkers de nodige bijscholingen en opleidingen krijgen, omdat dit hun werkzekerheid vergroot. De reden is dat het aanbod gestuurd wordt door het fvb, o.a. via de sectorale opleidingsadviseurs die ondernemingen sensibiliseren over de noodzaak om hun werknemers te laten omscholen naar de nieuwe «green skills» beroepen of bij te scholen in hun huidige job. Maar evengoed wordt het opleidingsaanbod aangepast en bijgestuurd vanuit de vraagzijde, met name door bouwondernemingen zelf, die aangeven voor welke competenties ze vandaag geen opleidingsaanbod op de markt vinden. Het fvb ontwikkelt dan zelf de nodige opleidingen test deze en biedt deze nadien zelf en/of via derde opleidingspartners aan. Dit proces neemt binnen de werking van het fvb geen jaren in beslag. Het sectorale vormingsen opleidingsfonds kan dergelijke aanpassingen op vrij korte termijn verwezenlijken en dat is voor ons ook essentieel. Het is voor ons belangrijk dat bouwvakkers de nodige bijscholingen en opleidingen krijgen, omdat dit hun werkzekerheid vergroot. A&M: Hoe schatten jullie het belang hiervan in bij werkgevers? Ook de ondernemingen vinden dit belangrijk, maar vanuit een ander uitgangspunt. Als een onderneming zijn omzet en winstcijfers wil vergroten en vaststelt dat er in steeds meer aanbestedingen green skills vereist zijn om de opdracht toegewezen te krijgen en de green-skills-competenties nodig zijn om het werk naar behoren te kunnen 16 am magazine jaargang 2015 nr 1

9 uitvoeren, zal de werkgever niet lang wachten om op zoek te gaan naar de nodige opleiding voor zijn werknemers De overheid blijft één van de belangrijkste opdrachtgevers voor de bouwsector. Het ABVV is reeds enige tijd vragende partij om de huidige wetgeving met betrekking tot publieke aanbestedingen aan te passen. Zowel op vlak van de criteria waarop de keuze van een aannemer gebeurt als op vlak van de procedure. Het naleven van loonen arbeidsvoorwaarden zouden hierin verankerd moeten worden. Waarom zou niet ook het opleidingsbeleid van de aannemers hierin getaxeerd kunnen worden? Bovendien werden voor bestaande gebouwen, die verantwoordelijk zijn voor 40 % van het finaal energiegebruik en 36 % van de broeikasgasemissies in Europa, geen echte ambitieuze eisen vooropgesteld. En dit is essentieel om de emissiereductiedoelstellingen tegen 2020 te kunnen halen. De bevoegde overheden in ons land moeten hiervoor de nodige maatregelen nemen. Patrick Franceus Diensthoofd studie- en vormingsdienst ACV Bouw - industrie & energie In 2011 gaf ACV bouw-industrie & energie haar statutair congres rond het thema duurzaam en sociaal gaan samen. Vijf thema s kwamen daarbij uitgebreid aan bod: maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzame energie, duurzame arbeid, werken met derden en Europa. Bij het thema duurzame energie keurde het congres ook een actiepunt goed rond de energie-efficiëntie en de consequenties voor de bouw. De industrie heeft al heel wat inspanningen gedaan in kader van energie-efficiëntie. In de woningbouw en renovatie van gebouwen zullen de inspanningen moeten opgedreven worden. Ook hierbij zal men rekening moeten houden met de betaalbaarheid. Ook de overheid zal inspanningen moeten leveren voor de gebouwen waarvoor zij verantwoordelijk is. De maatregelen inzake energie-efficiëntie in de (ver)nieuwbouw zal opleidingsinspanningen vragen. Hierbij is een belangrijke taak weggelegd voor zowel de overheid, de bouwsector, de ondernemingen en opleidingscentra (scholen, VDAB, Forem, Bruxelles Formation). Patrick Franceus (ACV BIE): We juichen toe dat het concept van de (bijna) nul energiegebouwen een wettelijke verankering krijgt, maar betreuren dat deze norm pas tegen 2021 moet bereikt worden. We juichen toe dat het concept van de (bijna) nul energiegebouwen een wettelijke verankering krijgt, maar betreuren dat deze norm pas tegen 2021 moet bereikt worden. Wij dringen er dan ook op aan dat de maatregelen inzake energie-efficiëntie in de (ver)nieuwbouw versneld ingevoerd worden. Bovendien moet er op vlak van renovatie een inhaalbeweging gebeuren. Bijna huurwoningen en sociale woningen hebben nog ongeïsoleerde daken. Op zich is dit een positief vooruitzicht naar tewerkstelling toe. Maar de opleidingsinspanningen moeten nu opgevoerd worden. Dit moet gepaard gaan met het aanpassen van de opleidingscentra. We doelen hier niet enkel op de beschikbaarheid en de infrastructuur, maar ook op de deskundigheid van de opleiders. Hiervoor zullen dan ook de nodige middelen ter beschikking moeten gesteld worden. Daarnaast kan, in samenwerking met sectorale onderzoekscentra (o.a. het Wetenschappelijk en Technologisch Centrum van de Bouwnijverheid, het Technisch Centrum voor de Houtnijverheid, ) een plan ontwikkeld worden met de bedoeling milieuvriendelijke materialen te promoten. am magazine jaargang 2015 nr 1 17

10 GREEN SKILLS i/d OPLEIDINGSFONDSEN VAKBONDSVISIES VAKBONDSVISIES VOEDINGSNIJVERHEID rond het vergroenen van competenties. Dit wil evenwel niet zeggen dat het vergroenen van de activiteiten geen topic is binnen de voedingsnijverheid. Onlangs nog kon ik met mijn eigen ogen zien hoe een voedingsbedrijf in de regio Gent een uitbreidingsinvestering aangreep om hun energie-efficiëntie te verhogen. Dit impliceert onvermijdelijk dat ook de werknemers die in dit bedrijf werken meestappen in dit verhaal en automatisch ook hun competenties aanpassen. personeel binnen deze bedrijven. Indien de vergroening van de economie zich verder doorzet, bijvoorbeeld door een strengere milieuwetgeving, investeringen in kader van energie-efficiëntie zal dit onrechtstreeks ook een impact hebben op de nodige competenties voor de mensen die tewerkgesteld zijn in de voedingsnijverheid. Los van de sectorale vormingsinstellingen probeert de ACLVB het thema van Green skills toch mee Maarten Dedeyne Nationaal sectoraal verantwoordelijke ACLVB Het klopt inderdaad dat IPV voornamelijk initiatieven ontwikkelt die gericht zijn op de technische competenties die nodig zijn om te kunnen werken in de voedingsnijverheid, en in mindere mate Maarten Dedeyne (ACLVB): Indien de vergroening in de economie zich verder doorzet zal dit onrechtstreeks ook een impact hebben op de nodige competenties voor de mensen die tewerkgesteld zijn in de voedingsnijverheid Eén van de strategische doelstellingen van het IPV is het nemen van initiatieven om de inzetbaarheid van de huidige werknemers in de voedingsbedrijven te bevorderen in functie van optimale doorstroming en het vasthouden van te geven aan onze afgevaardigden door hen vormingen aan te bieden betreffende dit thema. Hierbij worden onze interne milieuadviseurs ingezet, maar worden ook vaak externe experts aangetrokken zoals de mensen van Arbeid en Milieu. Bart Vannetelbosch Nationaal secretaris ACV Voeding en Diensten Ik onderschrijf (nvdr - zie p. 15) de analyse van Herbert Matthys: een sectoraal vormingsinstituut moet geen trekkersrol spelen in milieuproblematiek, maar een ondersteunende rol. De dynamiek moet dus op gang gebracht worden door de ondernemingen en door onze ondernemingsafgevaardigden. Een aanpassing van de productiemethodes om milieuredenen heeft vaak een impact op de manier van werken en de nodige competenties. Daar is dan inderdaad een rol weggelegd voor de sectorale vormingsinstellingen. Vaak gaat het om ondernemingsspecifieke skills die via opleidingen op maat kunnen aangeleerd worden. Het moet zeker nog meer een aandachtspunt worden dat de opleidingssverstrekkers die voor IPV werken in hun opleidingen aandachtspunten inzake milieu opnemen. Dat kan bijdragen tot een verdere sensibilisering. Bijvoorbeeld in opleidingen voor productieoperatoren moet men aandacht hebben voor energiezuinig werken. Het is daarnaast belangrijk dat onze ondernemingsafgevaardigden betrokken worden in het transformatieproces en de eventuele opleidingsnoden die hiermee gepaard gaan kunnen signaleren en opnemen in het opleidingsplan dat elk voedingsbedrijf moet opstellen. Bart Vannetelbosch (ACV Voeding en Diensten): Een sectoraal vormingsinstituut moet geen trekkersrol spelen in de milieuproblematiek, maar moet de vergroening van competenties die op gang gebracht wordt door bedrijven wel mee ondersteunen. 18 am magazine jaargang 2015 nr 1

Build Up Skills Belgium. Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen

Build Up Skills Belgium. Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen Build Up Skills Belgium Opstellen van een stappenplan naar de Europese 20-20-20 doelstellingen Europese achtergrond 20-20-20 Doelstellingen: Tegen 2020 20% minder broeikasgassen Aandeel van 20% energie

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Build Up Skills Belgium. Afsluitend event

Build Up Skills Belgium. Afsluitend event Build Up Skills Belgium Afsluitend event Agenda 14:00: Verwelkoming 14:05: Terugblik op verloop Build Up Skills Belgium Bruno Vandenwijngaert fvb-ffc Constructiv 14:30: Presentatie Roadmap 2020 Steven

Nadere informatie

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be 1. D U U R Z A A M B O U W E N Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be E CO- C O N S T R U C T I E We leven in een wereld waarin natuurlijke hulpbronnen niet onuitputtelijk blijken,

Nadere informatie

Centre de Référence professionnelle bruxellois pour le secteur de la Construction Brussels Beroepsreferentiecentrum voor de Bouwsector

Centre de Référence professionnelle bruxellois pour le secteur de la Construction Brussels Beroepsreferentiecentrum voor de Bouwsector Centre de Référence professionnelle bruxellois pour le secteur de la Construction Brussels Beroepsreferentiecentrum voor de Bouwsector Opdrachten Beheer van geavanceerde opleidingsinfrastructuur De slagkracht

Nadere informatie

Initiatieven om de insluiting te bevorderen in de bouwsector. Een aanpak in de breedte en in de diepte

Initiatieven om de insluiting te bevorderen in de bouwsector. Een aanpak in de breedte en in de diepte Initiatieven om de insluiting te bevorderen in de bouwsector Een aanpak in de breedte en in de diepte Een beeld van de bouwsector De sector in aantallen 160.000 bouwvakarbeiders 30.000 ondernemingen Typische

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslag. Belgische voedingsindustrie Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE

Duurzaamheidsverslag. Belgische voedingsindustrie Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE Duurzaamheidsverslag Belgische voedingsindustrie 2014 Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE 2 Een essentiële dialoog met de stakeholders Een verslag met een gestructureerde methodologie Het verslag 2014

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. Bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. Bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum Bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN

OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN LENTE 2012 Pierre WILLEM écorcesprl team@ecorce.be www.ecorce.be OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN Dag 1 Inleiding Muriel

Nadere informatie

Gezamenlijke doelstellingen

Gezamenlijke doelstellingen 1 Gezamenlijke doelstellingen Stad Antwerpen Lokale tewerkstelling Ondersteunen onderwijs Antwerpen fvb-ffc Constructiv Gekwalificeerde bouwvakarbeiders Eén loket voor iedereen. VDAB Arbeidsbemiddeling

Nadere informatie

FVB: opleidingen Lever veilig. Herentals 25 april 2014

FVB: opleidingen Lever veilig. Herentals 25 april 2014 FVB: opleidingen Lever veilig Herentals 25 april 2014 Paritaire bouworganisaties (31-12-2010) Paritair Comité Werklieden Bouwsector Commission paritaire des Ouvriers Construction (PC - CP 124) fbz-fse

Nadere informatie

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld?

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 420 van JAN HOFKENS datum: 6 maart 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Samenwerkingsverband BouwKan met bouwsector De bestaande

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 1.1 Inleiding LENTE 2013 Stéphan Truong Beheerder van de opleiding voor rekening van Leefmilieu Brussel TRAINING.IBGEBIM@ecorce.be 2 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans Enquête Energieprestatieregelgeving in de praktijk peilt naar de kennis, toepassing, mening en verandering op de werf ten gevolge van de energieprestatieregelgeving bij de Vlaamse bouwprofessionelen. De

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Renovatie en na-isolatie van muren: context en problematiek

Renovatie en na-isolatie van muren: context en problematiek Studiedag in het kader van het SBO project Heat, air and moisture performance engineering Renovatie en na-isolatie van muren: context en problematiek P. Wouters Directeur Ontwikkeling en Valorisatie WTCB

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

Foto: Nicolas Neefs. Persdossier De Week van de Bouw 2016: ontdek beroepen met een hart voor een sector die beweegt! Op 28 & 29 april.

Foto: Nicolas Neefs. Persdossier De Week van de Bouw 2016: ontdek beroepen met een hart voor een sector die beweegt! Op 28 & 29 april. Foto: Nicolas Neefs Persdossier De Week van de Bouw 2016: ontdek beroepen met een hart voor een sector die beweegt! Op 28 & 29 april. Inhoud 1 BRC Bouw en fvb-ffc Constructiv. Wie zijn wij?...p. 2 De essentie

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Regiobijeenkomst November 2007. Comforttechnologie in de gevelbouw. Ir. Harm A.J. van Dartel

Regiobijeenkomst November 2007. Comforttechnologie in de gevelbouw. Ir. Harm A.J. van Dartel Regiobijeenkomst November 2007 Comforttechnologie in de gevelbouw Ir. Harm A.J. van Dartel Comforttechnologie in de gevelbouw waarom? Verschuiving van de marktvraag. Voor vergroten en/of behouden markt

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

Gebruikshandleiding voor videoclips. status 08.04.2015, herziening 01

Gebruikshandleiding voor videoclips. status 08.04.2015, herziening 01 Gebruikshandleiding voor videoclips status 08.04.2015, herziening 01 Inhoud: 1. Inleiding 3 1.1. Herkomst van de naam Fehler! Textmarke nicht definiert. 1.2. Het project 3 1.3. Voordelen 4 1.4. Innovatieve

Nadere informatie

Persbericht. Een Europees plan voor de creatie van «groene» jobs en voor de «vergroening» van de economie

Persbericht. Een Europees plan voor de creatie van «groene» jobs en voor de «vergroening» van de economie Brussel, 28 september 2010 Persbericht Een Europees plan voor de creatie van «groene» jobs en voor de «vergroening» van de economie The nation that leads the clean energy economy will be the nation that

Nadere informatie

Werk maken van werkbaar werk

Werk maken van werkbaar werk Comité Vlaams ABVV 6 maart 2012 Resolutie Werk maken van werkbaar werk Voor een goed begrip Kwaliteit van arbeid is al lang een vakbondseis. We hebben het tegenwoordig over werkbaar werk. Werkbaarheid

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling 1 P a g i n a F u n c t i o n a l i t e i t s e c o n o m i e : h e f b o o

Nadere informatie

Sociale passiefwoningen. Luc Stijnen, directeur De Zonnige Kempen, Westerlo

Sociale passiefwoningen. Luc Stijnen, directeur De Zonnige Kempen, Westerlo Sociale passiefwoningen Luc Stijnen, directeur De Zonnige Kempen, Westerlo C.V. ZONNIGE KEMPEN TEL.: 014/54.19.41 GROTE MARKT 39 FAX: 014/54.19.51 2260 WESTERLO email: info@zonnigekempen.be Sociale passiefwoningen

Nadere informatie

Competentietest. Hoe werkt de test?

Competentietest. Hoe werkt de test? Competentietest Dit is een test die jou en de andere militanten in je bedrijf kan helpen om vrij eenvoudig en snel na te gaan hoe ver competentiemanagement in je eigen bedrijf ontwikkeld en/of ingevoerd

Nadere informatie

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN Inleiding programma Achtergrond: EPB-eisen Wat is BEN? Actieplan in 5 domeinen Innovatie Integraal kwaliteitskader Communicatie Financiering Energiebeleid BEN-advies voor

Nadere informatie

Een stevig fundament voor de Belgische bouwsector

Een stevig fundament voor de Belgische bouwsector Een stevig fundament voor de Belgische bouwsector C O R P O R A T E B R O C H U R E Constructiv is een samenwerkingsverband van vijf dienstverlenende organisaties voor de bouwsector. Die organisaties vallen

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 1.1 Inleiding LENTE 2016 Op basis van de presentatie van ECORCE bvba Thomas DEVILLE Pulsis sprl thomas.deville@pulsis.be 2 INHOUDSOPGAVE DE

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

A D V I E S Nr Zitting van woensdag 7 december

A D V I E S Nr Zitting van woensdag 7 december A D V I E S Nr. 2.009 ------------------------------- Zitting van woensdag 7 december 2016 ---------------------------------------------------- Honderdjarig bestaan van de IAO De toekomst van de arbeid

Nadere informatie

Acasus?

Acasus? Acasus? Interesse in duurzaam wonen, bouwen of renoveren? Acasus! Acasus bouwt aan een partnerschap tussen overheid, onderzoeksinstellingen, opleidingscentra en de private sector. POM West-Vlaanderen Provincie

Nadere informatie

DE COMPETENTIES VAN DE MEDEWERKERS VERDER ONTWIKKELEN DOELSTELLINGEN

DE COMPETENTIES VAN DE MEDEWERKERS VERDER ONTWIKKELEN DOELSTELLINGEN DOELSTELLINGEN Het is van essentieel belang om de competenties van alle werknemers uit de voedingsindustrie verder te blijven verbeteren. Via IVP (Initiatieven voor Professionele Vorming van de Voedingsnijverheid),

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom. The Relationship Marketing Agency

Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom. The Relationship Marketing Agency Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom The Relationship Marketing Agency Doel 1. Hoe zullen de beroepen in de autosector tegen 2020 evolueren? 2. Wat moet er worden gedaan

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDIG DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF E (ZEER) LAGE EERGIE Dag 1.1 Inleiding LETE 2015 Muriel Brandt écorce sprl team@ecorce.be www.ecorce.be 2 IHOUDSOPGAVE DE OPLEIDIG "DUURZAAM GEBOUW" DE MODULE "PASSIEF

Nadere informatie

Ontwikkeling van een instrument voor arbeidsmarkt- en competentieprognoses

Ontwikkeling van een instrument voor arbeidsmarkt- en competentieprognoses Ontwikkeling van een instrument voor arbeidsmarkt- en competentieprognoses VIONA-onderzoeksprogramma WSE Arbeidsmarktcongres 16 december 2010 Daphné Valsamis Ingrid Vanhoren Inhoudstafel Deel 1: Ontwikkeling

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Van opleidingsorganisator. Henk Dejonckheere IPV vzw

Van opleidingsorganisator. Henk Dejonckheere IPV vzw Van opleidingsorganisator naar personeelsplanner? Henk Dejonckheere IPV vzw Ontwikkeling van een lange Strategie IPV 2015 termijnvisie 3- à 4- jaarlijkse oefening Met sociale partners Gebaseerd op info

Nadere informatie

Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom. The Relationship Marketing Agency

Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom. The Relationship Marketing Agency Workshop C De beroepen en de competenties in de autosector in 2020 Welkom The Relationship Marketing Agency Doel 1. Hoe zullen de beroepen in de autosector tegen 2020 evolueren? 2. Wat moet er worden gedaan

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

Voorstelling door Chantal Lefever Directeur 16 December 2009

Voorstelling door Chantal Lefever Directeur 16 December 2009 Voorstelling door Chantal Lefever Directeur 16 December 2009 Ontstaan in 2009 Opgericht door de sociale partners Voor alle werkgevers en werknemers onder het Paritair Subcomité 322.01 Missie: Ontwikkeling

Nadere informatie

VR DOC.0370/39BIS

VR DOC.0370/39BIS VR 2017 2104 DOC.0370/39BIS Bijlage. Beschrijving van de beroepskwalificatie van samensteller (0266) als vermeld in artikel 1. 1. GLOBAAL a. Titel Samensteller b. Definitie De samensteller stelt onderdelen,

Nadere informatie

OPLEIDING. Een fonds voor de voedingssector

OPLEIDING. Een fonds voor de voedingssector OPLEIDING 7 Het secretariaat sprak met Henk Dejonckheere, directeur van IPV sinds 2000 en met Laurent Gall, opleidingscoördinator voor Wallonië en Brussel, om meer te weten te komen over de manier waarop

Nadere informatie

Functiebeschrijving Niveau C1-C3 Leidinggevend

Functiebeschrijving Niveau C1-C3 Leidinggevend Ploegbaas Techniek en inrichting Functiebeschrijving Niveau C1-C3 Leidinggevend 1. IDENTIFICATIEGEGEVENS AFDELING TERRITORIUM DIENST INFRASTRUCTUUR SUBDIENST CEL GEBOUWEN FUNCTIE GENERIEKE FUNCTIETITEL

Nadere informatie

Energie en comfort in duurzame gebouwen

Energie en comfort in duurzame gebouwen Energie en comfort in duurzame gebouwen Aluminium Experience Day 30 augustus 2011 Dr.ir.arch. Griet Verbeeck (PHL & K.U.Leuven) DUURZAME GEBOUWEN KLIMAATSVERANDERING UITPUTTING NATUURLIJKE RIJKDOMMEN DUURZAAMHEID

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007

Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007 Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007 1. Energieprestatie van de gebouwen in België en in Brussel : stand van zaken In vergelijking met

Nadere informatie

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE Brandpreventie op de arbeidsplaatsen PRINCIPE De nieuwe wetgeving betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen (KB van 28 maart 2014) legt duidelijk uit welke maatregelen de werkgevers moeten nemen

Nadere informatie

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest WG Energiezorg. Een zorg voor de toekomst Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Naar een rationeel energiebeleid De klimaatsverandering zet ons aan om maatregelen

Nadere informatie

opleidingen energieneutraal bouwen eprojecten

opleidingen energieneutraal bouwen eprojecten opleidingen energieneutraal bouwen eprojecten BEN je mee? Modulaire opleidingscyclus energieneutraal bouwen Vlaanderen zet de route uit met de BEN-doelstellingen. Dit schept enorme kansen, maar vraagt

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL HOGER TECHNICUS PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN Datum uitgave: november 2012 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779

Nadere informatie

Evaluatie vormingen welzijn op het werk

Evaluatie vormingen welzijn op het werk Evaluatie vormingen welzijn op het werk Context evaluatie Opdracht gever: FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Directie humanisering van de arbeid Uitvoering: Engender vzw www.engender.eu Bronnen

Nadere informatie

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 Vlaamse energieprestatieregelgeving sinds 2006 Nieuwbouw moet gezond

Nadere informatie

Kwaliteit van bouwproducten: Reglementaire en vrijwillige aspecten

Kwaliteit van bouwproducten: Reglementaire en vrijwillige aspecten Kwaliteit van bouwproducten: Reglementaire en vrijwillige aspecten Een complexe omgeving, in mutatie maar met een aantal zekerheden. Pagina 1 Structuur van de voordracht 1. Belgische context : verleden

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZG16/187 BERAADSLAGING NR. 14/031 VAN 6 MEI 2014, GEWIJZIGD OP 6 SEPTEMBER 2016, INZAKE DE TOEGANG TOT DE

Nadere informatie

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen?

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen? OP WEG NAAR 00 Bijna-Energieneutrale gebouwen? Maarten De Groote Vlaams Energieagentschap 4 oktober 0 Brugge Inhoud Evolutie energieprestatie Vlaanderen Aanpassingen wetgeving EPB Aanpassingen wetgeving

Nadere informatie

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu integreren van energiebesparing en maatregelen voor energie-efficiëntie bij het saneren van bestaande gebouwen, bijdragen aan de bescherming van het klimaat

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Werken op hoogte - opleidingen 30/11/2015

Werken op hoogte - opleidingen 30/11/2015 Werken op hoogte - opleidingen 30/11/2015 Agenda Wat is Constructiv? Wat doet fvb-ffc Constructiv Waarvoor ons contacteren? Samenwerking onderwijs Werk zoeken werk vinden Levenslang evolueren opleiding

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO

REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO 16-02-2009 E-info REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO WETGEVING EN REGLEMENTERING Ter uitvoering van het sectoraal akkoord 2007-2008 in de bouwsector werd

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder Doel van de functiefamilie Het beleidsthema vanuit theoretische en praktische deskundigheid implementeren en uitbouwen teneinde toepassingen omtrent het thema te initiëren, te stimuleren en te bewaken

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Binnen onze VZW is deze doelstelling voorlopig niet opgenomen. Bij de nieuwbouw is dit reeds voorzien bij de besprekingen met architectenbureau en met VIPA. Vipa

Nadere informatie

Info veiligheidsopleidingen

Info veiligheidsopleidingen Info veiligheidsopleidingen Opleidingspakket veiligheidsopleidingen voor leerlingen 5 de, 6 de en 7 de jaar bso en tso in opleidingen bouw, hout, schilderen en decoratie en koeling en warmte DAG 1 Basisopleiding

Nadere informatie

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen in KBC Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility of CSR)

Nadere informatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010 De g-factor in uw bedrijf of organisatie Achtergrond G-factor Kadert in toenemende aandacht voor laaggeletterdheid op de werkvloer: Pact van Vilvoorde (2001)

Nadere informatie

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking

Vlaamse Regering. Addendum. bij het. Protocol van samenwerking Vlaamse Regering Addendum bij het Protocol van samenwerking In het kader van het economisch impulsplan herstel het vertrouwen van de Vlaamse regering goedgekeurd op 14 november 2008 Tussen de Vlaamse Regering

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING

RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING RONDE van VLAANDEREN LANGETERMIJNVISIE VAN DE VLAAMSE MILIEUBEWEGING 2020-2050 Waarom een langetermijnvisie? Inspiratiebron en kompas voor de hedendaagse milieubeweging Denken op lange termijn om ook op

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood

West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood Barometer West-Vlaamse bouwondernemers vierde kwartaal 2015 West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood Verlaging loonkost nu nodig om binnenlandse jobs te behouden De bouwbarometer die Bouwunie elk

Nadere informatie

Mobiliteit. Onderwijs Normen

Mobiliteit. Onderwijs Normen Kwaliteit Erkenning Mobiliteit Onderwijs Normen Werkgelegenheid Kwalificaties en opleidingsprogramma s gericht op de arbeidsmarkt ontwikkelen Het VSPORT + Project Het VSPORT + Project heeft als hoofddoel

Nadere informatie

Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering. activering van werklozen in België. Congres SER. Den Haag,

Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering. activering van werklozen in België. Congres SER. Den Haag, Ervaringen met de uitvoering van de werkloosheidsverzekering en activering van werklozen in België Congres SER Den Haag, 5 februari 2014 Ann Van Laer Nationaal Secretaris ACV 1 2 ACV = Algemeen Christelijk

Nadere informatie

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Valsamis, D. & Vandeweghe, B. 2012. Instroom- en retentiebeleid van bedrijven: wachten

Nadere informatie

OPLOSSINGEN ZOEKEN VOOR WERKBAARDER WERK. Gebruiksaanwijzing voor militanten

OPLOSSINGEN ZOEKEN VOOR WERKBAARDER WERK. Gebruiksaanwijzing voor militanten OPLOSSINGEN ZOEKEN VOOR WERKBAARDER WERK Gebruiksaanwijzing voor militanten Waarde kameraad, Beste militant, Vooreerst wensen wij jullie veel succes toe bij het uitdelen van de ABVV-brochure De druk verminderen.

Nadere informatie

Thema 4: Competentiemanagement

Thema 4: Competentiemanagement Thema 4: Competentiemanagement Competentiemanagement (of management van vaardigheden) is de praktijk van het begrijpen, ontwikkelen en inzetten van mensen en hun competenties. Hoewel competentiemanagement

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

RE-INTEGRATIE VAN LANGDURIG ZIEKEN

RE-INTEGRATIE VAN LANGDURIG ZIEKEN RE-INTEGRATIE VAN LANGDURIG ZIEKEN Januari 07 Het voorbije jaar verschenen er in de media heel wat berichten over de plannen van minister van Volksgezondheid Maggie De Block en minister van Werk Kris Peeters

Nadere informatie

ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ

ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ 1 van 9 ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ R S Z Kwartaal:2015/4 2 van 9 De beperkte onderwerping Private sector Openbare sector 3 van 9 4 van 9 Een aantal personen vallen niet onder alle regelingen die in

Nadere informatie

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Gezamenlijk briefadvies Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Wijziging Energiebesluit met diverse bepalingen inzake de energieprestatieregelgeving Datum van goedkeuring Minaraad 3 september 2015

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SPUITER Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Carrosserie: Spuiter Situering van het beroep

Nadere informatie

Hefbomen voor competent personeel. Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid

Hefbomen voor competent personeel. Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid Hefbomen voor competent personeel Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid Jaarverslag 2013 2 Colofon Hefbomen voor competent personeel fvb-ffc Constructiv in 2013 Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

EPB passief 2015 - eisen, hoe ze onder de knie krijgen?

EPB passief 2015 - eisen, hoe ze onder de knie krijgen? EPB passief 2015 - eisen, hoe ze onder de knie krijgen? Leefmilieu Brussel Brussel maakt passief in alle gevallen mogelijk: de EPB eisen voor passief in 2015 Frederic LUYCKX Facilitator Duurzaam Bouwen

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL MAGAZIJNIER VRACHTWAGENS Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Magazijnier vrachtwagens Situering

Nadere informatie